Rozporządzenie Ministrów: Pracy i Opieki Społecznej, Przemysłu Ciężkiego oraz Zdrowia z dnia 7 lutego 1952 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na niektórych obrabiarkach do drewna.

§ 1. W rozporządzeniu Ministrów Przemysłu Lekkiego i Handlu Wewn ę trznego z dnia 13 lutego 1951 r.

w spr!lwie powierzenia Centrali Skór Surowych i . Cen- .

trali Handlowej Przemysłu Sk órzanego gospodarowania

skórami futerkowymi (Dz. U. R. P. Nr 23, poz. 180)

wprowad za się, następujące zmiany

1) w tytule .. wyrazy

"Centrali Skór Surowych" zawyrazami: "Centralnemu Zarządowi

Skupu Surowców Włókienniczych i Skórzanych"; ,

stępuje

się

§ 2.

szenia.

"przedsiębiorstwu państwo-

2) w § 1 ust. 1 wyrazy

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło-

Minister Przemysłu Lekkiego: E.

wemu "Centrpla Skór Surowych" zastępuje się wyrazami: "Centralnemu Zarządowi S).mpu Surowców

~Vłól"ienniq;ył:h · i Skórza~ydl";

Stawiński

Minister Handlu Wewnętrznego: w z. J . Kulin

•

62

ROZPORZĄDZENIE MINISTRÓW

PRACY ' I OPIEKI SPOł.ECZNEJ, 'PRZEMYSł.U ClĘZKIEGO

ORAZ ZDROWIA

z dnia 7 lutego 1952 r.

w sprawie bezp i.eczeństwa i higieny pracy na niektórych obrabiarkach do drewna •.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a) i c) oraz ust. 2 i 3

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16

marca 1928 r. o bezpieczeństwie i higienie pracy (Dz. U.

R P. Nr 35, poz. 325) Zarządza się, co następuje

lozporządzenia

I.

Przepisy ogólne.

Rozporządzenie

niniejsze dotyczy ochrony

i zdrowia osób zatrudnionych przy obrabiarkach

' do drewn a wymienionych w rozporządzeniu.

§ 1.

życi a

Obrabiarka o nap ędzie mechanicznym pow inna po s i ad a l~ urządzenia do oddzielnego jej włącze­

nia i viyłącz eni a oraz do natychmiastowego jej zatrzymania. Urzą dz e n i a te powinny być łatwo dostępne,. ze

stanowiska ro boczego, sprawnie działające i zabezpieczone przed w łącz eniem przypadkowym.

§ 2.

1.

U rz ąd z eni a bl okuj ąc e

ruch obrabiarki powinny

zbu dowane , aby nie dopuszczały przypadkowego uruchomien ia obrabiarki bez woli obsługującego.

2

być tak

3. Urzadzenia zatrzymujące . takich obrabiarek, które m o gą b y ć ob s ługiw an e .przez więcej niż jednego pracownika. powinny być łatwo dostępne z dwóch przeciwległych koń c ów obrabiarki.

§ 3. 1. Pracownik uruchamiający obrabiarkę powinien przed dokonaniem tej czynności sprawdzić dokładnie, czy uruchomienie obrabiarki nie grozi wypadkiem.

2. Jeżeli przy jed,nej obrabiarce pracuje więcej

jedna osoba, o chwili uruchomienia obrabiarki powinny być uprzedzone przez pracownika odpowiedzialnego za obsługę danej obrabiarki wszystkie osoby przy

niej pracujące, przy czym każda z tych osób w SWpl

zakresie powinna stwierdzić, ż-e obrabiarka może być

uruchomiona bez spowodowania wypadku.

niż

3. Gdy ustalony ' sygnał oznajmi wyłączenie napę­

du ogólnego, należy niezwłocznie wyłączyć napędy

obrabiarek.

