Rozporządzenie Ministra Żeglugi z dnia 9 marca 1949 r. w sprawie kwalifikacji kapitanów i oficerów, na polskich morskich statkach handlowych.

§ 1.

Oficerami na polskich morskich statkach

handlowych w rozumieniu niniejszego rozporządzenia'

są kierownicy statków (kapitanowie) oraz osoby dodane kapitanom do pomocy w kierowaniu statkiem.

§ 2. Oficerem !'la polskich morskich statkach handlowych może być pełnoletni obywatel polski, którego

wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej i ustroju demokracji ludowej wiodącego do socjalizmu nie ulega wąt­

pliwości, a który jest żołnierzem rezerwy Odrodzonej

Marynarki Wojennej, posiada odpowiednie kwalifikacje

etyczne, fachowe i wojskowe oraz odpowiada warunkom

niniejszego rozporządzenia.

Do czasu wyszkolenia odpowiedniej liczby żołnierzy

rezerwy Odrodzonej Marynarki 'Wojennej, oficerem na

polskich morskich statkach handlowych może być obywa.tel, który wykaże się posiadaniem wiadomości wojenno - morskich na poziomie podoficera lub oficera

Marynarki Woj ennej w zakresie i w trybie ustalonym

zarządzeniem Ministra Obrony

Narodowej wydanym

w porozum ieniu z Ministrem Żeglugi.

R o z d z i a ł

II.

Ofice r owie służby nawigacyjnej.

§ 3. W służbie nawigacyjnej ustanawia się następuj ące stopnie oficerskie

1. porucznik żeglugi przybrzeżnej,

2. porucznik żeglugi małej,

3. porucznik żeglugi wielkiej,

4. kapitan żeglugi małej,

5. kapitan żeglugi wielkiej.

W służbie nawigctcyjnej ustanawia się nast~pujące

funk cje służbowe

1. kapitan - kierownik statku,

2. starszy oficer - zastępca kierownika statku,

3. II oficer - pomocnik kierownika statku,

4. III oficer "

"

"

5. IV oficer- -."

"

6. Asystent -

"

"

§ 4. W zakresie praktyki kwalifikacyjnej i upraw-o

nień zaWodowych oficerów

służby nawigacyjnej rozróżn ia się 3 rodzaje żeglugi

1. żegluga przybrzeżna,

2. żegluga m ólł a,

3. żegluga wielka.

Przez żeglugę przybrzeżną rozumie się żeglugę morw odległości nie dalej niż 30 mil morskich od linii

brzegu morskiego Państwa Polskiego. W rozumieniu

niniejszego rozporządzenia żegluga w granicach morskich portów oraz w zalewach i na wodach osłoniętych

nie jest uważana za żeglugę przybrzeżną.

Przez żeglugę małą rozumie się żeglugę na całym

morzu Bałtyckim oraz na morzu Północnym w granicach od linii Dover - Calais do 61 0 szerokości geograficznej.

Przez żeglugę wielką rozumie się żeglugę na pozostałych obszarach morskich.

ską

§ 5. Ustanawia się następujące uprawnienia zawodowe oficerów nawigacyjnych na polskich morskich

statkach handlowych

A.

Porucznik żeglugi przybrzeżnej

może być~

1. kierownikiem statku (kapitanem)

a) w żegludze przybrzeżnej - na holownikach,

statkach rybackich i lichtugach,

b) w żegludze małej - na statkach rybackich

o pojemności nie większej niż 35 BRT i na licht.ugach,

c) w żegludze wielkiej - na lichtugach;

2. zastępcą kierownika sbtku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

z wyjątkiem statków pasażerskich o pojemności

większej niż 150 BRT,

b) 'IN żegludze małe j - na holownikach, statkach

rybackich i lich.tugach,

c) vv żegludze wielkiej - na lichtugach;

3, pomocnikiem kierownika statku (kapitana)

a) w ż egludze · przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - na każdym' statku, nie może

jednak pełnić funkcji wyższej niż III oficera

na statkach towarowych lub asystenta na statkach pasążerskich,

c) w żegludze w'iełkiej - na każdym statku, nie

może jednak pełnić funkcji wyższej niż asystenta.

B.

Porucznik żeglugi

małej

może

być

1. kierownikiem statku (kapitanem), o ile posiada

co najmniej 48-miesięczną praktykę pływania na mor ....

skich statkach handlow~ch, w tym co najmniej 12 miesięcy na stanowisku oficerskim w żegludze co najmniej

małej

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w ż egludze małej - na statkach towarowych

o pojemności do 300 BRT, na holownikach, statkach rybackich i lichtugach,

c) w żegludze wielkiej - na lichtugach;

2. zastępcą kierownika statku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - , na statkach towarowych

o pojemnoscl do 300 BRT, na holownikach,

statkach rybackich i lkhtugach,

._i-:-

----------------------------- 347-----------------------------------------------

c) w

żegludze

wielkiej -

na statkach' rybackich

i lichtugach;

3. pomocnikiem kierownika statku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej -,- na każdym statku,

b) w żegludze m ałej, - na każdym statku,

c) w żegludze wielkiej - na każdym statku, nie

może jednak p eł nić funkcji wyższej niż III oficera na statkach tovvarowych lub asystenta na

statkach pas:lżerskich.

