Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 1950 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.

Art. 4.

dłu ższe j ni eobecności

Art. 1. Postępowanie w sprawach o prz estępstwa,

do właściwości ' sądów powszechnych, odbywa

się według przepi sów niniejszego k odeksu.

Art. 2. § 1. Sąd wszczyna postępow anie na żądanie

uprawnionego oskarży c i ela.

§ 2. Oskarżyciel p owinien wyjednać zezwolenie

n a śc i gan ie o kreślo:1ej osoby, jeże li takiego zezwolenia

wymaga szczególny p rzepi s ustawy.

Art. 3. Nie w szczyna się postępowania, a wszczE;te

umar7.a się, w razie

a ) bra ku znamion przestęp5iwa w czynie; zarzucanym oskarżonemu;

b) śmierci oskarżonego lub

c) innej okoliczności wyłączającej śdganie.

należące

Art. 5. § 1. O wszcz ęciu jak ró wnie ż o ukończe­

niu postępowania przeciv,,'ko osobom, pod l egającym publicznej wład zy dyscyplinarnej, a t Ll !;: ż e przeciwko

u czniom i s ł u chaczem szk ó ł i zakł adów n aukowych,

zawi adamia się wła ściwą wła dzę.

§ 2. P rzepis § 1 stosuje się równi e ż do ·wszystkich

osób, zatrudnionych w. pań!;;twowych wł adz a c h, urzę­

dach, instytucjach i przedsiębi orstwach , w organizacjach i prz edsiębiorstwach spółdzielczych oraz .o rganizacjach społecznych.

-49"ł

Dziennik -Ustaw Nr 40

Art. 6. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie

zagadnienia prawne, wynikające w toku postępowania,

i nie jest związany orzeczeniem innego sądu lub urzędu.

Art. 7. § 1. Władze państwowe, cywilne i wojskowe jako też przedsiębiorstwa państwowe i spółdzielcze

oraz organizacje społeczne obowiązane są do udzielania pomocy sądowi i prokuraturze.

§ 2. W szczególności Milicja Obywatelska wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu

i prokuratora.

§ 3. Sąd lub prokurator może bezpośrednio zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną.

Art. 8. Wszystkie władze, powołańe do udziału

w dochodzeniu i ściganiu przestępstw , mają obowiązek

uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających

za oskarżonym, jak i przeciw niemu.

Art. 9. ' Sędziowie orzekają na mocy przekonania

opartego na swobodnej ocenie dowodów.

KSIĘGA

I.

Sądy.

Rozdział

I.

Zakres działania sądów.

Art. 10. § 1. Sąd z urzędu rozstrzyga o swojej wła­

ściwości.

§

2: Uznając swoją niewłaściwość sąd przekazuje

sprawę

komu należy.

§ 3. Na postanowienie w przedmiocie

właściwości

służy zażalenie.

Art. 11. Orzeczenie wydane przez sąd powszecimy

osoby, która w danej sprawie nie podlega

orzecznictwu sądów powszechnych, jest z mocy pra,,',ra

względem

nieważne.

Art. 12. § 1. Orzeczenie, wydane przez sąd niższego

z obrazą przepisów o właściwości rzeczowej, jest

z mocy prawa nieważne; nie dotyczy ' to jednak orzec zeń w sprawach, dla których sąd wyższego rzędu stał

się właściwym z mocy art. 24 § 2.

§ 2. Orzeczenie sądu wyższego rzędu, wydane

w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest z tego

powodu nieważne.

rzędu

Art. 13. § 1. W wypadkach, przewidzianych

wart. 11 i 12, nieważność stwierdza postanowieniem

sąd bezpośrednio wyższy nad sądem, który wydał nieważne orzeczenie.

§ 2 .. Orzeczenie o nieważności sąd wydaje z własnej

inicjatywy albo na wniosek stron.

Art. 14. § L Stwierdzenie dopiero na rozprawie

sprawa należy do właściwości sądu niższe­

go rzędu, nie wstrzymuje dalszego toku rozprawy.

§' 2. Jeżeli jednak zajdzie potrzeba odroczenia rozprawy z innej przyczyny, sąd może przekazać sprawę

głównej, że

właściwemu sądowi.

~

Art. 15. Sąd powiatowy orze ~m we wszystkich

sprawach w pierwszej instancji, jeżeli nie są one przepisem szczególnym przekazane innemu sądowi.

Art. 16. Sąd powiatowy orzeka w składzie jednego

i dwóch ławników, chyba że przepis szcz ~g61ny stanowi inaczej.

sędzieg o

Poz. 364

Art. 17. § 1. Sąd wojewódzki rozpoznaje w pierwszej instancji sprawy

l) o przestępstwa umyślne, określone w rozdziałnch

XVII-:--XIX i XXXIII oraz wart. 125

165-167

kodeksu karnego;

2) o przestępstwa, określone w rozdziale II oraz

wart. 39 i 41 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r.

o

pr zestępstwach .

szczególnie

niebezpiecznych

w okresie odbudowy Państwa;

3) o zbrodnie, określone w dekrecie z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znę­

cania się nad ludno ścią cywilną i jeńcami oraz dla

zdrajców Narodu Polskiego;

4) o zbrodnie, określone w dekrecie z dnia 22 stycznia 1946 r. o odpowiedzialności za klęskę wrześnio.

wą i faszyzację życia państwowego;

5) a) o przestępstwa na szkodę Skarbu Państwa , instytucji praw a publicznego lub spółdzielni oraz

na szkodę przedsiębiorstw, stanowiących wła­

sność bądź pozos tających pod zarząd em Pań­

stwa, instytucji prawa publicznego lub spół­

dzielni oraz

b) o inne przestępstwa jeżeli interesy gospodarcze Polski Ludowej zostały narażone na znaczną szkodę;

6) o inne przestępstwa, jeżeli prokurator ze względu

na szczególne okoliczności sprawy wniesie akt

oskarżenia do sądu wojewódzkiego;

7) o przestępstwa, które z mocy przepisu szczególneg o należą do właściwości sądu wojewódzkiego.

§ 2. Sąd wojewódzki może j ednak na wniosek

prokuratora przekazać do rozpoznania sądowi powiatowemu sprawę o przestępstwo, wymienione w § 1,

jeżeli u zna to za wskazane ze względu na okoliczności

sprawy.

§ 3. Sąd wojewódzki rozpoznaje środki odwoławcze

od orzeczeń sądów powiatowych oraz orzeka w innych

wypadkach przewidzianych w ustawie.

Art. 18. § 1. Sąd wojewódzki orzeka w składzie

jednego sędziego i dwóch ławników, chyba że przepis

szczególny stanowi inaczej.

§ 2. Sąd wojewódzki rozpoznaj~ środki odwolawc7:e

w składzie trzech sędziów.

Art. -19. § 1. Sąd Najwyższy rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów wojewódzkich, wydanych

w pierwszej instancji, oraz orzeka w innych wypadkach, przewidzianych w ustawie.

§ 2. Sąd Najwyższy orzeka w składzie trzech sę­

dziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Art. 20. § 1. Właściwy miejscowo jest przede

wszystkim sąd, w którego okręgu przestępstwo popeł­

niono.

§ 2. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy ' jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie.

§ ' 3. Przestępstwo uważa się za popełnione w tym

mieJSCU, gdzie wykonano działanie przestępne albo

gdzie skutek przestępny nastąpił lub według ,zamiaru

sprawcy miał nas tąpić.

Art. 21. § 1. Jeżeli w chwili wszczęcia post ępowania

można ustalić miejsca popełnienia przes tępstwa,

właściwy jest sąd, w którego okręgu

a) przestępstwo wyszło na jaw;

'-',: b) ujęto osobę podejrzaną;

nie

'c) csoba podejrzana ri11eszl':'l

znlc:i,nie cd t ego, w k tórym z t ych

są,dów

498

n ajpi erw

wszczęt o postępowani e .

§ 2.

Jeżeli

zachc dzą

t rudności

v.; p rzeprowc:dzen iu

miejsca pope1nienia przestępstwa, właśchvy j est są d, w którego okrę g u osoba

podejrzana p rzeb ywa.

§ 3. Przepis § 1 ma odpDwiednie za stosowanie,

j eżeli przestępstwo, podlegają ce orzecznictw u sądów

polskich, popełniono za granic ą .

p ost ępow an ia

przed

s ąd em

Art. 22. Jeżeli w chwili ws zcz ęcia sprawy nie moż ­

w myśl art. 20 i 21, Sąd

Najwyższy postanawia, który sąd ma sprawę rozpozna-

na

ustalić właściwości sądu

wać.

Art. 2.3 . Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa

jest również właśc i wy dla podże ga czy, pomocn ików

oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem sprawcy, jeż eli

postępowanie przeciw nim toczy s i ę jednocześnie.

Art. 24. § 1. Jeże li tę samą osobę oskarżono o kilka

a sprawy należą do właściwości różnych

sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którym

n ajpierw wszczęto postępowanie.

§ 2. J eżeli sprawy należą do właśc i wości sądów

różn ego rz ę du , sprawę rozpoznaje sąd wyższeg o rzędu.

przestępstw,

Art. 25. § 1. Sąd właś ci wy w

myśl

art. 23 lub 24

d anego o skarżonego

lub danego przest ępstwa, j eżeli uzna, że odrębne jej

r ozpoznanie przyczyni się do uPI'oszczenia lub przy.tpieszenia postępowan ia .

§ 2. Vvylączo na sprawa przechodzi do sądu wła­

l:ciwezo w e dłu g zasad ogólnych.

może

wyłączyć

sprawę

wzglę d e m

Art. 20. § 1. Je że liprz e cl "vko tej samej osobie

z powodu kilku pr ze st ęp stw z apa dły prawon~ocne wyr oki skazujące w r óżnyc h s ą dach, a w pierwszej instancji rozpoz na wały sprawy s ądy tego samego rzędu,

n a tenczas ten z t ych sądów , który" wyd'ł ł ostatni wyr e!

skazu jący , wydaje wyrok orzekający ka rę łączną.

§ 2. Przy zbie~u wyroków sądó "v r óżnego rzędu

o karze ł ą cznej orzeka s ą d wyżs z ego rzędu.

§ 13. W razie zbiegu wyroków sF!du powszechnego

i wojskowego, o k arze łącznej orzeka ten z tych' sądów,

który wymierzył karę surowszą.

Art. 27. § 1. Orzecznictwu polskich sądów karnych

nie podlegają

al uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych;

b) personel dyplomatyczny przed.,tawicielstwa;

c) członkowie rodzin osób, wymienionych pod lit.

a) i b) ;

d) personel kancelaryjny przedstawicielstwa;

e) służba

przedstawicieli, pos i adająca obywatel-

stwo tego samego, co oni , państwa;

f) inne osoby, korzystaj ące ~ prawa z akrajowośó

na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów

międzynarodowych.

§ 2. Przepis § l nie ma zastosowania do obywateli

polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji.

§ 3. Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionymi w § l, za pośr ednictwem Ministr a Sprawiedll. ' wości .

Art. 28. § l. O niewłaściwości miejscowej sąd może

orzec z urzęd,u lub na wniosek strony do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego w pierwszej instancji.

Poz. 364

§ 2. Późniejsze podniesienie kwestii niewłaściwości

m iejscowej sądu jest n iewa ż ne .

Art. 29. § 1. Spory o w łaściwo ść m i ęd z y s ądami

równorzędnymi rozstrzyga ost,{tecznie s ąd b ezpośre dni o

przełożony n ad sąd em; któ ry pi erwszy w sz czął spór.

§ 2. Orzeczenie sqclu wyższ 2 g o w p rzedmiocie wła ­

ś ciwości wiąże sąd niższy , naw et należą cy d o innego

okręgu .

Art. 30. Jeżeli sąd wojskowy przekaż e sp rawę są­

dowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy p r zekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje s ą d

powszechny w zakresie prawa karnego powSzechnego.

Ar t. 31. W toku sporu o właściwość każdy z sądów

spór wiodących jest obowiązany spełniać w swoim

zakresie działania wszelkie czynności nie cierpiąl.'e

zwłoki.

Art. 32. Jeżeli większość świadków, których należy

na rozprawę, mieszka poza okręg ie m sądu,

w którym sprawa się toczy, a przy tym w znacznej

odległości od tego s ądu, to sąd bezpośrednio przełożo­

ny nad sądem, w którym sprawa srę toczy, może przekazać sprawę sądowi, w którego okręgu mieszka więk­

wezwać

szość świadków.

Art. 33. Sąd Najwyższy moż e na wniosek prokuratora lub z inicjatywy sądu właściwego przeka zać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, j eżeli ze względu

na z abe zpiecz ~ nie prawidłowego wymiaru sprąwiedli­

WOS Cl zachodzi potrzeba wyjęcia spra'Ny spod rozpoznania sądu m iej scowo dla niej właściw e go.

R o z d z i a ł

II.

Wyłączenie sędziego.

Art. 34. § 1. Sędzia nie może b rać u działu w prow adzeniu sprawy

a) jeże li sprawa dotyczy go bezpośrednio;

b) jeŻe li j est m a łżonki em osk arżyciela, pokrzywdzon ego, oskarżonego albo ich pełnomocnika lub

ODror.Cy;

w

c) jeżeli' jest krewnym lub powinowatym

linii

prostej b ez ograniczenia, a w linii b ocznej aż do

stopnia między dziećmi rodzeństw a osób wymienionych pod lit b) , albo jeżeli jest związany

z jedną z tych osób z tytułu przysposobienia,

opieki lub kurateli;

d) jeżeli w tej samej sprawie był pr zesłuchany

jako świadek lub bie gły albo jeżeli był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy;

,

e) jeżeli brał udział w .tej samej sprawie jako prokurator, obrońca albo jako pełnomocnik oskarżyciela lub powoda cywilnego;

f) jeż eli w tej samej&-prawie prowadził śledztwo;

g) jeżeli w niższej instancji brał udział w wydaniu

zaskarżonego orzeczenia;

,

h) w razie uchylenia wyroku, jeżeli brał udział

w jego wydaniu, o ile ustawa inaczej nie stanowi.

§ at Powody wyłączenia trwają nawet po ustaniu

uzasadni aj ącego je mał żeństwa, przysposobienia, opieki

lub ku rateli.

Art. 35. § 1. O przyczynie wyłączenia sędzia zawiad amia właściwy sąd i wstrzymuje się od udzia łu w sprawie, z wyjątki e m czynności nie cierp iących zwł ok i.

§ 2. Każda ze stron moż~ zawiadomić sąd o przyczynie wyłączającej sędziego.

--------------------------

Art. 36. O wyłąc zeniu sędziego rozstrzyga sąd, przed

którym sprawa się toczy.

Art. 37. Niezależnie od przyczyn wymienionych

wart. 34, sąd właściwy w myśl art. 36 wyłącza sęd zie­

go na własne jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli pomi ędzy n im a j e dną ze st ron zachodzi stosunek

osobisty t ego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość

CO do jego b ezstronn ości.

Art. 38. Wniosek strony o wyłączenie w myśl art. :) 7

należy zgłosić najpóźniej do chwili rozpoczęcia przewodu

sądowego. Późniejsze zgłoszenie ' wniosku jest bezskuteczne,

Art. 39. W razie wyłączenia całego sądu sąd bezpośredn i<;l wyższy przekazuje sprawę innemu sądowi

równorzędne mu.

R o z d z i a ł

III.

Orzeczenia i zarządzenia.

Art. 40. § L Sąd wydaje orzeczenia w postaci wyroków lub p o stanow ie ń , Orzeczenie, którego ustawa nie

nazyvJ'a wyrQkiem, j est p ostanowieniem.

§ 2. W kwestiach, n ie wymagaj ą cych orzeczenia

~:ądu, prezes sądu wyd::lje zarząd zenia . W sądach, pod zielonych n a wy dz iały, zarządzen i a wydaje przewodnicząc y wy d zi ału.

Art. 41. Wyrok mo że z apaś ć tylko na rozprawie.

Art. 42. § 1. Postanowienia zapadają albo na rozprawie, alb o na posiedzeniu niejawnym.

§ 2. Postanowienia na rozprawie zapadają po wysłuchaniu obecnych stron.

§ 3. Postanowienia poza rozprawą zapadają po wysłuchaniu u stnego lub odczytaniu pisemnego wniosku

prokuratora. Niezłożenie wniosku przed posiedzeniem

nie wstrzymuje postępow a nia w sprawie.

. Art. 43. Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okolic zności faktycznych w celu wydania postanowienia

na posiedzeniu niejawnym, s ą d może delegowa ć sędzie ­

gp tegoż sądu albo zwrócić się do miejscowo wła ściwe ­

go sądu powiatowego o wyznaczenie sędziego do przeprowadzenia odpowiednich czynno ści; od śVviadka lub

biegł eg o moż na edebrać przyr zeczenie.

Art. 44. § L Sąd nie ma obowi ązk u uzasadnienia

postanowienia

a) za rządza jącego przeprowadzenie dowodu lub

w ezwanie kogoś do sądu;

b) uwzgl ęd niającego w niosek s trony, k tóremu się

inna st l'Olia n ie spr ze ciwiła .

§ 2. Inne I)rzcczenia są d povv·inien uz asadni ać , z wyj ątkiem w ypadków, w których u stawa wyraźnie go od

t ego zwalnia.

Art. 45. O ile p r zepis szczególny nie stanowi ina czej, sąd oznajm ia s\voje orzeczenia, zapadłe na r ozp rawie, przez ogłoszenie ustne, za p adłe Z3.Ś poza 1'ozpn wą b ądź przez o;;loszenie ustne, bądź przez d on;czenie odpisu.

Ar t. 4S. § 1. Oczywiste omyłk i pisarskie w orzeczen iu kh zarządzen iu rr,oźna ka ż deg o czas u spros tować .

§ 2. P osbi'lowienie sprostowania podpisnje ' si:ę

VI t en sam sposób , j ak akt 'ci l ega j ąc:y sprostowaniu.

§ 3. Na post anowien ic z arządzające sprostowanie

służ y zaólenic.

Poz. 384

------------------------------------ -----K S I Ę G A

II.

Strony, obrońcy i pein om ocn! cy

Rozdział

O ska rżycie l

I.

publiczny.

O s karżycie l publiczny w zakresie ściganIa

jest przedstawicielem władzy państwowej.

Art. 48. § 1. Oskarżyci e l publiczny jest obowiązany

wnosić oskarżenie w sprawach o przestępstwa ścigane

z urz ę du.

§ 2. Udział prokuratora na rozprawie w sądzie

woj ewódzkim jako pierwszej instancji jest obowiązko­

wy.

Art. 49. § 1. P rokurator może umor zyć śledztwo,

jeżeli wniesienie oskar żenia do sądu byłoby niecelowe

ze w zględu na znikome niebe zpieczeńs two społeczne

czynu.

§ 2. Po wniesieniu aktu oskarżenia po s t ępowanie

mo ż e b yć przez sąd umorzone na w n iosek prokuratora

z przyczyny, w skazanej w § 1.

Art. 50. Prz es t ępstw a, których dochodzenie i ściga­

nie są zal~żne od wniosku pokrzyvv'dzcmego. stają się

z chw i l ą złożenia wniosk u pr zestępstwa mi ścigany mi

z urzędu .

Art. 47.

przest ę pst w

Art. 51. O;;:karż ycie l e m p ublicznym przed w szystkimi s ą dami j~st prokurator.

Art. 52. § 1. Os kar życie l publiczny, co do któ rego

zachodzi jedn a z okolicznoś ci, "vskazanych w art. 34 pod

lit. a), b) , c) , d) , lub który brał ud zi ał w sprawie jako

sędz i a lub obrol1ca , powinien się wyłączyć i zawiadomić

o tym swego be z po śre dnie go zwierzchnika.

§ 2. O przyczynie wyłączaj ącej oskarżyciela publicznego każda ze stron może zawiadomić j ego bezpośredn i ego 'zwier zchnika, który, skoto uzna, że przyczyna

taka za chodzi, w yznacza innego os ka rżyciela .

§ 3. Czynn ość dokol1ana p rzez oskarżyciela publicznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest

z tego powodu n ie wa żn a.

Art. 53. § 1. Oskarż yciel publ iczny może już w toku śl e dzt w a złożyć wniosek o zab ezpieczenie grożącej

oskarżone mu kary p i eniężnej lub konfiskaty sposobami,

wskazanymi w kodeks.ie po stęp o wa ni a cywilnego dla

zabezpieczenia powództwa.

§ 2. Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie do

zabezpieczenia na m ieniu osób odpowiedzialnych mająt kowo za oskarżone g o .

§ 3. W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyg'l na

posiedzeniu niej awnym są d k arny, do którego właści­

woś ci sprawa nal eży .

§ 4. Na postanowienie w ' tym przedmiocie służy

z ażalenie.

Ar t. 54. Odstąpienie oskari.yci<:::a pub licznego od

po wniesieriiu aktu o skarżenia nie wiąże

osk arżenia

sądu.

R o z d z i a ł

II.

P okrzywdzony.

Art. 55. Za pokrzy wdzonego u' vaża się osob ę, któQ

rej dobro prawne z ostało bezpoś rednio naruszone lub

zagro żone ,

Art. 56. Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lat 17

lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają

(ljciec, matka, opiekun lub osoba, pod której stałą pieczą

pokrzywdzony' pozostaje.

Art. 57. Jeżeli pokrzywdzony jest niepełnoletni powyżej lat 17, to prawa jego na równi z nim mog ą wy. konywać osoby, wymienione VJ art. 56, o ile niepełnoletni t emu się nie sprzeciwi.

.

.

Art. 58. Jeżeli pokrzywdzoną jest oS'Oba prawna, to

pr:lwa o::;oby tej wykonywa jej ustawowy przedstawic:el.

Art. 59. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa

jego wyk onywają: małżonek, r odzice, dzieci i wnuki.

Rozdział

Oskarżyciel

Poz. 364

500

Dziennik Ustaw Nr 40

III.

prywatny.

Art. 60. § 1. W sprawach o przestępstwa, sClgane

z oskarżenia prywatnego, p okrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarży ciel prywatny.

§ 2. Przepisy art. 56-59 mają tu odpowiednie zastosowanie.

Art. 61.

Jeżeli postępowanie wszczęto wskutek

(lskarżenia, wniesionego przez jednego lub kilku pokrzywdzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym

czynem, mogą się do tego postępowania przył ącz yć aż

do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upły­

nął termin zastrzeżony do wniesienia oskarżenia. .

Art. 62. Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła

po wniesieniu przezeń oskarżenia, to prawa pokrzywdzon ego służą osobom, wymienionym wart. 59, o ile przyst ąpią do sprawy w terminie zawitym trzymiesięcznym

(ld daty śmierci pokrzywdzonego.

Art. 63. Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od

Qskarżenia przed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania .

a) małżonek, rodzice, dzieci i wnuki pokrzywdzonego;

b) inne osoby, które z mocy uprawnienia ustawowego pożostawały na utrzymaniu pokrzywdzonego.

Art. 67. Sąd karny pozostawia bez rozpoznania powództwo cywilne

a) jeżeli wyjdzie na jaw, że proces o te same roszczenia już się toczy w postępowaniu cywilnym

lub został rozstrzygnięty w tym postępowaniu;

b) jeżeli ro~:czenia nie mają bezpośredniego związ­

ku z przedmiotem oskarżenia.

Art. 68. Powód cywilny ~a prawo dowodzenja tych

tylko okoliczności, na kt-óryc!l opiera swoje roszczenia.

Art. 69. § 1. Powód cywilny już w toku śledztwa

może żr,dać zabezp iedzenia powództwa sposobami wskazanymi w kodeksie postępowania cywilnego.

§ 2. W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na

posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści ­

wości sprawa nale ż y.

§ 3. Na postanowienie w tym przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 70. § 1. Powód cywilny zamieszkały poza siesądu, w którym sprawa się toczy,

poW1l11en

wskazać osobę zamieszkałą w siedzibie sądu, której

mają być doręczone pisma dla niego przeznaczone. Sąd

może go Od tego obowiązku zwolnić.

§ 2. W razie nieodnalezienid pod wskazanym adresem powoda cywilnego lub osoby, której mają być dorę­

czane pIsma, albo w razie niewskazania tej osoby,

pismo załącza się do akt i uważa się za doręczone.

dzibą

R o z d z i a ł

V.

Oskarżony.

Art. 71. § 1. Ten, przeciwko komu toczy się

nazywa się pcdejrzanym, a ten, przeciw komu

wszczęto postępow a nie są dowe oskarżonym.

.

Art. 64. Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po

§ 2. Gdy kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogóirozpoczęciu rozprawy głównej, a przed uprawomocnienym wyrazu "oskarżony", odnośne przepisy mają zaniem się wyroku, powoduje umorzenie postępowa nia stosowanie także do podejrzanego.

tylko wtedy, gdy nastąpiło za zgodą oskarżonego lub

Art. 72. Podejrzany już w toku śledztwa może żądać,

na rozprawie zaocznej.

aby mu wyjaśniono, jakie przestępst~1O mu zarzucono

Art. 65. § 1. W sprawie z oskarżenia prywatnego i jakie dowody przeciw niemu zebrano.

prokurator może objąć osk arżen i e, jeżeli uzna, że tego

Art. 73. Osk a rżony może nie odpowiadać na zadawymaga interes publiczny.

wane mu pytania.

§ 2. Post!;powanie . toczy się wówczas z urzęd u, lecz

Art. 74. Co do każdego oskarżonego zbiera się dane,

oskarżyciel

prywatny zachowuje prawo popierani<!dotyczące jego t ożsamoś ci, wieku, pochodzenia społecz ­

oskarżenia.

nego i przynależn oś ci społecznej, zawodu, stosunkow

§ 3. Vi razie odstąpienia prokuratora sprawa toczy

rodzinnych i majątkow ych oraz wzmianek o nim w resię z oskarżenia prywatnego.

jestrach karnych.

Art. 75. § 1. Oskarżony, pozostający na wolności,

R o z d z i a ł IV.

jest obowiązany stawić się na każde wezwanie . sądu lub

prowadzącego śledztwo i zawiadom ić o każdej zmianie

Powód cywilny'

miejsca zamieszkania.

§2. W razie n ie usprawiedliwionego ' n iestawienArt. 66. § 1. Pokrzywdzony może nie poZJ1l€] mz

nictwa oskarżonego, można go sprowadzić przymusowo.

przy rozpoczęciu rozprawy głównej wytoczyć powództwo

cywilne celem doch odzenia w drodze procesu karnego

Rozdział

VI.

roszcz eń majątkowych wynikaj ąc ych z przestępstwa.

