Rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 6 sierpnia 1952 r. w sprawie higieny i bezpieczeństwa pracy w przemysłowych laboratoriach radiologicznych.

§ 10.

wyłącznie

•

472

Dane co do t ożsamoś ci ósóby nal eży ustalać

n a podstawie właściwych w tej mierze doku-

Poz. 273

274

skazanych (Dz U. z 1946 r. Nr 9, poz. 70 i z 1947 r. Nr 68,

poz. 425).

mentów.

§ 12.

ogłoszenia .

§ 1t .

Traci moc rozporządzenie Ministra Sprawiedli1946 r. o rejestrze i statystyce os0b

wości z dnia 2 marca

Rozporządzenie

wchodzi

w

życie z dniem /

.

Minister Spraw i edliwości: H. Swiqtkowski

274

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRÓW PRACY i OPIEKI SPOŁECZNEJ ORAZ ZDROWIA

z dnia 6 sierpnia 1952 r.

w sprawie higieny i bezpieczeństwa pracy w przemysłowych laboratoriach radiologicznych.

Na podstawie art. 2 ust. 1 lit. a) oraz ust. 2 i 3 rozpo-

2) osób ze schorzeniami krwi.

rządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca

1928 r. o bezpieczeństwie i higienie pTacy (Dz. U. Nr 35,

poz. 325) oraz art. 2 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rze_

czypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapobiegan tU

chorobom zawodowym i ich zwalczaniu (Dz. U. Nr 78,

poz. 676) zarządza się, co n astępuje: /

§ 1. Kandydatów do prac przy obsludze przemysło­

wych aparatów radiologicznych (rentge nowskich i z uży­

ciem ciał promieniotwórczych) należy przed przyjęciem

do pracy poddać badaniu lekarskiemu z uwzglednieniem

następujących badań dodatkowyc~

l) prześwietlenia płuc i serca,

2) elektrokardiogramu,

§ 3. P,racownicy zatrudnieni przy obsłudze aparatów, wymienionych'w §. 1, "Powinni być poddawani okresowo co 3 m i esiące badaniom lekarskim z uwzgl.~ dnie­

niem bQd c:nia morfologii krwi, a w miarę potrzeby badaniom specjalistycznym. Badan ie elektrokarcllograficzne

należy przeprowadzać co najmniej ra z na rok. .

§ 4.

W razie stwierdzenia zmian chorobowych mowskutek działania promieni X

i gamma, w sz.czególności zmian chorobowych w składz ie

krwi, należy p~acownika przesunąć do innej pracy na

okres p()trzebny do powrotu do _Jrowia albo skierować ·

na leczenie zależnie od wskazań lekarskich.

gących ulec pogorszeniu

3) odczynu Biernackiego,

4) całkowitej morfologii krwi,

5) ciśnienia krwi,

§ 5. Badania wstępne i okresowe powinny odbywać

w ośrodkach badań chorób zawodowych, a wyniki

badań pO\.vinny być wpisywane do karty zdrowia danego

pracownfka.

się

6) badania moczu

oraz w razie potrzeby

7) podstawowej przemiany materii i

8) badań specjalistycznych.

I § 2.

t. Nie wolno przyjmować do prac, wymienionych w § t, osób z objawami takich chorób, które 'pod

działaniem energii promienistej ulegają pogorszenIu. n !"l.

niektórych schorzeó skóry, gruczołów o wewnętrznvni

wydzielani~, płuc, mięśnia sercowego, ośrodkowego uklddu nerwowego.

2.

Do prac, wymienionych w § l, nie wolno również

przyjmować

l) osób, których krew zawiera : u mężczyzn - hemoglobiny mniej niż 800/0, czerwonych ciałek krwi mniej

niż 4.500.000 w 1 mm 3 • ciałek białych mniej niż 6.000

w l mm 3 ; u kobiet: hemoglobiny mniej niż 75°/0,

t:zerwonych ciał ek krwi mniej niż 4.000.000, białych

3

ciałek krwi -mniej niż 5.000 w 1 mm , oraz

§ 6. Kandydaci do prac przy obsłudze przemysło­

wych e p aratów rentgenowskich oraz aparatów z użyciem

ciflł promieniotwórczych powinni posiadać dowód

przeszkolenia w zakresie obsługi tych aparatów ze specjalnym uwzg l ,~ dnieniem higieny

bezpieczeilstwa p racy w

tym zakresie.

