Dekret z dnia 12 października 1950 r. o wynalazczości pracowniczej.

Art. 1. W rozumieniu niniejszego dekretu

1) us połeczniónym z akłade m pracy jest zakład pracy

prowadzony przez Pań stw o, osobę prawną prawa

publicznego, przedsi ębiorstwo państwowe, państwo ­

wo-spółdzi e l c ze,

centr a lę

spółdzielczo-tJaństwową,

centralę spółdzielni, spółd zielnię

albo p.rzez spółkę,

w której Skarb Państwa, przedsiębiorstwo ł'ań­

stwowe lub osoba prawna prawa publicznego posiada udział wynoszący ponad 50% kapitału zakła­

dowego;

2) praco'w nikiem jest osoba zatrudniona w uspołecz­

nionym zakładzie pracy na podstawie stosunku pu bliczno-·prawnego, umowy o pracę lub o dzieło albo

na podstawie umowy zlecenia;

3) wynalazkiem jest nowe rozwiązą,.nie zagadnien ia

technicznego, na które może być udzielony patent

i które może znaleźć zastosowanie w gospodarce

narodowej;

4) udoskonaleniem technicznym jest rozwiązanie zagadnienia technicznego, które nie będąc wynala zkiem, ulepsza konstrukcje lub procesy technologiczne w uspołecznionym zakładzie pracy;

5) usprawnieniem jest ulepszenie, które bezpośred n' c'

wpływa na bardziej wydajne wykorzystanie w pr\J cesie produkcyjnym urządzeń t echnicznych, narz ę ­

dzi pracy, materiałów i siły roboczej, nie zmieniając jednak istotnie konstrukcji lub procesów technologicznych, albo wprowadza korzystne zmiany

w zakresie techniki lub organizacji produkcji

w uspołecznionym zakładzie pracy.

D ziennik UstE'.w Nr 47

Art. 2. 1. Udoskonalenia technicznego nie uważa

się za nowe, jeżeli przed zgłoszeniem go właś ciwym organom było w Polsce znane i stosowane albo p~zez

Urząd P atentowy R zeczypo6politej P olskiej opubliko-

wan e.

2. Usprawnienia nie uważa się za nowe, j eżeli. przed

zgłoszeniem go właściwym organom było opublikowane w opisach usprawni eń.

3. Dodatkowe udoskon alenie techniczne oraz dodatkowe usprawnienie uważa się za samoistne udoskonalen ie i u sprawnienie.

Art. 3. 1. Wynalazek, udoskonalenie techniczne

lub uspra~ll1ienie uważa się za pracownicze, jeżeli dok onane zostały przez pracownika w czasie trwania stosunku służbowego lub umownego albo w ciągu roku po

j ego ustaniu

.l) w wykonaniu umowy o pracę nad wynalazkami,

ud oskonaleniami technicznymi l ub usprawnieniami albo zlecenia tego rodzaju pracy,

2) w związku z pracą o charakterze naukowo-badawczym, wykonywaną na poustaw'ie umowy g pracę ,

3) w z""v"iazku z zakresem p racy w ykonywa n ej przez

pr ac ov~i ka w uspołeczn i onym zakł a dzie pracy albo

4) p rzy pieniężnej lub innej' m aterialne j pomocy udzielone j pra cown lkowi p;:,zez uspoł eczniony zakład pracy na op racow anie w ynalazk u , udosk on alenia t echn iczne,g o l ub uspra wnien i;:,.

2. Wynalazek, ud oskonalenie t ech n iczne lub usprawnienie są ró wnież praco-wn lcze, jeż eli dokc-nane zos tały

przez pracowni ka VI war unk~ ch okre śloI!:ych

w u st. 1 wspólnie z osoh Rmi nie )j ęd ą cymi p r acowl1lkami uspołeczn io neg o z ak ł a du prac y .

R o z d z i a ł

II.

--...

Poz. 428

o d okonaniu pracown iczego usprawnienia wydaje Urząd

Patentowy R zeczypospolitej P olskiej.