9 2. W razje _ śmier ci pokrzywdzonego powództwo

Obrońcy i pełn Gmocnh:y.

cywilne o roszczenie majątkowe, wynik a jące dla nich

Art. 76. § 1. OY:'l,a rż·ony ma prawo korzvstać z poz przestępf.t wa, mogą wyw<:zyć w termi nj e, przewIdzianym w § 1;

mocy obrońcy.

śledztwo,

Dńennik

Ustaw Nr 40

§ 2.

Poz.164

-----------------------------------------------------------------

Oskarżony może mieć

nie

więcej

niż

trzech

obrońców.

oskarżony jest niepełnoletni lub

prawo wybrania dl~ń obrońcy

służy również jego ojcu, matce, opiekunowi i osobie,

pod której stalą pieczą pozostaje.

Art. 78. Obrollcą w sprawach karnych może być

, tylko osoba, up ravmiona do występowania przed sądem

na podsta'Nie prze,Jisów prawa o ustroju adwokatury.

Art. 79. § 1. P r zed \vszystkimi sądami oskarżony

musi mieć obrońcę, jeżeli

a) nie Uk0l1CZył lat siedemnastu,

b) jest głuchy lub niemy,

c) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego po-

Art. 77.

Jeżeli

ubezwła3nO\vGl;1~ony,

czytalności.

§ 2. Ponadto każdy oskarżony musi mieć obrońcę

w postępowaniu przed sądem wojewódzkim jako pierw-

Art. 89.

Świadka,

nie

moźe

się

można

przesłuchać

stawić

Art. 90. W razie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej s ,:d zwraca się do niego pisemnie o wyznaczenie miejsca i czasu przesłuchania.

Art. 91. Nie wolno przesłuchiwać jako świadka

a) duchownego - co do faktów, o których dowiedział się na spowiedzi;

b) obrońcy oskarżonego - co do faktów, o których

się od niego dowiedział przy udzielaniu porady

prawnej lub prowadzeniu sprawy.

Art. 92. § 1. Poza wypadkami, wskazanymi w

ar t. 91, sąd lub prokurator może przesłuchać świadka,

który odmawia zeznań z powodu tajemnicy zawodowej,

tylko wtedy, jeżeli nle uzna za możliwe zwolnić go od

zeznań.

§ 2. Przesłuchanie

zamkniętych.

szą instancją.

który

z powoctu choroby lub kalectwa,

w jego mieszkaniu.

odbywa

się

przy

drzwiach

Art. 80. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wybo:u, prezes sądu wyznacza mu obrońcę z urzędu

Art. 93. § 1. Urzędników publicznych i wojskoa) w wypadkach wskazanych wart. 79;

wych, chociażby już nie pozostawali w czynnej służbie,

b) na prośbę oskarżonego, który z powodu ubóstwa wolno słuchać jako świadków co do okoliczności, na

nie może ponieść kosztów obrony.

które rozciąga się ich obo\viązek zachowania tajemnicy

Art. 81. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu dla urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obecnej lub

oskarżyciela lub powoda

cywilnego może nastąpić . ostatnio przełożonej władzy służbowej.

§ 2. Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy,

w sposób wskazany w kodeksie postępowania cywilgdyby złożenie zeznania wyrządzić miało poważną

nego.

Art. 82. Jednego obrońcę dla kilku współoskarżo­ szkodę Państwu.

§ 3. Sąd lub prokurator może zwrócić się o zwolnych można wyznaczyć tylko wtedy, gdy obrona jednenienie

urzędnika lub wojskowego z obowiązku tajemgo z nich nie jest w sprzeczności z obroną drugiego.

nicy do władzy naczelnej odnośnego działu zarządu

Art. 83. § 1. Do obrony z urzędu wyznacza się

państwowego.

adwokata zamieszkałego w miejscowości, w której odArt. 94. § 1. Mają prawo odmówić zeznań

bywa się rozprawa albo toczy si ę śledztv,o.

a) małżonek oskarż onego;

.

§ 2. Gdyby powierzenie obrony z urzędu ad"vvckab) krewny i powinowaty oskarżonego w linii prot,owi natrafiało na szczególne trudności, do obrony

-stej;

z urzędu w-yznaczyć można każdego nieposzlakowanego

c) krewny oskarżonego w linii bocznej aż do stopobywatela.

nia między dziećmi rodzellstwa;

Art. 84. Z oskar żonym aresztowanym obrońca do

d)

brat

i siostra małżonka oskarżonego;

czasu wniesienia aktu oskarżenia maże po ro zumiewać

e) osoba związana z osk ar ~onym z tytułu przysię tylko za zgo dą i w obecności prokuratora; po wniesposobienia.

sieniu zaś aktu oskarżenia wolno porozumiewać się

§ 2. Prawo odmowy zeznań trwa nawet po ustaz nim sam na sam.

niu małżeńst""a lub przysposobienia.

Art. 85. § 1. Pełnomocnildem oskarżyciela prywat§.3. O prawie cdmowy zeznall należy osoby te

nego lub powoda cywilnego może być osoba wymie- uprzedzić.

niona wart. 78.

Art. 95. Jeżeli osoba, wymieniona wart. 94, zło­

§ 2. Przepis art. 76 § 2 ma odpowiednie zastoso- żyła zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na

wanie do pełnomocników.

przewodzie sądowym pierwszej instancji oświadczy , że

Art. 86. Strony mogą udzielać pełnomocnictwa chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie jej zezn:abądź na piśmie, bqdż ustnie wobec sądu.

nie nie może służyć za dowód i nie może być odczytane

Art. 87. Pełnomocnictwo upoważnia do prowadze- ani odtworzone.

nia sprawy we wszystkich instancjach, o ile nie zawiera

Art. S6. Świadek ma prawo nie odpowiadać na

pod tym względem wyraźnego ograniczenia.

pytania co do okoliczności, których ujawnienie mogłoby

naraZlC na odpowiedzialność za przestępstwo

jego

samego

lub osobę pozostającą z nim w stosunku

K S I Ę G A III.

wskazanym wart. 94.

Dowody.

Art. 97. Swiadka, po uprzedzeniu go o odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznania,

należy przede

Rozdział I.

wszystkim zapytać o imię, nazwisko, wiek, zajęcie,

miejsce zamieszkania i stosunek do stron.

Świadkowie.

Art. 88. Każda osoba, wezwana na świadl-:a, stawić się powinna w miejscu, dniu i godzinie, wskazanych

w wezwaniu i pozostać aż do zwolnienia.

Art. 98. Sąd na rozprawie głównej odbiera od.

przyrzeczenie według przepisanej roty, chyba

że strony zwolnią świadka od przyrzeczenia, a sąd nie

uzna, że złożenie przyrzeczenia jest konieczne.

świadka

. . Poz. 364

Art. 99. Nie składają przyrzeczenia

al nieletni do lat czternastu;

b) osoby, które z powodu choroby psychicznej lub

innego zakłócenia czynności psychicznych nie

zdają sobie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia;

c) pod ejrzani o udział w czynie, będącym przedm iotem postępowania, lub o działalność przestępną, pozostaj ą cą w ści słym związku z działaniem oskarionego.

AI·t. 100. Świadek składa przyrzeczenie według naroty

"Świadomy wagi mych słów i . odpowiedzialności

przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczenI pr aw dę, niczego nie ukrywając z tego,

co mi jest wiadome" .

stępuj ą cej

Art. 101.

§ 1.

Świadek

składa

przyrzeczenie,

lub odczytując na głos jego ro tę, przy czym wszyscy, nie wypowtarzając za odbierającym

~rzyrzeczenie

Art. 107. § 1. Jeżeli czynu, określonego wart. 105

i 106, dopuścił się żołnierz w czynnej służbie wojskowej,

sąd zwraca się do przełożonej władzy wojskowej, która

stosuje środki, przewidziane w przepisach wojskowych.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pracowników i funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa

publicznego.

Art. 108. Jeżeli rozpra wę odroczol16 z powodu

niestawiennictwa albo odmowy zeznań lub przyrzecze..,

n ia przez kilka osób, ",'szyscy, których nie usprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem

odroczenia rozprawy, ponoszą odpowiedzialność solidarn ą za zwrot związanych z tym kosztów, o ile sąd

inaczej nie postanow i.

Art. 109. Na postanowienia odmowne, wydane

w myśl art. 105 § 3, oraz na postanowienia , wydane

w my ś l art. 106 i 108, służy zażalenie .

łączaj ą c sędziów, stoją.

R o z d z i a ł

§ 2. Niemi piśmienni składają przyrzeczenie przez

podpisanie jego roty. Niemi niepiśmienni i głusi niepi:'i mienni przyrzekają przy pomocy biegłego.

§ 3. Prze d odebraniem przyrzeczenia odbierający

przyrzeczenie uprzedza świadka o znaczeniu t ego aktu

i o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie.

Art. 102. Ś Vłiadkom , którzy w danej sprawie skła­

dali przyrzeczenie, przypomina si ę je przy ponownym

przesłuchaniu, chyba że sąd uzna, iż kon ieczne jest ponowne odebranie przyrzeczenia.

Art. 103. Prze sł uchanie co do samej spr awy zaczyna się od wezwania

świadka,

aby opowi e dział

w szystko, co mu wiadomo w sprawie, po czym sąd ,

a nast ęp nie strony mogą zadawać mu pytania.

Art. 104.

dą

Jeżeli między

sprzeczności,

mOżna

zeznaniami świadków zajzarządzić stawienie ich sobie

do oczu.

Oględziny,

biegli i

II.

tłumacze.

Art. 110. W ra zie potrzeby dokonywa się oględzin

miejsca, rzeczy lub ciała.

Art. 111. W wypadkach, wymag ających wiadomości specjalnych, wzywa się biegłych.

Art. 112. § 1. Do ,pełnienia czynn oś ci biegłego

obowiązany jest n ie tylko biegły sądowy, lecz taJó.e

każdy, kto up raw;a zawód stw ier dza jący jego wiedzę

VI danej dzi edzinie.

§ 2. Okoliczność, że ktoś jest świadkiem w ~anej

sprawie, n ie wyłącza przesłuchania go jako biegłego.

Art. 113. § 1. Nie mogą być biegłymi osoby,

który ch w myśl art. 91 nie wolno przesłuchiwać jako

świadków lub które w myśl art. 94 mają prawo odmó wić zeznań.

§ 2. Jeżeli strona przytoczy ważne powody, osJaArt. 105. § 1. W razie n i e usmawied1iwi onego

bi ając e zaufanie do danego b i egłego, wzywa się w jego

n iestawiennictwa świadka s ąd lub p r~kurator naldud a

m iej::ce i:1l1ego.

n a świadka grzywnę do 25.000 złotych; ponadto w ra zie

Art. 114. Do oględzin zwłok zawsze w zywa się

fJdroczenia rozpl'awy sąd nakłada na świadka obowiązek

lekarza, w miarę możności biegł eg o sądowego.

zwrotu k osztów, wywolanych odroczeni em ro zprawy

Art. 115. § 1. . Gdy zachodzi podejrzenie zadania

z powodu jego n iestawiennictwa.

Grz ywnę, w razie

gwaJtownej

śmierci, zarządza się otwarcie zwłok przez

ni e mo ż ności jej ści ągnięcia, zamienia się na areszt do

l ek arza.

dwóch tygodni.

.

§ 2. Do otwarcia zwłok należ y, w mi arę możności,

§ 2. Ponadto s ą d lub prokurator, w razie potrzeby,

p

rócz

bitigłego zawezwać również lekarz:!, który ostatzarz2dza przymusowe ~ p rovJ<: dzen i e świadka.

n

io

udz ie l:] ł pomocy zmarłem u.

§ 3. Sąd lub prokurator zwalnia świadka od nałoż onych środków przymusu i zwrotu kosztów, j e żeli

Art. 116. § 1. Gdy zachodzi podej rzenie śmierci

świadek w ći ~',eu dwóch tygodni od zawiadomien ia go

z otrucia, nale ż y przez chemika lub odpowiedni urząd

u d Qwodni, że niestawienn ictw o Jego było usprawiedli- . albo zakład dokon ać badan ia wnętrzności i innych

wione.

p rzec1mio::ów, mogących mi e ć zwi ąze:( z otruciem.

§ 2. Do badania należy w razie potrzeby zawezwać

Art. 106. § 1. Skutki wymienione wart. 105 ffi Dr ó wilież lekarza.

ją również zastosowanie w razie nie usprawiedliwionej

odmowy złożenia zeznali lub przyrzeczer:ia, p rzy czym,

w razie ponownej oemowy, sąd lub prokurator może

na łożyć na świadka ponownie grzywnę do 50.000 złotych

z zamianą, w r azie niemożności ściągniE:cia, na areszt

00 jednego mie si ąca.

2. Niezależnie od powyż szy ch środków sąd lub

prokurator mO że naka za ć

n i 8z\vłoc z ne

aresztowanie

:';·.viadka, odmawiaj ą ceg o zeznalI lub przy rzeczenia, na

c zas nie pr ze kraczający jedne~~o miesi ą ca. Areszt u chyla

s :E:, je żeli św iadek zło,~y zcm ania, w zgl ędnie pl'zyrzeczenie, lub jeżeli :ip l' awę w d a ll(~j instancj i UkOJ1CZono.

o

Art. 117. § 1. Jeże li zachodzi potrzeba zbadania

stanu psychicznego oskar żo nego, sąd lub prokurator

w zywa przyna jmnie j dwóch lek a rzy, w m ia rę możnDści

psy chia t.rów.

§ 2. B ic2Ii mo g ą żąda(~ oddania osk a rżon e go pod

obserwacje VI zakładz ie leczniczym.

§ 3. P o tr ze bę, czas trwania oraz miejsce obserwacji ol, r e śla s,:d lub prokura tor. Ob,:;<:'rwacja powinna

trw 2.ć n ie cHu;'.e j ni ż sze ść t ygodni. W wypadkach wyją+l:owych rc: d lub prclml'a tor na wn'osek bief!lych

może r:::zecllu;:;yć t ell ter min na cz[ts ściś le o~reślony.

§ 4. Na postanowienie,

llakazujące

zakładzie

zażalenie.

obserwację

Art. 128, § 1. Art. 88, 97, 98, 101 §§ 1 i 3 i art. 102

109 mają odpowiednie zastosow anie' do biegłych

§ 5. Jeżeli karalność czynu oskarżonego zależy od

ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzonego, to przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzywdzonego.

Art. 118. Ogl ędzin połączonych z obnażeniem ciała dokonywa się, w miarę możności, przez bie głego tej

samej płci. Jeżeli sędzia lub prcwad zący śledztwo

jest innej płci , niż osoba poddawana oględzinom , może

być przy tym obecny tylko w razie konieczności.

Art. 119. Biegły składa ustnie lub pisemnie dokł ad n e sprawozdanie ze swoich spostrzeżeń o~az opartą

na nich opinię.

Art. 120. § 1. Biegły składa przyrzeczenie według

następuj ącej roty

"Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności

przed prawem, przyrzekam uroczyście, że powierzone mi obow iąz ki biegłego wykonam z całą sumiennością i bezst ronnością".

§ 2. Biegły sądowy składa przyrzeczenie tylko

przy obj ęci u stanowiska, a składając opinię w poszczególnych sprawach powołuje się na nie.

i tłumaczów.

§ 2. Przymusowe sprowadzenie biegłych i tłuma­

czów należy stosować tylko · w wypadkach wyjątko­

wych.

w

leczniczym,

służy

za zgodą sądu lub prowaakta sprawy w cal"ości lub

w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom pytania potrzebne . do ustalenia opinii.

Art. 122. Sąd lub prowadzący śl e dztwo kieruje

badani em dokonywanym przez bi egłych, a jeżeli warunki badania tego wymagają, mo że wyznaczyć biegłym

termin do złożenia opinii oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegaj ące badaniu.

Art. 121.

B iegli

mogą

dzącego śledztwo przegląd ać

Art. 123. Jeżeli przedmiot badania mo że ulec

zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, nal eży, w miarę

możności, po zostawić cz ęść tego przedmiotu w przechowaniu sądow ym .

Art. 121. Jeżeli opinia biegłych j est niejasna lub

sprzeczna, sąd lub prowad zący śled z two może zarządzić

ponowne prz esłuc han ie tych s,a mych biegłych lub wezwać innych.

Art. 125. Zamiast wzywania biegły ch lub niezale żnie od ich wezwania s ąd lub prowad zą cy śledztwo

może z asięgnąć opinii odpowiedniego urzęd u lub zakładu .

§ 1. W sprawach o podrabianie polskich

lub prowadzący śledztwo zasięga opinii

urzędu lub zakładu, powołanego do drukowania banknotów lub bicia m onet.

§ 2. W sprawach o podrabianie pi eniędzy obcych

s ąd lub prowadzący śledztwo w r azie potrzeby zasięga

za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości lub Generalnego Prokuratora RzeczYPosp0lite j opinii właściwego

urzędu lub zakładu zagranicznego.

Art. 126.

pieniędzy sąd

R o z d z i a ł

III.

Rewizja i zatrzymanie rzeczy.

Art. 129. § 1. U osób podejrz,anych o popełnie­

nie przestępstwa wolno dokonywać rewizji osobistej

lub domowe j celem ich ujęci a, wykrycia dowodów winy albo przedmiotów uzyskanych przez przestępstwo

lub ulegających konfiskacie.

§ 2. U innych osób lub w innych miejscach wolno

dokonywać rewizji tylko wtedy, j eżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: osoba

podejrzana o przestępstwo albo przedmioty stanowiące

dowód przestępstwa, u zyskane przez przestępstwo lub

ulegaj ące konfiskacie.

Art. 130. Rewizji osobistej nale ży dokonywać

VI miarę możności za poś rednictwem osoby t ejże płci.

Art. 131. W porze nocnej wolno dokonywać rewizji

domowej tylko w wypadkach nie cierpiących zwłoki.

Art. 132. § 1. Za porę nocną uważa się czas od

godziny dziewiąt ej wieczorem do siódmej rano.

§ 2. R ewi zj ę rozpoczętą za dnia można prowaqzić

nadal mimo nastania pory nocnej.

Art. 133. Rewizji w pomieszczeniu urz ędu państwo­

wego lub samorz~dow e go dokonywa się po zawiadomieniu prz e łożonego lub jego zastępcy.

Art. 134. R ewizji w pomieszczeniu zajęty m prze~

wojsko dokonywa się w obecności b e zpośredniego przełożon ego lub wyznaczonego pr z ezeń zas tęp cy.

Art. 135. R ewizji w biurze lub m ieszkaniu osób wymienionych wart. 27 wolno dokonywać tylko za zgodą

właściwego przeds tawiciela dyplomatycznego.

Art. 136. § 1. Osobę, u której r.ewizja ma się odbyć , zawiadamia się o celu rewi zji i w zywa się do obecno ści przy niej.

§ 2. Jeżeli gospodarza lokalu n ie ma na miejscu,

wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego dorcsłego domownika lub sąsiada.

Art. 137. § 1. J eżeli rewizji dokonywa Milicja

Obywatelska, powinna okazać osobie, u której rewizja

ma się odbyć, polecenie prokuratora, a po wniesieniu

aktu oskarżenia - polecenie sądu.

§ 2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli

polecenie nie mogło być wydane prze d rewizją, należy

okazać n akaz kierownika właściwej jednostki milicyj.

Art. 127. § 1. Sąd lub prowadzący . śledztwo n ej lub l egi tyma cję służbową , a n as tępnie zwrócić się

w zywa odpowiedniego tłumacza, j eżeli zachodzi po- do prokuratora o zatwierdzenie r ewizji; na żądani e

osoby, u której przeprowadzono rewiz ję, należy dorę­

trzeba

czyć j ej postanowienie o zatwierdzeni u rewizji w ciągu

a) prz esłuchania głuchego lub niemego, z którym

siedmiu dni od zgłoszenia żądania.

sąd lub prowadzący śledztwo nie mOże porozuArt. 138. Przedmioty zabrane przy rewizji należy

mieć się bezp ośrednio;

b) przesłuchania osoby, nie mówiącej j ęzykiem spisać, a na żądanie osoby, od której je odebrano, wydać jej pokwitowanie.

z rozumiałym dla sądu lub prowadzącego śledz­

two;

Art. 139. § 1. t>rzedmioty, mogące służyć do ustalec) przekładu pisma sporządzonego w obcym języku " nia istoty czynu lub do wykrycia sprawcy, nal-e ży, po

§ 2. Do tłumaczów mają odpowiednie zastosowa- dokonaniu oględ zin i sporząd zeni u dokładn ego opIsu,

nie przepisy dotyczące biegłych.

albo dołączyć ' do ~kt sprawy, albo oddać na przecho-

Dzie~ni.k Ustaw Nr 40

'I

504 -

Poz. 364

-----------------------------------

"\IVanie

/

właścicielowi

lub innej osobie godnej zaufania

przedstawienia ich na każde żądanie

:'lądu lub prowadzącego śledztwo i z zakazem ich zbycia lub przeksźtalcenia.

§ 2. Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować.

Art. 140. § 1. Jeżeli osoba, mająca u siebie przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, uzyskane przez

przestępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich

wydania, można zarządzić ich odebranie.

§ 2. Jeżeli przedmioty odebrał"" Milicja Obywatelska, należy o zatwierdzenie odebrania zvaócić się niezwłocznie do prokuratora, a po wnieSIeniu aktu oskarżenia do sądu.

Art. 141. § 1. Osobę, która odmówiła wydania rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje na

grzywnę do 25.000 złotych z zamianą, w razie niemoż­

ności ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni.

§ 2. Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada

u siebie przedmioty wymienione wart. 140, odmówi.ła

ich wydania, a drogą rewizji nie można ich odnależć,

to sąd może skazać tę osobę na grzywnę do 25.000 zło­

tych- z zamianą, w razie niemożności ściągnięcia, na

" areszt do dwóch tygodni, w razie zaś ponownej odmowy na ' grzywnę do 50.000 złotych, z zamianą,

w razie niemożności jej ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca.

§ 3. Niezależnie od pmvyższych kar, sąd może

w wypadku, wskazanym w § 2, nakazać niezwłoczne

aresztowanie osoby, odmawiającej wydania, na czas

nie przekraczający jednego miesiąca . Areszt uchyla się,

jeżeli przedmioty wydano albo jeżeli sprawę w danej

instancji UkOllczono.

§ 4. Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do tego, kto bądź sam jest podejrzany o dane

przestępstwo,

bądź może

zwolnić

się od skład~nia

z

obowiązlr.iem

zeznań.

§ 5. Uprawnienia, służące z macy niniejszego artyposiada również prokurator.

§ 6. Na postanowienie, wydane na zasadzie niniejszego artykułu, służy zażalenie.

J

§ 7. Przepis art. 107 stosuje się odpowiednio.

.~

Art. 142. § 1. Jeżeli urząd, od którego zażądano

'dokumentu, odmawia wydania go, można zwrócić się

do władzy naczelnej odnośnego zarządu państwowego

o polecenie wydania dokumentu.

§ 2. Wydania wolno odmówić jedynie wtedy, gdyby

)ljawnienie dokumentu wyrządzić miało poważną szkodę

kułu sądowi,

Państwu.

Art. 143. § 1. Korespondencję i inne papiery, znalezione przy rewi~ji, można przeglądać bez zgody osoby, u której je znaleziono.

§ 2. Jeżeli u osoby nie podejrzanej o popełnienie

przestępstwa (art. 129 § 2) dokonywa rewizji nie sędzia

i nie prokurator, a zachodzi potrzeba przejrzenia takiej

korespondencji lub papierów mimo sprzeciwu osoby,

u której je znaleziono, nale;::y nie przegląd a j ąc op i eczę­

to -w ać je i przesłać do sądu lub do prokuratora. Osob'!,

od której papiery odebrano, może je opieczętować wła­

sną pieczęcią.

Art. 14<1. Do obecności przy rozpieczętowaniu

i przejrzeniu korespondencji i papierów wzywa się

w miarę możności osobę, od której je odebrano.

Ad, 145,§ 1. Urzędy pocztowe, telekon:nm ikp.cyjne,

kolejowe i celne oraz instytucje żeglugi wodnej i po-

wietrznej są obowiązane wydawać sądowi lub prokuratorowi na ich żądanie korespondencję i przesyłki, maIjące znaczenie dla toczącego się postępowania; tylko

sąd lub prokurator mają prawo je otwierać.

§ 2. Na postanowienie w tym ' przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 146. Przedmioty uzyskane za_ pomocą przestęp­

stwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty przestępstwa albo do wykrycia sprawcy, zwraca się pokrzywdzonemu.

Art. 147. § 1. .Jeżeli zachodzi wątpliwcść co do osoby lub praw właściciela przedmiotów odebranych od

oskarżonego, oddaje się je aż do czasu rozstrzygnięcia

sądowego na przechowanie sądowe lub osobie godnej

zaufania, pod warunkami przewidzianymi wart,

139 § 1.

§ 2. Przedmioty, ulegające szybkiemu zepsuciu lub

zniszczeniu, sprzedaje się z przetargu publicznego przez

Milicję Obywatelską albo bez przetargu przez placówki

handlu uspołecznionego, a uzysk:me pieniądze składa

się do sądu.

\

-K S I Ę G\ A IV.

Z'lpoęieganie uchylaniu się od s~du.

Rozdział

Stosowanie

r.

środków zal)obiegających n~hylaniu się

cd sądu.

Art. 148. Środki 'zapobiegające uchylaniu się od sądu

może tylko sędzia lub prokurator w razie

istnienia dostatecznych poszlak przeciwko oskarżonemu.

Art. 149. Nadzór ned przestrzeganiem przepisów

o zatrzymaniu i stosowaniu środków zapobiegających

uchylaniu się od sądu należy do sądu i prokuratora.

Art. 150. Na postanowienie w przedmiecie środka

zapob:egającego uchylaniu się 00 sądu służy za 'i:alenie.

stosO\vać

R o z d z i a ł

II.

Tymczasowe ares~towanie .

Art. 151. § 1. i Tymczasowe aresztowanie może natylko na mocy postanowienia sądu lub prokuratora.

§ 2. Prokurator może stosov,-ać tymczasowe aresztowanie tylko w toku śledztwa .

