Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 maja 1949 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.
Table of Provisions (400)
Statutory Text (400 Articles)
Art. 1. Postępowanie w sprawach o przestępstwa ,
do właściwości sądów powszechnych, odbywa
się w e dług przepisów niniejszego kodeksu.
należące
Art. 2. § 1. Sąd wszczyna postępowanie na żą
danie uprawnionego oskarżyciela.
§ 2. Oskarżyciel powinien wyjednać zezwolenie
na ściganie określonej osoby, jeżeli takiego zezwolenia . wymaga szczególny przepis ustawy.
Art. 3. Sąd nie wszczyna postępowania, a wszczę
te umarza, w razie śmierci oskarżonego, przedawnie. nia lub innej. okoliczności wyłączającej ściganie.
Art. 4. Sąd może za zgodą oskarżyciela umorzyć
postępowanie, jeżeli naj wyższa kara grożąca oskarżo""
KARNEGO.
obwieszczenia Ministra Spradnia 18 maja 1949 r. (poz. 243).
•
nemu nie przekracza jednego roku pozbawienia wolności i musiałaby z mocy ustawy ulec pochłoni ęciu
przez k a rę już prawomocnie wyrze czoną ..
Art. 5. W razie nieujęcia oskarżonego lub jego
choroby psychicznej postępowanie zawiesza się na
czas trwania przeszkody. W miarę potrzeby należy
zebrać i zabezpieczyć dowody.
Art. 6. O wszczęciu tudzież o ukończeniu postę
powania karnego przeciwko osobom, podlegającym
publicznej władzy dyscyplinarnej, oraz wychowańcom
zakładów naukowych zawiadamia się właściwą władzę.
Art • .,. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie wszelkie zagadnienia prawne, wynikające w toku postęPo
wania, i !lie jest związany orzeczeniem innego sądu
lub urz~du.
.
Daienn.ik. Ustaw Nr 33.
Art. 8. § 1. Władze państwowe cywi:tne i woj'skowe jako też władze samorządowe są obowiązane
do udzielanią PQInocy sądom i prokuratorom.
§ 2. W szczególności milicja obywatelska wykonywa w zakresie ścigania przestępstw polecenia sądu
i prokuratora.
§ 3. . Sąd lub prokurator może bezpeśreclnio· zwracać się do władzy wojskowej o pomoc zbrojną.
Art. 9. Wszystkie władze, powołane do udziału
w dochodzeniu i ściganiu przestępstw, mają obowią
zek uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających za oskarżonym, jak i przeciw niemu.
Ad. 10.
Sędziowie (\)rzekają i1.a mocy przekon'alllia
~Jllartego na swoIDodnej. ecen,ie dowodów.
KSIĘGA
§ 1.
Sąd
I.
Uznając
niewłaściwość,
sąd
przeka-
zuje sprawę komt; nal e ży.
§ 3. Na postanowienie w przedmiocie właściwości
sŁuży zażalenie ..
Art. 12. Orzeezen.ne wydane pJlzez sąd powszechny względem 050hy, kUma w danej. spraw!e- nie :f)odlega: oczeezn.ictwu sącWw powszec:b.n,ych.,. j,ęst z ~(i!Jf
"'i
Ari. U. § 1. Oł'aeezerue, wyllla1JIe przez - sąd wsz-egQ rzędu z obł'azą' przerri-sól\illl o wla'ŚeL'W(i)śei :rze:cz-o,..
wej, jest z mocy pra.wa nieważDe; nie. dotycy to jednak Oł'zeezeiI. w . sp17Rwach,. dla których sąd wyżs2ega.
17Zędu r stał się właściwym. z mocy art. 2;9, § 2-.
§ 2. Orzeczenie sądu wyżs2ego r~du, wydaI'le
w zakresie działania sądu niższego rzędu, nie jest
z tego powodu nieważrre.
Art. 14. § 1. W
wypadkach,
przewidzianych
wart. 12 i 13, nieważność stwierdza postanowieniem
sąd bezpośrednio wyższy nad sądem, który wydał nie'WaŹne orzeczenie'.
§ 2. Orzeczenie o nieważności sąd wydaje ź' włas
nej inicjatywy albo na wniosek stron.
§ 'l. Stwierdzenie dopiero na rozprawie
sprawa należy dQ właściwości sądu niż
szego rzędu, nie wstrzymuje dalszego toku rozprawy.
§ 2. Jeżeli joed.t1ak zajdzie potneba. odroczenia.
rozprawy z innej przyczyny, sąd może
przekazać
Art. 15.
Art. 17. Do właściwości sądów grodzkich nie nasprawy o przestępstwa, wymienione w kodeksie
karnym. 1932 r .. wart.. 151 §. 2, 164 § 1, 215§. 2, 216
§ 2, 217 § 2, 243 § 2 i wart. 255, 256, jeżeli zniewagę
popełniono
treścią druku, oraz o przestępstwa, które
ustawy szczególne przekazują do właściwości sądów
leżą
okręgowycn.
Art. 18. Sąd grodzki wykonywa zlecone mu czynw sprawach naLeżących do właściwoś,d .innych
ności
instancji
wszystkie
innych
właściwości
sądów;
z urzędu rozstrzyga o swojej
swoją
dowość' lub nawyknienie grozi:la przestępcy kara wyż
sza, niż przewidziana w § 1! lub w przepisach, wymienionych w § 2.
b) rozp9znaje śrud,1di odwoławcze od orzeczeń są
właści wości.
§ 2.
grod2:ki nie przestaje być, właściwym,
Art. 19. Sąd okręgowy
a) rozpoznaje W pierwszej
sprawy nie należące do
Zakres działania, sądów.
Art. 11.
Sąd
sąd.ów .
ł.
SĄDY.
Rozdział
§ 3..
choćby ze względu na powrót do przestęilstwal zawo-
dów grodzkich;
c) orzeka
w
innych
w ustawie.
wypadkach
wskazanych
Art. 2&. § l. Sąd Okręg0wy orzeka w składzie
jednego sędziego i dwóch ławników,' jeżeli przepis
S2t:z1l!glilbny nie stanowi iJila\i:Zej.
§ 2'. Sąd okręgowy r<'lZp071I1aje w siHadlzie trzech
sędziów środki odwom'WCz-e od (')1'zeczeń sąd6w grod'z'ltich.
§ 3'. Prezes sądu okręgowego ' może zarząd'ziĆ'
rozpoznanie s.(lrawy, nuleżącej d'o właściwości sądu
okręgowego,
jCl'ko pierwszej' instancj'i;' w skfadzie
trzech sę,dziów, ieżeli uzna to za wskazane ze względu'
na szczególną zawiłość sprawy.
§, 1. W sąd.a'!i!n ok.ręgowyCi:h" w który<:h
oso1!lm.e wydziały d1a lIlie]etrhldr (iSąd1y ci!ra
nieletnich}, sprarwy l'titrleimcn z wyjątkiem 5J.illI!aw.
wskazal!l:yeh wart. 5114 §. 2, rozp<DI1:naje się w tych wy;dziiała€h bez. względu na. ogi>ł.ae JjllTZepisy o , włól6eiwo
ści rzeczowej.
§ 2. Sąd okręgowy rozpoznaje sprawy nielejnich
w składzi~ jednego sęd ziego i dwóch ławników.
§ 3. Prezes sądu okręgowego może zarządzić rozpoznanie tych spraw w składzie jednego sędziego.
Przepisur ant. 20 § 3 nie stosuje się.
Ad.:n.
usta:ntDwi'OłTO'
Art. 22. § 1. Sąd apelacyjny rozpoznaje w pierwszej instancji sprawy~
1) o przestępstwa umyślne określone w rozdziałach
:XVII - XIX i XXXIII oraz wart. 12'5 i: 165-167
kodeksu karnego;
s}'lłlawę właściwemu- sądC!>wi.
2) o przestępstwa oltreśhme- w rozdZiale rr ~raz wart.
Art. 16. ~ 1. Sąd grodzki rozpoznaje sprawy
39, i 41 dekretu z dnia. 13. czerwca 1946 Ir. o przeo przestępstwa, za które ustawa przepisuje karę postępstwach szczególnie niebezpie€z.nych w okresie
zbawienia wolności do dwóch lat' lub grzywnę albo '
odbudowy Państwa;
obie te kary łącznie, ni~zależnie od kar clodatkElwych
3) o zbrodnie określone w dekreeie z dnia 31 sierpnia
i środków za.boezpiecz~j:ących.
1944 r. o wymiarze kary dra faszystowsko-hitle§ 2. Sądy grl!l(j}zkie- EIlIzp10znają nadvC!> ~awy
rowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęca
ma się mad l~o:ścią ~óJ i j;emcami oraz dla
o Bl11zestęps.twa T wynmi;eni~t! w: koc1eksie karnym 119:3l2: Ir.~
a) wart. 1.29, 130, 131, 133 i 200;
ZWra:jiC" NaOOu Pmliskieg~
4) o :ał:mD:dme &kreśhlme' w ~ z: dni,Q 2'2 styc:rbJ wart. 16'0', 257, ~62 § 1: i 2', 2'6'4, 2"67, 2'68' r 2'69~
nia 1946. r. Q odpowiedzialności za klę.skę wrześnio
". jeżeli. wartość mienia nie przenosi s.tu tysi~cy
, Wfl: i faszpacfę życia państwowęgo;
z~clr.
głównej,
że
na szkodę Skarbu Państwa, sainstytucji prawa publicznego
lub
spółdzielni oraz na szkodę przedsiębiorstw, stanowiących własność
bądź pozostających pod
zarządem Państwa,
samorządu,
instytucji prawa publicznego lub spółdzielni oraz
b) o inne przestępstwa jeżeli interesy gospodarcze Polski Ludowej
zostały narażone na znaczną szkodę;
6) o inne przestępstwa, jeżeli prokurator ze względu
na szczególne okoliczności sprawy wniesie akt
oskarżenia do sądu apelacyjnego.
§ 2. Sąd apelacyjny może · jednak na wniosek
prokuratora przekazać do rozpoznania sądowi ok~ę~o
wemu sprawę o przestępstwo, wymienione w § 1, Jezeli uzna to za wskazane ze względu na okoliczności
sprawy.
§ 3. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń sądów okręgowych oraz orzeka
w innych wypadkach przewidzianych w ustawie.
5) a) o
przestępstwa
morządu,
Art. 23. § 1. Sąd apelacyjny orzeka w składzie
jednego sędziego i dwóch ławników.
§ 2. Przepis art. 20 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 3. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoław
cze w składzie trzech sędziów.
Art. 24. Sąd Najwyższy rozpoznaje środki odwood orzeczeń sądów apelacyjnych oraz orzeka
w innych wypadkach przewidzianych w ustawie.
ławcze
Art. 25. § 1. Właściwy miejscowo jest przede
wszystkim sąd, w którego okręgu przestępstwo popełniono.
§ 2. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu
kilku sądów, właściwy jest ten z nich, w którym najpierw wszczęto postępowanie.
§ 3. Przestępstwo uważa się za popełnione w tym
miejscu, gdzie wykonano działanie przestępne albo
gdzie skutek przestępny nastąpił lub według zamiaru
sprawcy miał nastąpić.
Art. 26. § 1. Jeżeli w chwili wszczęcia postępo
wania nie można ustalić miejsca popełnienia przestęp
stwa, właśchvy jest sąd, w którego okręgu
a) przestępstwo wyszło na jaw;
b) ujęto osobę podejrzaną;
c) osoba ·podejrzana mieszka zależnie od tego, w którym z tych sądów najpierw
wszczęto postępowanie.
§ 2.
jeżeli
Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie,
podlegaj ące orzecznictwu sądów
za granicą.
przestępstwo,
polskich, popełniono
Art. 27.
Jeżeli
w chwili
wszczęcia
sprawy nie
można ustalić właściwości sądu w myśl art. 25 i 26,
Sąd- Najwyższy
postanawia,
który sąd ma sprawę
rozpoznawać.
Art. 28. Sąd właściwy dla sprawców przestępstwa
jest również właściwy dla podżegaczy, pomocników
oraz innych osób, których działanie przestępne pozostaje w ścisłym związku z działaniem s,Prawcy, jeżeli
postępowanie przeciw nim toczy się jednocześnie.
Art. 29. § 1. J eże!i tę samą osobę oskarżono
o., kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości
różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd,
w którym najpierw wszczęto postępowanie.
Poz. 243
--
§ 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów
różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.
Art. 30. § 1. Sąd właściwy w myśl art. 28 lub
29 może wyłączyć sprawę względem danego oskarżonego
lub danego przestępstwa, jeżeli uzna, że odrębne jej
rozpoznanie przyczyni się do uproszczenia lub przyśpieszenia
postępowan ~a.
Wyłączona sprawa przechodzi
ściwego według zasad ogólnych.
§ 2.
do
sądu wła
Art. 31. § l. Jeżeli przeciwko tej samej osobie
z powodu kilku przestępstw zapadły prawomocne wyroki skazujące w różnych sądach, a w pierwszej instancji rozpoznawały sprawy sądy tego samego rzędu,
natenczas ten z tych sądów, który wydał ostatni wyrok skazujący, wydaje wyrok orzekający karę łączną.
§ 2. Przy zbiegu wyroków sądów różnego rzędu
o karze łącznej orzeka sąd wyższego rzędu.
§ 3. W razie zbiegu wyroków sądu powszechnego
i wojskowego, o karze łącznej orzeka ten z tych są
dów, który wymierzył karę sllrowszą.
Art. 32. § 1. Orzecznictwu polskich sądów karnych nie podlegają
a) uwierzytelnieni w Polsce przedstawiciele dyplomatyczni państw obcych;
b) personel dyplomatyczny przedstawicielstwa;
c) członkowie rodzin osób, wymienionych pod lit. a)
i b);
d) personel kancelaryjny przedstawicielstwa;
e) służba przedstawicieli, posiadająca obywatelstwo
tego samego, co oni, państwa;
f) inne osoby, korzystające z prawa zakrajowości
na mocy ustaw, umów lub ustalonych zwyczajów międzynarodowych .
§ 2. Przep·is § 1 nie ma zastosowania do obywateli
polskich i nie stoi na przeszkodzie stosowaniu retorsji.
§ 3. Sądy porozumiewają się z osobami, wymienionymi w.§ 1, za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości.
Art. 33. § .1. O niewłaściwości mIeJscowej sąd
może orzec z urzędu lub na wniosek strony do czasu
rozpoczęcia
przewodu sądowego w pierwszej instancji.
§ 2. Późniejsze podniesienie kwestii niewłaści
wości miejscowej sądu jest nieważne.
Art. 34. § 1. Spory o właściwość między sądami
równorzędnymi rozstrzyga ostatecznie sąd bezpośrednio
przełożony nad sądem, który pierwszy wszczął spór.
§ 2.
Orzeczenie
sądu
wyższego
w przedmiocie
właściwości wiąże sąd niższy, nawet nafeżący do innego
okręgu.
Art. 35. Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę
sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje
sąd powszechny w zakresie prawa karnego powszechnego.
Art. 36. W toku sporu o właściwość każdy z są
dów spór wiodących jest Clibowiązany spełniać w swoim
zakresie działania wszelkie czynności nie cierpiące
zwłoki.
Art. 37.
Jeżeli większość świ3.dków,
których na-
leży wezwać na rcrjlrawę, mieszka poza okręgiem są
du, w który m sprawa .;ię toczy, a przy tym w znacznej
odległości od tego sądu, to sąd bezpośrednio przełożony
. nad sądem, w którym sprawa się toczy, może przekazać sprawę sądowi, w którego okręgu mieszka więk-
wniosek o wyłączenie najpóźniej przy rozpoczęcIu roz..
prawy głównE!j.
sześć świadków.
§ 3.
Art. 38. Sąd Najwyższy władny j€st na wniosek
pierv.;:;zego prokuratora lub z inicjatywy sądu właści
wego przekazać sprawę innem" ' sądowi równorzędne
mu, jeżeli ze względu na zabezpieczenie prawidłowego
wymiaru sprawiedliwości zachódzi potrzeba wyjęcia
sprawy spod rozpoznania sądu miej scowo dla niej
Późniejsze zgłoszenie
Art. 44.
wniosku jest nieważne.
W razie wyłączenia całego sądu, sąd
przekazuje sprawę innemu sądowi
bezpośrednio wyższy
równorzędnemu.
Rozdział
właściwego.
III.
Orzeczenia i zarządzenia.
R o z d z i a ł
II.
Wyłączenie sędziego.
Art. 39. § 1. Sędzia nie może brać udziału w prowadzeniu spraw y
a) jeżeli sprawa d{)tyczy go bezpośrednio;
b) jeżeli jest małżonkiem oskarżyciela, pokrzywdzonego, oskarżonego albo ich pełnomocnika lub
obrońcy;
c) jeżeli jest krewnym lub powinowatym w linii
prostej b ez ograniczenia, a w linii bocznej aż
do stopnia między dziećmi rodzeństwa osób wymienionych pod lit. b), albo jeżeli jest związany
z jedną z tych osób z tytułu przysposobienia,
opieki lub kurateli;
d) jeżeli w t ej samej sprawie był przesłuchany
jako świadek lub biegły albo jeżeli był świad
kiem czynu, o który sprawa się toczy;
e) jeżeli brał udział w tej samej sprawie jako prokurator, obrońca albo jako pełnomocnik oskarżyciela lub powoda cywilnego;
f) jeżeli w tej samej sprawie prowadził śledztwo;
g) jeżeli w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia;
h) w razie uchylenia wyroku, jeż eli br ał udzi ał
w jego wydaniu, o ile ustawa inaczej nie stanowi.
§ 2. Powody wyłączenia trwają nawet po ustaniu
uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki
lub kurateli<
Art. 40. § 1. O przyczynie wyłączenia sędzia zawiadamia właściwy sąd i wstrzymuje się od udziału
w sprawie, z wyjątkiem czynności nie cierpiących
zwłoki.
§ 2. Każda ze stron może zawiadomić sąd o przyczynie wyłączającej sędziego.
Art. 41. O ' wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd,
w którym sprawa się toczy, a gdy chodzi o sędziego
grodzkiego - sąd okręgowy.
Art. 42. Niezależnie od przyczyn wymienionych
wart. 39, sąd właściwy w myśl art. 41 wyłącza sę
dziego na własne jego żądanie lub na wniosek strony,
jeżeli pomiędzy nim a jedną ze stronżachodzi stosunek
osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość
co do jego bezstronności.
* o wyłączenie
"
Art. 43. § 1. Wniosek stróny
w myśl
Art. 45. § 1. Sąd wydaje orzeczenia w postaci
wyroków lub postanowień. Orzeczenie, którego ustawa
nie nazywa wyrokiem jest postanowieniem.
§ 2. W kwestiach, nie wymagających orzeczenia
sądu, prezes sądu wydaje zarządzenia.
W sądach, podzielonych na wydziały, zarządzenia wydaje przewodniczący wydziału.
§ 3.
rządzenia
W sądzie grodzkim wszystkie orzeczenia i zawydaje sędzia grodzki.
Art. 46.
Wyrok
mo że zapaść
tylko na rozprawie.
Art. 47. § 1. Postan owienia zapad a ją albq na
rozpl'awie, albo na posiedzeniu niejawnym.
§ 2. Postanowienia na rozprawie zapadają po wy_
słuchaniu obecnych stron.
§ 3. Postanowienia poza rozprawą zapadają po
wysłuchaniu ustnego lub odczytaniu pisemnego wniosku prokuratora. Postanowienia sądu grodzkiego zapadają bez wysłuchania prokuratora, chyba że kodeks
nini~jszy inaczej stanowi lub prokurator wniosek swój
złożył.
Jeżeli
zachodzi potrzeba sprawdzenia
faktycznych celem wydania postanowienia
na posiedzeniu niejawnym, sąd może delegować sę
dziego tegoż sądu albo miejscowo właściwego sędziego
grodzkiego d o przeprowadzenia odpowiednich czyn..,
ności; od świadka lub biegłeg o można odebrać przy"
rzeczenie.
Art. 48.
okoliczności
Art. 49. § 1. Sąd nie ma obowiązku uzasadnienia
postanowienia
a) zarządzającego p rzeprowadzenie dowodu lub
wezwanie kogoś do sądu;
b) uwzględniającego wniosek strony, któremu się
inna strona nie sprz eciwiła.
§ 2.
Inne orzeczenia
sąd
powmlen
uzasadniać,
z wyjątkiem wypadków, w których ustawa wyraźnie
go od tego zwalnia.
Art. 50. O ile przepis szczególny nie stanowi ina..,
czej, sąd oznajmia swoje orzeczenia, zapadłe na roz ..
prawie, przez ogłoszenie ustne, zapadłe zaś poza roz ..
prawą bądź przez ogłoszenie ustne, bądź przez doręczenie odpisu.
Art. 51. § 1. Oczywiste omyłki pisarskie worze"
czeniu lub zarządzeniu moma każdego czasu sprostować.
art. 42 należy zgłosić najpóźniej na trzy dni przed ter§ 2. Postanowienie sprostowania podpisuje się
minem wyznaczonym do rozprawy głównej.
w ten sam sposób, jak akt ulegający spr<lStowaniu.
§ 2. W sądzie grodzkim, jeżeli strony zawiadomiono o terminie rozprawy tak późno, że termin wska- .
§ 3. Na postanowienie zarządzające sprostowanie
zany w § l nie może być zachowany, należy złożyć
służy zażalenie.
-
KSIĘGA
735
Poz. 243
R o z d z i a ł
II.
II.
Pokrzywdzony.
STRONY, OBROŃCY i PEŁNOMOCNICY.
Oskariyciel publiczny.
Art. 61. Za pokrzywdzonego uważa się osobę,
której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone
lub zagrożone.
publiczny w zakresie , ściga
jest przedstawicielem władzy pań.,
Art. 62. Jeżeli pokrzywdzony nie ukończył lat 17
lub jest ubezwłasnowolniony, prawa jego wykonywają
ojciec, matka, opiekun lub osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.
Art. 53. Oskarżyciel publiCzny fest obowiązany
i popierać oskarżenie w sprawach o przestęp
stwa ścigane z urzędu.
powyżej lat 17, to prawa jego na równi z ' nim mogą
Rozdz
Art. 52.
ał
I.
Oskarżyciel
nia przestępstw
stwowej.
wnosić
Art. 54. Prokurator może jednak umorzyć śledz
two, jeżeli wniesienie oskarżenia do sądu byłoby niecelowe ze względu na znikomą szkodliwość społecZną
czynu.
Art. 55: Przestępstwa, których dochodzenie i ści
ganie są zależne od wniosku pokrzywdzonego, stają się
z chwilą złożenia wniosku przestępstwami ściganymi
z urzędu.
Art. 56.
kim~ sądami
Oskarżycielem publicznym przed wszyst-
jest prokurator.
Art. 57. § 1. Oskarżycielami publicznymi przed
grodzkimi są
a) milicja obywatelska;
b) ponadto inne organa administracji - w granicach, zakreślonych przez poszczególne ustawy.
sądami
.
§ 2. Przepis powyższy nie ma zastosowania, o ile
prokurator sam działa.
Art. 58.• § 1. Oskarżyciel publiczny, co do którego . zachodzi jedna z okoliczności, wskazanych
wart. 39 pod lit. a), b), c), d), lub który brat udział
w sprawie jako sędzia lub obrońca, powinien się wyłączyć i zawiadomić
o tym swego bezpośredniego
zwierzchnika.
§ 2. O przyczynie wyłączającej oskarżyciela publicznego każda ze stron może zawiadomić jego bezpośredniego zwierzchnika, który, skoro uzna, że przyczyna taka zachodzi, wyznacza innego oskarżyciela.
§ 3. Czynność dokonana przez oskarżyciela pubncznego, który powinien się był wyłączyć, nie jest
z tego powodu nieważna.
Art. 59. § 1. Oskarżyciel publiczny może już
w toku śledztwa złożyć wniosek o zabezpieczenie grozącej oskarżonemu kary pieniężnej lub konfiskaty sposobami, wskazanymi w ustawie postępowania cywilnego dla zabezpieczenia powództwa.
§ 2. Przepis § 1 ma odpowiednie zastosowanie do
zabezpieczenia na mieniu osób odpowiedzialnych mająt
kowo za oskarżonego.
§ 3. W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na
posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści
wości sprawa należy.
§ 4. Na postanowienie w tym przedmiocie służy
zażalenie.
Art. 60.
oskarżenia
sądu.
Odstąpienie
po wniesieniu
oskarżyciela
aktu
publicznego od
nie wiąże
oskarżenia
Art. 63.
Jeżeli
pokrzywdzony jest
niepełnoletni
wykonywać
pełnoletni
osoby, wymienione wart. 62, o ile nietemu się nie sprzeciwi.
Art. 64. Jeżeli pokrzywdzoną jest osoba prawna,
to prawa osoby tej wykonywa jej ustawowy przedstawiciel.
Art. 65. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa
jego wykonywa: m a łżonek, rodzice, dzieci i wnuki.
Art. 66. § 1. W sprawach o przestępstwa, ściga
ne z urzędu, a należące . do właściwości sądów grodzkich, pokrzywdzony ma prawa strony, a zwłaszcza
może wnosić i popierać oskarżenie zamiast lub obok ~
oskarżyciela publicznego. Przepis art. 60 ma tu odpo-··
wiednie zastosowanie.
§ 2. Prawa strony służą pokrzywdzonemu, jeżeli
wniósł samodzielnie do sądu
akt oskarżenia albo
jeżeli przed rozpoczęciem przewodu sądowego w pierwszej instancji oświadczył, że popiera oskarżenie wniesione przez oskarżyciela publicznego .
§ 3. - Jeżeli śledztwo zostało prawomocnie umorzone, pokrzywdzony może wnieść akt oskarżenia tylko
w razie wykazania, że po umorzeniu ujaWIiiły się nowe
okoliczności uzasadniające oskarżenie.
Gdy akt oskarżenia nie przytacza
nowych okoliczności
albo gdy
przytoczone okoliczności nie mają znaczenia dla sprawy lub po sprawdzeniu nie potwierdziły się - sąd
grodzki odmawia wszczęcia postępowania sądowego.
Na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowa
nia służy pokrzywdzonemu .zażalenie do sądu okrę
gowego.
Rozdział
Oskarżyciel
III.
prywatny.
Art. 67. § 1. W sprawach o przestępstwa, ścigane
z oskarżenia prywatnego, pokrzywdzony wnosi i popiera oskarżenie, jako oskarżyciel prywatny.
§ 2. Przepisy art. 62-65 mają tu odpowiednie
zastosowanie.
Jeżeli postępowanie wszczęto
wskutek
wniesionego przez jednego lub kilku pokrzywdzonych, inne osoby, pokrzywdzone tym samym
czynem,rrlog ą się do tego postępowania przyłączyć aż
do rozpoczęcia rozprawy głównej, choćby nawet upły
nął termin zastrzeżony do wniesienia oskarżenia.
Art. 68.
oskarżenia,
Art. 69. Jeżeli śmierć pokrzywdzonego nastąpiła
pó wniesieniu przezeń oskarżenia, to' prawa pokrzywdzonego służą osobom, wymienionym wart. 65, o ile
przystąpią do sprawy w terminie zavvitym
trzymiesięcznym od daty śmierci pokrzywdzonego.
R o z d z i a ł
Art. 70. Odstąpienie oskarżyciela prywatnego od
przed rozpoczęciem rozprawy głównej powoduje umorzenie postępowania.
()skarżenia
Art; 71. - Odstąpienie oskarżyciela prywatnego po
rozprawy głównej, a przed uprawomocnieniem się wyroku, powoduje umorzenie postępowania
tylko wtedy, gdy nastąpiło za zgodą oskarżonego lub
na rozprawie zaocznej .
rozpoczęciu
Art. 72. § 1. W sprawie, już wszczętej na żąda
nie oskarżyciela prywat nego, prokurator może objąć
oskarżenie, jeżeli uzna, że tego wymaga interes publiczny.