2. Wnioski, pisma i załącz:p.iki w sprawa ch dotycz ący ch

w ydania świadectw autorskich, świ a dectw

o dokonaniu udoskonalenia techniczn ego i z aśw i ad c z e ń

o d okonaniu usprawnieni a, jak również te świa d ectwa

i zaświ ad czenia, są wolne od jakich kolwiek op łat.

Art. 8. Przewodniczący Państwowej K om isji Planow ania Gospodarczego okre ś li sposób rozpowszechniania i ogłaszania pracowniczych w ynalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień oraz wytyczne dla gromadze nia ich dokumentacji.

Art. 9. 1. Za d okonanie wynalazku, udoskonalenia technicz~ego lub u sprawnienia , przyjętego d o wykorzystania, pra cow nikowi przysługuje prawo d o w y n agrodzenia stosow nie do przepisów niniejszego d ekretu.

Ra'da Ministrów może określić także inne koi uprawnienia, które m ogą dodatkowo być przyznane twórcom pracowniczych wynalazków, udoskonal eń technicznych i u sprawnień.

2.

rz yści

Art. 10. Prawo do otrzymania świadectwa autorskiego, świ a d ec tw a o d okonaniu udoskonalenia techniczne.go lub zaświ a dcz enia o dokonaniu u sprawnienia

jak ró wn.i e:~ wydane świadectwo lub zaświadcz enie

przechodzi w drodze d ziedziczen ia lub zap isu, przy

czym na osoby , które o t r zym a ły w tej drodze świad e c­

twa lub z a ś wi a dcz enia, p r zechodzi t y lko prawo d o wyn agrodz2n i <t.

Art. 11. Przepisy mmeJ szego roz d ziału stosuje się

do w spółtw ór ców pracowniczeg o wynalazku, u doskonalenia techni cznego lub usprawnienia takż e w przY'"'

padku określonym wart. 3 ust. 2.

UprawnienIa t wórców ~r.'1cown i czych wyna lazków,

ud oskonal eń t ech n 1cz!lyd3 i us prawnień .

Art. 4. Uspołecznione za kła d y pracy są obowi ąza­

ne d o udziela;1ia swoim pracownikom pomocy i opieki

potrzebnej do d okonania wynalazku, u doskonalenia

t echn icznego lub usprawnienia oraz do zapewnienia ich

twórcom bezpośredniego udziału VI pracach nad ich realizacją .

Art. 5. 1. Pracownik, który dokonał wynalazku

pracowniczego, ma prawo d o świadectwa autors kiego

po uzyskaniu przez us połeczniony zakł a d pracy p a tentu

na ten wynalazek.

2. W razie udzielenia patentu nazwisko wynalazcy

umieszcza się w opisie patentowym.

A.rt. 6. 1. Pracow nik, który dokonał pracowniczego udoskonalenia technicznego, ma praw o do świa­

dectwa o dokonaniu udoskonRlenia technicznego po

przyj ęci u t ego udoskonalen ia do wykorzystania.

2. Pracownik, który dokon ał pracowniczego usprawnIenia, ma prawo do za świ a dcz enia o dokonaniu u sprawnienia po przyjęciu tego usprawnienia do wykorzysta·nia.

3. Przepis art. 5 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 7. l. Swiadedwa autorskie, świadectwa o dokonaniu udoskonalenia technicznego i zaświadczenia

R o z d z i a ł

III.

T ryb p o stępowania w sprawach pracowniczych wynalazków, ud oskona leń t echniczny ch i usprawnień.

Art.

12.

1.

Osoby

pracujące

w

u społecznionych

zakł a d ach pracy nad dokonaniem wynalazków, udoskonal eń techn icznych lub usprawnień, powinny zachować

w tajemnicy wobec osób postronnych przebieg i wyniki swych prac oraz za\"ia d amiać swych bezpOlŚrednich

prz ełożonych o podjęciu i przebiegu tych prac.

2. Pracownik, który dokonał wynalazku, udoskonalenia technicznego lub uspra wnienia , jest obowiązany

zawiadomić o tym niez włoczni e kierownika uspołecz··

nionego zakładu pracy, w którym jest zatrudniony.

