Rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 27 stycznia 1953 r. w sprawie higieny i bezpieczeństwa pracy w lekarskich zakładach rentgenowskich i na oddziałach szpitalnych, na których stosuje się rad.

§ 1. Rozporządzen ie ninieJsze dotyczy higieny i b ezp racy w lekarskich za kładach r entgenowskich i na oddziałach szpitalnych, na który ch stosuj e si ę

rad.

pieczeństwa

§ 2. Lekarzy oraz p e r sonel pielęgniarski i techniczny nal eży przed przyj ę ciem do p racy przy apara tach

T"' '' '~~ n owski('h diilqnostvcznvch,' terapeutycznych i prz y

stosowaniu ci ał promieniotwó rczych p oddać wstępnemu

b a daniu leka rskiemu z u wz gl ędnieniem badań dodatkowych

1) całkowitej morfologii krwi,

2) Erześ w i e tle nia płu c i se rca.

3) odczynu Biernackiego,

4) elektrokardi ogramu,

§ 4.

ślonych w

na orldzi .. łach szpitalnyc h,

t.

Pracownik zatrudniony przy p r acach okre§ 2 podlega okresowemu badan,u leka rsk ier:.w.

2-. Okresow e badania lek a rskie ogólne i badan ia

morfologi i krwi przewidziane w ust. 1 n a le ży przepro wadzać co 3 miesiące, a badania elek trokardiograficzne

- co. najr.miej l raz na rok .

§ 5.

1.

Badania lekar skie wstę p n e i okresowe n a w oś rod k a ch badań chorób zawodo-

l eży przeprow adzać

wych.

2. Dla każdego pracownika zatrudnioneg::J przy pra cach ok r eślonych w § 2 nal eży założyć kartfl zdr0wia.

Do karty lej wpisuje si ę wyniki b ada.l'! lekarsk ich.

§ G. W razie stwierdzenia u pracownika zmian chor obowych, mogących ulec pogorszeniu pod ' wpł lwem

d zia ł ania

promieni X lub gamma, w szcz e g ól n ości

zmian w morfologii krwi, n ałeży go n a podstawie pisemn ego orzeczenia lekarskiego skiero wać na odpo'wiednie

leczenie n 3 okr es potr zebny d o pO'wrotu do zdrowId . VI

pr::ypadku gdy .leczenie n ie odnosi skutku lub zm ia ny

chorobowe powtarzają si ę , n a l eż y przesun ąć praecH'/n >

ka do innej pracy._

5) ci.Snlenia krwi,

§ 7. 1. Dopuszczalna ilość energii promie n istej, 113

której działanie jest n a ra żo ny pra cownik, n ie mo :~ e

pr zek r aczać 0,05 r dziennie oraz 1,2 r w ciąg u m i esiąca.

6) badania m oczu

oraz w razie potrzeby

7) badań specjalistycznych

2. Dopuszczalna iloś ć dzienna energii pro mieni s tej,

n a kt órej działanie są naraż one narząd y ro;:rodcze pracovmików, nie- może przekracza ć 0,0025 r dziennie .

8) badania podstawowej prze miany mate rii.

§ 3. 1. Do pra c wymienionych w § 2 nie wolno przyjosób z o bjawami takich chorób, któr e pod d ziałaniem energii promi enistej ulegają pogo rs zeniu, np .: n iektórych schorz eń skóry oraz s c hor zeń gruczołów o wewnętrznym wydzielaniu, płuc, mi ęś nia s e rcowego, oś rod­

kowego układu n erwowego.

..

mować

2.

Do prac wymieni on ych w § 2 n ie wolno przyjmować równ ież osób, których k rew zawie r a

u m ężczyz n - hemoglobin y mniej niż 800/0, cze rwo-'

nych ci ałek krwi mniej niż 4.500.000 w 1 mm3 krwi,

b i ałych ciałek mniej niż 6.000 w 1 mm 3 , .

u kobiet - hemoglobiny mniej niż 75010 , czerwonych

ciał e k krwi mniej ni ż 4.000.000 w 1 mm 3 krwi, bia' iych ciałek krwi mniej ni ż 5.000 w 1 mm 3 •

