Legislator Case Law & Legislation
DU_1952_232 PL

Ustawa Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwalona przez Sejm Ustawodawczy w dniu 22 lipca 1952 r.

45 Articles / Provisions · Poland
Open official source Machine-readable Markdown (.md)

Table of Provisions (45)

Statutory Text (45 Articles)

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 2 .

I.

Lud pracujący sprawuje władzę państwo­

wą przez swych przedstawicieli, wybieranych do

Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i do

rad narodowych w wyborach powszechnych,

równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym.

2.

Przedstawiciele ludu w Sejmie Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej i w radach narodowych są odpowiedzialni przed swymi wyborcami i mogą być przez nich odwoływani.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 3.

Polska Rzeczpospolita Ludowa

I) stoi na straży zdobyczy polskiego ludu pracującego miast i wsi, zabezpiecza jego władzę

i wolność przed siłami wrogimi ludowi,

2) zapewnia rozwój i nieustanny wzrost sił

wytwórczych kraju przez jego uprzemysłowie­

nie, przez likwidację zacofania gospodarczego,

technicznego i kulturalnego,

3) organizuje gospodarkę planową t opierając

. się na przedsiębiorstwach stanowiących włas­

nosc spo ł eczną,

4) ogranicza, wypiera i likwiduje klasy społeczne, żyjące z. wyzysku robotników i chłopów,

5) zabezpiecza stały wzrost dobrobytu, zdrowotności i poziomu kulturalnego mas ludo.:\\Tych,

6) zapewnia wszechstronny rozwój kultury

narodowej.

II

...

!)zie:;.nik Ustaw Nr 33

- Xrt. 10

I.

Polska Rzęczpospolita Ludowa otacza

opieką indywidualne gospodarstwa rolne pracujących chłop6w i udziela im pomocy - w celu

ochrony przed wyzyskiem kapitalistycznym,

zwiększenia produkcji, podwyższenia poziomu

rolniczo - technicznego oraz podniesienia ich

dobrobytu.

2.

Polska Rzeczpospolita Ludowa udziela

szczeg61nego poparcia i wszechstronnej pomocy,

ppwstającym na zasadzie dobrowolności rolniczym sp6łdzielniom produkcyjnym - ' jako

f~rmom gospodarki zespołowej. Dzięki zastosowaniu metod najbardziej wydainej wsp61nej

uprawy i mechanizacji pracy gospodarka

zespołowa

umożliwia

pracującym

chłopom

osiągnięcie przełomu w produkcji i jest środ­

kiem do całkowitego usunięcia wyzysku na wsi

oraz do szybkiego i znacznego podniesienia jej

dobrobytu i kultury.

3. Gł6wnymi formami poparcia i pomocy;

państwa dla rolniczych sp6łdzielni produkcyj ..

nych są: państwowe ośrodki maszynowe, dające

możność stosowania ' nowoczesnej techniki, oraz

tanie kredyty państwowe.

Art. I I.

Polska Rzeczpospolita Ludowa popiera roz..

wój różnych form ruchu spółdzielczego w mieście i na wsi oraz udziela mu wszechstronnej po..

mocy w wypełnianiu jego zadań, a własności

spółdzielczej, jako własności społecznej, zapewnia

szczególną opiekę i ochronę.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 12.

Polska Rzeczpospolita Ludowa uznaje i ochra...

nia na podstawie obowiązujących ustaw indy..

widualną własność i prawo dziedziczenia ziemi,

budynków i innych środków produkcji nale-żących do chłop6w, rzemieślników i chałup""

ników.

[).zienni,k Ustaw Nr 33

-

T

Art. 13,

poiska Rzeczpospolita Ludowa_" poręcza cał­

kowitą ochronę ,oraz prawo dziedziczenia wŁas,­

ności osobistej obywateli.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 14. ,

I.

Praca jest prawem, obowiązkiem i sprawą

honoru każdego obywatela. Pracą swoją, przestrzeganiem dy~ cypliny pracy, wsp6łzawodnic­

t wem pracy i doskonaleniem jej metpd lud pracujący miast i wsi · wzmacnia siłę i potęg f(

Ojczyzny, podnosi dobrobyt narodu i przyśpie­

sza całkowite urzeczywistnienie ustroju socjalistycznego.

2. Przodownicy pracy otoczeni są powszechnym szacunkiem narodu.

3. Polską Rzeczpospolita Ludowa coraz

pełniej wprowadza w życie /zasadę: "od każ­

dego według jego zdolności, każdemu według

jego pracy".

R o z d z' i a ł 3.

Naczelne organy władzy państwowej.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 15.

l.

Najwyższym orgapem władzy państwo­

we~

jest Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludo-

weJ.

2.

Sejm ja~o n~jw~ższy wyra~ici~l woli ludu

pracuHcego' miast l WSI urzeczywlstma suwerenne prawa narodu.

3. Sejm uchwala ustawy oraz sprawuje konu"olę nad działalnością innych organ6w władzy

i administracji pallstwowej~

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 16.

I.

Posłów na Sejm wybierają obywatele we'dług okręgów wyborczych w stosunku: jeden

poseł na 60.000 mieszkańców.

,t ,> '

. Dziennik Ustaw Nt 33

-

352 -

Ważność wyboru posła stwierdza Sejm.

3. Poseł nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karno-sądowej ani aresztowany

2.

bez zgody Sejmu, a w okresie kiedy Sejm nie obraduje - bez zgody Rady Państwa.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 17.

I.

Sejm obraduje na sesjach. Sesje Sejmu

"Zwołuje Rada Państwa co najmniej dwa razy do

roku. Rada Państwa obowiązana jest zwołać sesję r6wnież na pisemny wniosek jednej trzeciej

og6lnej liczby posłów.

2.

Pierwsza sesja nowoobranego Sejmu po- ·

winna być zwołana w 'ciągu miesiąca od dnia

wybor6w.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 18.

I.

Sejm wybiera ze swego grona Marszałka,

wicemarszałk6w i komIsje.

2.

Marszałek lub w jego zastępstwie wice-

marszałek kieruje obradami i czuwa nad tokiem

prac Sejmu.

