Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 lutego 1951 r. w sprawie wykonania dekretu o podatku dochodowym.
Table of Provisions (23)
Statutory Text (23 Articles)
§ 2. 1. Je żeli dochody uzyskane ze źródeł przya) artykuły bez bli ższego określenia oznaczają
chodów nie podlegających podatkowi obrotowemu, choć
artykuły d ekr etu z dnia 26 października 1950 r.
b y częściowo i pośrednio obracane były na inne cele anio podatku dochodowym (Dz. U. R. P . Nr 49, 'żeli określone wart. 2 ust. 2 dekretu, osoby prawne
poz. 450),
i stowarzyszenia nie posiadające osobowości prawnej
b) paragrafy bez bliższego określenia - oznaczają wymienione w tym przepisie podlegają opodatkowaniu
od ca łości dochodów.
+
' - ~ .
paragrafy rozporządzenia niniejszego.
§ 1.
1.
Powołane
' Dziennik Ustaw Nr 16
"
,
"..... 142
2. Zwoln'enie od podatku dochodowego przewiaziane wart. 2 ust. 2 dekretu następuje pod warunkiem
udowodnienia okoliczności uzasadniających zwolnienie.
3. Za dochody, przeznaczone na cele kultu religijnego, uważa SJię dochody, które zostały przeznaczone
na nabycie lub utrzymanie przedmiotów używanych wy' łącznię przy spełnianiu obrzędów religijnych. Nie stanowią dochodów obracanych na cele kultu religijnego
dochody choćby częściowo przeznaczone na utrzymanie
osób duchownych, zakonnych, służby itp.
-
/ Poz. 121 '
może być rÓ\\'Iliez udowodnione wyciągiem z rejestru
handlowego, aktem notarialnym, postanowieniem sądu
o stwierdzeniu praw do spadku lub wyciągiem z ksiąg
wieczystych.
2. W razie nieprzeprowadzenia dowodu okolicz.ności wymienionych w ust. 1 wymiaru podatku dok~
n u je się od całego ,dochodu na imi ę tego uczestnik~ ł
któr y miał lub mógł mieć istotny wpływ na bieg interesów źródła przychodów.
Do art. 8 ust. l pkt l i ust. 4.
Do art. 3.
§ 7. Zakłady , naukowe, których świadczenia pol~
§ 3. 1. Przepisy art. 3 mają zastosowanie zarówn~ gające na nauczaniu są wolne od podatku obrotowego.
,j
przy ustalaniu dochodów cząstkowych, jak i dochodu zalicza si ę do pierwszej grupy źródeł przychodów.
ogólnego.
l
2. Przepisy art. 3 ust. 3 mają zastosowanie rów- Do art. 8 ust. l pkt 2.
•
r
.
nież w tych przypadkach, gdy dochód krewnego wstęp
§ 8. 1. Za zakłady rzemieślnicze uwa ż a się przed~ •
n ego n ie przekracza kwoty wolnej od podatku.
siębiorstwa wykonujące rzemiosło w rozumieniu prze"
pisów prawa przemysłowego. Na równi z wykonywa~
niem rzemiosła traktuje się również pracę chałupniczą.
2. Do drugiej grupy źródeł przychodów należą
§ 4. 1. Osoby fizyczne, które przybyły do Państwa
Polskiego na pobyt czasowy, z góry przewidziany na tylko te zakłady rzemieślnicze, które w ciągu . całego
okres dłuższ y niż sześć miesi ęcy, podlegają obowiązkowi r.oku zatrudniają najwyżej określoną wart. 8 ust. 1
pkt 2 ilość pracowników i członków rodziny. Zatnidnie ..
podatkowemu na zasadzie art. 4.
2. Przy ocenie obowiązk u podatkowego osób fi- nie wi ększej ilości pracowników najemnych lub człon..
zycznych mają cych na obszarze Państwa Polskiego ków rodziny, choćby nawet przejściowo, powoduje zamieJsce zamieszkania lub miejsce pobytu oraz osób, liczenie zakładu rzemieślniczego d o czwartej grupy źró
które przyb yły na p obyt czasowy, z góry przewidziany deł przychodów w odniesieniu do całego roku. podatko..
n a okres dłuższy ni ż sześć m i esięcy, jest rzeczą · obojętną, wego. Na równi z pracownikami najemnymi traktuje się
czy dan a osoba przebywa w jednej miejscowości, czy chał upników pracujących na rzecz zakładu rzemieślni
czego.
t eż kolejno w różnych miej scowościach . Chwilowe prze3. Zatrudnienie przez zakład rzemieślniczy z wy..
rwy w pobycie, spowodowan e przemijającą nieobecnojątkiem zakładów cukierniczych,
p iekarskich, r zezmści ą, pozosta j ą bez wpływ u na ob ow i ązek podatkowy.
3. Siedzi bę osoby prawnej określa jej statut lub czych i wędlini arsl6ch (również z mięsa k@ńskiego),
złotniczych, brązowniczych i zegarmistrzowskich trzech
też inny akt prawny, n a któr ym osoba prawna opiera
swoje ist nienie; j eżeli statut lub inny akt tego nie okr'e - członków rodziny, jeżeli zakład n ie zatrudnia pracownika najemnego, nie stoi na przeszkodzie do zaliczenia
śla, si ed zi bą osoby prawnej j est siedziba j,ej zarząd u.
4. Rozmiar obowiązku podatkowego spadków nie- zakładu do drugiej grupy źród e~ przychodów; zatrud_
objętych określa si ę według rozmiaru
obowiązku po- ' n 'anie natomiast większej ilOści pracowników najemnych zamiast członków rodziny, chod ażby ilość osób zad atkowego spadkodawcy .
trudnionych w zakładzie nie przekraczała oprócz właś
no art. 6.
ciciela dwóch bądź trzech osób, powoduje zaliczenie
§ 5. 1. Na dwyżkę lub niedobór u stala się osobno zakładu rzemie ślniczego do czwartej grupy źródeł przy_ '
z każdego źródła przychodów, podlegając eg o opodatko- choqów.