Art. 152. § 1. Tymczas<;l\ve are:::ztowanie stosuje się

a) w sprawach ' określpnych wart. 17 § 1 pkt l),

3), 4) i 5),

!

b) w razie wydania \V p ierwsze j instancji wyroku

skazuj2,cego na karę pozbawienia w o lno ś ci po\ wyiej dwóch lat albo w razie skazania recydywisty.

§ 2. S ą d lub pl'okuratcr może w wypadka ch, określonych w § l, odstąpić od stosowania tymczasowego

aresztowania jedynie wówczas, gd y ze wz g l ę du na

szczególne okoliczności sprawy zast 'J sowanie tymczasowego aresztowania uzna za niew slcazane.

§ 3. W innych wypadkach tymcz<1sowe a r esztowanie

stąpić

moż e na s tą pić, jeżeli

a) zachodzi uzasadniona Oba"N::!, ż e oskar;;;ony będzie

.się ukrywał, nakłaniał do f 2,lSZy',ovych zeznaIi

a lb o w inny bezprawny sposób będzie się starał

utrudnić postępowanie karne;

b) gdy oskarżony nie ma w kraju stałego miejsca

za mieszkania określonego źródła utrzymania

lub gdy nie ~ożna ustalić jego tożsamości, albo

c) gdy oskarżony jest recydywistą·

Art. 153. § 1. Schwytanego na g orącym uczynku

lub bezpośrednio potem w czasie pościgu każdy ma

prawo zatrzymać nawet bez postanowienia prokurator a , jeżeli zachodzi obawa ucieczki schwytanego lub

jeżeli nie można ustal i ć jego tożsamości.

§ 2. Schwytanego należy natychmiast oddać w ręce

Milicji Obywatelskiej, organów bezpieczeństwa publicz.

nego lub prokuratora.

Art. 154. Milicji Obywatelskiej lub organom bezpieczeńs twa publicznego służy w k aż d ej chwili prawo

za trzymania podejrzanego, gdy zachodzą warunki niezbędne do w ydania

postanowienia o aresztowaniu,

a zwłoka mogłaby spowodować uci e czkę podejrzanego

lub zatarcie śladów przest ępstwa.

Art. 155. Zebrane przeciwko zatrzymanemu poszla.

ki nal e ży natychmiast przedstawić prokuratorowi, który bądź zarządza aresztowanie podejrzanego, bądź wypuszcza go na wolność.

Art. 156. Jeżeli w ciągu czterdziestu ośmiu godzin

od chwili zatrzymania przez władzę nie doręczono p o·

dejrzanemu odpisu postanowienia o aresztowaniu, należy zatrzy manego wypu ś cić na wolność.

Art. 157. § 1. Aresztowanego tymczasowo nale ż y

natychmiast wypuścić na wolność, j eż eli ustaną przyczy ny, dla których aresztowanie nastąpiło.

§ 2. Zatrzymanego m Oż e zwolnić organ bezpieczeń·

stwa publicznego lub Milicja Obywatelska.

Art. 158. § 1. Aresztowanie podejrzanego może

trwać w toku śledztwa najwyżej trzy miesiące. Nale ż y

to uwidocznić w postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania.

§ 2. Prokurator wojewódzki może przedłużyć areszt

do sześciu mi e sięcy.

§ 3. Generalny Prokurator Rzeczypospolitej może

ud zi.elić dalszego przedłużenia aresztu na czas oznaczony, jeżeli ze względu na szczególne okoliczności

sprawy śl e dztwa n ie mOżna było ukończyć w terminie

wskazanym w § 2.

R o z d z i a ł

Kaucja i

nI.

poręczenie.

Art. 159. Sąd lub prokurator może od aresztowania

odstąpić lub już aresztowanego zwolnić

pod warunkiem złożenia kaucji lub poręczen i a w określ onej

sumie pienlęzllej, przy której wyznaczeniu

uwzględni a s i ę stopieil zamożności oskarż onego i skł a­

d ające go kau cję lub poręczyciela, wysok o ść wyrządzo­

nej szkod y i grożącą karę.

Art. 160. Zamiast zaż ą dania kaucji lub por ę cz e nia

od wojskowego w służb i e czynnej można poprzest ać na

dozorze jego władzy przełożonej.

o skarż onego

Art. Hil. Kaucję mo ż e złożyć albo sam oskarżon y.

albo inna osoba.

Art. 162. Kaucję składać należy w gotowiźnie lub

w papierach wartościowych, przyjmowanych za kau cję

przez wydzi ały finansowe prezydiów rad narodowych.

Art. 163. Wpis hipoteczny moż e zastąpić złoż e nie

gotowizny lub papierów wartościowych tylko wówczas,

jeżeli jednocześnie złożono dowód, że wartość obciążo.

nej nieruchomości, po potrąceniu hipotek mających

pierwszeństwo,

dostatecznie zabezpiecza wyznaczoną

sumę

kaucji.

Art. 164. § 1. Poręczenie składać może tylko osoba,

mająca stałe zamieszkanie w kraju i przedstawiająca

dostateczne dow ody, że jej majątek wystarcza na pokrycie p o ręc z enia .

§ 2. Można nie przyjąć poręczenia, jeżeli osoba

poręczyciela nie budzi zaufania

Art. 165. § 1. Składającego kaucję lub po r ęczenie

uprzedza się, że w razie ucieczki oskarżonego lub nie

usprawiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie

sądu lub prokuratora kaucja ulegnie przepadkowi, a od

poręczyciela ściągnięta będzie suma poręczenia.

§ 2. Do składaj ą cego kaucję lub poręczenie mają

zastosowanie przepisy art. 70.

Art. 166. Z przyjęcia kaucji lub poręcze nia należy

sporz ądzić protokół, który podpisują składający oraz

przyjmujący kaucję lub poręczenie. W protokole tym

zaznaczyć należy zachowanie przepisu art. 165.

Art. 167. § 1. O przepadku kaucji lub ó ściągnięciu

sumy poręczenia rozstrzyga: w toku śledztwa ~ prokurator, w innych ' wypadkach - sąd, do którego wła­

ściwości sprawa należy.

§ 2. Przed wydaniem postanowienia nale ży osobę,

która złożyła kaucję lub poręcz en i e, wezwać do złoże­

nia wyj aśnień.

§ 3. Na postanowienia w tym przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 168. Kwotę przepadłej kaucji lub 'Ciągniętego

przelewa się do Skarbu Państwa, wszakże

pokrzywdzony ma pierwszeństwo do zaspokoj enia z tej

kwoty roszczeń o odszkodowanie za wyrządzoną prze~

przestępstwo krzywdę , o ile odszkodowania tego nie

może u zys kać z maj ą tku sprawcy lub osoby za jego

czyn odpowiedzialnej.

Art. 169. Osobę, która złożyła kaucję lub poręcze­

nie, zawiadamia się o terminach wyznaczonych do sta·

wiennictwa oskarżonego.

Art. 170. Sąd lub prokurator może nakazać aresztowanie oskarż onego wypuszczonego na wol n oś ć za

kaucją lub poręczeni em, jeżeli wyjdą na jaw nowe

okoliczności wymagające aresztowania.

Art. 171. § 1. W razie cofnięcia kaucji lub poręcze­

nia należy oskarżone go niezwł o czn i e aEesztować .

§ 2. Odpowiedzialność osoby, która cofnęła kaucję

lub poręczenie, ustaje -dopiero z chwilą aresztowania

os karżonego albo złożenia nowej kaucji lub p oręcze·

nia.

Art. .1 72. § 1. Z chwilą aresztowania oskarżonego,

umorzenia postępowania lub wydania wyroku uniewinniającego , poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się

osobie , która ją złożyła,

§ 2-. Przepis § 1 nie dotyczy kaucji lub p o ręcze­

nia, co do których już zapadło postanowienie o ich

przepadku lub ścią g ni ęciu.

poręczenia

; R o z d z i a ł

IV.

Z a kaz wydalania się, dozór Milicji Obywatelskiej.

Art. 173. § 1. Uznając potrzebę zastosowania środ­

ka za pob iegającego uchylaniu się od sądu, sąd . lub . prokurator może zakazać oskaN;onemu wydalema su: ze

-

stałego mIeJsca zamieszkania albo odd ać go pod dozór

Milicji Obywatelskiej, przewodniczącego prezydium

gminnej rady narodowej lub sołtysa albo pod dozór

innej władzy, która tego się podejmie, jeżeli środki

te są w d anym wypadku wystarczające.

§ 2. W razie zakazu wydalania się nie wolno oskarzonemu opuszczać stałego mIejSCa zamieszkania bez

zezwolenia sądu, a w tok u śledztwa - bez zezwolenia

prokuratora.

§ 3. Oddany pod dozór ma nadto obowiązek zgła­

szania się do władzy dozorującej w odstępach czasu,

określonych w postanowieniu sądu lub prokurator'a ,

który prócz tego zobowiązać może oskarżonego do innych ograniczeń jego swobody, ułatwiają cych wykonywanie dozoru.

§ 4. Jeżeli oskarżony nie stosuje się do zarządzeń

wydanych na zasadzie niniejszego artykułu, sąd lub

prokurator władny jest zastosować skuteczniejszy środek zapobiegający uchylaniu się od sądu.

~

R o z d z i a ł

List~· gończe

V.

i żelazne.

Art. 174. § L Jeżeli miejsce pobytu oskarżonego

jest nie znane, sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek

oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego przez

Milicję Obywatelską.

§ 2. W tok u śledztwa zarządzenia takie ' wydaje

prokurator, a przy wykonaniu wyroku - władza wykonywaj ąca ,wyrok.

Art. 175. § L Jeżeli oskarżony , względem którego

zapadło postanowienie o aresztowaniu, ukrywa się, sąd

lub prokurator może zarządzić rozesłanie listów goń­

czych.

§ 2. Rozesłanie listów gończych za skazanym, który

się ukrywa, zarząd za władza wykonywająca wyrok.

Art. 176. W listach gończy ch wymienia się

a) władzę, która je rozsyła;

b) imię i nazwisko, a w miarę możności - dokład­

ny rysopis oskar żon ego z dołączeniem jego podobizny;

c) zarzucane mu przestępstwo;

d) ostatnie znane miejsce zamieszkania

gminę, do

której oskarżony należy;

e) postanowienie o aresztowaniu lub wyrok skazujący; 4<,

f) wezwanie każdego, kto zna miej sce pobytu oskarżonego,

do z'a wiadomienia o nim najbliższej

władzy sądowej lub milicyjnej i do zatrzymania oskarżonego w miarę możności.

Art. 177. Sposób rozpowszechniania listów goń­

czych, wybór pism, w których mają być ogłoszone, oraz

m iejscowości, w których mają być plakatowane, zależy

od uznania władzy, która rozsyła listy gończe.

Art. 178. Jeżeli oskarżony przebywający za granicą

złoży oświadczenie, że stawi się do sądu w oznaczonym

terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy,

sąd może mu wydać list żelazny.

Art. 179. List żelazny zapewnia oskarżonemu pozostawanie na wolności aż do zapadnięcia wyroku pierwszej instancji, o ile oskarżony

, a) stawi się w oznaczonym przez sąd terminie;

b) nie będzie się wydalał bez pozwolenia sądu

z obranego miejsca pobytu w kraju;

""-'

Poz. 364

c) nie

będzie

zeznań

na.kłaniał świadków do fałs zywych

lub starał się w inny sposób usuwać do-

wodów przestępstwa.

Art. 180. § 1. Sąd może wydanie listu żelaznego

uzależn ić od zł-ożenia kaucji lub porę czenia .

§ 2. W takim razie niedotrzymanie warunków wymienionych wart. 179 pociąga nie tylko aresztowanie

oskarżonego, lecz także prZepadek kaucji lub ściągnię­

cie .sumy poręczenra.

K S l Ę G A

V.

Przepisy porządkowe.

R o z d z i a ł l.

Doręczanie wezwań

i innych pism sądowych.

Art. 181. Wezwanie wysyłane przez sąd powinno być

opatrzone podpisem sędziego lub sekretarza, a wysyłane przez prokuratora podpisem prokuratora lub

sekretarza.

Art. 182. W wezwaniu należy wskazać

a) imię, nazwisko i adres wezwanego;

b) w jakim charakterze i w jakiej sprawie

się go

wzywa;

c) miejsce, dzień i godzinę stawiennictwą;

d) nazwę i dokładny adres wzywającego sądu lub

urzędu prokuratorskiego;

e) skutki niestawiennictwa.

Art. 183. § 1. Pisma sądowe doręcza się pocztą

w listach z pokwitowaniem zwrotnym lub przez funkcjonariuszów sądowych lub prokuratorskich, a osobom

pozostającym w więzieniu także przez funkcjonariuszy zarządu więziennego.

§ 2. Adresat może odebrać pismo bezpośrednIo

w sekretariacie sądu.

Art. 184. Pisma adresowane do miejscowo ści, w których nie ma urzędu pocztowego ani n ie jest zorganizowane stałe doręczanie korespondencji poleconej, doręcza się za pośrednictwem władz gminnych.

Art. 185. Milicja Obywatelska doręcza pisma sądo­

we, jeżeli doręC?eme pozostaje w związku z czynnością

poleconą milicji przez sąd lub prokuratora.

Art. 186. Wezwania i inne pisma sądowe przesyła

dla doręczenia wojskowym w służbie czynnej ich

bezpośredniemu dowództwu.

się

Art. 187. O wezwaniu osoby, będącej w służbie

kolei albo żeglugi wodnej lub powietrznej, zawiadamia

się jednocześnie bezpośrednią zwierzchność osoby wezwanej.

Art.

w

188. Pisma sądowe doręcza

do rąk własnych.

się

adresatom,

miarę możności,

Art. 189. § 1. Jeżeli z powodu n\eobecności adresata nie można doręczyć mu pisma do rąk własnych,

doręcza się je dorosłemu domownikowi, a w jego braku - sąsiadowi lub dozorcy domu.

§ 2. Jeżeli się nikt nie znajdzie, kto by pismo

chciał

przyjąć,

zost~w ia się je bądż w prezydium

gminnej raliy narodowej, bądź w urzędzie pocztowym.

§ 3. W razie doręczenia pisma sąsiadowi lub dozorcy domu albo pozostawienia go w prezydium gminnej rady narodowej lub w ur2E;idzie pocztowym, przybija

się

na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo

doręczono.

Art. 190. Pismo, przeznaczone dla korporacji, spół­

ki, stowarzyszenia, zakładu lub związku albo dla obrOllcy lub pełnomocnika strony, można w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, upoważnionej do przyjmowania pism, do ręczyć także zastępczo do rąk każdej

osoby, zatrudnionej w biurze, a w braku takich osóbdozorcy domu, gdzie biuro się znajduje.

Art. 191. Jeżeli strona, której doręczono wezwanie

na rozprawę główną, zmieniła następnie miejsce zamieszkania i nie zawiadomiła o tym sądu, to wezwania

i inne pisma sądowe, wysłane jej pod ostatnim znanym

adresem, uważa się za doręczone.

Art. 192. § 1. Odbierający pismo stwierdza jego

doręczenie podpisem własnorę cznym ze wskazaniem

daty doręczenia, jeż2li zaś jest niepiśmienn y lub odmawia podpisu, to doręczający sam oznacza datę ' do rę­

czenia oraz przyczynę braku podpisu.

§ 2. Dowód doręczenia przesyła się władzy wysyłającej pismo.

Art. 193. Jeśli ze \vzgI ędu na brak czasu lub z innych przyczyn doręczenie wezwania w sposób, przewidziany w niniejszym kodeksie, byłoby szczegóJn,e

u trudnione, św ia dkó\v lub b;egłych można wzy wać

t elegraficznie, telefonicznie lub w inny sposób, najodpowiedniejszy ze względu na okoliczności.

Art.

194.

Niestawiennictwo

osób

wezwanych

w myśl art. 193 pociąga za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko, o ile nie ma wątpliwości,

że wezwanie doszło zawczasu do wiadomości wezwanego.

Art. 195. Niezachowanie przepisów ar:L 181--193

nie powoduje ni eważności doręczenia, jeżeli osoba, dla

której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeznaczone, o śvy'iadczy, że wezwanie to lub pisrrio otrzymała.

Art. 196. § 1. Osoba, mająca przymusowo sproli,'awezwanego do sądu lub prokuratora, okczuje

w ezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, aby się

z nią udał na miejsce wskazane w nakazie.

§ 2. W nakazie dostawienia należy wymie nić

szc zegóły w skazane wart. 182.

Art 197. W razie oporu sprowadzający ma prawo

użyć s iły, a w miarę potrze~ zwra,ca się o pomoc do

Milicji Obywatelskiej, a nawet do osób p rywatnych,

które zgoclzą się udz i elić pomocy.

d zić

R o z d z i a ł

Przeglądanie

II.

akt i otrzymywanie odpisów.

Art. 198. § 1. Strony oraz ich obrońcy, pełnomoc­

nicy i ustawowi przedstawiciele mają p!'awo w kancelarii sądu przeglądać akta sprawy i robić z nich odpisy.

§ 2. Uwier zytelnione odpisy z akt sprawy można

otrzymy wać w razie uzasadnionej potrzeby tylko za

zezwoleniem przevy'odniczącego lub sądu, po ukończe­

n iu zaś postępowania - także za zezwoleniE'm prezesa

s ądu.

Art. 1lol9. W toku śledztwa zezwolenie stronom,

ich obrm'lcom, pełnomocnikom l ub ust aw ow~im przedstawicielom na przeglądanie akt i i'obienie odpisów

Poz. 364

oraz otrzymywanie odpisów uwierzytelnionych zależy

od prowadzącego śledztwo.

Art. 200. Nie można odmówić przejrzenia akt

oskarżonemu lub jego obrońcy po wniesieniu aktu

oskarż enia.

Art. 201. Prokurator ma prawo przegl ądać akta

w każdym czasie, nawet jeżeli nie jest stroną w danej

sprawie, oraz żądać przesłania mu akt, o ile to nie

tamuje biegu postępowania.

Art. 202. Przesłanie akt innym władzom, prócz

prokuratorskich, zależy od uznania sądu.

Po ukończeniu postępowania przesłanie akt może zarządzić także prezes sądu.

sądowych i

Art. 203. Oskarżony ma zawsze prawo otrzymać

jeden odpis każdego postanowienia i wyroku.

'

bezpłatnie

R o z d z i a ł

III.

Terminy.

Art. 20't Do biegu terminu nie wlicza

od którego ustawa liczy dany t ermin.

się

dnia,

Art. 205_ Koniec terminu, który by miał upłynąć

w niedzielę lub inny dzień ustawowo uznany za święto

powszechne, przypada na nas tę pny dzień powszedni.

Art. 206. Termin uważa się za zachowany, jeżeli

przed jego upływem pismo zostało nadane w polskim

urzędzie pocztowy m lub telegraficznym, a przez osobę

uwięzi oną złożone w zarządz ie więzienia_

Art. 207. § 1. Zawite są tylko terminy, które ustawa wyrażnie za takie uznaje.

§ 2. Czynność, spełniona po upływie terminu zawitego, jest nieważna.

ł

Art. 208. § 1. T ermin do zażaleń i sprzeciwów wynosi siedem dni i jest zawity.

§ 2. Zażalenia na niesłuszne aresztowanie można

podawać w każdym stadium sprawy, niezależnie od

jakichkolwiek terminów.

Art. 209. Termin do zażalenia liczy się od daty

ogł-oszen i a postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczeni e odpisu postanowienia od daty doręczenia.

Art. 210. Termin do sprzeciwu liczy się od daty

doręczenia odpisu wyroku zaocznego.

Art. 211. § l. Termin do zapowiedzenia rewizji wynosi siedem dni, liczy s i ę od daty ogłoszen ia orzeczenia i jest zawity.

§ 2. Co do wyrokÓ\N zaocznych liczy się t en termin

od daty doręczenia odpisu semencji w yroku.

Art. 212. Termin do wywodu revy'izji wynosi siedem

dni, liczy się od daty doręczenia odpisu orzeczeni.a

z uzasadnieniem i jest zawity.

Art. 213. § 1. Jeżeli uchybienie terminu zawitego

nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona

w siedmiodniowym terminie zawitym od daty ustania

przeszkody może zgło3ić do sądu, w którym sprawa się

toczy, wniosek o Pl'Zywl'ócenie terminu.

§ 2. J eo.nocześnie należ y dopełnić czynności, któ ra

miała być v.., t erminie w y kon::ma.

Art. 214_ § 1. O przywróceniu terminu, dotyczące ­

go środka odwolawczego, ro zst rzyga na posiedzeniu niejawny m sąd , w którym ś r odek należało złożyć. Na postanowienie odmowne s łuży zażalenie, które rozstrzyga

I

--

508

ostatecznie sąd, właściwy do rozpoznania środka odwoławczego.

§ 2. O przywróceniu terminu w wypadkach, nie

przewidzianych w § 1, rozstrzyga sąd, do którego wnio~ek zgłoszono. Na postanowienie odmowne sądu pierwszej instancji służy zażalenie.

Art. 215. Wniosek o przywrócenie terminu nie

wstrzymuje wykonania zaskarżonego orzeczenia, lecz

sąd, który wydał orzeczenie, lub sąd odwoławczy może

wstrzymać wykonanie. Odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

Rozdzi ał

IV.

Poz. 364

o-.;

Art. -220. Do protokolanta mają odpowiednie zastosowanie art. 34-38, a wszelkie wątpliwości i spory

rozstrzyga ostatecznie osoba, która prowadzi cżynności

protokołowane.

Art. 221. Do prolokołu wciąga się

a) dokładne oznaczenie miejsca i czasu dOkonanej

czynności;

b) imiona i nazwiska osób biorących w niej udział;

przebieg całej czynności;

d) wnioski i oświadczenia stron;

e) zapadłe postanowienia i zarządzenia.

Art. 222. Zeznania i oświadczenia osoby przesłu­

chiwanej wciąga się do protokołu z możliwą dokład­

ej

nością·

Protokoły.

Art. 216. Z przebiegu ro~prawy sądowej, przesłu­

ch:mia oskarżonego, świadka lub biegłego, z przebiegu

oględzin, rewizji i odebrania rzeczy oraz zatrzymania

korespondencji lub przesyłki należy spisać protokół. ­

Spisywania protokołu z przebiegu innych czynnoscl

~ledczych można zaniechać, stwierdzając ich dokonanie

odpowiednią notatką informacyjną.

Art. 217. Z przebiegu rozprawy w Sądzie Najwyż­

szym tudzież z przebiegu posiedzenia niejawnego we

wszystkich sądach może być sporządzony wspólny protokół dla wszystkich spraw w tymże dniu rozpoznaVlanych. Odpisy zawartych w takim protokole postanowień

załącza się do akt danej sprawy.

Art. 218. Protokół sporządza się również, jeżeli

strona w sądzie powiatowym zgłasza ustnie wniosek

o przywrócenie terminu lub o przeprowadzenie do'"vodów.

Art. 219. § 1. Spisać protokół może

a) sędzia lub prokurator, choćby wykonywał czyn. ncść protokołowaną;

b) aplikant sądowy;

c) urzędnik sekretariatu sądowego lub prokuratorskiego;

d) funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej lub bezpiecze11stwa publicznego, choćby wykonywał

czynność protokołowaną.

§ 2. Obok osób wskazanych w § 1 mo;.e spisać

protokół pismem s~enograficznym stenograf sądowy.

,W bFaku stenografa sądowego można powolać wiarogodną

osobę bie.;łą w piśmie

stenograficznym, po

odebraniu od niej przyrzeczenia, że sumiennie wykona obowiązki protokolanta. Niezwłocznie po zakończe­

mu czynnoscl stenograf przełoży stenogram 'na zwykłe

pismo, czyniąc adnotację, jakim posługiwał się systemem stenografii. W razie potrzeby można powołać

kilku stenografów.

§ 3. W braku osób wymienionych w § 1 można

powołać w charakterze protokolanta każdą osobę wiarogodną po odebraniu od niej przyrzeczenia, że sumiennie wykona obowiązki protokolanta. Przepis § 2 nw

odpowiednie zastosowanie.

§ 4. Do przepisów §§ 2 i 3 stosu je się odpowiednio

art. 101 §§ 1 i 3 oraz art. 120.

~ 5. Jeżeli osoba wskazana w § 1 posiada biegle

znajomość stenografii, może sama spisać protokół pismem

stenograficznym i niezwłocznie po zakończeniu czynności przełożyć stenogram na zwykłe pismo, czyniąc

adnotację, jakim posługiwała się systemem stenografii.

:) 6. Na wniosek strony, sąd może przybrać stenografa na jej koozt, stosując przepisy § 2 ora.z art. 225 § 4.

Art. 223. Osoby biorące Udział w czynności mogą

do protokołu wszystkiego, co dotyczy

ich praw lub interesów.

Art. · 224. Protokół stanowi wyłączny dowód zachowania form postępowania, chyba że udowodniono świa­

domy fałsz.

Art. 225. § 1. Protokół rozprawy sądowej oraz posiedzenia niejawnego podpisują przewodniczący i protokolant.

§ 2. Każdy inny protokół podpisują wszystkie osoby biorące udział w danej czynności. Przed podpisaniem

protokołu należy go odczytać i zaznaczyć to w proto- kole.

§ 3. Osoba mająco podpisać protokół mOże zgłosić

zarzuty co do jego treści. Zarzuty takie wciąga się do

żądać wciągnięcia

protokołu.

§ 4. Protokół spisany pismem stenograficznym podpisuje stenogruf, a przekład protokołu na zwykłe pismo

podpisują

przewodniczący lub osoba wykonywająca

czynność protokołowaną, protokolant i stenograf oraz

w miarę możności inne osoby biorące udział w danej

czynności. Do przekładu stosuje się przepis § 3.

Art. 226. Vlszelkiego rodzaju poprawki i uzupelnienia należy umieścić w końcu protokołu przed podpisaniem lub w osobno· podpisanym dopisku.

Art. 227. § 1. Dopóki sąd, w którym protokół 1'0Zprawy sporządzono, nie przesłał akt do wyższej instancji, strony niają prawo żądać sprostowania protokołu,

wskazując na nieścisłości lub opuszczenia.

§ 2. Jeżeli przewodniczący i protokolant przychylą

się do żądania

strony, to przewodniczący L'. arządza

sprostowanie protokołu; w przeciwnym razie żądanie

sprostowania protokołu rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym sąd, orzekający w danej sprawie, po wysłu­

chaniu protokolanta.