Porucznik ż egl ugi wielkiej

C.

może być

1. kierownikiem statku (kapitanem)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - na statkach towarowych

o p ojemności do 500 BRT, na holownikach,

statkach rybackich i lichtugach,

c) w żegludze wielkiej - na lichtugach i na statkach rybackich, w tym ostatnim przypadku,

o ile posiada co najmniej gB-miesięczną praktykę

pły.vania na morskich statka ch handlowych;

2. zastępcą kierownika statku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - na każdym statku,

c) w żegludze wielkiej na holownikach, statkach rybackich i lichtugach;

3. pomocnikiem kierownika statku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - na każdym statku,

c) w żegludze wielkiej - na każdym statku, nie

może jednak pełnić na statkach pasażerskich

funkcji wyższ ej niż III oiicera.

D.

Kapitan żeglugi małej

może być

1. kiero~wnikiem statku (kapitanem)

a) w żegludze przyhrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze mał2j - na każ dym statku,

c) w że gludze w ielkiej - na holownikach, statkach

rybackich i lichtugach;

2. zastępcą kierownika statku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - na każdym statku,

c) w żegludze wielkiej - na każdym statku z wyjątkiem statków pasażerskich i szkolnych;

3. pomocnikiem kierownika statku (kapitana)

a) w żegludze przybrzeżnej - na każdym statku,

b) w żegludze małej - na każdym statku,

c) w żegludze wielkiej - na każdym statku.

E.

Kapitan żeglugi wielkiej

może być

kierownikiem statku (kapitanem) na każdym statku w każdej żegludze.

§ 6. Dla uzyskania dyplomu oficera służby nawigacyjnej wymagane są następujące .,rarunki

1. Dla uzyskania dyplomu porucznika żeglugi przybrzeżnej

a) posiadanie co najmniej 48-rrilesięcznej praktyki

pływania na morskich

statkacb handlowych

na stanowisku marynarza, a w tym co najmniej

36 miesięcy ' w charakterze starszego marynarza

lub na statku szkolnym w charakterze ucznia.

Pływanie na holownikach,

w żegludze przybrzeżnej, na wodach portowych i każde pływa­

nie w charakterze starszego chłopca może być

zaliczone w ilości nie większej niż 12 miesięcy;

b) złożenie egzaminu teoretycznego i praktycznego

według

programu i regulaminu, ustalonych

przez Ministrów Żeglugi i Obrony Narodowej.

2. Dla uzyskania

dyplomu

porucznika

żeglugi

małej

a) posiadanie

dyplomu

porucznika

żeglugi

przy-

brz eżnej,

b) posiadanie co najmme] 24-miesięcznej dodatkowej praktyki pływania po otrzymaniu dyplomu porucznika żeglugi przybrzeżnej na stanowiskach oficerskich w żegludze małej lub wielkiej albo na stanowisku zastępcy kierownika

statku (kapitana) w żegludze jilrzybrzeżnej; pły­

wanie na holownikach może być zaliczone w ilości nie większej niż 6 miesięcy,

a pływanie

w żegludze przybrzeżnej w ilości nie większej

niż 12 miesięcy,

c) złożenie egzaminu teoretycznego i praktycznego

według programu

i regulaminu, ustalonych

przez Ministrów Żeglugi i Obrony Narodowej,

albo

a) posiadanie co najmniej 24-miesięcznej praktyki

pływania na morskich

statkach handlowych

w charakterze marynarza lub na statku szkolnym w charakterze ucznia,

b) ukończenie Wydziału Nawigacyjnego Państwowej

Szkoły l'.1orskiej lub innego zakładu naukowego

w kraju lub za granicą, uznanego przez Ministra

Żeglugi za równorzędny.

3. Dla uzyskania dyplomu porucznika żeglugi wielkiej

a) posiadanie dyplomu porucznika żeglugi małej ,

b) posiadanie 24-miesięcznej praktyki pływania,

odbytej po otrzymaniu dyplomu porucznika że­

gl11gi małej na stanowiskach oficerskich, a w

tym co najmniej 18 miesięcy w żegludze co najmniej małej; pływanie na holownikach może być

zaliczone w ilości nie większej niż 6 miesięcy.

4. Dla uzyskania dyplomu kapitana żeglugi małej

a) posiadanie dyplomu porucznika żeglugi wielkiej,

b) posiadanie co najmniej 24-miesięcznej praktyki

pływania, odbytej po otrzymaniu dyplomu porucznika żeglugi wielkiej na stanowiskach oficerskich w żegludze co najmniej malej.

e) złożenie egzaminu teoretycznego i praktycznego

według

programu i regulaminu, ustalonych

przez Ministrów Żeglugi i Obrony Narodowej.

5. Dla uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej

a) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi małej,

b) posiadanie praktyki pływania po otrzymaniu

dyplomu kapitana żeglugi małej co najmniej

12-miesięcznej, a w tym co najmniej 3 miesiące

na stanowisku kierownika statku (kapitana)

w żegludze małej i co najmniej 3 miesiące na

'stanowisku zastępcy kierovvnika statku (kapitana) w żegludze wielkiej,

c) ukonczenie kursu kapitańskiego przy PaI'tstwowej Szkole Morskiej lub przy innym zakładzie

naukowym w kraju lub za granicą, uznanym

przez Ministra Żeglugi za równorzędny.

~------------------------------------------------~---

§ 7. Dla uzyskania dyplomu oficera nawigacyjn ego do stopnia" kapitana żeglugi małej włącznie może

być

jednorazowo zaliczona jako praktyka służba

VI charakterze pilota portowego z tym, że 2 .niesiące

sł u żby pilotowej liczą się za 1 miesiąc praktyki pływa­

nia. Łączna suma zaliczenia nie . mQże przekraczać

jednego roku.