4. Za członków rodziny w rozumieniu art. 8 ust.- !'
, waniu. Po ustaleniu nadwyżki lub niedoboru z każdego
pkt
2
uważa 'się małżonka oraz małol etnie dzieci własne;
, źródła przychodów sumuje się n adwyżki z poszczególprzysposobione, pasierbów oraz dzieci ofiar wojny przy,'"'
I nych źr ódeł należącyc h do tej sam ej grupy źródeł przy, chodów. Suma nadwyżek z poszczególnych źródeł na- jęte na wychowanie.
leż ących do tej samej grupy stanowi dochód cząstkowy.
2. Dochodem ogólnym jest suma dochodów cząstko Do art. 8 ust. l pkt 3 i ust. 4.
wych po potrąceniu niedoborów z wyjątkiem jednak
§ 9. Przychody notariuszów zalicza się do trzeciej
n iedoborów ze sprzeda ży przedmiotów i praw majątko grupy źródeł przychodów.
, wych. Potrąceniu od sumy dochodów cząstkowych
~ przy ustalaniu dochodu ogólnego
podl egają
jedynie Do art. 8 ust. l pkt 4 _lit. c) i ,ust. 4.
~ n iedobory poniesione w danym roku podatkowym. Nie§ 10. Przychody duchownych z opła t stuły oraz
' doborów ze źródeł przychodów, z których dochód jest z innych darów i opłat, które duchowni otrzymują ze
,w olny od podatku, nie bierze się pod uwagę przy usta- względu na swój urząd, zalicza się d o czwartej grupy'
laniu dochodu ogólnego,
źródeł przychodów.
3. Przy ustalaniu dochodu ogólnego na podstawie
art. 6 ust. 4 i 5, jeżeli podatnik podatku od wynagro- Co art. 8 ust. l pkt 4- lit. d) i e).
; dzeń otrzymuje wynagrodzenie. od którego płatnik po§ 11. Za gospodarstwo roInę uważ a si ę gospoaarI krywa podatek z własnych funduszów, doliczeniu do
dochodu cząstkowego lub sumy dochodów , cząstkowych stwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku gruntOo!
(podlega kwota wynagrodzenia łącznie z podatkiem po- wym.
' noszonym przez płatnika.
Do art. 8 ust. l pkt 5 lit. a).
Do art. 7.
§12. 1. Za przychód z b u dynków wynajętych
Do art. 4 i 5.
§ 6.
, własność,
1.
Uczestnictwo w spółce jawnej, współ
lub wspólne użytkowariie
współposiadanie
uważa się rzeczywiści e osiągnięty w roku podatkowym
,czynsz najmu bez względu na okres, którego dotyczy,
Dzieńnik Ustaw Nr 16
-
143 .-
Poz, 127
I'
łącznie z wynagrodzeniem za objęte umową najmu ruchomości oraz podwórza, składy, place, ogrody itp. jak
również wynagrodzenie za używanie urządzonej przez
właści ciela domu instalacji
gazu, wodociągu, windy
i inny ch urządzeń.
2. Do czynszu najmu dolicza się wartość pienięż ną
świadczeń ubocznych, obciążających najemcę na ko:rzyść wynajmuj ą ceg o, jak również wartość pieni ężną
wszelkich korzy śc i zastrzeżonych wynajrimjącemu.
3. Za przych ód z budynków, zajmowanych lub
używanych w cało ś ci l,u b w części przez samego właści
ciela , lub członków jego rodziny, albo odstąpionych bezpbitnie do używan i,a innym osobom - uważa się wartość czynszową W rozumieniu przepisów o podatku, od
ni eruchomości.
4.
Jeżeli właści ciel używa
budynku lub
części
te-
goZ'vwy'łącznie do celów własnego przedsięb iorstwa, n :e
bierze się pod u wagę wartości czynszowej ani przy obliczaniu przychodów z ni eruchomości, ani przy obliczaniu
kosztów produkcji przedsiębiorstwa.
5. Z budynków lub części, ktÓre właściciel od dał
bezpłatn ie do użytku na cele ogólnej uż~'t eczności, naukowe, oświatowe, kulturalne, sportowe, kultu r eligijnego, opieki społecznej i dobroczynne, n ie przyjmuje się
ani wartości czynszowej, ani kosztów poniesionych z tytułu posiadania tego rodzaju budynków.
sztuki, książek, pamiątek historycznych itp. nie uważa
si ę za źródło przychodów, jeżeli podatnik n ie gromadzi
przedmiotów tych zawodowo.
.
2. Sprzedaż własnych praw autorskich nie stanowi
źródła przychodów w rozumieniu art. 8 ust. 2 lit. e).
Przychody ze sprzedaży własnych praw autorskich należą do przychodów określonych wart. 8 ust. l pkt 1.
Do art. 8 ust. 3. .
§ 17. 1. Sprzedaż przedmiotów i praw majątko
wych uzyskanych przez podatnika w drodze darowizny
lub wyposażen i a stanowi źródło przychodów,
2. Skapitalizowanie renty, · kJórej tytuł prawny
polega na zapisie lub rozporządzeniu ostatniej woli, nie
stanowi źródła przychodów.
Do art. 9 ust. 2.
§ 18. 1. Nadwyżką ze sprzedaży przedmiotów
i praw m ajątkowych jest ró żnica m iędzy ceną u zyskaną
ze sprzedaży tych przedmiotów i praw majątkowych
a k osztami ich nabycia lub wytworzenia, bądź jeżeli
chodzi o przedmioty i prawa majątkowe nabyte w dro- .
dze darowizny lub wyposażen ia - ich wartością w dniu
nabycia, Różnica ta ulega zmniejszeniu o wartość nakładów poczynionych w czasie ich posiadania, trwale
zwiększających lub ul e pszających ich substancje, oraz
Do art. 8 ust. 1 pkt :; lit. c).
koszty sprzedaży, a zw ; ększeniu o wartość dokonanych
§ 13. Za 'przychody z kapitałów pieniężnych uważa odpisów na zużyci e. Wartości dokonanych odpisów
na
zużycie
nie uwzględn i a się przy obliczaniu
się w szczególności ;
1) odsetki od pożyczek, wkł~dów i rachunków bieżą nadwyżki ze. sprzedaży przedmiotów i praw majątko
wych nabytych w drodze darowizny lub wyposażenia.
cych,
2. Wartość z dnia nabycia przedmiotów i praw ma2) odsetki od wszelkiego rodzaju papierów procentowych, chociażby te papiery były zwolnione od po-, jątkowych nabytych w drodze darowizny lub wyposaże
nia określa się w trybie przewidzianym przepisami o opodatków innego rodzaju,
3) zyski z udziałów w spółdzielniach, powstałe z po- datkowaniu podatkiem od nieodpłatnego nabycia praw
majątkowych (opodatkowanie spadków
i darowizn) .
działu czystych nadwyżek bilansowych.