§ 7. Pracownicy zatrudnieni w przemysłowych pracow n;ach radiologicznych przed wejściem w życie n iniejszego rozp orzi1dzenia powinni być skierowani· na przeszkolenie i badanie lekarskie.

§ 8. 1. Dopuszczalna ilość energii promienistej, na

której dz.ia ł an i e narażony jest pracownik, nie może przekraczać 50 mili r w ciągu dnia oraz 1,2 r w ciągu miesiąca.

2. Przekraczanie maksymalnej dziennej ilośCi ener. gii(ust. 1) może być dopuszczone z powodu p ilnych prac

najwyżej. na przeciąg 1'--2 dni. W tym przypadku należy

l

DzienniJr: Ustaw Nr 39

skrócić ' czas

pracy w

ciągu najbliższych

dni albo , pq:e-

rwać pracę tak, aby i1oś~ energii, na którą pracownik jest

narażony,

została

wyrównana stosownie do przepisów

ust. 1.

Poz. 274

§ 13. 1. Badan ie p rześwi etleniem powinno być

p rzeprowadzone możliw ie prędko przy najmniejszym wystarczającym napięciu (KV) i natężeniu (mA) oraz przy

możliwie małym otworze przeslony.

\Vszystkie czynności Z"\;v iązane z radiografią przy

radioaktywnych powinny odbywać si<: moż.!i­

w ie pr ędko celem zmniej szenia czasu d?: ia ł ania energii

promienistej na pracują cych. Pracownicy powinni być

ćwiczeni w szybkim przeprowadzaniu wymienionych operacji.

2.

§ 9.

Dawka dzienna 'energii promienistej, na której

d1ałanie narażone są narządy

rozrodcze pracowników,

n ie powinna przekraczać 0,0025 r dziennie niezależn i e od

płd pracownika

użyciu ciał

!

§ 10. Pracownicy bezpośrednio zatrudnieni przy

aparatach radiologicznych, a w szczególności przy stosowańiu ciał radioaktywnych, powinni u ż ywać przy procy

§ 14.

Do badań

przedmiotów

metalowych

należy

używać czułych ekranów, klisz oraz okladek wzmacniają- ,

eych , 'aby czas badania był możliwie krótki, ,

l) fartuchów gumowQ-ołowianych o właściwościach pochłaniania energii promienistej, o grubości odpowiadaj ącej 1 mm ołowiu ,

sięgających poniżej kolan.

Przy użyciu promieni bardziej .przenikliwych równoważnik

poch łaniania

promieni powinien wynosić

2 mm ołowiu,

2) dodatkowych

fartuchów

biodrowych ,

służących

do

osłaniania narządów rozrodczych, <> właściwosci poch ł aniania

energii promienistej, o grubości odpowia0,3-0,5 mm ołowiu; fart uchy te powinny

os łaniać

biodra naokoło i sięg ać 30-40 cm poniżej

pasa,

dającej

, ) rękawic ochronnych, osłan i ających ręce i przedramfo_

na od strony grzbietowej i dłoniowej o wł aściw ości

za trzymywania energii promienistej, odpowiadaj ą cej

grubości 0,3-0,5 mm ołowiu.

§ 15. Osłony lamp r entgenowskich (głowice i kołpa­

ki) powinny zabezpiec z ać calkowi~:ie przed prze nikaniem

na zewnątrz promieni X.

§ 16. Vlią z ka promi eni X lub promieni ganlma przy

stosowaniu ciał rad ioaktywnych powinna być możliwie

wąska, wystarczająca tylko do b a dania danego przedmiot u lub określonego miejsca d an ego przedm iotu. Do otrzy~

mywania odpowiednich w i ązek promieni nale ży u ż ywać

nieprzenikliwych o s łon z odpowi edn imi okienkami albO

z urz ą d z eniem pozwal ający m au tom atycznie regulować

ich wi el k ość .