§ 2. Postępowanie toczy się w dalszym ciągu
z urzędu, lecz oskarżyciel prywatny zachowuję prawo
popierania oskarżenia.
§ 3. W razie odstąpienia prokuratora sprawa toczy się z oskarżenia prywatnego.
R o z d z i
CI ł
IV.
Powód cywilny.
Art. 73. § 1. Pokrzywdzony może nie później mz
przy rozpoczęciu rozprawy głównej wytoczyć powództwo cywilne celem dochodzenia w drodze procesu
karnego roszcz eń majątkowych wynikających z przestępstwa.
§ 2. W razie śmierci pokrzywdzonego powództwo
cywilne o roszczenie majątkowe, wynikające dla nich
z przestępstwa, mogą wytoczyć w terminie, przewidzianym w § 1
a) małżonek, rodzice; dzieci i wnuki pokrzywdzonego;
b) inne osoby, które z mocy uprawnienia ustawowego pozostaw a ły na utrzymaniu pokrzywdzonego.
Art. 74. Sąd karny pozostawia bez rozpoznania
powództwo cywilne
a) jeżeli wyjdzie na jaw, że proces o te same roszczenia już się toczy w postępowaniu cywilnym
lub został rozstrzygnięty w tym postępowaniu;
b) jeżeli roszczenia nie mają bezpośredniego związ
ku z przedmiotem oskarżenia.
Art. 75. Powód cywilny ma prawo dowodzenia
tych tylko okoliczności, na których opiera swoje roszczenia.
Art. 76. § 1. Powód' cywilny JUZ w toku śledz
twa może żądać zabezpieczenia powództwa sposobami
wskazanymi w ustawie postępowania cywilnego.
§ 2.W przedmiocie zabezpieczenia rozstrzyga na
posiedzeniu niejawnym sąd karny, do którego właści
wości sprawa należy.
§ 3. Na postanowienie.<w tym przedmiocie służy
zażal eni e.
§ 1. Powód cywilny zamieszkały poza
w którym sprawa się toczy, powinien
wskazać
osobę zamieszkałą w siedzibie sądu, której
mają być doręczane
pisma dla niego przeznaczone.
Sąd może go od tego obowiązku zwolnić.
.
§ 2. W razie nieodnalezienia pod wskazanym
adresem powoda cywilnego lub osoby, której mają być
doręczane pisma, albo w razie niewskazania t ej osoby,
pismo załącza się do akt i uważa się za doręczone.
Art. 77.
siedzibą
sądu,
V.
Oskarżony.
Art. 78. § 1. Ten, przeciwko komu toczy się
nazywa się podejrzanym, a ten, przeciw komu wszczęto postępowanie sądowe - oskarżonym.
§ 2. Gdy kodeks mmeJszy używa w znaczeniu
ogólnym wyrazu "oskarżony", odnośne przepisy mają
zastosowanie także do podejrzanego.
śledztwo,
Art. 79. Podejrz~ny już w toku śledztwa może
aby mu' wyjasniono, jakie przestępstwo mu za-o
rzucono i jakie dowody przeciw niemu zebrano.
żądać,
Art. 80. Oskarżony
dawane mu pytania.
może
nie
odpowiadać
na za-
Art. 81. Co do każdego oskarżonego zbiera się
dane, dotyczące jego tożsamości, wieku, pochodzenia
społecznego i przynależności społecznej, zawodu, stosunków rodzinnych i majątkowych oraz wzmianek
o nim w rejestrach karnych.
Art. 82. § 1. Oskarżony, pozostający na wolności,
jest obowiązany stawić się na każde wezwanie sądu
lub prowadzącego śledztwo i zawiadomić o każdej
zmianie miejsca zamieszkania
§ 2. W razie nie usprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego, można go sprowadzić przymusowo.
Rozdział
Obrońcy
Art. 83. § 1.
z pomocy obrońcy.
§ 2.
VI.
pełnomocnicy.
Oskarżony, ma
Oskarżony może mieć
nie
prawo
korzystac
więcej niż
trzech .
obrońców.
jest niepełnoletni lub
prawo wybrania dlań obrońcy
służy również jego ojcu, matce, opiekunowi i osobie,
pod której stałą pieczą pozostaje.
Art. 84.
Jeżeli
oskarżony
ubezwłasnowolniony,
Art. 85. Obrońcą w sprawach karnych przed
wszystkimi sądami w granicach Polski może być tylko
a) osoba wpisana w Polsce na listę adwokatów;
b) profesor lub docent prawa polskiej szkoły ak a ..
demickiej państwowej lub przez Państwo uzna ..
nej.
Art. 86. § l. Przed wszystkimi sądami oskar..
musi mieć obrońcę
a) jeżeli nie ukończył lat siedemnastu, a nie staje
przed sądem dla nieletnich;
b) jeżeli jest głuchy albo niemy;
c) jeżeli zachodzi uzasadniona wątpliwość co do
jego poczytalności.
§ 2. Ponadto każdy oskar żony musi mieć obrońcę
w postępowaniu przed sąd em apelacyjnym jako pierwszą instancją oraz dla wniesienia wywodu rewizji . od
wyroku tegoż sądu.
żony
Art. 87. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, prezes sądu wyznacza mu obrońcę z urzędu
a) w wypadkach wskazanych wart. 86;
b) na pro śbę oskarż onego, który z powodu ubóstwa nie może ponieść kosztów obrony.
.......
Wyznaczenie pełiIomocnika z urzędu dla
lub powoda cywilnego może nastąpić
w sposób wskazany w ustawie postępowania cywilnego.
Art. 88.
oskarżyciela
Art. 89. Jednego obrońcę dla kilku współoskarżo
nych można wyznaczyć tylko wtedy, gdy obrona jednego z nich nIe jest w sprzeczności z obroną drugiego.
Art. 90. § 1.
Do obrony z urzędu wyznacza się
adwokata zamieszkałego w mieJscowoSCI, w której
odbywa się rozprawa albo toczy się śledztwo.
§ 2. Gdyby powierzenie obrony z urzędu adwokatowi natrafiało na szczególne trudności, do obrony
z urzędu wyznacza się asesora, aplikanta lub urzęd
nika sekretariatu sądowego, w sprawach zaś nieletnich - także kuratora nieletnich lub członka patronatu nad nieletnimi.
Art. 91. Z oskarżonym aresztowanym obrońca do
czasu wniesienia aktu oskarżenia może porozumiewać się
tylko za zgodą i w obecności prokuratora; po wniesieniu zaś aktu oskarżenia wolno mu porozumiewać się
z nim sam na sam.
Art. 92. § 1. Pełnomocnikiem oskarżyciela prywatnego, pokrzywdzonego (~rt. 66) lub powoda cywilnego może być osoba wymieniona w arŁ 85, a powoda
cywilnego - nadto osoba, mająca prawo prowadzenia
w danym sądzie spraw cywilnych.
§ 2.• Przepis art. 83 § 2 ma odpowiednie zastosowanie do pełnomocników.
Art. 93. Strony mogą udzielać pełnomocnictwa
na piśmie, bądź ustnie wobec sądu.
bądź
Art. 94. Pełnomocnictwo upoważnia do prowadzenia sprawy we w szystkich instancjach, o ile nie zawiera pod tym względem wyraźnego ograniczenia.
KSIĘGA
HI.
DOWODY.
Rozdział
1.
ŚV'li:.Hlkowi~.
Art. 95. Ka ż da osoba, wezwana na świadka, stapowinna w m iejscu, dniu i godzinie, wskazanych w wezwaniu, i pozostać aż do zwolnienia.
Art. 96. Świadka, który nie może się stawić z powodu choroby lub kalectwa, można przesłuchać w jego
mieszkaniu.
Art. 9'1. VI r azie potrzeby przesłuchania Prezydenta Rzeczypospolitej sąd zwraca się do niego pisemnie o wyznaczenie miej sca i czasu prz esłuchania.
Art. 98. Nie wolno przeshichiwać jako świadka
a) duchownego co do faktów, . o których dowiedział się na spowiedzi;
b) obrońcy oskarżonego - co do faktów, o których się od niego dowiedział przy udzielaniu
porady prawnej lub prowadzeniu sprawy.
Art. 99. § 1. Poza wypadkami, wskazanymi wart.
98, sąd
lub prokurator może przesłuchać świad
ka, który odmawia zeznań z powodu taj emnicy zawodowej, tylko wtedy, jeżeli nie uzna za możliwe
zwolnić go od zezn a ń.
§ 2.
Przesłuchanie
odbywa
Art. 100. § 1. Urzęfiników publicznych i wojskowych, chociażby jut, nie pozostawali w czynnej
służbie, wolno słuchać jako świadków Co do okolicz"
ności, na które rozciąga się ich obowiązek zachowania
tajemnicy urzędowej, jedynie za zezwoleniem ich obec- .
nej lub ostatnio przełożonej władzy służbowej. § 2. Zezwolenia wolno odmówić jedynie wtedy,
gdyby złożenie zeznania wyrządzić miało poważną
szkodę Państwu.
§ 3. Sąd lub prokurator może zwrOCiC się o zwolnienie urzędnika lub wojskowego z obowiązku tajemnicy do władzy naczelnej odnośnego działu zarządu
państwowego . .
Art. 101. § 1. Mają prawo odmówić zeznań
a) małżonek oskarżonego;
b) krewny i powinowaty oskarżonego w linii prostej;
c) krewny oskarżonego w linii bocznej aż do stoQnia między dziećmi rodzeństwa;
d) brat i siostra małżonka oskarżonego;
e) osoba związana z oskarżonym z tytułu przysposobienia.
§ 2. Prawo odmowy zeznań trwa nawet po ustaniu małżeństwa lub przysposobienia.
§ 3. O prawie odmowy zeznań należy osoby te
uprzedzić.
Art. 102. Jeżeli osoba, wymieniona wart. 101,
zeznanie, a następnie przed złożeniem zeznania na przewodzie sądowym pierwszej instancji oświad
czy, ze chce z prawa odmowy skorzystać, poprzednie
jej zeznanie nie może służyć za dowód i nie może być
odczytane ani odtworzone.
złożyła
Art. 103. Świadek ma prawo nie odpowiadać na
pytania Co do okoliczności, których ujawnienie mogłoby nar azi ć na odpowiedzialność za przestępstwo jego
samego lub osobę pozostającą z nim w stosunku wskazanym wart. 101.
Art. 104. Świadka, po uprzedzeniu go o odpowie...
za nieprawdziwe zeznania, należy przede
wszystkim zapytać , o imię, nazwisko, wiek, zajęcie,
miejsce zamieszkania i stosunek do stron.
dzia lności
wić się
zamkniętych•.
; Poz. 24~'
737
się
przy drzwiach
Art. 105. Sąd ne>. rozprawie · głównej odbiera od
przyrzeczenie, według przepisanej roty, chyba
że strony zwolnią świadka od przyrzeczenia, a sąd nie
uzna, że złożenie przyrzeczenia jest konieczne.
świadka
Art. 106. Nie składają przyrzeczenia
a) nieletni do lat czternastu;
b) osoby, które z powodu choroby psychicznej lub
innego zakłócenia czynno ści psychicznych nie
zdają sobie sprawy ze znaczenia przyrzeczenia;
c) podejrz:mi o udział w czynie, będącym przedmiotem postępowania, lub o działalność przestępną, pozostającą w ścisłym związku z dzia..,
laniem osk arżone go .
Świadek
składa przyrzeczenie ,według
roty
" Świadomy wagi mych słów i odpowiedzialności
przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił
szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi
jest wiadome".
Art. 107.
następuj ąć:ej
Art. 108.
powtarz aj ąc
§ 1. Świadek składa przyrzeczenie,
za odbierającym przyrzeczenie lub odczy..,
-
tując
Poz. 243
738
R o z d z i a ł
na głos jego rotę, przy czym wszyscy, nie wy-
łączając sędziów, stoją·
Oględziny,
§ 2. Niemi plsmwnni składają przyrzeczenie
przez podpisanie jego roty. Niemi niepiśmienni i głusi
.ni epiśmienni przyrzekają przy pomocy biegłego.
§ 3. Przed odebraniem przyrzeczenia odbierający
przyrzeczenie uprzedza świadka o znaczeniu tego aktu
i o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie.
Art. 109. Świa dkom, którzy w danej sprawie
przyrzeczenie, przypomina się je przy ponownym przesłuchaniu, chyba że sąd uzna, iż konieczne
jest ponowne odebranie przyrzeczenia.
skład ali
Art. 110. Prz esłuchanie co do samej sprawy zaczyna się od wezwania świadka, aby opowiedział
wszystko, co mu wiadomo w sprawie, po czym sąd,
a następnie strony mogą zadawać mu pytania.
, Art. 111.
dą
Jeżeli między
sprzeczności,
można
zeznaniami świadków zajzarządzić stawienie ich sobie
do oczu.
Art. 112. § 1. Za nie usprawiedliwione niestawiennictwo sąd lub prokurator skazuje świadka na
grzywnę do dWudziestu pięciu tysięcy złotych oraz na
zapłacenie kosztów, wywołanych odroczeniem rozprawy
z powodu jego niestawiennictwa. Grzywnę, w razie
niemożności jej ściągnięcia, zamienia się na areszt do
dwóch tygodni.
§ 2. Ponadto sąd lub prokurator w razie potrzeby
zarządza przymusowe sprowadzenie świadka.
Art. 113.
§ 1. Skutki wymieIlione wart. 112
mają również zastosowanie w razie nie usprawiedlivvionej . odmowy złożenia zeznań lub przyrzeczenia, przy
czym w razie ponownej odmowy sąd lub prokurator
mocen jest skazać świadka ponownie na grzywnę do
pięćdziesięciu tysięcy złotych, z zamianą w razie niemożności ściągnięcia na areszt do jednego miesiąca.
§ 2. Niezależnie od powyższych kar, sąd lub prokurator może nakazać niezwłoczne aresztowanie świad
ka, odmaWIając ego zeznań lub przyrzeczenia, na czas
nie przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla
się, jeżeli świadek złoży zeznania, względnie przyrzeczenie lub jeżeli sprawę w danej instancji ukończono.
Art. 114. O przymusowe sprowadzenie lub o ukaranie osoby, podlegającej sądownictwu wojskowemu,
io zastosowanie względem niej środka, przewidzianego
wart. 113 § 2, sąd lub prokurator zwraca się do wła
dzy wojskowej.
Art. 115. Jeżeli rozprawę odroczono z powodu
niestawiennictwa
albo odmowy zeznań lub przyrzeczenia przez kilka osób, wszyscy, których nieusprawiedliwione niestawiennictwo lub odmowa stały się powodem odroczenia rOzprawy, ponoszą odpowiedzialność
solidarną za zwrot związanych z tym kosztów, o ile
sąd . inaczej nie postanowi.
Art. 116. Sąd lub prokurator zwalnia świadka od
kary, zwrotu kosztów i przymusowego sprowadzenia,
jezeli świadek w ciągu dwóch tygodni od zawiadomienia go udowodni, że niestawiennictwo jego było usprawiedliwione.
Art. 117. Na postanowienia, wydane
art. 112, 113, 115 i 116, służy zażalenie.
w
myśl
biegli i
II.
tłumacze.
A:rt. 118. W razie potrzeby dokonywa się oględzin
. miejsca, rzeczy lub ciała.
Art. 119. W wypadka.::h, wymagających wiadospecjalnych, wzywa się biegłych .
mości
Art. 120. § 1. Do pełnienia czynności biegłego
jest nie tylko biegły sądowy, lecz także
każdy, kto uprawia zawód stwierdzający jego wiedzę
wdanej dziedzinie.
,
§ 2. Okoliczność, że ktoś jest świadkiem w d anej
sprawie, nie wyłącz.a przesłuchania go jako biegłego.
obowiązany
Art. 121. § 1. Nie mogą być biegłymi osoby,
których w myśl art. 98 nie wolno przesłuchiwać jako
świadków, lub które w myśl art. 101 mają prawo od~
mówić zeznań.
§ 2. Jeżeli strona przytoczy ważne powody, osła
zaufanie do danego biegłego, wzywa się w jego
miejsce innego.
biające
Art. 122. Do oględzin zwłok zawsze wzywa
lekarza, w miarę możności biegłego sądowego.
Art. 123.
§ 1.
się
Gdy zachodzi podejrzenie zadania
otwarcie zwłok przez
gwałtownej śmierci, zarządza , się
lekarza.
§ 2. Do otwarcia zwłok należy, w miarę możności,
prócz biegłego zawezwać również lekarza, który ostatnio udzielał pomocy zmarłemu.
Art. 124. § 1. Gdy zachodzi podejrzenie śmierci
z otrucia, należy przez chemika lub odpowiedni urząd
albo zakład dokonać badania wnętrzności i innych
przedmiotów, mogących mieć związek z otruciem.
§ 2. Do badania należy w razie potrzeby zawezwać róvvnież lekarza.
Art. 125. § 1. Jeżeli zachodzi potrzeba zbadania
stanu psychicznego oskarżonego, sąd lub prokurator
wzywa przynajmniej dwóch lekarzy, w miarę możności
psychiatrów.
, § 2. Biegli mogą żądać oddania oskarżonego pod
obserwację w zakładzie leczniczym . .
§ 3. Potrzebę, czas trwania oraz mIeJsce obserwacji określa sąd lub prokurator. Obserwacja powinna trwać nie dłużej niż sześć tygodni. W wypadkach
wyjątkowych sąd lub prokurator na wniosek biegłych
może przedłużyć ten termin na czas ściśle ·określony.
§ 4. Na postanowienie, nakazujące obserwację
w zakładzie leczniczym, służy zażalenie.
§ 5. Jeżeli karalnośĆ czynu oskarżonego zależy
od ustalenia stanu psychicznego pokrzywdzonego, to
przepis § 1 ma zastosowanie i do pokrzywdzonego.
Art. 126. Oględzin połączonych z obnażeniem ciała
dokonywa się, w miarę możności, przez biegłego tej
samej płci. Jeżeli sędzia lub prowadzący śledztwo
jest innej płci, niż osoba poddawana oględzinom, może
być przy tym obecny tylko w razie konieczności.
Art. 127. Biegły składa ustnie lub pisemnie do~
sprawozdanie ze swoich spostrzeżeń oraz opartą na nich opinię.
kładne
Art. 128.
następującej
§ 1,
roty
Biegły składa przyrzeczeni~ według
73łJ
-
D.ziennik Ustaw Nr 33
"Świadomy wa-g i mych saów i @dlpIDwiedzia:lnClŚci
przed prawem, .p~rzek<łm uroczyście,. że powier.zone
mi obowiązki biegłego wykol'lam z .całą sumiennością
i bezstronnością"·
§2. Biegły sądowy składa przyrzeczenie tylko
przy objęciu stanowiska, a składając opinię w poszczególnych sprawach powolujesię na nie.
Art. 129.
Biegli mogą za zgodą sądu :lub prowa-
.dzącego śledztwo przeglądać .a kta sprawy w .całości
lub w części oraz zadawać oskarżonemu i świadkom
pytania potrzebne do ustalenia opin ii.
Art. no. Sąd 1ub [prowadzący śledztwo kieruje
badaniem dokonywanym przez bieglych, a jeżeli warunki badania tego wymagają, może wyznaczyć biegłym
termin do złożenia opinii .oraz wydać im za pokwitowaniem przedmioty ulegające badaniu.
Art. 131. Jeżeli przedmiot badania mo~ ulec
zniszczeniu lub zmianie przy badaniu, najeży, w miarę
możności, pozostawić część tego przedmiotu w przechowaniu sądow ym.
Art. 132. Jeżeli opinia biegłych jest niejasna lub
sprzeczna, sąd lub prowadzący śledztwo może zarzą
dzić ponowne przesłuchanie tych samych biegłych lub
wezwać innych.
Art. 133.
Zamiast wzywania
biegłych
lub nieza-
leżnie od ich wezwania sąd ~lub prowadzący śledztwo
może zasięgnąć opinii odpowiedniego urzędu lub zakła-
du.
.
Art. 134. § 1. W sprawach o podrabianie polskich pieniędzy sąd lub- prowadzący śledztwo zasi ęga
opinii urzędu ' lub zakładu, pow olanego do drukowania
banknotów lub bicia monet.
.
§ 2. W .sprawach o podrabianie pieniędzy obcych
sąd lub prowadzący . śl.edztwo w razie potrzeby zasięga
za pośr.e.dnictwem
Ministra
Sprawiedliwości opinii
właściwego urzędu lub zakładu zagranicznego.
Art. 133. § 1. Sąd lub · prowadzący śledztwo
wzywa odpowiedniego tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba
a) przesłuchania głuchego l ub niemego, z którym
sąd lub prowadzący śledztwo nie może porozumieć się bezpośrednio;
b) przesłuchania
zrozumiałym
osoby, nie mówiąc ej językiem
dla sądu lub prowadzącego śledz
two;
. S) przekładu .pisma
zyku.
·
sporządzonego
w obcym
ję-
.
§ 2. Do tłurnaczó'w mają odpowIednie zastosowanie przepisy dotyczące biegłych. .
Art. i36, § L Art. 95, 104, 105, 108 § 1 i 3
i art. 109 - 117 mają odpowiednie zastosowanie do
biegłych i tłumaczów.
§ 2. Przymusowe ~rowadzenie biegłych i tłuma
czów należy stosować tylko w wypadkach wyjątko
wych.
R o z d z i a ł
III.
Rewizja i zatrzymanie ·r~ecZ'y.
Art. 137.
przestępstwa
§ 1.
U 6sób podejrzanycq o popełnienie
wolne dak-Qllywać rewizji osobistej lub
domowej celem ich ujęcia, wykry:cia d0wodów winy
.Poz. 243
-
albo przedmiotów uzyska~ych przez przest ępstwoJub
ulegaj ących konfiskacie.
§ 2. U innych oS0b lub w innych miejscach wolnO
dokonywać rewizji tylko wteqy, jeże li zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że się tam znajdują: osoba
podejrzana o , przestępstwo albo przedmioty stanowiące
dowód przestępstwa, u zyskane prwz przestępstwo lub
ulegające konfIskacie.
ATt. 138. Rewizji osobistej należy d o konywać
w miarę m02;ności za pośrednictwem osoby tejże płci.
Art. 139. Rewizjid@m0wej w porze nocnej dokowolno tylko
a) w wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli chodzi o przestępstwo, za które ustawa przepisuje
karę pozbawienia wolności do sześciu miesięcy
lub karę cięższą;
b) w lokalach otwartych w tej porze dla publicz-
nywać
ności;
'które służą za miejsce schadzek
albo do przechowywania rzeczy
pochodzących z przestępstwa, albo do zawododego upr a\\'iania nierządu lub gier hazardowych.
c) w lokalach,
przestępców
Art. 140. § 1. Za porę nocną uważa się czas od
godziny dziewiątej wieczorem do siódmej rano.
§ 2. Rewizję r-o-zpoczętą za dnia można prowadzić
nadal mimo nastania pory nocnej.
Art. 141. Rewizji w pomieszczeniu urzędu pań
stwowego lub ' samorządowego dokonywa się po zawiadomieniu przełożonego lub jego zastępcy.
Art. 142. Rewizji w pomies.zczeniu zajęty m przez
. wojsko dokonywa się w obecności bezp ośre dniego
przełożonego lub wyznaczonego przezeń zastępcy.
Art. 143. Rewizji w biurze lub mieszkaniu osób
wymienionych wart. 32 wolno dokonyw a ć tylko za
zgodą właściwego przedstawiciela dyplomatycznego.
Al·t. 144. § 1. Osobę, u któr ej r ewizja ma się
zawiadamia się o celu rewizji i w zywa się do
::;becności przy niej .
§ 2. Jeżeli gospodarza lokalu nie ma na miejscu,
wzywa się do obecności przy rewizji przynajmniej jednego dorosłego domownika lub są siada .
odbyć,
Art. 145. § 1. Jeżeli r ewizji dokonywa milicja
obywatelska, to winna okaz ać osobie , ukt6re j rewizja
ma się odbyć, polecenie sędziego lub prokuratora .
§ 2. W wypadkach nie cierpiących zwłoki, jeżeli
polecenie nie mogło być wydane przed rewizj ą, należy
okazać nakaz kierownika . wł aściw ej j ednost k i milicyjnej lub l egitymację służbową, a nast ę pnie zwrócić się
do sądu .luh prokuratora o zatwierdzenie rewizji; na.
żądanie osoby, li której przeprowadzon o rewizję, należy
doręczyć jej postanowienie o zatwIerdzeniu
rewizji
w ciągu '] dni od zgłoszenia . żądania.
Art. 146. Przedmioty zabrane przy rewizji należy
na żądanie osoby, od której je odebrano, wy~
dać jej pokwitowanie.
spisać, ił
, Art; 147. § 1. Przedmioty, mogące słlizyć do usta_
lenia istoty czynu łub do wykrycia sprawcy, należy~
po dokonaniu oględzin i sporządzeniu dokładnego opisu,
albo ,dołączy~ do akt sprawy, albo oddać na przechowanie właścicielQw.i ,. luQ innej osobie godnej ·z aufania·
z obowiązkiem . pr!2leós<tawi~ia ich na ikai.de.ż'ldanię
.-
są du lub prowadzącego śledztwo i z zakazem ich zbycia
lub przekształcenia.
§ 2. Dowody rzeczowe należy odpowiednio zabezpieczyć i w miarę możności opieczętować.
Art: 148. § 1. Jeżeli osoba, mająca u siebie przedmioty stanowiące dowód przestępstwa, uZ'yskane przez
przestępstwo lub ulegające konfiskacie, odmawia ich
wydania, można zarządzić ich odebranie.
§ 2. J eżeli przedmioty odebrała milicja obywatelska, należy zwrócić się niezwłocznie · do sądu lub
prokuratora o zatwierdzenie odebrania.
Art. 149. § 1. Osobę, która odmówiła wydania
rzeczy, następnie u niej znalezionych, sąd skazuje .na
grzy"vnę do dwudziestu pięciu tysięcy złotych z zamianą, w razie niemożności ściągnięcia, na areszt do dwóch
tygodni.
§ 2. Jeżeli osoba, której udowodniono, że posiada
u siebie przedmioty wymienione wart. 148, odmówiła
ich wydania; a drogą rewizji nie można ich odnaleźć,
to sąd może skazać tę osobę na grzywnę do dwudziestu
pięciu tysięcy złotych z zamianą, w razie niemożności
ściągnięcia, na areszt do dwóch tygodni, w razie zaś
ponownej odmowy - na grzywnę do pięćdziesięciu
tysięcy złotych, z zamianą,
w ·r azie niemożnoscl JeJ
ściągnięcia, na areszt do jednego miesiąca.
§ 3. Niezależnie od powyższych, kar, sąd może
w wypadku, wskazanym w § 2, nakazać niezwłoczne
aresztowanie osoby, odmawiającej wydania, na czas nie
.przekraczający jednego miesiąca. Areszt uchyla się,
jeżeli przedmioty wydano albo jeżeli sprawę w danej
instancji ukończono.
§ 4. Przepisy nini ejszego artykułu nie mają zastosowania do tego, kto bądź sam jest podejrzany
o dane przestępstwo, bądź może zwolnić się od skła
dania zeznall.
§ 5. Uprawnienia, służące z mocy niniejszego
artykułu sądowi, posiada również prokurator.
§ 6. Na postanowienie, wydane na zasadzie niniejszego artykułu, służy zażalenie.
Art. 150. § 1. Jeż eli urząd, od którego zażądano
dokumentu, odmawia wydania go, można zwrócić się
do władzy naczelnej odnośnego zarządu państwowego
o polecenie wydania dokumentu.
§ 2. Wydania wolno odmówić jedynie wtedy,
gdyby ujawnienie dokumentu wyrządzić miało poważną
szkodę Państwu.
