Ustawa z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniająca dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

W dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych

dla realizacji narodowych planów gospodarczych

(Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438) wprowadza się następujące zmiany

1)

w art. 2 skreśla się: w pkt 2 wyrazy „przedsiębiorstwom państwowo-spółdzielczym”, w pkt 3 wyraz „samorządowe”oraz pkt 4 w całości, dotychczasowe zaś pkt 5, 6 i 7 otrzymują kolejne oznaczenie

4, 5 i 6,

2)

w art. 3 ust. 2 skreśla się wyrazy „wydanego za zgodą Rady Państwa” oraz przecinki, umieszczone przed i po tych wyrazach,

3)

art. 5 otrzymuje brzmienie

„

Art. 5.

1.

Zezwolenia na nabycie nieruchomości udziela Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania

Gospodarczego na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych - na podstawie

opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uzna, że nieruchomość

jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane

będą środki na jej nabycie.

2.

Opinia prezydium wojewódzkiej rady narodowej powinna zawierać stwierdzenie, że nabycie

nieruchomości, objętej wnioskiem, jest niezbędne dla zrealizowania zamierzenia wykonawcy

narodowych planów gospodarczych. Opinia powinna uwzględniać zarówno potrzeby wykonawcy

narodowych planów gospodarczych jak i uzasadnione interesy ogólnogospodarcze.

”

,

4)

po art. 5 dodaje się nowy art. 5a w brzmieniu

„

Art. 5a.

1.

Jeżeli względy szczególne uzasadniają niezwłoczne objęcie nieruchomości, Przewodniczący

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego - na wniosek właściwego ministra - równocześnie

z zezwoleniem na nabycie lub po wydaniu zezwolenia udzieli wykonawcy narodowych planów

gospodarczych zezwolenia na niezwłoczne objęcie nieruchomości.

2.

Na wniosek wykonawcy planu, który uzyskał zezwolenie na niezwłoczne objęcie nieruchomości,

prezydium powiatowej rady narodowej dokona w terminie siedmiodniowym szczegółowego

opisu nieruchomości, niezbędnego do określenia odszkodowania. Objęcie nieruchomości

następuje natychmiast po dokonaniu opisu, przy czym przepis art. 39 ust. 4 ma odpowiednie

zastosowanie.

3.

Właścicielowi, któremu w przypadku wywłaszczenia nieruchomości przysługiwałoby prawo

do otrzymania nieruchomości zamiennej (art. 30), nieruchomość zamienna powinna być

dostarczona w miarę możności przed objęciem nieruchomości, przewidzianym w ust. 1.

4.

Jeżeli w wyniku postępowania wywłaszczeniowego nie zostanie wydane orzeczenie o wywłaszczeniu

albo jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od daty zezwolenia nie zostanie wszczęte postępowanie

wywłaszczeniowe, prezydium wojewódzkiej rady narodowej - na wniosek właściciela -

zarządzi przywrócenie posiadania nieruchomości, objętej na podstawie ust. 1. Właścicielowi

przysługuje prawo do odszkodowania za okres, w którym był pozbawiony posiadania, jeżeli

nie otrzymał nieruchomości zamiennej, z której mógłby korzystać w tym samym czasie.

Do ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 39a ust.

4, 5 i 6.

5.

Jeżeli nieruchomość zostanie nabyta lub wywłaszczona w wyniku postępowania, wszczętego

przed upływem sześciu miesięcy od daty zezwolenia (ust. 1), właścicielowi nie przysługuje

prawo do odszkodowania z tytułu wcześniejszego objęcia nieruchomości.

”

,

5)

art. 6 otrzymuje brzmienie

„

Art. 6.

1.

Ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości powinien złożyć Przewodniczącemu

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wniosek o udzielenie zezwolenia z załącznikami.

2.

We wniosku o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości należy

1)

wymienić nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2)

wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej

do nabycia, z powołaniem się na plan lub szkic sytuacyjny, wskazać sposób użytkowania

nieruchomości i opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,

3)

wskazać, czy dla osób mieszkających na nieruchomości potrzebne są mieszkania zastępcze

oraz czy i w jaki sposób wykonawca zamierza dostarczyć mieszkań,

4)

wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać jego miejsce zamieszkania, jeżeli

jest znane,

5)

wskazać, na czym polegać ma nabycie,

6)

wskazać cel nabycia.

3.

Do wniosku, przewidzianego w ust. 1, należy dołączyć

1)

zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku, stwierdzające jednocześnie,

że starania o uzyskanie odpowiedniej nieruchomości, podjęte zgodnie z art. 3, nie

dały wyniku bądź też że dla realizacji narodowych planów gospodarczych zamierzona

inwestycja może być zlokalizowana jedynie na nieruchomości, określonej we wniosku,

2)

odpis opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust. 2),

3)

zaświadczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej (organu do spraw planowania zabudowy

miast i osiedli w porozumieniu z wojewódzką komisją planowania gospodarczego) co do przeznaczenia nieruchomości

na cele, wskazane we wniosku,

4)

plan lub szkic sytuacyjny w odpowiedniej skali w dwóch egzemplarzach z wymienieniem

powierzchni przeznaczonej do nabycia i z oznaczeniem jej granic.

”

,

6)

w art. 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Wykonawca narodowych planów gospodarczych, który uzyskał zezwolenie, przewidziane

w art. 5, obowiązany jest wezwać właściciela nieruchomości, niezbędnej dla realizacji

planu, aby odstąpił mu tę nieruchomość za cenę, określoną na podstawie art. 28 przez

wykonawcę, a zatwierdzoną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Zatwierdzając

cenę, prezydium wojewódzkiej rady narodowej ustali jednocześnie warunki zapłaty. Cenę

zatwierdza i ustala warunki zapłaty władza naczelna w przypadkach, kiedy sama jest

nabywcą nieruchomości.

”

,

7)

w art. 7 ust. 3 dodaje się nowe zdanie: „W przypadku, gdy zezwolenie na nabycie (art. 5) obejmuje większą liczbę nieruchomości,

położonych na terenie jednej gminy (miasta), jak również w przypadkach, kiedy miejsce

zamieszkania właściciela nie jest znane, Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania

Gospodarczego może ustalić, że wezwanie będzie dokonane za pomocą obwieszczeń publicznych

we właściwej gminie (mieście).”,

8)

w art. 7 ust. 4 po wyrazach: „o którym mowa w ust. 1” dodaje się wyrazy: „lub dokonania obwieszczenia, o którym mowa w ust. 3”,

9)

po art. 7 dodaje się nowy art. 7a w brzmieniu

„

Art. 7a.

1.

Umowy sprzedaży lub zamiany nieruchomości, przewidziane w niniejszym dekrecie, powinny

być pod skutkami nieważności sporządzone na piśmie i - jeżeli jedną ze stron nie jest

władza naczelna - zatwierdzone przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Umowy

te stanowią podstawę do wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych.

2.

Do zawierania przewidzianych w ust. 1 umów sprzedaży lub zamiany nieruchomości, stanowiących

własność Państwa, upoważnieni są zainteresowani wykonawcy narodowych planów gospodarczych,

jeżeli nieruchomość znajduje się w ich zarządzie i użytkowaniu lub została oddana

do ich dyspozycji w trybie, przewidzianym w art. 30 ust. 4.

”

,

10)

art. 9 otrzymuje brzmienie

„

Art. 9.

1.

Jeżeli dekret nie stanowi inaczej, w postępowaniu, prowadzonym na jego podstawie,

stosuje się przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu

administracyjnym

(Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr 36, poz. 341, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1938 r. Nr 3, poz. 16) i rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu

przymusowym w administracji

(Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr 36, poz. 342, z 1933 r. Nr 84, poz. 624, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1945 r. Nr 50, poz. 284).

2.