Dla uzyskania dyplomu kapitana żeglugi wielkiej

może być zaliczona jako praktyka służba na stanowisku

kapitana portu lub pilota z tym, że 3 miesiące tej

służby liczy się za jeden miesiąc praktyki.

Łączna suma zaliczenia nie może przekraczać 4

miesięcy.

Rozdział

B.

C.

§ 8.

W służbie mechanicznej ustanawia

stQpnie oficerskie

się

na-

1. oficer mechanik okrętowy V klasy,

2. oficer mechanik okrętowy IV klasy,

3. oficer mechanik okrętowy III klasy,

4. oficer mechanik okrętowy n klasy,

5. oficer mechanik okrętowy I klasy.

§ 9. W zakresie praktyki kw·alifikacyjnej i uprawzawodowych oficerów służby mechanicznej rozróżnia się 5 kategorii statków morskich

I kategoria - statki z maszynami parowymi o sile

maszyn głównych ponad 4.000 IKM lub statki z silnik ami spalinowymi o sile motorów głównych ponad

2.300 WKM;

II kategoria - statki z maszynami parowymi o sile

m aszyn głównych od 1.300 IKM do 4.000 IKM lub statki

z silnikami spalinovvymi o sile motorów głównych od

800 WKM do 2.300 WKM;

III kategoria - statki z maszynami parowymi o sile m aszyn głównych od ' 800 IKM do 1.300 !KM lub

statki z silnikami spalinowymi o sile motorów głów-o

nych od 500 WI:(M do 800 WKM;

IV kategoria - statki z maszynami parowymi

o sile maszyn głównych od 300 IKM do 800 IKM . lub

statki z silnikami spalinowymi o sile motorów głó'w­

nych od 150 WKM do 500 WKM-;

V kategoria - statki z maszynami parowymi o sile maszyn głównych do 300 IKM lub statki z silnikami

spalinowymi o sile motorów głównych do 150 WKM.

§ 10. Ustanawia się następujące uprawnienia zawodowe oficerów służby mechanicznej na polskich morskich statkach handlowych

A.

Oficer mechanik okrętowy V klasy może

być

1. kierownikiem maszyn na statkach. V kategorii,

2. zastępcą kierownika maszyn na statkach. IV kategorii,

3. pomocnikiem kierownika maszyn na statkach

nI kategorii,

4. asystentem na statkach wszystkich kategorii.

Oficer mechanik okrętowy n klasy może być

1. kierownikiem maszyn na statkach n kategorii,

2. zastępcą kierownika maszyn na statkach I kategorii,

3. pomocnikiem kierownika maszyn na statkach

wszystkich kategorii.

. E.

nień

Oficer mechanik okrętowy III klasy może być

1. kierownikiem maszyn na statkach III katego;:ii,

· 2. zastępcą kierownika maszyn na statkach II kategorii,

3. pomocnikiem kierownika maszyn na statkach

wszystkich kategorii.

D.

stępujące

Oficer mechanik okrętowy IV klasy może być

1. kierownikiem maszyn na statkach IV kategori~,

2. zastępcą kierownika maszyn na statkach III kategorii,

3. pomocnikiem kierownika maszyn na statkach

n kategorii,

4. asystentem na statkach wszystkich kategorii.

nI.

Oficerowie służby mechanicznej.

Poz. 140

Oficer mechanik okrętowy I klasy może być

kierownikiem maszyn na statkach wszystkich kategorii.

W odniesieniu do statków pasażerskich uprawnienia zawodowe oznaczo~e \V pkt B l i 2, w pkt C 1 i 2

oraz w pkt D 1 i 2 mają zastosowanie z obniżeniem kategorii statków o jedną.

Komisja kwalifikacyjna może uprawnienia zawodowe oficerów mechaników okrętowych IV i V klasy

ograniczyć do obsługi maszyn parowych bądź maszyn

wewnętrznego spalania (motory) VI przypadku, jeżeli

jest ·to uzasadnione przebiegiem praktyki.

§ 11. Dla uzyska''lia dyplomu oficera służby mechaniczne j wymagane są następujące warunki

1. Dla uzyskania dyplomu oficera mechanika okrę­

towego V klasy

a) posiadal1ie praktyki co najmniej 60-miesięcznej,

. z czego co najmniej 24 miesiące przy obsłudze .

maszyn okrętowych w pływaniu w żeglud z e

co najmniej małej. Do praktyki.' mogą być zaliczone jako 1 rok pływania w żegludze m a łej

2 lata pływania przy obsłudze maszyn okr ęt o­

wych w żegludze portowej i na wodach osło­

niętych; pozostałe 33 miesięcy winny być praktyką warsztatową w stoczniach

przy budowie

i naprawie maszyn okrętowych albo w fabrykach

budowy maszyn;

b) złożenie egzaminu teoretycznego i praktycznego

według programu i regulaminu ustalonych przez

Ministrów Żeglugi i Obrony Narodowej.