Art. 151. § 1. Korespondencję i inne papiery,
znalezione przy rewizji, można przeglądać bez zgody
osoby, u której je znaleziono.
§ 2. Jeżeli u osoby ni.e podejrzanej o popełnienie
przestępstwa (art. 137 § 2) dokonywa rewizji nie sę
dzia i nie prokurator, a zachodzi potrzeba przejrzenia
takiej korespondencji lub papierów mimo sprzeciwu
osoby, u której je znaleziono, należy nie przeglądając
opieczętować je i przesłać do sądu lub do prokuratora.
Osoba, od której papiery odebrano, może je opieczęto
wać własną pieczęcią.
Ad. 152. Do obecności przy rozpieczętowaniu
przejrzeniu korespondencji i papierów wzywa się
w miarę możności osobę, od której je odebrano.
i
Art. 153. § 1. Urzędy pocztowe, telekomunikacyjne, kolejowe i celne oraz instytucje żeglugi wodnej
Poz. 243
i powietrznej są obowiązane wydawać sądowi lub
prokuratorowi na ich żądani.e korespondencję i przesyłki, mające znaczenie dla toczącego się postępowania;
tylko sąd lub prokurator mają prawo je otwierać.
§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie służy
zażalenie .
Art. 154. P rzedmioty uzyskane za pomocą przestępstwa, o ile nie są niezbędne do ustalenia istoty
przestępstwa albo do wykrycia sprawcy,
zwraca się
pokrzywdzonemu.
Art. 155. § 1. Jeżeli zachodzi wątpliw ość co do
osoby lub praw właściciela przedmiotów odebranych
od oskarżonego, oddaje się je aż do czasu rozstrzygnięcia sądowego na przechowanie sądowe lub osobie
godnej zaufania,
pod warunkami
przewidzianymi
w art . . 147 § 1.
§ 2. Przedmioty ulegające szybkiemu zepsuciu
i zniszczeniu sprzedaje się w tym wypadku z przetargu
publicznego przez zarząd gminny lub milicję, a osiąg
nięte pieniądze składa się do sądu.
K S I Ę G A
IV.
ZAPOBIEGANIE UCHYLANIU
Rozdział
SIĘ
OD
SĄDU.
I.
Stosowanie środków zapobiegających uchylaniu się
od sądu •
Srodki zapobiegające uchylaniu się od
tylko sędzia lub prokurator w razie istnienia dostat~cznych poszlak przeciwko oskarżo
nemu.
Art. 156.
sądu stosować może
Art. 157. · .Nadzór nad przestrzeganiem przeplsow
o zatrzymaniu i stosowaniu środków zapobiegających
uchylaniu się od s ądu należy do sądu i prokuratora.
Art. 158.
Na postanowienie w przedmiocie środka
zapobiegającego uchylańiu się od sądu służy zażalenie.
R o z d z i, a ł
II.
Tymczasowe aresztowanie.
Art. 159. § 1.
Tymczasowe aresztowanie może
tylko na mocy postanowienia sądu lub prokuratora.
§ 2. Prokurator może stosować tymczasowe aresztowanie tylko w toku śledztwa.
nastąpić
Art. 160. _§ 1.
się
Tymczasowe aresztowanie stosuje
a) w sprawach określonych wart. 22 f 1 · pkt 1),
3), 4) i 5),
b) w razie wydania w pierwszej instancji wyroku
skazującego na karę pozbawienia wolności powyżej 2 lat albo w razie skazania przestępcy
zawodowego lub recydywisty.
§ 2. Sąd lub prokurator może w w ypad'{ach,
określonych w § 1, odstąpić od stosowania tymczasowego aresztowania jedynie wówczas, gdy ze wzgl ędu
na szczegÓlne okoliczności sprawy zastosowąnie tymczasowego aresztowania uzna za niewskazane.
§ 3. W innych wypadkach tymczasowe aresztowanie może nastąpić, jeżeli
Dziennik: tjstaw Nr 33
a) żachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony bę
d zie się ukrywał, nakłaniał do fałszywych zeznań albo w inny b ezprawny sposób będzie się
starał utrudnić postępowanie k arne;
b) gdy oska rżony nie ma w kraju stałego miejsca
zamieszkania,
określonego źródła utrzymania
l ub gdy nie można ustalić jego tożsa mości, albo
c) gdy oskarżony jest przestępcą zawodowY,m lub
rec ydywistą · § 1. Sch\"lytanego na gorącym uczynk u
lub be zpośrednio po tym w czasie pościgu każdy m~
prawo zatrzym ać nawet ·bez postanowienia sądu lub
prokuratora, j eżeli zachodzi obawa u cieczki schwytan ego lub jeżeli nie można ustalić j ego tożsamości.
Art. 161.
§ 2. Schwytanego n al eży natychmiast oddać w r ę
ce milicji obywatelskiej, organów b ezpieczeńshva publicznego, prokuratora lub sądu grodzkiego.
Art. 162. Milicji obywatelskiej lub organom bezpublicznego służy w każd ej chwili prawo
zatrzymania podejrzanego, gdy zachodzą wa.r unki n iezbędne do wydania p ostanowienia o aresztowaniu,
a zwłoka mogłaby spowodować uci eczkę podejrzanego
lub zatarcie śladów prz estępstwa.
pieczeństwa
Art. 163. P odejrzan ego zatrzymanego należy spronatychmiast do n ajbliższego prokuratora lub
sądu grodzkiego, który prz esłuchuje zatrzymanego i po
zapoznaniu się z zebranymi poszlakami bądź zarz ądza
aresztowanie pod,=jrzanego, b ą dź wypuszcza go na wolwadzić
ność.
Poz. 243
Art. 168. Zamiast zażądania kaucji lub poręcze
nia od wojskowego w służbie czynnej można poprzestać na dozorze jego władzy prz e ł ożonej.
Art. 169. Kau cję może złożyć. albo sam oskarżony,
albo inna osoba . .
Art. 170. Kaucj,,: składać należy "IN gotowiźnie lu b
w papierach wartościowych, przyjmowanych za kaucje
przez u rzędy skarbowe.
Art. 171. Wpis hipoteczny m oże zastąpić zł ożenie
g otowizny lub papierów. wartościow yc h tylko wówczas,
jeż eli j ednoc ześnie złoż ono dow ód, że wartość obcią
żanej ni e ruchomo ści, po potrąceniu hipotek maj ą cych
pierwszeńs two, dostatecznie
zabezpiecza wyznaczoną
sumę kaucji.
Art.. 172. § 1. Poręczenie składać mo że tylko
osoba, m ając a st a łe zamieszkanie w kraju i przedstawiająca dostateczne dowody, że j ej majątek wystarcza
na pokrycie poręczenia.
§ 2. Można nie przyjąć poręczenia, jeżeli osoba
poręczyci ela nie budzi zaufania.
Art. 173. § 1. Składającego kaucję lub poręcze
nie uprzedza się, że w r<l.zie ucieczki oskarżonego lub
nie usprawiedliwionego jego niestawiennictwa na wezwanie sądu lub prokuratora kaucja ulegnie przepadkowi, a od poręczyci e l a ściągnięta b ędzie suma poręczenia.
§ 2. Do składając ego kaucj ę lub poręczenie mają
zastosowanie przepisy art. 77.
Z przyjęcia kaucji lub po rę czenia nal eż y
który podpisuj ą składaj ą cy oraz
przyjmuj ący kau cję lub por<;:czenie.
VI protokole -tym
zaznacz yć należy zachowanie przepisu art. 173.
Art. 174.
sporz ądzić protok6ł,
Art. 164. Je żeli w ciągu czterdziestu ośmiu god zin
od chwili za trzymania przez władzę nie doręczono p odejrzanemu odpisu postanowienia o aresztowaniu, nal eży zatrzymanego wypuści ć na wolność.
Art. 165. § 1. Aresztowanego tymczasowo na leży
natychmiast wypuścić na wolność, jeżeli ustaną przyczyny, dla których aresztowanie nastąpiło.
§ 2. Zatrzymanego może zwolnić organ bezpiecz eńs twa publicz1\.ego lub milicja obywatelska.
Art. 166. § 1. A resztowanie podejrzanego może
w toku śledztwa n ajw yżej trzy miesiące. N:ależy to uwidocz nić w p ostanowieniu o zastosowaniu
tymczasowego aresztowania.
§ 2. Prok urator sądu apelacyjnęgo może przedłu
żyć areszt do sześciu miesięcy.
trwać
§ 3. Sąd właściwy do rozpoznania sprawy może
na wniosek prokuratora udzielić dalszego przedłużenia
aresztu na czas oznaczony, j eżeli ze względu na szczególne 6koliczności sprawy, śledztwa nie można było
ukończyć w t erminie wskazanym w § 2.
R o z d z i a ł
Kaucja i
III.
poręczenie.
Art. 167. S ą d lub prokurator może od aresztowania oskarżonego odstąpić lub ju ż ·aresztowanego
zwolnić pod warunkiem zlożenia kaucji lub poręcz e nia
w określ one j sumie pien iężne j , przy której wyzna czeniu uwzględnia się sto p ień zamożności oskar ż onego
i _składającego kaucję lub poręcz yciela, wysokość wyrządzonej szkody i grożąc ą kar~.
Art. 175. § 1. O przepadku kaucji lub o SCląg
sumy poręczen ia rozstrzyga: w toku śledztwa prok u rator, w innych wypadkach - sąd, do którego
właściwości sprawa należy.
§ 2. Przed wydaniem postanowienia nale ży ·' osobę,
która złożyła kau cję lub poręcz enie, wezwać do zł9że
nia wyjaśn ień.
§ 3. Na postanowienia w tym przedmiocie służy
ni ęci u
zażal enie .
przepadłej kaucji lub ściągn ię
przelewa się do Skarbu Pańs twa,
wszakże pokrzywdzony ma pierwszeństwo do zaspokojenia z tej kwoty rosz czeń o odszkodowanie za wyrząd zoną przez prz estęp stwo krzywdę, o ile odszkodowania tego nie może uzyskać z majątku sprawcy lub
osoby za jego czyn odpowiedzialnej.
Art. 17G.
tego
Kwot ę
poręczenia
Art. 177. Os obę , która zło żyła kaucję lub porę
czenie, zawiadamia się o terminach wyznaczonych do
stawiennictwa oskar żonego.
Art. 178. Sąd lub prokurator może na kazać aresztowanie os karżon ego wyp uszczonego na woln oś ć za
kau cj ą lub poręcz enie m, j eżeli wyjdą na jaw n m,v e okoliczności wymagaj ące aresztowania.
Art. 179. § 1. W razie cofni ęcia kaucji lub porę
czenia należy os karżonego niezwłocz nie aresztować.
§ 2. Odpowiedzialność osoby, która cofn ęła kauc ję
lub poręcz enie, u staje dopiero z chwilą aresztowania
o :oI>;: :trżonego albo złożenia n owej kaucji lub po n~cz e
nia.
Art. 180. § 1. Z chwilą aresztowania oskarzonego, umorzenia post.;powania lub wydania wyroku uniewinmaJącego, poręczenie ustaje, a kaucję zwraca się
osobie, która ją złożyła.
§ 2. Przepis § 1 nie dotyczy kaucji lub poręcze
nia, co do których już zapadło postanowienie o ich
p rzepadku lub ściągnięciu .
R o zd zi ał
IV.
Zah.az w ydalani.:! się, dozór milicji obywatelskiej.
Art. 181. § 1. Uznając potrzebę zastosowania
środka zapobiegawczego, sąd lub prokurator może zakazać oskarżonemu wydalania się ze stałego miejsca
zamieszkania albo oddać go pod dozór milicji obywatelskiej, wójta lub sołtysa albo pod dozór innej wła
dzy, która tego się podejmie, jeżeli środki te są w danym wypa<iku wystarczające.
§ 2. iN razie zakazu wydahnia się nie wolno
oskarż onemu opuszczać stałego miejsca zamieszkania
bez zezwolenia sądu, a w toku śledz twa - bez zezwolenia prokuratora.
§ 3. Oddany pod dozór ma nadto obowiązek zgła
szania się do \vladzy dozorujące j VI odstępach czasu,
określonych w postanowieniu sądu lub prokuratora,
który prócz tego· zobowiązać może oskarżonego do
innych ograniczeń jego swobody, ulCl.twiajr.cych wykonywanie dozoru.
§ 4. J eżeli oskarżony nie stosuje się do zarzą
dzeń wydany ch na zasadzie nmLeJ ~JZegb artykułu, sąd
lub prokurator władny jest zastosować skuteczniejszy
środ ek zapobiegawczy.
R o z d z i a ł
V.
Art. 185. Sposób rozpovvszec:ll1i~nia listów 'goń:'
c:iych, w ybór pism, w któr ych maj ą być ogłoszone,
oraz miejscowości, w których mają być plakatowane,
zależy od uznania wł ad zy , która roz syła listy gończe .
przebywający za grast awi się do sądu w ozna ...
czonym t erminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy, sQd moż e mu wydać list żęlazny.
Art. 186.
§ 1. Jeżeli oskarżony, wzg~dem którego zapadło postanowienie o aresztowaniu,. ukrywa
się, sąd lub prokurator może zarządzić rozesłanie . listów gończych.
§ 2.. Rozesłanie listów gOi1.czych za skazanym, który się ukrywa, zarządza władza wykonywająca wyrok.
Art. 183.
Art;. 184. iN listach gończych wymienia się
a) władzę, która je rozsyła;
b) imię i nazwisko, a w miarę mo ż ności - dokładny rysopis oskarżon eg o z d ołączeniem jego
podobizny;
c) zarzucane mu przestęp stwo ;
d) ostatnie znane miejsce zamieszkania i gminę,
do której oskarżony nale ży ;
e) postanow ienie o aresztowaniu lub wyrok skazujący;
f) wezwanie każdego , kto zna miejsce pobytu oskarżonego,
do zaw iadomienia o nim najbliższej
wład zy sądowej lub milicyjnej i do zatrzymania oskarżonego w miarę możności.
oskarżony
Art. 187. List żelazny zapewnia osk arżonemu
pozostawanie na wolności aż do z apadnięcia wyroku
pierwszej instancji, o ile oskadony
a) stawi się w oznaczonym pnez sąd t erminie;
b) nie będzie się wy dalał bez pozwolenia sądu
z obranego miejsca pobytu w kraju;
c) nie będzie nakłaniał świadków do f ałszywych
zeznań lub starał się w inny sposób usuwać
d owodów prze stęp s twa.
Art. 188. § 1. Sąd moż e wydanie listu żelaznego
od złożenia kau cj i lub. poręczenia.
§ 2. 'V takim r azie nie dotrzymanie warunków
wymienionych wart. 187 p ociąga nie tylko aresztowanie oskarżo n ego , lecz ta l:że pi'zepadek kaucji lub
ściągnięcie sumy poręczenia.
uzależnić
KSIĘGA
V.
PRZEPISY PDRZ.c\DKOWE.
Rozdział
Do ręczanie wezwall
I.
i innych pism sądowych. ....
Art. 18·9 . Wezwanie w ysyłane przez sąd powinno
opatrzone podpisem sędzi eg o lub sekretarza, a wysyłane przez prokuratora podpisem prokuratora lub
sekretarza.
być
Listy gończe i żelazne.
A r t. 182. § 1. Jeż e li m iejsce' pobytu oskarżonego
j·e st nie znane, sąd z wIasrrej inicjatywy lub na wniosek _ oskarżyciela zarządza poszukiwanie oskarżonego
przez milicję o1::-ywatel ską·
§ 2. iN toku śledztwa zarządzenia takie wydaje
prokurator, a przy wykonaniu wyroku
władza
wykonywająca wyrok.
.Jeżeli
nic ą złoży oświadczenie, że
Art. 190. iN wezwaniu należy wskazać
a) imię, nazwisko i adres ·w ezwanego;
b) w jakim charakterze i w jakiej sprawie się go
wzywa;
c) miejsce, . dzierl i godzinę stawiennictwa;
d) nazwę i d o kładny aclres wzywającego , sądu lub
urzędu prokuratorskiego;
·e) skutki niestawiennictwa.
Art. 191. § 1. Pism a sądowe doręcza się pocztą
w listach z pokwitowaniem zwrotnym lub · przez funkcjonariuszów sądowych lub prokuratorskich, a osobom
pozostającym w wi ęzi~ni u tak że prżez funkcjop~5ill,:- .
szów zarządu wię zienn ego.
.
§ 2. Adresat może odebrać pismo bezpośrednio
w sekretariacie sądu.
Art. 192. Pisma adresowane do mIejSCOWOSCI,
w których nie ma urzę du pocztowego ani nie jest zorganizowane stałe doręczanie korespondencji poleconej,
doręcza się za pośr ednictw em \vładz gminnych.
Art. 193. Milicja obywatelsk a , doręcza pisma są
dowe, je żeli doręcz enie pozostaje w związku z czynnością, pol econą milic) przez sąd lub prokuratora.
Art. 194. iNeEwania i inne pisma sądowe przesyła
dla doręczenia wojskc;,vym w słu żbie czynnej ich
bezpośredniemu dowództwu.
się
AJ."t. 195. O \vezwaniu osoby, będącej w służbie
kolei albo żeglu~ i wodnej luh pClw:2trzn" j , zawiadamia
się jednocześnie
b ezpośredni ~
:zwierzchność
osbby
wezwanej.
Art. 196. Pisma sądowe doręcza się adresatom,
w miarę możności, do rąk własnych.
Art. 197. § 1. Jeżeli z powodu n ieobe cności adresata nie można doręczyć mu pisma do rąk własnych, dorę
cza się je dorosłemu domownikowi, a w jego braku sąsiadowi lub dozorcy domu.
§ 2. Jeżeli się nikt nie znajdzie, kto by pism'o chciał
przyjąć, zostawia się je bądź w miejscowym urz ę dzie
gminnym, bądź w urzędzie pocztowym.
§ 3. W razie doręczenia pisma sąsiadowi lub dozorcy
domu albo pozostawienia go w urzędzie gminnym lub
pocztowym, przybija się na drzwiach adresata zawiadomienie, komu pismo doręczono.
Art. 198. Pi~mo, przeznaczone dla korporacji, spół
ki, stowarzyszenia, zakładu lub zwią?:ku albo dla obroń
cy lub pełnomocnika strony, można w razie nieobecności w lokalu biurowym osoby, upoważnionej do przyjmowania pism, doręczyć także zastępczo do rąk każdej osobie, zatrudnionej w biurze, a w braku takich osób .:...- dozorcy domu, gdzie biuro się znajduje.
Art. 199. Jeżeli strona, której doręczono wezwanie na rozprawę główną, zmieniła na stępnie miejsce zamieszkania i nie zawiadomiła o tym są du , to wezwania
i inne pisma sądowe, wysłane jej pod ostatnim znanym
adresem, uważa się za doręczone.
Art. 200. § 1. Odbi erają cy pismo stwierdza jego doręczenie podpisem własnoręcznym ze wskazaniem daty
doręczenia, jeżeli zaś j est niepiśmienny
lub odmawia
podpisu, to doręczający sam oznacza datę doręczenia
oraz przyczynę braku podpisu.
§ 2. Dowód doręczenia przesyła się władzy wysyła
jącej pismo.
Art. 201. Jeśli ze względu na brak czasu lub z innych przyczyn doręczenie wezwania w sposób, przewidziany w niniejszym kodeksie, byłoby szczególnie utrudnione, świadków lub biegłych można wzywać telegraficznie, telefonicznie lub w inny sposób, najodpowiedn~ej
szy ze względu na okoliczności.
Art. 202 . . Niestawiennictwo osób wezwanych w
myśl art. 201 pociąga za sobą ustawowe skutki niestawiennictwa o tyle tylko, o ile nie ma wątpliwości, że wezwanie doszło zawczasu do wiadomości wezwanego.
Art. 203. Niezachowanie przepisów art. 189 - 201
nie powoduje nieważności doręczenia, j eśli osoba, dla
której wezwanie lub inne pismo sądowe było przeznaczone, oświadczy, że wezwanie to lub pismo otrzymała.
Art. 204. § 1. Osoba, mająca przymusowo sprowadzić wezwanego do sądu lub prokuratora, okazuje wezwanemu nakaz dostawienia i wzywa go, aby się z nią
udał na miejsce wskazane w nakazie.
§ 2. W nakazie dostawienia n a leży wymienić szczegóły wskazane w art. 190
Art. 205. W razie oporu sprowadzający ma prawo
użyć siły, a w miarę potrzeby zwraca się ó pomoc do mIlicji obywatelskiej, a nawet do osób prywatnych, które
zgodzą się udzielić pomocy.
Rozdzi ał
Przeglądanie akt i
II.
otrzymywanie odpisów.
, ~rt. 206. § 1. Strony oraz ich obrońcy, pełnomoc
mcy l ustawowi przedstawiciele mają prawo w kancelarii sądu przeglądać akta sprawy i robić z nich odpisy.
Poz. 243
§ 2. Uwierzytelnione odpisy z akt sprawy można
razie uzasadnionej, potrzeby tylko za zezwoleniem przewodniczą ceg o lub sądu, po ukończeniu zaś
postępowania także za zezwoleniem kierownika sądu.
otrzymywać w
Art. 207. W toku śledztwa zezwolenie stronom,
ich obrońcom, pełnomocnikom lub ustuvvowym przedstawicielom na przeglądanie akt i robienie odDisów oraz
otrzymywanie odpisów uwierzytelnionychzal~ży od prowadzącego śledztwo.
Art. 208.
oskarżonemu
Nie można odmówić
lub jego obrońcy po
przejrzenia akt
wniesieniu aktu
oskarżenia.
Art. 209. Prokurator ma prawo przeglądać akta
w każ dym czasie, nawet jeżeli nie jest stroną w danej
sprawie, oraz żądać przesłania mu akt, o ile to nie tamuje biegu postępowania.
Art. 210. Przesłanie akt innym \v:tRdzom, prócz są
dowych i prokuratorskich, zależy oef uznania sądu. Po
ukończeniu postępowania przesłanie akt może zarzadzić
także kierownik sądu.
.
Art. 211. Oskarżony ma zawsze prawo otrzymać
bezpłatnie jeden odpis ka ż dego postanowienia i wyroku.
Rozdział
III.
łI·
Terminy.
Art. 212. Do biegu t erminu nie wlicza się dnia, od
którego ustawa liczy dany termin.
Art. 213. Koniec terminu, który by miał upłynąć
w niedzielę lub inny dzień ustawowo uznany za święto
powszechne, przypada na następny dzień powszedni.
Art. 214. Termin uważa się za zachowany, j eżeli
przed jego upływem pismo zostało nadane w polskim
urzędzie pocztowym lub telegraficznym, a . przez osobę
uwięzioną złożone w zarządzie więzienia.
Art. 215. § 1. Zawite są tylko terminy, które ustawa wyraźnie za takie uznaje.
§ 2. Czynność, spełniona po upływie t erminu zawitego, jest nieważna.
Art. 216. § 1. Termin do zażaleń i sprzeciwów wynosi siedem dni i jest zawity.
§ 2. Zażalenia na niesłuszne aresztowanie można p:>dawać w każdym stadium sprawy, niezależnie od jakich-
kolwiek terminów.
Art. 217. Termin do zażalenia liczy się od daty
ogłoszenia postanowienia, a jeśli ustawa nakazuje dorę
czenie odpisu postanowienia - od daty dor ęczenia .
Art. 218.
T ermin do sprzeciwu liczy się od daty dozaocznego.
ręczenia odpisu wyroku
Art. 219. § 1. Termin do zapowiedzenia rewizji wynosi siedem dni, liczy się od daty ogłoszenia orzeczenia
i jest zawity.
§ 2. Co do wyroków zaocznych, liczy się ten termin
. cd daty doręczenia odpisu sentencji wyroku.
Art. 220. Termin do wywodu r ewizji wynosi siedem dni, liczy się od daty doręczenia odpisu orzeczenia
z uzasadnieniem i jest zawity.
Art. 221. § 1. Jeżeli uchybienie terminu zawitego
z przyczyn od s.trony niezależnych, strona
W. ąiędmiQdniQwy:m tę!.l11iDi~ z~witym od daty ustania
nastąpiło
.,..
-----------------------
przeszkody może zgłosić do sądu , w którym sprawa się
toczy, wniosek o przyvvrócenie terminu .•
§ 2. Jednocześnie należy dopełnić czynności, która
miała być w t erminie wykonana.
§ 1. O przywróceniu terminu, dotyczące
go środka odwoławczego, rozstrzyga na posiedzeniu niejawnym sąd, w którym środek n3.12Ż2J o złożyć. Na postanow:enie odmowne slu~y zaż,,-lcnie, które rozstrzyga
ostatecznie sąd, właściwy do l'ozpozn,,-nia środka odwoArt. 222.
ła\vc zeg o.
§ 2. O przywróceniu terrnibu w wypadkach, nie
p rzewidzianych w § 1, rozstrzyga sąd, do którego vmios ek zgłoszon o. Na postanowienie odmowne sąd·u pierwszej instancji służy zażalenie.
Poz. 243
godną po odebraniu od meJ przyrzcczei1ia, że sumiennie
wykona obowiązki protokolanta. Przepis § 2 ma odpowiednie zastosowanie.
§ 4. Do przepisó·w §§ 2 i 3 stosuje się odpowiednio
art. 103 §§ 1 i 3 oraz 8.rt. 123.
§ 5. J eiel i osoba wskazana w § 1 posiada biegle zna ...
stenografii, może sama s p isać protokół pismem
stencgro.ficznyIn i niezwłocznie po zakończeniu czynności przeiożyć stenogram na zwy ide pismo, czyniąc adnotację, j aki mp::du giwała się systemem stenografii.
§ 6. N a wniosek strony, sąd może przybrać stenografa na jej k oszt, stosując przepisy § 2 oraz art. 233
§ 4.
jomoś ć
Art. 228. Do protokolanta maj ą ~dpowiednie zasto..
Art. 223. Wniosek o przywrócenie terminu nie.
sowanie art. 39-43, a wszelkie wątpliwości i spory roz ...
wstrzymuje wykonania · zaskarżonego orzeczenia, lecz
. strzyg a ostatecznie osoba, która prowadzi czynności prosąd, który wydał orzeczenie, lub sąd odwoławczy może
tokolowane.
w strz ymać wy.o~anie . Odmowa wstrzymania nie wyArt. 229. Do p r otokołu wciąga się
_
maga uzasadniema.
a) dokładne oznaczenie m ieJsca i czasu dokonanej
R ozd zi a ł
czynności;
IV.
b) imiona i nazw·iska osób bionlcych w niej udział;
c) przebing ca ł ej czynności;
d) vvnioski i oświadCZEnia s t.:=". on;
e) zapadłe postanov:.le;--lia i Drządzenia .
Protokoły.
Art. 2:;4. Z p rzebiegu rozprawy sądowej, przesłu
chania o skarżonego, świadka lu b biegłego, z prze~iegu
cZ;lędzin, rewizji i odebrania rzeczy ·Ol'az zatrzymania
korespondencji lub przesyłki należy .sp~sać protokół. Spisywania protokołu z przebiegu innych czynności śled
czych m ożna zan~eCha 2, stwierdzając ich d okonanie odpowiednią notatką in formacyjną .
Art. 225. Z przebiegu rozprawy w Sądzie Najwyż
szym tudzież z przebiegu posiedzenia meJawnego we
wszystkich sądach może być s porządzony wspólny prot ok6ł dla w szystl.:::ich spraw w tymże dniu rozpoznawan ych. Odpisy zawartych w takim protokole postanowień
załącza się do akt danej sprawy.
Art. 226. PTo;;okól sporządża się rówluez, jeżeli
strona zgłasza ustnie wniosek nie wymaga:ący podpisu
adwokata, a w szczególności - w razie zgłoszenia aktu
o skarżenia w sądzie grodzkim, sprzeciwu przeciw wyrokmui zaocznemu, wniosku o ·przyw rócenie terminu lub
wskazania dowodćw.