3. Obrady Sejmu są jawne. Sejm może

uchwalić tajność obrad, jeżeli wymaga tego dobro państwa.

.

4. Porządek prac Sejmu, rodzaj i liczbę komisji określa regulamin . uchwalony przez Sejm.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 19.

I.

Sejm uchwala narodowe plany gospodarcze na okresy kilkuletnie.

2.

Sejm uchwala corocznie budżet państwa.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 20.

I.

Inicjatywa ustawodawcza przysługuje Raozie Państwa, Rz.ądowi i posłom.

2.

Ustawy uchwalone przez Sejm podpisują Przewodniczący Rady Państwa i jej Sekretarz.

Ogłoszenie ustawy w Dzienniku Ustaw zarządza

Przewodniczący Rady Państwa.

-

Dziennik, Ustaw Nr 33

'>

353-

. -. ~.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 21.

Sejm może' powołać ' komisję dla zbadania

określonei sprawy; Uprawnienia i tryb działania

kom:isjiustala Sejm.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 22.

Prezes Rady Ministrów lub ,poszczególni min istrowie obowiązani są 'do udzielenia w ciągu

siedmiu dni odpowiedzi na interpelację posła.

Art. 23Sejm jest wybierany na okres lat czterech.

2.

Wybory do Sejmu zarządza" Rada Pań­

stwa nie później niż na miesiąc przed upływem

kadencji Sejmu, wyznaczając datę wyborów na

dzień wolny od pracy, przypadający w ciągu

dwóch miesięcy po upływie kadencji Sejmu.

I.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 24.

I.

Sejm wybiera ze swego grona na pierwszym posiedzeniu Radę Państwa w skład4ie: .

Przewodniczący Rady Państwa,

czterej zastępcy Przewodniczącego!

Sekretarz Rady Państwa,

"

dziewięciu członków.

M;lrszałek Sejmu 'i wicemarszałkowie

mogą być wybrani do Rady Państwa jako zastępcy Przewodniczącego lub członkowie.

3. Po upływie kadencji Sejmu Rada Państwa

działa aż do wyboru Rady Państwa przez nowo2.

obrany Sejm.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 25.

I. 'f Rada Państwa

I) zarządza wybory do Sejmu,

2) , zwołuje sesje Sejmu, .

. 3) ustala :powszechnie obowiązującą wykładDlę usta'w;

.

4) wydaje dekrety z mocą ustawy,

, Poz. 232

· Dziennik Ustaw Nr 33

-

5) mianuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

.

w innych państwach,

6) przyjmuje listy uwierzytelniające i odwołujące akredytowanych

przy Radzie Pal:stwa

przedstawicieli

dyplomatycznych

innych

,

panstw,

7) ratyfikuje i wypowiada umowy między­

narodowe,

8) obsadza stanowiska cywilne i wojskowe,

przewidziane ustawami,

9) ,nadaje ordery, odznaczenia i tytuły honorowe,

10) stosu je prawo łaski,

l I) wykonuje inne funkcje, przewidziane dla

Rady Państwa w Konstytuc ji lub przekazane

jej przez usta wy.

2.

Rada Państwa podlega w całej swojej działalności Sejmowi.

3.

, . Rada Państwa działa na zasadzie kolegialnoscl.

4. Radę Pahstwa reprezentuje Przewodniczący lub jego zastępca.

Art.2?

1. ' W okresach między sesjami Sejmu Rada

Państwa ~ydaje dekrety z mocą ustawy. Rada

Państwa przedstawia dekrety Sejmowi na najbliższe;. sesji do zatwierdzenia.

Dekrety wydane przez Radę Państwa

Rady Państwa i jej

Sekretarz. Ogłoszenie dekretu w Dzienniku

Ustaw zarządza :r:>rzewodniczący Rady Państwa.

2.

podpisują Przewodniczący

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 27.

Rada P~lllstwa sprawuje zwierzchni nadzór

nad radami narodowymi. Szczegółowe uprawnienia Rady Państwa w tej dziedzinie określa

ustawa.

,-

" . Dziennik Ustaw Nr 33

-

Ptn: .. 232

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 28.

PostanOwienie o ·stanie. wojny 'może być

. powzł~e - jedyriie w razie dokonania zbrojnego

napadu na Polską Rzeczpospolitę Ludową albo

gdy z um6w międzynarodowych wynika konieczność wspólnej obrony prietiwko agresji.

Postanowienie thkie uCh'wala Sejm, ,i gdy Sejm

) '

, nie obraduje - R~da ' Państwa.

2. ) :R~&lPań~i:wa n10że wpro~a'dzi{ stan: wojenny na części lub na ca.lym terytorium Polskiej

Rzeczypospolitej Ludowej" ie*~g ,wymaga tego

wzgląd na obronność lub" ,bez.piiq:eIl,stwo pań, ;stw~. '? tY~~l jsan}>:ch pow~ciów l}ada f~ńst,..a

mo~e OgłOSiC CZęSClOWą lub pows,zechn; mobiliI.

zaCJę·

R 'o z d z T a ' ł "4.

,

,

-

.

'

t"

_

,

'

. Naczelne organy adlninistrncji ~ń$.twoweJ.

!

.~

Art.

29.

,

.

Sejm powołuje , i odwoŁuje Rząd- Pol~kiej

Rzeczypospolitej . Ludowej - Radę · Mini.$trów

. lub poszczególnych jej członków.

2. W okresach między sesjami Sejmu Rada

Państwa na wniosek PreZesa Rady ' Ministrów

powołuje i odwołuje członków Rady Ministrów. Rada Państwa przedstawia swoją uchwałę Sejmowi na najbliższej sesji do zatwierdzenia.

I.

Art·3 0 •

l.

Rada Ministrów jest naczelnym wykonawczym i zarządzającym organem władzy państwowej.

.

z. Rada Ministrów odPowiada i zdaje spra,wę ze swo;ejdz.i.ałałności przed Sejmem, a gdy'

Sejm nie obraduje - przed' Radą Państwa.

. " - · 356-·

'Art. JI.

\VI skład Rady Ministrów· wchodzą

.

Prezes Rady Ministrów jako jej przewodmczący,

'\ wi.c~preze~i Rady Ministrów,

.

ministrowie,

przewodniczący określonych w ustawie

komisji i komitetów sprawujących funkcje ~a­

czelnych . organów administracji ' państwowej .