§/ 17. 1. Laboratorium prz emysłowe radiologiczne

powinno zn ajd ować si ę w pomieszczen iu o wymiarach o dpowiadających potrzebom dan ego zakładu pracy,

z. tym że powierzchnia podłogi nie moi.e być mniejsza niż

69 m 2 , a wysokość pomieszczen ia n ie może być mniejsza .

niż 3,5 m .

'

stałe

§ 11.

1.

Pracownicy powinni się znajdować w od2 m od źródła energii promienistej X.

legło ści co najmniej

2.

Pracownicy nie powinni przebywać , w obrębie

promieni X lub promieni

dz iałania bezpośredniej wiązki

gamma.

Stosunek powierzchni okien do pow ierzchni popowinien wynosić co najmniej 1 : 8 Okna powinny być przystosowane do otwierania.

2.

dłogi

3. W razie konieczności pracy w obrębie wiązki

romieni X lub gamma należy używać kleszczy o długości

50 cm oraz rękawic ochronnych.

Pomieszczenie laboratorium powinno być wypow wentylację m ec haniczną. zapewniającą 6-ciokrotną wymianę powietrza w ciągu godziny.

3.

sażone

f"

. ł ra d'lOa k '

11 cIa

§ 12 P rzy s osowamu d o ra d IOgra

ywnych dopuszczalna odległość pracowników od żródła

nergii powinna wynosić

I

Bezpieczna od-

lIość

10

cm

mdu

m mg

I

50

100

200

~

,

1000

25

cm

SO

cm

~ruhość ołowi')

10,sI

200

cm

100

cm

,

o chron!]

olo-

wiowej

I

l- - I

w centymetrach

7,0

4,0

2,0

111 ,8 I 9,0

6,0

3,sll,0

7,0

leglość w m bez

500

cm

§ t8. Powierzchnia podłogi pomieszczenia ciemni fo tograficznej nie może być mniejsza niż 20 m 2 • a wysokośe

tego pomieszczenia 3,5 m . Pomieszczenie powinno być

zaopatrzone w okna i wentylację w myśl przepisów § 17

ust. 2 i 3.

I

4,sl

2,0

i - ,I

-

I

• § 19. 1. Sciany, drzwi, a w razie potrzeby sufity

i podłogi .l aboratoriów radiologicznych nale ż y zabezpieczyć p rzed przenikanie m promieni X do sąsiednich pomieszczeń za pomocą płyt ołowianych, których grubość

powinna o dpowiadać napi ęci u prądu na elektrodach lampy, stosownie do poniższej tabeli

2 ID

3 lU

3, 5 m

13,0

10,0

14,5

12,0

-;:;---;,r;:;--:';I~

16,0

14,0

~ /3,0 -~~r~1

przy napięciu

I

3 m

75 KV

10'0 KV

" 125 KV

" 150 KV

" 175 KV

do

"

-

grubość płyty ołowianej

mm

1,5 mm

2 mm

2,5 mm

3 mm

POZ" 27(.

474 ----------<---------------------------------------------------~-----------------------

przy napięciu

grubość płyty ołowianej

do 200 KV

" 2S<Y KV

" 300 KV

.. 350 KV

400 KV

". 500 KV

600 KV

4 ' mm

6

9

13

17

22

35

fi

2.

Płyty ołowiane nal eży pomalować

:warstwą

§ 20.

mm

mm

mm

mm

mm

mm

lub

pokryć

drewna, gumy lub linoleum.

1.

2. Kaseta z ciałami radioaktywnymi powinna być,

przechowywana w osobnym pomieszczeniu, zabezpieczonym przed przenikaniem energii promienistej przez jego .

ściany i zaopatrzonym w wentyla cję

mechaniczną, zapewniającą dziesięciokrotną wymianę powietrza na. godzinę. Przed wejściem do po mieszczenia należy włączyć

wentylator celem usunięcia szkodliwego gazu --, radonu.

Stale przebywanie osób w tym pomieszczeniu jest zabronione.

Laboratorium radiologiczne należy

wypo-

§ 24. Do przenoszenia kasety z ciałami radioaktywnymi należy używać drewnianej skrzyni zaopatrzonej w

uchwyty o długości co najmniej 60 cm każdy.'

sażyć w dostateczną ilość ruchomych ścianek ochronnych

zaopatrzonych w pły t y ołowiane grubości odpowiadają­

cej normom wymien .i onym w § 19 ust. 1. t:;cianki ochronne należy również pomalować albo pokryć drewnem lub

gumą.