§ 14. Za przychód z praw majątkowych uważa się Jeżeli nabycie 'było wolne od podatku od nabycia praw
majątkowych (opodatkowanie spadków
i darowizn),
w szczególności
'
1) powtarzające się periodycznie renty, jakie wypła wartość z dnia nabycia ustala w rażie potrzeby organ
cają
zakłady
ubezpieczeń
albo których tytuł finansowy tak, jakby to nabycie podlegało opodatkoprawny polega na darowiźnie, fundacji, roiporzą waniu.
§ 19. 1. Koszt nabycia lub wytworzenia przeddzeniu ostatniej woli,' z wyjątkiem rent, stanowią
cych wynagrodzenia w rozumieniu przep isów o po- miotów i praw majątkowych bądź ich wartość z dnia
datku od wynagrodzeń oraz świadczeil k apitało nabycia oraz wartość poczynionych ll:lkładów przyjmuje
się dla obliczenia nadwyżki
wych i re!,lt z tytułu ubezpieczenia na życie,
2) przychody z wykonywania uprawnień, patentów, , 1) jeśli chodzi o przedmioty i prawa maj ątkowe nabyte przez podatnika po dniu 29 października 1950 r .
wynalazków, praw autorskich itp.; jeżeli jednak
oraz nakłady poczynione po tej dacie - w wysowymienione przychody osiągan"! są przez twórców,
kości rzeczywistej ceny kupna lub wytworzenia bądź
należą do pierwszej grupy źródeł . przychodów,
wart<>ści z dnia nabycia ,
3) przychody w postaci świadczeń i wsparć wszel2) jeśli chodzi o przedmioty i prawa majątkowe nakiego rodzaju, z wyjątkiem wymienionych w § 27
byte przeJ: podatnika w okresie od dnia 1 września
ust. 1 pkt 2.
1939 r. do dnia 29 pa'l dziernika 1950 r. oraz nakła
dy poczyni<>ne w tym okresie - w wysokości rzeDo art. 8 ust. 1 pkt 5 lit. f) L ust. 4.
czywistej ceny kupna lub wyt\vorzen!a bądź war§ 15. 1. Za przychody z innych źródeł uważa się
tości z dnia n abycia przerachowanej w stosunku
wszelkie przychody, nie pochodzące ze źródeł przycho100: 3; j eżeli cena nabycia lub wytworzenia bądź
dów wymienionych wart. 8 ust. 1 pkt 1-4: i pkt 5
wartość z dnia , nabycia nie był a wyrażona w zło
lit. a)--e) , w szcze g ólności przychody z cywilno-prawtych, należy ją uprzednio przeliczyć na złote we",
nych, niezawodowych, odpłatnych świadczeń tego rodług relacji obowiązujące j w dacie nabycia lub wydzaju, jak np. wynajęcie ruchomości, częi5ci lokalu itp.
tworzenia i następnie przerachować w stosunku
2. Jeżeli wysokość dochodu podatnika ustalona
100: 3,
została na podstawie znamion zewnętrznych, wówczas
3) jeśli chodzi o przedmioty i prawa majątkowe nanadwyżkę dochodu ponad dochód z ustalonych źródeł
byte przez podatnika' przed dniem 1 wrzesnla
zalicza się do 'p i,ątej grupy źródeł przychodów.
1939 r. oraz nakłady poczynione przed tą datą w wysokości rzeczywistej ceny kupna lub wytwoDo art. 8 ust. 2.
rzenia bądź wartości z dnia nabycia wyrażonej
w walucie obiegowej z dnia 31 sierpnia 1939 r.
§ 16. 1. Sprzedaży przedmiotów, które służą do
przerachowanej z zastosowaniem mnożnika 2,4;
osobistego lub domowego użytku podatnika, oraz dzieł
,pziennik Ustaw Nr 16
__ 144
o
Poz:. 127
~~--~------~------------~----~~~~--~----------~~------------~---------------------'~------jeżeli
cena kupna lub wytworzenia bądź wartości
z dnia nabycia nie była wyrażona w walucie obiegowej z dnia 31 s; erpnia 1939 r., należy ją uprzedn :o przeliczyć na tę walutę według obowiązujących
rela cji i nas t ępnie zastosować mnożnik 2,.4.
.z przeznaczenia przedmiotem obrotu h andlowego przedsiębiorstwa obliczonej według ceny rynkowej sprzedażnej wartości rynkowej). Nadwyżki osiągane z dokonanej następnie sprzedaży tych towarów nie podlegają
oddzięlnemu opodatkowaniu przy zachowaniu warunków uz as adniających zwolnienie osi ągn i ętych z tej
sprzedaży obrotów od p odatku obrotowego.