. Art. 32.

Rada Ministrów:"

I) .koordynuje działalność mInisterstw l Innych podleglychsobie organów oraz :nadaje kierunek ·ich pracy,

.

2) uchwala corocznie i przedstawia Sejmowi

projekt budżetu państwa, uchwala i przędstawla

Sejmowi projekt : naTodo~ego .planu gospodar•

czego na ·okres kilkuletni,

3) uchwala roczne' narodowe 'plany gospGda.r cze,

4) zapewnia wykonanie ustaw,

f>- cZuwa nad wykonaniem nax:odaweg.o ptanu gospodarczego ioudżetu państwa,

6) przedstawia Sejmowi corocznie sprawozdanie z .wykonania budże.tu państwa,

7) zapewnia ochronę porządku publicznego.

interesów państwa i praw obywateli,

8) na podstawie ustaw i w celu ich wykona. nia wydaje rozporządzenia, podejmuje uchwały

oraz czuwa nad ich wykonaniem;

./

9) sprawuje ogólne kierownictwo w dziedzinie stosunków z innymi państw~mi,

Ip) sprawuje ogó1lłe kierownictwo w dziedzinie obronności kraju i organizacji sił zbrojnych

Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz określa corocznie kontyngent obywateli powoływa­

nych do czynnej słuzby wojskowej,

.11) kieruje pracą prezydiów rad narodowych.

Dziennik Ustaw Nr 3:; .

-

. ,

357

~

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 33. '

-

Ministrowie kierują ' określonymid?-iała­

mi administracji ,patlstwowej. Zakres . działania ,

miilistróV/ określają , ustawy.

2.

Ministrowie wydają na podstawie ,u staw

i w celu ich wykonania rozporządzenia i zarzą­

dzenia.

3. Rada Ministrów może uchylić rozporzą­

dzenielub zarządzenie wydane przezininistra. ,

1.

Rozdział 5.

Terenowe organy władzy ·państwowej.

A~t. 34. ·..

I.

Organami władzy państwowej w gminach, miastach, dzielnicach większych miast, powiatach i województwach są rady ~ narodowe. '

'2. -' Rady , n~we ' wybierane są. pnet' ludnoŚĆ na okres lat trzech.

Art 35·

I

Rady narodowe wyrażają wolę.: ludu pracują.­

cego oraz rozwijają jego · inicjatywę ; twórczą

i aktywność w celu pomnażania sił, dobrobytu '

i kultury narodu.

Art: 36.:.

Rady narodowe umacnia'ją więź władzy pań- ' .

stwowej z ludem pracującym miast i wsi, przyciągając coraz szersze rzesze ludzi pracy do .

udziału w rządzeniu państwem.

'

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 37.

Rady narodowe kierują w swoim zakresie

{Jziałalnością gospodarczą, społeczną i kulturalną, wiążąc potrzeby tęrenu z zadaniami ogólno,

.

panstwowyffil.

'

/

.Po;v232

,' [)ziennik Ustaw Nr 33

-=

- -

Art, 38 .

.Rady narodowe troszcżą się stał~ o codzienne

- potrzeby i interesy ludności, zwalczają , wszelkie przejawy samowoli i biurokratycznego sto' sunkudo obywatela, sprawują i rozwijają

kontrolę społeczną. działalności urzędów, przedsiębiorstw, zakla~ów i instytucji. .

Art. l~.

Rady narodowe dbają o utrzymanie porząd­

ku publicznegq i ' czuwają pad przestrzeganiem

praworządności '. ludowej, ochraniają własność

spqł~czn~k zalJe:tp.~eczają , _pra.wa ' ,obywateli,

współdziałają

,

, w umacnianiu obronności i bezpieczenstwa panst~a.. '.

; ~rt"

40.

",

Rady narodowe wykorzystują wszelkie zasohJ i możliwości terenu dla jego wszechstronnego rozwoju gospodarczego j _.kulturalnego, dla

coraz lepszego zaspokajania potrzeb ludności

,w zakresie zaopatrzenia i usług oraz dla rozbu'd owy instytucji i urządzeń komunalnych, oświa­

towych, kulturalnych, sanitarnych i sportowych.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 41.

Rady narodowe uchwalają terenowe plany;

gospodarcze oraz budżety terenowe.

Art·4Z.

l.

Rady narodowe obradują na sesjach.

2.

Organami wykonawczymi i zarządzający­

mi rad narodowych są wybierane-przez nie prezydia.

3. Prezydium rady narodowej podlega radzie narodowej, która je wybrała, ,oraz prezy'~

mum ra.dy narodowej wyższego stopn~

"

Poz,232

-

-

Art. 4,.

Rady narodowe powołują komisje dla poszczególn ych dziedzin swojej działalności. Komisje rad narodowych utrzymują stalą i ścisłą

więź z ludnością, mobilizują ją do współudziału

w realizacji zadań rady, wykonują z ramienia

rady kontrolę społeczną oraz występują z inicjatywą wobec rady i jej organów.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 44.

r. Rada narodowa uchyla uchwałę rady niż­

szego stopnia lub jej prezydium, jeżeli uchwała

jest sprzeczna z prawem lub niezgodna z zasadniczą linią polityki państwa . .

2.

Prezydium rady narodowej może zawiesić wykonanie uchwały rady narodowej niższego

stopnia i przedstawić sprawę do rozstrzygnięcia

na .najbliższym posiedze.n iu swojej rady narodoweJ.

Art. 45'.

Szczegółowy skład oraz zakr.es i tryb działal­

ności rad narodowych i ich organów określa

ustawa.

R o z d z i a ł 6.

Sąd i prokuratura•

. Art. 46.

I.

\Y/ ymiar spqwiedliwości w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej sprawują: Sąd Najwyż­

szy, sądy wojewódzkie, sądy powiatowe i sądy

szczególne.

2.

Ustrój, właściwość oraz postępowanie są­

dów określają ustawy.

i\r~. 47 .

. Sądy wydają wyr~ki w irnieni~ Pol.skiej Rze-.

czypospolitej Ludowej.