§ 4. Obrabiarki powinny być tak ustawione i umoc.owane do fundamentu b ą dź podstawy, aby można było

bez nieb ezpieczeństwa dla otoczenia dokonywać przy

nich wszelkich czytmości, związanych z pracą na obrabiarce.

§ 5.

st os ować

1. Przy obrabiarkach .i· ich nap ędzie nale .~y

w mi arę możno ś ci smarowanie samoczynne.

2. Pył drzewny, trociny i wióry powinny być

chwytane możli wie w miej scu ich powstawania i odprowadzane w sposób zapobiegaj ący ich gromadzeniu się

i szkodliwemu dz iał aniu na organizm.

Umocowanie przedmiotu obrabiane go powinno

tak dokonane, aby wyrwanie przedmiótu w czasie

obróbki pod wpływem sił skrawania było niemożliwe.

3.

być

§ 6. 1. Naprawa obrabiarek powinna być dokonywana przez specjalną brygadę wyznaczoną do tego

lub przez odpowiednio wykwalifikowanego pracownika.

2. Przed przystąpieniem do naprawy montaiu lub

czyszczenia obrabiarki należy stwierdzić w sposób do-

Poz. 62

Przy obróbce materiału o znacznej długo';cj

odpowiednie podstawki.

§ 13.

należy stosować

kładny, że.

§ 14.

al napęd obrabiarki jest wyłączony,

pracujące

b) niemożliwe jest przypadkowe jej ' uruchomienie,

,

e) rozmieszczone zostały w miejscach właściwych

czytelne tablice z napisem: "Naprawa - nie

uruchamiać".

§ 7. Nie wolno odwracać uwagi pracownika pod('zas pracy jego na obrabiarce.

§8. Przed opuszczeniem mleJsca pracy obsługują­

cy obrabiarkę powinien ją unieruchomić.

§ 9. Każdy pracownik przed dopuszczeniem go do

pracy na obrabiarce powinien być pouczonY .przez bezpośredniego przełożonego 9 warunkach bezpieczeństwa

i higieny pracy na jego stanowisku pracy. Ponadto do

obowiązków kierownictwa należy

dopilnowanie, aby

równocześnie z pouczeniem ustnym pTi\cownikowi zostały' doręczone na piśmie za pokwitowaniem wskazówki dotyczące przestrzegania bezpieczeństwa i . higieny

pracy na tym stanowisku.

.

§ 10. Pracownik

zany. jest

obsługujący

obrabiarkę

§ 15.

Przy obrabiarce kombinowanej narzędzia nie

powinny być usunięte bądż osłonięte.

1.

Usuwanie wiórów i ścinków z obrabiarek

w ruchu jest wzbronione.

urządzeń pozostających

2. Usuwania wiórów należy dokonywać przy pomocy pędzli, szczotek, haczyków itp. narzędzi w sposób

szybki i skuteczny.

Ręczne

usuwanie wiórów jest wzbronione.

§ 16. 1. Obrabiarki o napędzie elektrycznym i o

!:terowaniu elektrycznym powinny posiadać uziemienie

korpusu silnika i urządzeń elektrycznych. Uziemienie

należy sl'Tilwdzać co najmniej po każdej naprawie i po

każdym pomalowaniu obrabiarki lub silnika.

2. Przed użyciem przenośnej obrabiarki elektrycznej nal e ży sprawdzić, czy korpus obrabiarki wskutek

uszko·1zenia nie znajduje się pod prądem i czy obrabia,,'ka jest należycie uziemiona.

3. Czynności określone w ust.

dokonywane przez elektrotechnika.

2 powinny być

obowią­

a) sprawdzić przed rozpoczęciem pracy, czy obrabiarka i narzędzia znaj dują się w stanie należy­

tej sprawności, czy osłony i zabezpieczenia są

na . właściwych miejscach i czy stan ich jest należyty,

bl powiadamiać niezwłocznie przełożonego o zauważonych przed rozpoczęciem i w czasie pracy

brakach oraz niedociągnięciach,

§ 17. Lampy przenośne oświetlenia m1ejscO\vego

przy obrabiarkach powinny być zasilane prądem o na.

pięciu nie wyższym niż 24 V .

