Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o odpowiedzialności żołnierzy za przewinienia dyscyplinarne i za naruszenia honoru i godności żołnierskiej.
Table of Provisions (25)
Statutory Text (25 Articles)
Dyscyplina wojskowa jest to ścisłe przestrzeganie przez wszystkich żołnierzy porządku
i zasad, określonych w przepisach prawa, w regulaminach lub innych przepisach wojskowych
oraz w rozkazach przełożonych.
Podstawą dyscypliny wojskowej jest świadomość każdego żołnierza, iż stoi on na straży
wolności, niepodległości i granic Polski Ludowej przed zakusami imperializmu, na straży
władzy ludowej i praw ludu pracującego.
Każdy przełożony obowiązany jest stać na straży dyscypliny wojskowej swoich podwładnych.
W przypadku jawnego nieposłuszeństwa albo oporu ze strony podwładnego przełożony obowiązany
jest zastosować wszystkie środki, niezbędne dla zmuszania do posłuchu, a w sytuacji
bojowej - jeżeli sprawa nie cierpi zwłoki, a inne środki przymusu są nie wystarczające
- użyć broni.
Przewinieniem dyscyplinarnym jest każde naruszenie dyscypliny wojskowej.
Odpowiedzialności dyscyplinarnej podlegają żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz
oficerowie i generałowie (admirałowie), nie będący w czynnej służbie wojskowej, za
przewinienia, popełnione w czasie noszenia munduru wojskowego.
1.
W postępowaniu dyscyplinarnym wymierza się kary dyscyplinarne o charakterze porządkowym
oraz kary: aresztu, służby w oddziale karnym, uprzedzenia o niepełnej przydatności
służbowej, odroczenia mianowania na wyższy stopień oficerski, dyscyplinarnego wyznaczenia
na niższe stanowisko służbowe, usunięcia z zawodowej służby wojskowej i obniżenia
stopnia wojskowego.
2.
Kary dyscyplinarne o charakterze porządkowym określa Minister Obrony Narodowej.
W związku z popełnionym przewinieniem dyscyplinarnym można żołnierza zawiesić w czynnościach
służbowych.
1.
Żołnierzom w czynnej służbie wojskowej, odznaczającym się gorliwością w służbie i
wykonywaniu zadań bojowych, troską o mienie społeczne i wojskowe oraz osiągnięciami
w wyszkoleniu bojowym i politycznym, udziela się wyróżnień.
2.
Rodzaje udzielanych wyróżnień określa Minister Obrony Narodowej.
Minister Obrony Narodowej określi władze wojskowe, właściwe do wymierzania kar dyscyplinarnych,
zawieszania w czynnościach służbowych i udzielania wyróżnień oraz ich właściwość,
tryb postępowania w tych sprawach, sposób wykonywania kar dyscyplinarnych i skutki,
które pociąga za sobą ich wymierzenie.
Oficerowie w czynnej służbie wojskowej ponoszą odpowiedzialność przed oficerskimi
sądami honorowymi za czyny, które naruszają honor i godność oficerską, zasady uczciwości
i przyzwoitości.
1.
Oficerskie sądy honorowe są wybieralne.
2.
Przy rozpatrywaniu spraw oficerskie sądy honorowe kierują się politycznymi i moralnymi
wymaganiami, jakim odpowiadać winien oficer, oraz przepisami, normującymi działalność
oficerskich sądów honorowych.
3.
Przy orzekaniu członkowie oficerskich sądów honorowych są niezawiśli.
1.
Oficerski sąd honorowy wymierza kary upomnienia, nagany i surowej nagany.
2.
Wymierzając karę nagany lub surowej nagany, oficerski sąd honorowy może wystąpić z
wnioskiem o wymierzenie kary dyscyplinarnej.
Ukaranie dyscyplinarne za czyn, za który nastąpiło już ukaranie przez oficerski sąd
honorowy, może nastąpić jedynie na wniosek tego sądu.
W toku postępowania przed oficerskim sądem honorowym można oficera zawiesić w czynnościach
służbowych.
Minister Obrony Narodowej określi jednostki wojskowe, w których tworzy się oficerskie
sądy honorowe, właściwość, skład i sposób wybierania tych sądów, zasady i tryb postępowania
przy rozpatrywaniu spraw przez oficerskie sądy honorowe oraz sposób wykonywania ich
wyroków.
1.
Za czyny, za które w myśl obowiązujących przepisów właściwe władze cywilne mogą nakładać
kary porządkowe (grzywny), żołnierze w czynnej służbie wojskowej ponoszą wyłącznie
odpowiedzialność dyscyplinarną lub przed oficerskimi sądami honorowymi.
2.