3. P rzepisy u st. 1 i 2 nie dotyczą lekarzy g enologów już zatrudnionych .

r ent-

§ 8. Lekarze zatr udn ieni bezpoś redn io przy apantac:i

d iagnostycznych p ow inni używać przy pracy n3stępu ­

jący ch ochron o sobis tych

l ) katedr ochronnych, k tóre powia n y być 'tak skonstruowane, aby och ran ia ły cały t ułów i koóc zyny

dolne leka r za, siedząceg o prze d ekr a n em, n ie krępu ­

jąc jednocześnie jego ruchów, lub w braku kate~ r

ochronnych ~ fartuchów gumow o - ołowiowych o

właściwości p och ł ani ania promieni X, odpowiadają ­

cej grubo ś ci ołowiu 0,3 - 0,5 mm;

2) rękawic o chronnych guinowo-ołowiowych o właści­

wości p ochłaniania p romieni X, odpowiadającej

0,3 - 0,5 mm ołowiu.

Poz. 11 ()

i73 -

§ 9. 1. Ekrany fluoryzujące powinny mieć rozmiar

co najmmeJ 30 cm X 40 cm oraz powinny być zaopatrzone w szkło ołowiowe o grubości odpowiadającej pod

wzgl ę dem pochłaniania promieni X 2 mm ołowiu.

ważnej właściwości

pochłaniania

energii promienistej

p rzez ołów. Gruboś ć warstwy ołowiu lub innego materiału powinna by ć uzależn iona od n apięcia prądu na

elektrodach lampy rentge nows~iej, według nas t ępującej

tabel'i

/

2. U dolnego brz.e gu ekranu powinna być przymocowana osłona z gumy o towiowej o właściwo ś ci p ochhniania promieni X, odpowiad ającej 0,5 mm ołowiu. Górny jej brzeg powinien sięgać powyżej linii zetkni ę cia się

szkła z ramą ekranu. Długość osłony powinna być tak:!,

aby przy najwyższym podniesieniu ekranu w czasie pracy

sięgała n ieco poniżej górnego brzegu katedry ochronne j.

Przy napięciu

3. Urządzenia do regulacji prze słony lamp re ntgenowskich i do zamykania obwodu wysoki. ego napic;cia

powinny być umieszczone w sąsi edz twie ekranu i Lls ł o­

ni ę te gum ą lub blachą ołowianą od strony la mpy rentgenowskiej.

Lekarz oraz person el pomocniczy za ':rudniony

przy pracach okreś l onych w § 2 obowiązany jest zaad ap towa ć wzrok przed rozpoczęciem prz eś wietle,i. Adap tacja

powinna trwać co najmniej 10 minut.

Vfarstwa grubości ołowiu

75 K V

mm

100 KV

1,5 mm

125 KV

2

150 KV

2,5 mm

175 KV

3

mm

200 KV

4

mm

250 KV

6

mm

300 KV

9

mm

350 KV

12

mm

400 KV

15

mm

500 KV

23

mm

mm

§ 10.

1. Osoby spośród personelu pomocn :czo -Iekarskiego powinny znajdować się w czasie pracy aparatu

w sp_e cjalnych kabinach ochronnych z wyjątkiem tych

momentów, kiedy bezpośrednio p omag ają leka rzowi przy .

wykonY'.... aniu badań (podawa nie. kase t do zdjęć celowanych, wykonywanie wlewów cieniu jących itp .).

§ 11.

6,.

2. G rubość ścian kabin ochronnych, o k tó rych mowa w ust. 1, powinna być taka, aby odJ:owiadała warstwie ołowiu o grubości odpowiedniej do nap ię cia na

elektrodach lampy zgodn:e z § 12 ust. 5.

3.

W przypadkach

wyjątkowyc h

można

kabinę

ochronną za s t ąpić d w u -

-lub trzysk rzydłową osłoną ruchomą z blachy ołowian ej o grubości warstwy o k re ś lonej

w § 12 ust. 5. Blacha ołowiana powinna by ć pok ry ta

dyktą bądż warstwą gumy lub pomalowana.

1. Powierzchnia podłogi pomie .3zczenid ella

rentgenologicznych diagnostyczn ych powin:lJ wynosi ć na jeden aparat p,acujący co najmniej 30 m t , nie

licząc kab in ochronnych i kabin do rozbie rania; wysokość pomieszczenia powinna wynos ić co najmniej 3,2 m.

§ 12.

gumą,

Blacha ołowiana p owinna być pokryta drewn em,

linoleum lub pomalowan a.

7.