§ 18. Pracownicy zatrudnieni przy obrabiarkach

powinni mieĆ' podczas pracy całkowicie zakryte włosy

oraz odzież bez odstających i zwisających części jak poły, krawaty, chustki itp. Rękawy ubrania powinny być

op ięte pr7;y napięstkach lub zawinięte powyżej łokcia.

_ c) po naprawie obrabiarki przystąpić do pracy nil

niej dopiera za zezwoleniem przełożonego,

d) utrzymywać w porz;:;dku miejsce pracy, nie rozrzucać narzędzi i przedmiotów przeznaczonych do

obróbki lub obrobionych, używać szafki narzę­

dziowej i ur~ądzeńdo składania wyrobów!

el dbać o sprawny stan narzędzi,

f) zatrzymać obrabiarkę i zabezpieczyć

ją

przed

przypadkowym uruchomieniem, zanim przystąpi

do jej czyszczenia i smarowania.

g) nie do puszc zać d~ pracy na obrabiarce osób po-

stronnych bez wiedzy s\'lego przełożonego.

,i

§ 19.

1.

IL

Wiertarkl.

Uchwyty narzędzi powinny być bez czę/ ..

ści wystających.

2. Do zamoc,owania obrabianego przedmiotu na

stole wiertarki należy stosować zaciski, gniazda i inne

odpowiednie przyrządy. Nie wolno trzymać rękami

przedmiotów wierconych.

§ 20. ' Nie wolno pracować na wiertarce w rękawi­

cach lub z dłonią owiniętą bandażem o odstających koń­

cach.

§ 21. Nie wolno zmieniać położenia stołu wiertarki poziomej w czasie wiercenia.

§ 11. Hamowanie obrabiarki ręką lub przy użyciu

jakichkolwiekprzedri1iotów jest niedozwolone.

VI czasie mechanicznej obróbki nie wolno

sprawdzać dłonią dokładności obróbki, sprawdzać wym iarów przedmiotu obrabianego i dokonywać innych

Fodobnych czynności.

§ 12.

III.

Tokarki.

§ 22. Tokarki powinny być zaopatrzone w ekrany

chroni3 ce osoby postronne przed odpryskującymi wiórą.~ .

-

r

Poz. 62

~-----.--------~-------------------------------------~--~~~--~

mi. Tokarze powinni pracować w '!fzyłbicach lub w

okularach ochronnych.

,

§ 23.

Tokarki ·do wyrobu kopyt szewskich i obcasów, do produkcji szprych i inne obrabiarki o nożu obrotowym powinny być zaopatrzone w odpowiednie osłony

narzędzia.

Tokarki powinny mieć odpowiednie osło­

ny , zabezpieczające pracownika i osoby postronne w

przypadku wyrwania z kł(>w obrabianego przedmiotu.

§ 24.

1.

2. Osłony określone 'W u,s i. 1 powinny być wykonane z siatki lub z innego odpowiedniego materiału,

umożliwiającego obserwację obróbki.

-

Osłona powinna być umieszczona w ' takiej odległości od stołu, by umoż liwiała swobodne poruszanie

3.

§ 27.

Przed wałkami podawczymi należy umieścić

zapobiegające

V.

wciągnięciu ' rąk.

§ 34. Uchwyt i g ry z gryzarki górno wrzecionowej

powinny być okryte osłoną przejrzystą.

"

1. Przedmiot obrabi~ny powinien być przymocowaQy do szablonu w sposób uniemożliwiający

wyrwanie go luh obluzowanie w szablonie podczas

pracy.

§ 35.

§ 37.

Przy gryzarkach

łańcuszkowych

narzędzie

należy zabez piec zyć osłoną

Wyrówniarki.

VIII.

Piły

tarczowe.