2. Dla uzyskania dyplomu oficera mechanika okrę­

towego IV klasy

a) posiadanie dyplomu oficera mechanika okręto­

wego V klasy,

b) posiadani"e dodatkowej praktyki przy obsłudze

maszyn okrętowych na statkach morskich co

najmniej 24-miesięcznej, z czego co najmniej 12

miesięcy na . stanowisku pomocnika kierownika

maszyn na statkach dowolnych kategorii albo

na stanowisku kierownika maszyn na statkach

V kategorii,

i DzlennntuśEiw~~~N~r~2::.:1~~_ _ _ _ _",""",""_ _.::..:.....r_~_---_·-=3-=4::g._-'_·"",,_

- _--__o_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _P_o_z_. _1_40

c) ; żłożenie ~gzaminu teoretycznego i praktycznego

według

programu i regulaminu, ustalonych

" przez Ministrów Żeglugi i Obrony Narodowej,

albo

a) ukończenie WydziC'Ju Mechanicznego Państwowej

Szkoły Morskiej albo

innego zakładu naukowego w kraju lub za granicą, uznanego przez

Ministra Żeglugi za równorzędny, lub złożenie

e p'zaminu teoretycznego i praktycznego według

p;ogramu i regulaminu 1.cstalonych przez Mini.,

strów Żeglugi i Obrony NarDdowej,

b) posiadanie praktyki.

Dla absolwentów ParistwO'wej

Szkoły

Morskiej

praktyka powinIla wynosić co najmniej 30 mie sięcy,

z czego iS miesięcy przy obsłudze maszyn okrętowych

w żegludze przybrzeżnej lub mc>.łej, z tym że dwa miesiące praktyki w żegludze przybrzeżne j równa się jednemu miesiącowi praktyki w żegludze małej.

Reszta praktyki winna się odbyć w pracy v.arsztatowej w stoczniach lub w warsztatc>.ch okrętowych albo

W fabrykach maszyn okrętowych, z czego co najmniej

6 miesięcy w wars~tatach budowy lub naprawy maszyn

okrętowych.

Dla kandydatów, którzy n ie Uk0l1czyli Wydziału

Mechanicznego Państwowej Szkoly l\1:orskiej, praktyka

ta winna wynosić co najmniej 43 miesi ący, z czego co

najmniej 36 miesięcy przy obsł udz e maszyn okrętowych

w żegludze przybrz eżnej lub malej z zaliczeniem, jak

dla absolwentów Pa ństwovlej SzkołylVlorskiej, a r eszta

w pracy warsztatowej . na tych samych warunkach, jak

dla absolwentów Państwow e j Szkoły Morskiej.

3. Dla u zyskania dyplomu cficera mechanika okrę ­

towego III klasy

.

a) posiadanie dyplomu ofic2ra l11.2chanika okręto"'

wego IV klasy,

b) posiadanie dodatkowej praktyki co najmniej

24-miesięcznej

na st anowiskach oficerskich,

w tym co najmniej 12 m j. esięcyna stanowisku

kierownika maszyn okr ęt owych na statkach

co najmniej V kategorii lub na stanowisku zastępcy kierownika maszyn okrętowych na statkach co najmniej IV kategorii w żegludze co

najmniej małej.

4. Dla uzyskania dyplomu oficera mechanika okrę­

towego II klasy

a) posiadanie dyplomu oficera mechanika okręto­

wego III klasy,

b) posiadanie dodatkowej praktyki na stanowiskach

oficerskich przy obsłudze maszyn okrętowych

co najmrueJ 24-miesięcznej, z czego co najmniej

12 miesięcy na stanO\vi.sk!l kierownika maszyn

na statkach co najmniej IV kategorii lub zastępcy kierownika maszyn na statkach co najmniej III kategorii,

c) złożenie egza minu teoretycznEgo

praktycznego

według programu i regu laminu ustalonych przez

Ministrów Żeglugi · i Obrcny Narodowej.

!? Dla uzyskania dyplomu oficera mechanika okrę­

towego I klasy

a) posiadanie dyplomu oficel-a m2charrlka

wego II klasy,

okręto­

b) posiadanie dodatkowej praktyki na stanowiskach

oficerskich przy ' obsłudze maszyn okrętowych

'co najmniej 24-miesięcznej, z czego co najmniej

12 miesięcy na stanowisku k ierownika maszyn

- okrętowych na statkach co najmniej III kategórii

lub z astęp cy kierownika maszyn na siatkach co

najmniej II kategorii,

c) ukończenie

kursu

mechaników

oluętowych

I klasy przy Państwowej Szkole Morskiej lub

innego technicznego zakładu naukowego \v kraju lub za granicą, uznanego prz?z r. .'Hnistra Że­

glugi za ró wno rzędny.

R o z d z i a ł

IV.

Przcpi"y szczególne.

§ 12. Dyplomy oficerów służby nawigacyjnej na

polskich morskich statkach h andlowych mogą otrzymać

osoby, które w innych krajacp. uzyskały równorzędne

dyplomy oficerów służby nawigacyjnej. Zamiana dyplomu zagranicznego na dyplom polski następuje

w trybie § 21 niniejszego rozporządze nia na wniosek

zainteresowanego. Zamiana następuje bez obowiązku

składania egzaminu lub uzupełnienia praktyki.

Jeżeli

zupełna rownowazność nie zachodzi, o czym decyduje

komisja kwalifikacyjna (§ 22" wówczas polski dyplom

może być wydany z odpowiednim ograniczeniem uprawnień albo z warunkiem uzupełnienia wymagań przez

egzamin lub przez dodatkową praktykę .