Przy zabezpieczeniu, przewidzianym w ust. 5,

zamias t ołowiu zwią z ku óaru z cementem

lub samej zaprawy cementowej; gruboś ć warstwy ochronnej w zależności od wysokości napięcia na elektrodach

lampy określi instrukcja Ministrów Zdrowia oraz Pracy

i Opieki Społ ecz n ej .

można używać

§ 13. W razie potrzeby ściany i drzwi w zakładzie

rentgenowskim p ow inny być zabezpieczone przed prze- _

nikaniem promieni X.

badań

2. Pomieszczenie' powinno mieć okna otwieralne.

Stosunek powierzchni okien do powierzchni podł ogi

powin ien wyno$J ć l : 6.

3.

Pomieszczenie powinno być zaopatrzone w ·,·\ren-

tylację m ec haniczn ą ,

zapewniającą sześciokrotną

całko ­

Powierzchnia podłogi w ciemni fotograficznej

do prac określonych w § 2 pow inn a wynosić

co najmniej 20 m 2 , jeżeli ciem nia nie jest podzielona na

'dwie cz ęś ci; je że li ciemnia j est podzielona - powierzchnia podłogi pow inna wynosić 30 m 2 • Wysokość ci'..!mni

powinna wynosi ć co najmniej 3,2 m. Okna w ciemni powinny być otwie ra lne. Ciemnia powinna być zaopatrzona

w wentylację mechan i czną, zapew n i ającą s ześci okrotną

wymianę powietrza w ciągu godziny.

§ 14.

używan e j

witą wymianę powietrza w ciągu gOdziny.

(drewnem, linoleum Hp.).

§ 15. 1. Z akład rentgenowski zarówno diagnostyczn y jak i terape utyczny powinien mlec obsz e rną,

widną, dobrze wentylowaną poczekalnię.

5. Ściany i drzwi a w razie potrzeby takż e podłogi

.i sufity pomieszczeń , przeznaczonych dla· apa r atów rentg enowskich diagnostyczn ych i terapeutycznych , powinny

być zabezpieczone przed p rzenikanie m promieni X do

sąsiednich pomieszczeń blachą ołowianą albo innym materiałem o grubości warstwy,

o dpowiadającej równo-

2. Dla chorych na grużlicę nlleży przeznaczyć os~-.b­

albo badania tych chorych należy przeprowadzać . w pewnych określonych dniach i godzinach.

Badania dzieci na le ży przeprowadzać w określonych

dn iach i g odzinach.

4.

Podłogi należy I20krywać złym

elektryczności

przewodnikiem

ną poczekaln i ę

Dzienn;';( Ustaw Nr 23

Przy każdym gabinecie pracy, w którym bada

3 osoby na godzinę, powinny znajdować

się kabiny do rozbierania ~ i ubierania.

Kabiny te powinny być dobrze przewietrzane. \V zakł adzie dla bad 'lIl

masowych (małoobrazkowych) należy zamiast kab ,i n

urządzić dwie rozbieralnie, jedną dla m ężc zyzn i jedną

dla kobiet

§ 16.

się wi ęcej n i ż

§ 17. Zakład rentgenowsk i terapeutyczny powllllen

mieć osobną kabinę dla pielęgniarki. Ro zmiar kabiny po-

winien wynosić co najmniej 30 m 3 • Kabinę nal eży dobrze

przewie t rza ć i zabezpieczyć przed przenikaniem do n iej

promieni X w myśl przepisów § 12 ust. 5.

Poz. 110

waniem do szafy lub kasety ciał radioaktywnych. Przed

do pomieszczenia należy włączyć wen ty lator,

celem usunięcia szkodliwego radonu.

wejściem

2. Szafa lub kaseta powinny posiadać ściany ołowio­

we, których grubość powinna odpowiada ć największej

ilości mg ciał radioaktywnych, które jednocześnie mogą

być przechowywane, według n a stępującej tabeli

maksymalna iloś ć

radu w gramach

powinny być dobrze

osłoni ęte materiałem pochłaniającym promienie X, prócz

otworu przeznaczon ego do przechodzenia promieni X,

zaopat rzoneg o w dającą się szczelnie zamykać 'przesłonę.

Grubość osłony

powinna wynosić co n ajmniej 4 mm

ołowiu, a w razie zastosowania osłony z innego materiału powinna być równoważna 4 mm ołowiu.

§ 18.

§ 19.

możliwi e

w cm

0,2

10,2

0,5

12,0

1,0

13,0

2,0

15,0

5,0

16;0

10,0

18,0

Lampy re ntgenowskie

1.

Prześwietlenia należy przeprowadzać

małym

otworze

p rz esłony

przy

(§ 18).