KSIĘGA

Postępowanie

VI.

przygotowawcze.

Rozdział

L

Śledztwo.

Art. ·228.

§ 1.

Każdy

mOl pr:nvo,

d3wiedziawszy

się o pO!Jełnieniu przestępstwa,

sClganego z . urzędu,

zawiadomić o tym prokuratora, organy bezpieczellstW:1

publicznego, Milicję Obywatelską, przewod ni czącego

prezydium gminnej rady narodowej lub soHysa.

§ 2.

Każdy urząd, przedsiębiorstwo pa?stwowe

lub sarr:"0~-ządowe, instytucja prawa publicznego, orga--

I>z1ennik Ustaw Nr 4()

zlecone czynności w za.kresie

lub samorządowego, a także

spółdzielnie mają obowiązek, dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawiadomić

o tym nie zwłocznie prokuratora, organy bezpieczeństwa

publicznego lub Milicję O bywate lską.

nizacja

wykonywająca

zarządu :państwowego

Art. 229. § 1. Milicja Obywatelska , dowiedziawszy się o przestępstwie ściga nym z urzęd u , przedsiębie­

rze wszystko, co potrzeba, aby zabezpieczyć jego ślady

i d owody, oraz zawiadamia natychmiast właści~e.go

oskarżyciela publicznego o przestępstwie i o przeisIę­

wziętych czynnośc i ach .

§ 2. Jeżeli o przestępstwie, ściganym z urzędu, dowie się przewodniczący prezydium gminnej rady nar odowej lub sołtys - zawiadomi natychmiast Milicję

Obywatelską, a do czasu j ej przybycia przedsiębierze

wszystko, co potrzeba, aby zabezpieczyć ślady i dov/ody.

Art. 230. Prokurator, dowiedziawszy się o popeł­

nieniu przestępstw a, ściganego z urzędu , wydaje pos tanowien ie o wsz częciu śledztwa, wskazując czyn będący

jego przedmiotem, kwalifikację prawną tego czynu,

a w miarę wykrycia sprawców osoby podejrzane o jego

d okonanie, oraz przeprowadza śledztwo bezpo średnio

lub za pośrednictwem Milicji Obywatelskiej.

Art. 231. § 1. Zadaniem śledztwa jest

a) ustalenie, czy istotnie popełniono przestępstwo;

b) wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawców

przestępstwa;

c) wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy

drogą zebrania potrzebnych wiadomości, ś l adów

i dowodów;

d) utrwalenie dla sądu wyrokującego dowodów,

które inaczej mogłyby zaginąć;

e) zebranie danych o podejrzanym, a zwłaszcza

o jego stosunku do pokrzywdzonego, stopniu

rozwoju umysłowego, charakterz;e, dotychcza s owym . życiu i zachowaniu się po spełni eniu

prze s tępstwa oraz innych okolicznościach okreś­

l onych wart. 74.

§ 2. Do z:O>Kresu śledztwa należy w szczególnoś ci

przesłuch anie świadków, bieg łych i podejrzanych oraz

przeprowadzenie r ewizji i og lędzin.

Art. 232.

§ 1.

wzywać świadków

Prowadzący śl edztwo

ma

prawo

i b i egłych do stawienia się z oznaj-

mieniem skutków, przewidzicmych wart. 105, a w razie ich n iestawiennictwa może zarządzić pr'zymusowe

sprowa d zenie.

§ 2. Przepis art. 107 stosuje się odpowiednio.

Art. 233. J eźeli oskarżyci e l publiczny uzna, że wyniki śled z twa d a ły d ostateczną podstawę do przeprowadzenia rozprawy głównej, wnosi akt oskarżenia. Moie również Vv'ni eść akt oskarżenia na podstawie otrzymanego zawiad omienia o prz estęps twie oraz załąc z o­

nych do niego danych wyjaśniających, lecz wó wczas

obowią zany jest dopeł nić czynności śledczej, przepisanej przez a rt. 2-14.

§ 1. J eżeli oskarżyciel publiczny uzna,

ze okoliczności przytoczone w zawiadomieniu nie daj ą

podstawy do przeprowadzenia śl edztwa lub że wyniki

śledztwa n ie u zasadniają wszczęcia postępowania sądo­

wego, odmawia ścigania lub umarza ś ledztwo.

§ 2. O odmowie ścigania lub umorieniu śledztwa

zawia damia się pokrzywdzonego or-'1Z osobę. którą przef>łuchano jako pod ejrzaną .

Art. 234.

:.....>.

Poz. 364

§ 3. Na postanowienie powyższe pokrzywdzonemu

służy zażalenie z wyjątkiem wypadku, przewidŻianego

wart. 49 § 1.

A.rt. 235. § 1. VI razie umorzenia śledztwa prokurator zarządza, co potrzeba , w przedmiocie dowodów

rzeczowych.

§ 2. Na te zarządzenia służy zażalenie.

Art. 236. W razie zawieszenia postępowania z powodu uchylania się oskarżonego od wymiaru sprawiedliwości sąd na vvlliosek prokuratora orzeka przepadek

dowodów rzeczowych, je żeli osoba trzecia w ciągu jednego roku od daty zawieszenia postępowania n ie zgłosi

roszczeń do zajętych przedmiotów.

Art. 237. § 1. W razie umor zenia śledztwa sąd,

Ido którego właściwości sprawa należy, na posiedzeniu

niej awnym, po wysłuchaniu podejrzanego lub jego

obrońcy, wydaje w wypadkach przez

prawo przewidzianych postanowienie co do zastosowania względem

podejrzanego środków wychowawczych lub zabezpie.,

czając y ch.

§ 2.

Na tepostanowien.la

służy zażalenie.

Art. 238. Wznowienie umorzonego śledztwa może

nastąpić tylko wtedy, gdy prokurator uzna, że ujawnio~

no nowe, istotne okoliczności, nie znane w poprzednim

postępowaniu. Jednakże i w tym wypadku łączny czas

pozbawienia podejrzanego wolności nie może prze kra ..

czać okresów wskazanych wart. 158.

Art. 239. § 1. W

sprawach

o

przestępstwa

z oskarżenia prywatnego Milicja Obywatelska na żąda.,

nie oskarźyciela przyjmuje jego skargę i w razie po..

trzeby zabezpiecza dowody, po . czym przesyła sprawę

do właściwego sądu,

§ 2. W sprawach z oskarżenia prywatnego proku..

rator po uzyskaniu zawiadomi enia o popełni e niu przestępstwa sąd zaś po wniesieniu aktu oskarźenia -.

mogą zarządzić, aby Milicja Obywatelska przeprowadziła śledztwo.

. Art. 240. Jeżeli w toku śledztwa pDwstaną wątpli­

Co do pocz ytalnośc i podejrzanego, prokurator mOże pr zeprowadzić zbadanie przez b ie głych stanu psy-.

chicznego podejrzanego.

wości

,Art. 241. § 1. Dopuszczenie podejrzanego

jego

oraz pokrzywdzonego i jego pełnomocnika do

obecności przy czynno ściac h śl edczych zależne jes t od

uznania przeprowadzaj ąceg o d 3.ną czynność. Osoby dopuszczone do obecn ości przy tych czynnościach mają

prawo zadawania pytuil osobom przesłuchiwanym oraz

zgłaszania do protokołów w niosków i uwag.

§ 2. Pokrzywdzony l jego pełno mocnik oraz podejrzany i j ego obrońca mogą składać wnioski o dokonanie cz ynności śledczych ze wskazaniem okolic zności,

które mają być usta lone. Prow a dzący śledztwo nie może odmówić dokonania c zy nn oś ci, mc>jącej istotne znaczenie dla sprawy; w r azie odmowy sporządza posta ..

nowienie z uzasadnieniem.

obrońcy

Art. 242. Śledztw o mogą prowadzić róvmież orga-

O?O

bezpieczeństwH publicznego, jeżeli nie zostało

wszczęte przez prokuratora. Oficerom śledczym bezpIe-

ny

cz eństwa publicznego służą wówczas wszelkie upraw"

nienia, przewidziane w przepisach niniejszego k~deks~

dla organów prowadz ącyc h śleqztwo, z następUjącymi

o~raniczeniami

1) o wszczęciu ; śledztwa zawiadamia się prokuratora;

2) prokurator sprawuje nadzór nad śledztwemi

---------------------------------

DzIennik U staw Nr 40

3) oficerowie ś l e dczy bezpieczeństwa

publicznego nie

prawa wydawać postanowień o zastosowaniu

środków

za pobiegania uchylaniu się od s ą du,

o przedłużeniu aresztu , przepadku kaucji lub

SC ląglliQci u

sumy poręczenia oraz o wymierzeniu

grzywny nie stawającym

świadkom lub biegłym;

4) postanowienia oficerów śledczych be zpieczeństwa

publicznego o umorzeniu śledztwa oraz o uchyleniu

lub zła g odzeniu środka za pobiegająceg o uchylaniu

s ; ę· cd sądu wymag a ją zatwierdzenia przez prokura tora;

5) akty o s karżenia, sporządzone prZEZ oficerów śled­

czych bezp i eczeństwa publicznego, przedstawia się

do zatwierdzenia prolmratorowi, który wnosi je do

s ąd u lub sporządza sam 9.kty oskarżenia.

Art. 243. Referendarzom śledczym i asesorom pro'

kuratury służą upra w n ienia , przewidziane w przepił>a c h niniej szego kodeksu dla

organów prowadzących

śledztwo z t y m , ż e referenda rze śle dcz y i asesorzy prok ura tury n ie mają prawa wydawania postanowie ń o zastosowaniu tymczasowego aresztu, o p:- z edłużeniu aresztu, przepadku kaucji lub ściągn ięci u sUlTjy por ęczenia.

Art. 244. Je że li prowad zący śled z two uzna, że dost ar czyło już ono p odst awy do rozprawy głównej, przesłuchuje raz jeszcze podejrzanego, wyjaśnia, jakie przest ępstwo mu zarzucono, i zazna jamia go z treścią zebranych dowodów, po czym, jeżeli wobec wyjaśnień podejrzanego nie zajdzie potrzeba u z upełnien ia śledztwa, wyd aje postanowienie zf'. myk3jące ś l edz two.

Art. 245. Na czynno śc i p rowadz ąc ego śledztwo słu­

ży zażalenie osobom, których prawa zostały przez

te

m ają

•

czynno ści obrażone

R o z d z i a ł

II.

Akt oskarźpnia.

Art. 246. § 1. Prokurator obowiązany jest wnieŚĆ

dwóch tygodni od daty otrzymania akt za mkni ę tego śledztwa albo od daty zamknięcia prowadzonego przez siebie śledztwa akt oskarżenia do sądu, b ą dź

powziąć postanowienie o umorzeni u śll':dztwa lub

też

w

ciągu

zarządzić uzupełnienie śl edztwa.

§ 2. Jeże li podejrzany jest aresztowany, termin dla

wymienionych w § 1 wynosi siedem dni.

Art. 247. Akt oskarżenia powini en zawierać

a) imię, nazwisko oskarżonego oraz inne szczegóły

niezbędne do usta lenia jego to żsamości;

b) dokładne określenie- zarzucanego czynu ze wskazaniem czasu , miejsca i innych okoliczności j ego

czynności

pop ełn ienia;

c) wskazanie przepisu u stawy karnej, pod który

zarzucany czyn podpada;

d) wskazanie sądu, przed którym m a się odbyć rozprawa główna ;

e) uzas3.dnienie os karżenia.

Art. 248. § 1. Do aktu oskarżenia dołącza się wykaz osób, których wezwania oskarżyciel żąd a, ze wskazaniem ich adresów oraz wskazuje się inne dowody,

których przeprowadzenie na rozprawie głównej oskar:życiel uważ a za niezbędne.

§ 2. Do wykazu prok urator może dołączyć wnio~ek o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie

zezn a ń świadków, zamieszkałych za granicą albo mających stwierdzić okoliczności, którym osk '1 rżony w wyjaśnieni ach swych nie zaprzeczył.

~

Poz. ·364

§ 3. Wraz z aktem oskarżenia' przesyła się sąd owi

akta śledztwa oraz inne załączniki sprawy.

,

K S I Ę G A

Postępowanie

VII.

przed sądem pierwszej instancji.

Rozdział

'rt.

L

Przygotowan.'e do rozprawy

Jeżeli

głównej.

oskarżenia

249. § 1.

akt

nie odpowiada warunkom formalnym , przepisanym wart. 247

i 248, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu uzupełnien i a braków w termipie siedmiodniowym.

§ 2. Termin ten dla oska r życiela pryw atnego jest

zawity.

Art. 250. Prezes zarządza doręczenie o s karżone­

mu odpisu aktu oskarżen i a wraz z l istą osób, które ma

się wezwać do sądu, i wykazem dowodów, wskazanych

przez oskarżyciela.

Art. 251. § 1. Prezes, nie zarządzaj ąc d Gi' ęczeni a

odpisu aktu o ska r żenia, wnosi sprawę na p os:edzenie

ni ejawne, je że li zachodzi jeden z nas!ępują cych wypadków

a) istnienie ok oli czności, uZ<J. sadn i ających umorzenie postępowania w myśl art. 3;

b) złożenie aktu oskarżenia przez nie uprawnionego

oskarżyciela;

c) niewłaściwość sądu;

d) konieczność uzupe ł nienia śledztw". lub wydania

innego zarządzenia,

przekraczającego

władzę

prezesa.

§ 2. Na posiedzeniu n iejawnym sąd umarza postępowanie w całości lub w części bą dź

u znają c

niewłaściwość sądu przekazuje sprawę komu należy, bądź

wydaje inne stosowne postanowienie.

Art. 252. Niezwłocznie po doręczen iu aktu oskarżen ia prezes sądu

a) wyznacza termin rozprawy głównej i zarządza

wysłanie wezwań z uwzględn i eniem czasu, pot rzebnego stronom na przygotowanie się do

obrony;

b) zawiadamia powoda cywilnego o wpłynię c iu

aktu oskarżenia.

Art. 2:53. § 1. Pomięd zy doręc zeniem wezwania

oskarżonemu a terminem ro zprawy powinno upłynąć

przynajmniej siedem dni.

§ 2. W razie n iezachowania tego terminu - oskarżony może żądać odroczenia rozprawy.

Art. 254. Jeżeli strona ma obrońcę, pełnomocni ka

lub przedstawiciela ustawowego, należy Jeh również

zaw i adomić o termini.e.

Art. 255. Prokuratora zawiada mia się o t ermin ie

przez doręczenie mu listy wyznaczonych spraw.

Art. 256. § 1. Oskar żo ny ma prawo wnos i ć w t erminie siedmiodniowy m od daty doręczenia odpisu aktu

oskarżenia o wezwanie in nych osób oraz sprow adzenie

innych dowodów, prócz wskazanych w w ykazie, załą­

czonym do aktu osk arżenia, o czym n a le ży uprzedzić

oskarżonego ' przy doręczeni u odpisu aktu oskarżenia

§ 2. Wskazując nowe oso by lub inne dowody, .

st.rona powinna pod ać okoliczności, które w ten sposób

chce stw i erdzić.

§ 3. W terminie. określonym w . § 1, służy oskar...,

~. onemu prawo złożenia uz.asaclni onego wniosku o wez~

Dz1ennik Ustaw Nr 40

--

51f --

wanie na rozprawę świadków, co do których prokurator wnosił o odczytanie ich zeznań na r ozprawie

(art. 248 § .2).

§ 4. Dla powoda cywilnego termin siedmiodniowy

liczy się od daty otrzymania przezeń zawiadomienia

(; wpłynięciu do sądu aktu oskarżenia.

Art. 257. Wezwanie świadków i biegłych oraz

sprowadzenie dowodów, wskazanych przez stronę, zarządza prezes sądu, a wykaz ich doręcza si ę niezwłocz­

n ie stronie przeciwnej.

Art. 258. § 1. P r ezes sądu zarządza w ezw anie

świadków, co do których strona złożyła w

terminie

w n iosek, przewi dziany wart. 256 § 3.

§ 2. Wnioski stron o wezwanie nowych osób

i spr owadzenie innych dowodów, prócz wskazanych

w wykazie załączonym do aktu oskarżenia, kieruje prezes sądu na posiedzenie n iejawne, jeżeli uznaje, że okol i czności, które strona chce stwierdzić, nie mogą mieć

wp ływu !].a treść wyroku.

§ 3. Jeżeli wniosek złożono po terminie, prezes

kieruje go na niejawne posiedzenie sądu, który może

powzi ąć postanowienie odmowne, jeżeli zachodzą warunki, przewidziane wart. 292.

§ 4. Przepisy powyższe nie dotycz,ą prokuratora.

Art. 259. Strona, której w myśl art. 258 odmówiono wezwania świadków lub biegłych, może sama

sprowadzić ich do sądu.

Art. 260. Niezależnie od żądania stron, prezes są­

du ma prawo wzywać świadków i b i egłych or az sprowadzać inne dowody.

Art. 261. § 1. W spr awach o przestępstwa, za które ustawa przepisuje jako najwyższe kary grzywnę lub

pozbawienie wolności do dwóch lat albo obie te kary

łącznie, niezależnie od kar dodatkowych, tudzież w sprawach, dotyczących tylko wydania łącznego wyroku osoBiste stawiennictwo oskarżonego jest obowiązkowe

wtedy tylko, gdy sąd wyraźnie uzna je za n i ezbędne,

co należy zaznaczyć w wezwaniu.

§ 2. We wszystkich innych sprawach osk a rżony

jest obowiązany stawić się do sądu osobiście.

Art. 262. § 1. Oskarżonego, osa dzonego tymczasowo w areszcie w siedzibie sądu, sprowadza się w każ­

dym razie na rozprawę główną.

§ 2. W sprawach) w których stawiennictwo oskarżonego nie jest obowiązkowe, a oskarżony jest osadzony w areszcie w innym okręgu sądowym, sprowadza

s j ę go na rozprawę wtedy tylko, gdy sąd uzna to za nie~będne.

Art. 263.

Oddalenie jakiegokolwiek wniosku przed

nie tamuje podniesien ia tego wniosku

na rozpi'awie, choćby się nie ujawni ły nowe okoliczrozprawą głó'lv"llą

ności.

Rozdział

II.

Og(,lny porządek rozprawy głównej.

Art. 264. Przewodniczą cy kieruje rozprawą

czuwa nad jej prawidłowym tokiem, bacząc, aby, o ile

szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie, dowody na poparcie oskarżenia były ,Przedstawione przed

clowodami służącymi do obrony.

Art. 265. § 1.

Oskarżonemu, świadkom i biegłym zarówno sędziowie jak i strony

z a dają

pytania

bezpośrednio, o ile przewodniczący inaczej nie zarządzi.

Poz. 364

§ 2. PrzeW'Odniczący uchyla pytania, które uznaje

za niestosowne,

Art. 266.

§ 1.

Przewodniczący daje stronom moż­

ność wypowiedzenia się co do

ulegających rozstrzygnięciu.

wszystkich przedmiotów

§ 2. Jeżeli w jakiejkolwiek kwestii jedna ze stron

zabiera głos, prawo głosu służy również wszystkim innym stronom, w każdym jednak razie oskarżonemu lub

jego c-brońcy służy głos ostatni.

Art. 267. Przewodniczący rozstrzyga ostatecznie.

o przychylnym załatwieniu każdego wniosku strony,

~eżeli inna strona się nie sprzeciwia. W przeciwnym razie musi zapaść postanowienie sądu,

Art. 268. Przewodniczący wydaje wszelkie zarzą­

dzenia niezbędne do utrzymania w sali sądowej ' spokoju

i porządku.

Art. 269. Przewodniczący może wydać zarządze­

nia celem uniemożliwienia oskarżonemu wydalenia· się

z sądu przed ukończeniem rozprawy.

Art. 270. § 1. Jeżeli oskarżony, pomimo upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje się nadal

w sposób zakłócający porządek rozprawy lub ubliża­

jący powadze sądu, przewodniczący może wydalić

go

czasowo z sali sądowej.

§ 2. Po powrocie oskarżonego do sali, przewodniczący zawiadamia go o wszystkim,

co się odbywało

w jego nieobecności, i daje mu możność złożenia w tej

mierze wyjaśnień.

Art. 271. Jeżeli obrońca lub pełnomocnik strony,

mimo upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje

się nadal w sposób zakłócający porządek rozprawy lub

ubliżający powadze sądu, przewodniczący odbiera mu

głos, a sąd może usunąć go od udziału w sprawie.

Art. 272. § 1. Jeżeli usunięto obrońcę, przewodna żądanie oskarżonego, a gdy obrona jest

z mocy ustawy niezbędna - to z urz~du, wyznacza mu

nowego obrońcę.

§ 2. Jeżeli wyznaczony obror1ca nie może objąć

niezwłocznie obrony, należy rozprawę

przerwać

lub

niczący

od roczyć.

Art. 273. § 1. O ile art. 269 - 272 nie stanowią

inaczej, mają zastosowanie przepisy art. 35-40 prawa

o ustroju sądów powszechnych.

§ 2. Względem oskarżonego aresz'towanego stosuje się w wypadku art. 36 prawa o ustroju sądów powszechnych zamknięcie odosobnione na czas do dwóch

tygodni.

Art. 274. Od zarządzenia przewodniczącego służy

do sądu.

Art. 275. § 1. Przy wejściu sądu na salę wszyscy

obecni stoją, aż póki sędziowie nie zajmą swoich

miejsc.

. § 2. Wstaje również każda osoba, do któr ej sąd się

zwraca lub która do sądu przemav,ria.

odwołanie

Art. 276. Rozprawa odbywa się ustnie

od tej zasady wskazuje ustawa.

i

jawnie.

Wyjątki

Art. 277.

Sąd zarządza prowadzenie przy drzwiach

zamkniętych całej rozprawy lub jej części, jeżeli jawność postępowania mogłaby obrażać

dobre obyczaje,

wywołać niepokój publiczny, albo ujawnić okoliczności,

których zachowanie w tajemnicy jest niezbędne ze

względu na bezpieczeństwo Państwa lub inny ważny

interes publiczny.

Dz.iennik Ustaw Nr 40

'5 12 -"

------------------------~-----------------------------~~

Art. 278. Sąd może zarządzić proWadzenie przy

drzwiach zamkniętych całej rozprawy lub j-ej częSCL,

j eieli c~ oćby jeden z oskarżonych nie ukończył lat

siede mnastu.

Art. 279. W sprawie o zni esławienie rozprawa jest

j a'\\rna wtedy t ylko, gdy oskarżyciel tego zażąda.

Art. 291. § 1. Przed rozpoczęciem przewodu sądowe­

go przewodniczący zarządza ll.5unięcie ś"vi a dków do osobnegopokoju.

·

.

§ 2. Biegli pozostają na sali, o ile sąd uzna to ia

po~~~

.

§ 3. Oskarżyc iel prywatny oraz powód cywilny pozostają n a sali, choćby mieli składać zeznania jako

Ad. 280. § 1. P odczas rozpoznawania sprawy

przy d rzwiach zamkniętych, prócz osób oiorących

udz iał w sprawie. mogą b yć o'~ ecne po dwie osoby

wskazane przez oskarżyciela i osk arżonego .

Ol>

~ 2. Je żeli jest kilku oskarż ycieli l ub oskarżonych,

k aioy z nich mo że żądać pozostawienia na s ali jednej

osoby .

§ 3. Ponadto s ąd mo że, b ez wysłuch ania s troIl,

zezwolić 'poszczególnym osobom na obecność . p rzy rozprawie.

§ 4. W r azie p rowa dzenia rozprawy przy drzwiach

z amkniętych ze wz gl~du na b ezpiecze ńs two Państwa ,

sąd może odmó wić żądaniu, zg ł oszonem u na zasadzie

§§ 1 i 2, j eż eli u zna t o za potrz ebne celem ścisł ego z:J.chowania tajemnicy.

świa dkowie.

Ogłoszenie

Art. 231.

j awnie.

wyroku odbywa

się

zawsze

Art. 282. § 1. P odczas jawnej rozprawy, oprócz

osób b ior ących ud ział w sprawie, mogą być obecne tylko osoby pełnoletnie, nie u zbrojone.

§ 2. Przepis § 1 co d o u zbroj en ia nie dotyczy oSób

ob owiązanych d o noszenia broni.

Art. 283. N iepeł n o l e tn i słuchacze zakładów naukowych mogą b yć obecni pod czas jawnej r ozprawy Ze

zezwoleniem prz ewodniczącego .

Art. 28!. Świa dek, który n ie uk oń czył la t si ed~m­

n as tu, może być obecny na sali sądowej wtedy t yl ko,

gdy ob 2c ność jego jest dla sąd u n ie zbędna.

R o z d z i a ł

Rozpoc zęcie

rozprawy

III.

głównej .

Art. 285. Rozprawę g ł ówną roz poczyna w ywol anie

sprawy. po czym pr ze wodniczący sprawdza, czy wszyscy

w ezwani są · obecni.

Art. 286. Jeż eli n ie st awił s i ę oskarżony , kt 0re~ 0

j est ni ezbędna. sąd b ą dź zarządza jego natych miastowe dostavvienie, b <\dź od racża rozprawę·

obecno ść

Jeżeli oskarżony , pozostający na wolności ,

Ad. 287.

wy da lił się samowolnie przed ukollczeniem rozprawy, sąd

m oże dokończyć rozprawę w jegó ni eobecności, o ile go

i n ie u znaje dalszej jego ob ecności za

n i ezbędną; wyroku w ty'm wypadku n ie uw aża się za zaoczn".

ju ż przes łucha ł

Art. 288.

o skarżyc i el a

Nie us prawiedliwione niestawiennictwo

prywatnego u waża się za' od stąpien t e od

os karż2nia .

•

Art. 289. W r azie nies tawiennictwa powoda cywiln ego w chwili rozpoczęc i a ro zprawy sąd pozostawi a b ez

rozpoznania powództwo cywilne, chyba że powód wnosił o rozpoznanie powództwa w jego nieobecności.

razie niestawiennictwa śwb dka l ul )

uzna jego przesłuchanie za ni ezbęd ­

ne. a zarządzenia zastosow a ne w celu spowodowan ia

:jego stawiennictwa p ozostarta b ez ·skutku. przerywa lub

odracza rozpra wę.