W przypadkach, określonych w ust. 1, jak również gdy zachodzi potrzeba przymusowego
sprowadzenia żołnierza w czynnej służbie wojskowej, właściwe władze cywilne zwracają
się do władz wojskowych, które stosują środki, przewidziane w przepisach wojskowych.
3.
Nakładanie kar porządkowych (grzywien) lub przymusowe sprowadzanie innych osób, aniżeli
określone w ust. 1, a podlegających właściwości sądów wojskowych, następuje przez
właściwe władze cywilne na ogólnych zasadach.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio w przypadkach, gdy właściwe władze cywilne
uprawnione są do stosowania aresztu jako środka przymuszenia.
5.
Uchyla się rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 lutego 1928 r. o nakładaniu kar
porządkowych, przewidzianych w ustawach o postępowaniu sądowym, na osoby pełniące
czynną służbę wojskową oraz o przymusowym sprowadzaniu tychże osób przed sądy powszechne
(Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 121).
Art. IV przepisów wprowadzających Kodeks Karny Wojska Polskiego
(Dz. U. R. P. z 1944 r. Nr 6, poz. 28) otrzymuje brzmienie
„
Art. IV.
1.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze i pracownicy bezpieczeństwa
publicznego odpowiadają za wykroczenia wyłącznie w trybie dyscyplinarnym lub przed
oficerskimi sądami honorowymi.
2.
Pracownicy cywilni administracji wojskowej odpowiadają przed sądami wojskowymi za
wykroczenia, popełnione w związku ze służbą lub pracą w administracji wojskowej.
3.
W sprawach o wykroczenia popełnione
1)
przez inne osoby, aniżeli wymienione w ust. 1, podlegające właściwości sądów wojskowych,
2)
przez pracowników cywilnych administracji wojskowej, lecz nie pozostające w związku
ze służbą w administracji wojskowej właściwe są sądy powszechne lub władze administracyjne
na ogólnych zasadach.
”
Uchyla się
1)
art. 16 § 2 oraz art. 30 pkt 3 przepisów wprowadzających kodeks karny i prawo o wykroczeniach
(Dz. U. R. P. z 1932 r. Nr 60, poz. 573),
2)
art. 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu
karno-administracyjnym
(Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 365).
Za karę dyscyplinarną w rozumieniu art. 7 Kodeksu Karnego Wojska Polskiego uważa się również karę, wymierzoną przez oficerski sąd honorowy.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do funkcjonariuszów i pracowników
służby bezpieczeństwa publicznego.
2.
Określone w niniejszej ustawie uprawnienia Ministra Obrony Narodowej przysługują w
stosunku do wojsk wewnętrznych oraz do funkcjonariuszów i pracowników służby bezpieczeństwa
publicznego Ministrowi Bezpieczeństwa Publicznego.
1.
Przepisy niniejszej ustawy stosuje się również do czynów, popełnionych przed dniem
wejścia w życie ustawy.
2.
Jeżeli postępowanie przed oficerskim sądem honorowym wszczęte zostało przed wejściem
w życie ustawy, prowadzi się je nadal według przepisów dawnych.
Tracą moc obowiązującą dekrety
1)
z dnia 26 czerwca 1945 r. „Wojskowe przepisy dyscyplinarne”
(Dz. U. R. P. Nr 37, poz. 219),
2)
z dnia 26 czerwca 1945 r. „Statut oficerskich sądów honorowych Wojska Polskiego”
(Dz. U. R. P. Nr 37, poz. 217),
3)
z dnia 26 czerwca 1945 r. „Statut koleżeńskich sądów szeregowych Wojska Polskiego”
(Dz. U. R. P. Nr 37, poz. 218).
Wykonanie ustawy porucza się Ministrowi Obrony Narodowej, a w stosunku do wojsk wewnętrznych
oraz do funkcjonariuszów i pracowników służby bezpieczeństwa publicznego - Ministrowi
Bezpieczeństwa Publicznego.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
1.
Żołnierze w czynnej służbie wojskowej oraz funkcjonariusze i pracownicy bezpieczeństwa
publicznego odpowiadają za wykroczenia wyłącznie w trybie dyscyplinarnym lub przed
oficerskimi sądami honorowymi.
2.
Pracownicy cywilni administracji wojskowej odpowiadają przed sądami wojskowymi za
wykroczenia, popełnione w związku ze służbą lub pracą w administracji wojskowej.
3.
W sprawach o wykroczenia popełnione
1)
przez inne osoby, aniżeli wymienione w ust. 1, podlegające właściwości sądów wojskowych,
2)
przez pracowników cywilnych administracji wojskowej, lecz nie pozostające w związku
ze służbą w administracji wojskowej właściwe są sądy powszechne lub władze administracyjne
na ogólnych zasadach.