Przewidziane dekretem wezwania i zawiadomienia w sprawach majątków opuszczonych, przeznaczone

dla prezydiów rad narodowych, dokonywane będą zawsze przez doręczenie.

”

,

11)

art. 9a otrzymuje brzmienie

„

Art. 9a.

1.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia ustalić odmienny tryb postępowania i właściwość

władz przy nabywaniu praw rzeczowych ograniczonych na nieruchomości, niezbędnych do

przeprowadzenia przewodów, służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności,

do przeprowadzenia teletechnicznych kabli i przewodów napowietrznych oraz do przeprowadzenia

urządzeń kolejek linowych i innych pod- lub nadziemnych urządzeń technicznych, jak

również praw rzeczowych ograniczonych, niezbędnych do korzystania z wymienionych przewodów lub urządzeń.

2.

Rada Ministrów może również w drodze rozporządzenia ustalić odmienny tryb postępowania

i właściwość władz przy nabywaniu na własność nieruchomości o powierzchni do 250 m

”

,

12)

po art. 9a dodaje się nowy art. 9b w brzmieniu

„

Art. 9b.

1.

Przychody właścicieli nieruchomości z tytułu ceny sprzedaży lub odszkodowania, wypłaconych

na podstawie dekretu, wolne są od podatku dochodowego.

2.

Nabycie praw majątkowych na podstawie dekretu nie podlega podatkowi od nabycia praw

majątkowych.

3.

Sporządzone w związku z postępowaniem, przewidzianym dekretem, podania i pisma, wnoszone

do władz, protokoły i pisma, stwierdzające czynności urzędowe, oraz wydawane przez

władze dokumenty wolne są od opłaty skarbowej.

”

,

13)

w art. 10 ust. 1 i w art. 11 po wyrazach „prac pomiarowych” dodaje się wyrazy „lub wierceń badawczych”,

14)

art. 12 otrzymuje brzmienie

„

Art. 12.

1.

Ubiegający się o nabycie lub wywłaszczenie obowiązany jest wynagrodzić szkody, jakie

wyrządził wskutek prowadzenia prac pomiarowych lub wierceń badawczych.

2.

Co do sposobu ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy art.

39a ust. 4, 5 i 6.

”

,

15)

art. 13 otrzymuje brzmienie

„

Art. 13.

1.

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie.

Wniosek składa się do prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

2.

We wniosku należy

1)

wskazać nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2)

wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej

do wywłaszczenia, z powołaniem się na plan sytuacyjny, jak również opisać ogólnie

to, co się na nieruchomości znajduje,

3)

wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać - jeżeli jest znane - jego miejsce

zamieszkania,

4)

wskazać, na czym ma polegać wywłaszczenie,

5)

wskazać w sposób ogólny cel wywłaszczenia.

3.

Do wniosku należy dołączyć

1)

zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego,

2)

dowód wezwania właściciela stosownie do art. 7,

3)

plan sytuacyjny nieruchomości z oznaczeniem granic powierzchni, przeznaczonej do wywłaszczenia,

4)

poświadczony odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo własności nieruchomości,

albo - jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej lub księga wieczysta

zginęła - odpis dokumentu ze zbioru dokumentów, stwierdzającego prawo własności nieruchomości,

poświadczony przez właściwy sąd powiatowy z zaznaczeniem, że stwierdza on prawo własności

nieruchomości według stanu zbioru dokumentów na dzień wydania odpisu, 5) jeżeli nieruchomość

nie ma urządzonej księgi wieczystej i nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów

- zaświadczenie właściwego sądu powiatowego, stwierdzające tę okoliczność.

4.

Wnioskodawca może objąć jednym wnioskiem większą liczbę nieruchomości, nawet należących

do różnych właścicieli, jeżeli stanowią zwartą całość i mają być wywłaszczone na ten

sam cel. Jeżeli dla nieruchomości urządzonych jest kilka ksiąg wieczystych albo prowadzone

jest dla nich kilka zbiorów dokumentów, wnioskodawca powinien złożyć tyle odpisów

wniosku, ile jest ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów.

”

,

16)

art. 14 otrzymuje brzmienie

„

Art. 14.

1.

Prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamia właściciela nieruchomości o wszczęciu

postępowania wywłaszczeniowego. Odpis zawiadomienia wywiesza się na tablicy ogłoszeń

właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej.

2.

W przypadku gdy postępowanie wywłaszczeniowe, wszczęte na podstawie jednego wniosku,

dotyczy większej liczby właścicieli, zawiadomienia mogą być dokonane za pomocą obwieszczeń,

wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych.

W tym samym trybie zawiadomiony będzie właściciel nieruchomości, którego miejsce zamieszkania

nie jest znane.

3.

Właściciel ma prawo przeglądać w biurze prezydium wojewódzkiej rady narodowej wniosek

wywłaszczeniowy i załączniki z wyjątkiem tych, które ze względu na interes publiczny

zostaną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej wyłączone od przeglądu, oraz w

terminie czternastodniowym od doręczenia zawiadomienia lub od daty wywieszenia obwieszczenia

(ust. 2) zgłosić wnioski i sprzeciwy.

4.

Zawiadomienia i obwieszczenia powinny zawierać

1)

wymienienie nieruchomości, co do których wszczęte zostało postępowanie wywłaszczeniowe,

ze wskazaniem przeznaczonej do wywłaszczenia powierzchni każdej nieruchomości,

2)

wskazanie, na czym polegać ma wywłaszczenie,

3)

wymienienie właścicieli nieruchomości,

4)

wskazanie, na czyją rzecz ma być dokonane wywłaszczenie,

5)

pouczenie o prawach właścicieli z ust. 3.

5.

Wszczynając postępowanie wywłaszczeniowe, prezydium wojewódzkiej rady narodowej złoży

do właściwych ksiąg wieczystych wnioski o dokonanie wpisów o wszczęciu postępowania

wywłaszczeniowego lub, jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej albo

księga wieczysta zginęła - złoży do zbiorów dokumentów odpisy wniosków wywłaszczeniowych.

Zmiany stanu prawnego nieruchomości, dokonane po wniesieniu wpisów o wszczęciu postępowania

wywłaszczeniowego lub złożeniu do zbiorów dokumentów odpisów wniosków wywłaszczeniowych,

nie będą mieć wpływu na dalszy tok postępowania wywłaszczeniowego. Koszty wniosków

ponosi wykonawca narodowych planów gospodarczych.

6.

Równocześnie prezydium wojewódzkiej rady narodowej zarządzi dokonanie ustaleń, niezbędnych

dla określenia odszkodowania.

”

,

17)

art. 15 ust. 1 otrzymuje brzmienie

„

1.

Na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej

zezwoli na objęcie nieruchomości, co do której wszczęte zostało postępowanie wywłaszczeniowe,

niezwłocznie po dokonaniu ustaleń, niezbędnych do określenia odszkodowania. Zezwolenie

to może być udzielone w przypadku, jeżeli wniosek o zezwolenie na niezwłoczne objęcie

nieruchomości nie był poprzednio rozpoznawany przez Przewodniczącego Państwowej Komisji

Planowania Gospodarczego w trybie art. 5a, albo też - w przypadku odmownej decyzji

Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego - jeżeli wniosek uzasadniony

jest nowymi okolicznościami.

”

,

18)

art. 16, 17, 18, 19, 20 i 21 skreśla się,

19)

art. 22 otrzymuje brzmienie

„

Art. 22.

1.

Po upływie czternastodniowego terminu na zgłoszenie wniosków i sprzeciwów prezydium

wojewódzkiej rady narodowej wyznaczy rozprawę.

2.

O miejscu i terminie rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadomi co najmniej

na siedem dni naprzód wykonawcę narodowych planów gospodarczych, który zgłosił wniosek

o wywłaszczenie, właściciela nieruchomości oraz inne osoby zainteresowane, o których

powzięło wiadomość ze zgłoszonych wniosków lub sprzeciwów albo z urzędu.