§ 13. Oficerowie morscy l'. 'larynarki Wojennej,

którzy ukończyli Oficerską Szkołę l'vIarynarki Wojennej, mog ą w trybie § 21 mmeJszego rozporządzeni.'!

otrzymywać bez względu na posiadany stopień wojskowy

dyplomy oficerów służby nawigacyjnej na

polskich mor skich statkach handlow ych na następują­

cych zasadach

a) dyplom porucznika żeglugi małej - o ile posiadają praktykę w k ampanii na okrętach wojennych co najmniej 2 4 -mies ięczną oraz złożą

egzamin według programu i w trybie, ustalonych

przez Ministra Żeglugi w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

b) dyplom porucznika żeglugi ,vielkiej - o ile posiadają praktykę w kampanii na o:, n~tach wojennych co najmniej 48-miesięczną, w tym co

najmniej 24 miesięcy na stanowiskach oficerskich, oraz złożą egzamin według · programu

i w trybie, ustalonych przez lVlinistl'a Żeglugi

w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

c) dyplom kapitana żegl1.!gi małej - o ile posiadają

praktykę co najmniej 72-miesięczną, w tym co

najmniej 48 miesięcy na stanovvisK"ach oficerskich na okrętach wojennych w kampanii, oraz

złożą egzamin według

programu i w trybie,'

ustalonych przez Ministra Żeglugi W porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

d) dyplom kapitana żeglugi wielkiej - na zasadach

wymienionych w § 6 pkt 5 niniejszeJo rozpo

rządzenia.

§ 14. Dyplom. oficerów służby mecha:1icznej na

polskich statkach handlowych morskich nrog ą otrzymać

osoby, które w innych krajach uzyskały równorzędny

dyplom oficerów służby mechanicznej. Zamiana dyplomu zagranicznego na dyplom polsld następuje w trybie

-" Cli.

' 350

~ . ,_

----~~--------------------------

§ 21 niniejszego rozporządzenia, na wniosek zainteresowanego. Zamiana następuje bez obowiązku składania

egzaminu lub uzupełnienia praktyki. Jeżeli zupełna

równoważność nie zachodzi, o czym decyduje komisja

kwalifikacy jna, wówczas polski dyplom może być wydany z odpowiednim ograniczeniem uprawnień, albo

z warunkiem uzupe łnienia wymagań przez egzamin lub

Poz, 140

2) podoficer techniczny może otrzymać dyplom oficera

mechanika okrętowego V klasy, o ile posiada praktykę w obsłudze maszyn okrętowych na okrętach

wojennych w kampanii czynnej co najmmeJ

48-miesięczną oraz złoży egzamin według progra mu i w trybie, ustalonych przez Ministra Żeglugi

w porozumieniu z Ministre m Obron y Narodowej.

dodatkową praktyką .

§ .• 15. Oficerowie techniczni Marynark i Wojennej,

którzy uk ończyli Oficerską Szkołę Marynar ki Woj ennej lub inną szkołę uznaną przez Ministra Obrony Narodowej za równorz ędną, mogą w trybie § 21 niniejszego rozp o rządzenia otrzymać dyplomy , oficerów służ­

by mechanicznej na następujących zasadach

a) dyplom oficera mechanika okrętowego IV klasy,

jeżeli posiada j ą praktykę, na którą sklo,dają się

1) nie mniej, jak 18 miesięcy przy obsłudze mas..:yn

okrętowych w kampanii na okrętach wojennych,

2) nie mniej, jak 12 miesięcy w war sztatach lub stoczniach okrętowych.

Dla kandydatów, którzy nie ukcńczyli Wydziału

Technicznego Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej,

praktyka ta winna wynosić co najmniej 48 miesięcy,

z czego co najmniej 36 miesięcy przy obsłudze maszyn

. okrętowych;

b) dyplom oficera mechanika okrętowego III klasy,

jeżeli posiadają praktykę w kampanii na okrę­

tach wojennych nie mniej jak 54 miesiące,

w tym 24 miesiące na stanowisku zast ę pcy kierownika maszyn na okręcie przyrównanym do

s tatku IV kategorii,

c) dyplom oficer a mechanika okrętow ego II klasy,

je ż eli p osiadają praktykę co najmniej 78 miesięcy w kampanii na okrętach wojennych, z czego

przynajmniej 12 m i esięcy na stanowisku przyn a jmniej zastępcy kierownika maszyn na okrę­

cie, przyrównanym do statku III kategorii i zło­

żą egzamin według programu i w trybie, ustalonych przez :Ministra Żeglugi w porozumieniu

z Ministrem Obrony Narodowej,

d) dyplom .oficera mechanika okrętowego I klasy

na zasadach wymienionych w § 11 pkt 5.

§ 16. Oficero m techn icznym Marynarki Wojen nej ,

którzy pełnili ob owiązki kierowników lub zastępcó w

kierowników maszyn zespołów okręto w ych wojenny ch

zalicza się sumę KM maszyn głównych zespołów (np.

oficerorn mechca1ilwm dyonu złożonego z 4 ok r ętów

z m otorami 400 KM każdy -- 1600 KM).

Polowa praktyki wymaganej dla otrzymania dyplomu oficera mechanika III i IV klasy może być odbyta w warsztatach okrętowych, przy czym każde 2

miesiące pracy w warsztatach zalicza się jako 1 miesiąc wymaganej p r aktyki.

§ 17. Dy plomy oficerów na polskich morskich

statkach handlowych mogą otrzymać podoficerowie

Marynarki Wojennej na następujących zasadach

1) podoficer pokładowy może otrzymać dyplom ' porucznika żeglugi przybrzeżnej, o ile posiada praktykę służby pokł2.60wej na okrętach wojennych co

najmniej 48-miesięczną oraz złoży egzamin według

program19 i w trybie, ustalonych przez Ministra

Żeglugi w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej,

§ 18. Oficerowie nawigacyJl1l Marynarki Woj ennej, którzy n ie ukOllczyli Oficerskiej Szkoły Marynarki

Wojennej, i podoficerowie pckładowi Marynarki \Yojennej, którzy posiadają praktykę co najmnej 72 miesięcy na okrętach wojennych w kampanii oraz złożą

egzam.in według progr amu i w trybie, ustalon ych przez

Minislra Żeglugi w porozumieniu ż Ministrem Ob rony

Narodowej otrzymują dy plom' poru czn ika żeglugi

m alej w trybie § 2l.