Dzienni k Us taw Nr 33

-

--

Poz. 232

----------------------~~~---------------------------.--~--~--~~-

~rt. 48.

Sądy stoją · na straży ustroju Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, ochraniają zdobycze polskiego ludu pracującego, strzegą praworządności

ludowej, własności społecznej i praw obywateli,

karzą przestępców.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 49.

Rozpoznawanie i rozstrzyganie spraw w są­

aach odbywa się z udziałem ławników ludowych,

z :vyjątkiem przypadków określonych w usta:WIe.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 50.

I.

Sędziowie , i ławnicy ludowi są wybierani~;

2. Tryb wybol"11l oraz kadencję; sędziów · i ław­

ników, sądów wojewódzkich ' i powiatowycH

określa , ustawa. _

3. Tryb powoływania sędziów sądów szcze~gólnych określa ustawa ..

·Art. p ..

Sąd Najwyższy

jest naczelnym organem

i sprawuje nadzór nad działilnością

'. :wszystkich innych sądów w zakresie orzekania.

2.

,T ryb wykonywania nadzoru prie~ Sąd

Najwyższy określa ustawa ..

3. Sąd Najwyższy wybiera Rada Państwa na

okres lat pięciu.

.

I.

sądowym

'A rt.p . .

Sędziowie są niezawiśli i podlegają . tylko usta-

:wom.

Art; ·5 3~

I.

Rozpoznawanie spraw przed ' wszystkimi

sądami Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od- .

bywa się . jawnie~ Ustawa może określić wyjątki..,

od tej zasady.

-

"361

' -'0

2.

Oskarżonemu poręcza S!ę prawo do

obrony. Oskarżony może mieć obrońcę z wyboru lub z urzędu.

Art. 5Ą...

I.

Prokurator Generalny Polskie) Rzeczypospolitej Ludowej strzeże praworządności ludowej, czuwa nad ochroną' własności społecznej,

zabezpiecza poszanowanie praw obywateli.

2.

Prokurator Generalny czuwa w szczególności nad ściganiem przestępstw

godzących

w ustrój, bezpieczeństwo i niezawisłość ' Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.

3. Zakres i tryb działania Prokuratora Generalnego określa ustawa.

Art·55·

I.

Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej powołuje i odwołuje Rada Państwa.

2.

Tryb powoływania i odwoływania prokuratorów podległych Prokuratorowi Generalnemu jak również zasady organizacji i postępo­

wania organów prokuratury określa ustawa.

3. Prokurator Generalny zdaje sprawę Radzie Państwa z działalności prokuratury.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 56.

Organy prokuratury podlegają Prokuratorą­

:wi Generalnemu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i w sprawowaniu swych funkcji są niezależne od organów terenowych.

R o z d z i a ł 7.

Podstawowe prawa i obowiązki obywateli.

,----

. Art. 57.

Polska . Rzeczpospolita Ludowa, utrwalając

i pomnażając zdobycze ludu pracującego, umacnia i rozszerza prawa i wolności obywateli.

/

-

362

Art. 53.

1.

Obywatele Po!śkiej Rzeczypospolitej- Ludowej mają prawo do pracy, to znaczy prawo

do zatrudnienia za wynagrodzeniem według ilości i jakości pracy.

/

2.

Prawo do pracy zapewniają: społeczna

własność podstawowych środków produkcji,

rozwój na wsi ustroju społeczno-spółdzielczego,

wolnego od wyzysku, planowy wzrost sił

wytwórczych, usunięcie źródeł kryzysów ekonomicznych, likwidacja bezrobocia.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 59.

I.

Obywatele Polskiej Rzecżypospolite; Ludowej mają prawo do wypoczynku. .

2.

Prawo do wypoczynku zapewniają robotnikom i pracownikom umysłowym: ustawOwe

skrócenie czasu pracy przez urzeczywistnienie

ośmiogodzinnego . dnia pracy oraz krótszego

czasu pracy w przypadkach przewidzianych

ustawami, ustawowo okreś10ne dni wolne od

pracy, coroczne płatne urlopy.

3. Organizacja wczasów, rozwój turystyki,

uzdrowisk, urządzeń sportowych, domów kultury, klubów, świetlic, parków i innych urzą­

dzcil wypoczynkowych stwarzają możliwości

zdrowego i kulturalnego wypoczynku dla coraz

szerszych rzesz ludu pracującego miast i wsi.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 60.

I.

Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej mają prawo do ochrony zdrowia otaź~io

pomocy w razie choroby lub niezdolności do

pracy.

.

2.

Coraz szerszemu urzeczywistnianiu tego

pra wa służą: _

l) rozwój ubezpieczenia społecznego robotników i pracowników umysłowych na wypadek

, choroby, ; starości i nieżdolności do pracy oraz

rozbudowa r?żnych form pomocy społecznej,

)

Poz. 23l

2) rozw6j organizowanej przezpal~stwo

ochrony zdrowia ludności, rozbudowa urządzeń

sanitarnych i podnoszenie stanu zdrowotnego .

miast i wsi, stałe polepszanie warunk6w bezpieczeństwa, ochrony i higieny pracy, szeroka akcja zapobiegania chorobom i ich zwalczania, coraz szersze udostępnianie bezpłatnej pomocy lekarskiej, rozbudowa szpitali, sanatori6w, ambulatori6w, wiejskich ośrodk6w zdrowia, opieka

nad inwalidami.

Art.6I.

Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Luaowej mają prawo do nauki.

2.

Prawo do nauki zapewniają w coraz szerszym zakresie

I) powszechne, bezpłatne i obowiązkowe

szkoły podstawowe, .

2) stała rozbudowa szkolnictwa średniego

og61nokształcącego i zawodowego oraz szkolnictwa wyższego,

3) pomoc państwa w podnoszeniu kwalifikacji obywateli zatrudnionych w. zakładach prze!llysłowych i innych 9środkach pracy w mieście

I.

lna WSl,

4) system stypendi6w państwowych, rozbu'dowa burs, internat6w i dom6w akademickich

oraz innych form pomocy materialnej dla dzieci

robotnik6w, pracujących chłop6w i inteligencji.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 62.