Art. 290. W

biegłego, sąd , j eżeli

Art. 292. § 1. Sąd u wzgl ędni zgłoszony na rozprawie wniosek o prz e słuchanie świadków i bi egłych

oraz o p rzeprowadzen ie innych dowodów wtedy tylko,

j eżeli okoliczno ści, na których stwierdzenie dowód w ska zano, mogą mi eć wpływ na treść wyroku.

.

§ 2. Sąd może odrzucić na rozpr awie nie zgłoszony

w t erminie, przewidzian y m wart. 256, wniosek o przesłu c hanie ś w iad ków i b iegłyc h or az o przeprowadzenie

innych d owodów

a) j eżeli d ow ód dotyczy jedynie o kolicznoś c i, mogą ­

cych m i eć wpływ na tr e ść orzeczenia o karze lub

o środkach z abezpie czaj ą cych;

.

b) je żeli dowód, który d otyczy okolicz ności , m og ą­

cych mi e ć wp ły w na treść orzeczenia o winie, znany był stron ie t ak wcześnie, ż e mogła go zgłosić

w t erminie.

§ 3. Sąd p ostanawia według swego uznanią. o nie

zgł oszonym w t erminie w n iosku strony co do w ezwania

na rozpr B.w ę świ 9. d kó\.v zamiast odczytania ich ze z n ań

(art . 256 § 3).

R o z d z i a ł

IV.

P new ód s ądo wy.

Art. 293. P rzewód s~dowy r ozpoczyna s ię od odczytania aktu osk arż~ n i 9..

Art. 294. N astępnie prz ewodniczący zapyt uj e oska rżon ego, ezy p rzyznaj e się cl0 zarzuconego

mu c4y nu

i j akie wyj 8.śnienia chce złożyć są dowi.

Art. 295. Po wysłLtchani u oska rżon ego przewodnic zący zarządza postępowanie

dowodowe oraz poucza

oslorżonego, ż e wolno mu c z ynić u wagi i składać wyj aś ­

ni·enia co do ka ż dego dowodu.

Art. 295. J eż e lI wyjaśn ienia oskarżon ego przyznają ­

cego się d o winy n ie budzą wątpliwości, s ą d mD ż" .z.a

zgodą stron nie pr zcp,· o\'lCl.dz9.ć post ęp o ',vania

d owodow ego lub prz ep ro w3.dzi ć j e t ylko częściowo.

A rt. 2:97. § 1. Os karżony ma prawo być obecny

przy wszystkich c zynnościach postępowa n ia dowodowego.

§ 2. T ylko wyhtkowo, j eżel i mJeży się ob 3 w iać, że

obecność oskarżon eg o od działywać by mo gła k rępująco

na wyjaśnienia wsp ółosk9. rżon ego albo na zeznan ia świad­

ka lub b iegłego, prz ewod nic zą cy m oże zar ząd z ić, aby na

czas przesłu chania da n ej osoby oskarżony wydali ł si ę

z sali sądowej . Przepis art. 270 § 2 ma zastosowanie.

Art. 298. K ażdego ś\oviadl~a wzywa s ię na salę osob no i przesl uch':l je się w nieobecności t ych świadków,

którzy jeszcze nie zeznawali.

Art. 299. § 1. W olno odczytywać n a r ozpraw ie

protokoły p rzesł u chania świadków, sporządz one w śleqz ­

twie lub na r ozprawie, j eżeli świ adkowi nie można było

doręczyć w ezw?,nia albo j eżeli świadek nie stawił , s ię

z powodu przeszkód, nie dających się- usunąć albo zbyt

trudnych do usun ięci a , albo z powodu znacznej odl egłoś ci

mi ejsca pobytu, b ądź też stawiwszy się zeznał inacz€j niż

w postE;'powaniu poprze dnim albo odmówił zeznań, aP)0

oświadczył, że pewnych szczegółów nie pamięt<l.

Dziennik Us~aw Nr 40

Wolno również odczytywać na rozprawie prow śledz­

twie lub na rozprawie w innej sprawie, jeżeli świadkowie

byli badani w danej sprawie, a zachodzą warunki, przewidziane w § 1.

<; 3. Wolno odczytywać na rozprawie protokoły przeBłucóania świadków w śledztwie lub przed sądem, jeżeli

prokurator o to wnosił w akcie oskarżenia, a strona nie

złożyła w terminie określonym wart.

256 wniosku

o wezwanie ich na rozprawę.

§ 4. Wolno odczytywać na rozprawie protokoły

przesłuchania oskarżonego, sporządzone w śledztwie lUD

na rozprawie, w tej lub innej sprawie, jeżeli oskarżony,

którego stawiennictwo nie jest obowiązkowe, nie stawił

się osobiście na rozprawę, albo jeżeli oskarżony, stawiwszy się na rozprawę, bądź złożył wyjaśnienia inne niż

w postępowaniu poprzednim, bądż odmówił wyjaśnień,

bądź oświadczył, że pe'vnych szczegółów nie pamięta.

§ 5. P<1za tym wolno odczytywać za zgodą stron

wszelkie protokoły przesłuchania świadków i oskarżo­

nych, sporządzone w śledztwie lub przez sąd, oraz opinie

biegłych złożone poza sądem lub śledztwem.

§ 6. Sąd może zaniechać za zgodą stron odczytywania potokołów i opinii biegłych i zaliczyć je w poczet dow odów ujawnionych na rozprawie.

Art. 300. § 1. W olno również odczytywać

1) zawiadomienia pokrzywdzonych o przestępstwie;

2) protokoły ogl~dzin i re\vizji, sporządzone w śledz­

twie lub przez sąd;

3) orzeczenia karne już poprzednio przeciwko oskarżonemu zapadłe;

4) zaświadczenia lekarskie;

5) opinie biegłych, złożone wobec sądu lub w śledztwie;

6) inne złożone do akt dokumenty urzędowe lub prywatne.

§ 2. Przepis art. 299 § 6 ma tu odpowiednie z:"s10Eowanie.

Art. 301. Złożone w toku rozprawy dokumenty, o ile

mają znaczenie dla sprilwy, sąd okazuje s tJ"onom, dołą­

cza do akt i odczytuje w całości lub częściowo.

Art. 302. Inne dowody rzeczowe, o ile temu nie

stają na przeszkodzie rozmiary lub właściwości przedmiotu, wnosi się na salę i okazuje sędziom i stronom.

Art. 303. Świadkom i biegłym okazuje si ę dowody

rzeczowe dotyczące ich zeznań.

Art. 304. Po przeprowadzeniu każdego d owodu

strony mają prawo zabierać głos w celu złożenia wyjaś­

§ 2.

tokoły przesłuchania świadków, sporządzone

"I

513

Poz. 364

sąd przerywa lub odracza rozprawę i poleca przesłucha­

nie świadka jednemu ze swoich sędziów lub sądowi powiatowemu, w którego okręgu świadek przebywa.

§ 2. O terminie czynności sądowych sąd zawiadamia w miarę możności oskarżyciela oraz oskarżonego i jego obrońcę. Podejrzanego aresztowanego sprowadza się

tylko wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne. Strony, jeżeli się stawią, mają prawo być obecne przy

czynnoś­

ciach i zadRwać pytania. Niestawiennictwo stron .nie

wstrzymuje czynności.

Art. 308. § 1. Przewodniczący może przerwać rozprawę główną dla wypoczynku, bezzwłocznego sprowadzenia dowodów lub innych ważnych przyczyn.

§ 2. Przerwa rozprawy może trwać najwyżej 42 dni.

§3. Jeżeli przewodniczący, zarządzając przerwę,

oznaczy jednocześnie czas i miejsce, w których odbędzie

się dalszy ciąg rozprawy, wówczas osoby obecne na

przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowym terminie bez osobnego wezwania. Przepis art. 105

ma tu odpowiednie zastosowanie.

Art. 309. § 1. Rozprawę przerwaną prowadzi się

po przerwie w dalszym ciągu.

§ 2. Jednakże należy ją przeprowadzić od początku

a) jeżeli sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek

stron uzna to za potrzebne;

b) jeżeli skład sądu uległ zmianie.

Art. 310. § 1. Odroczenie rozpoczętej rozprawy

może n:1stąpić tylko na mocy post~mowienia sądu.

§ 2, VV r~zie odroczenia rozprawy prowadzi się ją

\V nowym terminie od początku.

Art. 311. Po zRlwńczeniu postępowania dowodowego przewodniczący' zapytuje strony, czy nie życzą sobie

uzupełnienia przewodu sądowego, a w nzie odpowiedzi

odmownej ogłasza, że przewód sr:dowy jest zamknięty.

Art. 312. Przewód sądowy można wznowić tylko na

mocy pos1<mowienia sądu.

Art. :n3. Jeżeli na podstawie okoliczności, które

wyszły n3 jaw w toku rozprawy, oskarżyciel

zarzucił

osko.rżonemu inny czyn prócz tego, który akt oskarżenia

wskazuje, sąd może przystąpić do natychmiastowego rozpoznania nowego oskarżenia tylko za zgodą oskarżyciela

i oskarżonego.

Art. 314. W razie odroczenia rozprawy w myśl

art. 313 oskarżyciel wnosi nowy akt oskarżenia.

R o z d z i a ł

nień.

Art. 305. § 1. Jeżeli na rozprawie okaże się, że zachodzą istotne braki w przeprowadzeniu śledztwa, których na rozprawie uzupełnić nie można, sąd zwraca akta

()Ska rżycielowi publicznemu celem uzupełnienia

śledz­

twa, wskaz..u jąc zarazem, w j aki m kierunku winno być

oCno uzu pełnione .

§ 2. P o uzupełnieniu śledztw:! oskarżyciel publiczny

bądż składa n owy akt osk:lrżenia, bądź umarza spra wę.

Art. 306. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania oglę­

dzin na miejscu, sąd dokonywa ich w całym składzie lub

wyznacza w tym celu jednego ze swoich członków lub

innego sędziego. Art. 307 § 2 ma odpowieC!nie zastosowanie.

Art. 307. § 1. Jeżeli świadek, któr y nie może się

stawić lub którego stawiennictwo jest utrudnione z powodów, wymienionych wart. 299, nie złoż ył już poprzednio w śledztwie lub na rozlJl"9wie zeznania co do

<;Jkoliczności, której stwierdzenie ~ąd uzna za ni~zb~dne,

Głosy

V.

stron.

Art. 315. Po zamknięciu przewodu sądowego przeudziela głosu stronom, które " przemawiają

w następującym porz ądku: oskarżyciel publiczny, prywatn y, powód cywilny, obrońca oskarżonego i oskarżony.

Art. 316. Oskarżonemu, z którym sąd porozumiewał się przez tłum·acza, należy przed udzieleniem głosu

przetł uma czyć z głosów stron przynajmniej

osta teczne

wnioski oskarżyc iel a, powoda cywilnego i obrońcy.

Art. 317. Jeżeli oskarżyc i el lub powód cywilny ponownie zabierają głos, należy w lwlejności przemóvlicń

udzielić obrońc y i oskarżonemu gł osu ostatniego.

wodniczący

Rozdział

VI.

Wyrolwwanie.

Art. 318.

Po wysłuchaniu głosów stron sąd

stępuje ni~zwlgcZJlie do narady.

przy...,

Art. 319. Narada i głosowanie sędziów są tajne.

Prócz sędziów należących do składu sądzą cego może być

przy nich obecny tylko protokolant.

Art. 320. Podstawę orzeczenia stanowi ca łokształt

okoliczno ści uja\vnionych w toku przewodu sądowego.

Art. 321. § 1. Narada i głosowanie odbywają się

z osobna co do winy oraz co do kary i środków zabezpieczających .

Narada i głosowanie co do winy obejmują rówktóre według ustawy wyłączają,

zmniejszają lub zwiększają przestępność czynu.

Art. 322. Po omówieniu s9rawy przewodniczący

zbiera głosy sędziów, począwszy od naj młodszego. Przewodniczący głosuje ostatni.

bezwzględną

Art. 323. § 1. Orzeczenie zapada

§ 2.

nlez

okoliczności ,

większością głosów.

§ 2. J2źeli przy rozstrzyganiu innego pytania,

prócz pytania co do winy, zdania tak się podzielą, że

żadne z nich nie uzyska bezwzględnej większości, zdanie

najmniej przychylne dla oskarżonego przyłącza się do

zdania. ll.';jbardziej doń zbliżonego.

§ 3. Se.dzia, który głosował za uniewinnieniem. może się wstrzymać od głosowania co do kary, ale wtedy

głos jego przyłącza się do zdania

naj przychylniejszego

dla oskarżon ego.

Art. 324. § 1. Jeżeli przy naradzie ujawni się potrzeba .Llzupełnieni=t

m=tteri9,lu dowodoweoo

sad może

"

.

, '

<'::>'

wznOWlC przev/od sądowy, przerwac lub odroczyć 1'02pn\wę i z2.rządzić zebranie materinłu dovrodo\vego, choć­

by strony tego nie żąd3ły.

§ 2. Jeżeli n~ podstawie okoliczności które wyszły

na jaw w toku rozpr:o\wy, sąd stwierdz:i m'ożność zakw;lifikowania czynu, z~rzucanego oskarżonemu, pod surowEZy przepis karny, to wznawia przewód sądowy i uprzedza o tym strony.

Art. 325. Pa ukoń cz eniu gło!Oowan13 jeden z sędziów

lub protokolant pisze sentencję wyroku, którą wszyscy

SędZiOwie podpisuj,~. nie wyłączając przegłosowanego.

Art. 326. Sędzia przegłosowany ma pra\vo złożyć

na piśm ie uzaS<l.dnienie swego odrębnego zdania przed

upływem terminu do uzasadnie!1ia wyroku.

Art. 327. W sprawie zawiłej sąd może odroczvć wydanie sentencji najwyżej na trzy dni. Dzień i ~odzine

ogłoszenia sentencji należy niezwłocznie obwieściĆ w sali

<.-

sądowej.

Art. 328.

Ka.żda sentencja

wyroku

powinna

za-

Wli,erać

al oznaczenie sądu, który go wydał;

bl nazwiska sędziów, prokuratora i prctokolanta;

c) datę i , miejsce rozpoznawania spr=twy i wydania

wyroku;

d) imię i nazwisko oraz inne dane ustalające tożsamość oskarżonego;

e) dokładne określenie zarzucanego oskarżonemu

czynu z podan iem cza.su i mie jsca jego popełnienia.

Art. 329. Sentencja v/yroku skazującego powinna

ponadto zawierać

al ustalenie czynu przypisanego oskarżonemu;

hl wskazani~ ?rzepisu zastosowanej ustawy karnej;

c) karę, na JaKą oskarżonego skazano.

Art. 330. Prócz danych wskazanych wart. 323 i 329

sentencja \vyroku zawiera w miarę potrzeby orzeczenie

co do środków wychowawczych lub zB.bezpieczają cych,

w 9.runkowego zawieszenia wykonania kary, u wolnienia

od kary, umorzenia postępowania, co do koszt·)W sądo-

Poz. 364

wych, powództwa cywilnego, dowodów rzeczowych innych kwestii, rozstrzygniętych przez sąd.

Art. 331. Zasądzając powództwo cywilne sąd nie

jest związany zakresem roszczeń zgłoszonych przez powo~a cywilnego.

Art. 332. W razie umorzenia postępowania lub wydania wyroku uniewinniającego oraz w razie uznania,

że materiał zebrany w sprawie karnej nie wystarcza do

rozstrzygnięcia powództwa cywilnego, sąd pozostawia

powództwo bez rozpoznania w całości lub w części.

Art. 333. § 1. Rzeczy ulegające wydaniu sąd wydaje osobie uprawnionej .

§ 2. Jeżeli wyniknie spór o prawo własności do

rzeczy ulega jących wydaniu, a nie ma dostatecznych danych do natychmiastowego rozstrzygnięcia, sąd odsyła

strony na drogę procesu cywilnego.

Art. 334. Po podpisaniu sentencji wyroku przewodniczący ogłasza ją publicznie, a obecni, z wyjątkiem sądu,

wysłuchują jej stojąc.

Art. 335. § 1. Zaraz po ogłoszeniu sentencji przewodniczący przytacza ustnie najważniejsze powody wyroku.

§ 2. Sąd może zaniechać przytoczenia powodów wyroku w sprawie, w której cała rozprawa odbyła się przy

drzwiach z=tmkniętych.

Art. 336. VI razie uniewinnienia oskarżonego aresztowanego przewodniczący zarządza natychmiastowe wypuszczenie go na wolność.

Art. 337. Po ogłoszeniu sentencji przewoalllczący

wskazuje stronom sp osób i termin odwołania się od wyroku.

I

Art. 338. § 1. Sąd wojewódzki sporządza wyrok

z uz=tsadnieniem na piśmie w każdej sprawie bezzwłocz­

n ie po ogłoszeniu wyroku.

§ 2. Sąd powiatowy sporządza "wyrok z uzasadnieniem na piśmie wtedy tylko , gdy strona w terminie zapowi",dziab odwołanie się od wyroku.

§ 3. Odpis wyroku z uZ3s3.dnieniem sporządzić należy w ciągu tygodnia od daty zapowiedzenia i doręczyć

stronie. która zgłosiła zapowiedzenie.

§ 4. Jeżeli strona miała obrońcę lub jeżeli sąd na

żąd=tnie oskarżonego wyznaczył obrońcę z urzędu, odpis

wyroku doręcza się ob ro ńcy.

Art. 339. § 1. Uzasadnienie każdego wyroku po'winno za'Hierać

a) dokładne ust =tlenie jego podstawy faktycznej

przez wskazanie, j?ki e fakty sąd uznał za udowodnione lub nie uuowodnionp. na jakich w tej

mierze op:?rł się dowodC!ch i dlaczego nie uznał

dowodów przeciwnych;

b) wyj2.śnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem zastoEowar:ych przepisów ustav:y.

§ 2. Uzasadnienie w yroku skazującego powi nno

n adto zawierać przytoczenie okoliczności, które sąd miał

na wz.ględzie przy wymiarze kary i stosowaniu środków

wychowawczych lub zabezpieczających.

Art. 340. Wyrok z uzasadnieniem podpisują sędzio­

wie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli który

z sędziów nie może podpisać, prezes sądu zaznacza przyczynę tego na wyroku.

R o z d z i a ł

VII.

Stosowan.~e środków wychowawi:zych i zabezpieczającydl.

Art. :1H. O zastosowaniu środków zabezpieczają­

cych orzeka sąd w1aściwy do rozpnnawania danej

sprawy.

I

~

Art. 342. § 1. Orzeczenia co do

a) skazania n ieletniego na umieszczenie w zakła dzie

poprawczym;

b) zastosowania środków wychowawczych zamiast

umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym;

c) wymierzenia k::u'y nieletniemu, przeciw któremu

wszczęto post~powanie karne po ukończeniu 17

r oku życia - w wype,dku uznania za niecelowe

umieszczenia go w zakładzie poprawczym;

d) zastosowania środków wychowawczych wzglę­

dem nieletnich, nie ulegających karze;

e) oddania skazanego pod dozór ochronny na czas

warunkowego zawieszenia wykonania kary;

f) umieszczenia sprawcy w zakładzie leczniczym;

g) umieszczenia przestępcy w domu pracy przymusowej lub w Zł!kładzie dla niepoprawnych sąd zamieszcza w wyroku (art. 330).

§ 2.

Orzeczenia co do

a) zastosowania środków wychowawczych (§ 1

lit. d»;

b) umieszczenia niepoczytalnego sprawcy w zakła­

dzie leczniczym;

c) umieszczenia w zakładzie leczniczym sprawcy

czynu, pozostającego w związku z nadużywaniem

n apojów wyskokowych lub innych środków odurzających, oraz ewentualnego

odbycia przezeń

wymierzonej kary;

d) oznaczenia osoby lub instytucji, której sąd powierza wykonanie dozoru ochronnego

sąd zamieszcza w postanowieniu, jeżeli nie uczyniono

tego w wyroku.

§ 3. W wypadkach, prz e~zianych w § 2 pod

lit. b) i c), sąd stosuje przep isy art. 237 § 1.

Art. 343. Orzeczenia co do

a ) wykonania zawieszonej kary;

b} ewentualnego wykonania l;.ary po zwolnieniu

przestępcy z zakładu lecznicze:g o;

c) zwolnienia z zakładu leczniczego, z domu pracy

przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych;

d) zastosowania środków zabezpieczających w wypadku umorzenia sprawy;

e) umieszczenia nieletniego w więzieniu zamiast

w zakładzie poprawczym wydaje sąd pierwszej instancji w postaci postanowienia.

Art. 344. Przed wydaniem postanowj.enia o zwolnieniu skazanego z zakładu leczniczego, z domu pracy

przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych sąd zbiera

wiadomości od zarządów wymienionych zakładów zabezp~zających co do stanu zdrowia i zachowania się skazanego.

Art. 345.

§ 1. W wypadkach, przewidzianych

w ustawie, sąd pierwszej instancji, który orzekł umieszczenie nieletniego w zakł adzie poprawczym, może na

wniosek tego zakładu lub z własnej inicjatywy, po zebraniu wiadomości z zakładu, wydać na posiedzeniu n iejawnym postanowienie co do warunkowego zwolnienia

wychowańca i oddania go pod

dozór wyznaczonego

w tym celu kuratora.

§ 2. Również na posiedzeniu niejawnym sąd postanawia odwołanie zwolnienia w wypadkach prawem przewidzianych.

Art. 346. Na postanowienia, wyl'llie~one wart. 342

§ 2, 343 i 345, służy zażalenie,

..........

Poz. 364

R o z d z i a ł

VIII.

Wyrok zaoczny.

Art. 347. § 1. Jeżeli osk a rżony, któremu w~zwanie

nie sta'Nił si ę n Cl. rozp raw ę gló wną ani też

w jego imieniu nie stawił się obrońca, a sprawa nie wymaga osobistego stawiennictwa oskarżonego , sąd albo

przeprowadza rozprawę i wydaje wyrok zaoczny, albo

odracza rozprawę i nakazuje oskarżon e mu sta wić się osodoręczono,

biście.

§ 2. Przy zaocznym rozpoznawaniu sprawy sąd odczytuje wyjaśnienia oskarżonego poprzednio przez niego

złożone.

§ 3. Wyrokiem zaocznym nie można orzec umiesz- ./ ......

czenia w domu pracy przymusowej, w zakładzie dla niepoprawnych oraz nie można zastosować środków poprawczych lub wychowawczych.

Art. 348. Odpis sent'0ncji wyroku zaocznego dorę­

cza si~ oskarżonemu, zawiadamiając go równocześnie, że

termin do zapowiedzenia środka odwoławczego lub wniesienia sprzeciwu liczy się od daty doręczenia tego odpisu.

Art. 349. § 1. OS!;:;lrżony może bądź zapow'iedzieć

środek odwoławczy od wyroku, bądź

Wl1lesc sprzeciw

z prośbą o zarządzf'nie nowej rozprawy w sądzie pierwszej inst2.ncji. W sprzeciwie oskarżony obowiązany jest

usprawiedliwić swe niestawien:1ictwo oraz uzasadnić,

dlaczego nie mógł o przyczynie niestawiennictwa zawiadomić sądu przed wydaniem wyroku.

§ 2. . Wybór jednego ze środków obrony powoduje

utratę drugiego, chyba że oskarżony połączy ze sprzeciwem, na wypadek jego odrzucenia, zapowiedzenie śr od­

ka odwoławczego.

Art. 350. Sąd ~a posiedzeniu n iejawnym rozpatqde

sprzeciw i jeżeli UZIB

n ies t : n \'iennictwo oskarżonego

i niezawiadomienie sądu o przy czynie niestaw iennictwa

za usprawiedliwione, zarządza ponowną roz prawę ·

Art. 351. § 1. Wyrok zaoczny traci moc z chwi lą,

gdy oskarżony lub jego obrol1ca stawi si~ na rozprawę

w terminie ponoWnym.

§ 2. W tazie nie usprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego lub jego obrońcy na rozprawę ponowną, wyrok zaoczny pozost<: je w mocy.

Art. 352. Niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na rozprawę ponowną nie tamuje rozpoznania

sprawy.

K S I Ę G A

VIII.

Srodki odwoławcze.

Rozdział

1.

Zażałenia.

Art. 353. § 1. Na postanowienie sądu lub prokuratora, zamykające drogę do wydania wyroku, służy zażalenie.

§ 2.

Na inne postanowienie sądu lub prokuratora

wypadkach określonych w usta-

zażalenie służy tylko w

wie.

§ 3. Zażalenie sbży tylko do jednej instancji.

Art. 354. § 1. Zażalenia na czynnoscl prokuratora, referendarza śleDcze go i asesora prokuratu~~ dok,

n ane w śledztwie rozstrzyga prokurator . bezposredmo

przełożony.

,

.

..

§ 2. Jeżeli śledztwo prowadzą Inne organy mz I?rokuratorskie, zażalenie rozstrzyga prokurator sprawuJący

n adzór nad śledztwenl.

5t6 --

Poż. ~64

§ 2. Do cofnięcia rew/z] l, założonej przez osoby,

wymienione wart. 362, lub na korzyść oskarżonegolPrzez

prokuratora, konieczna jest zgoda oskarżonegD.

Art. 365. § "1. Powód cywilny może założyć rewizję " tylkO wtedy, gdy oskCl.rżyciel lub oskarżony zapow iedział założenie rewizji, chyba że oskarżyciel pUbliczny nie brał udziaJu w rozprawie.

§ 2. Jeżeli oskarżyciel lub oskarżony, który zapowiedział rewizję, nie wniósł jej wywodu

lub reWlZję

cofnął, sąd pozosbwia bez .rozpoznania rewizję powoda

cywilnego i zwraca mu wniesioną z tytułu rewizji opłatę.

Art. 366. Powód cywilny, któremu nie służy prawo

przyjętego zażaleni:o<.

rewizji z przyczyn, wskazanych wart. 365, może wyto§ 3. Zażalenie na niesłuszne aresztowanie oraz na

czyć sprawę przed sądem cywilnym o roszczenie, któodmowę przyjęcia sprzeciwu lub pisma odwoławczego

rego mu w postępowaniu karnym nie zasądzono .

można wnosić tCl.kże bezpośrednio do sądu odwol:rwczeg o .

Art. 367. § 1. Wywód rewizji składa się na piś­

Art. 356. § 1. Jeżeli sąd lub prokurator, któremu. mie w terminie zawitym, wskazanym wart. 212, do są­

du, który wydał zaskarżony wyrok.