3.

Przepis art. 14 ust. 2 ma odpowiednie zastosowanie.

4.

W zawiadomieniach i obwieszczeniach prezydium wojewódzkiej rady narodowej uprzedzi,

że w razie niestawienia się stron albo osób zainteresowanych rozprawa może odbyć się

bez ich udziału.

5.

Rozprawa może być wyznaczona w miejscowości, gdzie położona jest nieruchomość, przeznaczona

do wywłaszczenia. Na rozprawę mogą być wezwani biegli.

”

,

20)

art. 23 otrzymuje brzmienie

„

Art. 23.

1.

Po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzeka o wywłaszczeniu

albo odmawia wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody, stanowiące podstawę do wszczęcia

postępowania wywłaszczeniowego.

2.

Orzeczenie powinno w szczególności zawierać

1)

ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia,

2)

wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło,

3)

jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia.

3.

W przypadku gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie może zapaść bez

rozprawy.

”

,

21)

art. 26 otrzymuje brzmienie

„

Art. 26.

1.

Orzeczenie doręcza się wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na którego wniosek

wszczęte zostało postępowanie, oraz właścicielowi nieruchomości. W przypadku, gdy

orzeczenie dotyczy większej liczby właścicieli, orzeczenie może być im podane do wiadomości

w trybie art. 14 ust. 2. W tym samym trybie zawiadomiony będzie właściciel nieruchomości,

którego miejsce zamieszkania nie jest znane.

2.

W terminie czternastodniowym od doręczenia orzeczenia lub dokonania obwieszczenia

strona ma prawo wnieść odwołanie do odwoławczej komisji wywłaszczeniowej przy prezydium

wojewódzkiej rady narodowej. O wniesieniu odwołania prezydium wojewódzkiej rady narodowej

zawiadomi drugą stronę, która ma prawo zapoznać się z treścią odwołania i w terminie

czternastodniowym od zawiadomienia wnieść odpowiedź. Przepis ust. 1 ma odpowiednie

zastosowanie.

3.

Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi prezydium wojewódzkiej rady narodowej

przedstawi akta odwoławczej komisji wywłaszczeniowej.

4.

Prezes Rady Ministrów określi w drodze rozporządzenia skład, organizację wewnętrzną

i tryb postępowania odwoławczych komisji wywłaszczeniowych.

”

,

22)

po art. 26 dodaje się nowe art. 26a i 26b w brzmieniu

„

Art. 26a.

1.

W toku postępowania wywłaszczeniowego strony mogą zawrzeć umowę sprzedaży nieruchomości

na warunkach, przewidzianych w art. 7 ust. 1, lub w przypadku przewidzianym w art.

30 - umowę zamiany.

2.

W razie zawarcia umowy postępowanie wywłaszczeniowe ulega umorzeniu.

Art. 26b.

1.

Jeżeli w toku postępowania wywłaszczeniowego zgłosi prawo własności i przedstawi odpowiednie

zaświadczenie prezydium gminnej rady narodowej osoba, nie wpisana jako właściciel

do księgi wieczystej nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, lub osoba, której

tytuł własności nie jest złożony do zbioru dokumentów - prezydium wojewódzkiej rady

narodowej lub odwoławcza komisja wywłaszczeniowa zawiadomi o tym osobę, ujawnioną

jako właściciel w księdze wieczystej lub legitymowaną na podstawie tytułu, znajdującego

się w zbiorze dokumentów, i wezwie ją do złożenia wyjaśnienia w terminie czternastodniowym

od doręczenia, uprzedzając ją o skutkach z ust. 2. Przepisy art. 14 ust. 2 mają odpowiednie

zastosowanie.

2.

Jeżeli osoba, wpisana jako właściciel do księgi wieczystej lub legitymowana na podstawie

tytułu znajdującego się w zbiorze dokumentów, przyzna zgłoszone prawo własności albo

przyzna, że prawo, ujawnione na jej rzecz w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów,

przeszło na rzecz innych osób, albo też jeżeli bezskutecznie upłynął termin czternastodniowy

(ust. 1) stroną w postępowaniu staje się osoba, która zgłosiła prawo własności.

3.

Jeżeli złożone w terminie wyjaśnienia (ust. 1) albo dalsze postępowanie wyjaśniające,

które w razie potrzeby może być zarządzone, ujawnią istnienie sporu co do tytułu własności

nieruchomości, prezydium wojewódzkiej rady narodowej (odwoławcza komisja wywłaszczeniowa)

odeśle strony na drogę postępowania sądowego. W tym przypadku postępowanie wywłaszczeniowe

toczyć się będzie dalej przeciwko osobie, ujawnionej jako właściciel w księdze wieczystej

lub zbiorze dokumentów. Ustalenie obowiązku wykonawcy narodowych planów gospodarczych

z art. 30 ust. 1 - jeżeli osoba właściciela może mieć wpływ na to ustalenie - nastąpi

po prawomocnym rozstrzygnięciu sporu.

4.

Ustalenie tytułu własności nieruchomości, dokonane w postępowaniu wywłaszczeniowym,

nie pozbawia osób trzecich, roszczących prawo do nieruchomości prawa dochodzenia w

postępowaniu sądowym roszczeń odszkodowawczych w stosunku do osób, uznanych za właścicieli

w postępowaniu wywłaszczeniowym,

”

.

23)

w art. 28 skreśla się wyrazy „wydanego za zgodą Rady Państwa” oraz przecinki przed i po tych wyrazach,

24)

w art. 30 ust. 1 dodaje się jako zdanie drugie: „W innych przypadkach dostarczenie nieruchomości zamiennej wymaga zezwolenia władzy

naczelnej wykonawcy narodowych planów gospodarczych, udzielonego za zgodą Przewodniczącego

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego.”,

25)

w art. 30 ust. 4 skreśla się wyrazy „lub samorząd” oraz „wydanego za zgodą Rady Państwa” i przecinki przed i po tych ostatnich wyrazach,

26)

art. 32 otrzymuje brzmienie

„

Art. 32.

1.

Jeżeli zamiana nieruchomości, niezbędnej dla realizacji narodowych planów gospodarczych,

nie następuje w drodze umowy (art. 26a), zamiana ta na zgodny wniosek stron może być

orzeczona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej, przed którą toczy się postępowanie

wywłaszczeniowe.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy nieruchomość zamienna znajduje się w zarządzie

i użytkowaniu wykonawcy narodowych planów gospodarczych albo orzekającego prezydium

wojewódzkiej rady narodowej albo została oddana do ich dyspozycji w trybie, przewidzianym

w art. 30 ust. 4.

3.

Orzeczenie o zamianie nieruchomości stanowi podstawę do wpisu prawa własności do ksiąg

wieczystych.

4.

W przypadkach, określonych w ust. 1, postępowanie wywłaszczeniowe ulega umorzeniu.

”

,

27)

art. 33 otrzymuje brzmienie

„

Art. 33.

1.

Wniosek o ustalenie odszkodowania każda ze stron może złożyć do prezydium wojewódzkiej

rady narodowej po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wykonawca

narodowych planów gospodarczych może zgłosić wniosek o ustalenie odszkodowania równocześnie

z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. W razie sporu co do tytułu

własności nieruchomości (art. 26b ust. 3) wniosek o ustalenie odszkodowania będzie

rozpatrzony po prawomocnym rozstrzygnięciu sporu.

2.

Orzeczenie o ustaleniu odszkodowania zapada po przeprowadzeniu rozprawy.

3.

