Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego.

1.

Wszystkie nieruchomości ziemskie związków wyznaniowych przyjmuje się na własność Państwa.

2.

Nie podlegają przejęciu kościelne nieruchomości ziemskie, stanowiące gospodarstwa

rolne proboszczów (art. 4 ust. 2 i 3), które Państwo poręcza pełniącym te funkcje

duchownym, jako podstawę ich zaopatrzenia.

3.

Rada Ministrów może postanowienia ust. 2 rozciągnąć w drodze wyjątku również na gospodarstwa

rolne, nie objęte przepisami tego ustępu.

4.

Dochody z przejętych nieruchomości przeznaczone są wyłącznie na cele kościelne i charytatywne

zgodnie z postanowieniami niniejszej ustawy.,

5.

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych ustali szacunek dochodów, o których mowa w ust.

4, według norm Państwowego Funduszu Ziemi.

1.

Wszystkie ulegające przejęciu nieruchomości ziemskie przechodzą z dniem wejścia w

życie niniejszej ustawy z mocy prawa na własność Państwa bez odszkodowania i wolne

są od jakichkolwiek obciążeń, z wyjątkiem przewidzianych w niniejszej ustawie, wraz

z wszystkimi znajdującymi się na tych nieruchomościach budynkami, przedsiębiorstwami,

zakładami oraz inwentarzem żywym i martwym, o ile niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

2.

Minister Administracji Publicznej wyłączy od przejęcia miejsca, przeznaczone do wykonywania

kultu religijnego, jak również budynki mieszkalne, stanowiące siedzibę klasztorów,

kurii biskupich i arcybiskupich konsystorzy i zarządów innych związków wyznaniowych

- choćby budynki te lub miejsca stanowiły część nieruchomości, podlegających przejęciu

na własność Państwa.

3.

Rada Ministrów może rozszerzyć zakres przedmiotów majątkowych, podlegających wyłączeniu

w myśl ust. 2.

1.

Pozostają nienaruszone prawa użytkowania nieruchomości ziemskich lub ich części, przejętych

na rzecz Państwa, przysługujące bezrolnym, małorolnych i średniorolnym chłopom, wynikające

z ważnie zawartych umów dzierżawnych, obowiązujących w dniu wejścia w życie niniejszej

ustawy.

2.

Wszelkie inne umowy dzierżawne lub prawa użytkowania nieruchomości ziemskich, przejętych

na rzecz Państwa lub ich części mogą być przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych

w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej uznane za wygasłe bez odszkodowania.

3.

Umowy zbycia podlegających przejęciu nieruchomości ziemskich lub ich części, dokonane

po dniu 22 lipca 1944 r. z wyjątkiem umów, zawartych na rzecz bezrolnych, małorolnych

i średniorolnych chłopów, mogą być przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu

z Ministrem Administracji Publicznej uznane za nieważne.

4.

Ministrowie Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Administracji Publicznej mogą swoje uprawnienia

przekazać podległym organom.

1.

Nieruchomościami ziemskimi związków wyznaniowych w rozumieniu niniejszej ustawy są

wszelkiego rodzaju nieruchomości ziemskie, należące do kościoła lub innego związku

wyznaniowego albo do ich instytucji, zakładów, zakonów, zgromadzeń lub jakichkolwiek

innych jednostek organizacyjnych i organów, bez względu na ich formę prawną oraz cele,

na jakie dotychczas obracane były dochody z tych nieruchomości.

2.

Gospodarstwami rolnymi proboszczów, które Państwo poręcza tym duchownym na podstawie

art. 1 ust. 2, są nieruchomości ziemskie (ust. 1), znajdujące się, w posiadaniu proboszczów

(choćby były oddane w dzierżawę) w granicach do 50 ha, a na terenie województw: poznańskiego,

pomorskiego i śląskiego - do 100 ha.

3.

W przypadku, gdy gospodarstwo rolne proboszcza przekracza granicę obszaru, określoną

w ust. 2, przejęciu na rzecz Państwa podlega jedynie nadwyżka obszaru ponad tę granicę.

4.