Art. 227. § 1. Spisać protokół może
a) s ędzia lub prokurator, choćby wykonywał czynność protokołowane;;
b) aplikant s ądow y;
c) urzędnik sekretariatu sądowego lub prokurator...
skiego;
~
d) funkcjonariusz milicji obywatelskiej lub bezpieczeńst\va publicznego, choćby wykonywał czynność protokołoY'laną.
""
§ 2. Obok osób wskazanych w § 1 może spisać protokół pismem stenograficznym stenograf sądowy. W braku stenografa sądowe go można powolać wiarogodną osobę biegłą w piśmie stenograficznym, po odebraniu
od
niej przyrzeczenia, że sumiennie wykona obowiązki pro..,
tokolanta. Niezwłocznie po zakończeniu czynności ste'"
nograf przełoży stenogram na zwykłe pismo, czyniąc adnotację, jakim posłu giwał
się
systemem stenografii.
W razie potrzeby można powołać kilku stenografów.
\f: 3. W braku osób wymienionych w § 1 można powołać
w charakterze protoj{olanta każdą osobę wiaro-
Art: . 230. Zeznania i oŚ"liaC.c z snia osoby przesłu
ch iwanej wciąga si ę do p r oblwlll z możliw ą dokładno
ścią ·
Osoby biorqce u dz iał w czynnoscl mogą
do pr Gto ~::JfU v,cszystkiego, co dotyczy
ich p r aw lub interesóvv.
Art. 231.
żądać wciągnięcia
A.rt. 232. Protokół stano'Ni w .il~czny dowód zachowania form postępowania, chyb9 że udowodniono świa
domy fałsz.
Art. 233. § 1. Protokół rozprawy sądowej oraz po....
siedzenia niejaw nego po dpisują przewod niczący i prOtokolant.
§ 2. Każdy inny pro tokół podpisują wszystkie osoby
bio rące udział w danej cz ynnośc i.
Paed podpisaniem,.
protokołu n ależy go odczytać i zaL'nacz.yć to w protokole.
§ 3. psoba mająca pOG':Jisać protokół może zgłosić
zarzuty co do jego tr eści . Zm'z:lty t akie wciąga się do
prot oh:ołu .
§ 4. Protok ół spisany pismem stenograficznym pod...
pisuje stenograf, a przekład protokolu na zwykłe pismo
podpisują: przewodniczący
lub osoba ·wykonywająca
czynność protok ołowa ną, protokolant i stenograf oraz
w miarę możności inne osoby bi orąc e udzia~ w danej
czynności. Do przekładu stosuje się przepis § 3.
Art. 234. Wszelkiego rodzaju poprawki i uzupeł..,
nienia należy umieścić w końcu protokołu przed podpi..
saniem lub w osobno podpisanym do [)isku.
Art. 235. § 1. Dopóki sąd, w k tó rym protokół roz..
prawy sporządzono, nie prZestał akt d·) wyższej instancji,
strony ma ją pra--"vo żądać sprostGw :mia protokołu, Vo'Ska..
zując na nieścisłości lub opuszczE·nia.
§ 2. Jeżeli przewodn icz~ey i protokolant przychylą
się do żądania strony, to prZeWO (b~ Cz.ący zarządza sprostowanie protokołu; w przeciwnym razie żądanie sprostowania protokołu r07:pOZl1,,-jc n" posiedzeniu niejaw-
nym sąd, orzekający w danej sprawie, po wysłuchaniu
protokolan ta.
KSIĘGA
POSTĘPOWANIE
VI.
PRZYGOTOWAWCZE.
Rozdział
Poz. 243
§ 2. Do zakresu śledztwa należy w szczególności
przesłuchanie świadków, biegłych i podejrzanych oraz
przeprowadzenie rewizyj i oględzin.
I.
Śledztwo.
Art. 236. § 1. Każdy ma prawo, dowiedziawszy się
o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawi:;tdomić o tym prokuratora,
organa bezpieczeńsLwa publicznego, milicję obyw atelską, wójta lub sołtysa .
§ 2. Każdy urząd, przedsiębiorstwo państwovvle lub
samorządowe, instytucja prawa publicznego, organizacja
wykonywająca zlecone ' czynności w zakresie
zarządu
państwowego lub sam.orządowego, a także spółdzielnie
mają obowiązek, dowiedziaV':szy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, zawiadomić o tym niezwłocznie prokur ato ra, organa bezpieczeństwa publicz..
nego lub milicję o bywatelską.
Art. 237. § 1. l'vElicja obywatelska, dowiedziawszy
o przestępstwie ściganym z u rzędu , przedsiębierze
wszystko co potrzeba, aby zabezpieczyć jego ślady i elowody, oraz zawiad:nnia natychmiast właściwego oskarży
ciela publicznego o przestępstwie i o przedsięwziętych
się
czynnościach.
2. Jeżeli o prz estęps twie ściganym z urzędu dowie się wójt lub soltys - zawiadomi natychmiast milicję obywatelską, a do czasu jej przybycia przedsię
bierze ws~ystko co potrzeba, aby zabezpieczyć ślady i dowody.
§
§ 1. Prokurator, dO'Niedziawszy się o poz urzędu, wydaje postanowienie o wszczęciu śledztwa, wskazując czyn będą
cy jego przedmiotem, kwalifikację prawną tego czynu,
a w miarę wykrycia sprawców osoby podejrzane o jego
dokonanie oraz przeprowadza śledztwo bezpośrednio lub
za pośrednictwem milicji obywatelskiej.
§ 2. W spr~wach . o przestępstwa należące do wła
ściwości sądu grodzkiego jeżeli prokurator nie zarządzi inaczej śledztwo prowadzi milicja obywatelska.
§ 3 ~ W sprawach o przestępstwa, należące ' do wła
ściwości sądu grodzkwgo, bez osobnego zarządzenia prokuratora nie jest konieczne
a) zawiadamianie prokuratora o ujawnionych przeArt. 238.
pełnieniu przestępstwa, ściganego
stępstwach;
Art. 240.
Prowadzący śledztwo ma prawo wzywać
świadków i biegłych do stawienia się z oznajmieniem
skutków, przewidzianych wart. 112, a w razie ich niestawiennictwa może zarządzić przymusowe sprowadzenie.
Art. 241. Jeżeli oskarżyciel publiczny uzna że wyniki śledztwa dały dostateczną podstawę do prz~prowa ..
dzenia rozprawy głównej, wnosi akt oskarżenia. Może
również wnieść akt oskarżenia na podstawie otrzymaneg? zawiadomienia o przestępstwie oraz załączonych do
mego danych wyjaśnia'ących, lecz Wówczas obowiązany
jest dopełnić czynności śledczej, przepisanej przez art. 252.
Art. 242. § 1. Jeżeli oskarżyciel publiczny uzna, że
okoliczności przytoczone w zawiadomieniu nie dają podstawy do przeprowadzenia śledztwa lub że wyni;d śledz
twa nie uzasadniają wszczęcia postępowania sądO"Nego,
odmawia ścigania lub umarza śl edztwo.
§ 2. O odmowie ścigania lub umorzeniu śle dztwa zawiadamia się pokrzywdzonego oraz osobę, któq prze~
słuchano jako pod e jrzaną.
§ 3. Na postanowienie powyższe pokrzywdzonemu
służy zażalenie z wyjątkiem wypadku, przewidziariego
wart. 54.
Art. 243. . § 1. Oskarżyciel publiczny, nie będą cy
prokuratorem, sam śledztwa nie umarza, lecz przesyła
je w tym celu stosownie do właściwości sądowi grodzkiemu lub prokuratorowi.
§ 2. Sąd grodzki, odmawiaj ąc umorzenia śledztwa,
przesyła sprawę prokuratorowi.
Art. 244. § 1. W razie umorzenia śledztwa, sąd
grodzki lub prokurator zarządza, co potrzeba w przedmiocie dowodów rzeczowych.
§ 2. Na te zarządzenia służy zażalenie.
Art. 245. § 1. W razie umorzenia śledztwa sąd, do
którego właściwości sprawa należy, na posiedzeniu niejawnym, po wysłuchaniu podejrzanego lub jego obroń
cy, wydaje w wypadkach przez prawo przewidzianych
postanowienie co do zastosowania względem podejrzanego środków wychowawczych lub zabezpieczających.
§ 2. Na te postanowienia służy zażalenie.
o wszczęciu śledztwa,
podejrzanego i wydanie
Art. 245. V1znowienie umorzonego śledztwa może
nastąpić tylko wtedy, gdy prokur ator uzna, że ujawnio~
postanowienia 6 zamknięciu śledztwa;
c) przedstawianie do zatwierdzenia prokuratorowi
aktu oskarżenia lub wniosku o umorzenie śledz
twa.
no nowe, istotne okoliczności, nie znane w poprzednim
postępowaniu. Jednakże i w tym wypadku łączny czas
pozbawienia pode jr zanego wolności nie ·może przekraczać okresów wskazanych wart. 166.
Art. 239. § 1. Zadaniem śledztwa jest
a) ustalenie, czy istotnie popełniono przestępstwo;
b) wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawc6w
Art. 247; § 1. W sprawach o przest ępstwa zoskarżenia prywatnego milicja obywatelska na żądanie oskar-
b) wydanie postanowienia
końcowe przesłuchanie
przestępstwa;
c) wszechstronne wYJasmenie okoliczności sprawy
dr og ą zebrania potrzebnych wiadomości, śladów
i dowodów;
d) utrwalenie dla sądu wyrokującegó dowodów, które inaczej mogłyby zaginąć;
e) zebranie danych o podejrzanym, a zwłaszcza o jego stosunku do pokrzywdzonego, stopniu rozwoju
umysłowego, charakterze, dotychczasowym życiu
i zachowaniu się po spełnieniu przestępstwa oraz
O innych okolicznościach określonych wart. 81.
życiela przyjmuje j ego skargę i w razie potrzeby zabezpiecza dowody, po czym przesyła sprawę do właściwego
sądu.
§ 2. W sprawach należących do właściwości sądów
grodzkich oraz w sprawach z oskarżenia prywatnego sąd
po wniesieniu a~tu oskarżenia może zarządzić, aby milicja obywatels~a przeprowadziła śledztwo.
Art. 248.
Jeżeli
w toku śledztwa powstaną wątpli
wości co do poczytalności podejrzanego, prokurator może
przeprowadzić zbadanie przez pieglych stanu psychicznego . podejrzanego.
Dziennik Ustaw Nr. 33
Art. 249. Sąd grodzki dokona z urzędu nawet przed
'Wszczęciem śledztwa czynności śledczych nie cierpiących
zwłoki, jeżeli prokuratora nie ma na miejscu.
Art. 250. § 1. Dopuszczenie podejrzanego i jego
obrońcy oraz pokrzywdzonego i jego pełnomocnika do
obecności przy czynnościach śledczych zależne jest od
uznania przeprowadzaj ącego daną czynność. Osoby dopuszczone do obecności przy tych czynnościach mają prawo zadawania pytań osobom przesłuchiwanym oraz
zgłaszania do protokołów wniosków i uwag.
§ 2. Pokrzywdzony i jego pełnomocnik oraz podej -
rzany i jego obrońca mogą składać wnioski o dokonanie
czynności śledczych ze wskazaniem okoliczności, które
m ają być ustalone. Pr owa dzący śledztwo nie może odmówić dokonania czynności, mającej istotne znaczenie
dla sprawy; w razie cdmow'y sporządza postanowienie
z uzas adnieniem.
Art. 251. W sprawach, należących do właściwości
s ądu okręgowego i apelacyjnego, śledztwo mogą prowadzić organa b ezpieczel'lstwa publicznego, jeżeli nie zostaio ono wszczęte przez prokUi'atora. Oficerom śledczym
bezpieczeństwa publicznego służą wówczas wszelkie
uprawnienia pl"zewidziane w przepisach niniej szego
k odeksu dla organów prowadzących śledztwo z następu
j ącymi ogi"aniczeniami
l) ó wszczęciu śledztwa zawiadamia się prokuratora;
\ 2) prokurator sprawuje nadzór nad śledztwem;
3) oficerowie śledczy bezpieczeństwa publicznego nie
mają prawa wydawać postanowień o zastosowaniu
środków zapobiegania uchylaniu się od sądu, o przedłu żeniu aresztu, przepadku kaucji lub ściągnięciu sumy poręc~enia oraz o wymierzeniu grzywny nie stawajqcym świadkom i bi egłym ;
4) postanowienia oficerów śledczy~h bezpieczeństwa
" publicznego o umorzeniu śledztwa oraz o uchyleniu
lub złagodzeniu środka zapobiegającego uchylaniu
( się od sądu wym.agają zatwierdzenia przez prokuratora;
5) akty oskarżenia, sporządzone przez oficerów śled
czych bezpieczeństwa publicznego, przedstawia się
do zatwierdzenia prokuratorowi, który wnosi je do
sądu lub sporządza sam akty oskarżenia.
Art. 252. § 1. Jeżeli prowadzący śledztwo uzna, że
dostarczy ło już ono podstawy do rozprawy główne;,
przesłuchuje raź jeszcze podejrzanego, wyjaśnia, jakie
_
przest ępstwo mu zarzucono i zaznajamia go z treścią zebranych do·w odów, po czym, jeżeli wobec wyjaśnień podejrzanego nie zajdzie potrzeba uzupełnienia śledztwa,
wydaje postanowienie zamykające śledztwo.
§ 2. Czynności wymienionych w § 1 można zaniechać w sprawach o przes tę pstwa należące do właściwo
ści sądów grodzkich.
Art. 253.
Na czynności prowadzącego śledztwo słu
osobom, których prawa zostały przez te
zażalenie
czynno ści obrażone.
zy
R ozdzi a ł
II.
Akt oskarżen.i.a.
Art. 254. ' § 1. Prokurator obowiązany jest wmesc
w ciągu dwóch tygodni od daty otrzymania akt zamknię
t ego śledztwa albo od daty zamknięcia prowadzonego
przez siebie śledztwa akt oskarżenia do sądu bądż pow'ziąć postanowienie o u morzeniu śledztwa lub też zarzą
dzić uzupełnienie śledztwa.
§ 2. Jeżeli podejrzany jest aresztowany, termin dla
czynności wymienionych w § l wynosi siedem dni-
Art. 255. Akt oskarżenia powinien zawierać
a) imię, n azwisko oskarżonego oraz inne szczegóły
niezb ędne do ustalenia jego tożsamości;
b) dokładne określenie zarzucanego czynu ze wska ...
zaniem czasu, miejsca i innych okoliczności jego
popełnienia;
c) wskazanie przepisu ustawy karnej, pod któryza-;
rzucany czyn podpadćl.;
d) wskazanie s ą du , przed którym ma się odbyć roz ..
prawa główna;
e) u zasadnienie oskarżenia.
Art. 256. W sądzie grodzkim wystarcza, jeżeli akt
zawiera oznaczenie osoby oskarżonego i zarzucanego mu czynu.
oskarżenia
Art. 257. § 1. Do aktu o skarżenia dołącza się wy...
kaz osób, których wezwania oskarżyciel żąda, ze wskazarliem ich adresów, oraz wskazuje się inne dowody, których przeprowa dzenie na rozprawie głównej osk arży ciel
uważa za ni ezbędne .
§ 2, Do wykazu ' prokurator może dołączyć wniosek
o zaniechanie wezwania i odczytanie na rozprawie zez ..
nań świadków, zamieszkałych za granicą albo mających
stwierdzić okolicznoś ci, którym oskarżony w wyjaśnie
niach swych nie zaprzeczył.
§ 3. Wraz z aktem osk arżenia przesyła: się sądowi
akta śledztwa oraz inne załączniki sprawy.
~
KS IĘGA
POSTĘPOWANIE
PRZED
VII.
SĄDEM
PIERWSZEJ
INSTANCJI.
DZIAŁ
L
POSTĘPOWANI E
PRZED SĄDElVI OKRĘGOWYM
I APELACYJNYM.
Rozdział
I.
.Przygotowanie do rozprawy głównej.
Art. 258. § 1. Jeżeli akt os ką{żenia nie odpowiada
warunkom formalnym, przepisanym wart. 255 i 257,
prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu uzupełnie
nia braków w terminie siedmiodniowym.
§ 2. Termin ten dla oskarżyciela prywatnego jest zawity.
Art. 259. Prezes zarządza doręczenie oskarżonemu
odpisu aktu oskarżenia wraz z listą osób, które ma się
wezwać do sądu, i wykazem do.wodów, wskazanych przez
oskarżyciela.
A.rt. 250. § 1: Prezes nie zarządzaj ąc doręczenia od...
pi su aktu oskarżenia wnosi sprawę na posiedzenie n ie"
jawne, j eżeli zachodzi jeden z następujących wypadków~
a) brak znamion przestępstwa w czynie, zarzucan y m oskarżonemu;
b) złoż enie aktu oskarżenia przez nieuprawnionego
oskarżyciela;
.
c) istnienie okoliczności uzasadniających umorzenie
postępowania w myśl art. 3;
• d) niewł aściwość sądu;
e) konieczność uzu pełnienia śled ztwa lub wydania
in "lego zarządze;ia przekraczaj ącego władzę prezesa.
I
,DzIennik: Ustaw Nr 33'
Poz. 24'a
-- 747 """"
. {i :2. Na posiedzeniu niejawnym sąd umarza .postę?~
wanie w całości lub w części bądź uznając mewła sCl
wość sądu przekazuje sprawę komu należy, b ądź wydajeinne stosowne p ostanowienie.
Art. 261. Niezwłocznie po doręczeniu aktu oskarże
nia prezes sądu
a) wyznacza termin rozprawy głównej i zarządza
wysłanie w e zwań z u względni eniem czasu, potrzebnego stronom na przygotowanie się do 0brony;
b) zawiadamia powoda cywilnego o wpłynięciu a k tu
Art. -270. § 1. W sprawach o przestępstwa, za które
ustawa przepisuje jako najwyższe kary grzywnę lub
pozbawienia wolności do dwóch lat albo obie te kary łącz
nie, niez ależnie od kar dodatkowych, tudzi eż w sprawach,
dotycżących tylko wydania łącznego wyroku osobiste
stawiennictwo oska rż onego jest obowiązkowe wtedy
t ylko, gdy sąd wyraźnie uzna je za niezbędne , co n ależy
zaznaczyć w w'ezwaniu.
§ 2. We wszystkich innych sprawach oskarżony j2st
obowi ązany stawić się do sądu o sobi śc ie.
oskarżonemu
§ 1. Pomiędzy doręczeniem wezwania
a t erminem rozprawy powinno upłyn ą ć
przynajmniej siedem dni.
§ 2. W razie n iezachowania tego t erminu - oskarżony może żądać odroczenia rozprawy.
Art. 271. § 1. Oskarżonego, osadzonego tymczasowo
w areszcie w siedzibie s ą du, sprowadza się w każslym
razie na rozprawę główną .
§ 2. W sprawach, w których stawien nictwo oskarżo
nego nie jest obowi ązkowe , a oskarżony jest osadzony
w areszcie w innym okręgu sądowym, sprowadza się go
na' rozprawę vtedy tylko, gdy sąd uzna to za niezbędne.
Ad. 263. Jeżeli strona ma obrońcę, pełnomocnika
lub p rzedstawiciela u stawowego, należy ich również zawiadomić o terminie.
Art. 272. ,Oddalenie jClkiegokolwiek wniosku przed
nie tamuje podniesienia tego wniosku
na rozprawie, choćby się nie ujawniły nowe okolic zności.
Art. 264. Prokuratora zawiadamia się o terminie
przez doręczenie mu listy wyznaczonych spraw.
R o z d z i a ł II.
o sk arż eni a.
Art. 262.
Art. 265. § 1. Oskar żony ma prClwo wnosić w terminie siedmiodniowym od daty doręczenia odpisu aktu
oskarżenia o w ezwanie innych osób oraz sprowadzenie
innych dowodów, prócz wskazanych w wykazie, załączo
nym do aktu oskarżenia, o czym należy uprzedzić oskarżoneg o przy doręczeniu odpisu aktu oskarżenia .
§ 2. Wskazując nowe osoby lub inne dowody, strona
powinna podać okoUczności, k tóre w t en sposób chce
stwierdzić .
§ 3. W terminie, okr eślonym w § 1, służy oskarżo
nemu prawo złożenia uzasadnionego wniosku o wezwanie na . rozprawę świadków , co do których prokurator
wnosił o odczytanie ich
zeznań
na rozprawie (art.
257 § 2).
§ 4. Dla powoda cywilnego termin siedmiodniowy
liczy się od daty otrzymania przezeń zawiadomienia o
wpłynięci u do sądu aktu oskarżenia.
Art. 266. Wezwanie świadków ,i biegłych Qraz .sprowadzenie dowodów, wskazanych prżez stronę, ~arz ądza
prezes, sądu, a: wykaz ich dor ęcza się niezwłocznie stronie
przeciwnej.
Att. 267.
§ 1.
Prezes
sądu
zarządza
wezwanie
świadków, co do których strona złożyła w terminie wnio-
sek, przewidziany wart. 265 § 3.
§ 2. Wnioski stron o wezwanie nowych osób i 'Sprowadzenie innych dowodów, prócz wskazanych w wykazie załączonym d o ,a ktu oskarżenia, kieruje prezes sądu
na posiedzenie niejawne, jeżeli uznaje, że okoliczności,
które strona chce stwierdzi ć, nie mogą mieć wpływu na
treść wyroku.
§ 3. Jeż eli wniosek złożono po terminie, prezes kieruje go na niejawne posiedzenie sądu, który może p owziąć postanowienie odmowne, j eżeli zachodzą warunki,
przewidziane wart. 301.
§ 4. Przepisy powyższe nie dotyczą prokuratora.
Art. 268. Strona, której w myśl art. 267 odmówiono
wezwania świadków lub biegłych, może sama sprowadzić
ich do sądu.
Art. 269. Niezależnie od żą dania stron, prezes sądu
ma prawo wzywać świadków i bi egły ch oraz sprowadzać
inne dowody.
rozpr awą główną
Ogólny porządek rozprawy głównej.
Art. 273. Przewodniczący kieruje ro zprawą i czuwa nad jej pravvi dłowym tokiem, bacząc, aby, o ile szczególne względy nie stoją temu na przeszkodzie,dowody
na poparcie os karżenia były przedstawione przed dowodami służącymi do obrony.
Art. 274. § l. Oskarżonemu, świadkom i biegłym
zarówno sędziowie jak strony zadają pytania bezpośred
' nio, o ile przewodniczący inaczej nie zarządzi.
§ 2. Prz ewodni czący uchyla ' pytania, które uznaje
za niestosowne.
Art. 275. § 1. Przewodniczący daje stronom możność
wypowiedzenia się co do wszystkich przedmiotów ulegających r ozstrz ygnięc iu.
§ 2. Jeżeli w jakiejkolw.iek kwestii jedna ze stron
zabiera głos, prawo głosu służy również wszystkim innym
stronom, w każdym jednak razie · oskarżonemulub jego
obrońcy służy głos ostatni.
Art. 276. Prz ewodniczący Tozstrzyga ostatecznie
o przychylny m załatwieniu każdego wniosku strony,
j eżeli inna stroniJ. się nie sprzeciwia. W przeciwnym razie
musi zapaść postanowienie sądu.
'
Art. 277. Przewodniczący wydaje wszelkie zarzą
dzenia ,niezbędne do utrzymania w sali sądowej spokoju
i porządku.
Art. 278. Przewodniczący może wydać ,zarz ą dż enia
ce1em uniemożliwi enia oskarżonemu wydalan ia się z są
du przed ukończeniem rozprawy.
Art. 219. § 1. Jeżeli oskarżony, pomimo u p omnienia przez przewodnicząceg o, zachowuje się n adal w sposób zakłócający porz ą dek rozp r awy lub ubliżaj ą cy powadze sądu, przewodniczący może wydalić go czasowo
z sali s ądowej.
§ 2. Po powrocie osl<;:arżonego do sali, przewodniczą
cy zawiadamia go o wszystkim, co się odbywało w jego
nieobecności, i daj'€IDu możność złożenia w tej mierze
wyj a śnień.
Art. 280. Jeże li obrońca lub pełnomocnik strony,
mim() upomnienia przez przewodniczącego, zachowuje
DZ~J?~ik Ustaw Nr 33
się nadal w sposób zakłócający porządek rozprawy lub
ubliżający
'powadze sądu, przewodniczący odbiera mu
głos, a sąd może usunąć go od udziału w sprawie.
Poz. 243
Art. 293. Świadek, który nie ukończył lat siedemnastu, może być obecny na sali sądowej wtedy tylko,
gdy obecność jego jest dla sądu niezbędn~.
Art. 281. § 1. Jeżeli usunięto obrońcę, przewodniczący na żądanie oskarżonego, a gdy obrona jest z mocy
ustawy niezbędna - to z urzędu, wyznacza mu nowego
R o z d z i a ł III.
obrońcę·
§ 2. Jeżeli vvyznaczony obrońca nie może objąć niezwłocznie obrony, należy rozprawę przerwać lub odroczyć.
Art. 282. § 1. O ile art. 278 - 281 nie stanowią inaczej, mają zastosowanie przepisy art. 60 - 64 ustroju
sądów powszechn ych.
§ 2. Względem oskarżonego areszto'.vanego stosuje
się VI wypadku art. 61 ustr oju sądów powszechnych zamknięcie odosobnione na czas do dwóch tygodni.
Art. 283. Od zarządzenia przewodniczącego służy
odwołanie do sądu.
Art. 284. § 1. Przy wejściu sądu na salę wszyscy
obecni stoją, aż póki sędziowie nie zajmą swoich miejsc.
§. 2. Wstaje również każda osoba, do której sąd się
zwraca lub która do sądu przemawia.
Art. 285.
Rozprawa odbywa
się
ustnie i
jawnie.
Wyjątki od tej zasady wskazuje ustawa.
Art. 286. Sąd zarządza prowadzenie przy drzwiach
zamkniętych całej rozprawy iub jej części, jeżeli jawność
postępowania mogłaby obrażać dobre obyczaje, wywołać
niepokój publiczny, albo ujawnić okoliczności, których
zachowanie w tajemni'cy jest niezbędne ze względu na
bezpieczeństwo Państwa lub inny ważny interes publiczny.
Art. 287. Sąd może zarządzić prowadzenie przy
drzwiach zamkniętych całej rozprawy lub jej części,
jeżeli choćby jeden z osl{arżonych nie ukończył
lat
siedemnastu.
Art. 288. W sprawie o zniesławienie rozprawa jest
jawna wtedy tylko, gdy oskarżyciel tego zażąda.
Art. 289. § 1. Podczas rozpoznawania sprawy przy
drzwiach zamkniętych, oprócz osób biorących udział
w sprawie, mogą być obecne po dwie osoby wskazane
przez oskarżyciela i oskarżonego.
§ 2. Jeżeli jest kilku oskarżycieli lub oskarżonych,
ka:~dy z nich może żądać pozostawienia na sali jednej
osob:-?
~ 3. Ponadto sąd może, bez wysł~chania stron, zezwolić poszczególnym osobom na obecność przy rozprawie.
§ 4. W razie prowadzenia rozprawy przy drzwiach
zamkniętych ze względu na bezpieczeństwo Państwa, sąd
może odmówić żądaniu, zgłoszonemu na zasadzie § 1 i 2,
jeżeli uzna to za potrzebne celem ścisłego zachowania
tajemnicy.
Art. 290.
jawnie.
Ogłoszenie
wyroku odbywa
się
zawsze
Art. 291. § 1. Podczas jawnej rozprawy, oprócz
osób biorących udział w sprawie, mogą być obecne tylko
osoby . pełnoletnie, nie uzbrojone.