Wniosek o ustalenie odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony może być

złożony osobno, niezwłocznie po objęciu nieruchomości przez wykonawcę narodowych planów

gospodarczych. Wniosek taki rozpatrzony będzie bądź na osobnej rozprawie i wydane

zostanie co do niego osobne orzeczenie, bądź też na rozprawie, wyznaczonej do rozpatrzenia

wniosku o ustalenie odszkodowania za całość nieruchomości, przy czym i w tym ostatnim

przypadku odszkodowanie za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony będzie wyodrębnione.

W każdym przypadku wniosek rozpatrzony będzie w ciągu czternastu dni od złożenia.

4.

Wniosek o ustalenie odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony może złożyć

użytkownik nieruchomości, który udowodni swoje prawa zaświadczeniem prezydium gminnej

(miejskiej) rady narodowej.

5.

Przepisy art. 22 ust. 2, 3, 4 i 5 mają odpowiednie zastosowanie.

6.

Jeżeli wniosek o ustalenie odszkodowania zgłoszony został przed wydaniem orzeczenia

o wywłaszczeniu, a orzeczenie o wywłaszczeniu ma zapaść w wyniku rozprawy - w wyniku

tej samej rozprawy może zapaść orzeczenie o ustaleniu odszkodowania. W zawiadomieniach

o miejscu i terminie rozprawy należy uprzedzić, że przedmiotem rozprawy będzie również

wniosek o ustalenie odszkodowania.

”

,

28)

w art. 36 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Tryb powoływania rzeczoznawców określi rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów i Ministrów

Finansów, Gospodarki Komunalnej oraz Budownictwa Miast i Osiedli.

”

,

29)

art. 37 otrzymuje brzmienie

„

Art. 37.

Do doręczeń, dokonywania obwieszczeń i zaskarżania orzeczeń co do odszkodowania, jak

również do trybu rozpatrywania odwołań stosuje się odpowiednio przepisy art. 26.

”

,

30)

w art. 38 ust. 1 skreśla się ostatnie wyrazy „oraz mogący przypadać z tytułu dokonanego wywłaszczenia podatek dochodowy.”,

31)

w art. 38 ust. 2 otrzymuje brzmienie

„

2.

Jeżeli wywłaszczony nie przedstawi dowodu, iż osoby, nie wymienione w ust. 1, którym

przysługują, prawa, ujawnione w księdze wieczystej lub w zbiorze dokumentów, zgodziły

się, aby odszkodowanie było mu wypłacone w całości, wówczas wywłaszczający deponuje

sumę odszkodowania po potrąceniu należności, wymienionych w ust. 1, w sądzie, który

rozdzieli ją według przepisów prawa egzekucyjnego. Jeżeli na zaspokojenie pretensji

osób, nie wymienionych w ust. 1, wystarczy część sumy odszkodowania, pozostałej po

potrąceniu wymienionych wyżej należności, wywłaszczający deponuje w sądzie tylko tę

część sumy odszkodowania.

”

,

32)

po art. 38 dodaje się nowy art. 38a w brzmieniu

„

Art. 38a.

1.

Roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym

orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

2.

W przypadkach istnienia sporu, przewidzianego w art. 26b ust. 3 przedawnienie nie

biegnie w czasie od wniesienia pozwu do prawomocnego zakończenia sporu, jeżeli pozew

wniesiony został w terminie jednego roku od dnia, o którym mowa w ust. 1. Przedawnienie

następuje w każdym razie po upływie sześciu lat od dnia, o którym mowa w ust. 1.

”

,

33)

po art. 39 wstawia się nowy dział „Dział IIIa. Czasowe zajęcie” oraz nowe art. 39a i 39b w brzmieniu

„

Art. 39a.

1.

W przypadkach siły wyższej lub nagłej potrzeby prezydium powiatowej rady narodowej

może w drodze orzeczenia zezwolić na czasowe zajęcie cudzej nieruchomości. Gdyby potrzeba

okazała się tak dalece pilna, iż nie byłoby możności wystąpienia o zezwolenie do prezydium

powiatowej rady narodowej, zezwolenia może udzielić prezydium gminnej (miejskiej)

rady narodowej lub właściwy komendant Milicji Obywatelskiej z zastrzeżeniem niezwłocznego

zawiadomienia prezydium powiatowej rady narodowej, które w drodze orzeczenia udzielone

już zezwolenie utrzyma w mocy lub uchyli.

2.

Prezydium powiatowej rady narodowej może zezwolić na czasowe zajęcie nieruchomości,

stanowiącej własność osoby, nie będącej wykonawcą narodowych planów gospodarczych,

jeżeli zajęcie konieczne jest dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do budynków i tej części nieruchomości,

która jest niezbędna do korzystania z budynków. Na podstawie ust. 1 lub 2 nieruchomość

nie może być zajęta dla wzniesienia trwałych budowli.

4.

Prezydium powiatowej rady narodowej w ciągu czternastu dni od dnia zajęcia określi

w drodze orzeczenia wysokość odszkodowania za zasiewy, uprawy lub plony, które będzie

wypłacone w ciągu trzydziestu dni lub - w razie istnienia przeszkód prawnych - złożone

w tym terminie do depozytu sądowego; w przypadku niezachowania tego terminu prezydium

powiatowej rady narodowej na wniosek strony uchyli czasowe zajęcie.

5.

Od orzeczenia prezydium powiatowej rady narodowej w sprawie czasowego zajęcia lub

ustalenia odszkodowania strona ma prawo wnieść odwołanie do prezydium wojewódzkiej

rady narodowej, której orzeczenie jest ostateczne.

6.

Co do sposobu ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednio zasady dekretu,

dotyczące odszkodowania za zniszczenie zasiewów, upraw lub plonów. Oszacowania szkód,

nie przewidzianych w obowiązujących normach szacunkowych, dokonywa się przy udziale

rzeczoznawców. W przypadkach przewidzianych w ust. 2, właścicielowi należy się również

odszkodowanie za pozbawienie go korzystania z nieruchomości. Wysokość tego odszkodowania

określi prezydium powiatowej rady narodowej na podstawie opinii rzeczoznawców po ustaniu

czasowego zajęcia. W tym samym czasie ustalone będzie odszkodowanie za szkody, nie

objęte orzeczeniem, o którym mowa w ust. 4.

7.

Czasowe zajęcie, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustaje z mocy samego prawa po upływie

sześciu miesięcy od daty zajęcia.

Art. 39b.

Do czasowego zajmowania nieruchomości dla potrzeb zakładu górniczego oraz do niezwłocznego

zajmowania nieruchomości, potrzebnych w związku z ruchem zakładu górniczego, stosuje

się przepisy prawa górniczego.

”

,

34)

dotychczasowy art. 40 oznacza się jako art. 40a, przed tym artykułem zaś umieszcza

się nowy artykuł - jako art. 40 - w brzmieniu

„

Art. 40.

1.

Kto przed uzyskaniem podlegającego wykonaniu orzeczenia wywłaszczeniowego albo bez

zezwolenia właściwej władzy, wydanego w trybie określonym w dekrecie, obejmuje w posiadanie

cudzą nieruchomość w całości lub części albo też w inny sposób narusza cudze prawo

własności nieruchomości - podlega karze aresztu do lat dwóch.

2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie - podlega karze aresztu do sześciu miesięcy lub

grzywny do 5.000 zł.

”

Tracą moc wszystkie przepisy dotychczasowe w sprawach, dotyczących wywłaszczenia nieruchomości,

a w szczególności rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu

wywłaszczeniowym

(Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 86, poz. 776 i z 1939 r. Nr 31, poz. 205).

Pozostają w mocy

1)

dekret z dnia 28 listopada 1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich

na cele reformy rolnej i osadnictwa

(Dz. U. R. P. Nr 57, poz. 321),

2)

dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w

faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach

województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego

(Dz. U. R. P. Nr 46, poz. 339) oraz

3)

dekret z dnia 16 sierpnia 1949 r. o wymianie gruntów

(Dz. U. R. P. Nr 48, poz. 367).