Oficerowie t echniczni Marynarki Wojennej, którzy

nie ukończyli Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej

i podoficerowie techniczni Marynarki Wojennej, którzy

posiadają

praktykę w kampanii na okrętach wojennych przy obsłudze maszyn okrętowych przynajmniej

72 miesiące oraz złożą egzamin według programu

i w trybie, ustalonych przez Ministra Żeglugi w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej - otrzymują

dyplom oficera mechanika okrętowego IV klasy w trybie § 21.

§ 19. W odniesieniu do przeplsow §§ 13, 15, 17

i 18 dopełnienie warunków cenzusu praktyki w pły­

waniu i obsłudze maszyn na okrętach wojennych stwierdza pisemnie Dowództwo Marynarki Wojennej.

R o z d z i a ł

V.

Dyplomy oficerskie i komisje kwalifikacyjne.

.§ 20. Uprawnienia zawodowe, wynikające z przepisów niniejszego rozporz ądz enia, stwierdza się przez

wydanie odpowiedniego dyplomu oficerskiego. E'ormę

dyplomów ustala 1\1inl ster Żeglugi.

§ 21. Dyplomy oficerów słu żby nawigacyjnej

mechanicznej wydają na mocy orzeczenia komisji

k w alifikacyjnej (§ 22)

l) dyplomy kapitań a żeg lu g i wielkiej oraz dyplomy

oficera mechanika o kr ę t ow ego I klasy - l\1inister

i

Żeglugi,

2) pozostałe dyplomy - D yrektor Urz ę du lVlorskiego,

wyznaczony przez Ministra Żeglugi.

§ 22. Do orzekania w spraw ach dyplomów oficerów na polskich morskich statkach handlowych w ramach przepisóvl niniejszego rozporządzenia! p_owołane

są komisje kwalifikacyjne.

Ilość komisji oraz ich sied z ibę i zakres właściwości

ustala Minister Żeglugi w trybie zarządzenia.

§ 23. W skład komisji kwalifika cyjnej wchodzą

1) ,2 delegaci Ministra Żeglugi, z których jeden jest

przewodniczącym,

2) p rzedstawiciel Marynarki \Vojennej, wyznaczony

przez Ministra Obrony Narodowej,

3) przedstawiciel Pań s two w ej Szkoły Morskiej, powołany _przez Ministra Żeglugi,

Dziennik Usfaw Nr ~f

- -- -

..... 35r --

4) delegat Związku Zawodowego Transportowców

Rzeczypospolitej Polskiej, delegowany przez oddział marynarzy w Gdyni,

5) przedstawiciel przedsiębiorstwa żeglugowego wyznaczonego przez Ministra Zeglugi.

Regulamin i instrukcje komisji kwalifikacyjnej

Ministrowie Zeglugi i. Obrony N arodowej.

ustalają

R o z d z i a ł

VI.

Przepisy przejściowe .

§ 24. Posiadacze dyplomów uzyskanych na mocy

'dotychczasowych przepisów, a w szczególności na mocy rozporządzenia Ministra Przemysłu i H andlu z dnia

30 listopada 1931 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych o kwalifikacjach' oficerów

w polskiej marynarce handlowej (Dz. U. R. P. z 1932 r.

Nr 4, poz. 24 i z 1935 r. Nr 15, poz. 84) mają prawo do

zamiany tych dyplomów na dyplomy odpowiadające

przepisom niniejszego rozporz ądzenia przy zachowaniu

przepisów § 25 i według na stępujących zasad

I.

W służbie n awigacyjnej.

1. Szyper II klasy może otrzymać

a) dyplom porucznika żeglugi przybrzeżnej

ża dnych warunków,

b) dyplom porucznika żeglugi małej - jeżeli posiada dodatkow ą praktykę pływania po uZY1?kaniu posiadanego dyplomu, co najmniej 24 miesięczną na stanowiskach oficerskich w żegludze

co najmniej m ałej lub na stanowisku zastępcy

kierownika statku (kapitana) w żegludze przybrzeżnej oraz złoży egzamin sprawdzający teoretyczny i praktyczny według programu i w trybie, ustalonych przez Ministrów Zeglugi i Obrony Narodowej; pływanie w żegludze przyg,rzeż­

nej lub na holownikach może być zaliczone

w ilości nie większej, niż 12 miesięcy.

2.