Obywatele Polskiej Rzeczypospólitej Luaowej mają prawo do korzystania ze zdobyczy

kultury i do tw6rczego udziału w rozwoju kultury narodowej.

2.

Prawo to zapewniają coraz szerzej: rozw6j i udostępnicn,ie ludowi pracującemu

miast i wsi bibliotek, książek, prasy, radia, kin,

teatr6w, muze6w i wystaw, dom6w kultury.

I.

,-

-

-

klub6w, świetlic, ws-zechstronne popieran.ie i pobudzani.e twórczości kulturalnej mas ludowych

i. rozwoj,u talentów twórczych.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 63.

Polska Rzeczpospolita Ludowa dba o wszechstronny rozwój nauki, opartej na dorobku przodującej myśli ludzkiej i postępowej myśli '1'01skiej - nauki w służhie narodu.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 64.

Polska Rzeczpospolita Ludowa troszczy się

o rozwój literatury i sztuki, wyraża, jących potrzeby i dążenia narodu, odpowiadających najlepszym pOstępowym tradycjom twórczości

polskiej.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 65.

Polska Rzeczpospolita . Ludowa szczeg6lną

opieką otacza inteligencję twórczą - pracowników nauki, oświaty, literatury i sztuki oraz pionierów postępu technicznego, racjonalizatorów

i wynalazców.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 66.

r. Kobieta w Polskiej Rzeczypospolitej Lu. dowej ma równe z mężczyzną prawa we wszystkich dziedzinach życia państwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego.

2.

~warancję r6wnouprawnienia kobiety

StanOWią

I) równe z mężczyzną prawo do pracy i wynagroc;zenia według zasady ,,16wl'la płaca za

równą pracę", prawo do wypoczynku, do. ubezpieczenia społecznego, do nauki, do godności

i odznaCZel1., do· zajmowania stanowisk publicznych,

2) opieka nad matką i dzieckiem, ochrona

kobiety ciężarnej,. platny urlop w okresie przed

PQZ'. 233'

-

p@f@dem i poporoazie, rozhudowa sieci ,zakła­

d6w położniczych, żl6bk6w i przedszkoli, rozwój sieci zakład6w usługowych :i żywienia zbiorowego.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 67.

l.

Małżeństwo i rodzina znajdują się pod

opieką iochr6ną Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Rodziny o licznym potomstwie państwo

otacza szczególną troską.

2.

U rodzenie poza małżeństwem nie uszczupla praw dziecka.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 68.

Polska Rzeczpospolita Ludowa otacza szcze.gólnie troskliwą opieką wychowanie młodzieży;

i zapewnia jej najszersze możliwości rozwoju.

'art. 69.

I.

Obywatele Polskiej Rzeczypospolitej Lu. (lowej niezależnie od narodowości, rasy i wyznania maią równe prawa we wszystkich dzie'dzinach życia państwowego, politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego. Naruszenie tej zasady przez jakiekolwiek bezpośred­

nie lub pośrednie uprzywilejowanie albo ograniczenie w prawach ze względu na narodowość,

rasę czy wyznanie podlega karze. '

2.

Szerzenie nienawiści lub pogardy, wywoływanie waśni albo poniżanie człowieka ze

'Względu na różnice narodowości, rasy czy wyznania, jest zakazane.

Art· 70 •

"l.

Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia

obywatelom wolność sumienia i wyznania. Kościół i inne związki wyznaniowe mogą swob,Jdnie wypełniać swoje funkcje religijne. Nie wolno

Zmuszać obywateli do niebrania udzialu w czynnościach lub obrzędach religijnych. Nie woln()

......

366 · -'-

Poz. 232

też nikogo zmuszać do udziału w czynnościach

lub obrzędach religijnych. '

2.

Kościół jest oddzielony od państwa. · Zasady stosunku państwa do kościoła oraz sytuację

prawną i majątkową związków wyznaniowych

określają ustawy.

3. Nadużywanie wolności sumienia i wyznania dla celów godzących w interesy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest karane

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 71.

I.

Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia

obywatelom wolność słowa, druku, zgromadzeń

i wieców, pochodów i manifestacji.

2.

Urzeczywistnieniu tej wolności służy.

oddanie do użytku ludu pracującego i jego organ izacji drukarni, zasobów papieru, gmachów

publicznych i sal, środków łącznoki, radia oraz

innych niezbędnych środk6w materialnych.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 72.

I.

W celu rozwoju aktywności politycznej,

społecznej, gospodarczej i kulturalnej ludu pra~

cującego miast i wsi Polska Rzeczpospolita Lu-

dowa zapewnia obywatelom prawo zrzeszania

Się··

2.

Organizacje polityczne, związki zawodo~

we, zrzeszenia prac u jących chłop6w, zrzeszenia

sp6łdzielcze, . organizacje młodzieżowe, kobiece,

sportowe i obronne, stowarzyszenia kulturalne,

techniczne i naukowe, jak r6wnież inne organizacje społec~ne ludu pracującego -' skupiają

obywateli dra czynnego udziału w życiu politycznym, społecznym, gospodarczym i kulturalnym.

3. Tworzenie zrzeszeń i udział w zrzeszeniach, kt6rych cel lub działalność godzą w ustrój

polityczny i społeczny albo w porządek prawny;

Polskiej Rzeczypospolitej . Ludowej, jest zaka-

2,ane.

\

·Art·73·

. I.

Obywatele mają prawo zwracania się do

wszystkich organów państwa ze skargami i zaża­

leniami.

2.

Skargi i zażalenia obywateli powinny być

rozpatrywane i. załatwiane s:cybkoi sprawiedliwie. Winni przewlekania albo przejawiający

bezdus2.ny i biurokratyczny stosunek do skarg

i zażaleń obywateli pociągani będą do odpowiedzialności.

.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 74.

l.

Polska Rzeczpospolita Ludowa zapewnia

obywatelom nietykalno~ć osobistą. Pozbawienie

obywatela wolności może nastąpić tylko w przypadkach, określon yc h usta w ą. Zatrzymany

powinien być zwolniony, jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzvmania nie doreczono mu

post~nowienia sądu l~b prokuratora' o aresztowan1U .

. 2.