2łożono zażalenie uzna je za zasadne, to sam się do ni.ego

§ 2. Wywód rewizji od wyroku sądu wojewódzkieprzychyla, a w przeciwnym razie przesyła je wraz z odpisem zaskarżonego postanowienia do instancji odwo- go, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powlmen być

sporządzony przez obrońcę, wymienionego wart. 78.

ławczej w ciągu trzech dni, a gdy zaż alenie dotyczy

aresztowani::J., to w ciągu doby.

Art. 368. W razie zapowiedzenia lub złożenia wy§ 2. Akta sprawy przesyła się instancji odwoław­

wodu rewizji po terminie lub pr~ez osob~ nie upoważnio­

czej, o ile to nie powoduje zwłoki w postępowaniu. In- ną, prezes odmawia przyjęcia i zawiadamia o tym skła­

stancja odwoławcza może zażądać przesłania akt, o ile

dającego rewizję.

u zna to za niezbędne.

Art. 369. § 1. O przyjęciu rewizji zawiadamia się

Art. 357. Zażalenie samo przez się n ie wstrzymuje strony lub ich obrońców i pełnomocników.

wykon~mia zaskarżonego postanowienia, lecz sąd

lub

§ 2. Jeżeli oskarżyciel założył rewizję od wyroku

prokurator, który wydał postanowienie, lub instancja

uni ewinniającego. przepis art. 191 nie ma do oskarżone­

odwoławcza może

wstrzymać

wykonanie. Odmowa

go zastosowania.

wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

Art. 370. Po przyjęciu rewizji prezes sądu przesyła

Art. 358. Sąd odwoławczy rozpoznaje zażalenie na ją niezwłoczn ie wraz z. aktami do sądu, właściwego dla'

posiedzeniu niejawnym.

rozpoznania rewizji.

Art. 371. Podstawę rewizji mogą stanowić wyłącz­

Art. 359. Przepisy art. 353, 355-358 stosuje się odnie zarzuty

powiednio do zażaleń na zarządzenia prezesa sądu.

1) obrazy przepisów prawa materialnego;

2)

uchybień, określonych wart. 378 § l, lub obrazy

R o z d z i a ł II.

przepisów prawa procesowego, jeżeli mogła mieć

wpływ na treść wyroku;

Rewizjl!.

3) błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych

za podstawę wyroku;

Art. 360. Strony mogą zakładać rewizję od wyro4) rażącej niewspółmierności kary w stosunku do przyków. wydanych w pierwszej instancji.

pisanego czynu albo nieodpowiedniego zastosowania

Art. 361. Strona, zamierzająca zaskarżyć ,wyrok, polub niezastosowania środka zabezpieczającego lub

winna zapowiedzieć to na piśmie w terminie zawltym,

wychowawczego.

wskazanym wart. 211.

Art. 372. § 1. Rewizja może dotyczyć całości wyArt. 362. Rewizję na korzyść oskarżonego mOże zaroku lub jego części.

łożyć także prokurator, a w razie niepp.łnoletno;~ci

lub

§ 2. Rewizję założoną od orzeczenia w przedmiocie

ubezwłasnowolnienia oskarżonego także jego ojciec,

winy uważa się za zwróconą przeciwko całości orzematka, małżonek, opiekun, kurator lub osoba, pod której

czeni.9..

opie!<:ą oskarżony faktycznie pozostaje.

Art. 373. § 1. W wywodzie rewizji należy podać,

Art. 363. § 1. Rewizję na niekorzyść oskarżonego

na czym zarzucana obraza lub uchybienie polega, i wskamoże' założyć tylko oskarżyciel.

zać te części wyroku, o których uchylenie lub

zmianę

§ 2. W razie śmierci oskarżyciela prywatnego przed

strona wnosi.

upływem terminu do zapowiedzenia rewizji a lbo ,też po

§ 2. Wywód rewizji wniesiony przez samegD oskar(jej zapowiedzeniu, lecz przed upływem terminu do jej

żon'ego lub przez osoby, wymienione wart. 362, podlega

,wywodu - małżonkowi zmarłego, dzieciom i wnukom

rozpoznaniu w granicach, określonych wart. 371, choć­

:w terminie zawitym jednego miesiąca od dnia śmierci by nie czynił zadość przepisowi § 1.

służy prawo zgłoszenia, iż wstępują

w prawa strony.

§ 3. W wywodzie rewizji, można zarzucać tylko uchy:O soby te mogą ponowić zfl.powiedzenie i żądać doręcze­

bienia obrażające prawa strony, na której korzyść zało­

n ia sobie wyroku z uzasadnieniem, w celu wnieSienia

żono rewizję.

,wywodu rewizji, chociażby zmarłemu wyrok taki już

§ 4. Można podnosić zarzuty, które nie stanowiły

doręczono.

lub nie mogły stanowić podstawy zażalenia.

Art. 364. § 1. Oskarżony moźe cofnąć rewizję, założo­

§ 5. Nie mozna żądać przeprowad7Jenia nowych doną przez siebie lub przez swego obrońcę; prawo to nie

wodów co do is~ty sprawy z wyjątkiem przewidzianym

służy jednak oskarżonym, wymienionym wart. 79.

wart. 389 § 2.

.

§ 3. W razie uchylenia postanowienia prokuratora

o odmowie ścigania lub umorzeniu śledztwa prokurator,

rozstrzygający zażalenie, poleca sporządzenie aktu oskarżenia, określając przy tym czyn zarzucany oskarżonemu,

bądź nakazuje uzupełnienie śledztwa w określonym kie- "

runku.

Art. 355. § 1. Zażalenie wnosi się do sądu lub prokuratora, który wydał zaskarżone postanowienie.

~ 2.

Prezes sądu lub prokurator odmawia przyjęcia ~żalenia, które nie odpowiada przepisanym warunkom formalnym. Na zarządzenie o odmowie przyjęcia

służy zażalenie do władzy, właściwej do rozpoznania nie

' .'

. Art. ·374. Prezes sądu po rozwazeniu , czy istnieją

form alne warunki rewizji oraz czy sąd władny jest r02poznać rewizję na posiedzen iu niej awnym (art. 377 i 378),

wnosi sprawę na p osiedzenie niejawne lub wyznacza

termin rozprawy rewizyjn ej.

Art. 375.

Sąd rewi zyjny r ozpoznaje

rewJzJę

na

rozprawie, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanow ią inaczej .

Art. 376. S ą d rewizyjny na posiedzeniu l1Ie] aw·nym pozostawIa rewizję bez r ozpoznan ia, jeżel i zachodzi brak formalnych warunków rewizji, zwłaszcza przewidzian ych w art. 371 , 373 §§ 1-3.

Art. 377. Sąd rewizyjny na posiedzeniu niejawnym

uznaje wyrok za nieważny i przekazu je sprawę komu należy, je że li

a) wyrok zapadł z obrazą art. 11 lub 12;

b) w składzie sądu uczestniczyła osoba, nie uprawniona do w y dawania wyroków. albo jeżeli orzel{a ł sędzia, który z mocy art . 34 ulegał wyłącze­

'-niu ;

c) zachodzi inna przyczyn<;l ni eważności z mocy samego prawa .

Art. 378. § 1. Sąd rewizyj ny na posiedzeniu niejawnym uchyla wyrok niezależnie od zarzutów podnie sion ych w r ewizji, jeżeli

a) sprawę rozpoznano bez skargi lub bez wniosku

pokrzywdzonego, w wypadkach, gdy ustawa tak iego wniosku wymaga albo zachodzą przyczyny,

powodujące umorzenie

postępow ania

w myśl

a r t. 3;

b) sąd był niena.leżycie obsadzony lub którykolwiek

z j ego c z łonków nie był obecny na całe j ' rozprawie;

c) r ozprawa odbyła się w ni eob ecności oskarżonego,

chociaż obecność jego b yła obow i ązkowa;

d) oskarżony nie miał Cibrol1cY w wypadkach, wskazanych wart. 79;

e) wyrok nie zawierał usMlenia czynu, popełnionego

p:'zez oskarżonego.

§ 2. Uchylc:jąc wyrok z powodów, wskazanych

w § 1, sąd rewizyjny wyrokiem umarza postępowanie lub

przekazu je sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Art. 379. Jeżeli rewizja nie może być raz.poznana

w całości na posiedzeniu n iejawnym, ze względ u na inne

ud/ybienia, aniżeli objęte art. 377 i 378, wówczas rewizję

nal eży rozpoznać na rozprawie.

_Art. 380. § 1. O terminie rozprawy zawiadamia

się strony, ich obrońców i pełnom ocników.

§ 2. W Sądzie Najwyższym oskarżonego aresztowa- .

nego n ie sprowadza się ńa rozprawę, sąd wojewódzki

zaś może żar_ządzić sprowadzenie go na rozprawę rewizyjną , j eżeli uzna to za celowe.

§ 3. Niestawiennictwo stron nie tamuje rozpoznania sprawy, jednak obecno ść prokuratora na roz.prawie

pcrzed Sąd e m Najwyższym jest k0nieczna.

Art. 381. § 1. Rozprawę rozpoczyna ustne spraw ozdanie, w którym sędzia sprawozd Bwca

1) przedstawia przebieg dotychczasowego pos tępowania

karnego, t~~ć zaskarżonego wyroku, przytoczone

w . reVlizj i zarzuty oraz okoliczności f aktyczne w granica ch potrzebnych do roz strzygnięcia;

2) w miarę potrzeby odczytuje zaskarżony wyrok w

częściac h, b ędą cych przed miotem ;postępowania rewizyjneg o, oraz z akt sprawy poszczególne części,

jstotne dla rozpoznania rewizji;

511

Poz. 364

3) podnosi okoliczności, jakie sąd rewizyjny powinien

rozw aży ć

z urzędu;

4) wsk2zuje zagadnienia, nasuwające się do rozstrzyg-

"

. n ięcia.

§ 2. Str0ny mogą składać wyjaśnienia, oświadcze­

nia i wnioski osobiśc ie lub przez swoich obrollców

i pełnomocników - u stnie lub na piśmie; przed Sądem

Naj wyższy m ' mogą b yć obrOl1cami lub pełnomocnikami

t ylko osoby wymienione wart. 73. Prze wodni czący

udziela głos u stronom, przy czym pierwszy g łos służy

stronie, która założyła r ewizję. .

Art. 382. W postępowaniu rewizyjnym stosuje się

odpowiednio przepisy art. 264, 265, 26 7, 263, 270-285,

316, 318-336, 340, 341 i 342 §§ 1 i 2, a w postępowaniu

rewizyjnym przed sądem wojewódzkim stosuje się równie ż przepisy art. 295, 297~304 i 306-312, jeżeli uzupeł­

nia się przewód sądowy p ierwszej instancji.

Art. 383. Sąd rewizyjny u ch yla zaskarżony wyrok

1) j eże li s ą d wydał wyrok un ie w i nniający porrrimQ istnienia w czynie oskarżonego znamion przestęp s twa

lub umarzający post ę >;;·owa nie pomimo braku wartJllk ów umorzenia;

2) je że li rewizja zasadnie zarzuca inną obrazę przepisów prawa materialnego;

3) jeżeli rewizja zasadnie zarzuca uchybienia procesowe lub błąd w · ocenie okoliczności faktycznych,

p rzyj ętyc h za pod stawę wyroku, j eże li te uchybienia

lub błąd mogły mieć wpływ na treść wyroku;

4) j eżeli zachodzą okoliczności, określone wart. 378,

a stwierdzone dopiero na rozprawie.

Art. 384. Sąd rewizy jny zmienia wyrok w CZ ęSCl

dotyczącej l:ary oraz. środków zabezpieczających lub

wychowawczych

l) n iezależnie od granic rewiz]-i, j eże li sąd na niekorz yść oskarżonego zastosował do. niego karę nie prze.pisaną w ustawie za dane przestępstw o;

2) jeżeli rewizja zasadnie zarzuca ra żąr::ą niewspółmier­

ność kary w stosunku do szkodliwości społecznej

przestępstwa albo nie odpowiednie zastosowanie lub

niezastosowanie środka wychowawczego lub zabezpieczającego.

Art. 385. Sąd rewizyjny niez a leżnie od zarzutów,

przytoczonych w rewizji, uchyla wyrok w całości lub

w części na korzyść strony, która założyła rewizję, jeżeli

utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku byłoby oczywiście niesprawiedliwe.

Art. 386. Sąd rewizyjny uchyla lub zmienia wyrok

na korzyść współoskarżonych , choćby nie założyli rewizji, jeż e li 'go uchylił lub zmienił na r zecz współoskar­

zonego, na którego korzy ść rewizja była założona, a -te

same wzg lędy przemawiają za uchyleniem lub zmianą

na rzecz tamtych.

Art. 387. Jeżeli w zaskarżonym wyroku sąd zastosował błędną kwalifikacj ę czynu, lecz wymierzył taką

ka rę, jaką mógł wym ie rz y ć

na podstawie wł aś ciweg o

przepis u, s ą d rewizy jny m oi e n iezależ n i e od granic rew izji popr awić bł ę dną kwalifik a cję czynu .

Art. 388. § 1. Sąd rewi zyjny, u chy l ając wyrok,

orzeka co do istoty sprawy w tym wypadku , gdy dowody, ujawnione na przewodzie sądowy m pierwszej instan cji , pozwalaj ą na wydanie wyroku. W innych wypadkach sąd rewizyjny przekazuje sprawę do ponownego

r ozpoznania w innym sk ładzie s ądowi, którego wyrok

uchylono, lub innemu s ądowi równorzędnemu.

§ 2. Orzekając co .do istoty sprawy, sąd rewizyjny

możę ~kazać osk~:rżonego uniewinnionego .albo zaostrzyć

"

-

orzeczoną karę jedynie w razie uchylenia wyroku skut-

kiem założenia rewizji na niekorzyść oskarżonego.

Art. 389. § 1. S,~d rewizyjny nie może przeprowadzać postępowania dowodowego co do istoty sprawy.

§ 2. Sąd rewizyjny może jednak w wyjątkowych

wypadkach, uznając potrzebę uzupełnienia przewodu są­

dowego, przeprowadzić dowód bezpośrednio na rozprawre, jeżeli przyczyni się to do przyśpieszenia postępowa­

nia, a nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości lub w znacznej części . Sąd może przed

rozpr:>.wą povvziąć postanowienie o dopuszczeniu dowodu.

~ 3. Przepisy § 2 nie stosuje się w postępowani'.!

przed Sądem Najwyższym.

Art. 390. § 1. Jeżeli przy rozpoznawaniu reWIZJI

wvni1mie kwestia, wymagająca zasadniczej wykładni

ustawy, wówczas sąd rewizyjny może odroczyć wydanie

orzeczenia i przekazać kwestię tę do rozstrzygnięcia: Sąd

Najwyższy powiększonemu składowi tego sądu, a sąd

wojewódzki - Sądowi Najwyższerrm.

§ 2. Uchwała Sądu Najwyższego zapada na posiedzeniu niejawnym, lecz po wysłuchaniu stron, jeżeli się

Art. 399. O terminie rozprawy zawiadamia się

strony, ich obrońców i pełnomocników. Art. 191 nie stosuje się . ,

Art. 400. § 1. Spr'łwę rozpoznaje Sąd Najwyżs'zy ,

w",kb.dzie trzech sędziów na rozprawie.

.

§ 2. Jeżeli nadzwyczajną rewizję założono od orzeczenia Sądu N3jwyższego, sprawę rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów z wyłączeniem sę­

dziów, którzy orzekali w danej sprawie.

§ 3. Niestawiennictwo stron nie tamuje rozpoznania sprawy. Udział prokuratora jest jednak obowiąz­

kowy.

. Art. 401. Sąd , któremu sprawę przekazcfuo, nie jest

związany zapadłym w poprze~nim postępowaniu wyrokiem w zakresie, w jakim Sąd Najwyższy wyrok ten

uchylił .

K S I Ę G A

Postępowanie

R o z d zi a ł

nI.

Rewizja nadzwyczajna.

Od każdego prawomocnego wyroku oraz

prawomocnego postanowienia, kończącego

postępowanie sądowe, może być założona rewizja nadzwyczajna do Sądu Najwyższego.

Art. 395. Do postępowania w tym trybie stosuje się

odpowiednio przepisy o rewizji, chyba że przepisy niniejszego rozdziału stanowią inaczej.

Art. 396. § 1. Do wniesienia nadzwyczajnej rewizji uprawnieni są Minister Sprawiedliwości lub Generalny Prokurator Rzeczypospolitej albo Pierwszy Preze-s ~ądu Najwyższego.

§ 2. Nadzwyczajną rewizję wnosi się b€z zapowiedzeni3 bezpośrednio do Śądu Najwyższego.

Art. 397. Uwzględniając' nadzwyczajną rewizję, założoną na niekorzyść oskarżonego po upływie sześciu

miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, od

którego założono rewizję nadzwyczajną, Sąd Najwyż­

szy ogranicza się tylko do ustalenia uchybień.

Art. 398. § 1. Składając nadzwyczajną reW1Z]ę

przed upływem sześciu miesięcy od uprawomocnieni3

się orzeczenia, można złożyć wniosek o zastosowanie

środka zapobiegającego uchylaniu s; ę od sądu, jeżeli

., zachodzą warunki przewidziane wart. 151 -154.

§ 2. Wniosek ten rozpoznaje Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym.

Art. 394.

od

każdego

IX.

wykonawcze.

Rozdział

61awią·

§ 3. Uchwała Sądu Najwyższego wiąże sądy niż­

szego rzędu w danej sprawie.

Art. 391. Sąd rewizyjny sporządza uzasadnienie

swych orzeczeń w granicach koniecznych dla wyjaśnie­

nia podstaw orzeczenia.

Art. 392. Uzasadnienie orzeczenia sądu rewizyjnego wiąże w danej sprawie sąd, któremu sprawę przekazano .

Art. 393. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy

sąd, któremu sprawę przekazano, nie może zwiększyć

kary orzeczonej w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok

uchylono na żądanie oskarżonego, chyba że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wyszły na jaw nowe

okoliczności, mające istotne znaczenie dla wymiaru

kary.

Poz. 36ł

I.

Wykonanie wyroku.

Art. 402. Wyrok wykonywa się natychmiast po

uprawomocnieniu się.

Art. 403. Wykonanie wyroku śmierci może nastą­

pić dopiero po decyzji Prezydenta Rzeczypospolitej, że

nie korzysta z prawa łaski.

Art. 404. .Jeżeli w sprawie wyrokował w pierwszej

instancji sąd wojewódzki, wykonanie wyroku zarządza

prokurator wojewódzki, w innych sprawach - prokurator powiatowy.

Art. 405. Odpis sentencji wyroku sąd przesyła

prokuratorowi natychmiast po uprawomocnieniu się wyroku z oznaczeniem daty jego prawomocności .

Art. 406. W celu wykonania wyroku ,prokurator

daje zlecenia władzom więziennym, milicyjnym i innym

władzom.

Art. 407.

§ 1.

Wyrok śmi2rci wykonywa się

w miejscu zamkniętym, niepublicznie.

§ 2. Przy wykonywaniu wyroku śmierci powinien

być obecny prokurator, naczelnik więzienia, protokolant,

lekarz i duchowny wyznania, do którego należy skazany.

'poza tym może być obecny obrońca, którego o termini~

stracenia należy zawiadomić.

§ 3. Z przebiegu wykonania wyroku sporządza się

protokół.

Art. 408. Skazanemu na karę pozbawienia wolności

zalicza się na poczet kary okres tymczasowego aresztowania .po ogłoszeniu wyroku pierwszej instancji, chyba

że sąd rewizyjny post,mowi inaczej.

Art. 409. § 1. O zarządzeniu wykonania kary warunkowo zawieszonej sąd pierwszej instancji, który w

danej sprawie wyrokował, orzeka na posiedzeniu niejawnym.

§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie służy

zażalenie.

Art. 410. Sposób i tryb przymusowego ściągania

grzywien, kar pieniężnych i opłat, nie wpłaconych przez

skazanego do kasy sądowej, określi osobna ustawa.

Art.Ul. W razie niemożności ściągnięcia w całości

lub w części z majątku skazanego zasądzonych grzywien,

kar pi e niężnych i opbt sporządza się protokół, który się

przedsta wia prokura torowi.

Art. 412. § 1. Po otrzymaniu protokołu o niemoż­

ności ściągnięcia grzywny lub kary p1eniężnej sąd, który

•

wydał wyrok w

pierwszej instancji, wydaje, na wniosek

prokuratora lub z własnej inicjatywy, postanowienie co

do kary zastępczej, jeżeli jej nie oznac:wno w wyroku

skazującym.

Na wniosek skazanego na gr:~ywnę lub karę

której ściągnąć nie można, Eąd może do kary

za stępczej zastosować przepis o warun lwwym zawieszen i.u wykonania kary zastępczej, jeżeli :;: achodzą warunki

.zawieszenia.

§ 3. Na postanowienie, wydane w myśl §§ 1 i 2,

§ 2.

pieniężną,

służy zażal en i e.

Art. 413. O wymiarze kary na pods tawie art. 77

kodeksu karnego z 1932 r. orzeka wyrokiem sąd, który

w danej sprawie wyrokował w pierwszej instancji.

Art. 414. § 1. . Protokół, określony wart. 411, sporz ą d z a się również w wypadku, gdyby ściągnięcie grzywny (kary pieniężnej) nara ż ało skazanego na ruinę mająt­

kow ą . Proto k ół t en przedstawia się prokuratorowi.

§ 2. Po otrzymaniu protokol:'u o nieściągalności

grzywny (art. 411) lub protokołu, wymienionego w § 1,

s ą d, który wyd a ł wyrok w pierwszej instancji, wydaje

na wniosek prokuratora postanowienIe co do wykonywania pracy na rachunek grzywny, jeżeli pracy tej nie

oznaczono w wyroku.

§ 3. W tym samym trybie S1d wydaje postanowien ie co do za stępczej kary pozbawienia wolności, gdyby

w:vkon~nie pracy przez skazanego na rachunek grzywny

było niemo ż liwe lub gdyby ske.ze.ny uporczywie się

wzdra g ał w y konywp.ć pracę .

.

Na postanowienie, wydane

§ 4.

w myśl §§ 2 i 3,

sluży zażalen i e.

§ 1. Jezeli stan zdrowia skazanego albo

poważne względy materialne lub rodzinne tego wymagają, a skazany posiada w kraju stałe miejsce zamieszkania i określone źródło dochodu, można na jego prośbę

udzielić mu przerwy w wykonaniu kary na okres (lf)

jednego roku.

§ 2. Przerwę można każdej chwili odwołać.

Art. 422. Odroczenie wy{{onania kary lub udzielenie przerwy można uzależnić od zobowiązania się skazanego do pobytu w oznaczonej miejs cowości lub okręgu

tudzież od złożenia kCl.ucji lub poręczenia.

Art. 423. § 1. Odroczenia i przerwy wykonania

kary pozbawienia wolności udziela prokurator wojewódzki.

§ 2. Ponowne udzielenie przerwy hie może nastąpić

' przed upływem roku od daty ukończenia poprzedniej

przerwy, chyba że zajdzie wypadek choroby umysłowej

lub cię ż ki ej choroby fizycznej skazanego.

Art. 424. § 1. Na prośbę skazanego prokurator, za,. ,

rządzający wykonanie wyroku, może odroczyć śc i ągnię­

cie grzywny lub kary pieniężnej albo rozłożyć ją na raty

na czas, nie pr z ekraczający jednego roku, jeżeli natychmiastowe ŚCiągni~cie pociągnęłoby dla skazan ego lub

jego rodziny skut i zbyt ciężkie.

§ 2. W wyp dkach wyjątkowych, zasługujących na

szczególne uwzglę nienie, można grzywnę lub karę pieniężną rozłożyć na raty na czas do trzech lat.

Art. 421.

R o zd zi a ł

III.

•

Ułaskawienie.

Art. 415 . § 1. Koszty ogłoszenia wyroku w pismach wykłada oskarżyciel prywatny, w sprawach zaś

ściganych z urz ę du Skarb Państwa.

§ 2. Kos zty ogłoszenia wyroku, ścią gn i ęte od skazanego, zwr~ca się oskarżycielowi prywatnemu, który

je wyłożył.

Art. 416. § 1. Wszelkie wątpliwości i zarzuty co

do wykonania wyroku, a w szczególności co do obliczenia kary, ro zstrzyg a sąd pierwszej instancji, który w danej sp:rawie wyl'okow ::l ł.

§ 2. Na postanowienie w tym prze?miocie służy

z aż alenie.

R o z d z i a ł II.

Odroczenie i przerwa wykonania kary.

Art. 417. Wykonanie kary śmierci na chorych obi na chorych umys ł owo odracza się do czasu ich

wyzdrowienia.

Art. 418. Wykonanie kary śmierci na kobietach

brzemiennych odracza się do upływu trzech miesięcy po

rozwiąz:miu , o ile dziecko pozostaje przy życiu.

Art. 419. § 1. Wykonanie kary pozbawienia wolności w wypadku choroby umysłowej lub ciężkiej choroby fizycznej skazanego pozostającego na wolności odra cz 3. się do czasu wyzdrowienia.

§ 2. Za chorobę ciężką uznać należy również taki

stan cielesny skazanego, przy którym umieszczenie go

w więzieniu lub areszcie może bezpośrednio zagrażać jego życiu albo nie dałoby się pogodzić z istniejącymi

w więzieniu lub areszcie urządzeniami.

Art. 420. Na prośbę skazanego można odroczyć na

czas do jednego roku wykonanie kary pozbawienia wol~

n ości , jeżeli jej natychmiastowe wykonanie pociągnęło­

by dla skazanego lub jego rodziny skutki zbyt ci~żkie.

l o żnie

Poz. 364

Art. 425. Jeżeli Generalny Prokurator Rzeczypospolitej nie zarządzi irw.czej, prośbę o ułask~wienie .pr~e­

syła się sądowi , który wydał wyrok w pIerWSZe] mstancji.

Art. 426. Uznając, że skazany na łaskę nie zasłu­

guje, sąd pierwszej instancji wydaje postanowienie o po.zostawieniu prośby bez dalszego biegu.

Art. 427. § 1. Przychylając się do prośby o ułas­

kawienie, jak rÓwnież w tych wypadkach, kiedy Ge~e1'a1ny Prokurator Rzeczypospolitej zażądał p;rzedst~w~e­

nia sobie akt w celu rozważenia kwestii ułaskawlema,

sad pierwszej instancji przesyła Generalnemu Prokurat~rowi Rzeczypospolitej akta sprawy lub niezbędne ich,

cześci ze swą opinią .