3. Jeżeli w yn alazek, udoskonalenie techniczne lub

usprawnienie dotyczy obrony Państwa, k ierownik uspo~

łecznionego zakładu pracy jest obowiązany zawiadomić

M inisterstwo Obrony N arodowej o podjęciu i przebiegu prac.

Art. 13. W razie uznania , że wynalazek nie posiada znaczenia dla gospodarki n a rodowej, właściwa wła­

dza naczelna może na żądanie pracownika udzielić mu

pisemnego zezwolenia na zgłoszenie przezeń wynalazku

do opatentowania we własnym imieniu .. Decyzja w tym

przedmlocie powinna być powzięta VI cią~ dwóch miesi ęcy od d aty pr zed ło żen ia sprawy władzy

naczelnej.

W razie odmowy udzielenia zezwolenia pracownikowi

Dzienn1'k Usiaw Nr 47

--------------------~-----

służy

prawo do wynagrodzenia według zasad określo­

nych w niniejszym dekrecie.

1. Uspołeczniony zakład pracy jest obodo dokonania niezbędnych czynności dla uzyskania patentu na wynalazek pracowniczy przyjęty do

wykorzystania.

2. Jeżeli dla zglosze~ia wynalazku pracowniczego

potrzebne jest :ze strony wynalazcy dopełnienie jakichkolwiek czynności prawnych, wówczas jest on obowią­

zany czynności tych dopełnić na żądanie i na koszt zainteresowanego uspołecznionego zakładu pracy.

•

Art. 14.

nalazku. udoskonalenia technicznego lub usprawnien:a

przyjęte,go do wykorzystania przysługuje tylko

wówczas, gdy określone umową wynagrodzenie jest rażą co

niskie w st osunku do osiąganych korzyści.

wiązany

Art. 15. 1. Prawo wykorzystania pracowniczego

wynalazku, udoskonalenia technicznego i usprawnieni.a

oraz prawo do uzyskania patentu na taki wynalazek

służy uspołecznionemu zakł a clJwi pracy, który obowią·

zany jest również podjąć starania o realizację wyna:"

lazku, udoskonalenia l ub uspra\\rnienia.

2. Twórea powinien czynnie współdziałać przy r~

alizacji swego wynalazku, udoskonalenia technicznego

lub usprawnienia, a w szczególności powinien -clostar·

czyć posiadaną dokumentację i u-clzielać potrzebnych

wyjaśnień

i wskazówek.

3. Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami okre śli przypadki, w których prawo do

uzyskania patentu na pracowniczy wynalazek służy

Skarbowi Państwa.

..

Ad. 16. 1. Przewodniczący Państwowej Komisji

Planowania Gospodar czego określi organy powołane do

przyjmowania i oceniania pracowniczych wynalazków,

udOSKonaleń technicznych i uspr awni.eń, do rozstrzygania sporów o wysokość wynagrodzenia za te wynalazki,

udoskonalenia techniczne i usprawn.ienia, jak również

tryb postępowania tych organów.

2. W odniesieniu do władz i urzędów państwo­

wych organy takie i tryb pos tępowania zostaną okreś­

lone przez właściwe władze naczelne w porozumieniu

z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania

Gospodarczego.

Art. 17. 1. Jeżeli pJacownik lub jego następca

prawny zgłosił w Ur z ędz i e Patentowym wynalazek d~

konany w warunkach, o k t órych mowa w art. 3, lub

uzyskał patent n a taki wynalazek, a nie zachodzi przypadek przewidziany wart. 13, Urząd Patentowy na

wniosek zainteresowanego uspołecznionego zakładu pracy dokona przepisania praw ze zgłoszenia lub patentu

na rzecz tego zakładu.

2. Pracownik odpowiada za wszelką szkodę wyrządzoną przez zgło szenie wynalazku, o którym mowa

w ust. 1, uzyskanie patentu, korzystanie z wynalazku

lub'z praw z patentu albo też przez przeniesienie tych

praw, a ponadto Obovliązany jest wydać niesłuszne

wzbogacenie.