2. Dla ośłony przed szkodliwym działaniem energii

promienistej ciał radioaktywnych należy używać .o slon

ołowianych o grubości , zależnej od iloś:'":"'"mg ciał promie niotwórczych i odległości od nich stosownie do przepisów § 12.

Zamiast ołowiu wolno używać następujących

związków baru z cementem lu b samej zaprawy cementowej o gru bości warstwy, odpowiadającej

--- pod względem pochłaniania promieni X lub gamma równoważnej warstwie ołowiu.

Normy grubości osłon z baru

i cementu ustali instrukcja Ministra Pracy i Opieki Spo-

Preparaty radioaktywne, znajdując e . się w

szklaIlych, powinny być używane w kapsuł­

kach metalowych (ołowianych) z otworami, służ.,!cymi do

kierowania promieni na badany przedmi t, o grubości

ścian 4 5 cm.

('

§ 25.

ampułkach

§ 26 . Do wyjm wania ampułek z ciałami radioaktywnymi z kasety i do manipulowania 'nimi należy uży­

wać szczypiec o długości 50 cm; nice należy osłonić rę­

kawicami ochronnymi z polichl dców winylu, a przód

ciała fartuchem ochronnym~

.

§ 21.

materiałów

1. W razie rozbicia ampułki, ' zawierającej

radioaktywny, zbieranie materiału powinno odbywać się pod kierunkiem kierownika p racowni radiologicznej lub jego zastępcy.

§ 27.

materiał

łecznej.

§ 22. 1. W czasie stosowania do badań aparatów

rentgenowskich lub aparatów z ciałami promieniotwórczymi na ogólnej sali pracy należy miejsce pracy w promieniu co najmniej 10 m oznaczyć napisami ostrzegmvczymi: "Uwaga. Miejsce zagrożone promieniami X lub

gamma, nie zi}liżać się".

2. Dla zabezpieczenia najbliższego otoczenia przed

promieniami X należy używać przenośnych ścianek

ochronnych stosownie do przepisów § 12 i § 19 ust. 1.

3. Osoby nie zatrudnione bezpośrednio przy obsłu ­

dze aparatów nie mogą przebywę.ć w odległości mniejszej

niż 10 m od źródła energii promienistej.

§ 23. 1. Ciała radioaktywne należy prz echowywać

w kasecie ołowianej, zaopatrzonej w pokrywę ołowianą.

Grubość ścian

i pokryw

kasety

powinna

odpowiadać

ilości mg ciał radioaktywnych, przechowywanych w

według nast ę pującej

Maksymalna ilość radu

w gramach

0,2

0,5

1,0

2,0

5,0

,10,0

niej,

tabeli

Grubość ołowiu

w cm

10,0

1-2.0

13,0

15,0

16.0

IS,O

2. Osoba zbierająca materiał radioaktywny powinna

ubrana w kombinezon, fartu ch ochronny, rękawice

ochronne i głębokie kalosze. Drogi oddechowe naie:.i:y

osłonić maską typową przeciwgazO'.'l'l. Z bier anie powinno

odbywać się za pomocą łopatki długości 50 cm. Dokład­

ność oczyszczenia miejsca zbierania

materiału

rad ioaktywnego oraz stopień skaż enia pomieszczenia należ y

sprawdzić przy pomocy aparatów kontrolnych

(radiometrycznych).

być

Do czasu stw ierdzenia całkowitego oczyszczenia

pomieszczenia przebywan ie innych osób

w tym pomieszczeniu jest wzbronione.

3.

skażonego

§ 28. Do st sowania ampułek z ciałami radioaktywnymi należy używać s tatywów z odpowiednimi uchwytami tak skonstruowanymi, aby można było ampułkę

w metalowej kapsułce założyć za pomocą szczypiec

o d,ługości 50 cm.

§ 29. Kierownicy zakładów pracy, które posiadają

laboratoria radiologiczne lub w któ rych mają powstać

nowe laboratoria radiologiczne, zobowiązani są zgłosić

je lub ich projekty do właściwego prezydium powiatowej (miejskiej, dzielnicowej) rady narodowej (wydział

lub referat pracy i pomocy społecznej).