Szyper I klasy może

lonych przez Ministrów . Zeglugi

rodowej.

otrzymać

a) dyplom porucznika żeglugi małej - jeżeli złoży

sprawdzający egzamin teoretyczny i praktyczny

według programu i w trybie, ustalonych przez

Ministrów Zeglugi i Obrony Narodowej,

b) dyplom porucznika żeglugi wielkiej j eżeli

posiada pr aktykę pływania po otrzymaniu posiadanego dyplomu co najmniej 24-miesięczną

na stanowiskach oficerskich, w tym co najmniej

18 miesięcy w żegludze co najmniej małej oraz

złoży sprawdzający egzamin teoretyczny i praktyczny według programu i w trybie, ustalonych

p rzez' Ministrów Zeglugi i Obrony Narodowej ;

pływanie na holownikach nie mQże być zaliczone,

~) dyplom kapitana żegl ugi małej j eże li posiada

praktykę pływan ia po otrzymaniu posiadanego

dyplomu co najmniej 48 - miesięczną na stanowiskach oficerskich w żegludze co najmniej

małej, a

w tym co najmniej 12 miesięcy

n a stanowisku zastępcy kierownika statku

(kapitana) w żegludze co najmmeJ małej

oraz złoży egzamin sprawdzający t eoretyczny

i pra ktyczny · według programu i w trybie, usta-

Obrony Na-

3. P orucznik żeglugi małej moze otrzymaĆ' dyplom

porucznika żeglugi małe j - bez żadnych warunków,

z ważno~cią od daty uzyskania posiadanego dyplomu.

4. Porucznik żeglugi wielkiej może otrzymać dyplom porucznika żeglugi wielkiej - bez żadnych warunków, z ważnością od daty uzyskania posiadanego

dyplomu ..

5. Kapitan żeglugi małej może otrzymać dyplom

kapitana żeglugi małej - bez żadnych warunków,

z ważnością od daty uzyskania posiadanego dyplomu.

6. Dyplomy kapitana żeglugi wielkiej zachow ują

swoj ą ważność i podlegają jedynie wymianie na nowe

dyplomy wedł ug ninejszego rozporz ądzenia .

II.

W służbie mechanicznej.

1. Maszynista III klasy może otrzymać dyplom

oficera mechanika okrętowego V klasy bez żadnych

warunków, z ważnością od daty wymiany dyplomu.

2.

bez

Poz. "1 40

Maszynista II klasy może otrzym ać

a) dyplom. oficera mechanika okrętowego V klasy

bez żadnych warunków, z ważnością od daty

uzyskania posiadanego dyplomu,

b) dyplom oficera mechanika okrętowego IV klasy

-- jeżeli posi'ada praktykę co najmniej 24-miesięczną na stanowiskach kierownika maszyn na

statkach III kategorii lub pomocnika kierownika

maszyn n a statkach co najmmeJ II kategorii

oraz złoży egzamin sprawdzający teoretyczny

i praktyczny według programu i w trybie,

ustalonych przez Ministrów Zeglugi i Obrony

Narodowej.

3.

Maszynista I klasy może otrzymać

a) dyplom oficera mechanika okr ę t owego IV klasy

- bez żadnych warunków, z ważnością od daty

uzyskania posiadanego dyplomu,

b) dyplom oficera mechanika okr ętowego III klasy

- jeżeli posiada pr&ktykę co najmniej 24-miesięczną na stanowiskach kierownika maszyn na

statkach III kategorii albo zast ępcy kierownika

maszyn na st:!tkach II kategorii lub pomocnika

kierownika maszyn na statkach I kategorii,

c) dyplom oficera m echanika okręt owego II klasy

- j eżeli posiada praktykę co najmniej 48-miesięczną na stanowiskach kierownika maszyn na

statkach II kategorii albo zastępcy kierownika

maszyn na statkach I kategorii oraz złoży egzamin sprawdzający teoretyczny i praktyczny

według programu i w trybie, ustalonych przez

Ministróv" Zeglugi i Obrony -Narodowej.

4. Posiadacze dyplomów mechanika okrętowego

III klasy z ograniczonymi uprawnieniami mogą otrzymać dyplomy wymienne

według

zasad przyj ęt y ch

w pkt 3 niniejszego paragrafu dla maszynistów I klasy.

5. M echanik okrętowy III klasy może otrzymać

a) dyplom oficera m echanika okręt owego IV klasy

bez żadnych warunków, z wa żnością od daty

uzyskania posiadanego dyplomu,

rządzenia następuj e na zasadach ogólnych według przepisów §§ 6 i 11.

.

b) dyplom oficera niechanika okrętowego III klasy

posiada praktykę co najmniej 12-mie• sięczną na stanowiskach kierownika m aszy n na

I

statkach III k 2tcgorii. albo pomocnika kierownika maszyn na statkach I kategorii.

6. Mechanik o!GętO\vy II klasy może otrzymać

a) d yplom oficera mechanika okrętowego III klasy

_ b ez żadnych warunków, z v.rażności ą od daty

uzyskania posiadan ego dyplomu ,

b) dyplom oficera mec:1anika okrętoweg o II klasy

_ j eżeli posiada praktykę co n ajmniej 24-miesięczną na stanowisl-:ach l;:ierownil~a maszyn na

statkach II kategorii albo zast~p cykierownika

m ')szyn na statkach I b,tegorii.

7. Mechanik okrętowy I klasy może otrzymać dyplom oficera mechanika okrętO'.ve;o I klasy bez

żadnych

w arunków, z ważnością od daty u zyskania

posiadanego dyplomu.

_

.

Poz. 140 i 141'

352

jeż e li

Żeglugi

W przypadkaeh wyjątkowych lVIinister

na wniosek komisj i kwallfikacyjnej, zwo l ni ć

kandydatów na kapitana żeg lu gi małej lub oficera mechanik:a okrętowego II klasy od obowiązku składania

egzaminu przewidzianego w § 6 pkt 4 i w § 11 pkt ·l.