Art. 18. 1. Rada Ministrów określi zasady obliczania wyna.grodzenia za dokonanie pracowniczego wy·

nalazku, udoskonalenia technicznego lub usprawnienia,

tryb i terminy wypł a ty wynagr odzenia oraz pq:ypadki,

w j?kich wynagrodzenie v,",olne jest od podatków, oplat

i . świadczeń publiczńo-prawnych.

2. W przypadkach, przewidzianych w art. 3 ust. 1

pkt 1, wynagrodzenie za dokonanie pracowniczego wy~

Art. 19. Pracownikom uspołecznionego zakładu

pracy, którzy na zlecenie kierownictwa zakładu pracy

udzielili pomocy technicznej przy o9racowaniu pracowniczego wynalazku, udoskonalenia techi1.icznego lub

usprawnienia, przyznaje się premie według zasad ustalonych przez Przewodniczącego Państw{)wej Komisji

Planowania Gospodarczego w poro.zumieniu z Ministrem

Finansów. Premie te wypłaca zakład pracy.

Art. 20. 1. Przepisy niniejszego dekretu stosuje

odpowiednio w przypadku, gdy osoba nie będąca

pracownikiem w rozumieniu art. 1 pkt 2 odstępuje

uspołecznionemu zakładowi pracy swój wynalazek, na

który nie uzyskała jeszcze p8.tentu, albo udoskonaleni.e

techniczne lub usprawnienie.

2. Wynalazki, udoskonalenia technrczne i usprawnienia, o których mowa w ust. 1, zgłasza się w uspołecz­

nionych zakładach pracy właściwych ze względu na

przedmiot ich działalności.

s~

przedsiębiorstwo nk będące

pracy zawarło umowę o pracę nad wynalazkami w zakresie swej działalności, prawo wykorzystania wynalazku i prawo do uzyskania patentu służy temu przedsiębiorstwu; w tym przypadku

nazwisko wynalazcy umieszcza . się W opisie patentowym. W braku umowy prawo do uzyskania patentu na

wynalazek, choci ażby dokonany w związku z zakresem

pracy w takim przedsiębiorstwie, służy wynalazcy.

2. Jeżeli określvne umową W'j1lagrodzenie za dokonanie wynalazku jest rażąco niskie w stosunku do korzyści osiąganyc h przez przedsiębiorstwo dzięki

temu

wynalazkowi, pracownik może żądać stosownego podwyższenia wynagrodzenia.

Art. 21.

1.

Jeżeli

uspołecznionym zakładem

Art. 22. 1. Spory pomiędzy uspołeczn ionym zapracy a pracownikiem lub jego następcą !prawnym o prawa twórcy do wynalazku, udoskonalenia technicznego lub usprawnienia, rozstrzyga Urząd Patentowy (wydział spraw spornych).

2. Spory o roszczenia majątkowe z art. 17 ust. 2

i z art. 21 ust. 2 należą do właściwości sądów powszechnych.

kładem

R o z d z i a ł

IV.

Przepisy karne.

Art. 23. 1. Kto wbrew przepisom niniejszego d~

kretu zataja pracowniczy wynalazek, zgłasza go

w Urzędzie Patentowym na swoją rzecz, v{ykorzystuje

go w sposób przemysłowy lub handlowy al'10 przenosi

prawo do wynalazku na inną osobę, podlega karze

aresztu do jednego roku i grzywny lub jednej z tych

kar.

2. Tej samej karze podlega, kto wbrew przepisom

niniejszego dekretu zataja pracownicze udoskonalenia

techniczne lub usprawnienia albo wykorzystuje j~

w sposób przemysłowy lub handlowy.

3. W przypadkach mniejszej wagi sąd mOŻe zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet od

kary uwolnić.

.... --yz;z

Art. 24.

Kto nie dąpełniaj~

swego

----;rx -.

.~t:0' Pdz.'~8~~'W9

9bowiązkll.