Jeżeli ceny kupna lub w ytworzen ia bąd ź warz dnia nabyc 'a nie można ustalić , dane te ustala
organ f in ansowy w k y'oie przewidzianym prz€pisami
§ 22. 1. Jeże li podatnik pozo.stający w bezpośred
o postępowan i u podatkowy m, przy czym w odniesieniu nim lub pośre dnim związku gospodarczym z osobą, ma0.0 przedm 'otów i praw majątk o wych i p oczynionych
jącą siedzibę lub miej sce zamieszkania za granicą , tak
nakła dów' okr eś lonych w ust. 1 pkt 3 u st ala je w t ej
układa bieg swoich interesów, że d Zlięki temu związko
w ysokoś ci, j aką pos i adałyby one w dniu
31 sierpnia wi uzal eżniające mu go od tej drugiej oS'Jby lub będą
1939 r .; w artości te ulega ją odpowiedniemu przeracho- cemu szczególnie korzystny m dla osoby, mającej siedz,iw aniu w myśl zasad wyra ż onych w ust. 1 pkt 2 i 3.
bę lub miejsce zamieszkan;a za g ranicą, wcale nie wy3. Warto ść dokonanych odpisów na zużycie obli- kazuje nadwyżek albo też wykazuje nadwyżki mniejcza si ę przez zastosowanie właści wej n ormy przewidzla- . sze od tych, j,akich nal eżałoby ocze kiwać , gdyby wspomnej dla poszczególnych lat podatkowych do ceny kupna niany związek nie istniał, wówczas nadwyżki danego
lub wytw orzen' a lub do wartośc i poczynionych na kł a podatn;ka należy us talić be;;: uwzględni e nia ob ci ążeń
dów i pomnoż en ie tak obliczC'i1ego roczn ego odpisu na szczególnych, wyni k ających z powyższego związku.
zużycie przez ilość lat od da ty n abycia lub wytworzenia
2. Jeże li przewidziane w ust. 1 ustalenie kwoty
lub dokonania nakładów. Wart ość dokonanych odpisów
nadwyżki na podstawie ksiąg handlowych natrafia na
na zużyci e p rZerachowuj e się
trudności, wówczas nadwyż ki ustala s : ę w drodze osza1) j eśli chodzi o 'przedmioty i p r awa majątkowe oraz
cowania.
p oczynione n akłady określone w ust. 1 pkt 2 w sto3. Przepisy dwu ustępów popr;;:edzających należy
sunku 100 : 3,
.
2) jeśli chodzi o przedmioty i prawa m 3. jątkowe oraz odpowiednio stosować również wówc.zas, gdy podatnik,
poczynione m: k łady określ one w ust. 1 pkt 3 z za- wykorzystując swój związek gospodarczy z osobą, której przysługują szczególne ulgi w podatku dochodowym
stosowaniem mnożnika 2,4.
albo też dokonując transakcji z innym podatnikiem na
§. 20. 1. Nadwyżką z udziału w spółce komandy- warunkach rażąco korzystniejszych i odbiegających od
tariusza, cichego spólnika i sp6lnika spółki z ograniczo- stosowanych ogólnie norm w czasie i miejscu dokonywania transakcji, przerzuca całość lub c zęś ć swego doną odpowiedz i alnośoią są pożytki faktycznie u zyskane
z tytułu udziału. Za pożytki faktycznie uzyskane uważa chodu bądź na osobę korz ystającą z ulg bądź na innego
podatnika i wskutek tego nie wykazuje nadwyżki w tasię równi e ż. sumy otrzymane przez spólnika na poczet
kiej wysokości, jakiej należałoby oczekiwać, gdyby
przyszłych zysków; na równi z pożytkami faktycznie
uzyskanymi traktuje się sumy, co do których spólni- wspomniany związek nie is tniał lub gdyby wspomniana '
kowi przysługuj e prawo dysponowania na podstawie transakcja nie została zawarta.
zatwierdzonego bilansu za okres obrachunkowy, a w
§ 23. 1. Nadwy żkę z gospodarstwa rolnego osdąg
przy padku, gdy umowa spółki zastrzega podział zysku
w alnemu zgromadzeniu - na podstawie uchwały wal- niętą przez osobę podleg a jącą podatkowi gruntowemu,
neg o zgromadzenia po potr ą cen: u sum otrzymanych j eżeli przychody z t ego gospodarstwa nie są wolne od
przez spólnika zaliczkowo. Sumy przeznaczon e na cele podatku na podstawie' art. 11 ust. 1 pkt 2 dekretu , ustala si ę na podstaw ie faktycznych przychodów i kosztów
sp ółki nie za leżn i e od tego, czy umowa spółk i zastrzega
sposób podziału zysku walnemu zgromadzeniu, czy t eż u zyskania . przychodów z zastosowaniem przep.1sow
n ie, z wyj ątk ie m przeznaczonych na powiększen i e ka- art. 9. W braku danych co do wysokości faktycznych
przychodów i kosztów nadwyżkę ustala się po zasięg
pitału zakładowego, nie s tanowią n ądwyż ki spólnika.
'2.. W przypadku n icuznania ksiąg handlowych nię ciu opinii b iegłych przedstawicnych przez Związek
Samopomocy Chł o psk iej .
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za dowód w
postępowan i u podatkowym lub pom~nięcia
ich przy
2. U wydzierżawiającego gospod~rstwo rolne nadustalaniu podstawy opodatkowania spółki , różnicę po- wyżką z dzierżawy gospodarstwa rolnego jest r'z eczym iędzy wysoko ścią dochodu spółki ustalonego przy wywiście osiągnięty w roku podatkowym czynsz dzlierżaw
miarze podatku dla spółki po potrąceni u od tego do- ny bez wz ględu na okres, którego dotyczy, jak również
chodu należn ego od spółki podatku dochodowego wartość pieniężna świa d czefl ubocznych, obciążających
i wkładu oszczędnościowego a sumą wynikającą z ksiąg dzierż awcę n a rzecz wyd z ierż awiającego nie wyłą cza
nadwyżek (dochodów) poszczególnych spólników dolijąc zapłaconego przez dzi erżaw cę podatku gruntowego;
cza się w stosunku do wysokości udziałów do wynika~ od tak obliczonej nadwy żki potrąca się zapłacony w dających z ksiąg nadwyżek (dochodów) spólników biorą
nym roku podatkowym podatek gruntowy. '
cych udział w zarządzi e spół ki . T ak u stalone kwoty sta3. U dzierżawcy gospodarstwa rolnego od nadn owi ą nadwyżkę z udzi ału w spółce spólników b iorą
wyżki
z gospodarstwa rolnego. usta lonej w sposób okreś
cych udział w zarządzi e spółk i. Nad wyżk ą z udz,iału
w spółce pozostałych spólników są pożytk i w rozumie- lony w ust. 1, potrąca się nadto zapłacony czynsz dziern iu ust 1 w wysokośc~, wynik ając ej z ksi ąg spółk i, żawny bez wzgl~du na okres, którego dotyczy.