Postępowanie wywłaszczeniowe, będące w toku w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,

a wszczęte na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

(Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438), będzie nadal prowadzone zgodnie z przepisami niniejszej ustawy z tym, że

1)

przepisy art. 13 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym oraz nie stosuje się przepisów art. 14 ust.

5 tego dekretu,

2)

zwolnienie od podatku dochodowego, przewidziane we wprowadzonym obecnie art. 9b dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r., stosuje się do przychodów właścicieli nieruchomości z tytułu ceny sprzedaży lub

odszkodowania, ustalonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a do tego

dnia nie wypłaconych,

3)

ulegają umorzeniu nie uiszczone należności z tytułu podatku od nabycia praw majątkowych,

które nastąpiło przed wejściem w życie niniejszej ustawy,

4)

gdy w postępowaniu, zakończonym przed wejściem w życie niniejszej ustawy, uczestniczyła

jako właściciel wywłaszczonej nieruchomości osoba, nie wpisana do księgi wieczystej

lub nie legitymująca się dokumentami złożonymi w zbiorze dokumentów jako właściciel

- odszkodowanie zostanie wypłacone dopiero po upływie czternastu dni od zawiadomienia

o treści orzeczenia o odszkodowaniu osoby, ujawnionej w księdze wieczystej lub w zbiorze

dokumentów; przepis art. 14 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

1.

Zezwolenia na nabycie nieruchomości udziela Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania

Gospodarczego na wniosek wykonawcy narodowych planów gospodarczych - na podstawie

opinii prezydium właściwej wojewódzkiej rady narodowej - jeżeli uzna, że nieruchomość

jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz że przewidziane

będą środki na jej nabycie.

2.

Opinia prezydium wojewódzkiej rady narodowej powinna zawierać stwierdzenie, że nabycie

nieruchomości, objętej wnioskiem, jest niezbędne dla zrealizowania zamierzenia wykonawcy

narodowych planów gospodarczych. Opinia powinna uwzględniać zarówno potrzeby wykonawcy

narodowych planów gospodarczych jak i uzasadnione interesy ogólnogospodarcze.

1.

Postępowanie wywłaszczeniowe, prowadzone na innych zasadach, niż przewidziane w dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r.

(Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438) i w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie zakończone ostatecznym orzeczeniem

o wywłaszczeniu zostaje wstrzymane do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę zezwolenia

Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, określonego w art. 5 powołanego dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

2.

Po złożeniu wymienionego w ust. 1 zezwolenia postępowanie będzie prowadzone dalej na zasadach przewidzianych

w powołanym w ust. 1 dekrecie z dnia 26 kwietnia 1949 r., zarówno co do orzeczenia o wywłaszczeniu jak i co do wysokości, trybu ustalenia

i sposobu wypłaty odszkodowania.

3.

W razie nieprzedłożenia zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, w ciągu sześciu miesięcy

od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na wniosek właściciela nieruchomości postępowanie

zostanie umorzone.

1.

Jeżeli względy szczególne uzasadniają niezwłoczne objęcie nieruchomości, Przewodniczący

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego - na wniosek właściwego ministra - równocześnie

z zezwoleniem na nabycie lub po wydaniu zezwolenia udzieli wykonawcy narodowych planów

gospodarczych zezwolenia na niezwłoczne objęcie nieruchomości.

2.

Na wniosek wykonawcy planu, który uzyskał zezwolenie na niezwłoczne objęcie nieruchomości,

prezydium powiatowej rady narodowej dokona w terminie siedmiodniowym szczegółowego

opisu nieruchomości, niezbędnego do określenia odszkodowania. Objęcie nieruchomości

następuje natychmiast po dokonaniu opisu, przy czym przepis art. 39 ust. 4 ma odpowiednie

zastosowanie.

3.

Właścicielowi, któremu w przypadku wywłaszczenia nieruchomości przysługiwałoby prawo

do otrzymania nieruchomości zamiennej (art. 30), nieruchomość zamienna powinna być

dostarczona w miarę możności przed objęciem nieruchomości, przewidzianym w ust. 1.

4.

Jeżeli w wyniku postępowania wywłaszczeniowego nie zostanie wydane orzeczenie o wywłaszczeniu

albo jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od daty zezwolenia nie zostanie wszczęte postępowanie

wywłaszczeniowe, prezydium wojewódzkiej rady narodowej - na wniosek właściciela -

zarządzi przywrócenie posiadania nieruchomości, objętej na podstawie ust. 1. Właścicielowi

przysługuje prawo do odszkodowania za okres, w którym był pozbawiony posiadania, jeżeli

nie otrzymał nieruchomości zamiennej, z której mógłby korzystać w tym samym czasie.

Do ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy art. 39a ust.

4, 5 i 6.

5.

Jeżeli nieruchomość zostanie nabyta lub wywłaszczona w wyniku postępowania, wszczętego

przed upływem sześciu miesięcy od daty zezwolenia (ust. 1), właścicielowi nie przysługuje

prawo do odszkodowania z tytułu wcześniejszego objęcia nieruchomości.

1.

Ubiegający się o zezwolenie na nabycie nieruchomości powinien złożyć Przewodniczącemu

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wniosek o udzielenie zezwolenia z załącznikami.

2.

We wniosku o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości należy

1)

wymienić nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2)

wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej

do nabycia, z powołaniem się na plan lub szkic sytuacyjny, wskazać sposób użytkowania

nieruchomości i opisać ogólnie to, co się na nieruchomości znajduje,

3)

wskazać, czy dla osób mieszkających na nieruchomości potrzebne są mieszkania zastępcze

oraz czy i w jaki sposób wykonawca zamierza dostarczyć mieszkań,

4)

wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać jego miejsce zamieszkania, jeżeli

jest znane,

5)

wskazać, na czym polegać ma nabycie,

6)

wskazać cel nabycia.

3.

Do wniosku, przewidzianego w ust. 1, należy dołączyć

1)

zezwolenie właściwego ministra na zgłoszenie wniosku, stwierdzające jednocześnie,

że starania o uzyskanie odpowiedniej nieruchomości, podjęte zgodnie z art. 3, nie

dały wyniku bądź też że dla realizacji narodowych planów gospodarczych zamierzona

inwestycja może być zlokalizowana jedynie na nieruchomości, określonej we wniosku,

2)

odpis opinii prezydium wojewódzkiej rady narodowej (art. 5 ust. 2),

3)

zaświadczenie prezydium wojewódzkiej rady narodowej (organu do spraw planowania zabudowy

miast i osiedli w porozumieniu z wojewódzką komisją planowania gospodarczego) co do przeznaczenia nieruchomości

na cele, wskazane we wniosku,

4)

plan lub szkic sytuacyjny w odpowiedniej skali w dwóch egzemplarzach z wymienieniem

powierzchni przeznaczonej do nabycia i z oznaczeniem jej granic.

Postępowanie wywłaszczeniowe, prowadzone na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności

publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r.

(Dz. U. R. P. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 i z 1949 r. Nr 65, poz. 527) lub na podstawie art. 55 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r.

(Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 86, poz. 776 i z 1939 r. Nr 31, poz. 205), będzie prowadzone dalej na tej samej podstawie aż do wydania ostatecznego orzeczenia

o wywłaszczeniu z tym, że odwołania będą rozpatrywane przez odwoławcze komisje wywłaszczeniowe.

Przepis art. 8 stosuje się odpowiednio.

1.

Nie zakończone ostatecznie postępowanie z wniosku o ustalenie odszkodowania w sprawach,

wymienionych w art. 5 i 6, będzie prowadzone dalej na zasadach dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

(Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438) zarówno co do wysokości i trybu ustalenia odszkodowania, jak i co do sposobu wypłaty

odszkodowania.

2.