. § 2. - Jeżeli sprawę ro.zpoznawala w drodze rewizji

wyższa instancja, sąd pierwszej instancji w wypadku

przewidzianym w § 1 przesyła akta ze swą opinią za. p.ośrednictwem wyższej instancji, która dołącza swą opm1ę.

Art. 428. Generalny Prokurator Rzeczypospolitej

uznając , że prośba o ułaskawienie nie zasługuje na

uwzględnienie, pozostawia ją bez dalszego biegu.' jeżeli

Prezydent Rzeczypospolitej inaczej nie postanoWI.

Art. 429. Prośba o ułC'.skawienie nie wstrzymuje

wykonania wyroku.

Art. 430. § 1. Generalny Prokurator Rzeczypospo!itej może w razie otrzymania prośby o ułaskaw~~nie lub

z urzędu wstrzymać wykonanie kary lub zarządZlc przerwę jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia kwestii ułas­

kawienia.

§ 2. Uznając, że szczególnie ważne względy przemawiają za uwzględnieniem prośby o ułaskawienie, sąd

pierwszej instancji, a w wypadku przewidzJ.anym wart.

427 § 2 także sąd wyższej instancji, władny jest wstrzy-.

mać wykonanie lmry -lub zarządzić jej przerwę·

---'

,

D'ziennHt Ustaw Nr 40

,,----------------------

Art. 431.

§: 1.

Sąd rozważa sprawę o ułaskawienie

,wmi'arę możności w tym samym składzie, w

którym wydał. wyrok.

.

.

~ . 2. Postanówienia sądu przewidziane w art. 426

i 430 oznajmia się skazanemu jedynie z powołaniem Si f~

na złożoną prośbę, bez dołączenia uzasadnien ia.

§ 3. Sąd wydaje opinię na posiedzeniu niejawny~

po· wysłuchaniu prokuratara. Opinii sądu skazal1emu Ule

oznajmia się.

K S IĘ G A

X.

.-'

Koszty sądowe.

Art. 432. Postępowanie w sprawach karnych jest

w-olne od wszelkiego rodzaju opłat, oprócz wskazanych

w niniejszym kodeksie.

Art. 433. Wszelkie wydatki wykłada w toku postę­

powania Skarb Państwa, o ile kodeks niniejszy inaczej

nie stanowi.

Art. 434. Koszty obrońcy i pełnomocnika wykłada

w toku postępow ania strona, która go ustano wiła .

Art. 435.

§ 1. Oskarżyciel prywatny składa przy

akcie oskarż enia na rachunek kosztów postępowania sumę, której wysokość określi Minister Sprawiedliwości

w drodze rozporządzenia.

§ 2. Jeżeli w związku z dowod:lmi zapowiedzianymi

IPrz~ oskarżyciela nal e ży przewi dywać znacznie większe

wydatki, sąd może zażądać złożenią. odpowiednio wyż­

s zej zal i.czki.

§ 3. Do czasu złożenia zaliczki s ą d pozostawia sprawę bez biegu; wniesienie aktu o s karż enia b ez zaliczki

przewidzianej w § 1 nie przerywa b iegu przeda-.vn ienia.

Art. 436. § 1. Od powoda cyw ilnego pobiera si ę

opłat" we dług zasad kodeksu p os tępo w ,m ia cywiln eg o.

§ 2. Od osk a r ż on ego pobiera s i ę oplaty, \Nsk azane

w § ' l, o ile przedsi ęwzięta przezeń czynność odnosi się

wyłącznie do powództwa cy wilnego.

Art. 437. § 1. Od zaliczek i o płat są w olne osob y,

który m sąd przyzn ał prawo ubog ich.

:i 2. Sąd zwolni od kosztów osob ę , która wyk aże na

pods~a\vie zaświ a dczenia

wł aśc iw ej

władzy,

z aw ie raj ą ­

cego d okła dne dane o jej sta nie ro d~innym, m ają tk u i dochodach, że ni e ma m ożności wy lo że ni a k osztów.

.1rt. 438. W wyroku oraz w post anow ien iu o umorzeniu postępowania należy zawsze orzec, kto ma ponieść

koszty postępowania..

Art. 439. § 1. Od skazanego sąd zasądza na rzecz

Skarbu Państ wa koszty postępowania ł ą cznie z wydatkami :poniesionymi w toku śled z twa oraz kosztami wykonania w yroku.

§ 2. Od skazanego w sprawie z oskarż enia prywatnego sąd ponadto zas ąd za na r zecz oskarżyciela poniesione prZE'Z t ego ż kos zty p os t ępo w an i a.

'A.rt. 440. W r azie z as ą dz ::,nia powództwa cywilnego

sąd zasądza od skazaneg o na r zecz powoda należne mu

koszty, jeże li z aś po',vód cywilny był zwolniony od opłat

z tytułu prawa ubogich, s ą d z as ą dza od skazanego odpowiednią sumę m: rz?cz Skarbu.

A .. t. 441. W razie skazania oskarżonego nie za

wszystkie przesti';pstwa, któ r e mu zarzucano, k oszty

związane jedynie. z osk a rżeniem, z którego go unie winniono, ponosi Skarb Państwa, względnie oskarżyciel

prywatny.

Art. 442. Jeżeli oskarżonego uniewinniono lub postępowanie umorzono, koszty postępowania ponosi

Porr.3M

--~------------------------------

a) w spra-wach z oskarżenia prywatnego - 06karżyciel;

.

b) w sprawach umorzonych wskutek pojedna~, się

stron - oskarżony i oskarż yciel solidarnie;

c) w pozostałych sprawach - Skarb Państwa, z wyjąt!dem kosztów, wymienionych wart. 448 lit. h).

Art. 443. Koszty wynikłe z ,powództwa oddalonego

lub powstawionego bez rozpoznania ponosi powód cywilny.

Art. 414. W razie oddalenia śr odk a odwoławczego

założonego na ni e korz y ść oskarżon e go, koszty postępo­

wania. odwoławcz e go ponosi Skarb Pań ~ tvva, względnie

oskarżyciel ,pry watny.

Art. 445. Jeżeli za koszty postępowani3- odpowiada

kilku oskarżo nych lub oskarży c ieli, ponoszą oni tę odpowIed zialność solidanlie, prócz kosz tów

tymczasowego

aresztow·ani:ł oraz wykonania kary, które ka ż dy ponosi

z osobna.

Art. 446. Jeż e li o s karżon e go uwolniono od kary

z powodu w z ajemności krzywd, sąd według swego uznania odpowiednio d zieli między strony koszty postępo­

wanta.

Art. 447. Jeż eli oskarżony um arł przed uprawomocnieniem się wyroku, k oszty post ępowania , prócz wyn:ienionych wart. 448 lit. h), p onosi Skar b Paiistwa.

Art . .14;8. Do kosztów post ępo'w ania należą

a) wydatki na dor ę czenie W ez W &11 i innych pism są­

dowych;

b) w ydatki zwią z ane z przejazdem s ędziów i innych

osób z powodu cz ynnoś c i sąd o'w ych;

c) k oszty sp r owadzen ia, przewozu i konwoj o,w ania

oskarż onego , ś wi. ,:> d kóvr i bi egł ych;

d) na leżno ści świad k ów, bi egłych i t ł umac z ów;

e) kos zty ogl ędzin s ą dowych i innych bad ań, przeds ię wz ięt ych w t oku po st ępowani a , oraz koszty

przesyłki i przecho'.v:mia d owodów

i za ję tych

przedmiotów oraz i ch spr z e d a ży;

f ) k oszty ogło szeń s ądowych w pisma ch;

g) k oszty utrzymania t y m czasowo aresztowanego;

h) n a le ż ności obroń có w i p ełrlOffiocników stron;

i) k oszty wykona n ia w y:roku.

Art. 449. § 1. Świ adk owie za mieszkali .poza siedzibą , sądu lub miejscem do!:ony wania c z ynn o ści sądo­

w ej ofrzymują- zwrot. niezb ędnych kosztów przejazdu

i strawne, je że li odleg łoś ć ich miej sca zamieszkania lub

p obytu od sądu wynosi 113j mniej d w adzi e ścia pięć kilometrów.

§ 2. Świadkowi e, żyj ący z za rob ku dzi ennego,

otrzymują nadto wynag rod zenie za utra cony wskutek

stawiennictwa zarobek.

§ 3. Zwrot kosztów przejazdu nie m oże w żadnym

razie przekraczać ceny bil etu kole jowego klasy trzeciej

za dcmą odległość w obie strony w pociągu osohowym

bez wzgl ędu Ha rodzaj środka lokomocji.

§ 4. Jeż eli kilku świ a dków korzys tało z jednego

poj azdu' na wspólny koszt, należy przyzn a ć każ demu

świadkowi cz ę ść kosztów na n iego przypa daj ących

§ 5. Jeżeli ta sama· osoba będzie wezwana w char akterze ś'Niadka w kilku sprawach karnych na ten sam

dzień, natenczas przyznaje się jej należności z §§ 1-4

tylko raz oraz rozdziela się je równomiernie pomiędzy

v/szystkie te sprawy (art. 438).

Art. 450. § 1. B i <:'g l i i tłumacze, prócz wynagrodzenia za pracę, otrzymują pokrvde wyda tków niez~d­

nych do. jej wykonania.

§ 2. W razie nieprzesłuchania wezwanego biegłego

lub tłumacza, należy mu się wynagrodzenie za stracony

czas i zarobek.

§ 3. Biegłemu lub tłum aczowi, zamieszkałemu poza

siedzibą sądu , llależy się strawne i zwrot niezbędnych

kosztów przejCl.zdu.

Art . 451. Wysokosć strawnego (art. 449 § 1 i 450

§ 3) oraz wynagrodzenia biegłych i tłumaczów Z3 ich

pracę lull za stracony ozas i zarobek (art. 450 §§ 1 i 2)

sąd h lb prokurator określa w e dług swego uznania. Wy. sokość strawnego nie może w żadnym razie przekraczać

200 zł dziennie.

Art. 452. Funkcjonariusze państwowi w czynnej

~łużbie i . osoby wojskowe w czynnej służbie otrzymują

koszty podróży i diety dzienne według norm, ustanowionych dla podróży służbowych , j eżeli okoliczności, o których mają zeznawać, pozost ają w zwiąum z wykonywan iem ich urz~du lub służby; w innych wypadkach stosuje się do nich zasady ogólne (art. 449, 450, 451).

Art. 453. Jeżeli świadek lub biegły niesłusznie odmawia złożenia zeznań, opinii lub przyrzeczenia, nie ma

pl'awa do żadnych należności.

Art. 454. § 1. Świadkowie, biegli i tłumacze powinni za żą dać wynagrodzenia niezwłocznie po wykonaniu swego obowiązku, a jeżeli byli weżwani na rozprawę, to najpóźniej nazajutrz po jej zamknięci u .

§ 2. Osoby, które nie zgłosiły żądania w terminie

powyższym, tracą prawo do wynagrodzenia.

Art. 455. § 1.

Koszty utrzymania oskarżonego

aresztowanego obejmują wydatki na żywnosc, opał,

!lwia Uo, odzież, bieliznę, a w razie ,p otrzeby koszty ie~zenia.

§ 2. W ten sam sposób oblicza się koszty wykondnia kary pozbawienia wolności.

Art 456.

Koszty wykonania kary grzywny

obej-

mują wynagrod zenie urzędnika egzekucyjnego za wszyst-

kie Jego c zynności podług taksy oraz

przejazdów i przesyłek pieniężny c h.

koszty

ogłoszeń,

Art. 457. Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu

w miarę potrzeby z odnośnymi ministrami, wydaje taksy

dla obliczenia należności

a) za dor.ęczanie wezwań i innych pism sądowych;

b) za konwojowanie osób i rzeczy oraz za przechowanie rzeczy;

c) za utrzymanie w więzieniach i aresztach.

Art. 458. W wypadkach n ie przewidzianych taksą

wysokość wynagrodzenia określa sąd.

Art. 459. § 1. Sąd może uwolnić oskarżonego lub

oskarżyciela w całości lub częściowo od zwrotu kosztów

postępowania, jeżeli uzna, że uiszczenie ich byłoby zbyt

uciążliwe dla n iego lub najbl i ższej rodziny, będącej na

jego utrzymaniu.

§ 2. Przepis § 1 nie ma zastosowania do zwrotu

kosztów, należnych

oskarżycielowi

prywatnemu od

oskarżonego albo oskarżonemu od oskarżyciela oraz powodowi cywilnemu od oskarżonego.

§ 3. Zarządzając wykonanie wyroku można odroczyć ściągnięcie opłat i kosztów postępowania należnych

Skarbowi Pań s twa lub rozłożyć je na raty na czas, nie

przekraczający jednego roku, jeże li natych!niastowe ich

ściąg nięcie groziłoby zobowiąz anemu zbyt ciężkimi skutkami.

Art. 460. § 1. Do sposobu i trybu ściągania ' kosztów sądowych ma zastosowanie art. 410.

§ 2. Przy z.biegu należności w postępowan iu wykonawczy m pokrzywdzony ma pierwszeństwo p rzed

grzywnami , karami pieniężnymi i kosztami postępo­

wania do zaspokojenia nale żnego mu z wyroku odszkodowania za wyrzą dzoną prz~ przestępstwo krzywd ę.

K S I Ę G A XI.

Postępowania

szczególne.

Rozdział

I.

Wznowienie postępow 3n~a .

Art. 461. Wznowienie postępowania zakoń czon'"go

wyrokiem prawomocnym m oże nastąpić na n iekorzyść

oskarżone go tylko wtedy, gdy wyjdzie na jaw, że wyrok

wydano pod wpływem fcJszywego zeznania świadka,

biegłego lub tłumacz~, sfałszowania dokumentu lub dowodu rzeczowego albo przekupstwa.

Art. 462. Popełni eriie przest ępstwa, d a jąc ego -porlstawę do wznowienia postępowcmia w my śl art. 461, powinno być ust2Jone wyrokiem prawomocnym, chyba że

wyrok nie może zapaść z powodu ustawowych okoliczno ści, wyłączających wyrokowanie co do tego przestęp­

stwa lub zawieszających postępowanie na czas nie ograniczony.

Art. 463. Wznowienie postępowania z2kończ onego

wyrokiem prawomocnym może nast ąpić na korzy ść oskarżonego nie tylko z przyczyn wskaz2nych wart. 461, lecz

także wtedy, gdy po skazo.niu uja wnią się nowe fak ty

lub dowody nieznane przedtem ani stronie, która złożyła

wniosek o wznowienie, 2ni sądowi, stwierdzające, że skazany jest niewinny lub że go $kazano za przestępstwo

cięższe niż to, które popełnił.

Art. 464. § 1. Wniosek o wznowienie postępowa ­

nia na korzyść oskarżon ego mogą podać: oskarżon y,

obrollca, prokurator oraz małżon ek oskarżonego, jego

krewni w linii prostej i jego bracia i siostry.

§ 2. Wznowienie postępowania na korzyść oskarźo­

nego jest dopuszC'Zalne bez względu na jego ~mierć, wykonanie kary lub przedawnienie.

Art. 465. § 1. Wniosek o wznowieniepostt;>powania na niekorzyść oskarżonego może pOOać tylko oskarży­

ciel.

§ 2. Oskarżyciel prywa tny, który odstąpił od oskarzenia, nie może żądać wznowienia postępowania.

Art. 466. Wniosek o wznowienie postępowania, nie

poch odzący od prokuratora, powini en być sporządzony

przez adwokata.

Art. 467. O wznowieniu postępowani a w sprawach,

nal eżących GO właściwości s ądu

powiatowego, orzeka

sąd wojewódzki , w innych spraw.:!ch Sąd Najw yższy.

Art. 468. Sąd właściwy do orzekania o wznowieniu

zarządza w l'azie potrzeby sprawdzenie wskazanych w e

wniosku okoliczności.

Art. 469. § 1. Sąd \vłaściwy do orzekania o wznowieniu może zarządzić wstrzymanie wykonania wyroku.

§ 2 Wstrzymując wykonanie wyroku, sąd m oże zaządać k2.ucji lub poręczenia .

Ar~ " 470. W razie uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowcmia, sąd u chyla wyrok i przekazuje

sprawę do pon ownego rozpoznania sądowi, który wydał

u chylony wyrok.

Art. 471. § 1. Z chwila u chylenia 'wyroku wykonanie kary ustaje.

-----------------------------

§ 2. Sąd jednak może nakazać aresztowanie tymczasowe albo zastosować inny środek zapobiegający

uchylaniu się od sądu.

Art. 472. Wszystkie postanowienia w przedmio.:;ie

wznowienia postępowania f!i':apadają na posiedzeniu niejawnym.

Art. 473. Postępo!yanie wznowione toczy się według

zasad ogólnych z następującymi wyjątkami

a) jeżeli sprawę wznowiono na korzyść oskarżonego,

sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie może orzec k<Jxy surowszej niż ta, na którą oskarżo­

nego poprzednio prawomocnie skazano;

b) jeżeli postępowanie, wznowione na korzyść

oskarżonego, toczy się po jego śmierci lub jeżeli

oskarżony jest umysłowo chory, sąd wyznacza do

obrony jego praw obrońcę z urzędu, o ile wnioskodawca sam n ie ustanowił obrońcy.

R o z d zi a ł

Postępowanie

l ..

522

nadto czynności, mających na celu u s talenie dokładnych

danych, dotyczących nieletniego, jego rodziny i najbli ż­

szego otoczenia. W celu ustalenia wymienionych danych

nal ~ży zlecić Milicji Obywntelskiej lub kuratorom nip.letnich przeprowadzenie wywiadów środowiskowych. W.

razie potrzeby ustalenia stopnia rozwoju umysłowego ,

stanu psychicznego czy fizycznego nieletniego, sędzia dla

nieletnich zarządza badanie przez biegłych. W stosunku

do nieletnich, zatrzymanych w schronisku, należy żą­

deć obserwacji i opinii wychowawców schroniska.

Art. 478. § 1. Po uk ończeni u śledztwa sędzia dla

nieletnich wydaje postanowienie z<?mykające śledztwo,

które zawiera

a) imię i nazwisko nieletniego, j ego dokładną datę

urodzenia oraz inne szczegóły, niezbędne do ustalenia jego tożsamości,

b) dokładne określen ie zarzuconego czynu ze wskazaniem cza3U, miejsca i innych okoliczności jego

popełn i enia,

II.

w sprawach nieletnich.

Art. 474. Postępowanie w sprawach nieletnich,

którzy w chwili rozpoczęci a rozprawy głównej n ie ukoń­

czyli lat siedemnastu, odbywa się p rzed sądem dla n ie·letnich według zasad postępowania przed sądami powiatowymi z następującymi zm ianami i uzupełnieniami .

Art. 475. § 1. 'N sprawach przeciwko nieletnim

powództwo cywilne jest niedopuszczalne.

.§ 2. Sądy dla n ieletnich rozpozna ją sprawy n ieletnich bez wzglę-du na ogólne przepisy o właściwości rzeczowej.

§ 3. o wszczęciu postępowania karnego zawiadamia

się władze , wymienione wart. 5, tylko wówczas, gdy wym aga tego interes społeczny lub względy bezpieczeństwa

publicznego. O ukończeniu postępowania kOlrnego zawiadamia się władze, wymienione wart. 5, jeżeli zawiadomiono je o wszczęciu postępowan i a oraz wtedy, gdy

orzeczono umieszczenie w zakładzie pop-rawczym.

§ 4. Jeż eli miejsce popełnienia przestępstwa w fO.2,umieniu art. 20 § 3 jest różne od miejsca zamiesz..l (ania

rodziców lub opiekunów n ieletn iego bądź miejsca pobytu nieletniego, s ędzi a dla nieletnich w każdym stadium

post ępowania może przekazać spraw·~ sądowi

mIeJsca

zamieszkania rodziców lub opiel\unów nieletn iego.

Art. 476. , § 1.

Sędzi::!

dla nieletnich prowadzi

śl edztwo w s p rawach nieletnich z wyjątk i em wypadku,

przewidzianego wart. 479 § 2, oraz wykonuje środki wy'"

chowaweze i popl'awcze, \Vykonanie orzeczonej wzglę­

dem nieletniego kary zwyklej z~Ez<o, cl za prokurator,

w którego okrę g u znaj duje się sieaziba sa du dla nieletnich .

'

§ 2. Sędzia dla nieletnich jest obowiązany. wszcząć

post ępowanie przecivlko niel etniemu w spra'.vach o przestępstwo ścigane z urzędu , chyb i!. że postępowanie zostało

wszcz ę t e przez oskarż y ciela publicznego.

. , § 3. W spf3.wach, wszczętych na żądanie oskarży­

clela prywatnego, sęd zl a dla nieletnich może prowadzić

spraw ę z m'z~du, jeżeli uzna, że t ego wymaga interes

publiczny . '

.

Art. 477. § 1. S ęd zia dla nieIetnich przeproviadz.1

śl edz t wo osobiś c ie bb za pDśrcdnictwem :Milicji Obywat elskiej; m oże zlecić przeprowadzenie poszczególny ch

c z ynn oś ci śledczych kura brom nieletnich i w ychowawcom s ~ h r oniska.

• Q 2.

W sprawie każdego nie1etniego należ y dokonac poza czynno śc i ami , przewidzianymi wart. 231, pó-

F JZ. 364

c) wskazanie przepisu ustawy kanlCj, pod który za~

rzucony czyn podpada.

§ 2. Po do:-:onaniu czyrmo5ci, wymienionych w § 1,

~ędzia dla nicle tr,ich wyznC'.cz3. r ozp rawę główną lub posiedzpnie niejHwne albo umarza śl2dztwo.

§ 3. Sęd zi a dla nielctr,ich może umorzyć śledztwo

z przyczyn, wskaz?r.ych w art. 49, oraz jeżeli orz~z enie

śroc1!(ów wychow.?wezych lub poprawczych jest niece~

lowe ze względu na orzeczone już w innej" sprawie

środki.

§ 4. Na postanowienie o umorzenju śledztwa prokurc'.torowi sł uży zażalenie.

Art. 479 ,

§ 1.

Jeż eli

nieletniemu

przeciwko

wszczęto sprawę wespół z dorosłym , prok urator

może.

wył ą czyć sprawę nieletniego i przekaz ać j ą sądowi dla

nieletnich.

§ 2.. Jeżeli ze względu na dobro ·wymiaru sprawiedliwości \~... yl ączeni e spr:nvy nieletniego jest niepożądane,

prokurator prowadzi śledzt wo. Po ukończeniu śledztwa

prokurator bądt umarza śled ztwo, b ądź przekazuje spra- .

wę sędziemu dla nieletnich z wnioskiem o zastosowanie.

środków popr awczych lub w ychowa wczych, bądź też

przekazuje sprawę sądowi zwykłernu w edług właśó­

v/ości, który orzeka z zachov"aniem przepisów niniej .szego rozdz iał li.

Art. 480. Środki zapo:):eg ające uchy laniu się od są~

du wobe c nieletniego stosuje sędzia dla .nieletnich lub

prokurs.tor.

Art. 481. § 1. W stosunku do nieletniego stosuje,

się n astępuj ą ce środki zap cbiegajó,ce uchylaniu się od

s ą du

a) dozór r odziców lub opiekunów;

b) dozór kuratora n ieletnich;

c) zatrzyma n ie w s chronisku dla n ieletnich.

§ 2. Środek, wymieniony w § 1 lit. c), stosuje s.ię

w wypadkach, wymienionych wa rt. 152 , ponadto w wypadkach, kiedy zachodzi koni e czn ość p r zeprowad zen ia

dokładnej obse r w acji nieletnieg o, nie7.będnej dla właści­

weg o zastosowania .'środka wycho·wawczego lub popr a w czego,

§ 3. Za t r zym:mie VI schr onisku dla nieletnich moż e trwać w t ok u śledztw a na jwyżej trzy miesiące. T er m in ten n ".L~ży uwidoczn ić w postano'Nieniu o zatrzy~

maniLI.

§ 4. .JeŻeli ze wzgl ę du na szczególne okoliczności

SD r?Wy, śle dz tvl/a nie moż na b y l0 uko:'lcz yć w w ymlenjonym terminie, sąd woj12 wJdzki na wniosek sędziego

I

Dzjennik Ustaw Nr 40

•

Poz. 361

dla niel etnlch lub prokura tor woj ewodzki na wniosek

Art. 494. Schronisk o dla nieletnich p ozosta je pod

śl ed z two m oż e prz e d łu żyć okres zatrzyn~ dzorem ~ ędzieg o dla nieletnich. Organ izacj ę s chromania o 'dalsze trzy miesiące; art. 158 § 3 stosu j " si ę

m s k dla m elet nich olu'eśli rozporządzeni e Ministra

odpowiedn io.

Spra w iedli wości.

Art. 482. N a postc:.l1owienie w przedmiocie śr odków

Art. 495. Sąd dla nieletnich moż e k oszlami postę­

zapobiega j ących uchy laniu się od są du słu ż y zaialen i.e.

r:; cwan ia oraz k osztami wykonania orzeczenia ob ciążyć

Art. 483. Nieletn i moż e p r ze g l ą d 2,ć akta sprawy

rodziców nieletni ego, jeż eli ust alon e zostały poważne

i robie z nich odpisy tylko za zezwolenie m s ędz i ego dla

zaniedbania przez n ich obowiązków w stosunku do nienieletnich lub prokuratora.

letniego.

Art. 484. Z przebiegu posiedzenia niejawnego w

R o z d z i a ł III.

sądzie dla nieletnich sporządza się oddzielnie protokół.

Art. 485. Niestawiennictwo prokuratora nie taPrzywrócenie praw i zatarcie sJ.aza:nia.

muj'e rozpoznania spr awy.

Art. 4&6. § 1. Na rozprawę należy wezwać ro. Art. 496. § 1. Podania skazanych o przywrócedziców lub opiekunów n ieletniego, jeżeli doręczenie me praw lub o zatarcie skazania rozpoznaje sąd, który

wezwań nie jest połączone

ze s;z.czegÓlnymi trudnowydał wyrok w pierwszej instancji ,

ściami. Osobom tym służy prawo składania wyjaśnień

§ 2. Jeżeli wyrokowało kilka sądów, właściwy jest

i wniosków.

sąd, który wydał wyrok ostatni.