O tym, czy nieruchomość ziemska posiada charakter nieruchomości związku wyznaniowego

w rozumieniu ust. 1, orzeka Minister Administracji Publicznej.

5.

O tym, czy nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne proboszcza (ust. 2), orzeka Minister

Administracji Publicznej. O określeniu nadwyżki, podlegającej przejęciu (ust. 3),

orzeka Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Administracji

Publicznej. Ministrowie mogą swoje uprawnienia, przewidziane w niniejszym ustępie,

przekazać podległym organom.

1.

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych obejmie niezwłocznie nieruchomości ziemskie, podlegające

przejęciu na własność Państwa z tym, że objęcie nadwyżek obszaru gospodarstw rolnych

proboszczów (art. 4 ust. 3) nastąpi dopiero po wydaniu orzeczenia o określeniu nadwyżki

w trybie art. 4 ust. 5.

2.

Rada Ministrów określi zasady zarządzania przejętymi nieruchomościami.

Jeżeli przejęciu podlega nadwyżka obszaru gospodarstwa rolnego proboszcza (art. 4

ust. 3), a w skład tego gospodarstwa wchodzą budynki oraz inwentarz żywy i martwy

- Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej

zapewni temu gospodarstwu niezbędne do jego prowadzenia budynki oraz inwentarz żywy

i martwy.

1.

Rada Ministrów może niektóre kategorie nieruchomości ziemskich, podlegających przejęciu

na podstawie niniejszej ustawy albo też poszczególne obiekty pozostawić w zarządzie

i użytkowaniu kościelnych instytucji, zakładów, zgromadzeń lub innych kościelnych

jednostek organizacyjnych i organów albo też przekazać te nieruchomości w ich zarząd

i użytkowanie.

2.

Rada Ministrów ustali tryb zarządu i użytkowania (ust. 1), a w szczególności określi,

czy oddanie w zarząd i użytkowanie nastąpi za odpłatą na rzecz Funduszu Kościelnego,

czy bez odpłaty.

Dochód z nieruchomości ziemskich, przejętych na mocy niniejszej ustawy, oraz dotacje

państwowe, uchwalane przez Radę Ministrów, tworzą Fundusz Kościelny.

1.

Fundusz Kościelny świadczyć będzie na następujące cele

1)

utrzymanie i odbudowa kościołów,

2)

udzielanie duchownym pomocy, materialnej i lekarskiej oraz organizowanie dla nich

domów wypoczynkowych,

3)

objęcie duchownych ubezpieczeniem chorobowym na koszt Funduszu Kościelnego w przypadkach

uzasadnionych,

4)

specjalne zaopatrzenie emerytalne społecznie zasłużonych duchownych,

5)

wykonywanie działalności charytatywno-opiekuńczej.

2.

Rada Ministrów może rozszerzyć zakres celów Funduszu Kościelnego również na inne potrzeby

kościelne i charytatywne.

1.

Fundusz Kościelny podlega nadzorowi Ministra Administracji Publicznej.

2.

Statut, uchwalony przez Radę Ministrów, określi organizację Funduszu Kościelnego,

sposób tworzenia jego organów i zasady działalności.

3.

Statut Funduszu Kościelnego zabezpieczy przeznaczenie na cele danego związku wyznaniowego

dochodów, płynących z nieruchomości, przejętych od tego związku oraz zapewni udział

duchowieństwa i wierzących w organach Funduszu.

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia wyda przepisy niezbędne dla wykonania art.

1-3, a w szczególności ustalić może, jakie długi i ciężary, ciążące na przejętych

nieruchomościach, zostaną utrzymane oraz określi sposób ustalania czynszu dzierżawnego

w przypadkach przewidzianych w art. 3 ust. 1 i 2.

Kto udaremnia lub utrudnia wprowadzenie w życie postanowień niniejszej ustawy lub

nawołuje do czynów skierowanych przeciw jej wykonaniu albo publicznie pochwala takie

czyny - podlega karom, przewidzianym w obowiązujących ustawach za takież przestępstwa,

skierowane przeciw reformie rolnej.

Wykonanie ustawy porucza się Ministrom: Administracji Publicznej, Rolnictwa i Reform

Rolnych, Sprawiedliwości i Finansów.

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.