Postępowanie sądowe w sprawach o ustalenie odszkodowania, nie zakończone prawomocnie,

zostaje zniesione. Akta spraw sądy przekażą z urzędu właściwym odwoławczym komisjom

wywłaszczeniowym.

1.

Umowy sprzedaży lub zamiany nieruchomości, przewidziane w niniejszym dekrecie, powinny

być pod skutkami nieważności sporządzone na piśmie i - jeżeli jedną ze stron nie jest

władza naczelna - zatwierdzone przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Umowy

te stanowią podstawę do wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych.

2.

Do zawierania przewidzianych w ust. 1 umów sprzedaży lub zamiany nieruchomości, stanowiących

własność Państwa, upoważnieni są zainteresowani wykonawcy narodowych planów gospodarczych,

jeżeli nieruchomość znajduje się w ich zarządzie i użytkowaniu lub została oddana

do ich dyspozycji w trybie, przewidzianym w art. 30 ust. 4.

Sprawy, toczące się na skutek odwołań od orzeczeń prezydiów wojewódzkich rad narodowych,

zapadłych w postępowaniu z dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r.

(Dz. U. R. P. Nr 27, poz. 197 i Nr 55, poz. 438), przejmą odwoławcze komisje wywłaszczeniowe. Czynności, dokonane w dotychczasowym

postępowaniu odwoławczym, pozostają w mocy.

1.

Jeżeli dekret nie stanowi inaczej, w postępowaniu, prowadzonym na jego podstawie,

stosuje się przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu

administracyjnym

(Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr 36, poz. 341, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1938 r. Nr 3, poz. 16) i rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu

przymusowym w administracji

(Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr 36, poz. 342, z 1933 r. Nr 84, poz. 624, z 1934 r. Nr 110, poz. 976 i z 1945 r. Nr 50, poz. 284).

2.

Przewidziane dekretem wezwania i zawiadomienia w sprawach majątków opuszczonych, przeznaczone

dla prezydiów rad narodowych, dokonywane będą zawsze przez doręczenie.

Terminy przedawnienia roszczeń odszkodowawczych w sprawach, w których orzeczenie o

wywłaszczeniu zostało wydane ostatecznie w toku instancji lub uprawomocniło się przed

wejściem w życie niniejszej ustawy - zaczynają biec od daty wejścia w życie tej ustawy.

Jeżeli w powyższych sprawach przedawnienie - stosownie do przepisów dotychczasowych

- nastąpiło we wcześniejszym terminie, przedawnienie następuje w terminie, obliczonym

według przepisów dotychczasowych.

1.

Rada Ministrów może w drodze rozporządzenia ustalić odmienny tryb postępowania i właściwość

władz przy nabywaniu praw rzeczowych ograniczonych na nieruchomości, niezbędnych do

przeprowadzenia przewodów, służących do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności,

do przeprowadzenia teletechnicznych kabli i przewodów napowietrznych oraz do przeprowadzenia

urządzeń kolejek linowych i innych pod- lub nadziemnych urządzeń technicznych, jak

również praw rzeczowych ograniczonych, niezbędnych do korzystania z wymienionych przewodów lub urządzeń.

2.

Rada Ministrów może również w drodze rozporządzenia ustalić odmienny tryb postępowania

i właściwość władz przy nabywaniu na własność nieruchomości o powierzchni do 250 m

1.

Przychody właścicieli nieruchomości z tytułu ceny sprzedaży lub odszkodowania, wypłaconych

na podstawie dekretu, wolne są od podatku dochodowego.

2.

Nabycie praw majątkowych na podstawie dekretu nie podlega podatkowi od nabycia praw

majątkowych.

3.

Sporządzone w związku z postępowaniem, przewidzianym dekretem, podania i pisma, wnoszone

do władz, protokoły i pisma, stwierdzające czynności urzędowe, oraz wydawane przez

władze dokumenty wolne są od opłaty skarbowej.

1.

Po zgłoszeniu wniosku o wywłaszczenie na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r.

(Dz. U. R. P. z 1948 r. Nr 20, poz. 138, z 1949 r. Nr 65, poz. 527) ustaje obowiązek wnioskodawcy uiszczania świadczeń umownych za korzystanie z nieruchomości.

Świadczenia uiszczone nie podlegają zwrotowi.

2.

Jeżeli w wyniku postępowania nie zostanie wydane orzeczenie o wywłaszczeniu, wnioskodawca

obowiązany jest do uiszczenia zaległych świadczeń.

Przepisy art. 4 pkt 2 i 3 niniejszej ustawy mają odpowiednie zastosowanie do należności,

przypadających na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r.

(Dz. U. R. P. z 1948 r. Nr 20, poz. 138 i z 1949 r. Nr 65, poz. 527) oraz przepisów art. 55 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r.

(Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 86, poz. 776 i z 1939 r. Nr 31, poz. 205).

1.

Ubiegający się o nabycie lub wywłaszczenie obowiązany jest wynagrodzić szkody, jakie

wyrządził wskutek prowadzenia prac pomiarowych lub wierceń badawczych.

2.

Co do sposobu ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy art.

39a ust. 4, 5 i 6.

Upoważnia się Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do ogłoszenia

w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej w drodze obwieszczenia jednolitego tekstu

dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych

dla realizacji narodowych planów gospodarczych z uwzględnieniem zmian, wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania

jednolitego tekstu i z zastosowaniem ciągłej numeracji działów, rozdziałów, artykułów,

ustępów i punktów.

1.

Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego następuje na wniosek ubiegającego się o wywłaszczenie.

Wniosek składa się do prezydium wojewódzkiej rady narodowej.

2.

We wniosku należy

1)

wskazać nieruchomość, której wniosek dotyczy,

2)

wymienić powierzchnię całej nieruchomości oraz powierzchnię jej części, przeznaczonej

do wywłaszczenia, z powołaniem się na plan sytuacyjny, jak również opisać ogólnie

to, co się na nieruchomości znajduje,

3)

wymienić właściciela nieruchomości oraz wskazać - jeżeli jest znane - jego miejsce

zamieszkania,

4)

wskazać, na czym ma polegać wywłaszczenie,

5)

wskazać w sposób ogólny cel wywłaszczenia.

3.

Do wniosku należy dołączyć

1)

zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego,

2)

dowód wezwania właściciela stosownie do art. 7,

3)

plan sytuacyjny nieruchomości z oznaczeniem granic powierzchni, przeznaczonej do wywłaszczenia,

4)

poświadczony odpis z księgi wieczystej, stwierdzający prawo własności nieruchomości,

albo - jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej lub księga wieczysta

zginęła - odpis dokumentu ze zbioru dokumentów, stwierdzającego prawo własności nieruchomości,

poświadczony przez właściwy sąd powiatowy z zaznaczeniem, że stwierdza on prawo własności

nieruchomości według stanu zbioru dokumentów na dzień wydania odpisu, 5) jeżeli nieruchomość

nie ma urządzonej księgi wieczystej i nie jest dla niej prowadzony zbiór dokumentów

- zaświadczenie właściwego sądu powiatowego, stwierdzające tę okoliczność.

4.

Wnioskodawca może objąć jednym wnioskiem większą liczbę nieruchomości, nawet należących

do różnych właścicieli, jeżeli stanowią zwartą całość i mają być wywłaszczone na ten

sam cel. Jeżeli dla nieruchomości urządzonych jest kilka ksiąg wieczystych albo prowadzone

jest dla nich kilka zbiorów dokumentów, wnioskodawca powinien złożyć tyle odpisów

wniosku, ile jest ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów.

Wykonanie ustawy porucza się Prezesowi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej

Komisji Planowania Gospodarczego oraz wszystkim ministrom.

1.

Prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadamia właściciela nieruchomości o wszczęciu

postępowania wywłaszczeniowego. Odpis zawiadomienia wywiesza się na tablicy ogłoszeń

właściwej gminnej (miejskiej) rady narodowej.

2.