Każda

lampa rentgenowska terapeutyczna

powinna znajd ować się w osobnej kabini e , której rozmiar powinien wyno sić co najmniej 30 m 3 • Kabina powinna być zaopatrzona w ur zą dze n i a w en tylacyjne, mechaniczne, zapewniające sześciokrotną wymian ę pow ietrza na godzinę..

1.

Okienko między kabiną terapeutyczną a kab i ną

powinno być zaopatrzone w szybę ze szkła

. vłowiowego o grubości odpowiadającef równoważnikowi

pochłaniania energii promienistej ołowiu,

odpowiednio

: do napięcia prądu na elektrodach lampy rentgenowskiej.

2.

pielęgniarki

Szyba ze szkła ołowiowego powinna być ujęta w

powstawaniu

szczelin, przez które mogłyby przenikać promienie X.

3.

ramkę ołowiową w sposób zapobiegający

4. Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się

Jlowskich gabinetów diagnostycznych.

także do

§ 21. W zakładach rentgenowskich

przepisy o prądach wysokiego napięcia .

Do wyjmowania i chowania ciał radioaktywnych

wykonywać osoby odpowiednio obeznane z tymi czynn o3.

nale ż y używać długi ch szczypIec. Czy nnoś ci te mogą

2. Do p I2eświe tl eń należy u żywać czułych ekranów,

a do zdję ć czułych klisz i okładek wzmacniających do

kaset, tak aby czas badania był , możliwie krótki.

§ 20.

grubość ołowiu

rentge-

ściami.

§ 24. f. Ciab radioaktywne należy umi eszczać w

rurkach, których szcze l ność powinna być kontrolowana

co n;ljmniej raz na miesiąc.

2. W razie rozbicia ampułki zaw) erającej materiał

radioaktywny zbieranie tego materiału powinno odbywać się pod kie rownictwem kierownika oddzialu curiete-.

rapii.

3. Osoba, z·bieraj ąca mater-iał- -radioaktywny, powinna być ubrana w kombinezon, rękawice ochronne , ~

głę bokie kalosze.

Drogi oddechowe należy osłonić maską typową przeciwgazową. , Zbieranie powinno odbywać się ·za pomocą łopatki o długości 50 cm. Dokładność

oczyszczania miejsca skażonego oraz stop i eń skażenia

pomieszczenia należy sprawdzić przy pomocy , apar.atów

kontrolnych (radiometrycznych).

4. Do czasu stwierdzenia całkowite g o oczyszcze"

nia . skażonego pomieszczen ia przebywanie innych osób

w tym pomieszczeniu jest zabronione ..

obowiązują

§ 22. W pomieszczeniach prze~naczonych do prac

przy u życi u promieni X lub do stosowania radu n ie wolno wykonywa ć zabiegów leczniczych przy użyciu innych

,aparatów (diatermia, sollux, lampa kwarcowa itp.).

§ 23. 1. Z akłady lecznicze stosujące ciała promie'niotwórcze powinny posiildać osobne pomieszczenie do

przechowyw ania tych ciał w specjalnych szafach lub k asetach. Pomieszczenie to powinno być zaopatrzone w

urządzenia do wentylacji mechanicznej, zapewn i ającej

ID-krotną wym ianę powietrza na godzinę . W po ~ies zcze­

niu tym nie wolno nikomu pr zebywać dłużej niż wyma~ają tego czynności, związane z wyjmowaniem lub ch 0-

§ 25. 1. W zakładzie leczniczym stosującym ciała

radioaktywne powinno być osobne pomie~ czenie , przeznaczone do przygotowywania odpowiednich preparatów radowych (aplikatorów) i do zakładania ich chorym.

Pomieszczenie powinno być obsze rne, zaopatrzone w

okna otwieralne oraz w urządzenia mechanicznej wentylacj i, zapewniające dziesięciokrotną wymianę powietrza

na godzinę.

2. W pomieszczeniu przeznaczonym n a przygotowanie odpowiednich preparatów radowych (aplikatorów)

powinien znajdować się s t ó ł, pokryty w miejscu przeznaczonym do składania ciał radioaktywnych płytą ołowia­

ną o grubości co n ajmniej 50 mm. Ochrony takie powinny znajdować się również w bocznych ścianach stołu. Zamiast ołowiu można stosować' szkło ołowiowe o grub óś ci

odpowiadającej równoważnikowi

pochłaniania

energii

promienistej ołowiu, tj. co najmniej 50 mm.