§ 2. Przepis § 1 co do uzbroienia nie dotyczy osób
obowiązanych do noszenia broni. .
Art. 292. Niepełnoletni słuchacze zakładów naukowych mogą być obecni podczas jawnej rozpraviy za zezwoleniem przewodniczącego.
./
Rozpoczęcie rozprawy głównej.
Art. 294. Rozprawę główną rozpoczyna wywoła
nie sprawy, po czym przewodniczący sprawdza, czy
wszyscy wezwani są obecni.
Art. 295. Jeżeli nie stawił się oskarżony, którego
jest niezbędna, sąd bądź zarządza jego natychmiastowe dostawienie, bądź odracza rozprawę·
obecność
Art. 296. Jeżeli oskarżony pozostający na wolności
samowolnie przed ukończeniem rozprawy,
sąd może dokończyć rozprawę w jego nieobecności, o ile
go już przesłuchał i nie uznaje dalszej jego obecności
za niezbędną; wyroku w tym wypadku nie uważa się za
zaoczny.
wydalił się
Art. 297.
Nie usprawiedliwione niestawiennictwo
się za odstąpienie od
oskarżyciela prywatnego uważa
oskarżenia.
Art. 298. W razie niestawiennictwa powoda cywilnego w chwili rozpoczęcia rozprawy sąd pozostawia bez
rozpoznania powództwo cywilne, chyba że powód wnosił
o rozpoznanie powództwa w jego nieobecności.
Art. 299.
W razie
niestawiennictwa
świadka
lub
biegłego, sąd, jeżeli uzna jego przesłuchanie za niezbędne,
a zarządzenia zastosowane w celu spowodowania jego
stawiennictwa pozostaną beż skutku, przerywa lub odracza rozprawę.
•
Art. 300. § 1. Przed rozpoczęciem przewodu sądo
wego przewodniczący zarządza usunięcie świadków do
osobnego pokoju.
§ 2. Biegli pozostaJą na sali, o ile sąd uzna to za potrzebne.
§ 3. Oskarżyciel prywatny oraz powód cywilny pozostają na ~ali, choćby mieli składać zeznania jako świadkowie.
.
Art. 301. § 1. Sąd uwzględni zgłoszony na rozpra~
wie wniosek o przesłuchanie świadków i biegłych oraz
o przeprowadzenie innych dowodów wtedy tylko, jeżeli
okoliczności, na których stwierdzenie dowód wskazano
mogą mieć wpływ na treść wyroku.
.
,
§ 2. Sąd może odrzucić na rozprawie nie zgłoszony
w terminie, przewidzianym wart. 265, wniosek o przesłuchanie świadków i biegłych oraz o przeprowadzenie
innych dowo<:lów
a) jeżeli dowód dotyczy jedynie okoliczności, mogą
cych mieć wpływ na treść orzeczenia o karze lub
o środkach zabezpieczających;
b) jeźeli dowód, który dotyczy okoliczności, mogą
cych mieć wpływ na treść orzeczenia o winie,
znany był stronie· tak wcześnie, że mogła go zgło
sić w terminie.
§ 3. Sąd postanawia według swego uznania o nie
zgłoszonym w terminie wniosku strony co do wezwania
na rozprawę świadków, zamiast odczytania ich zeznań
(art. "265 § 3) •
R o z d z i a ł IV.
Przewód sądowy.
Art. 302. Przewód sądowy rozpoczyna si ę od odczy.,.
tania aktu oskar żeni a . .
Art. 303. Następnie przewo dniczący zap ytuje oskarżonego, czy przyznaj e się do zarzuconego mu czynu i jakie wyjaśni e nia chce zł ożyć są do wi.
Po wysłuchaniu oska rż onego przewodnipo stę po w ani e dow odow e oraz poucza
oskarżonego , że w olno mu czynić uwagi i skł a da ć wyj aś
nienia co d o każ deg o dowodu.
Art. 304.
cz ący
Poz. 243
749
z arz ą d za
Art. 305. Je żeli wyj a śnieni a osk arżon eg o przy zna ją
cego się do winy nie budz ą wątp l i wo ści, sąd moż e za zg odą stron nie przeprow adza ć p ostępowania dowodow ego
lub prz eprowadzić je tyl k o częściowo.
Art. 306. § 1. O sk arż c ny ma prawo być obecny przy
wszystkich czynności a ch postępowania dowodowego.
§ 2. Tylko w yjątkowo, jeż eli należy si ę obawiać, że
obecność oskarżonego oddziaływać by mogła krępująco
na wYJasmenia współoskarżonego albo na zeznania
świadka lub biegłego, prz ewodniczący może zarządzić,
aby na czas przesłuchania danej osoby oskarżony wydalił
się Z sali sądowej . Przepis art. 279 § 2 ma zastosowanie.
Art. 307. Każdego świadka wzywą. się na salę osobno i przesłuchuje się w nieobecności tych świadków, któ!zy jeszcze nie zeznawali.
2) protokoły oględzin i rewizji, sporządzone w śledz
twie lub przez sąd;
3) orzeczenia karne już poprzednio przeciwko oskarżonemu zapadłe ;
4) zaświadczenia leka rskie ;
5) opinie bieglych, złożone wobec sądu lub w §ledztwie;
6) inne złożone do akt dokumenty urz ę dowe lub prywatne.
§ 2. Przepis art. 308 § 6 m a tu od powiednie zastosowanie.
Al·t. 310. Zł oż on e w t oku r ozprawy dokumenty,
o ile m a ją znaczenie dla sprawy, s ą d okazu je str onom,
doł ącza do akt i odczytuje w c a łości lub cz ęś ciowo.
Art. 311. In ne d owody r zeczow e, o ile t emu nie
n a przeszkodzie rozm iary lub wła ś ciwości przedmiotu, wnosi się n a salę i okazuje s ęd ziom i stronom .
stają
Art. 312. Ś w ia dkom i bi egłym okazuje się dowody
rzeczowe dotyczące ich zezn ań.
Art. 313. Po przeprowadzeniu każ dego dowodu
strony mają prawo zabierać głos w celu złożenia wyjaś
nień.
Art. 314. § L Jeżeli na rozprawie 9każe się , że zaistotne braki w przeprowadzeniu śledztwa, których na rozprawie uzupełnić nie można, sąd zwraca akta
oskarżycielowi publicznemu celem uzupełnienia śledztwa,
wskazując zarazem, w jakim kierunku winno być ono
chodzą
uzupełnione.
§ 2.
Po uzupełnieniu śledztwa oskarżyciel publicznowy akt oskarżenia, bądż umarza
Art. 308. § 1. Wolno odczytywać na !,ozprawie protokoły przesłuchania świadków, sporządzone w śledztwie
lub na rozprawie, jeżeli świadkowi nie można było doręczyć · w ezwania albo jeżeli świadek nie stawił się z powodu przeszkód, nie dających się usunąć albo zbyt trudnych do usunięcia, albo z pow odu znacznej odległości
o'liejsca poby tu, bądź też stawiwszy się JIleznał inaczej
niż w po s tępowaniu poprzednim albo odmówił zeznań,
albo oświadczył, że pewnych szcz egółów nie pamięta.
§ 2. \Volno również odczytywać na r ozpra',vie protokoły prz esłuchania świadków, sporządzone w śl e dztwie
lub na rozprawie w innej $prawie, je ż eli świadkowie byli
badani w danej sprawie, a z a chodzą warunki, przewidziane w § 1.
I
§ 3. Wolno o dczytywać na rozprawie protokoły przesłuchania świadków w śl edz twie lub p r zed sąd em, j eżeli
prokurator o to wnosił w akcie oskarż enia, a strona nie_
złożyła w t erminie okr e ślony m wart. 265 wniosku o wezwanieich na rozprawę.
§ 4. Wolno o d cz ytywać na rozprawie protok oły przesłuchania oskarżonego, sporządzone w śledztwi e lub na
rozprawie w tej lub innej sprawie, j eżeli oskarżony, '
którego stawiennictwo nie jest obowiązkowe, nie stawił
się osobiście na rozprawę, albo jeżeli oskarżony, stawiwszy się na rozprawę, bądź złożył Wyjaśnienia inne niż
w postępowaniu poprzednim, bądź odmówił wyjaśni e ń,
bądź oświadczył, że pe\vnych szczegółów nie pamięta.
§ 5. Poza t ym wolno odczytywać za zgodą stron wszelkie protokoły przesłuchania świadków i oskarżonych
sporządzone w śledztwie lub przez sąd oraz opinie biegłych złożone poza sądem lub śledztwem.
§ 6. Sąd może zaniechać za zgodą stron odczytywania
protokołów i opinii biegłych i zaliczyć je w poczet dowopó-w: ujawnionych na rozprawie.
ny
Art. 309. § 1. Wolno również odczytywać
1) zawiadomienia pokrzywdz9nych o przestępstwie;
Art. 318. § 1. Rozprawę przerwaną prowadzi si~ po
przerwie w dalszym ciągu.
bądź składa
sprawę·
Art. 315. Jeżeli zachodzi potrzeba dokonania oglę
dzin na miejscu, sąd dokonywa ich w całym składzie lub
wyznacza w tym celu jednego ze swoich członków lub
innego sędziego. Art. 316 § 2 ma odpowiednie zastosowa- '. '~'
n::.~.
Art. 316. § 1. Jeżeli świadek, który nie może się stalub którego stawiennictwo jest utrudnione z powodów, wymienionych wart. 308, nie· złożył już p oprzednio w śl e dztwie lub na rozpra w ie zeznania co do okoliczności, której stwierdzenie sąd uzna za ni e zbędne, sąd
przerywa lub odracza rozprawę i poleca przesłuchanie
świadka jednemu ze swoich członków lub sądowi grodzkiemu, w którego okręgu świade k przebywa.
§ 2. O terminie czynności sądowych sąd zawiadamia w miarę możnoś ci oskarż yci e la or az osk a rżon ego
i jego obrońcę. P odejrzanego aresztowanego sprow adza
się tylko wtedy, gdy sąd uzna to za ni ezbędne. Strony,
jeżeli się stawią , maj ą prawo być
obecne przy czynnościach i zadaw a ć pytania, Niestawiennictwo stron nie
wstrzymuje czynności.
wić
§ 1. Przewodniczący może przerwać rozdla wypoczynku, b e zzwłocznego sprowadzenia dowodów lub inny.ch ważnych przyczyn.
§ 2. Przerwa rozprawy może trwać najwyż ej czterdzieści dwa dni.
. § 3. Jeżeli przewodnicz ą cy, zarządzaj ą c przerwę,
oznaczy jednocześnie czas i m iejsce, w których odbędzie
się dalszy ciąg rozpr awy, wówczas osoby obecne na
przerwanej rozprawie obowiązane są stawić się w nowym terminie bez osobnego wezwania. Przepis art. 112
ma tu odpowiednie zastosowanie.
Art. 317.
prawę główną
§ 2. Jednakże należy ją przeprowadzić od początku
a) jeżeli sąd z własnej inicjatywy lub na wniosek
stron uzna to za potrzebne;
b) jeżeli skład sądu uległ zmianie.
Al·t. 319. § 1. o.droczenie rozpoczętej rozprawy mo~e nastąpić tylko na mocy pośtanowienia sądu.
§ 2. W razie odroczenia rozprawy prowadzi się ją
w nowym terminie od początku.
Po Z&k Ol'lczeniu postępowania dowodowego prze7/odn icz ący zapytuj e strony, czy nie życzą sobie
uzupełnienia przewodu s ądowego, a w razie odpowiedzi
odmownej ogł asz a, . że przewód sądowy jest zamknięty.
Art. 320.
Ad. 121. Przewód sądowy można vnnowić tylko na
mocy p C0t&Ilo',vieTIia sądu~
Art. 322. J eźeli na podstawie okoliczności, które
wvszly n~ js.w yJ t oku rozprawy, oskarżyciel zarzucił
o sk a rżan emu inr,y czy n prócz tego, który akt oskarżenia
wskazll}:C, !:ćl d może przystąpi ć do natychmiastoweg o rozp oznania n c;>wego oska rżenia tylko za zg odą osk arży ci e la
i oskarżo n eg o .
W· r azie
Art. 323.
odroczenia
rozprawy
w
m yś l
art. 322 oskarżycie l w nosi nO"'ly .akt · o skarżenia.
R ozdzi a ł
V.
Gksy shan.
Po z amknięciu przewodu s ą dowego p rze-
P,,"d. :':'4.
w od~:i cz~cy
t:dziela gł os u stronom, które
"Vn astC;;Juj ący m pOt'Z::,;dku : oskarżyciel
vJ'atny,
po\v~d
cywilny,
obr ońca
przemawI aJ ą
publiczny, pryoskarżonego i oskar-
żony .
..
Fu·t. 3:;::;. O sk arżon e mu, z którym sąd porozumi ewał
, . się przez tłumacza, nal eż y przed udzieleniem głosu przet łumaczyć z głosów st ron przyn3.j mniej ostateczne wnioski osk. arżyciela, powoda cywilnego i obrońcy.
Art. 32G. J eżeTi oskarżyciel htb powód cywilny pon ownie zabi er aj.ą głos, należy w kolejności przemó\vi eń
u dzielić o:JI' ońcy i oskarzonemu głos u ostatni.e""J.
.R o z d z i ał
VI.
Wyrokowanie.
Art. 327. P o wysłuchaniu głosów stron sąd przystę
puje niezwlocznie do narady.
Art. 328. N arana i gł osowanie sędziów są tajne.
Prócz s ędziów na1e żący ch do składu sądzącego może być
przy nich obecny tylko protokolant.
Art. 3 2:ł. P od s tawę orzeczenia stanowi całokszt ał t
oko licznoś ci ujawnionych w toku przewodu sądow ego.
Art. 330. § 1. Narada i -głoso\vanie .odbywają się
z osobna co do winy oraz co do kary i środków zabezpiecz ają cych.
.
§ 2. :Narada i głosowanie co do winy obe~mują
rówmez okoIiczno·ś ci, które według ustawy wyłącz.ają,
zmniejszają lub zwiększają prz e stępność czynu.
Art. 331. pCJ omówieniu ·s prawy przewodniczący
zbiera :głosy sędziów, począwszy od najmłodsz:ego. Przewodnicz ą cy głosuje ostatni.
Pat. 332.
szością głosów.
Poz. 243
750
Dziemiik Ustaw Nr 33
§ 1. Orz.ecz21,'1e ,zapada bezwzględną więk
§ 2.. Jeżeli przy, rozstrzyganiu innego pylania, prócz
pytania ·: co do winy, 2dania tak się podzie lą, że żadne
z nich nie uzyska bezwzględnej większości, zdanie najmniej przychylne dla oskarżone:;o przyłącza się do zdania n:ótjbardziej d o ń zbli żon e go.
§ 3. Sędzia , który g łosow ał ZOl u Eiewinnieniem, może
się wstrzymó:ć od głosowani a co
do k ary, ale wtedy
g~os jego przyłącza się do zdania naj przych yln i e js~ eg o dla
oskarżoneg o.
Art. 333. § 1. Jeżeli przy n aradzie u jawni się" po
trzeba uzupełn Ienia mf\te riału dowodo1ivego, s ą d tfroże
wznowić pr:aewód sądowy, przer w ać lub odr oczyć rozprawę i z"-rządzić zebranie materi a łu dowodowego, choć
by strony tego nie ż ądał y.
§ 2. J eżeli na p odstawie okolicz~1 0ści, k tóre wyszły
na jaw w toku rozpra wy, s ą d stwierdzi możn ość zakwalifikowania czynu, zarzucanego oskarżo n e mu, pod S~
rowszy przepis karny, to wzna\via p rzewód sąd o wy
i uprzedza o tym strony.
Art. 334. Po Ukoc1czeniu głosowani~ jeden z sędziów
lub protokolant pisze sentencję w y roku, którą wszyscy
s ę dziow ie podpisują, .nie wyłącz ając prz egł o sowanego.
Art. 335. Sędzia przegłos owany ma prawo złożyć
na piśmie u zasadnienie swego odrębn eg o zdania przed
upływem termin
Cl do uzas.adnienia v/yroku.
Art. 336. Vl spr awie zawiłej sąd może odroczyć
wydanie senhmcji n a jwyż e j na trzy dni. D zie ń i godzin ę.
ogłoszenia sentencji nal eży niezwłoczn ie obwie ścić w sali
sqdowej .
Art. 337.
K aż da
sentencja
wyroku
p owinna za-
~lli erać
2.) oznaczenie sąd u, który go wydał;
bl n azwiska sędzi ów, prokuratora i protokolanta;
e) datę i ~ ie jsce rozpoznawania sprawy i wydania
wyroku;
d) imię i n azwisko oraz inne dane ustalające tożsa
mo ś ć osk arżon ego ;
e) dokładne określenie zarz'.lcanego oskarżonemu
.czy nu z p odaniem czas.u
miejsca jego popełnienia.
Art. 338. Sentencja wyroku skazuj ą cego pow inna
p(imadto Z2wierać
a) ust2Jenie .crynu przypisanego o ska rż onemu;
b) wskaz2.nie przepisuzastosDwanej tlSt2:",VY karnej;
cl karę, ·na j akąo sk.a rżonego skazano.
Art. 339. Prócz danych wskazanych w c.rt. 337
i 338 sentencja wyroku zawiera VI miarę potrzeby orZ2czenie co
środków wychowawczych lub zabezpieczających,
do
warunkowego zawieszenia wykonania kary,
u~\Volnienia od kary,
umorzenia postępowania, co do
kosztów sądovvych, powództwa cywilnego, .d owodów
rzeczowych i innych kwestii, rozstrzygniętych przez sąd ..
Art. 340. VI razie umorzenia postępowania lub wyds.nia wyroku uniewinniającego oraz w razie uznania, że
rtlateriał zebrany w sprawie karnej
nie wystarcza do
rozstrzygnięci a !Dowództwa cywilnego, sąd
pozostawia
powództwo bez rozpoznania w całości lub w cz ęści.
Art. 341. § 1. Rzeczy ulegające wydaniu s ą d wydaje osobie uprawnionej.
§ 2. Jeżeli wyniknie spór o pl'ilWO własności do rzeczy ulegających wydaniu, a nie ma das.tatecznych d.anych
do natychmiastowego ro zstrzygnięcia, sąd odsyła strony
na dl'{9gę procesu ·cywiłnego.
Art. 342.
Po podpisaniu sentencji wyroku przewod-
niczący ogłasza ją publicznie, a obecni, z wyjątkiem
"
du, wysłuchują jej stojąc.
Art. 343.
wodniczący
I
są-
§ 1. Zaraz po ogłoszeniu sentencji przeprzytacza ustnie najważniejsze powody
wyroku.
§ 2. Sąd może zaniechać przytoczenia powodów wyroku w sprawie, w której cała rozprawa odbyła się przy
drzwiach zamkniętych.
Art. 344. W razie uniewinnienia oskarżonego aresztowanego przewodniczący zarządza natychmiastowe wypuszczenie go na wolność.
Art. 345. Po ogłoszeniu sentencji przev"odniczący
wskazuje stronom sposób i termin odwołania się od
wyroku.
Art. 346. § 1. Sąd sporządza na piśmie wyrok z uzasadnieniem wtedy tylko, gdy strona w terminie zapowiedziała odwołanie się od wyroku.
§ 2. Wyrok z uzasadnieniem należy sporządzić w cią
gu tygodnia od daty zapowiedzenia i odpis wyroku doręczyć stronie, która zgłosiła zapowiedzenie.
§ 3. Jeżeli zapowiedzenie zgłosił obrońca lub jeżeli
sąd na żądanie oskarżonego wyznaczył obrońcę z urzędu,
odpis wyroku doręcza się obrońcy.
Art. 347. § 1. Uzasadnienie każdego wyroku powinno zawierać
a) dokładne ustalenie jego podstawy faktycznej przez
wskazani.e, jakie fakty sąd uznał za udowodnione
lub nie udowodnione, na jakich w tej mierze oparł
się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych;
b) wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem zastosowanych przepisów ustawy.
§ 2. Uzasadnienie wyroku skazującego powinno nadto zawierać przytoczenie okoliczności, które sąd miał na
względzie przy wymiarze kary
i stosowaniu środków
wychowawczych lub zabezpieczających.
Poz. 243
Art. 351. Zazalimia na postanowienia, wydane
przez sędziego poza rozprawą, rozpoznaje sąd okręgowy
w "składzie trzech sędziów.
Art. 352. Poza wyjątkami, wymienionymi w poprzednich artykułach, do postępowania przed sądem
jednoosobowym mają odpowiednie zastosowanie przepisy ogólne, dotyczące postępowania przed sądem okręgo
wym, wyrokującym w pierwszej instancji.
Rozdział
VIII.
Stosowanie środków wychowawczych i zabezpieczających.
Art. 353. O zastosowaniu środków zabezpieczają
cych orzeka sąd właściwy do rozpoznania danej sprawy,
z wyjątkiem wypadków przewidzianych wart. 515 i 516.
Art. 354. § 1. Orzeczenia co do
a) skazania nieletniego na umieszczenie w zakładzie
poprawczym;
b) zastosowania środków wychowawczych zamiast
umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym;
c) wymierzenia kary nieletniemu, przeciw któremu
wszczęto postępowanie karne po. ukończeniu 17
roku życia - w wypadku uznania za niecelowe
umieszczenia go w zakładzie poprawczym;
d) zastosowania środków wychowawczych wzglę
dem nieletnich, nie ulegających karze;
e) oddania skazanego pod dozór ochronny na czas
warunkowego zawieszenia wykonania kary;
f) umieszczenia sprawcy w zakładzie leczniczym;
g) umieszczenia przestępcy w domu pracy przymuso~
wej lub w zakładzie dla niepoprawnych sąd zamieszcza w wyro~u (art. 339).
§ 2. Orzeczenia co do
a) zastosowania środków wychowawczych (§ 1 lit. d);
b) umieszczenia niepoczytalnego sprawcy w zakła
dzie leczniczym;
Art. 348. Wyrok z uzasadnieniem podpisują sędzio- .
c) umieszczenia w zakładzie leczniczym sprawcy
wie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli który
czynu, pozostającego w związku z nadużywaniem
z sędziów nie może podpisać, prezes sądu zaznacza przynapojów ~yskokowych lub innych środków oduczynę tego na wyroku. '
rzających, oraz ewentualnego odbycia przezeń
wymierzonej kary;
d) oznaczenia osoby lub instytucji, której sąd poR o z d z i a ł VII.
wierza wykonanie dozoru ochronnego sąd zamieszcza w postanowieniu, jeżeli nie uczyniono tePostępowanie przed sądem jednoosobowym.
go w wyroku.
§ 3. W wypadkach, przewidzianych w § 2 pod lit. b)
Art. 349. W postępowaniu przed sądem jednoosoboc), sąd stosuje przepisy art. 245 § 1.
wym sędzia ma prawa i obovviązki przewodniczącego
oraz składu sądzącego, w szczególności należy do niego
Art. 355. Orzeczenia co do
powzięcie wszystkich postanowień poza rozprawą głów
a) wykop.ania zawieszonej kary;
ną, do których powołany jest sąd okręgowy, o ile rozbl ewentualnego wykonania kary po zwolnieniu
. dział niniejszy nie zawiera postanowień odmiennych.
przestępcy z zakładu leczniczego;
c) zwolnienia z zakładu leczniczego, z domu pracy
Art. 350. § 1. Jeżeli w toku czynnoscl przygotoprzymusowej i z zakładu dla niepoprawnych;
wawczych do rozprawy głównej sędzia z własnej inicjad)
zastosowania
środków zabezpieczających w wytywy lub na wniosek prokuratora uzna, że postępowa
padku umorzenia sprawy;
nie przed sądem jednoosobowym jest bądź niedopuszczale) umieszczenia nieletniego w więzieniu zamiast
ne, . bądź niewskazane z uwagi na zawiłe okoliczności
w zakładzie poprawczym sprawy, to wnosi sprawę na posiedzenie niejawne sądu
okręgowego w składzie trzech sędziów.
wydaje sąd pierwszej instancji w postaci postanowienia.
§ 2. Jeżeli okoliczności, wskazane w § 1, wyjdą na
jaw w toku rozprawy głównej, to sędzia odracza rozprawę i sam przekazuje sprawę pod rozpoznanie sądu
kolegialnego.
-
~rt. 356. Przed wydaniem postanowienia o zwo1meniu skazanego z zakładu leczniczego, z domu pracy
przymusowej i z zakładu dla niepoprawnych sąd zbiera
wiadomości od zarząd?w wymienionych zakładów za-
--~.~----------------
bezp ie czających
co do stanu zdrowia
skaz.~71, p'-<' () .
zachowania się
Art. a51. § 1. W wypadkach, przewidzianych w ustawie, sąd pierwszej Instancji, który orzekł umieszczenie
n .iele-tniego w zakładzie Poprawczym, może na wniosek
tego Z'd..lth.d u łub z: własnej inicjatywy, po zebraniu wi<ł
com o ści z zakładu,. wydać na posiedzeniu niej.awn~lm
p ost:lp.owienic co do warunkowego zwolnienia wychow a ńca i odd:mia go pod dozór wyznacznego w tym celu
kurs.tora .
." 2. Również na posiedzeniu niejawnym sąd postan C'.WLa odwołanie zwolnienia w wypa d kach, p ru'wem
przewidzia nych.
Art. 358.
Na postanowienia, wymienione wart. 354
§ 2, 355, 337 służy zażalenie .
R o z d zi a ł
IX.
\Vyrok zaoczny.
Art. 359. § 1. Jeżeli oskarżony, któremu wezwani,~
nie stawil się na rozpr awę główną ,a ni też
VI jego imieniu nie stawił S].ę obrońca, a sprawa me w y m s.,ga osobistego stawie:..nnictwa oskarżonego, sąd albo
przeprowadza r\}zpraw~ i wydaje wyrok zaoczny, albo
odr acza rozpraw ę i nakazuje os.karżom~m1:l stawiĆ' się osoc oręczono,
bi ście.
§ 2. Przy zaocznym roztXF12:waniu sprnwy sąd. odwyja;nienia oskarżonego poprzednio przez mego
czyt~ ,j e
z';:o źon e .
§ 3. \Vyrokiem, zaocznymni e 'moŻlla orzec umieszczenia w domu pracy przymusowej lub w zakładzie· dla niepoprawnych.
Art. 360. Odpis sentencji wyroku zaocznego dorę
C2:a się osk arżonemu, zawiadamiaj ą c go równocześ..'lie, że
termin do zapowiedzenia środka odwoławczego lub wnies ienia sp:rzeciwu liczy się od daty doręc~~mia tego odpisu.
§ 1. Os karżony może b ą dź zapowiedzi e ć
od wyroku, bądź wnieść sprzeciw
z prośbą o zarządzenie nowej rozprawy w sądzie pierwszej instancji. W sprzeciwie oskarżony obowiązany jest
usprawie dliwić swe niestawiennictwo
oraz uzasadnić,
dlaczego nie mógł o przyczynie niestawiennictw a zawiadom ić sąd u przed wydaniem wyroku.
Art. 361.
środek odwoławczy
. ~ 2. W ybór jedneg o ze środk6w
obrony powoduje
drugiego, chyba że oskarżony połączy ze sprzec iwem , na wypadek j ego odrzucenia, zapowiedzenie
utr atę
środ k~ odwoławczego.
Ad. 362. Sąd na posiedzeniu niejawnym rozpa truje
sprzeciw i, jeżeli uzna niestaw ien..nictw o oskarż on 2 1 0
i nieza'wiadomienie sądu o przyczynie niestawiennictwa
za usr:~-awiedliv"ione, zarządza ponowną rozprawę.
Art. 363. § 1. Wyrok zaDcżny traci moc z chwilą,
gdy oskarżony lub jego obro ńca stawi się na rozpr awę
w t erminie pono\vnym.
o 2. VI razie nie usprawiedliwionego n iestawien!1ictwa OS~{a.i·ż.onego lub jeg o obrońcy na rozpravrę ponowną,
wyrok zaoczny pozostaje w mocy.