§ 2. Sąd może zażądać stawiennictwa tych osób.

,§.3. Jeżeli wyrokowało kilka sądów różnego rzędu,

Mają wtedy odpowiednie zastosowanie art. 105-109.

włascIwy jest sąd wyższego rzędu, który wydał wyrok

§ 3. Niestawiennictwo wymienionych osób nie

ostatni.

wstrzymuje rozpoznania sprawy, jeżeli sąd nie uzna ich

Art. 497. Przed wydaniem postanowienia w przedobecności za niezbędną·

miocie

przywrócenia praw lub zatarcia .skazania, sąd

§ 4.

Na rozprawę można w ezwa::: kuratora niemoże

zwrócić

się do prok..lratora o zebranie informacyj

letnich, wychowawcę schroniska lub zakładu, w któo zachowaniu się skazanego po wyroku.

rym n'ieletni przebywa , w celu złoż enia wyjaśnień,

,Ar~. 498. § I , Sąd rozpoznaje pDdanie o przy§ 5, Sędzia może na , rozprawę nie wzywać osób,

~?ceme

praw lub o zata rcie skazc.nia na posiedzeniu

uprzednio przez tego sędziego osobiście przesłuchanych,

me]awnym.

i poprzestać na odczytaniu ich zeznań, jeżeli we~wania

tych osób nie nżąda prokurator, obrońca, nieletni, jego

§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie służy

zażalenie .

l'odz,i ce lub opiekunowie.

Art. 487.

§ 1.

Rozprawa odbywa się przy

A.I·t. 499. O przywTóceniu ,praw lub o zatarciu

skazania sąd: który wydał postanowienie, zawiadamia

drzwiach zamkniętych.

§ 2. Podczas rozprawy sąd ' wysł uchuje wyjasmen

niez wł ocznie wła dze prowad zące rejestry K,"rne.

nieletniego, poza tym nieletni pozostaje w sali posiedzeft, jeżeli sąd uzna to za niezbędne.

R o z d z i a ł IV.

Ąrt. 488. Przewód sądowy rozpoczyna się od odczytania postanowienia o z amknięciu śledztwa bądź

Post~powanie w sprawach karno-administracyjDych.

wniosku prokuratora.

Art. 500. § 1. Osoba, której wymierzono karę

Art. 489. Oskarżony nieletni może czynić uwagi

w trybie postępowania karno-administracyj ilego, może

i składać wyjaśnienia co do ka ż dego dowodu, przeprozwrócić się w terminie zawitym s iedmiodniowym

od

wadzonego w jego obecności. Wywiady środowiskowe,

daty ogłoszenia jej orzecz.e nia do władzy administraopinie psychologów, lekarzy i psychiatrów, jak rówcyjnej z żądaniem skierowania sprawy na drogę postę­

nież ' obserwacje i opinie wychowawców schroniska i kupowania

sądowego; termin siedmiodniowy liczy się od

ratorów nieletnich winny być odczytywane w nieobecdaty doręczenia, jeż eli or zeczenie należało doręczyć .

ności nieletniego, chyba że szczególne względy wycho§ 2. Jeżeli osoba, której karę wymierzono, jest

wawcze lub społeczne przemawi,ają za celowością zaniepełnoletnia" lub bezwłasnowolna, żądanie w tE'rminie

poznania nieletniego z ich treścią.

biegnącym dl2. tej osoby może złożyć także ojciec, matArt. 490. Przepisy art. 485-487 stosuje się do poka, małżonek, opiekun lub kurator.

siedzeń niejawnych, wyznaczonych

w celu wydania

§ 3. W razie odmowy przyjęcia żądania wymiepootanowienia o zastosowaniu środków wychowawnionego w §§ 1 i 2 - można w ciągu trzech dni od zaczych.

wiadomienia o odmowie złożyć żądanie skierowania

Art. 491. Ogłoszenie wyroku odbywa się jawnie

sprawy

do sądu poWIatowego celem· rozpatrzenia zasadw wypadkach, kiedy oskarżonego uniewinniono albo

ności odmowy. Żądanie to można złożyć wprost do sądu.

orzeczono kary Z\'lykłe lub środki, uJegaj.ące wpisowi

§ 4. O przywróceniu terminu,

wymienionego

do rejestru skazanych.

w §§ l i 2, orzeka sąd powiatowy.

Art. 492. S~dzia dla nieletnich może odroczyć wypro\va dz ącego

konanie środków pD'P'rawczych i wychowawczych w razie choroby nieletniego lub z innych ważnych przyczyn.

Art. 493. § 1.

Kuratorzy nieletnich wykonują

swe funkcje w toku śled z twa oraz postępowan i a wykonawczego według zleceń sędz i ego dla nieletnich.

§ 2. Tryb }X'woływania kuratorów, ich prawa

i obowiązki określi rozpili'ządzenie Ministra Sprawiedliwości.

Art. 501. ~ 1. W razie złożenia żądania, wymIenionego wart. 500 §§ 1 i 2, orzeczenie władzy administracyjnej nie ulega wykonaniu, o ile ustawa szczególna

nie stanowi inaczej,

§ 2. Władza administracyjna, o ile nie cofnie swego orzeczenia, przesyła akta sądowi.

:!

§ 3. Orzeczenie władzy administracyjnej zastępu­

je w postępowaniu sądowym akt oskarżenia.

. " Poz. 364

Art. 502. Właściwym do rozpoznania sprawy jest ły w sposób stanowczy odparte w postępowaniu wznopow ia towy, vi którego okręgu znajduje się sie- wionym .

.dziba władzy, która wymierzyła karę administracyjną.

. Art. 5.12. Uprawnienie do wynagrodzenia ' przechoArt. 503. Władza administracyjna, która wymied~ ~ .razIe .ś~ierci osoby uprawnionej na małżonka,

rzyła karę, albo w jej zastępstwie władza odpowiednia

dZI~CI I rodzlCow w granicach, w jakich skutkiem ukaw siedzibie sądu powiatoweg o, mOże popierać oskarże. rama nie otrzymały od skazanego. należn ego im według

nie zamiast lub oboK prokuratora.

.

ustawy utrzymania.

Art. 504. Sąd powiatowy rozpoznaje sprawę weArt. 513. § 1.

Żądanie wynag rodzenia

zgłosić

dług przepisów, obowiązujących w postępowaniu przed

można

jedynie

w

ciągu

trzech

miesięcy

po

uprawo.mocs ąde m pierwszej instancji, ze zmianami przewidzianymi

nieniu się orzeczenia dającego podstawę do odszkodow n astępujących artykułach.

wania.

Art. 505. § 1. Sąd powiatowy rozpoznaje sprawy

.§ 2. Jeżeli oscba, uprawniona do. żądania wynaw sk h dzie jednego sęd z iego.

grodzenia

w myśl art. 510, zmarła w ciągu terminu

§ 2. Niestawiennictwo oskarżyciela publicznego

wskazanego w § 1 lub, zgłosiwszy żądanie w tym te~

nie t a muje rozpoznania sprawy.

minie, zmarła przed prawo.mocnym ukończeniem P()~

Art. 506. § 1. Wnioski stron nie wiążą prezesa

stępo.wania o wynagrodzenie,

to OSo.by wymienione

!Sądu w zakresie zarządzeń dotyczących wezwania

do

wart. 512 żądać mogą wynagrodzenia w ciągu trzech

rozprawy świadków i biegłych oraz sprowadzenia inmiesięcy o.d śmierci uprawnionego.

nych dowodów.

Art. 514. Żądanie odszkodowania zgłosić należy

§ 2. Aż do rozpoczęcia postępowania dowodowego

w sądzie wojewódzkim, w którego okręgu wydano.

oska rżony moż·e cofnąć żądanie skierowania spra".... y na

wyrok w pierwszej instancji.

drogę postępowania sądowego. W tym wypadku orzeArt. 515. § 1. Sąd wojewódzki orzeka na posieczenie władzy o.dministracyjnej staje się prawomocne.

dzeniu

niejawnym po sprawdzeniu w razie potrzeby

§ 3. Jeżeli strona,wskaza wszy swój adres w żąda­

niu skie rowania sprawy na drogę sądową, następnie okoliczno3ci faktycznych. Przepis art. 307 § 2 stosuje się

odpowiednio.

zmieniła miejsce zamieszkania i Ilie zawiado:-niła o tym

§ 2. Po ukończeniu śledztwa należy dać "lpraWsądu, wezwania i pisma sądowe , wysłane pod jej ostatnionemu m ożność oświadczen i a się na piśmie lub

nim zn3.nym adresem, uważa się za doręczone.

do protok ołu.

Art. 507. §. 1. Sąd orzekający postanawia według

sąd

swego uznania, których świadków i biegłych przesłu­

cha na rozprawie po o.d ebraniu od nich przyrzeczenia

lub bez odbierania przyrzeczenia , a których zeznania

będą odczytane. W tym celu może zarządzić potrzebne

jeszcze przes!uchanie przez jednego ze swoich sędziÓv.r.

§ 2. Wolno odczytywać akta postępowania administracyjnego.

Art. 508. Sąd powiatowy nie jest związany wymiarem k ary, oznaczonym w orzeczeniu władzy administracyj nej.

Art. 509. § 1. Wyroki sądów powiatowych, wydane

w postępowaniu karno-administracyjnym, są :prawomocne z wyjątkiem wyroków w sprawach o przestęp­

stwa skarbowe.

§ 2. Założenie rewizji nie wstrzymuje wykonania

kary, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności.

R o z d zi a ł

myśl

art.

Art. 517. Przepisy art. 510-516 mają zastosowanie

do cudzoziemców na zasadach wz ajemności.

Art. 518. Wyd ając wyrok uniewinma]ący, sąd

moż e przyznać oskarżonemu prawo do o.dszkodowania

od oskarżyciela prywatnego za doznaną krzywdę ' materialną i moralną

a) je żeli oskarżenie było świadomie fałszywe albo

b) jeż eli oskarżyciel używał środków nieuczciwych

w celu uzysk3.nia wyroku skazującego.

R o z d zi a ł

Postępowanie w

Art. 519.

V.

Odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub

Art. 516. Na post:mowienie wydane w

515 słu ż y za ż alen ie do Sądu Najwyższego.

VI.

wypadku zaginięda lub zniszczenia akt.

§ 1.

p.ostępowanie

w przypadku zagiw toku, prze-.

prowadza sąd, w którym sprawa ostatnio się toczyła .

§ 2. Jeżeliby w myśl § 1 właściwym był Sąd Naj'"

wyższy, sąd ten przekazuje sprawę do sądu wojewódzkiego, chyba że chodzi o odtworzenie tylko akt Sądu

nięcia lub zniszczenia akt sprawy, będącej

oskarżenie.

Art. 510. § 1. Osoba, skutkiem wznowienia postę­

powa nia prawomocnie uniewinniona lub skazana według

łagodniejszego przepisu karnego, mOże tytułem odszkod ow ania żąd a ć wynagrodzenia od Skarbu Państwa za

szkody i straty materialne oraz krzywdę moralną, jeż eli

względem niej wykonano w całości lub w części karę,

którą nas tępnie uchylono.

§ 2. To l"amo stosuje się do osób, względ e;n których post~powanie karn e po w zno"vieniu prawomocnie

umorzona.

Art. 511. § 1. Nie ma prawa do wynagrodzenia

ten, kto poprzednie swe skazan:2 5powodouał umyślnie

lub nrzez oczywiste niedbalstwo.

li. 2. E'ąd może odmówić wyn:1g L'oozenb, j eżeli poszlakI, zeb r ane w poprzednim postępowaniu, ńle zosta-

Najwyższego.

§ 3. Postępowanie w przypadku zagmIęcia lub

zniszczenia akt sprawy prawomocnie zakończonej przeprowadza sąd, w którym spra wa toczyła się w pier.wf.zej instancji.

Art. 520. Jeżeli ak t a sprawy albo część akt, maistotne znaczenie dla sprawy, zaginęły lub uległy

zniszczeniu, to akta przep :i dłe zastępuje się urzędownie

zaświadczonymi odpisami.

jąca

Art. 521. Prezes sądu wzywa osoby, posiadające

odpisy akt przepadłych, do złożenia ich sądow i , a w razie potrzeby z a rz ą dza ich odebranie. Przepisy art.

129-144 stosuje się Odpowiednio..

\

/

-

525 --

------------~--~~--~,~----------------

Jeżeli

zaświadczone urz ędownie odpisy

prezes s ą du zarządza dołączenie ich do

akt. Odpis zarz ą dzenia d o ręcza się stronom.

Art. 523. § 1. J eże li odtworzenie akt w trybie,

przewidzianym w artyku ł2 ch poprzed za j ą c y ch, nie da

się przeprowadzi'::, prezes ~ ąd u wzywa strony do zł oż e ­

nia w terminie oznaczonym wnioskóvv co do treści przepadłych akt oraz co do s posobu ich odtworzenia.

§2. Wraz z wnioskami, wskazanymi w '§ 1, str ony

obowiązane są złożyć posiadane na poparcie wniosków

dowody jako to: odpisy prywatne oraz inne pisma i notatki, które mogą być pomocne przy odtwGyzeniu akt.

Art. 524. Niezależnie od vvniosków siTon sąd przeprowadza dochodzenia potr;:ebne do odtworzenia akt

i zarządza takie postępowanie dowodowe, jakie uzna za

wskazane. v,; szczególności sąd bierze I=-Jd uwagę wpisy

do rejestrów karnych, repertoriów i innych ks ' ąg biurowych oraz może przes łuchać w charakterze śvvi a d­

ków sędziów , prokuratorów, protokolantów, adwokatów

: inne osoby, ·które uczestniczyły w postępowaniu lub

które mogą się wypowiedzieć co do treści akt.

Art. 525. § 1. Sąd na posiedzeniu niejawnym poste.mewia, w jaki sposób i w jakim zakresie akta przep a dle mają być odtworZOne lub że odtworzenie akt

j est niemo:diwe.

§ 2. Na postanowienie w tym pi'zedmiocie służy

Art. 522.

zostaną złożone,

zażalcnie.

Art. 526. VI przypD.dku, gdy akta sprawy bądź nie

w ogóle oc1 tworzone, bądź zostały odtworzo··

l1e w CZ~SCI nie wys ta rcz a j ą cej do podjęcia dalszego postępowania, sprawa mo ż e być wszczęta ponownie. We

wszystkich innych przyp adkach sąd pod ejmie postę­

pow8.nie w takim stanie, w jakim okaże się to możliwe

przy u:wzg 1 ę dn i eniu akt p0 2 0 s tałych i odtw orzonych.

Art. 52'7. Jeżeli zaginęly lub uległy zniszczeniu

akta sprawy prawomocnie zakończonej, odtworzeniu

podlega tylko ta część akt, która jest niezbędna do

wykonania orzeczeń w tej sprawie zapadłych lub do

wznowienia postępowDnia.

Art. 523. Jeżeli zaginięcie lub zniszczenie akt nastąpiło w związku z d 7iałaniami wojennymi lub klęs­

kami elementarnymi, odtworzenie akt następuje tylko

na wniosek prokuratora, jeżeli wymaga tego szczególny interes publiczny, lub też na wniosek oskarżonego,

oskarżyciela

prywatnego albo osób wymienionych

wart. 56 - 59.

mogą być

R o z d z i a ł

VII.

Wydawanie przestępców.

,

Art. 529. Przy wydawaniu przestępcy mają zastosowanie przepisy wskazane w rozdziale nmle]Szym,

o ile umowa mi ędzynarodowa inaczej nie stanowi.

Art. 530. § 1.

Z wnioskiem o spowodowanie wydariia osoby, przebywając ej za granicą, zwraca się do

Min istra Sprawi e dliwości w] aś ówy sąd, a w toku śledz­

twa do Gener a lnego Proku ratora RzeczypDspolitej

wła f: c iwy prokurator.

~ 2. Do wniosku nal eż y dolączyć

a) jeżeli chodzi o osobę, p r zeciwko której wydany

jest już prawomocny wyrok sk a zujący - odpis

wyroku z zaświad c zen iem prawomocności;

.b) w innych wypadkach odpis postanowienia

Q

tymczasowym aresztowaniu 0'raZ opis przestępstwa .z przedstawieniem okoliczności fak-

Poz. 364

tycznych i przytoczeniem odpowiednich przepisów karnych.

§ 3, Nadto nale ż y, w miarę m o żno:; cJ, d ołączyć

fot ografię i inne dane p o zvlalają ce u s talić

t o ż samoś ć

osoby, k tórej wydania si ę Ż"d 8 , oraz p o d a ć jej przynależ n oś ć p a ństwową .

§ 4. Czas trwan ia arefztu tym rZflsowego, przewiclzi2ny wart. 158, liczy się od chwili pr z ejęc i a aresztowane.'; o przez władze polskie na obszarze Pań stwa .

Art. 531. § 1. W wypadkach nagłych właści wy

sąd lub prokurator może zwrócić si ę b ezpośred ,1io

do

właściwej władzy zagranicznej z wnioskie.!)] o tymczasoWe aresztowanie osoby, której wydania si ę ż ą da, powinien j ednak zawiadomić o tym jednocześni e: sąd Ministra Sprawiedliwo ś ci, a prokurator - Gen eralnego

Prokuratora Rzeczypospolitej, z dołączeniem wniosku

o wydanie (art. 530).

§ 2. W tych sam ych wypadkach pr o k~lrat or może

się zwróc i ć bezpośredn i o do właściwej wladzy

zagranicznej o zatrzymanie osoby, co do której ma być zło­

żony wniosek: o wydanie.

Art. 532. § 1. Je że li chodzi o przestę r's t w o zaustawie karą ś mierci, a paJls two obce wydało

przestępct: z zastrzeżeniem , że względe m wydanego nie

bedzie zastosowana k ar a śmierci , s ą d w razie skazania

w~mierLa zamiast k3.ry śmierci karę dożywotniego pozbawienia w olności.

§ 2. J e żeli zaś z tym farnym z a strzeżeniem pań­

stwo obce wydało osob ę sk a zaną prawomocnie na karę

śmie::ci, sąd n3 posiedzeniu niej Qwnym powe źmie pOstanowienie zmieniające wyrok w myśl § 1.

Art. 533. § 1.

Jeżeli osoba wydan2. była oskarż o­

na o kilka przestępstw, p2!"\St'NO obce Z2. Ś wydało ją

z zastrze ż eniem ścig an i a t ylko za n iektóre z tych przestępstw, to postępowanie karne mo~ e obejmować tylko

te przestępstwa, a co do innych po\vi nno być zaw,ieszone.

§ 2. Jeżeli przeciw takiej osobie zapadł już wyrok

prawomocny, obejmujący kilka przestępstw, wówczas

sąd, który wydał wyrok, uchyli wyrokiem orzeczenie

o karze i wymierzy k a rę tylko za przestępstwa, objęte

zezwoleniem na wydanie.

§ 3. Postępow;nie, zawieszone w myśl § 1, może

być podjęte; jeżeli oskarżony z własnej winy nie opuści

granic Polski w ciągu dwóch miesięcy ltlb jeśli, opuś­

ciwszy je, powróci. Termin liczy się od daty prawomocnego u kończenia postępowania w sprawie o przestęp­

stwo, objęte zezwoleniem na wydanie, a w razie skazania - od odbycia kary. W wypadku, przewidzianym

w § 2, sąd ograniczy się do wydania orzeczenia o karze.

§ 4. Wydając orzeczenie o karZE", s.ąd nie mOże orzec

kary surowszej nad wymierzoną oskarżonemu poprzednio za dane przestęps two .

Art. 534. § L Ż ą danie wła dzy zagranicznej wydania przestępcy przesyła się prokuratorowi wojewódzkiemu właściweI1?-u według miejsca zamieszkania lub

ujęcia osoby pos'zukiw an ej, któ r y przekaZuje sprawę

sądowi woj ewódzkiemu, jeżeli Proku r ator

Generaln y

Rzeczypospolitej nie zarzą dzi inaczej.

§ 2. W sprawach o przes tęps t wa, dopusz cz a jące

wydanie, p r okurator przesłuchuje osk ar żonego i nakazuje jego aresztowanie.

§ -3 . Sąd wojewód zki po sprawdzeniu i rozpatrzeniu wyjaśn i eń oskarżoneg o, jeżeli powotuje się on na

dowody,. znajdujące się w kraju, wydaJe na posiedzeniu

niejawnym opinię w przedmiocie wydania pn.es:tępcy.

groż.one w

-- 52~ -

Opinię tę wraz z aktami sąd przesyła prokuratorowi

wojewódzkiemu, który przedstawia akta i opinię Generalnemu Prokura torowi Rzeczypospolitej.

Art. 535. § 1. Sąd lub prokurator wymieniony

w poprzednim artykule może także i bez wniosku o wydanie postanowić tymczasowe aresztowanie przestępcy,

jeżeli chodzi o przestępstwo dopuszczające wydanie, a

a) dana osoba jest silnie podejrzana o popełnienie

tego przestępstwa albo

b) jest poszukiwana przez władze zagraniczne za

pomocą listu gończego ogłoszonego _ w polskim

dzienniku milicyjnym, albo

c) władza

zagraniczna zażądała tymczasowego

aresztowania tej osoby, wymieniając rodzaj

pr2'Jestępstwa, o które osoba poszukiwana jest

oskarżona, i powołując się na wydany przeciw

niej prawomocny wyrok skazujący lub sądowe

zarz'ldzenie aresztowania.

Poz. 364

O dniu i mIeJSCU tymczasowego aresztowania

i bezpo średnio zawiadomić zagraniczną władzę wzywającą lub ścigającą oraz Generalnego Prokuratora Rzeczypospolitej.

Art. 536. Osobę aresztowaną w celu wydania obcemu państwu sąd na wniosek Ministra Sprawiedliwoś­

ci, a prokurator na zarządzenie Generalnego Prokuratora Rzeczypospolitej wypuszcza na wolność. Osoh~

aresztowaną wypuszcza się na wolno ść także

wtedy,

gdy władza zagraniczna cofnie żądanie wydania lub

aresztowania.

Art. 537. O zezwoleniu na wydanie postanawia

Generalny Prokurator Rzeczypospolitej.

§ 2.

należy bezzwłocznie

Przepisy końcowe.

Art. 538. Wykonanie kodeksu postępowania kar... ·

nego :porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Adres Redakcji i Administracji: Warszawa, ul. Leszno 53/55.

Tłoczono z polecenia Ministra Sprawiedl. w

45000 ':'8

Drukatni Ministerstwa Sprawiedl. w Warszawie,

ul. Nowowiejska 6.

. ,,"+..,. ,-.

Cena 128 zł.

f

pokrycia opłat nie C1ązy na innych osobach lub instytucj ach z mocy szczególnych przepisów prawnych.

§ 7.

1. Prezydium gminnej rady narodowej

miejs ca zamieszkania kobiety rodzącej, która korzystała

z pomocy położniczej położnej gminnej, a w razie nieust ~lenia jego prezydium gminnej rady narodowej

. <Jstatniego pobytu tej osoby - usiala istnienie okoliczności , uzasadniających zastosowanie zwolnień lub ulg

od opłat, określonych w §§ 2 i 3.

2. Należenie do spółdzielni rolniczo-produkcyjnych l§ 2 pkt 3) powinno być stwierdzone przez zarząd

s.półdzielni.

§ 8. 1. Zaległe opłaty za pomoc położniczą , udzieprzez położne gminne, podlegają przymusowemu

ściągnięciu w trybie ,przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń . pieniężnych, z wyjątki em należności

Qd rodzeństwa kobiety, której udzielono p omocy położloną

niczej; takie należności mogą być dochodzone tylko na

drodze sądowej.

2. Podstc.wą do wykonywania egzekucji admini~

stracyjnej jest wykaz zaległych opłat ustalony przez

o środe k zdrowia.

3. Za zaległe opłaty uważa się opłaty nie uiszczone w terminie 14-tu dni po dniu doręcze nia wezwania

do ich uiszczenia.

§ 9.

Opłaty

poło ż ne

gminne,

za pomoc położniczą, udzielo ną przez

w trybie wskazanym

w § 8, podlegcją w całości umorzeniu na podstawie

uchwały właściwej powiatowej rady narodowej .

§ 10.

ogłoszenia.

nie ściąga lne

Rozporządzenie wchodzi w życie

z dniem

Minister Zdrowia: w z. B. Kożusznik

OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

z dnia 2 września 1950 r.

o

ogłoszeniu

jednolitego tekstu kodeksu

Na podstawie art. 21 u stawy z dnia 20 lipca 1950 r.

o zmianie przeplsow postępowania karnego (Dz.

U. R. P. Nr 38, poz. 348) ogłaszam w załączniku do

oh w ieszczenia n iniejszego jednolity tekst kodeksu postępowania karnego z dnia 19 marca 1928 r . (Dz. U.

R. P. z 1949 r. Nr 33, poz. 243) z uwzględnieniem

zmian, wynikających z przepisów ogłoszonych przed

dniem wydania jednolitego tekstu, i z zastosowaniem

nowej, ciągłej numeracj i artykułów.

Podany w załączniku do obwieszczenia ' niniejszego jednolity tekst kodeksu postępowania karnego nie

obejmuje przepisu art. 562 w brzmieniu jednolitego

postępowania

karnego.

tekstu (Dz. U . R. P. z 1949 r. Nr 33, poz. 243), który

stanowi

"Art. 562. Rozporządzenie niniej sze wchodzi w ży­

cie równocz eśnie z przepisami w pro w3:dz aj ący mi kodeks

postępowania

karnego z dnien

l lipca

1929 roku" ,

Podany w załączniku do obwieszczenia tekst jednolity obowiązuje od dnia wej ś cia w życie u stawy .z dnia

20 lipca 1950 r. o zmian' z przep,sow postępowania

karnego (Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 348).

Minister Sprawiedliwości: w z. T. Rek

Załacznik

do obwieszcz~mia Minisira' Spr "wiedEwo ~ci z dnia 2 września 1950 r. (poz. 364).

KODEKS

POSTĘPOWANIA

Prze'p isy ogólne.

KARNEGO.

W razie nieujęcia oskarżoneg o lub jego

w kraju, choroby psychicznej albo

innej ciężkiej choroby uniemo ż liwiając e j prowadZenie

sprav.'Y, po stępowa nie zawiesza się n a okres trwania

przeszkody. W miarę potrzeby n ależy zebrać i zab ezpieczyć dowody.