§ 28. Wyrówniarki powinny byc zaopatrzone w

odpowiednie osłony wału nożowego,

§ 38. Nie wolno używać pił o tarczach uszkodzonych lub odkształconych .

§ 29. Stoły wyrówniarek powinny posiadać szczeliny robocze możliwie wąskie; odległość między brzegami płyt stołu a ostrzami no ży nie może przekraczać

3 mm.

stołem

Nie pracujące zęby pił tarczowych nad i pod

powinny być osłonięte .

§ 39.

do poprzecznego cięcia muszą posiadać

jak: sanki, ruchomy stół lub kozioł wahadłowy. Urządzenie doprowadzające powinno posiadać uchwyty przytrzymujące przerzynany materiał oraz powinno być zabezpieczone przed

wyskoczeniem ze swoich prowadnic.

§ 40.

roboczy pOWInIen być okrągły. Zaokrą­

glenie wałów kwadratowych przy pomocy nakładania

iest dopuszczalne pod warunkiem dokładnego dynamiczn ego wyważenia.

§ 30.

Wał

VI.

Piły

urządzenia doprowadzające materiał,

§ 41. Piły tarczowe . z . automatycznyrrr posuwem

powinny być zaopatrzone w urządżenia, zapobiegające

odrzutowi przecinanego materiału. ,

Czopiarki.

§ 31. Głowica i noże c~opiarek powinny być odpowiednio zabezpieczone.

§ 42.

Piłv

tarczowe do cięcia wzdłużnego powinny

pQsiadać kapt~r ochronny osłaniający gÓrne zęby piły,

§ 32. Urządzenia podawcze czopiarek dwustronnvch powinny być zakryte całkowi cie , z wyjątkiem czę­

ści łańcucha służącej do przenoszenia materiału.

klin rozdzielczy ust awiony za tylnymi zębami piły orę.z

osłonę tarczy piły pod stołem.

, § 43. Kaptur ochronny i klin rozszczepiający powinny odpowiadać następuj ącym wymaganio~

VII.

GryzarkI.

§ 33. 1. Narzędzia gryzarek

wiednio zabezpieczone osłonami.

powinny

być

odpo-

"-

przedmiotu obrabianego wraz z szablonem.

2. Powierzchnia stołu gryzarki górnowrzecionowej, trzpień wodzący oraz dolna powierzchnia szablonu

powinny być gładkie, tak aby przesuwanie szablonu

IV. Strugarki.

wraz z przedmiotem ohrabianym na stole gryzarki L'yło

równe i swobodne. Powierzchnia stołu powinna byt

§ 25. Nie wolno obrabiać materiałów , o długości ' zmywana naftą .

mniejszej niż odległość wału pociągowego do walu prowadz ą. ce go poza nożami.

§ 36. \lVodziflła 'szab10nu gryzarki powinny mieć

krawędzie równe i gładkie, bez zadziorów i szczE'rb. zapewnii'ljące równe i swobodne przesuwanie szablonu

§ 26. PIZy strugarkach wielostIQnnych należy~ zawraz z przedmiotem obrabianym.

bezpieczyć noże w głowicach.

o słon y,

,

2. Przedmiot obrabiany pOWinIen być zabezpieczony przed odQiciem

lub odrzutem.

,

a) k ap tur ochronny pOWInIen zakrywać górne - zęby

tarczy, musi być łatwo nastawialny na grubość

przerzynanego materialu i zbudowany z blachy

o grubości co najmniej 2 mm. Kaptur ochronny'

...

I

Dzlennł'k Ustaw Nr t~

-

nie może być osadz~:my na klinie rozszczepiającym;

12.3 · ......

Poz. 62

§ 56. . Przy nadawaniu obrabianym przedmio~om

kształtów o liniach krzywych lub falistych powinny "lyć

. stosowane w miarę ·· możliwości szablony.

b) klin rozszczepiający powinien być wykonany ze

stali narzędziowej. Grubość .klina powinna być

większa

niż

grubość

tarczy oraz mniejsza

o 0,5 mm od rozwarcia zębów tarczy.