__-'--_ _ _ _-,-_ _ _ _ _ _ _-.:.._ _ Poz. 243
Art. 364. Niestawiennictwo oskarżyciela prywatnego na rozprawę ponowną niJe tamuje rozpoznania sprawy.
DZIAL l i
POSTĘPOWANIE PRZED Si\DE1Vr GRODZKIM.
Art. 3G5. Przepisy art, 2fil, 263-282, 284--348
i 353--364 stosuje się odpowiednio do postępowania przed
sądem grodzkim ze zmianami i uzupełnieniami wskazanymi w niniejszym dziale.
§ 1. Sąd grodzki może także i przed rozwarunki,
'Wskazane wart. 260 § 1 łit. a}, b), c), lub w razie oczywistej bezzasadnoś ci oskarżenia.
Art. 366.
prawą umorzyć post ępowanie, jeżeli zachodzą
§ 2. Wnioski, przewidziane- wart. 2'65, składać mo~
na n~ pierwszej rozprawie główllej. Do wl1ios~ców, zgło
s zonych po t y m t erminie, ma zastosowanie przepis
art. 301 § 2.
Art. 367. Niestawiennictwo oskarżyciela p u blicznego lub pokrzywdzonego, mającego prawa st rony (art. 66),
nie t amuje rozpoznania sprawy.
Art. 368. Jeżeli świadek mieszka w okręgu innego
s Cldu grodzkiego, sąd m o":e zwrócić się o jego przesłucha
n ie do miejscowego sądu grodzkiego. I-"rzeprs art. 316
§ 2 stosuje się odpowiednio.
Art. l6~. § L P:rzepis art. :l00 § 3 ma zastosowanie
i do. ';)OkrzY'vdzonego. jako strony.
§ 2. Pokrzywdzony. jako strona (art. 66), ma prawo
głosu po oskarżycielu publicznym.
Art. 319. § 1. Jeżeli oskarżony, któremu doręczono
wezwanie na rozprawę, :nie stawił się, a stawiennictwo
j ego jest obawrązkowe (art" 270 § 2), sąd odracza rozprawę i zarządza jego przymusowe sprowadzenie.
§ 2. Gdyby przymusowe sprQwadzenie oskarżonego
mia ło być połączone z nlewsp6łmiernymi tn1:dnościami
i kosztami, a według okoliczności danego wypadku moż
na przewi dywać, że wymierzona będzie t ylko kara
g rzywny lub pozbawienia wolności nle ponad rok albo
obie te kary łącznie, niezależnie od kar dodatkowych to sąd może rozprawę przerwać lub odro czyć i zwrócić
się o przesluchanie os karżoneg o do miejscowego s ądu
grodzkiego. Vlyja śnienia os l{arżonego w tym trybie zlożone n ależy odczytać na rozprawie .
§ 3. Przepis § 2 nie ma zastosowania w wypadkach
po\vrotu do przestępstwa oraz do przestępców zawodowych lub z nawyImienia (art. 60 kodeksu. karn ego).'
§ 4. Je ż eli sąd na podstaw ie wyników rozprawy,
przeprow adzonej w ni e obecn o ści os k2 rżonego p r zesluch,,:nego w drodze pomocy s ;;,dowe j, uzn a, że należy . wyr.l:.i~~l" z y Ć · k a rę w yższą niż vV3~~ aZ9.::!. a V\T § 2 a l bo zarz ądzi ć
u mieszczenie oskar';;onego \"1 u;:r,nu pracy pnyi"ilUSowej
lub w zakładzie' dla n iepopra w n y ch -- n atenczas przer y vva lub odracza rozp !' 3w ę i zarz3,dza przymusowe
Sl)rO\vadzerrie o s ka r żon e go .
§ 1. Wyroom wyda.nego w nieobecności
który przes l uchany był w drodze pomocy
sądowej, n ie uwa ża się za zaoCzny.
§ 2. Oskarż onemu, l;:tóry nie był obecny na rozprawie i nIe miał na niej o~) rońcy, da ręcza się odpis sentenc ji wyroku, zavviacbmi r:]"lc go r 6VJ;laCz23:ue, ż 'e termi n
00 za::awi edzenia r e WIzji liczy siq od daty doręczenia
tEego odpisu.
Art. 371.
oskarżonego,
•
------------------------
KSIĘGA
753
VIII.
ŚRODKI ODWOŁAWCZE.
Rozdział
I.
Za ża l enia.
PHt. 372. § 1. Na postanowien ie sądu lub p rok urator2, zamykająC? dr ogę do wydania wyroku, służy zaż a
lenie.
§ 2. N a inne postanowienie sądu lub prokuratora
zażalenie służy tylko w wypadkach określonych w u stawie.
§ 3. Z ażalenie służy tylko da jedne j instancji.
Art. 373. § 1. Zażal enie na dokol').ane W śledztwie
czynności milicji obywatelskiej rozstrzyga prokur~tor
sądu oĘręgowego, i!. ni!. czynności dokonane przez oficer ów śledczych bezpieczeństwa publicznego - prokurator
.s ądu apelacy jnego.
§ 2. Z ażal en i = na p ostanowienie, wydane przez prokuratora s ądu okręgowego, rozstr~ga prokurator s ądu
a pelacyjnego, na postanowienie zaś w y dane przez pi"oku··
ratora sądu a pelacyjnego - pr'' Jkurator S ądu Najwyż
s zego~
§ 3. Zażal eni(~ na p osta nowienie prokurator a s ą du
wydane w przedmiocie tymcziCsowego
aresztowania lub n3 zasadzie art. 112, 113, 116, 149 § 3,
r ozstrzyga s ąd apelacyjny, a na p ostano\'.'ienie p rokuratora sądu apelacyjnego - Sftd Najwyższy .
§ 4. W r azie u ch yl enia postanowienia prokuratora
o odmowie ściganla lub o umorzeniu śl edztw a prokurator
rozstrzygaj 2,cy za~:alenie p oleci!. sporządzenie aktu oskarż enia, określając przy t ym czyn zarzucany oskarżone mu,
b ądź n akazuje uzupełn ienie śledztwa w okre ślon ym
kierunku.
okręgowego,
Art. 374. § 1. Do za żal enia na postanO\vienie sądu
grodzkiego lub prokuratora co do odmowy ścigania lub
UlilOrzenia śledztwa w sprawie o przestęps two, nal eżące do
właściwości s ąd u
grodzkiego, pokr'zywdzony powinien
d ołą cz yć akt OSkaTŻ€Ilia (art. 65), bez czego zażaleni a nie
przyjmuje się .
§ 2. Uchylając postan o'.:vienie o odmowie ścig ani a
lub umorzeniu śl edztwa , sąd okręgowy zwraca akta są
dowi grodzkiemu i nakazuje b ą dź wyznaczenie rozprawy
głównej na p od.c.:t'iwie aktu oskarżenia, złożonego przez
pokrzy"vdzonego, bądź wszczęcie lub uzupełni enie
śled z twa.
Art. 375. § 1. Zażalenie wnosi się do sądu lub prokuratora, który wydał zaskarżone postanowienie.
§ 2. Prezes s ą du l ub prokurator odmawia przyjęcia
z ażalenia, któ re nie odpowiada przepisanym warun...1w m
for malnym. Na zarządzen ie o odmow ie przyjęcia służy
zażal enie do władzy. ,właściwej do rozpoznania nie przyjętego zażal en ia.
§ 3. Z ażalenie na nieshlszne aresztowanie oraz na
lub pisma odwoławczego
' m ożna wnosić t akże b ezpośre dnio do sądu odwoławczego .
o dmowę przyjęci a sprz€ ciwu
§ 1. J€żeli sąd lub prokurator, któn,mu
uzna je za zasadne, to sam się do
n ieg o przychyla, a w przeciwnym razie przesyła j e wraz
z odpisem zaskarżoneg o postanowieni:a do insta.'1cji odwoławczej w ciągu h'zech dn i, a gdy zażalenie dotyczy
aresztowania, to w ciągu doby.
Art. 376.
złożono za żal enie,
Poz. 243
§ 2. Akta sprawy przesyła się instanc ji odwoławczej,
o ile to nie powoduje zwłoki w postępowaniu. Instancja
odwoławcza może zażądać przesłania akt, o ile u zna to
za n i ezbędn e.
Art. 377. Zażalenie samo przez się nie w strzymuje
wykonania zaskarżonego postanowienia, lecz sąd l ub pr o kllrator, który wyd ał postanowienie, lub instan cja odwoławc za m oj:e wstrzyma ć wykonanie . Odmowa wstrzym ania nie wymaga uzasadnienia.
Art. 378. Sąd odwoławczy r ozpoznaje zażalenie na
posiedzeniu niejawnym .
'
Art. 379. P rzepisy art. 372, 375-378 stosuje się odpow'lednio do zażal.eń n a zarządzenia prezesa s ądu .
•
R oz d zi a ł
II.
Rewizja.
A rt. 380. Strony m ogą zak ładać r eWiZje od w y danych w pierwszej instan cji wyroków s,ą dów grodzkich,
okręg ow ych i apelacyjnych.
Art. 381. Strona, zamierzająca zaskarżyć wyrok,
pow inna z apowi edzieć to n a piśmie w t erminie zawitym,
'wskazanym war t . 219.
Art. 382. R ewizję n a kor zyść oskarżonego mo że zaprokurator, a w razie n iepeł nolc~no ści lub
ubezwhsnowolnienia oskarżonego - także jego oJCieC,
m a tka, m ałżon .:=k, opiekun, kurator lub osoba, pod której
opieką oskCl.rżony faktycznie p ozostaje.
łożyć tak że
A rt. 333.
§ 1. R ewizj ę na
ni ekorzyść oskarżon e go
może zał ożyć tylko oskarż yciel.
§ 2. W s p rawach o przeStępstwa, n ':'tl eżą ce do właś ci
woś ci sądów grodzkich, a ścigane z oskarżenia publicznego, pokrzywdzony, który brał udzi ał .w sprawie w cha'rakterze strony, może założyć rew izję tylko co do orze-
czenia o winie.
§ 3. VV razie śmi erci oskarżyciela prywatnego lub pokrzywdzonego, m ająe€go pra wa strony, przed u pływ.e m
termin u do zapowiedzenia. r ewizji albo też po jej zapowiedzeniu, lecz przed upływem ter m inu d o je j w ywodu - małżonkO-Ni zma rłego, dzieciom i w n.ukoffi w terminie zawitym jednego miesiąca od dnia śmierci służy prawo do zgł oszeni a, iż wst ępują VI p rawa strony. Os oby te
mogą pono wić zapowiedzenie i żądać
dOTl~czenia sobie
wyroku z u zasadnieniem, w celu wniesienia wywodu rewizji, chociazby zmarłemu wyrok t aki już do r ęczono .
Art. ~84.
§ 1. Oskarżony mo że c ofnąć rewIzj ę, zało
to nie
służy jednak o skarżonym, wymienionym w art. 86.
§ 2. Do cO:L71 ięci a rewizji, zał ożonej przez osoby, wymienion e wart. 382, lub na korzyść oskarżcnego przez
prokuratori!., k on ieczna jest zgoda oskarżon ego.
żoną przez siebie lub przez swego obroń c ę; prawo
Art. 385. § 1. Powód cywilny mo że założyć re wizję
tylko wtedy, gdy oskarzyciel lub oskarżony zap owiedział
założenie r ,e wizji.
§ 2. Jeż eli osk a rżyciel lub oska rżony, który zapowiedz~ał rewizję, nie wniósł jej wywodu lub rewizję
cofn ął , sąd pozostawia b ez rożp oznania r ew izj ę powoda
cywiln ego i zwra,c a mu wniesioną z tytułu rewizji opł a tę.
Art. 38G. PowódcywHny, któremu nie służy prawo
rewizji z przyczyn, wskazanych wart. 385, m oże wytoczyć sprawę przed sądem cywilny m
roszczenie, k tórego
mu w postępowaniu karnym nie zasądzono.
°
~~~~_ 1J"st~w Nr 3:...:3~____________
-
Art. 387.
Poz. 243
754
§ 1. Wywód rewizji składa się na piśmie
w terminie za\vitym, wskazanym wart. 220, do sądu,
który wydał zaskarżony wyrok. .
§ 2. Wywód rewizji od wyroków sądów apelacyjnych, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, winie:l być
spurządzony przez obrońcę, wymienionego wart. 8::>.
Art. 388. W razie zapowiedzenia lub złożenia wywodu rewizji po terminie lub przez osobę nieupoważnio
ną, prezes odmawia przyjęcia i zawiadamia o tym skła
dającego rewizję·
Art. 389. § 1. O przyjęciu reWlZJI zawiadamia się
strony lub ich obrońców i pełnomocników.
§ 2. Jeżeli oskarżyciel założył "rewizję od wyroku
uniewinniającego, przepis art. 199 nie ma do oskarżone
go zastosowania.
Art. 390. Po przyjęciu rewizji prezes sądu przesyła
ją niezwłocznie wraz z aktami do sądu, właściwego dla
rozpoznania rewizji.
Art. 391. Podstawę rewizji mogą stanowić wyłącz
nie zarzuty
1) obrazy przepisów prawa materialnego;
2) uchybień, określonych w 2.rt. 398 § 1 lit. b)-f), lub
obrazy przepisów prawa procesowego, jeżeli mogła
mieć wpływ na treść wyroku;
3) błędnej oceny okoliczności faktycznych, przyjętych
za podstawę wyroku;
4) rażącej niewspółmierności kary w stosunku do przypisanego czynu albo nieodpowiedniego zastosowania
lub niezastosowania środka zabezp,eczającego lub
wychowawczego.
Art. 392. § 1. Rewizja może dotyczyć całości wyroku lub jego części.
§ 2. Rewizję założoną od orzeczenia w przedmiocie
winy uważa się za zwróconą przeciwko całości orzeczenia.
Art. 393. § 1. W wywodzie reWIZJl należy podać,
na czym zarzucana obraza lub uchybienie polega, i wskazać te części wyroku, o których uchylenie lub zmianę
strona wnosi.
§ 2. Wywód rewizji od wyroków sądów grodzkich
i okręgowych, choćby nie czynił zadość przepi::;owi § 1,
podlega rozpoznaniu przez sąd rewizyjny w granicach
określonych wart. 391.
§ 3. W wywodzie reWIZJI można zarzucać tylko
uchybienia obrażające prawa strqny, na której korzyść
założono rewizję.
§ 4. Można podnosić zarzuty, które nie stanowiły lub
nie mogły stanowić podstawy zażalenia.
§ 5. Nie można żądać przeprowadzenia nowych dowodów co do istoty sprawy z wyjątkiem przewidzianym
wart. 409 § 2.
.
Art. 394. Prezes sądu po rozważeniu, czy istnieją
formalne warunki rewizji oraz czy sąd władny jest rozpoznać rewizję na posiedzeniu niejawnym (art. 397 i 398),
.w nosi sprawę na posiedzenie niejawne lub wyznacza
termin rozprawy rewizyjnej.
Art. 395. Sąd rewizyjny rozpoznaje rewizję na rozprawie, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią
inaczej.
Art. 396. Sąd rewizyjny na posiedzeniu niejawnym
pozostawia rewizję bez rozpoznania, jeżeli zachodzi brak
•
formalnych warunków rewizji, zwłaszcza przewidzianych wart. 391, 393 § 1-3.
Art. 397. Sąd rewizyjny na posiedzeniu niejawnym
uznaje wyrok za nieważny i przekazuje sprawę komu
należy
a) jeżeli wyrok zapadł z obrazą art. 12 lub 13;
b) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nie
uprawniona do wydawania wyroków albo jeżeli
orzekał sędzia lub ławnik, który z mocy art. 39
ulegał wyłączeniu;
c) jeżeli zachodzi inna przyczyna nieważności z mocy samego prawa.
Art. 398. § 1. Sąd rewizyjny na posiedzeniu niejawnym uchyla wyrok niezależnie od zarzutów podniesionych w rewizji, jeżeli: .
a) W czynie oskarżonego nie ma znamion przestęp
sh'la;
b) sprawę rozpoznano bez skargi lub bez wniosku
pokrzywdzonego, w wypadkach, gdy ustawa takiego wniosku wymaga albo zachodzą przyczyny
powodujące umorzenie postępowania w myśl
art. 3;
c) sąd był nienależycie obsadzony - lub którykolwiek z jego członków nie był obecny na całej rozprawie;
d) rozprawa odbyła się w nieobecności oskarżonego,
chociaż obecność jego była obowiązkowa;
e) oskarżony nie miał obroń"cy w wypadkach wskaza-"
nych wart. 86;
f) sentencja wyroku nie zawiera ustalenia czynu
przypisanego oskarżonemu.
§ 2. Uchylając wyrok z powodów, wskazanych
pod lit. a) i b), sąd rewizyjny uniewinnia ośkarżonego
lub umarza postępowanie.
Art. 399. Jeżeli rewizja nie może być rozpoznana
w całości na posiedzeniu niejawnym, ze względu na inne uchybienia, aniżeli objęte art. 397 i 398, wówczas rewizję należy rozpoznać na rozprawie.
Art. 400. § L (j terminie rozprawy zawiadamia się
strony, ich obrońców i pełnomocników.
§ 2. W Sądzie Najwyżsl':ym i apelacyjnym oskarżo
nego aresztowanego nie sprowadza się na rozprawę rewizyjną, sąd okręgowy zaś może zarządzić sprowadzenie go
na rozprawę, jeżeli uzna to za celowe.
§ 3. Niestawiennictwo stron nie tamuje rozpoznania
sprawy, jednak obecność prokuratora jest konieczna.
Art. 401. § 1. Rozprawę rozpoczyna ustne sprawozdanie, w którym sędzia sprawozdawca
1) przedstawia przebieg dotychczasowego postępowania
karnego, treść zaskarżonego wyroku, przytoczone
w rewizji zarzuty oraz okoliczności faktyczne w granicach potrzebnych do rozstrzygnięcia;
2) w miarę potrzeby odczytuje zaskarżony wyrok
w częściach, będących przedmiotem postępowania
" rewizyjnego, oraz z akt sprawy poszczególne części,
istotne dla rozpoznania rewizji;
3) podnosi okoliczności, jakie sąd rewizyjny powinien
rozważyć z urzędu;
4) wskC'czuje zagadnienia, nasuwające się do rozstrzygnięcia.
§ 2. Strony mogą składać wyjaśnienia, oświadczenia
i wnioski osobiście lub przez swoich obrońców i pełno
mocników ustnie lub na piśmie; przed sądami apelacyjnymi i Sądem Najwyższym mogą być obrońcami lub pel-
Dzienn.ik Ustaw Nr 33
755,
nomocnikami tylko osoby, wymienione' VI aTt. 85. Przewodniczący udziela głosu stronom, przy czym pierws-zy
głos słu ży stronie, która założyła rewizję ·
. A r t. 402. W postępowaniu re-lVizyjnym stosuje się
odpowiednio przepisy art. 273, 274, 276, 277, 279-294,
3?2 323 325 327-344 348, 353 i 354 § 1 i 2, a w postę
p~~ani~ r ewizyj n y m p~zed sądem okręgowym i apelacyjnym stosuje się również przepisy art. 304 i 306-321,
j eżeli u zup ełnia si ę przewód sądowy pierwszej instancji.
Art. 403.
Sąd rewizy jny uchyla zaskarżony wyrole
1) j eżeli sąd wydal
wyrok uni ewinniający pomimo
istnienia w czynie oskarżonego znamion przest ęp
s twa lub umarzający postępowanie pomimo braku
warunków umorzenia;
2) je ~eli re'ivizja zasactnie zarzuca inną obrazę przepis ów prawa materialneg o;
3) j eżeli rewizja zasadnie zarżuca uchybienia procesowe
lub błąd w ocenie okoliczno ści faktycznych, pr zyj ę
t y ch za podstawę wyroku, j eżeli te uchybienia lub
bł ą d mog ły mieć wpływ na treść wyroku;
4) j eżeli za chodzą okoliczności , określone VI art. 398,
a stwierd.zone dopiero na rozpr a wie.
Art. 404. Sąd r ewizy jny zmienia w yrok w częś ci
40tycz ącej kary or az śro dków zabezpie czających luh wychowawczych :.
_ 1): ni ezależni e od granic rewizji, jeżeli sąd na niekor zyść
oskarżonego zastosował do niego karę n ie przepisaną
w u stawie za dane przestępstwo;
<
2) jeżeli rewizja zasadnie zarzuca rażącą niewspółmier
ność kary w stosunkt: do szkodliwości społecznej
przestępstwa albo n ieodpowiedni:! zastosowanie lub
niezastosowanie środka wychowawczego lub zabezpieczaj ącego.
Art. 4g5. Sąd rewizyjny niezależnie od zarzutów,
przytoczonych w rewizjI,. uchyla wyrok w całości lubw części na kOTZYŚĆ strony, która założyła rewizję, jeżeli
utrzymanie w mocy zas karżonego wyroku byłoby oczywiście niesprawiedliwe.
Art. 40e.
S ąd
rewizyjny uchyla lub zmienia w y rok
na kor zyść współoskarżonych, cho ćby nie założyli rewizji,
jeżeli go uch ylił lub zmi enił na rzecz współo s karżonego,
na którego k orzyść rewizja była założona, a te same
względy przema\via ją za u chylenie m lub zmian ą na r zecz
tamtych .
.
Art. 407.
Jeż e li VI zaskarżonym wyroku s ąd za sto-
sował błędną kwalifikację
czynu, lecz wymi erzył t aką
na podstawie właści w ego
przepisu, sąd rewizyjny może ruezależnie od granic re'
wizji popra wić błędn ą kwalifika cję czynu.
§: 2. Sąd rewizyjny może jednak w wyj ątkowych
wypadkach, uznając potrzebę użupełni eni a przewodu są
dowego, przeprowadzić dowód bezpośrednio na rozprawie, jeżeli przyczyni się to d o przyśpi eszenia post ę powa
nia, a nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości lub w znacznej części. S ąd może przed
rozprawą powzi ąć postanowienie o dopuszczeniu d owodu.
§ 3. Przepisu § 2 nie stosuje się w p o!O t ęp owaniu
przed Sąd em Najwyżs z ym.
Art. 410. § 1. Jeżeli przy rozpoznawaniu r e wizji
wyniknie kwestia, wymagaj ąca zasE:dniczej wyk ładni
usta wy, wówczas s ąd rewizyjny może od :'oczyć w ydi:m_ie
orzeczenia i przekazać kwestię 'tę do rozstrzygniE;cia: Sąd
Najwyższy -- powiększonemu składowi t ego S ądu. a sąd
a pelacyjny lub okręgowy - Sądowi Najwyższem u.
§ 2. Uchwa ł a Sądu Najvvyż szeg o zapada na p osiedzen iu n iejawn ym, lecz po wysłuchaniu ~tron , jeżeli się stawią·
§ 3. Uchwała Sądu Najwyższego wiąże s .ądy niższego
danej spr2.wie.
rz ędu w
Art. 411. Sąd r ewizyjny sporządza uzasadnienie
swych orzeczeń w granicach koniecznych dla wyj aśnienia
podstaw orzeczenia.
Art. 412. Uzas:tdnienie orzeczenia sądu r ewizyjnego
wiąże w danej sprawie sąd, któremu sprawę przekazano.
Art .. 413. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy
któremu. sprawę przekazano, nie m oie zwiększyć
kary orzeczon ej w uchylonym wyroku, jeżeli wyrok .
uchy lono na żądanie oskarżonego, chXba że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wys z ły na jaw nowe okoliczności, mające istotne zn2czenie dla wymiaru kary.
sąd,
R o z ci z i a ł
P..ewizja nadzwyczajna.
Art. 414.
§ 1. Sąd r ewizyjny nie może przep rowadzać pos tępowania dowodowego co do istoty sprawy.
Art. 4.G9.
Od każdego
prawomocnego o:'zecz:!nla,
kończą c ego pos tępowanie sąd owe , może b yć za łożo na re-
wizja nadzwyczajna do Sądu Najwyżs zeg o.
Art. 415. Do po s tępowania w tym t rybie stosu je się
odpowiednio przepisy o rewi zji, chyba że p rz'2pi.sy ninIejszego rozdziału stanowią inaczej.
Art.. 416. § 1. Na dzwyczE:jną reWIZJę mo~~e wmesc
tylko Pierwszy Prokurator S ą du Najwyż s z ego .
. § 2. Nadzwyczajną rewiz j ę wnosi s i ę bez zElpowiedzenia bezpośrednio do Są du Naj w yżs zego.
.
AI·t. 417. Uwzgl ędniając inc1zwycza j i1ą re\v:zj~, z c!ło
karę, jaką mógł wymierzyć
Art. 4.08. § 1. Sąd r ewizyjny, uchylaj ą c wyrok,
orzeka co do istoty sprawy w t y m wypadku, gdy dowody, ujawnione n a przewodzie sądowym pien-vszej instancj i, po z w a l ają n a wyd 'lnie wyroku. W innych wypadka ó
s ą d r ewizyj ny przekazjlje spl'awę do ponow nego ro zp~)
znania w innym składzie sądowi, którego w yrok u chylono, lub innemu sądowi równm zę dn e mu.
§ 2. Orzeka j ą c co. do istoty sprawy, s ą d rewizy jny
może skazać oskarżonego uniewinnionego albo z a ostrzyć
orzeczoną karę jedynie w razie uchylenia w yroku skutkiem założ enia r ewizji na niekorzyść oskarżonego
III.
żon ą na niekor z yść OskCl.r żonego po u pływie s ześc:u mie-
sięcy od dnia u prC':womacnicnia się' o::zcczen i'l, S ąd Naj-
wyższy
ogranicza si ę tylko d o u stalenia u chyb ietl .
Art.. 418. § 1. Sld n daj ąc nCl.dzw yczajn ą r eW IZJę
przed up ł y wem sześc i u mie się cy od u prav.JOm;)Cniellia się
o rzeczenia, m ożna złożyć wniosek o zastosow:-'nie śr odka
z a pobiegają cego uchyla niu s ię od sądu. j 2że li zacho dzą
w a runki przewidziane wart. 159-162§ 2. Wniosek t en ro zpozp.aje Sąd Naj w yższy na posiedzeniu niejawnym .
Art. 419. O terminie rozp rawy zavY'iad"'n1ia się stro-·
ny, ich obrońców i p e łno mocników. Art. 19J n i:! s tosuje
się·
Art. 420.
§ 1.
S pr awę
rozpozna ie Sąd Najwyższy
w składzie trzech stidziów na rozpraw.e.
..
:Oziennik Ustaw Nr 33
--~---------------------------------------------------------------
§ 2. Jeż eli nadzwyczajn ą rewIzJę założono od wyroku Sądu Najwyższego, sprawę rozpoznaje Sąd Najwy'z.szy w składzie siedmiu sędziów z wyłączeniem sę
d ziów, którzy orzekali w danej sprawie.
§ 3. Niestawiennictwo stron nie tamuje rozpoznan ia sprawy. Udział prokuratora jest jednak obowiązkowy.
A rt. 421.
Sąd, któremu sprawę przekazano, nie j est
zwi ązany zapadłym w poprzednim pos tęp owaniu wyrokiem w zakresie, w j akim Sąd Najw yższy wyrok ten
uchylił.
§ 1. Po otrzymaniu protok ołu o ni emoż
wydał wyrok w
pierwszej instancji, wydaje, na wniosek
pro!wratora lub z własnej inicjatywy, postanowienie co
do kary zastępczej, jeże li j ej nie oznaczono w wyroku
s k azuj ącym.
stępczej zastosować
przepis o warunkowym zawieszeniu
wykonania kary z astępczej, jeżeli zachodzą warunki zawieszenia.