chyba ż e zostanie ustalone, że spólnik osiągn ął tę nad§ 24. Nadwyżk ę z ud Zliałów reasekuracyjnych
wyżk~ w innej wysokoś ci .
w polskich ubezpi eczeniach (ar t. · 5 ·ust. 1 . ht. ·e): .ustala
§21. . W przypadku likwidacji przed siębio~stwa się w wysokości 500;'0 przychodów; za przychód w rozuw rozumieniu przepisów o podatku ' obrotowym nadwyż mieniu zdania poprzedzaj ąceg o uważa - się ostateczny
kę z likwida cji us t ala !>"ię przez zastosowanie norm sza- . czysty zysk
zar;;ranicznego towarzystwa ubezpiec'7pń .
clinkovJych d o podstaw opodat~owania Dodatkiem obr~ obli~zonv zgodnie z ob.ow:ązującymi u m owami reasekutówytn (wartości towarów - półwyrob~w ' ,:,~ b ędącyt;l'l racy' n ymi.
-
2.
tośc i
". ',;' Dz.1ennik Ustaw Nr 16
'Do art. 'lO ust. 3.
§ 25. Przychody osiągnięte w naturze przelicza
na wartość pieniężną według przeciętnych cen rynkowych (sprzedażnej wartości rynkowej) w roku podatkowym z uwzględnieniem czasu i miejsca, w którym
te przychody zostały osiągnięte.
się
Do art. 11 u'st. 1 pkt 2.
§ 26. W przypadku łącznego opodatkowania na
podstawie art. 3 dekretu przy ocellie obowiązku podatkowego b ierze się równi'eż pod uw agę żródła przychodów nal eżą ce do drugiego m ałżonka lub krewnych
zstępnych, których dochody podlegają d oliczeniu do dochodu podatnika.
.>
Do art. 11 ust. 2.
§ 27. 1. Zwalnia się od podatku
1) dochody osób fizycznych i spadków n i eobjętych, wymienionych wart. 4 ze źródeł wymienionych wart. 5
znajdujących się poza obszarem Pallstwa Polskiego,
jeżeli będzie udowodnione, że podlegają
one tam
podatkowi t ego samego rodzaju i jeżeli właściwe
obce państwo postępuje według zasad wzajemności
co do takich samych dochodów ze źródeł poł ożonych
na obszarze Par,stwa Polskiego,
2) przychody na pokrycie kosztów utrzymania otrzymane od zamieszkałych na obszarze P aństwa P olskiego osób fizycznych,
3) kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczenia ' na źycie,
4) nadzwyczajne przychody w postaci ' spadków, zapisów, darowizn i wyposażeń, podleg ające przepisom
o podatku od nabycia praw m ajątkowych,
5) dotacje i subwenc~e otrzymywane przez osoby prawne lub stowarzyszenia wymienione wart. 2 ust. 2,
r+
przeznaczone na ., cele, do których spełniania powołana jest osoba prawna lub stowarzyszenie,
6) wygrane loteryjne i losowe,
7) kwoty otrzymane z tytułu spłaty wierzytelności do
wysokośCi wartości nominalnej,
8) nagrody przyzn<;lwane z mocy przepisów prawa karnego skarbowego i prawa karnego dewizowego,
9) nagrody za wynalazki , udoskonalenia techniczne
i u sprawnienia otrzymywane od podmiotów gospodarki u~połecznionej i n ie podlegające przepisom
o podatku od wynagrodzeń,
10) odsetki od wkładów oszczędnościowych lokowanych
VI Powszechnej Kasie Oszczędności i gminnych kasach spółdzielczych przez osoby nie będące podatnikami podatku obrotowego,
11) przychody z udziałów reasekuracyjnych w polskich
ubezpieczeniach (art. 5 ust. 1 lit. e)
a) na źycie i transportowych oraz z tytułu wszelkich udziałów oddanych do reasekuracji indywidualnej pozostałymi umowami ,
b) w iimych rodzajach ub ezpieczeń niż wymienione
pod lit. a) osiągnięte przez towarzystwa ubezpieczeń tych państw, które nie stosują obciążeń podatkowych do odpowiednich przychodów osią
ganych przez polskie towarzystwa
12) przychody
.tytułu świadczeń polegających na dostarczaniu krwi przez krwiodawców,
.13) przychody uzyskiwane ze sprzedaży losów loterii
urządzanych przez Polski Monopol Loteryjny,
14) rezerwy u podatników prowadzących księgi handlow e, prZeznaczone na . pokrycie ' n ależnośei,kt6i:ych
n i eściągalność została udowodniona
lub uprawdOpodobniona.
z
Poz. 127
, . 2. 'P rzepisy ust. 1 pkt l mają zastosowanie w przypadku, gdy umowa między Państwem Polskim ,a innym
państwem o zapobieżeniu podwójnemu opodatkówaniu
nie zawiera odmiennych przepisów.
3, Podatnik; żądaj ący na zasadzie ust. l pkt l wyłączeni.a od opodatkowania dochodów
os iąganych za
granicą, obowiązany jest przed uprawomocniEcniem się
wymiaru podatku udowodnić ; że dochody te podlegają
za granicą podatkowi tego samego rodzaju, Dochody powyższe wyłącza właściwy , organ finansowy z podstawy'
opodatkowan ia po stwierdzeniu, że państwo obce postę
puje w e dług zasad wzajemności co do takich samych
dochodów, płynących ze źródeł znajdujących s i ę na obszarze Pań stwa Polskiego,
Du art. 12 ust. 1.