Kandydatów n a k apitana żeglugi wielkiej, posiadających w chwili we j ścia w życie niniejszego r ozporz ądzenia dyplomy ka?it:ma żeglu g i m alej, oraz kand yd atów na oficerów mechaników okr ętowyc h I k lasy,

posiadających w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządzenia dyplomy mee:ha.ników okr ętowych II k lasy,

Minister Zeglugi mo że w tyTlI samym trybie z\volnić

od obOVl;iązku u ko!1.czenia

kursów ptze\vidzianych

§ G pkt 5 i w § 11 pkt 5.

może,

w

§ 25. Dla dokonan ia wymiany dotychczasowych

oyplomów na dyplomy przewidziane mmeJszym rozporządzeniem oficerowie slużby nawigacyj n ej i m e- _

chanicznej winni wykazać się VI t er minie u stalonym

przez komi$ję kwalifikacyjną (§ 22) świad e ctwem egzaminu złożon ego p rzed Komi sją Kw alifikacyjną Ministerstwa Obrony Narodowej z posiadanych wiadomości

wojenno-morskich na poziomie podoficera luh oficera

r ezerwy Maryn arki Wojennej w zakresie programu

ustalon ego p rzez Ministra Ob rony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Ż eglugi.

W sk ła d Komi,-~ i Kwalifikacyjnej Ministerstwa

Obrony N,a r odowej wchodzi d elegat Ministra Żeglugi.

§ 26. P rawo wymiany dyplomów może być' zrealizowane naj d alej w cią'5u lat dwóch od daty wejścia

w życie mme] szego r ozporządzenia. W przypadkach

wyjątkowych Minister Ż eglugi może zezwolić na wymianę dyplomów po u pływie tego terminu.

§ 27. W odniesieniu do absolwentów Wydziału

Nawigacyjnego i lVl:ec:hanicznego Państwowej Szkoły

Morskiej , którzy kształcą się według dotychczasowego

systemu i programu n a uk, alt, nie p osia d a ją dyplomów

oficerskich w dni u wejścia w ' życie n inięjszego rozpo_rządz e nia, b ę dą miały odpowiednie z2stosowanie przepisy rozdział ów II i · III.

§ 28. Dalsza wynuana dyplomów uzyskanych na

mocy przepisów rozdziałów IV i VI niniejszego rozpo-

R o z d z i a ł

vn.

Przepby kOllcowe.

§ 29. Stopnie i kwalifikacje innych l,a t egorii oficerów, p oza oficerami słu żby n awigacyjnej i m echanit:tnej, określą osobne p rzepisy.

, § 30. Wyjątki od przepisów n iniejszego rozporządze­

nia dopuszczalne S1 tylko w przypadku u zas:::dnionej potrzeby za każdorazowym zezwoleniem lVIinistra Zeglugi,

a jeżeli chodzi o obcokrnjowców i żołni erzy lVfarynar ki

Wojennej Vi służbie czynnej i w r ezerwie - zi zezwoleniem Ministra Żegl u gi udzielonym w p orozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej.

§ 31. Rozporządzenie nin iejsze wchodzi w życie

z dniem ogł oszenia .

Jednocze śnie t raci moc obowiązującą r ozporzą d ze ­

nie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 30 listopada

1931 r. wydan e · w porozumieniu z Ministrem Spraw

Woj skowych o kwalifikacj ach oficerów w polskiej maryna rce h andlowej (Dz; U_ R. P . z 1932 r. Nr .f, poz. 24

i z 1935 r. Nr 15, poz. 84).

Minister Zeglugi : A. Rapacki

Minister Obrony Narodowe j : 1'·1. Z y mierski

Marszałd;

Polski

...

11ft

Roz:?tmZ.i-\DZENIE l';nNISTRA PRACY I OPIEKI SPOŁECZNEJ

z dnia 14 marca 1949 r.

w:ld~e w porozumieniu z Miaisirami: Obrony Narod~wej, Spraw Zagranicznych, Administracji Publicznej,

Bezpieczeństwa Publicznego, S kartu, Sprawiedliwości, Oświaty, Prze mysłu i Handlu.,

Rolnictwa i Reform

Rolnych, Kultury i Sztuki, Żeg lugi, Leśnictw'a, l\:omunikacji, Poczt i Telegrafów, Zdrowia oraz Odbudowy

w sprawie w ykonania ustawy o zaopatrz~niu inwalidzkim.

Na podstawie art. 61 u st 6 i art. 78 u stawy z dnia

17 marca 1932 r . o zaopatrzeniu li1waHdzkim (Dz. U.

R. P. z 1945 r. Nr 22, poz. 131 i Nr 30, poz. 181, z 1947 r.

Nr 43, poz. 226 i z 1948 r . Nr 50, poz. 387) zarządza się,

co następuje

§ 1. Arty kuły, wymieniJne w ro zporządzeni u niniej szy m b ez bliższe g o określenia, oznaczają artykuły

u stawy z dnia 17 ma!'ca 1932 r. o Zfwp atrzeniu inwalidzkim, paragrafy za ś paragrafy rozporządzenia

niniejszego.

140

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA 2EGLUGI

z dnia 9 marca 1949 r.

w sprawie kwalifikacji kapitanów i oficerów, na polskich morskich statkach handlowych.

Na podstawie art. 6 pkt 11 i art. 7 rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1930 r.

o bezpieczeństwie statków morskich (Dz. U. R. P.

z 1938 r. Nr 46, poz. 376) oraz art. 6 dekretu z dnia

27 marca 1947 r. o zmianach organizacji i zakresie działania naczelnych władz administracyjnych (Dz. U . R. P.

Nr 31, poz. 130) zarządzam w porozumieniu z Ministrem

Obrony Narodowej, co następuje

Rozdział

I.

Przepisy wstępne.