I.
§ 3. Na postanowienie wydane w myśl § 1 i 2 służy
Wykonanie wyreku.
się
Art. 432.
ności ściągnięcia grzywny lub kary pieniężnej, sąd, który
niężną , ktMej ściągnąć nie można, sąd m oże do kary za-
POSTĘPOWANIE WYKONAWCZE.
Art. 422. Wyrok wykonywa
uprawomocnieniu' się·
Art. 431. W razie niemożnoscl sClągnięcia w calub -w części z majątku skazanego zasądzonych
grzywien, kar pieniężnych i opłat sporządza się protokół,
który się przedstawia prokuratorowi lub sądowi grodzkiemu, stosownie do właściwości.
łości
§ 2. Na wniosek skazanego na grzywnę lub karę pie-
K S I Ę G A IX.
Rozdział
~oz. 243
- ---
zażalenie.
natychmiast
po
Art. 423. Wykonanie wyroku śmierci może nastadopiero po decyzji Prezydenta Rzeczypospolitej, że
nie korzysta z prawa ła ski.
Art. 433. O wymiarze kary na podstawie art. 77
kodeksu karnego 1932 r. orzeka wyrokiem sąd, który
w danej sprawie wyrokovvał w pierwszej instancji.
pić
§ 1. Wykonanie wyroku sądu grodzkiego
lub okręgowego jako odwoławczego zarządza sąd grodzki.
§ 2. Wykonanie każdego innego wyroku zarządza
prokurator sądu, który wydał prawomocny wyrok.
VI sprav/ach rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy wykonanie wyroku zarz ądza prokurator sądu apelacyjnego.
Art. 424.
Art. 425. Odpis sentencji wyroku, którego wykon anie nah~ży do prokuratora, s ąd pr zesyła mu natychmiast po uprawomocnieniu się wyroku z oznaczeniem dat y j ego prawomocności.
Art. 426. W celu wykonania 'wyroku prokurator
d aje zlecenia władzom więziennym, milicyjnym i innym
wład zom.
§ 1. Wyrok śmi erci wykonywa się w miejscu zamkniętym, niepublicznie.
§ 2. Przy wykonywaniU wyroku śmierci powinien
być obecny prokurator, naczelnik więzienia, protokolant,
lekarz i duchowny wyznania, do którego należy skazany.
Poza tym może być obecny obrońca, którego o terminie
straCenia należy zawiadomić.
§ 3. Z przebiegu wykonania wyroku sporz ą dza się
Art. 427.
pr ot o kół.
.§ 4. Minister Sprawiedliwości może z uwagi na szczególny charakter pr zestępstwa zarządzić publiczne wykon anie wyroku.
Art. 428. Skazanemu na karę pozbawienia woln<;>ś
ci zalicza się na poczet k ary okres tymczasowego aresztowania po ogłoszeniu wyroku pierwszej instancji, chyba
że sąd rewizyjny p ostanowi inaczej.
Art. 429. § 1. O zarządze!łi u wykonania kary warunkowo zawieszonej sąd pierwszej instancji, który
w danej sprawie wyrokował, orzeka na posiedzeniu
Art. 434.
§ 1.
Protokół, okreslony wart.
431, spo-
rządza się również w wypadku, gdyby ściągnięcie grzyw-
ny (kary pieniężnej) naraż ało skazanego na ruinę mająt
kową. Protokó]: ten przedstawia się prokuratorowi.
§ 2. Po otrzymaniu protokołu o ni eściąga lności
g rzywny (art 431) lub protokołu, wymienionego w § 1,
sąd, który wyd ał wyrok w pierwszej instancji, wydaje
na wniosek prokuratora p ostanowienie co do wykonywania pracy na rachunek grzywny, jeże li pracy tej nie ozna'czono w wyroku.
§ 3. W tym samym trybie sąd wydaje postanowienie
co do zastępczej kary p ozbawienia wo lności , gdyby wy:'
konywanie pracy przez skazanego n a rachunek grzywny było niemożliwe lub gdyby skazany uporczywie się
wzdragał wykonywać pracę.
§ 4. Na postanowienie, wydane w myśl § 2 i 3, służy
zażalenie.
§ 1. Koszty ogłoszenia wyroku w pismach
prywatny, w sprawach zaś ściga
nych z urzędu - Skarb Państwa.
Art. 435.
wykłada oskarżyciel
§ 2. ' Koszty ogłoszenia wyroku, ściągnięte od skazan ego, zwraca się oska rżycielowi prywatnemu, który je
wyłożył .
Art. 436. § 1. O warunkowym zwolnieniu z zakładu
poprawczego i wyznaczeniu kuratora oraz o odwołaniu
zwolnienia orzeka na posiedzeniu niejawnym sąd pierwszej instancji, który w danej sprawie wyrokował.
§ 2. Na postanowienie w tych przedmiotach
służy
zażalenie.
Art. 437. S ą d grodzki przy wykonywaniu wyroków odpowiednio stosuj e przepisy art. 426 i 428 - 436.
ni~jawnym.
Art. 438. § 1. Wszelkie wątpliwości i zarzuty co do
§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie służy za- _ wykonania wyl'Oku, ,a w szczególności co do obliczenia
żal eni e .
kary, r ozstrzyga sąd pierwszej instancji, któr y w danej
sprawie
wyrokował.
_~l· ~ . 430. Sposób i tryb
p rzymusowego ściąl;(ania
grzywien, kar pieniężnych i opła t, nie wpłaconych przez
skazanego do kasy sądowej, określi osobna ustawa.
~
2. Na p ostanowienie w tym przedmiocie służy za-
żalenie.
--------------------757
R o z d zi a ł II.
Odroczenie i przerwa wykonania kary.
Art. 439. Wykonanie kary śmierci na chor ych obi na chorych umys łowo odracza się do czasu ich
wyzdr owienia.
łożnie
Art. 440. Wykonanie kary śmierci na kobietach
brzemiennych odracza s i ę do upływu trzech miesięcy po
rozwiązaniu, o ile dziecko pozostaje przy życiu.
Art. 441. § 1. W yk on anie kary p ozbawienia woln o ś
ci w wypadku choroby umys ło we j lub cięż ki e j choroby
fizycznej skazanego pozostającego na wolności odracza
się do czasu wyzdrowienia.
§ 2. Za chorobę ciężką uznać należy również taki
stan cielesny skazanego, przy którym umieszczenie go
w więzieniu lub areszcie może bezpośrednio zagrażać
,jego życiu albo nie dałoby się pogop.zić z istniejącymi
w więzieniu lub areszcie urządzeniami.""
, Art. 442. Na prośbę skazanego można odroczyć na
czas do jednego roku wykonanie kary pozbawienia wolności, jeżeli jej natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby
dla skazanego lub jego rodziny skutki zbyt ciężkie.
Art. 443.
§ 1. Jeżeli stan zdrowia skazanego albo
poważne względy materialne 'lub rodzinne teg'o wymagają, a skazany posiada w kraju stałe miejsce zamieszkania
i określone źródło dochodu, można na jego prośbę udzie, lić mu przerwy w wykonaniu kary na okres do jednego
roku.
§ 2. Przerwę można każdej chwili odwołać.
Art. 444. Odroczenie wykonania kary lub udzielenie przerwy można uzależnić od zobowiązania się skazanego do pobytu w.. oznaczonej miejscowości lub okręgu
tudzież od złożenia kaucji lub poręczenia.
Art. 445. § 1. Odroczenia i przerwy wykonania kary
pozbawienia wolności udziela prokurator właściwego
sądu apelacyjnego.
§ 2. Jeżeli wykonanie kary należy do sądu grodzkiego, odroczenia i przerwy wykonania kary na czas do
sześciu miesięcy udziela prokurator sądu okręgowego,
na czas do ~ednego roku - prokur ator apelacyjny.
§ 3. Poaowne udzielenie ~rze r wy nie może nastąpić
przed upływem rok u od daty ukończ enia poprzedniej
przerwy, chybaby zachodził wypadek choroby umysłowej
lub ciężkiej chor oby fi zycznej skazanego.
Art. 446. § 1. Na prośbę skazanego prokurator lub
sąd grodzki, zarządzający wykonanie wyroku, może odroczyć ściągnięcie grzywny lub kary piemęznej
albo
rozłożyć ją na raty na czas nie przekraczający jednego
roku, jeżeli natychmiastowe ściągnięcie pociągnęłoby dla
skazanego lub jego rodziny skutki zbyt ciężkie.
§ 2. W wypadkach wyjątkowych, zasługujących na
szczególne uwzgl.ędnienie, można grzywnę lub karę pieniężną rozłożyć na raty na czas do trzech lat.
R o z d z i a ł III.
Ułaskawienie.
Art. 447. Jeżeli Minister Sprawiedliwości n ie zarzą
d zi inaczej prośb ę o uł askawieni e paesyła się sądo wi,
który wydał wyrok w pierwszej instancji.
Art. 448. Uznając, że skazany na ła skę nie zas łu
guje, sąd pierw szej instancji wyd,3,je postanowienie o pozośtawieniu prośby b ez dalszego biegu.
Poz. 243
Art. 449. § 1. Przychylając się do prośby o ułaska
wienie, jako też w tych wypadkach, kiedy Ministęr Sprawiedliwości zaż ą dał przedstawienia sobie akt celem rozważenia kwestii ułaskawienia, sąd pierwszej instancji
przesyła Ministrowi akta sprawy lub niezbędne ich częś
ci ze swą opinią.
§ 2. Jeż e li sprawę rozpozmrl,vała w dr odze rewizji
wyższa instancja, sąd pierwszej instancji w wypadku
przewidzianym w § 1 przesyła akta ze swą opinią za po' średnictwem wyższej instancji, która doł ącza swą opinię.
Art. 450. Ministe r Sprawiedliwości uzn a jąc, że
prośba o ułaskawi enie na uwzględnienie nie z a sługuje,
pozostawia ją bez dalszego biegu, o ile Prezydent Rzeczypospolitej inaczej nie postanowi.
Art. 451. Pr ośba o ułaskawienie nie wstrzy muje
wykonania wyroku.
Art. 452. § 1. Minister Sprawiedliwości mocen jest
w razie otrzymania prośby o ułaskawienie lub z urzędu
wstrzymać wykonanie kary lub zarządzić przerwę jej
wykonania do czasu rozstrzygnięcia kwestii ułaskawienia.
§ 2. Uznając, że szczególnie ważne względy przemawiają za uwzględnfeniem prośby o ułaskawienie, sąd
pierwszej instancji, a w wypadku przewidzianym wart.
449 § 2 także sąd wyższej instancji, władny jest wstrzymać wykonanie kary lub zarządzić jej przerwę.
Art. 453. § 1. Sąd rozważa sprawę o ułaskawienie
w miarę m6żności w tym samym składzie, w którym wydał wyrok.
§ 2. Postanowienia sądu przewidziane wart., 448 i 452
oznajmia się skazanemu jedynie z powołaniem się na
złożoną prośbę, bez dołączenia uzasadnienia.
§ 3. Sąd wydaje opinię na posiedzeniu niejawnym
po wysłuchaniu prokuratora. Opinii sądu skazanemu nie
oznajmia się.
K S I Ę G A X.
KOSZTY SĄDOWE.
Art. 454. Postępowanie w sprawach karnych jest
wolne od wszelkiego- rodzaju opłat, oprócz wskazanych
w niniejszym kodeksie.
Art. 455. Wszelkie wydatki wykłada w toku postę
powania Skarb Państwa, o ile kodeks niniejszy inaczej
nie stanowi.
Art. · 456. Koszty obrońcy i pełnomocnika wykłada
w toku postępowania strona, która go ustanowiła.
Art. 457. , § 1. Oskarżyciel prywatny składa przy
akcie oskarżenia na rachunek kosztów postępowania
w sądzie grodzk im sześćset złotych, a w sądzie okręgo
wym - tysiąc pięćset złotych.
§ 2. Jeżeli w związku z dowodami zapowiedzianymi
przez oskarżyciela należy przewidywać znacznie większe
wydatki, sąd może zażądać złożenia odpówiednio wyższej
zaliczki.
§ 3. Do czasu złożenia zaliczki sąd pozostawia sprawę bez biegu; wniesienie aktu osk~rżenia bez za~ic~i
przewidzianej w § 1 nie przerywa biegu przedawmema.
§ 1. Od po.woda cywilnego pobiera się
zasad postępowania cywilnego.
§ 2. Od oskarżonego pobiera się opłaty, wskazane
w § 1, o ile przedsięwzięta przezeń czynność odnosi się
wyłącznie do powództwa cywilnego.
Art. 459. § 1. Od zaliczek i opłat są wolne osoby,
którym sąd ~rzyznał prawo ubogich.
Art 458.
opłaty podług
----------------------------~
--------------------~------
§ 2. Sąd przY'zna prawo ubogich osobie, która wykaże na podstawie zaświadczenia władzy rządowej lub
samorządowej, zawierającego dokładne dane o j-ej stanie
rodzinnym, majątku i dochodach, że nie jest w .stanie
wyłożyć kosztów.
Art. 460. VV wyro-lm oraz w postanowieniu o umorzeniu postępowania' należy zacwsze orzec, kto ma ponieść
koszty postępowania .
Art. 461. .§ 1. Od skazanego sąd ' zasądza na rzecz
Skarbu Państwa koszty postępowania łącznie z wydatkami, poniesionymi w toku śledztwa oraz kosztami wykonania wyroku.
§ 2. Od skazanego w sprawie z oskarżenia prywatnego sąd ponadto zasądza na rzecz oskarżyciela poniesione przez tegoż koszty postępowania.
§ 3. Przepis § 2 ma odpowiednie zastosowanię
w sprawach, w których wyłącznym oskarżycielem był pokrzywdzony (art. 66).
Art. 462. W razie zasądzenia powództwa cywilnego
sąd zasądza od skazanego na rzecz powoda należne mu
koszty, jeżeli zaś powód cywilny był zwolniony od opłat
z tytułu prawa ubogich, sąd zasądza od skazanego odpowiednią sumę
na rzecz Skarbu.
Art. 463. W r azie skazania oskarżonego nie za
wszystkie prz-estęps ewa, które mu zarzucano, koszty
związane jedynie z oskarżeniem, z którego go uniewinniono, ponosi Skarb P aństwa, względnie oskarżyciel prywatny lub pokrzywdzony, jeżeli był on wyłącznym
oskarżycielem (art. 66) .
Art. '46·1. ' Jeżeli oskarżonego uniewinriiono lub poumorzono, koszty postępowania ponosi
a) w sprawach z oska rżenia prywatnego - oskar-
st ępowanie
życiel;
b) w sprawach z oskarżenia publicznego, w których
wyłącznym osk a rżycielem był pokrzywdzony tenże pokrzywdzony;
c) w sprawach umorzonych wskutek poj ednania się
stron - oskarżony i oskarżyciel solidarnie;
d) w pozost a łych sprawach - Skarb Państwa, z wyjątki em k osztów, wymienionych wart. 470 pod
lit. h).
Art. 465. Koszty wynikłe z powództwa oddalonego
lub pozostawionego bez rozpoznania ponosi pov/ ód cyw iln y.
Art. 466. W razie oddalenia środka odwoławczego,
założonego na ni ekorzyść oskarżonego, koszty p os tępo
wania odwoławczego ponosi Skarb Państwa, względnie
oskarżyciel prywatny lub pokrzywdzony (art. 66) .
Art. 467. Jeż e li za koszty postępowania odpowiada
kilku oskarżonych lub oskarżycieli, ponoszą ·oni tę odpowiedztalność solidarnie, prócz kosztów tymczasowego
aresztowania oraz wykonania kary, które każdy p onosi
Z osobna.
Art. 468. Jeżeli . oskarżonego uwolniono od kary
z Rowodu wzajemności krzyWd, sąd według swego uznaJl-.ia odpowiednio 'dzieli między strony koszty postępowa
nia;
Art. 469. Jeżeli oskarżony umarł przed uprawomocnieniem się wyroku, koszty postępowania, prócz wymienionych wart. 470 lit. h), ponosi Skarb Państwa.
Art. ~70. , ,Do kosztów postępawanianależą
a~ wydatki na doręczenie wezwań i innych pism
sądowych;
.
-
,
";
.
b) wydatk( zy.riązane z przejazdem sąd ż iów i innych
osób z powodu czynności sądowych;
c) koszty sprowadzenia, przewozu i konwojowania
oskarżonego, świadków i biegłych ;
d) należności świadków, biegłych i tłumaczów .;
e) koszty oględzin sądowych i innych badań, przedsięwziętych w toku postępowania,
oraz koszty
przesyłki i przechowania dowodów
zajętych
przedmiotów oraz ich sprzedaży;
f) koszty ogłoszeń sądowych w p ismach;
g) Jcoszty utrzymania tymczasowo aresztowanego;
h) należności obrońców i pełnomocn ików stron;
i) koszty wykonania wyroku.
Art. 471. § 1. Świadkowie zamieszkali poza siedzilub m iejscem dokonywania czynności sądowej
otrzymują zwrot niezbędnych kosztów przejazdu i strawne, jeżeli odległość ich miejsca zamieszkania lub pobytu od sądu ~y.nosi najmniej dwadzieścia pięć kilo- '
metrów.
§ 2. Śv.:iadkowie, żyjący z zarobku dziennego, otrzymują nadto wynagrodzenie za utracony wskutek stawiennictwa zarobek.
§ 3. Zwrot kosztów przejazdu nie może w żadnym
razie przekraczać ceny biletu kolejowego klasy trz€ciej
za daną odległość w 'Obie strony w pociągu osobowym
bez -względu na rodzaj środka lokomocji.
§ 4. Jeżeli kilku świadków korzystało z jednego pojazdu na wspólny koszt, należy przyzn ać ka żdemu świad
kowi część kosztów na niego przypadających .
§ 5. Jeżeli ta sama osoba będzie w ezwana w charakterze świadka w kilku spravvach karnych na ten sam
dzień, n atenczas przyznaj e się jej należnoś ci z § 1 4
tylko raz oraz r ozdziela się je r ównomiernie p o między
wszystkie te sprawy (art. 460).
bą sądu
Art. 472. § 1. Biegli i tłumacze, prócz wynagrodzenia za pracę, otrzymują pokrycie wydatków niezbędnych
do jej wykonania.
§ 2. W r azie nieprzesł uchania wezwanego biegłego
lub tłum acza, nale ży mu się wynagrodzenie za stracony
czas i zarobek.
§ 3, B iegł emu lub tłumaczowi, zamieszlr-flłemu poza
siedzibą sądu, nal eży się ' strawne i zwrot niezbędnych
kosztów przejazdu .
Art. 473. Wys okość strawnego (art. 471 § 1 i 472 § 3
oraz wynagr<'Jdzenia biegłych i tłumaczów za ich pracę
lub za stracony czas i zarobek (art. 472 § 1 i 2) s ą d lub
prokurator określa według swego u znania. vVysokość
strawnego n ie m o że . VI żadnym r azie przekraczać dwieści e
zł dziennie.
Art. 474. Funkcjonariusze państwowi w czynnej
i osoby woj skowe w czynnej służbie otrzymują
koszty podróży i diety dzienne według norm, u stanowionych dla podróż y służbowych, j e'żeli okoliczności, o których m ają zeznawać, pozostają w zwią zk u z wykonywaniem ich urz ędu lu b służby; w innych wypadkach stosuje
się do nich zasady ogólne (a rt, 471, 472, 473).
.
służbie
Art. 475. Jeżeli świadek lub biegły niesłusznie odmawia złożenia zeznań, - opinii lub p rzyrzeczenia, nie ma
prawa do żadnych należności.
Art. 476. § 1. Świadkowie, biegli i tłumacze powin...
ni zażądać wynagrodzenia niezwłoczn ie po wykonaniu
swegqobowiązku , a jeżeli byli wezwanoi .na rozprawę; ~a
najpóiniej nazajutrz ,PO j~j . zamknięciu. '. : '
-
§ 2. Osoby, które nie zgłosiły żądania w terminie
prawo do wynagrodzenia.
powyższym, tracą
Art. 477. § 1. Koszty utrzymania oskarżonego aresztowanego obejmują wydatki na .żywność, opał, światło,
odzież, bieliznę, a w razie potrzeby koszty leczenia.
§ 2. W ten sam sposób oblicza się koszty wykonania
kary pozbawienia wolności.
Art. 478.
Koszty wykonania kary grzywny obejmuwszystkie
jego czynn ości podług taksy oraz k oszty ogłoszeń, przejazdów i przesyłek pieniężnych.
ją wynagrodzenie urzędnika egzekucyjnego za
Art. 479. Minister Sprawiedliwo ś ci, w porozumieniu w ~iarę potrzeby z odnośnymi ministrami, wydaje
taksy dla obliczenia należności
a) za doręczanie wezwań i innych pism sądowych;
b) za konwojowanie osób i rzeczy oraz za przecl;.owanie rzeczy;
c) za utrzymanie w więzieniach i aresztach.
Art. 480. W wypadkach nie przewidzianych taksą
wynagrodzenia określa sąd.
wysokość
Art. 481.
§ 1. Sąd może uwolnić oskarżonego lub
oskarżyciela w całości lub częściowo od zwrotu kosztó""
postępowania, jeżeli uzna, że uiszczenie ich byłoby zbyt
uciążliwe
dla niego lub najbliższej rodziny, będącej na
jego utrzymaniu.
§ 2. Przepis § 1 nie ma zastosowania do zwrotu kosztów, należnych oskarżycielowi prywatnemu lub' pokrzywdzonemu (art. 461 § 3) od oskarżonego albo osttarżonemu od oskarżyciela oraz po\vodowi cywilnemu od
oskarżonego.
§ 3. Sąd lub prokurator, zarządzając wykonanie wyroku, może odroczyć ściągnięcie opłat i kosztów postę
powania, należnych Skarbowi Państwa, lub rozłożyć je
na raty na czas, nie przekraczający jednego roku, jeżeli
natychmiastowe ich ściągnięcie groziłoby zobowiązanemu
zbyt ciężkimi skutkami.
Art. 482.
§ 1. Do sposobu i trybu ściągania kosztów
sądowych .ma zastosowanie art. 430.
§ 2. Przy zbiegu należności w postępowaniu wyko- '
naw czym pokrzywdzony ma pierwszeństwo przed grzywnami, karami pieniężnymi i kosztami postępowania do
zaspokojenia należnego mu z wyroku o~zkodowania za
wyrządzoną przez przestępstwo krzywdę.
K S I Ę G A
POSTĘPOWANIA
XI.
SZCZEGÓLNE.
Rozdział
I.
Wznowienie postępowania.
Art. 483. Wznowienie postępowania zakończonego
wyrokiem prawomocnym może nastąpić na niekorzyś:'
oskarżonego tylko wtedy, gdy wyjdzie na jaw, że wyro: ~
wydano pod wpływem fałszywego zeznania świadka,
biegłego lub tłumacza, sfałszowania dokumentu lub dowodu rzeczowego albo przekupstwa.
Art. 484. Popełnienie przestępstwa, dającego podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 483, powinno być ustalone wyrokiem prawomocnym, chyba że
wyrok nie może zapaść z powodu ustawowych okoliczności, wyłączających wyrokowanie co do tego prze-
-
Poz. 243
stępstwa
lub zawieszających postępowanie na czas nieograniczony.
Art. 485. Wznowienie postępowania zakończonego
wyrokiem prawomocnym może nastąpić na korzyść
oskarżonego nie tylko z przyczyn wskazanych w art.A83,
lecz także wtedy, gdy po skazaniu ujawnią się nowe fakty
lub dowody nieznane przedtem ani stronie, która złoży
ła wniosek o wznowienie, ani sądowi, stwi erdzające, że
skazany jest niewinny lub że go skazano za przestępstwo
cięższe niż to, które popełnił.
Art. 486. § 1. ,Wniosek o wznowienie postępowa
nia na korzyść oskarżonego mogą p od ać: oskarżony,
obrońca, prokurator oraz małżon ek oskarżonego, jego
krewni w linii prostej i jego bracia. i siostry.
§ 2. Wznowienie post ępowania na korzyść oskarżonego jest dopuszczalne bez względu na jego śmierć, wykonanie kary lub przedawnienie.
Art. 487. § 1. Wniosek o wznowienie postępowania
na niekorzyść oskarżonego może podać tylko oskarżyciel.
§ 2. Oskarżyciel prywatny, który odstąpił od oskarżenia, nie może żądać wznowienia postępowania.
Art. 488. Wniosek o wznowienie postępowania, nie
od prokuratora,powinien być sporządzony
przez adwokata.
pochodzący
Art. 489. O wznowieniu postępowania w sprawach,
należących do właściwości sądu grodzkiego, orzeka sąd
okręgowy, w sprawach należących do właściwości sądu
okręgowego sąd apelacyjny, w innych sprawach Sąd Najwyższy.
.
Art. 490. Sąd właściwy do orzekania o wznowieniu zarządza w razie potrzeby sprawdzenie wskazanych
we wniosku okoliczności.
Art. 491. § 1. Sąd właściwy do orzekania o wznowieniu może zarządzić wstrzymanie wykonania wyroku.
§ 2. Wstrzymując wykonanie wyroku, sąd może zażądać kaucji lub poręczenia.
Art. 492. W razie uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania, sąd uchyla wyrok i przekazuje
sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydal
uchylo.ny wyrok.
Art. 493. § 1. Z chwilą uchylenia wyroku wykonanie kary ustaje.
§ 2. Sąd jednak może nakazać aresztowanie tymczasowe albo zastosować innl środek zapobiegawczy.
Art. 494. Wszystkie postanowienia w przedmiocie
wznowienia postępowania zapadają na posiedzeniu niejawnym.
ług
Art. 495. Postępowanie wznowione toczy się wedzasad ogólnych z następującymi wyjątkami
a) jeżeli sprawę wznowiono na korzyść oskarżonego,
sąd przy ponownym
rozpoznaniu sprawy nie
może orzec kary surowszej niż ta, na którą oskarżonego poprzednio prawomocnie skazano;
» jeżeli postępowanie, wznowione na korzyść
oskarżonego, toczy się po jego śmierci lub jeżeli
oskarżony jest umysłowo chory, sąd wyznacza do
obrony jego praw obrońcę z urzędu, o ile wnioskodawca sam nie ustanowił obrońcy.
Rozdział
Postępowanie
II.
w sprawach nieletnich.
Art, 496. Postępowanie w sprawach nieletnich,
którzy w chwili rozpoczęcia rozprawy głównej nie ukoń-
Dziennik Us~~w~N~r~3~3~__~~______~____~__~7~6~O______~__~____________________~~~P~o~z_._2_4~~
czyli Tatsiedemnastu, odbywa ~ię przed sądem dla nieletnich według zasad postępowania przed sądami grodż
kimi z następującymi zmianami i uzupełnieniami.
Art. 505., Prokuratorowi lub oSĘarżycielowi pry~
watnemu służy zażalenie na postanowienie umarzające
Art. 497. § 1. Przepis art. 66 nie ma zastosowania
w sprawach dla nieletnich.
§ 2. Powództwo cywilne jest niedopuszczalne.
Art. 506. Sędzia może na rozprawę główną nie wzyuprzednio przez tegoż sędziego osobiście przesłuchanych i poprzestać na odczytaniu ich zeznań, o ile
wezwania tych osób nie zażąda oskarżyciel, obrońca lub
sam nieletni.
_ \~t. 498. § 1. Sędzia dla nieletnich zarządza lub
przeprowadza czynności niezbędne dla zebrania i utrwalenia dowodów.
§ 2. Wykonanie poszczególnych czynności, o których mowa w § l, można zlecić kuratorowi nieletnich,
członkowi patronatu nad nieletnimi, milicji obywatelskiej albo osobie ,prywatnej godnej zaufania.
Art. 499. W razie niestawiennictwa osób, wzywanych przez sąd dla nieletnich, mają odpowiednie zastosowanieprzepisy art. 112 - 117.