Ustawa ochrania nienaruszalność mieszkań i tajemnicę korespondencji. Przeprowadzenie rev/izji domowej dopuszs:zalne jest jedynie

W przypadkach, określonych ustawą.

3. Prf,epadek m ienia mOże nastąpić jedynie

w przypadkach przewidzianych ustawą, na

podstawie prawomocnego orzeczenia.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 75.

Polska Rzeczpospolit;l, Ludo;a, udziela azylu

obywatelom państw obcych, prześladowanym za.

obronę interesów mas pracujący ch, walkę o postęp społeczny, działalność w obt:onie pokoju,

wa1.kę narodowo-wyzwoleńczą lub działalność

naukową·

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 76.

Obywatel Pol~kiej Rzeczypospolitej Ludowej

jest obowiązany przestrzepć przepisó'w Konstytucji i ustaw oraz socjalistycznej dyscypliny'

Dziennik Us taw Nr 33 .

- - - _. _._._ -_._--------

Poz. 232

\..:.

pracy, szanować zasady wsp6ł-ż.ycia społecznego,

wypełniać sumiennie obowiązki wobec państwa .

.Art·77

I. Każdy obywatel Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej obowiązany jest strzec własności społecznej i umacniać ją jako niewzruszoną podstawę rozwoju państwa, źr6dło bogactwa i siły Ojczyzny.

.~.

2.

Osoby, kt6re dopuszczają się sabotażu,

dywersji, szkodnictwa lub innych zamach6w na

własność społeczną, karane są z całą surowością

prawa.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 78.

I.

Obrona Ojczyzny jest najświętszym obo-

wiązkiem każdego obywatela.

Służba

wojskowa jest zaszczytnym obopatriotycznym obywateli PolSkiej

Rzeczypospolitej Ludowej.

1..

wiązkiem

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 79.

\.

Czujność wobec wrog6w narodu oraz pil- .

strzeżenie tajemnicy państwowej jest obowiązkiem każdego obywatela Polskiej RzeczyI.

ne

pospolitej Ludowej.

.

2.

Zdrada Ojczyzny: szpiegostwo, osłabianie

sil zbrojnych, przejście na sJronę wroga - karana jest z całą surowością prawa jako najcięższa

zbrodnia.

.

~

./

R o z d z ja ł 8.

Zasady prawa wyborczego.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 80.

Wybory do Sejmu oraz do rad narodowych

są powsze~hne, r6wrie, bezpośrednie jodbywaj"

siec w głosowaniu tajrlym.

"

' 369

-

Poz , 232

:Art. 8 I •

.Prawo wybierania

który ukończył lat

ma

każdy

,ob.ywatel,

I' 8, bez względu na

p.łeć, przynależność narodową i rasową, wyznanie, wykształcenie, czas zamieszkiwania, po-

, chodzenie społeczne, zawódi stan majątkowy.

AJ;t. 82.

Każdy obywatel może być wybrany do rady

narodowej po ukończei1.iu · lat 18, do Sejmu zaś

-'- 'po ukończeniu : latilI.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 83.

mają wsz~stkie prawa wyborcze ' na

,Kobiety

.

.

rowm z męzczyznaml.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 84.

Wojskowi mają wszystkie pmwa wyborcze

,na równi z osobami cywilnymi.

'

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 85.

Prawa wyborczemie przysługują osobom chorym umysłowo oraz osobom, które orzeczeniem sądowymzos'tały pozbawIone praw pu- '

blicznych.

, ,1.\rt.86.

" Kandydatów na posłów i ,członków rad naro. aow.ychzgłaszają organizacje polityczne ispo'łeczne,

zrzeszające ' obywateli w : miastach

i wsiacll.

'Art. '8'7.

Poseł ' 'i członek rady , narodowej pOWl~

zdawać spraw.,ę wyborcom ' ze ,swoJeJ

_pracy 'i z dżialalnóści organu, do którego zo-

ni

stali wybrani.

1,1

'

-

----------------Poz. 232

370

'Art. 88.

. Spos6b zgłaszania kandydatur i pr:Z.eprowa(:lzania wyborów oraz tryb odwoływania posłów,

i członk6w rad narodowych określa ustawa.

R' o z d z i a ł 9.

Godło, barwy i stolica Polskiej Rzeczypospolitej

Ludowej.

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

Art. 89.

I.

Godłem . Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest wizerunek orła białego w czerwonym

polu.

2.

Barwami Polskiej R~zeczypospolitej Ludotwej są kolory biały i czerwony.

;3 . Szczegóły: określa ustawa.,

:Art. 90. "

Stolicą Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej jest

miasto bohaterskich tradycji Narodu Polskiego

-Warszawa.

,

Kozaział 10.

Zmiana Konstytucji.

I

~rt. 9 1 •.

Zmiana Konstytucji może nastąpić tylko

w drodze ustawy, uchwalonej przez Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej większojcią co

najmniej dwu trzecich głosów w obecności co

najmniej połowy og6lnej' liczby posł6w.

P~ezydent Rzeczypospolitej

Boleslaw Bierut

Prezes Rady Ministrów

Józ ef Cyrankiewic~

./

07lennik Ustaw Nr '3:i

-

Wiceprezes Rady Ministrów i Przewodniczący Pań­

stwowej Komisji Planowania Gospodarczego

.

H. Mim

Wiceprezes Rady Ministrów: A. Zawadzki

Wiceprez€.S Rady Ministrów:A. KOTzycki

Wiceprezes Rady Ministrów i Minister Państwowych Gospodarstw Rolnych: H. Chelchowski

Wiceprezes Rady Ministrów: St. Jędryclwwski

'Wiceprezes Rady Ministrów i Minister Handlu

Zagranicznego: T. Gede

Minister: W. Baranowski

Minister: T. Michejda

Minister Obrony Narodowej: K. Rokossowski

MaTszał~k Polski

Minister Spraw Zagranicznych: St. Skrzeszewski

Minister Gospodarki Komunalnej: K. Mijal

Minister Bezpieczeństwa Publicznego: St. Radkiewicz

Minister Finansów: K. Dąbrowski '

Minister Sprawiedliwości: H. Swiqtkowski

Minister Oświaty: W.Jarosiński

Minister Szkolnictwa Wyższ~go: A. Rapacki

Minister Górnictwa: R. Nieszporek

Minister Przemysłu Maszynowego: J . . Tokarski

Minister Energetyki: B. Jaszczuk

.K ierownik Ministerstwa Hutriictwa: K. Zemaitis

Mińister Przemysłu Lekkiego: E. Stawiński

Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego

M. Hoffmann

Minister Przemysłu Chemicznego: B. Rumiński

Minister Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego

M. Minor

MiqisterPrzemysłu Drobnego i Rzemiosła: ,

. .