§ 28. 1, Potrącalność k osztów uzyskania przychodów z poszczególnych źródeł naleźy ocenić 'w każ
dym przypadku z osobna, biorąc p od uwagę następu
jące zasady ogólne
1) kosztami uzyskania przychodów są wy'datki poniesione w tym celu, aby z danego źródła osiągnąć
bądź zachować lub zabezp'eczyć przychód, nie zaś '
wydatki związane z nabyciem samego źródła przychodów, z jego powiększeniem lub ul epszeniem; te
wydatki są jednak potr ącalne przy ustalaniu nadwyżki ze sprzedaży przedmiotów i praw majątko
wych i tO' bez względu na czas ich pon1esienia;
2) z wyjątkiem określonym wad;, 10 ust. 2, tylko takie koszty nadają się do potrącenia z przychodu,
które podatnik rzeczywiście w roku podatkowym
poniósł.
2.
Wydatki, które podatnik
mógłby
pomesc
lub
wśród pewnych okol i czności musiałby ponieść , ani takie,
które podatnik zaoszczędził sobie własną pracą lub też
pracą bezpłatną członków
rodziny albo innych osób
przypadku określonego wart. 13 ust, 1
pkt 9, n ie s tanowią kosztów uzyskania przychodów.
3. Wszelkie wydatki ponoszone przez pracodawcę
choćby pośrednio na rzecz pracowników, jeżeli wynikają
z posianowiel1 układu zbiorowego ' i ponoszone są w
wys o kości wynikającej z tego układu, stanow ią koszt
uzyskania przychodów.
4. Jeżeli wydatki określone w ust. 3 ponoszone są
drogą tworzenia specjalnych funduszów,
fundusze te
nie , stanowią funduszów rezerwowych, o których mowa
wart. 13.ust. i pkt 2.
z wyjątkiem
Do art. 13 ust. 1 pkt 5.
§ 29. 1. Nadwyżka odsetek i wynagrodzeń za
udzielone pożyczki lub wkłady niepieniężne, wypłaco
nych przez osobę prawną udZIałowcom i akcjonariuszom, przekraczająca wysokość odsetek ustawowych,
nie stanowi kosztów uzyskania przychodów.
2. Wartość wkładów ni epieniężnych oblicza się
według przeciętnych cen rynkowych (sprzedażnej wartości rynkowej) z okresu i miejsca ich dokonania.
Do art. 13 ust. 1 pkt 7.
§ 30. 1. ' Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów nadwyżek kwot pensji i wszelkiego rodżaju wynagrodzeń osób, które hiorą udzi ał w zarządzie :przedsiębiorstwa bądź naleźą do składu rady nadzorczej ,i komisji rewizyjnej lub d?.dałają z jeh ramienia, bądź I>ą
uprawnione do samodzielnego prowa'dzeni a ' przedSię
biorstwa, jak również innych pracowni',ów umysłowych
ria stanowiskach kierowniczy'ch ponad następujące
normy
/
.\
Dzjennik Ustaw Nr 16
--
Poz. 127
'tl - ~l
1000°/0 od obrotu nie przekraczającego l-krotnej wysokości kapitału własnego '
pouad 1 do
5.50"/0.
2
"
"
4.00%
2 do
3
"
"
"
3.25%
3 do
4
~.80oi ()
~50"/0
:':.30"' 0
:2.20%
::Uo
%
:~ .OO%
1.70%
1.50°/0
1.35"/0
1.20"/0
1.10", °
1.00%
'/
4 do
5
5 do
6
6 do
7
7 do
8
8 do
9
9 do 10
10 do 15
15 do 20
20 do 30
30 do 50
50 do 100
.: ~
II .
"
"
"
"
"
"
"
100-krotną wysokość , kapitału własnego.
"
podatkowy w myśl przepisów dekretu ' 0 podatku obro~
suma obliczona od w i ększego obrotu przy mniej- iowym, n ie wyłą czaj ąc obrotów zwolnionych od pos zej stopie procentowej nie była mniejsza od sumy, ja- datku.
ka wypadnie ' z obliczenia przy zastosowaniu bezpo śre d
6. Za pracowników umysłowych na stanowiskach
nio wyższej stopy procentowej do' najwyższego obrotu kierowniczych uważa się osoby uprawnione do samo:w tej grupie.
dzielnego prowadzenia oddziałów (filii) przedsiębiorstwa
3. Za kapitał własny przeds i ębiorstwa uważa się oraz wszelkich prokurentów przedsiębiorstwa, chociażby
nadwyżkę aktywów nad zobowiązaniami
wobec osób posiadali prokurę łączną. .
; trzecich. W szczególności na kapitał własny składają się
7. Jeż eli w wyniku zastosowania tabeli zawartej
( l) w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością
w ust. 1 niniejszego paragrafu dopuszczalne do potrą
a) kapitał zakładowy uwidoczniony w bilansie, cenia normy wynagrodzeń osób, o których mowa
zmniejszony o sumy nfe uiszczonych przez udzia- w ust. 1, czynnych i niezbędnych do utrzymania, przedłowców wpłat na udziały oraz sumę strat, figusiębiorstwa w ruchu, byłyby niższe od ogólnie przyję
ruj ących w bilansie,
.
tych norm wynagrodzeil, organ finansowy drugiej inb) wszelkie inne kapitały, fundusze i rezerwy, nie stancji ma prawo na wniosek podatnika podwyższać te
stanowiące zobowiązań wobec osób trzecich i n ie
normy, najwyżej jednak do wysokości wydatków fakprzeznaczone na sprostowanie wartości składni-o tycznie na -ten cel poniesionych i w granicach ogólnie
ków majątkowych, figurujących w bilansie,
przyjętych norm. Podwyższenie norm wynagrodzeń do
c) nie podzielony zysk z lat ubiegłych i za rok po- wysokości przekraczającej dwukrotnie normy ustalone
datkowy po wyłączeniu części zysku przezna- w ust. l wymaga zgody Ministra Finansów.
czonej na udział w zysku oraz na podatek dochodowy,
.
Do art. 13 ust. 1 pkt 8.