Art. 500. § 1. Czynności wskazane wart. 498 mają
na celu ustalenie
a) okoliczności czynu zarzucanego nieletniemu,
a zwłaszcza pobudek i sposobu działania oraz
stosunku do pokrzywdzonego;
b) stopnia rozwoju umysłowego i moralnego nieletniego oraz innych danych niezbędnych do ustalenia, czy nieletni działał z rozeznaniem;
c) charakteru i przeszłości nieletniego, warunków,
w jakich żył i wychowywał się, stosunków moralnych i materialnych jego i jego rodziny oraz
zachowania się po spełnieniu przestępstwa i środ
ków nadających się do jego poprawy.
§ 2. W razie potrzeby sędzia zarządza badanie lekarskie.
Art. 501. Przy czynnościach wskazanych wart. 498
być obecni prokurator, a za zgodą sędziego obroiica nieletniego, jednakże sąd nie ma obowiązku
zawiadamiania ich o terminie.
mogą
Art. 502. § 1. Zamiast środków zapobiegawczych
wskazanych wart. 159 - 181 sędzia dla nieletnich stosuje
a) oddanie nieletniego pod dozór odpowiedzialny
rodziców, opiekunów lub innej osoby godnej zaufania, z dodaniem w razie potrzeby dozoru kuratora albo
b) zatrzymanie w specjalnym schronisku dla nieletnich.
§ 2. Obok środków, wskazanych w § 1 lit. a), można
zażądać poręczenia lub kaucji od osoby, której nieletniego powierzono.
Art. 503. Po ukończeniu czynnoscI, wskazanych
wart. 498, sędzia dla nieletnich
a) wyznacza rozprawę albo
b) umarza postępowanie, jeżeli bądź nie dopatrzy
się znamion przestępstwa, bądź uzna brak dostatecznych poszlak przeciwko nieletniemu, bądź
ustali inne powody wyłączaj ące postępowanie
karne.
. Art. 504. § 1. Umarzając postępowanie karne z powodu braku rozeznania lub wydając z tego powodu wyrok unieWinniający, sąd stosuje środki wychowawcze.
§ 2. Rodzice lub opiekuIlOwie, o ile to zarządzenie
usunęło nieletniego spod ich władzy, mogą wnieść zażalenie do sądu apelacyjnego.
postępowanie.
wać osób,
Art. 507. § 1. O terminie rozprawy zawiadamia się
rodziców nieletniego oraz osoby, pod których pieczą nieletni pozostaje, o ile doręczenie zawiadomień nie jest połączone ze szczególnymi trudnościami lub zwłoką.
§ 2. Osobom tym służy prawo dawania wyjaśnień
i składania wniosków.
§ 3. Sąd może zażądać stawiennictwa tych osób.
Mają wtedy odpowiednie zastosowanie art. 112-117.
Art. 508. Niestawiennictwo osób, wymienionych
wart. 507, nie wstrzymuje sprawy, o ile sąd nie uzna
obecności ich za niezbędną.
Art. 509.
§ 1. Rozprawa odbywa się przy drzwiach
zamkniętych.
§ 2. Oprócz osób, wskazanych wart. 289, na rozprawie mogą być obecni przedstawiciele towarzystwa patronatu nad nieletnimi.
Art. 510. Podczas rozpra':vy sąd wysłuchuje wynieletniego, poza tym nieletni pozostaje w sali
posiedzeń o tyle tylko, o ile sąd uzna to za niezbędne.
jaśnień
Art. 511. Sąd może odroczyć wykonanie wyroku
w razie choroby nieletniego lub z innych ważnych przyczyn.
Art. 512. Wyroki sądu dla nieletnich ulegają zaw drodze rewizji do sądu apelacyjnego, który
stosuje odpowiednio przepisy niniejszego rozdziału.
skarżeniu
Al·t. 513. Rewizja od wyroku sądu dla nieletnich
nie wstrzymuje wykonania wyroku.
Art. 514. § 1. Jeżeli przeciwko nieletniemu, który
nie ukończył lat siedemnastu, wszczęto sprawę wespół
z dorosłym, postępowanie co do nieletniego nąleży wyłączyć i przekazać sądowi dla nieletnich.
§ 2. Jeżeli jednak ze względu na dobro wymiaru
sprawiedliwości wyłączenie sprawy nieletniego jest niepożądane, sądzi sąd zwykły według właściwości, z zachowaniem art. 502, 507, 508 i 510. Tenże sąd orzeka
ostatecznie w przedmiocie możności wyłączenia sprawy.
Al·t. 515. Umarzając sprawę z powodu braku rozeznania lub wydając z tego powodu w y rok uniewinniający, sąd zwykły przesyła odpis orzeczenia sądowi dla
nieletnich celem wydania zarządzeń w myśl art. 504 § 1.
Art. 516.
W razie skazania nieletniego sąd zwykły
niezwłocznie przesyła odpis wyroku z uzasadnieniem są
_dowi dla nieletnich, do którego należą wszelkie dalsze
zarządzenia.
_.
Art. 517. Jeżeli w sądzie okręgowym nie został
utworzony osobny wydział dla nieletnich, sprawy nieletnich rozpoznaje sąd zwykły według ogólnych zasad wła
ściwości, stosując przepisy art. 502, 510, 515 i 516 .
R ozd zi a ł
III.
Przywrócenie praw i zatarcie skazania.
Art. 518. § 1. Podania skazanych o przywrócenie
praw lub o zatarcie skazania rozpoznaje sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji. Jeżeli wyrok wydał' sąd
grodzki, właściwy jest sąd okręgowy, w którego okręgu
sąd grodzki wydał wyrok.
§ 2. Jeżeli wyrokowało kilka ' sądow, właściwy jest
.
§ 3. Jeżeli -wyrokowało kilka sądów różnego rzędu,
właściwy jest sąd wyższego rzędu, który wydał ostatni
wyrok.
sąd, który wydał wyrok ostatni.
Art. 519. Przed wydaniem postanowienia w przedmiocie przywrócenia praw lub zatarcia skazania, sąd
może zwrócić się do prokuratora o zebranie informacyj
o zachowaniu się skazanego po wyroku
Art. 520. § 1. Sąd rozpoznuje podanie o przywrócenie praw lub o zatarcie skazania na posiedzeniu niejawnym.
§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie służy zażalenie.
Art. 521. O przywróceniu ' praw lub o zatarciu skazania sąd, który wydał' postanowienie, zawiadamia
niezwłocznie władze prowadzące rejestry karne.
R ozd zi ał
Postępowanie w
IV.
sprawach karno-administracyjnych.
Art. 522. § 1. Osoba, której wymierzono karę w
trybie postępowania karno-administracyjnego, może
zwrócić się w terminie zawitym siedmiodniowym od daty ogłoszenia jej orzeczenia do władzy administracyjnej
z żądaniem skierowania sprawy na drogę postępowania
sądowego; termin siedmiodniowy liczy się od daty dorę
czenia, jeżeli orzeczenie należało doręczyć.
§ 2. Jeżeli osoba, której karę wymierzono, jest niepełnioletnia lub. bezwłasnowolna, żądanie w terminie
biegnącym dla tej osoby może złożyć także ojciec, matka, małżonek, opiekun lub kurator.
§ 3. W razie odmowy przyjęcia żądania wymienionego w § 1, 2-można w ciągu trzech dni od zawiadomienia
o odmowie złożyć żądanie skierowania sprawy do sądu
okręgowego celem rozpatrzenia zasadności odmowy. 2ą
danie to można złożyć wprost do sądu.
§ 4. O przywróceniu terminu wymienionego w § 1
i 2 orzeka sąd okręgowy.
Ad. 523. § 1. W razie złożenia żądania wymienione,za wart. 522 § 1 i 2, orzeczenie władzy administracyjnej nie ulega wykonaniu, o ile ustawa szczególna nie stanowi inaczej.
§ 2. Władza administracyjna, o ile nie cofnie swego orzeczenia, przesyła akta sądowi.
§ 3. Orzeczenie władzy administracyjnej zastępuje
w postępowaniu sądov.rym akt oskarżenia.
Art. 524.
Właściwym
do rozpoznania sprawy jest
sąd okręgowy, w którego okręgu znajdu~e się siedziba
władzy, która wymierzyła karę administracyjną.
Art. 525.
Władza administracyjna, która wymierzy-
ła karę, albo w jej zastępstwie władza odpowiednia w siedzibie sądu okręgowego, może popierać oskarżenie za-
Poz. 243
~~----~----------------------~~~
§ 2. Przepisy art. 349 i 350 mają tu odpowiednie za,.
stosowanie.
§ 3. Niestawiennictwo oskarżyciela publicznego nie '
tamuje rozpoznania sprawy.
Art. 528. § 1. Wnioski stron nie wiążą prezesa są
du w zakresie zarządzeń dotyczących wezwania do rozprawy świadków i biegłych oraz sprowadzenia innych
dowodów.
§ 2. Prezes sądu może zarządzić przed wyznaczeniem
,rozprawy przesłuchanie oskarżonego, świadków i biegłych przez miejscowo właściwy sąd grodzki. Od świad
ków i biegłych można odebrać przyrzeczenie.
§ 3. Aż do rozpoczęcia postępowania dowodowego
oskarżony może cofnąć żądanie skierowania sprawy na
drogę postępowania sądowego. W tym wypadku orzeczenie władzy administracyjnej staje się prawomocne.
§ 4. Jeżeli strona, wskazawszy swój adres w żąda
niu skierowania sprawy na drogę sądową, następnie
zmieniła miejsce zamieszkania i nie zawiadomiła o tym
sądu, wezwania i pisma sądowe, wysłane pod jej ostatnim znanym adresem, uważa si~ za doręczone.
. Art. 529. § 1. Sąd orzekający postanawia według
syvego uznania, których świadków i biegłych przeSłucha
na rozprawie po odebraniu od nich przyrzeczenia lub
bez odbierania przyrzeczenia, a których zeznania będą
odczytane. W tym celu może zarządzić potrzebne jeszcze
przesłuchanie przez jednego ze swoich członków albo
przez innego sędziego lub sąd grodzki.
§ 2. Wolno odczytywać akta postępowania administracyjnego.
Art. 530. Sąd okręgowy nie jest związany wymiarem kary, oznaczonym w orzeczeniu władzy administracyjnej.
Art. 531. § 1. Wyroki sądów okręgowych, wydane
w postępowaniu karno - administracyjnym, są prawomocne z wyjątkiem wyroków
sprawach o przestęp
stwa skarbowe.
§ 2. Założenie rewizji nie wstrzymuje wykonania
kary, z wyjątkiem kary pozbawienia wolności.
w
Rozdzi ał
V.
Odszkodowanie za niesłuszne skazanie lub oskarżenie.
Art. 532. § 1. Osoba, skutkiem wznowienia postę
powania prawomocnie uniewinniona lub skazana według
łagodniejszego przepisu karnego, może tytułemodszko
dowania żądać wynagrodzenia od Skarbu Państwa za
szkody i straty materialne oraz krzywdę moralną, jeżeli
względem niej wykonano w całości lub w części karę,
którą następnie uchylono.
§ 2. To samo stosuje się do osób, względem których
postępowanie karne po wznowieniu prawomocnie umo~
rzono.
Art. 526. Sąd okręgowy rozpoznaje sprawę według
przepisów, obowiązujących w postępowaniu przed są
dem pierwszej instancji, ze zmianami ' przewidzianymi
w następujących artykułach.
Art. 533. § 1. Nie ma prawa do wynagrodzenia ten,
kto poprzednie swe skazanie spowodował umyślnie lub
przez oczywiste niedbalstwo.
§ 2. Sąd może odmówić wynagrodzenia, jeżeli poszlaki, zebrane w poprzednim postępowaniu, nie zostały
w sposób stanowczy odparte w postępowaniu wznowionym.
Art. 527. § 1. Sąd okręgowy rozpoznaje
w składzie jednego sędziego.
.
Art. 534. Uprawnienie do wynagrodzenia przechodzi w razie śmierci osoby uprawnionej na małżonka,
miast lub obok prokuratora.
sprawy
Dziennik Ustaw.Nr 33
dzieci i rodziców w granicach, w jakich skutkiem ukara-
nia nie otrzymały od skazanego należnego im według
ustawy utrzymania.
.
Art. 535. § 1. Ządanie wynagrodzenia zgłosić mozna jedynie w ciągu trzech miesięcy po prawomocności
orzeczenia da:ącego podstawę do' odszkodowania.
§ 2. Jeżeli osoba, uprawniona do ządania wynagrodzenia w myśl art. 532, zmarła w ciągu terminu wskazanego w § 1 lub, zgłosiwszy żądanie w tym terminie,
zmarła przed. prawomocnym ukończeniem postępowania
o wynagrodzenie, to osohy wymienione wart. 534 żądać
mog ą wynagrodzenia w ciągu trzecll miesięcy od śmier- .
ci uprawnionego.
Art. ~'- Żądanie odszkodowania zgłosić należy
w sądzie apelacyjnym, w którego okręgu wydano wyrok
w pierwszej instancji.
Art. 537. § 1. Sąd apelacyjny orzeka na posiedzp.niu niejawnym, po sprawdzeniu w razie potrzebyokoliczności faktycznych. Przepis art. 316 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Po ukończeniu śledztwa należy dać uprawQjonemu możność oświadczenia się na piśmie lub do protokołu-
__________~_______________________
Po~
243
się przeprowadzić, prezes sądu wzywa strony do złożenia
w terminie oznaczonym wniosków co do treści przepadłych akt oraz co do sposobu ieb ·odtworzenia.
§ 2. Wraz z wnioskami, wskazanymi w § 1, strony
obowiążane są złożyć posiadane na poparcie wniosków
dowody, jako to: odpisy prywatne oraz inne pisma i notatki, które mogą być po~ocne przy odtworzeniu akt.
Art. 545. Niezależnie od wniosków stron sąd przeproWadza dochodzenia potrzebne do odtworzenia akt
i zarządza takie . postępowanie dowodowe, jakie uzna za
wskazane. W szczególności sąd bierze pod uwagę wpisy
do rejestrów karnych. repertoriów i innych ksiąg biurowych oraz może przesłuchać w charakterze świadków
sędziów, prokuratorów, protokolantów, adwokatów i inne
osoby, które uczestniczyły w ~tępowaniu lub ktąre mogą się wypowiedzieć co do tr e ści akt.
ArŁ 541. § 1. Sąd na posiedzeniu niejawnym postanawia, w jaki sposób i w j a~ zakresie akta przepadłe mają być odtworzone lub że odtworzenie akt jest
niemożliwe.
§ 2. Na postanowienie w tym przedmiocie służy zażalenie.
ArŁ 548.
Na postanowienie wydane w myśl art. 537
służy zażalenie do Sądu Najwyższego.
Art. 539. Przepisy art. 532 - 538 mają ~astosowa
nie do cudzoziemców na zasadach wzajemności.
Art. 538.
Art. 54iJ. Wydając wyrok uniewinniający,sąd może przyznać oskarżonemu prawo do ' odszkodowania od
oskarżyciela prywatnego lub pokrzywdzonego, mającego
prawa strony, za doznaną krzywdę . materialną i moralną
a) jeżeli oskarżenie było świadomie fałszywe albo
b) jeżeli' oskarżyciel używał środków nieuczciwych
w celu uzyskania wyroku skazującego.
W przypadku, gdy akta sprawy bądź nie
w ogóle odtworzone, bą dź zostały odtworzone
w części nie wystarczającej do podję ci a dalszego po s tę
powania, sprawa. może być wszczęta ponownie. We
wszystkich innych przypadkach sąd podejmie postępo
wanie w takim stanie, w jakim okaże się to możliwe
przy uwzględnieniu akt pozostałych i odtworzonych.
mogą być
Art. 5ł'. Jeżeli zaginęły lub uległy zniszczenia
akta sprawy prawomocnie zakończone:, odtworzeniu
podlega tylko ta część akt, która jest niezbędna do wykonania orzeczeń w tej sprawie zapadłych lub do wznowienia postępowania.
ArŁ
Rozdział
Postępowanie w
VI.
wypadku zaginięcia lub znmaema akt.
Art. 541. § 1. Postępowanie w przypadku zaginię
cia lub zniszczenia akt sprawy, będącej w toku, przeprowadza sąd, w którym sprawa ostatnio się toczyła
§2. Jeżeliby w myśl § 1 właściwym był Sąd Najwyższy, sąd ten przekazuje sprawę do sądu apelacyjnego, chyba że chodzi o odtworzenie tylko akt Sądu Naj-
550.
.
Jeżeli zaginięcie
lub zniszczenie akt nastąpiło w związku z działaniami wojennymi lub klęska
mi elementarnymi, odtworzeni.e akt następuje tylko na
wniosek. prokuratora, jeżeli wymaga tego szczególny interes publiczny, lub też na wniosek oskarżonego, oskarżyciela prywatnego
albo osób wymienionych wart.
6~ -- 65.
Rozdział
VII.
Wydawanie przestępców.
wyższego.
§ 3. Postępowanie w przypadku zaginięcia lub zniszczenia akt sprawy prawomocnie zakończonej przeprowadza sąd, w którym sprawa toczyła się w pierwszej
instan~ji.
Art. 542. JeŻEli akta sprawy albo część akt, maj ąca
istotne znaczenie dla sprawy, zaginęły lub uległy zniszczeniu, to akta przepadłe zast ęp uj e się urzędownie zaświadczonymi· odpisami.
Art. 543. Prezes sądu wzywa osoby, posiadaj ące
odpisy akt przepadłych, do złożenia ich sądowi, a w r azie
potrzeby zarządza ich odebranie. Przepisy art. 137 - 152
stosuje się odpowiednio.
Art. 544.
Jeżeli - zaświ adczóne urzędownie
odpisy
prezes sądu zarządza dołączenie ich do
akt. Odpis zarządzenia doręcza się stronom.
zost aną złożone,
A.rt. 545. § l. Jeżeli odtworzenie altt w trybie,
przewidzianym w artykułach poprzedzających, nie da
Art. 551. Przy wydawaniu przestępcy mają zastosowanie przepisy wskazane w rozdziale niniejszym, o ile
umowa międzynarodowa inaczej nie stanowi.
Art. 552. § 1. Z wnioskiem o wydanie osoby przebywającej za granicą zwraca się do l\lIinistra Sprawiedliwości właściwy s ą d, a w toku śledztwa prokurator.
§ 2. Do wniosku należy doł ą czyć
a) jeżeli chodzi o osobę, przeciwko której wydany
jest już prawomocny wyrok skazujący - odpis
wyroku z z aświadczeniem prawomocności;
b) w innych wypadkach
odpis postanowienia
o tymczasowym aresztowaniu oraz opis przestęp
stwa z przedstawieniem okoliczności f.aktycznych
i przytoczeniem odpowiednich przepisów karny ch.
§ 3. Nadto należy, w miarę możności, dołączyć fotoinne dane pozwalaj ące ustalić tożsamość osoby;
której wydania się żąda, oraz podaf: jej przynależność
grafię i
państwową,
-- 763
-------------------------------------------------------------------------------
§ 4. Czas trwania aresztu tymczasowego, przewidziany wart. 166, liczy się od chwili przejęcia aresztowanego przez władze polskie na obszarze Państwa.
Art. 553. § 1. W wypadkach nagłych właściwy sąd
lub prokurator może zwrócić się bezpośrednio do wła
ściwej władzy zagranicznej z wnioskiem o tymczasowe
aresztowanie osoby, której wydania się żąda; powinien
jednak zawiadomić o tym jednocześnie Ministra Sprawiedliwości z dołączeniem wniosku o wydanie (art. 552).
§ 2. W tych samych wypadkach prokurator może się
zwrócić bezpośrednio do właściwej władzy zagraniczne.,
o zatrzymanie osoby, co do której ma być złożony wniosek o wydanie.
Art. 554. § 1. Jeżeli chodzi o przestępstwo zagrożo
ne--w ustawie karą śmierci, a państwo obce wydało p rzestępcę z zastrzeżeniem, że względem wydanego nie będzie
zastosowana kara śmierci, sąd w razie skazania wymierza zamiast kary śmierci karę dożywotniego pozbawienia wolności.
§ 2. Jeżeli zaś z tym samym zastrzeżeniem pallstwo
obce wydało osobę skazaną prawomocnie na karę 'śmi e r
ci, sąd na posiedzeniu niejawnym poweźmie postanowienie zmieniaj ące ~yrok w myśl § 1.
Art. 555. § 1. Jeżeli osoba wydana b yła oskarżona
o kilka przestępstw, państwo obce zaś wydało ją z zastrzeżeniem ścigania tylko za niektóre
z tych przestępstw, to postępowanie karne może obejmować tylko
te przestępstwa, a co do innych powinno być zawieszone.
§ 2. Jeżeli przeciw takiej osobie zapadł już wyrok
prawomocny, obejmujący kilka przestępstw, wó,,,czas
sąd, który wydał wyrok, uchyli wyrokiem orzeczenie
o karze i wymierzy karę ~ylko za przestępstwa, objęte
zezwoleniem na wydanie.
§ 3. Postępowanie, zawieszone w myśl § 1, może być
podjęte, jeżeli oskarż ony z własnej winy nie opuści gra ...
nic Polski w ciągu dwóch mi esi ęcy lub jeśli, opuściwszy
je, powróci. Termin liczy się od daty prawomocnego
ukończenia postępowania w sprawie o przest ępst wo, ob..
jęte zezwoleniem na wydanie, a w razie skazania od
odbycia kary. W wypadku, przewidzianym w § 2, sąd
ograniczy się do wydania orzeczenia o karze.
§ 4. 'Vydając orzeczenie o karze, sąd nie może orzec
kary surowszej nad wymierzoną oskarżonemu poprzednio za dane przestępstwo.
§ 1. Żądanie władzy zagranicznej wydania
przestępcy przesyła się prokuratorowi sądu apelacyjnego
właściwemu według miejsca zamieszkania lub ujęcia
osoby poszukiwanej.
§ 2. W sprawach o przestępstwa dopuszczające wy. danie, prokurator przesłuchuje oskarżonego i nakażuje
jego aresztowanie.
§ 3. Prokurator po dołączeniu swoJeJ opmll co do
wydania przestępcy przekazuje sprawę sądowi apelacyjnemu, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie zarządzi
inaczej.
§ 4. Sąd apelacyjny po sprawdzeniu i rozpatrzeniu
wyjaśnień oskarżonego , o ile tenże powołuje się na dowody, znajdujące się w kraju, wydaje na posiedzeniu
niejawnym opinię w przedmiocie wydania pr zestępcy
i przesyła ją wraz z aktami Ministrowi Sprawiedliwości.
Art. 557. § 1. S ąd lub prokurator wymieniony
w poprzednim artykule może także i bez wniosku o wydanie postanowić tymczasowe aresztowanie pr zestę pcy,
jeżeli chodzi o przestępstwo dopuszczające wydanie, a
a) dana osoba jest silnie podejrzana o popełnienie
tego przestępstwa albo
b) jest poszukiwana przez władze zagraniczne za
pomocą listu gończego ogłoszonego w polskim
dzienniku milicyjnym, albo
c) władza zagraniczna zażądała tymczasowego are':'
sztowania tej osoby, wymieniając rodzaj przestępstwa, o które oso~a poszukiwana j est oskarżona, i powołuj ąc się na wydany przeciw niej
prawomocny wyrok skazujący lub sądowe zarządzenie aresztowania.
§ 2. O dniu i miejscu tymczasowego zaaresztowania
należy bezzwłocznie i b ez pośre dnio zawiadomić zagraniczną władzę wzywającą lub ścigającą oraz Ministerstwo
Sprawiedliwości.
Art. 558. Osobę aresztowaną w celu wydania obce_
mu państwu sąd lub prokurator wypuszcza na wolność
na żądanie Ministra Sprawiedliwości albo jeżeli władza
zagraniczna cofnie żądan ie wydania lub aresztowania.
Art. 559. O zezwoleniu na wydanie postanawia Minister Spraw iedliwości.
Art. · 560. § 1. Na przewiezienie pod stra ż ą przez
terytorium Polski przes tępcy, którego jedno państwo
obce wydaje drugiemu, zezwala Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii sądu apelacyjnego w Warszawie, wydanej na posiedzeniu niejawnym po wysłuchaniu
prokuratora.
§ 2. Sąd ten lub prokurator wydaje potrzebny dla
przewozu nakaz aresztowania.
Przepisy końcowe
Art. 556.
Art. 561. Wykonanie kodeksu postępowania karnego porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.
Art. 562. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życi p
równoczesme z przepisami wprowadzaj ącymi kodek~
postępowania karnego z dniem l lipca 1929 roku.
OBWIESZCZENIE MINIST~A SPRAWIEDLIWOŚCI .
•
z dnia 18 maja 1949 r.
o ogłoszeniu jednolitego tekstu dekretu o postępowaniu doraźnym.
Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia
1949 r. o zmianie dekretu o postępowaniu doraźnym (Dz.
U . R. P. Nr 32, poz. 239) ogłaszam w załączniku do
obwieszczenia niniejszego jednolity tekst dekretu z dnia
16 listopada 1945 r. o postępowaniu doraźnym (Dz. U.
R. P. Nt: 53, PQz. 301)_ z .uwzględnieniem zmian, wy~i!{a.. _
RZ E C Z YP O SP OL I TEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 24 maja 1949 r.
Nr 33
TREŚC
OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOSCI
Poz.
2~3
-
244 -
z dnia 18 maja 1949 r. o ogłoszeniu jednolitego
tekstu kodeksu
z dnia 18 maja 1949 r. o ogłoszeniu jednolitego tekstu dekretu o
postępowania
karnego
731
763
postępowaniu doraźnym
OBWIESZCZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI
z dnia 18 maja 1949 r.
() ogłoszeniu jednolitego tekstu kodeksu postępowania karnego.
•
Na podstawie art. 22 ustawy z dnia 27 kwietnia
poz. 249), dekretu z dnia 23 stycznia 194f r. o opłatach
1949 r. o zmianie przeplsow postępowania karsądowych w sprawach karnych
(Dz. U. R. P. Nr ' 19,
nego (Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 238) ogłaszam w zapoz. 73), z prawa karnego skarbowego (Dz. U. R. P.
łączniku do obwieszczenia niniejszego jednolity tekst · z 1947 r. Nr 32, poz. 140), dekretu z dnia 3 kwietnia
kodeksu postępowania karnego z dnia . 19 marca 1928 r.
1948·-r.o zmianie kwot pieniężnych w p~zepisach ko(Dz. U. R. P. z 1939 r. Nr 8, poz. 44) z uwzględnieniem
deksu postępbwania karnego (Dz. U. R. :p. Nr 20,
zmian, wynikających z prawa o ustrojrt Sądów Wojpoz. 136)·i z dekretu z dnia 26 kwietnia 1948 r. o podskowych i Prokuratury Wojskovrej (Dz. U. R. P.
wyższeniu grzywien, kar pieniężnych, kar porządko
z 1944 r. Nr 6, poz. 29), dekretu z dnia 1 grudnia 1944 r.
wych i nawiązek (Dz. U. R. P. Nr 24, poz. 161) oraz
o częściowej zmianie kodeksu postępowania karnego
z ustawy z dnia 27 kwietnia 1949 r. o zmianie przepi(Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 70), dekretu z dnia 6 czerwca
sów postępowania karnego i z zastosowaniem ciągłej
1945 r. o zmianie przepisów kodeksu postępowania
numeracji artykułów.
karnego (Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 148), dekretu z dnia
19 sierpnia 1946 r. o zm i.::. ,je niektórych przeplSOW Minister Sprawiedliwości: H , S'wiqtkowski
kodeksu postępowania karnego (Dz. U. R. P. Nr 43,
Załącznik do
wiedliwości z
KODEKS
POSTĘPOWANIA
Przepisy ogólne.