§ 3Q. 1. Badania stanu urządze ń laboratoriów radiologicznych przemysłowych pod względem wymagań

nauki i techniki, badania ilości energii promienistej roz-

urządzeń

ocenę pracy wymienionych · w ust.

ochronnych oraz

p tszOnej,badania stanu

planów projektowanych laboratoriów radiolog icznych

ptzeprowadza inst.ytucja wskazana przez Ministra Pracy

i Opieki Społecznej.

2. Wymienione w ust. 1 badania należy przeprowaokresowo co 3 miesiące .

dzać

Prot.okół

badań i wnioski co do sposobów usustwierdzonych braków instytucja badająca (ust. 1)

przesyła do właściwego

miejscowo prezydium powiat I Wej (miejskiej) rady n arod owej (wydział lub referat

p racy i pomocy społecznej). celem ewentuillnego wydaD a od powIedn ich za rządzeń. Odpis protokołu nale~y również przeslać d prezydium wojewódzkiej rady narodowej (wydz iał zdrowia).

I

Poz. 274 i 215

1 odbywa się w trybie i na

zasadach określonych przez Ministra Pracy i Opieki Społec znej w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.

§ 32. Koszty badań (§30 ust. 1 i § 31 ust. l ) pokryzainteresowane przedsi ę b io rstwa.

wają

3.

Dłęci a

.§ 33. Urządzenia elektryczne w przemysłowych lab oratoriach radiologicznych powinny odpowiadać przepisom obowiązującym dla tego rodzaju urządzeń.

,

T ekst niniejszego rozporządzenia powinien być

wywieszony w pomieszczeniu pracy w miejscu widocznym.

§ 34.

I

§ 31.1. Przepisów §§ 29 i 30 nie stosuje się do zak adów pracy podległych Ministrowi Obrony Narodow ej

o az do innych zak!adów pracy mających znaczenie dla

o rony P ań stwa .. których wykaz ustali Minister Pracy

i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Obrony

aIOdowe j.

§ 35~ Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogło-

szenia.

Minist T Pracy i Opieki

2. Badanie tanu urzą.'dzeń prz-emysłowych laborat Ci> riów radiologicznych znajdujących się w ulkładach

Społe cz nej

K. Rusinek

Minister Zdrowia: w z. B. B'ednarski

275

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŻEGLUGI

z dnia 9 września 1952 r.

w sprawie" wykonywania rybołówstwa morskiego.

Na podstaw ie art. 1 u st. 1 lit. a) dekretu Prezydenta

zeczypospolitej z dn ia 3 listopada 1936 r. o regulowi'Ul iu

o lowów ryb morskich (Dz. U. N r 84, p o z. 586) zarZądza

ię , co następu j e

§ L 1. Ustanawia się rybny obwód och ronny w

tatoce Gdańskiej przed ujściem Wisl.y w rej onie S~ibnil.

2. Obwód ochronny w rejonie Swibna ustala się w

Jjlastępujących

granicach: na po ł udniu 940 km biegu

Wisły, na wschodzie i ząchodzie linia brzegu, 'na półno cy

inia łącząca głowice 'Obu falochronów. W granicach tego

~bwodu ó~hronnego wzbronione jest wykonywanie wszeliego rybołówstwa na przestrzeni calego roku.

I

§ 2.

na obszarze wodnym ograniczonym. na północy linią równole głą do linii łączącej

krańce

obu falochronów przy

ujściu 'Wisły w rejonie Swibna, biegnącą od niej w od~

ległoś ci 1 km w głąb morza na wschodzie linią :':>iegną c ą od b rzegu prostopadle do granicy

północn ej teqo

obszaru w odległości 1 km od prawej głowicy falochronu

- na zachod1.ie linią biegnącą od brzegu prostopadle od

gran icy półno cnej tego obszaru w odległości 1 km od

lewej głowicy falochronu.

§ 3.

szenia.

Rozporządzen ię wchodzi w życie z dniem ogło­

Zabrania się łowienia łososia i troci w czasie

9. 15 kwietnia ,do 31 maja i od 1 grudnia do 15 stycznia

Minister :Leglugi: M. Popiel

I

I

,