A. Zeb'rowski '

Minister HandluWewnętrznego:T. Dietrich

Minister Rolnictwa: J. Dąb-Kocioł

Minister Pracy i Opieki Społecznej: K. Rusinek

Minister Kultury i Sztuki: S. Dybowski

Minister Zeglugi: M. Popiel

Minister Leśnictwa: ą. Pod€dworny

Minister Kolei: R. Strzelecki

Minister 'Transportu Drogowego i Lotniczęgo

J~ Rustecki

Jlinister p~ i ~~legraf~: W. Szymanowski

MinisterZdrowia~ J~Sztachelski

Miriister Budownictwa Miast i Osiedli: R. Piotr()wski

Minister Budownictwa Przemysłowego: Cz. Bqbimid

-Poz. 233

233

USTAWA KONSTYTUCYJNA

z dnia 22 lipca 1952 r.

J

Przepisy wprowadzające Konstytncję Polskiej Rzeczypospolitej Lndowej.

Wiceprezes Rady Ministrów i Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego: H. Mmc

Wiceprezes Rady Ministrów: A. Zawadzki

Art. 2. 1. Prezydent Rzeczypospolitej sprawuje

urząd w granicach dotychczasowych uprawnien aż do

Wiceprezes Rady Ministrów: A. Korzycki

wyboru Rady Panstwa przez nowoobrany Sejm Polskiej

WiCeprezes Rady Ministrów i Minister Państwowych

Rzeczypospolitej Ludowej.

.

Gospodarstw Rolnych: H. Chełchowski

2. Z dniem dokonania tego wyboru funkcje PrezyWiceprezes Rady Ministrów: St. Jędrychowski

denta Rzeczypospolitej, przewidziane .w - :d otychczasoWiCeprezes Rady Minis,t rów i Minister Handlu

wych ustawach - o ile w myśl Konstytucji Polskiej RzeZagranicznego: T. Gede

czypospolit~j Ludowej albo przepisów niniejszej ustawy ·

Minister: W. Baranowski

nie należą do zakresu działania Rady Państwa - przechodzą na Radę Ministrów.

Minister: T. Michejda

Minister

Obrony Narodowej: K. Rokossowski

Art. 3. Rada Państwa powołana na podstawie art. 15

Marszałek Polski

Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego 1947 r. działa w

Minister

Spraw

Zagranicznych

St. Skrzeszewski

granicach dotychczasowych - uprawnień aż do wyboru

Rady Panstwa przez nowoobrany Sejm Polskiej RzeczyMinister Gospodarki Komunalnej: K. MijaJ

pospolitej Ludowej.

Minister Bezpieczeństwa Publicznego: St. Radkiewicz

Art. 4. 1. Upoważnia się Rząd do wydawania de- - Minister Finansów: K. Dqbrowski

kretów z mocą ustawy w okresie od zakończenia .kadenMinister Sprawiedliwości: H. Swiqtkowski

cji Sejmu Ustawodawczego do rozpoczęcia pierwszej seMinister Oświaty: W. Jaiosiński

sji Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, według zaMinister Szkolnictwa Wyższ~go: A. Rapacki

sad art. 4 Ustawy Konstytucyjnej ~ dnia 19 lutego 1947 r.

Minister Górnictwa: R. Nieszporek

2. Rząd przedstawi Sejmowi na pierwsżej sesji do

Minister Przemysłu Maszynowego: J. Tokarski

zatwierdzenia dekrety wydane na podstawie ust. 1.

Art. 5. Do czasu wejścia w życie nowego .prawa Minister Energetyki: B. Jaszczuk

o ustroju sądów pozostają w mocy dotychczasowe prze- Kierownik Ministerstwa Hutnictwa: K. ŻemaWs

Minister Przemysłu Lękkiego: E. Stawiński

pisy o ustroju sądów z następującymi zmianami

1) sądy wydają wyroki w imieniu Polskiej Rzeczypo- Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego: M. Hoffmann

spolitej Ludowej,

Minister Przemysłu Chemicznego: B. Rumiński

2) przewidziane w dotychczasowych ustawach o ustroMinister Przemysłu Mięsnego i Mleczarskiego: M. Minor

ju sądów uprawnienia Prezydenta Rzeczypospolitej

Minister Przemysłu Drobnego i Rzemiosła: A. Zebcowski

w zakresie powoływania sędziów przechodzą na RaMinister Handlu WewnętrzI].ego: T. Dietrich

dę Państwa z dniem dokonania

jej wyboru przez

Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej'Minister ,Rolnictwa: J. Dqb-Kocioł

Art. 6. Do czasu wejścia w życie nowej ustawy Minister Pracy i Opieki Społecznej: K. Rusinek

o kontroli państwowej Najwyższa Izba Kontroli działa w

Minister Kultury .YSztuki: S.Dybowski

granicach dotychczasowych uprawnień.

Minister Zeglugi: M. Popięl

Minister

Leśnictwa: B. Podedworny

Art. 7. W ciągu tygodnia po upływie kadencji Sejmu Ustawodawczego Rada Państwa (art. 3) zarządzi wyMinister Kolei: R. Strzelecki

bory do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, wy- Minister Transportu Drogowego i Lotniczego: J. Rustecki

znaczając datę wyborów na dzielI wolny od pracy, przyMinister Poczt i Tęlegrą.fów: W. Szymanowski

padający w ciągu trzech miesięcy po upływie tej ka~

Minister Zdrowia:J. Sztachelski

./

dencji.

Minister Budownictwa Miast i Osiedli: R. Piotrowski

Art. 8. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia

Minister Budownictwa , Przemysłowego: Cz. Bqbiński

z mocą od dnia 22 lipca 1952 r.