W przypadku gdy postępowanie wywłaszczeniowe, wszczęte na podstawie jednego wniosku,

dotyczy większej liczby właścicieli, zawiadomienia mogą być dokonane za pomocą obwieszczeń,

wywieszonych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych.

W tym samym trybie zawiadomiony będzie właściciel nieruchomości, którego miejsce zamieszkania

nie jest znane.

3.

Właściciel ma prawo przeglądać w biurze prezydium wojewódzkiej rady narodowej wniosek

wywłaszczeniowy i załączniki z wyjątkiem tych, które ze względu na interes publiczny

zostaną przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej wyłączone od przeglądu, oraz w

terminie czternastodniowym od doręczenia zawiadomienia lub od daty wywieszenia obwieszczenia

(ust. 2) zgłosić wnioski i sprzeciwy.

4.

Zawiadomienia i obwieszczenia powinny zawierać

1)

wymienienie nieruchomości, co do których wszczęte zostało postępowanie wywłaszczeniowe,

ze wskazaniem przeznaczonej do wywłaszczenia powierzchni każdej nieruchomości,

2)

wskazanie, na czym polegać ma wywłaszczenie,

3)

wymienienie właścicieli nieruchomości,

4)

wskazanie, na czyją rzecz ma być dokonane wywłaszczenie,

5)

pouczenie o prawach właścicieli z ust. 3.

5.

Wszczynając postępowanie wywłaszczeniowe, prezydium wojewódzkiej rady narodowej złoży

do właściwych ksiąg wieczystych wnioski o dokonanie wpisów o wszczęciu postępowania

wywłaszczeniowego lub, jeżeli nieruchomość nie ma urządzonej księgi wieczystej albo

księga wieczysta zginęła - złoży do zbiorów dokumentów odpisy wniosków wywłaszczeniowych.

Zmiany stanu prawnego nieruchomości, dokonane po wniesieniu wpisów o wszczęciu postępowania

wywłaszczeniowego lub złożeniu do zbiorów dokumentów odpisów wniosków wywłaszczeniowych,

nie będą mieć wpływu na dalszy tok postępowania wywłaszczeniowego. Koszty wniosków

ponosi wykonawca narodowych planów gospodarczych.

6.

Równocześnie prezydium wojewódzkiej rady narodowej zarządzi dokonanie ustaleń, niezbędnych

dla określenia odszkodowania.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

1.

Po upływie czternastodniowego terminu na zgłoszenie wniosków i sprzeciwów prezydium

wojewódzkiej rady narodowej wyznaczy rozprawę.

2.

O miejscu i terminie rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej zawiadomi co najmniej

na siedem dni naprzód wykonawcę narodowych planów gospodarczych, który zgłosił wniosek

o wywłaszczenie, właściciela nieruchomości oraz inne osoby zainteresowane, o których

powzięło wiadomość ze zgłoszonych wniosków lub sprzeciwów albo z urzędu.

3.

Przepis art. 14 ust. 2 ma odpowiednie zastosowanie.

4.

W zawiadomieniach i obwieszczeniach prezydium wojewódzkiej rady narodowej uprzedzi,

że w razie niestawienia się stron albo osób zainteresowanych rozprawa może odbyć się

bez ich udziału.

5.

Rozprawa może być wyznaczona w miejscowości, gdzie położona jest nieruchomość, przeznaczona

do wywłaszczenia. Na rozprawę mogą być wezwani biegli.

1.

Po przeprowadzeniu rozprawy prezydium wojewódzkiej rady narodowej orzeka o wywłaszczeniu

albo odmawia wywłaszczenia, jeżeli odpadły powody, stanowiące podstawę do wszczęcia

postępowania wywłaszczeniowego.

2.

Orzeczenie powinno w szczególności zawierać

1)

ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłaszczenia,

2)

wskazanie, na czyją rzecz wywłaszczenie nastąpiło,

3)

jeżeli wpłynęły wnioski lub sprzeciwy - uzasadnienie ich przyjęcia lub odrzucenia.

3.

W przypadku gdy wniosków lub sprzeciwów nie zgłoszono, orzeczenie może zapaść bez

rozprawy.

1.

Orzeczenie doręcza się wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na którego wniosek

wszczęte zostało postępowanie, oraz właścicielowi nieruchomości. W przypadku, gdy

orzeczenie dotyczy większej liczby właścicieli, orzeczenie może być im podane do wiadomości

w trybie art. 14 ust. 2. W tym samym trybie zawiadomiony będzie właściciel nieruchomości,

którego miejsce zamieszkania nie jest znane.

2.

W terminie czternastodniowym od doręczenia orzeczenia lub dokonania obwieszczenia

strona ma prawo wnieść odwołanie do odwoławczej komisji wywłaszczeniowej przy prezydium

wojewódzkiej rady narodowej. O wniesieniu odwołania prezydium wojewódzkiej rady narodowej

zawiadomi drugą stronę, która ma prawo zapoznać się z treścią odwołania i w terminie

czternastodniowym od zawiadomienia wnieść odpowiedź. Przepis ust. 1 ma odpowiednie

zastosowanie.

3.

Po upływie terminu na wniesienie odpowiedzi prezydium wojewódzkiej rady narodowej

przedstawi akta odwoławczej komisji wywłaszczeniowej.

4.

Prezes Rady Ministrów określi w drodze rozporządzenia skład, organizację wewnętrzną

i tryb postępowania odwoławczych komisji wywłaszczeniowych.

1.

W toku postępowania wywłaszczeniowego strony mogą zawrzeć umowę sprzedaży nieruchomości

na warunkach, przewidzianych w art. 7 ust. 1, lub w przypadku przewidzianym w art.

30 - umowę zamiany.

2.

W razie zawarcia umowy postępowanie wywłaszczeniowe ulega umorzeniu.

1.

Jeżeli w toku postępowania wywłaszczeniowego zgłosi prawo własności i przedstawi odpowiednie

zaświadczenie prezydium gminnej rady narodowej osoba, nie wpisana jako właściciel

do księgi wieczystej nieruchomości, będącej przedmiotem postępowania, lub osoba, której

tytuł własności nie jest złożony do zbioru dokumentów - prezydium wojewódzkiej rady

narodowej lub odwoławcza komisja wywłaszczeniowa zawiadomi o tym osobę, ujawnioną

jako właściciel w księdze wieczystej lub legitymowaną na podstawie tytułu, znajdującego

się w zbiorze dokumentów, i wezwie ją do złożenia wyjaśnienia w terminie czternastodniowym

od doręczenia, uprzedzając ją o skutkach z ust. 2. Przepisy art. 14 ust. 2 mają odpowiednie

zastosowanie.

2.

Jeżeli osoba, wpisana jako właściciel do księgi wieczystej lub legitymowana na podstawie

tytułu znajdującego się w zbiorze dokumentów, przyzna zgłoszone prawo własności albo

przyzna, że prawo, ujawnione na jej rzecz w księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów,

przeszło na rzecz innych osób, albo też jeżeli bezskutecznie upłynął termin czternastodniowy

(ust. 1) stroną w postępowaniu staje się osoba, która zgłosiła prawo własności.

3.

Jeżeli złożone w terminie wyjaśnienia (ust. 1) albo dalsze postępowanie wyjaśniające,

które w razie potrzeby może być zarządzone, ujawnią istnienie sporu co do tytułu własności

nieruchomości, prezydium wojewódzkiej rady narodowej (odwoławcza komisja wywłaszczeniowa)

odeśle strony na drogę postępowania sądowego. W tym przypadku postępowanie wywłaszczeniowe

toczyć się będzie dalej przeciwko osobie, ujawnionej jako właściciel w księdze wieczystej

lub zbiorze dokumentów. Ustalenie obowiązku wykonawcy narodowych planów gospodarczych

z art. 30 ust. 1 - jeżeli osoba właściciela może mieć wpływ na to ustalenie - nastąpi

po prawomocnym rozstrzygnięciu sporu.