Art. 3IL ".l.. Przepisów:,.niniejszego dekretu-nie stoudoskonaleń

technicznych

wynalazku, udoskonalenia technicznego iub 'Usprawni~ i'usprawniei'i, dokonanych przez pracowników podlega..;

nia ze szkodą dla gospodarki narodowe~."podlega~kar,Z;ę \!Jących Ministrowi ObronyA"N arodowej i Ministrowi Bez..,

aresztu do lat 2 i grzywny"lub .jednel z tych kaT.

. piecreństwa Publicznego.

2.. MinistroV\rie Obrony Narodowej i Bezpi-eczeń-.

!>twa PubLicznego w porozumieniu z Przewodniczącym

R oz d z i a ł<':V.

Haństwowej K-afuisji PIlłnowania Gospodarezego 4. MI..

nistrem Fina:nsó;IV :wydadzą każdy w swoim zakresie.

Przepisy pi'zejśc:iowe ikotico.we.

przepisy w:~p:rzeairriocie unO!l'IDOwany.rn niniejszym d~

kretem.

.'

Art. 25. Minister Finansów w porooumieniu z Prze"

wodniczącym Państwowej Komisji Planowania ~ . ,'

Art. 31. W rozporządzeniu Prezydenta Rzeczyposoarczego określi źródła i sposób finansowa,n ia wynalaz... .':.;·pOOitejz 'dnia 22 marca 1928 r. o ochronie wynalazków~

czości pracowniczej oraz pomocy udzielanej w myśl art. 4.

wrorów i znaków towarowych (Dz. U. R. P. Nr 39,

poz. 384 z !późniejszymi> zmianami) uehyla się art. 11.

Art. 26. Przewodniczący Państwowej Komisji Fla- i 103.

nowania Gospodarczego moźe utworzyć w Urzędzie PaArt. 32. 1.. Do pracowniczy<;h wynalazków, udostentowym wydziały lub inne komórki organizacyjne dla

spraw praco\'miczych wynalazków, udoskonaleń tech- konaleń technicznych i usprawnień, dotyczących obro..

ny Państwa, stosuje się przt>pisy ustawy z dnia 20 grudnicznych i usprawnień.

nia 1949 r. o wynalazkach i wzorach użytkowych doty",

Art. 2'7. Przepisów ll1nle]szego dekretu nie stosuje cząeych obrony Państwa (Dz. U.·R. P. Nr 63, poz. 496).

się do wynalazków zgłoszonych w Urzędzie

Patento2. Przepisy niniejszego dekretu, dotyczące wyn~

wym Rzeczypospolitej Polskiej przed dniem we] SC'l a grodzenia za pracownicze wynalazki, udoskonalenia

w życie niniejszego dekretu ani też do praw z patentów techniczne i usprawnienia, stosuje się ' również do wy..,

udzielonych na te wynalazki.

nalazków, udoskonaleń technicznych i usprawnień z za....

kresu obrony Państwa.

Art. 28. Przepisy niniejszego dekretu stosuje się

3. Do ustalenia wynagrodzenia ż·a pracownicze wyodpowiednio do wzorów użytkowych i zdobniczych w ronalazki,

udoskonalenia techniczne i usprawnienia doty..;

zumieniu art. 87 rozporządzenia Prezydenta Rzeczyposczące obrony Państwa, właściwą jest Komisja Rozjem...

politej z dnia 22 marca 1928 r. o ochronie wynalazków,

wzorów i zn~ków towarowych (Dz. U. R. P. Nr 39, cza do spraw wynalazków i wzorów użytkowych doty..

poz. 384 z późniejszymi zmianami), których twórcami czących obrony Państwa, przewidziana wart. 9 i 14

ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o wynalazkach i wzosą pracownicy uspołeczni, onych zakładów pracy.

r8.ch uzytkowych dotyczących obrony Państwa.

Art. 29. 1. Przepisy niniejszego dekretu dotyArt. 33. Wykonanie dekretu porucza się Prezesoczące pracowniczych wynalazków, udoskonaleń

technicznych i usprawnień stosuje się również do wynalaz- wi Rady Ministrów, Przewodniczącemu Państwowej

ków, udoskonaleń technicznych i usprawnień dokona- Komisji Planowania Gospodarczego oraz wszystkim mi..

nych przez pracowników stowarzyszeń wyższej użytecz­ nistrom.

ności, związków zawodowych i organizacji społecznych.