Szerokość

klina

powinna

wynosIe

co

• X.

n~jmnic.i

50 mm mierząc po płaszczyznie stołu. Klin powinien być

nastawialny w płaszczyżnie t,arczy w kierunku poziomym i pionowym. Oddalenie klina od tarczy nie powinno być większe niż 2 mm, a jego wierzchołek powinien

znajdować się około 2 mm poniżej najwyższego zęba

tarczy.

§ 57.

§ 45. Tarcza piły wahadłowej nie powinna . przy

swoim najdałszym wyehyleniu wystawać PQza kraw;ędź

stołu.

§47. Uchwyt piły

mieszczony z boku.

§ 48.

Tarcza

piły,

w

wahadłowej

części

powinien

być

Nierobocza częsc cylindra tnącego powinna

§ 58. 1. Cylinder tnący nie może wykazywać żad­

nych odk~ztałceń lub pęknięć.

Nie wolno używać cylindrów, które wykazują

brak zębów.

częściowy

§ 59. Przedmiot obrabiany powinien być tak umocowany, aby w czasie obrabiania nie mógł zmienić położenia.

Piły

§ 60.

§ 46. Piła wahadłowa powinna wracać samoczynnie do położenia nieroboczego.

cylindryczne ł sloi:liowe.

być w całości osłoriięta·.

2.

Piły wahadłowe

o górnym zawieszeniu poviinnymieć urządzenie og,laniczające ich najdalsze wychylenie.

§ 44.

Piły

dać urządzenia

cylinpryczne poziome powinny posiaodrzucające , samoczynnie

obrabiany

przedmiot.

Piły cylindryczne pionowe powinny mieć

tak

aby w chwili podsuwania m1lteriału część robocza była zupełnie zakryta.

§ 61.

skonstruowaną osłon~,

nie1'Oboczej, powinna

PHy stożkowe powinny

§ 62'.

być osłonięta trwałą osłoną.

być

zaopauzo'1e w

trwałą osłonę.

§ 49. Piły wahadłowe o dolnym zawieszeniu poinny mieć tak skonstruowane osłony, aby tarcza piły'

położeniu nieroboczym

była całkowicie osłonięta.

§

50.

?iły balansowe

zęść nieroboczą

powinny mieć zabezpieczoną

pod stołem i osłoniętą

znajduJącą się

rzeciwwagę.

IX.

XI.

§ 52. Nie pracująca czę$ć taśmy piły powinna być

zabezpieczona na całej swojej długości.

I § 53. Taśma powinna 'być umieszczona na kołach

ten sposób, aby jej zęby znajdowały się poza obwoami kół.

f

.

J

§ 54.

Przepisy końc.owe..

§ 65. W sprawach bezpieczeństwa i higieny pra cy, nie unormowanych mmeJszym rozporz ą dz en iem ,

mają zas,t osowanie przepisy rozporządzen i a z dnia 6 listopada 1946 r . .o ogólnych priepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 341l.

§ 66. Odpowiednie wyciągi z przepisów niniejszego rozporządzenia powinny być wywieszope w pomieszczeniach pracy w stanie czytelnym, w miejscach dostęp­

nych i widocznych.,

Przed zmianą położenia koła napinającego

brabiarkę należy zatrzymać.

Rozporządzenie

§ 67.

wchodzi w życie

Ze

ogłoszenia.

§ 55.

1.

Otwór w stole powinien mieć

wkładkę

arewnianą.

I·

§ 64. Wrzeciona lub tarcze napędzaj ące piłę powinny być kontrolowane C.o najrnniej C.o 6 miesięcy.

Piły taśmowe.

§ 51. Koła piły taśmowej powinny byćzabczpie­

zone odpowiednimi" osłonami.

I

§' 63. vII chwili podSuwania przedmiotu obrabianego· należy piłę podnieść tak, aby jej częś.ć· rohocza była

w zupełności osłonięta.