Poz. 110 i 111

2. Pomieszczenie, określone w ust. 1, powinno być

zaopatrzone w urządzenia wentylacji mechanicznej, zapewniające dziesięciokrotną wymianę powietrza na godzinę·

\Vszelkie manipulacje ciałami promieniotwór. czym i należy wykonywać za pomocą długich pincet lub

szczypiec oraz przy użyciu rękawic ochronnych o zdolności pochłaniania ' energii promienistej równej 0,7 mm

ołowiu lub ręk<itvic z polichlorków winylu.

§ 26;

§ 27. Chorzy leczeni ciałami promieniotwórcz:.rnli

powinni przebywać w pomieszczeniach specjalnie dla

nich przeznaczonych. Pomieszczenia te powinny być ol>szerne, widne i zaopatrzone w urządzenia do wentylacji

mechanicznej.

§ 28. Przy stosowaniu leczenia za pomocą teleradium należy zainstalować urządzenie, pozwalające na

wprowadzenie ładunku radowego z odległości aplika tora

uprzednio przygotowanego.

§ 30. Najwyższa dopuszczalna ilość radonu w powietrzu w pomieszczeniach, w których odbywają się prace przy użyciu radu, wynosi 5 X 10- 11 curie na 1 l po:nietrza.

Co najmniej raz na trzy miesiące należy przew ' zakład!lch określonych w § 1 kontrolę

wszystkich urządzeń aparatur rentgenowskich, instalacji

przewodów elektrycznych, urządzeń ochronnych ap<1ratów, ś rodków ochrony osobistej pracowników, ilości rozproszonej energii promienistej oraz ilości radonu w powietrzu.

§ 31.

prowadzać

Tckst

§ 32.

mmeJszego

rozporządzenia

powinien

§ 1

być wy wieszony w lokalach zakładów określonych w

na widocznym miejscu.

§ 29.

L

Pomieszczenia przeznaczone do stosowania teleradiumterapii powinno mieć ściany i drzwi, a .w

razie potrzeby także podłogi i sufity, zaopatrzone w warstwę ołowiu

(lub innego materiału), zabezpieczającą

~)Tzed przenikaniem promieni gamma do sąsiednich

pomieszczeń, albo powinno znajdować s i ę w takim miejscu,

~by promienie gamma nie przenikały do sąsiednich po-

Rozporządzenie

§ 33.

wchodzi

w

życie

z dniem

ogłoszenia.

Kierownik Ministerstwa Pracy i Opieki Społecznej

SI. Zawadzki

Mini:iler Zdrowia: J. Szlachelski

mieszczeń.

111

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŻEGLUGI

z dnia 10 kwietnia 1953 r.

zmieniające rozporządzenie z dnia 7 września

1951 r. w sprawie

dennym.

I

Na podstawie art. 1 ust. 1 lit. a) dekretu Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 3 listopada 1936 r. o regulowaniu

połowów ryb morskich (Dz. U. Nr 84, poz. 586) zarządza

się, co następuje~

§ 1. W . rozporządzeniu Ministra Żeg lugi z dnia 7

wrzesma 1951 r. w sprawie ograniczenia połowu' ryb

morskich włok iem dennym (Dz. U. Nr 50, poz. 363) wprowadza się następującą zmianę

ograniczenia

połowu

ryb

morskich włokiem

w § 2 wyrazy "z latarnią morską w Jastarni" zastępuje się wyrazami

"z punktem na półwyspie helskim,

geograficznymi 54° 39,1 szerokości północnej i 18° 47 długości wschodniej."

określonym współrzędnymi

§ 2.

szenia.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło­

Minister Zeglugi: w z. P. Stolarek

P o z. 110

~OZPORZĄDZENIE MINISTRÓW PRACY I OPIEKI S»OlI:CZNEJ ORAZ ZDROWIA

z dniu 27 stycznia 1953 r.

w sprawie hini~ny

bezpieczeństwa

pracy w lel{arskich zakładach ren !g~nowskicb

na których stosuje się rad.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit a i c oraz ust. 2 i 3

Prezyd en ta Rz eczypospolitej z dnia 16

marca 1928 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U.

Nr 35, poz. 325) oraz a rt. 2 ust. l rozporzą d ze nia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapobieganiu choro bom zawodowym i ich zwal :::zanlu

(Dz. U. Nr 78, poz. 676) zarządza się, co nast ęp uj e

rozporządz enia