Art. 34. Dekret wchodzi w życie z dniem ogłosze>'"

2. Właściwe władze naczelne stowarzyszeń i organia.

nizacji wymienif'nych w ust. 1 w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego określą w ramach swych uprawnień stat~to­

Prezydent. Rzeczypospolitej: B. Bierut

wy ch organy powolane do przyjmowania i oceniania

Prezes Rady Ministrów: J. Cyrankiewicz

pracowniczych wynalazków, udoskonaleń technicznych

i usprawnień oraz do określania wynagrodzenia za te

wynalazki, udoskonalenia techniczne i usprawnienia,

Wiceprezes Rady Ministrów i Przewodniczący

jak również ustala strukturę organizacyjną i zakres

Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego

działalności tych organów.

H. Minc

uniemożliwia lub utrudnLci realizowam.epraoowruczeg~ ;, ~e się > doi';wynalazków,

429

ROZPORZĄDZENIE

RADY PAŃSTWA

z dnia 12 października 1950 r.

w sprawje wewn'itrznej organizacji, sposobu urzędowania i trybu postępowania Komisji Specjalnej do Walki

z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym.

Na podstawie art. 12 ust. 2 dekretu z dnia 16 listopada 1945 r. o utworzeniu i zakresie działania Komisji

Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem

Gospodarczym (Dz. U. R. P. z 1950 r. Nr 41, poz. 374)'

Co następuje

zarządza się,

.

DZIEN 'N IK USTAW

RZEC ZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 21 października 1950 r.

Nr 47'

1I'R E S C

,"oz.

428 -

z dnia 12

października

1950 r. o

DEKRET

pracowniczej

wynalazczości

ROZPORZĄDZENIE

429 -

..

'.

z dnia 12 października 1950 r. w sprawie wewnętrznej organizacji, sposobu urzędowania

. i trybu postępowania Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospod arczym

ROZPORZĄDZENIE

430 -

RADY PANSTWA

z dnia 11

października

Myślenice,

Zakopane,

€39

642

PREZESA RADY MINISTRÓW

1950 r . w sprawie zmiany granic miast: Kazimierz Dolny, Puławy,

utworzenia gminy Ujsoły oraz zmiany nazw gmin S tany.j Uście

Ruskie

644

R O Z P ' O R Z Ą D Z ·E N I A

431 - Ministra Zdrowia z dnia 22 września 1:);30 r. w sprawie organów kontroli zawodowej oraz post ęp ow ania w zakresie

odpowiedzial noś ci zawodowej fachowych pracowników służby zdrowia

432 - Ministra S zkół Wyższych i Nauki z dnia 2 października 1950 r. w sprawie zmian organizacyjnych na Uniwersytecie Jagielloń skim

.

.

..

.....

433 ---:_Ministra Zdrowia z dnia 4 paździE'rnika 1950 r. w spraVlie urz ędoweg o spisu l eków

64'5

64fi

650

OŚWIADCZENIE RZĄDOWE

434 -

z dnia 4 października 1950 r, w ~:prawie wystąpienia Nowej Zelandii z Unii Między . larodowej Niesienia Pomocy, utworzonej na podstawie konwencji z dnia 12 lipca 1927 r .

,.

650

..

428

DEKRET

z dnia 12 października 1950 r.,

o wynalazczości pracowniczej.

Na podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia

19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie działania najwyż­

szych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy

z dnia 21 lipca 1950 r. o upoważnieniu Rządu do wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr . 29,

poz. 271) w celu wzmożenia wynalazczości pracowniczej, jako

istotnego czynnika rozwoju gospodarki narodowej,

oraz dla zapewnienia pracownikom opieki i pomocy Państwa w zakresie wynalazczości Rada Ministrów postanawia, a Rada Państwa zatwierdza, co następuje

.

R o z d z i a ł

I.

Przepisy o~ólne.

,-