2) w firmach jednoosobowych i spółkach jawnych
§ 31. Jeżeli pensja lub wynagrodzenie wypłacane
a) suma figurująca na rachunku kapitału, zwiększo
na o saldo kredytowe na rachunkach właści ciela jest pracownikowi, którego stosunek z pracodawcą nie
jest uregulowany układem zbiorowym, koszt uzyskania
i zmniejszona o salda debetowe na rachunkach
przychodów
stanowi wynagrodzenie, wypłacane w wywłaści c i ela oraz o sumę strat, figurujących w
b ilan&ie; salda kredytowe na rachunkach właści sokości wyn i kającej z indywidualnej umowy o pracę.
e :eLa zwiększa j ą kapitał własny tylko w tym
wypadku, jeż eli mają charakter stały, tj. nie są Do art. 13 ust. 1 pkt 11 i ust. 2.
podejmowane z przedsiębiorstwa co najmn iej
§ 32. Podatek od lokali w części przypadającej na
w ciąg u 4 m i esięcy roku nas t ępującego po roku lokal użytkowy zajmowany w :lwią.zku ze źródłem przypodatkowym,
chodów stanowi koszt uzyskania przychodów.
b) wszelkie fundusze i rezerwy, nie st anowiące zobowiązań wobec osób trzecich i n ie przeznaczone
Do art. 13 ust. 2.
na sprostowanie wartości składników majątko
§ 33. U podatników prowadzących księgi h andlowych, f ig urujących w bilansie,
we wydatki na nabycie przedmiotów majątkowych, któ'. 3) w spółkac h komandytowych
rych koszt nabyc 'a nie przekracza 600 zł, stanowią kosza) ,s umy k om andytowe wpłacone efektywnie przez ty uzyskania przychodów.
komandytariuszy,
b) składniki, w ym lenione w ust. 3 pkt 2 lit.. a) i b) Do art. 14.
n in Iejszego paragrafu,
4) wkład spólnika cichego wpłacony efektywniesta§34. 1. Je że li podajnik prowadzi ks ięgi handlonowi cz ęść składową kapitału wł a snego.
we, a przyj ę ty przez n iego rok rachunkowy nie pokry4. Kapitał zakł a dowy, figurujący w
księga ch
wa się z rokiem k alendarzowym, podatek za dany rok
przedsiębiorstwa w dniu 31 sierpnia 1939 r., należy dla
podatkowy wymierza się od dochodu osiągniętego w
celów obliczenia norm wynagrodzenia podwyższyć z za- okresie rachunkowym, którego koniec przypada na dany
.,
. '.- .
stosowaniem mnożnika 2,4; kapitał zakładowy z okresu rok podatkowy.
( od dnia 1 wrześni a 1939 r. do dnia 29 pa źdz ie rnika
Przykład: dochód osiągnię ty w okresie rachunkowym
. 1950 r. dla celów obliczenia norm wynagrodzenia należy l l istopada ·1950 r. do 31 października 1951 r. podlega
przerachować w stosunku 100: 3.
opodatkowaniu W' roku podatkowym 1951.
5. Za obrót służący za podstawę do obliczenia
2. Jeżeli księgi handlowe n ie obejmują wszelkich
norm wynagrodzenia uważa się obrót ustalony za rok źródeł przychodów podatnika, wówczas dochód ze źró" /.,y~:., J'IgP?y, WY,l}~gr.odzenia, .ustala.'~ię w ten sposób,
aże B y
147 --
Pot. 127 i 128
deI nie objętych księgami podlega opodatkowaniu w wy- Do art. 19.
sokości osiągniętej w roku podatkowym (kalendarzo- .
§ 38. Przykład
wYm).
Przykład
podatnik obok źródła przychodów obję
tego księgami z okresem rachunkowym l listopada
1950 r. do 31 października 1951 r. posiadał inne źródła
przychodów nie objęte księgami - w roku podatkowym
1951 r. podlega opodatkowaniu dochód, osiągnięty ze
Zródeł przychodów objętych księgami
w okresie rachunkowym 1950/51, a ze źródeł nie objętych księgami
• w roku kalendarzowym 1951.
Do art. 15 ust. 6.
Jeżeli podatnik posi·a da źródła przychodów
do różnych grup źródeł przychodów, a suma
dochodów cząstkowych przekracza . kwotę 3.600 zł poszczególne dochody cząstkowe podlegają opodatkowaniu, choćby nawet nie przekraczały najwyższej kwoty wolnej od podatku.
Przykład: podatnik osiągnął dochody cząstkowe: _
~);. i: _ . z przedsiębiorstwa
3.300 zł
z nieruchomości
2.400 "
suma dochodów cząstkowych
5.700 "
Od każdego z tych dochodów cząstkowych należy
się podatek podług stopy podatku odpowiadającej sumie
dochodów cząstkowych 5.700 zł tj. 80f0, czyli od dochodu
z przeds i ębiorstwa - 264 zł oraz od dochodu z nieruchomości po zastosowaniu zwyżki przewidzianej w art. 15
ust. 5 - 240 zł.
§ 35.
należące
Do art. 15 ust. 7.
§ 36. Przychodów obj ęty ch wspólnymi księgami
handlowymi, niepodzielnie związanych z zasadniczym
źródłem przychodów objętych tymi księgami, np. otrzymanych odStetek od udzielonego przez właściciela przedsiębiorstwa kredytu towarowego, pr"ychodQw z nieruchomości zaj ętej w całości przez przedsiębiorstwo itp.
ni,e uwa ż a się za przychody należące do różnych grup
źródeł przychodów.
podatnik osiągnął dochód z przedsięb i orstwa
jako jedynego żródła przychodów w kwocie 10.000 zł
od dochodu tego należy się podatek według
skali z art. 15 ust. l (13%)
1.300 "
U podatnika tego zaszły nadzwyczajne okoliczności
osłabiające jego zdolność płatniczą, wobec poniesienia
przez niego wydatku w kwocie 3.000 zł - w związku
z długotrwałą chorobą .
Organ finanrowy może na wniosek podatnika
zmniejszyć należny · podatek o kwotę X, przypadającą
stosunkowo na poniesiony nadzwyczajny wydatek; X
oblicza się według następującego wzoru
10:000 zł: 3.000 zł = 1.300 zł : X; - X -= 350 zł.
Dla zastosowania zniżki z art. 18 dekretu
jest stan rodzinny oraz wiek dzieci podatnika w ostatnim dniu roku podatkowego.. _,
§ 37.