4.

Ustalenie tytułu własności nieruchomości, dokonane w postępowaniu wywłaszczeniowym,

nie pozbawia osób trzecich, roszczących prawo do nieruchomości prawa dochodzenia w

postępowaniu sądowym roszczeń odszkodowawczych w stosunku do osób, uznanych za właścicieli

w postępowaniu wywłaszczeniowym,

1.

Jeżeli zamiana nieruchomości, niezbędnej dla realizacji narodowych planów gospodarczych,

nie następuje w drodze umowy (art. 26a), zamiana ta na zgodny wniosek stron może być

orzeczona przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej, przed którą toczy się postępowanie

wywłaszczeniowe.

2.

Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy nieruchomość zamienna znajduje się w zarządzie

i użytkowaniu wykonawcy narodowych planów gospodarczych albo orzekającego prezydium

wojewódzkiej rady narodowej albo została oddana do ich dyspozycji w trybie, przewidzianym

w art. 30 ust. 4.

3.

Orzeczenie o zamianie nieruchomości stanowi podstawę do wpisu prawa własności do ksiąg

wieczystych.

4.

W przypadkach, określonych w ust. 1, postępowanie wywłaszczeniowe ulega umorzeniu.

1.

Wniosek o ustalenie odszkodowania każda ze stron może złożyć do prezydium wojewódzkiej

rady narodowej po zgłoszeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. Wykonawca

narodowych planów gospodarczych może zgłosić wniosek o ustalenie odszkodowania równocześnie

z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego. W razie sporu co do tytułu

własności nieruchomości (art. 26b ust. 3) wniosek o ustalenie odszkodowania będzie

rozpatrzony po prawomocnym rozstrzygnięciu sporu.

2.

Orzeczenie o ustaleniu odszkodowania zapada po przeprowadzeniu rozprawy.

3.

Wniosek o ustalenie odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony może być

złożony osobno, niezwłocznie po objęciu nieruchomości przez wykonawcę narodowych planów

gospodarczych. Wniosek taki rozpatrzony będzie bądź na osobnej rozprawie i wydane

zostanie co do niego osobne orzeczenie, bądź też na rozprawie, wyznaczonej do rozpatrzenia

wniosku o ustalenie odszkodowania za całość nieruchomości, przy czym i w tym ostatnim

przypadku odszkodowanie za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony będzie wyodrębnione.

W każdym przypadku wniosek rozpatrzony będzie w ciągu czternastu dni od złożenia.

4.

Wniosek o ustalenie odszkodowania za zniszczone zasiewy, uprawy lub plony może złożyć

użytkownik nieruchomości, który udowodni swoje prawa zaświadczeniem prezydium gminnej

(miejskiej) rady narodowej.

5.

Przepisy art. 22 ust. 2, 3, 4 i 5 mają odpowiednie zastosowanie.

6.

Jeżeli wniosek o ustalenie odszkodowania zgłoszony został przed wydaniem orzeczenia

o wywłaszczeniu, a orzeczenie o wywłaszczeniu ma zapaść w wyniku rozprawy - w wyniku

tej samej rozprawy może zapaść orzeczenie o ustaleniu odszkodowania. W zawiadomieniach

o miejscu i terminie rozprawy należy uprzedzić, że przedmiotem rozprawy będzie również

wniosek o ustalenie odszkodowania.

Do doręczeń, dokonywania obwieszczeń i zaskarżania orzeczeń co do odszkodowania, jak

również do trybu rozpatrywania odwołań stosuje się odpowiednio przepisy art. 26.

1.

Roszczenia odszkodowawcze przedawniają się po upływie trzech lat od dnia, w którym

orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne w toku instancji.

2.

W przypadkach istnienia sporu, przewidzianego w art. 26b ust. 3 przedawnienie nie

biegnie w czasie od wniesienia pozwu do prawomocnego zakończenia sporu, jeżeli pozew

wniesiony został w terminie jednego roku od dnia, o którym mowa w ust. 1. Przedawnienie

następuje w każdym razie po upływie sześciu lat od dnia, o którym mowa w ust. 1.

1.

W przypadkach siły wyższej lub nagłej potrzeby prezydium powiatowej rady narodowej

może w drodze orzeczenia zezwolić na czasowe zajęcie cudzej nieruchomości. Gdyby potrzeba

okazała się tak dalece pilna, iż nie byłoby możności wystąpienia o zezwolenie do prezydium

powiatowej rady narodowej, zezwolenia może udzielić prezydium gminnej (miejskiej)

rady narodowej lub właściwy komendant Milicji Obywatelskiej z zastrzeżeniem niezwłocznego

zawiadomienia prezydium powiatowej rady narodowej, które w drodze orzeczenia udzielone

już zezwolenie utrzyma w mocy lub uchyli.

2.

Prezydium powiatowej rady narodowej może zezwolić na czasowe zajęcie nieruchomości,

stanowiącej własność osoby, nie będącej wykonawcą narodowych planów gospodarczych,

jeżeli zajęcie konieczne jest dla realizacji narodowych planów gospodarczych.

3.

Przepisy ust. 1 i 2 nie mają zastosowania do budynków i tej części nieruchomości,

która jest niezbędna do korzystania z budynków. Na podstawie ust. 1 lub 2 nieruchomość

nie może być zajęta dla wzniesienia trwałych budowli.

4.

Prezydium powiatowej rady narodowej w ciągu czternastu dni od dnia zajęcia określi

w drodze orzeczenia wysokość odszkodowania za zasiewy, uprawy lub plony, które będzie

wypłacone w ciągu trzydziestu dni lub - w razie istnienia przeszkód prawnych - złożone

w tym terminie do depozytu sądowego; w przypadku niezachowania tego terminu prezydium

powiatowej rady narodowej na wniosek strony uchyli czasowe zajęcie.

5.

Od orzeczenia prezydium powiatowej rady narodowej w sprawie czasowego zajęcia lub

ustalenia odszkodowania strona ma prawo wnieść odwołanie do prezydium wojewódzkiej

rady narodowej, której orzeczenie jest ostateczne.

6.

Co do sposobu ustalenia i wypłaty odszkodowania stosuje się odpowiednio zasady dekretu,

dotyczące odszkodowania za zniszczenie zasiewów, upraw lub plonów. Oszacowania szkód,

nie przewidzianych w obowiązujących normach szacunkowych, dokonywa się przy udziale

rzeczoznawców. W przypadkach przewidzianych w ust. 2, właścicielowi należy się również

odszkodowanie za pozbawienie go korzystania z nieruchomości. Wysokość tego odszkodowania

określi prezydium powiatowej rady narodowej na podstawie opinii rzeczoznawców po ustaniu

czasowego zajęcia. W tym samym czasie ustalone będzie odszkodowanie za szkody, nie

objęte orzeczeniem, o którym mowa w ust. 4.

7.

Czasowe zajęcie, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustaje z mocy samego prawa po upływie

sześciu miesięcy od daty zajęcia.

Do czasowego zajmowania nieruchomości dla potrzeb zakładu górniczego oraz do niezwłocznego

zajmowania nieruchomości, potrzebnych w związku z ruchem zakładu górniczego, stosuje

się przepisy prawa górniczego.

1.

Kto przed uzyskaniem podlegającego wykonaniu orzeczenia wywłaszczeniowego albo bez

zezwolenia właściwej władzy, wydanego w trybie określonym w dekrecie, obejmuje w posiadanie

cudzą nieruchomość w całości lub części albo też w inny sposób narusza cudze prawo

własności nieruchomości - podlega karze aresztu do lat dwóch.

2.

Jeżeli sprawca działa nieumyślnie - podlega karze aresztu do sześciu miesięcy lub

grzywny do 5.000 zł.