Art. 1. Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wchodzi w życie z dniem 22 lipca 1952 r.

Prezydent Rzeczypospolitej: B: fJierul

Prezes Rady Ministrów: J. Cyrankiewicz

hCO<thLj<t;

Zam. 1855

.

,

ł'r"zljdlUrIl

Kadij Mifllstrów - H.u,o Plac US1<twodaw\Oz/jch, Warszawa, ul. Krakowskie PrzedmIeścIe ' 46i48

ArlminislrRcJa: AclmiIii~lr"cia Wljoamnictw Pr~zJJdium Radu Ministrów, Wa.szawa, uL Bracka 20a.

50.000

Druk. Akcydensowa; Warszawa, Tamka 3.

Cena 3,84

za

Dz.U. 1952 nr 33 poz. 232 notInForce

"

DZIEN·NIK USTAW

POLSKIEJ RZECZ'YPOSPOLITEJ LUDOWEJ

Warszawa. dnia 23 lipca 1952 T.

Nr 33

lRBSC~

Poz. 232

KONSTYTUCJA

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

UCHWALONA PRZEZ SEJM USTAWODAWCZY

w DNIU 22 LIPCA 1952 R.

Poz. 233

,

.

USTAWA 'K ONSTYTUCYJNA .

Z DNIA 22 LIPCA 1952 R.

PRZEPISY WPROWADZAJĄCE

KONSTYTUCJĘ

POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ

\

KONSTYTUCJA

POLSKIEJ .RZECZYPOSPOLITEJ

LUDOWEJ

.

-

UCHWALONA PR~EZ SEJM USTA WODA WCZY

W DNIU 22 LIPCA 1952 R.

I,

,...-

-

-

Poz. 232

Polska Rzeczpospolita Ludowa je:it republiką

ludu pracującego.

Polska Rzeczpospolita Ludowa nawiązuje do

najszczytniejszych postępowych tradycji Narodu Polskiego i urzeczywistnia . idee wyz,vol eń­

cze polskich mas pracujących.

, Polski lud pracujący pod przewodem bohaterskiej klasy robotniczej, opierając się na sojuszu robotniczo - chłopskim, walczył dziesiątki

lat o wyzwolenie z niewoli narodowej, narzuconej przez pruskich, austriackich i rosyjskich

zaborców-kolort'izatorów, tak samo jak walczył

o zniesienie wyzysku polskich kapitalistów i obszarniKów.

W okresie okupacji Naród Polski toczył nicustępliwą, bohaterską walkę z krwawym najazdem hitlerowskim. Historyczne zwycięstwo

Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich

nad faszyzmem wyzwoliło ziemie polskie, urno

żliwiło polskiemu ludowi pracującemu zdobycie

władzy i stworzyło ,warunki narodowego odro-

dzenia Polski w nowych, sprawiedliwych granicach. Na wieczne czasy powróciły do Polski

Ziemie Odzyskane.

Wcielając w życie wiekopomne wskazania Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia N:lrodowego z dnia 22 lipca 1944 r. i rozwijając jego

zasady programowe, władza ludowa - dzięki

ofiarnym i twórczym wysiłkom polskiego ludu

pracującego, w walce z zaciekłym oporem rozbitków starego ustroju kapitalistyczno-obszarniczego - ' dokonała wielkich przeobrażeń

społecznych. W wyniku rewolucyjnych walk

i .przemian obalona została władza kapitalistów

i obszarników, utrwaliło się państwo demokrac~i ludowej, kształtuje się i umącnia nowy ustrój

łpołeczny, odpowiadający interesom i dążeniom

najszerszych mas ludowych.

. ':~ . -. .

..

Dzienni.k Ustaw Nr 33

-

' 3'(6 ' ~ -

Zasady prawne tego ustroju ust:mawia Konstytucja Polskiej Rzeczypospolitę; Ludowej.

r

Podstawę

obecnej .władzy ludowej w Polsce

stanowi ,sojusz klasy robotniczej z chłopstwem

pracującym. \V sojuszu tym rola .k ierownicza

należy do klasy robotniczej jako przodującej

klasy społeczellstwa, opierającej się na rewolucyjnym dorobku polskiego i międzynarodowe­

go. ruchu robotniczego, na historycznych doświadczeniach zwycięskiego budownictwa socjalistycznego w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, pierwszym państwie robotników. i chłopów.

'

Wypełniając wolę Narodu Polskiego i ~godnie

ze swym powołaniem - Sejm Ustawodawczy'

Rzeczypospolitej Polskiej uchwala uroczyście ninieis~1 Konstytucję jako ustawę zasadniczą, którą Naród Polski i wszystkie org~ny władzy pol"skiev,o lu du pracuj ącego kierować się winny

w celu

umacnia..,ia pailst wa ludowego jako podstawcwej siły, zapewniaiącej nalpehrej 5zy rozkwit

Narodu

Polskiego, jego niepodległość i suweren,,

nosc,

przyśpieszania rozwoju .politycznego, gospo'd arczego i ,kulturalnego Ojczyzny oraz wzrostu

jej sił, .

. po~łęb~ania uczuć patriotycznych, . jedności

i zw:.rtości Narodu Polskiego -w wake o dalsze

połeo~7.en~e stosu nków s fl ołeonych. o cdłkowi­

te zniesienie wyzysku człowieka przez czŁowie­

ka, o urzeczywistni'enie wielkich idei socjalizmu,

zacieśniania przyjaźnij współpracy między.

narodami, opartych na sojuszu i braterstwie,

któr~ łączą dziś Naród Polski z miłującymi . pokój naro&-lmi św ~ata w dążeniu do wspólnego

celu: uniemożliwienia ' agresji i utrwalenia pokoju światowego.

\

-

. Dziennik Ustaw Nr 33

Rozdział

'Poz. 2T'

r.

Ustrój polityczny.

Art. I.

I.

Polska Rzeczpospolita Ludowa je~t pań­

stwem demokracji ludowej.

2. W' Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wła­

dza należy do ludu pracującego miast i wsi.

Need to analyze how this provision applies to your matter?

Cross-reference this statute against case law, commentaries, and related legislative provisions inside Legislator AI.

Open in Legislator →