.!h
_ • • __
• .ł .
warł związek małżeński.
Dla zastosowania zwyżki z art. 20 dekretu dejest stan rodzinny w ostatnim dniu roku podatkowego.
4.
cydujący
§ 40. 1. W odniesieniu do podatników wymienionych wart. l dekretu tracą moc obowiązującą z dniem
wejścia w życie niniejszego . rozporządzenia
przepisy
rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 19 lutego 1949 r.
w sprawie wykonania dekretu z dnia - 25 października
1948 r. o podatku dochodowym (Dz. U. R. P. Nr 17,
poz. 105) z wyjątkiem przepisów §§ 41-51.
2. Przepisy uchylone z mocy przep;su ust. 1 stosuje się jednak do podatku dochodowego przypadają
cego za lata podatkowe do 1950 r. włącznie.
ogłoszenia
decydujący
, '
§ 39. 1. Na równi z "nieżonatym" i "niezamężną"
traktuje się wdowców i wdowy oraz osoby, które uzyskały rozwód.
2. Wiek ponad 21 lat rozumie się w pierwszym
dniu rokU' podatkowego.
3. Okres lat dwóch liczy się od dnia 1 stycznia
roku następującego po roku, w którym podatnik za-
§ 41.
Do art. 18.
."
Do art. 20.
z . dniem
Rozporządzen i e wchodzi w życie
z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia
1951 r.
Minister Finansów: K. DqblOwski
128
ROZPORZĄDZ.ENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
, z dnia 12 marca 1951 r.
w sprawie ~miany przepisów ~ dos.łO$owaniu sądów powszechnych do nowych przepisów ustrojowych '
i o zniesieniu sądów zbędnych.
Na podstawie art. 11 prawa o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 39, poz. 360) oraz
art. XXIII i LVII przepisów wprowadzających prawo
rzeczowe i prawo o księgach wieczystych (Dz. U. R. P.
z 1946 r. Nr 57, poz. 321) zarządza się, co następuje
§ l. W § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 listopada 1950 r. o dostosowaniu sądów
powszechnych do nowych przeplSOW ustrojowych
i o zniesieniu sądów zbędnych (Dz. U. R. P. z 1950 r.
Nr 54, poz. 496 oraz z 1951 r. Nr 4, poz. 34, Nr 6,
poz. 56 i Nr 10, poz. 79) wprowadza się następujące
zmiany
w rozdziale .,Województwo rzeszowskie"-;
ay przepis dotyczący Sądu Powiatowego w Rzeszowie otrzymuje brzmienie
"Sądowi Powiatowemu w Rzeszowie - dla okrę
gu- Sądu Powiatowego w Rzes~owie";
b) dodaje się nowy przepis w brzmieniu
"Wydziałowi Zamiejscowemu w Strzyżowie Są
du Powiatowego w Rzeszowie - dla okręgu
Wydziału Zanliejscowego w Strzyżowie".
§ 2. Rozporządzenie wchodzi w zycie z Oniem
()głoszenia z mocą obowiązującą od dnia 1 6ty:~ '
1~1~
Minister Sprawiedliwości: w z. T. Rek
_J
DZIENNI'K USTAW
Warszawa. dnia 27 marca 1951 r.
T R E S
c
Nr 16
USTAWA
Poz.
126 -
z dnia 23 marca 1951 r. o
upoważnieniu
Rządu
do wydawania dekretów z mocą ustawy
141
ROZPORZĄDZENIA
127 ,128 129 130 131 -
Ministra Finansów z dnia 28 lutego 1951 r. w sprawie wykonania dekretu o podatku dochodowym
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
•
.
.
.
.
.
.
.
Ministra Sprawiedliwo ści z dnia 12 marca 1951 r. w sprawie zmiany przepisów o dostosowaniu
sądów powszechnych do nowych przepisów ustrojowych i o zniesieniu sądów zbędnych.
.
Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 marca 1951 r . o zmianie granic okr ęg u Wydziału Zamiejscowego w Mikołowie Sądu Powiatowego w Pszczynie
.
.
.
.
.
.
.
.
•
'Ministra S zkół Wyższych i Nauki z dnia 7 marca 1951 r. w sprawie utworzenia katedr na Uniwersytetach Warszawskim i Łódzkim.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
•
Ministra Handlu Wewnętrznego z dnia 7 marca 1951 r . zmieniające rozporządzenie w sprawie obowiązku uzyskania zezwolenia na zawodowe wykonywanie czynności handlowych
141
147
148
148
148
126
USTAWA
z dnia 23 marca 1951 r.
o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy.
~.
Art. 1. Upoważnia się Rząd do wydawania dekreArt. 2. Wykonanie ustawy porucza się Prezesowi
tów z mocą ustawy według zasad, ustalonych w prze- Rady Ministró~ i wszystkim ministrom.
pisach art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 19 lutego ·
Art; 3. Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłosze1947 r ; o ustroju i zakresie działania najwyższych orga- nia.
nów Rzeczypospolitej Polskiej , na okres od dnia zamPrezydent Rzeczypospolitej: B. Bierut
knięcia sesji Sejmu Ustawodawczego, otwartej w dniu
28 października 1950 r., do dnia otwarcia następnej sesji.
Prezes Rady Ministrów: J. Cyrankiewicz
127
ROZ,PORZ,ĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW
z dnia 28 lutego 1951 r.
w sprawie wykonania dekretu o podatk~ dochodowym.
2. Ilekroć w rozporządzeniu niniejszym jest mowa
' Na podstawie art. 8 ust. 4, art. 9 ust. 2, art. 11
ust. 2, art. 13 ust. 1 pkt 5 i 7 i ust. 2 d ekretu z dnia . o dekrecie bez bliższego określenia, rozumieć należy
26 p aździernika 1950 r. o podatku dochodowym (Dz. U. dekret z d'uia 26 października 1950 r. o podatku docho-.
R. P . Nr 49, poz. 450) zarządza się, co następuje
dowym (Dz. U. R. P . Nr 49, poz. 450).
I
l
w rozporządzeniu ' n iniejszym: ' Do art. 2 ust. 2.