Szerokość

Minister Pracy i Opł:eki Społecznej: K. R'lls/neI,

wkładce,

którą

2.

szczeliny we

przez

Ijlrzechodzi taśma, ppwinna być odpowiednia do wymiaów taśmy• ./

'

-..

_._._-l

Minister Przemysłu Cięźkiego: W' z. R. FideFski

Minist~r

Zgrowia: J. SztacheIski

dniem

-

""'" 124 -/

/

Warunki prenumeraty Dziennika Ustaw R. P. na rok 1952

. Opłata za prenumel'atę Dziennika Ustaw R. P.na rok 1952 wynosi

rocznie

półrocznie

bez załączników

45 zł

z załącznikami

60 zł

27, zł

36 zł

W formle załączników opatrzonych odrębną numeracją stron drukowane są obszerniejsze akty z zakresu stosunków międzynarodowych,

Op łata za prenumeratę powinna być uiszczona co najmniej na 15 dni przed początkiem okresu

prenumeraty.

AdministracJa Wydawnictw P.R.M. nie przyjmuje odpowiedzialności za terminowe dostarczenie

numerów Dziennik a Ustaw R. p, abonentom, którzy dokonają wpłaty po dniu 15 grudnia i po dniu

15 czerwca.

Jednostki pozostą.jące na rozrachunku gospodarczym powinny wpłacić należność za prenumena konto P. K. O. 1-1999;110 w terminach wyżej podanych. Na odcinku wpłaty należy podać

dokładny adres wysyłkowy (z uwzględnieniem ulicy i Nr domu) oraz ilość egzemplarzy bez załączników i z załącznikami. Nadsyłanie zamówień jest zbędne, gdyż wysyłka Dziennika Ustaw R. p ..

dokonywana będzie wyłącznie na podstawie otrzymywanych wpłat. Rachunki za prenumeratę wystawiane nie będą.

Jednostki objęte budżetem centralnym powinny zgłosić zapotrzebowanie na Dziennik Ustaw R. P.

do właściwego ministerstwa (urzędu centralnego), a nie wprost do Administracji Wydawnictw P.R.M,

jednostkl objęte budżetem terenowym

do prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

'ratę

'(

. ReklamaCJe z ' powodu niedoręczema poszczególnyCh numerów wnoslC nalezy do Admmistrac]1 Wydawnictw P. R. M..

(Warszawa, ul Bracka 20a) w terminie 10 do 15 dni po otrzymaniu następnego numeru.

,

Hedakcja: Prezydium Rady Ministrów - Biuro Prac O!:tawodawczych, Warszawa, ul Krakowskie Przedm. 46/48.

Administracja: Administracja Wydawnictw P. R. M. ul Bracka 20a.

Tłoczono 'z polecenia Prezesa Rady Ministrów w

.

.40000 tSli

Drukarni Stołecznych Zakładów Graficznych Nr 7 w Warszawie,

uL Nowowiejska 6•

Cena t,łł zł.

-- 120 -

w związku z rcporządzeniem Przewodniczącego Pań­

stwowej Komisji Plahowania 'Gospodarczego z dnia 13

lutego 1951 r. w sprawie reglamentacji skór futerkowych

(Dz. U. R. p, Nr 23,' poz, 176) zarządza się, co następuje

3) § 1 ust. 3 otrzymuje brzmienie

,,3. Jednostki określone w ust. 1 i 2 mogą d6kónywać

skupu i sprzedaży reglamentowanych

skór · futerkowych przez podległe im placówki

terenowe lub inne przedsiębiorstwa gospodarki

uspołecznionej, organizacje gospodarcze

oraz

osoby, które uzyskały odpowiedn,i e zezwolenie

na wykonywanie czynności handlowych, albo

wyrazić zgodę na dokonywanie skupu lub sprzedaży przez te przedsiębiorstwa, organizacje lub

osoby ....