Obwieszczenie Ministra Komunikacji z dnia 12 sierpnia 1948 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe".

Art. 1. Zarząd k olejami państwowymi oraz

kolejami prywatnymi, znajdującymi się w zarzą­

dzie państwowym, powierza się przedsiębiorstwu

pal'istwowemu pod nazwą "Polskie Kolej e Pal1stwowe", prowadzonemu wedle zasad hadlowych,

ze szcżególnym uwzględni eniem potrzeb Państwa

i interesów gospodarstwa społecznego.

Art. 2. 1. Przedsi ębiorstwo "Polskie Koleje

stanowi samoistną osobę prawną

z si ed z ibą w st. m. Warszawie.

"Polskie Koleje

Państwowe".

uprawnienia dotychczasowego

rządu kolejowego.

państwowego

za ..

Art. 3. Prz edsiębiorstwo "Polskie Koleje Pań­

stwowe" będzie wpisane do rejestru handlowego.

Wpisaniu do rejestru handlowego ulega firma,

siedziba i przedmiot przedsiębiorstwa. Wpisaniu

do rejestru handlowego ulegają imiona i nazwiska osób uprawnionych do podpisywania zobawią·

zań w imieniu przedsiębiorstwa (art. 22 ust. 2)

jak również ograniczenia w tym zakresie.

Art. 4. 1.

Przedsiębiorstwo

"Polskie Koleje

Państwowe" prowadzi eksploatację wszystkich linii

kolejowych, zarz ą dzanych dotychczas przez Mi·

nisterstwo Komunikacji i w tym celu obejmuje

w zarząd i użytkowanie cały ich majątek ni eruchomy. Majątek ruchomy, przeznaczony do

użytku kolei parlstwowych, z całym istniejącym

zapasem gotówki i zapasem materiałów, przechodzi na własność przedsiębiorstwa.

Pańs twowe"

2. Or ganom prze dsIębiorstwa "Polskie Koleje

Pallstwowe" służą wszystkie publiczno-prawne

2. Objęcie w zarząd i eksploatację pomienionych kolei nie narusza w niczym istniejących dotychczas praw własności do poszczególnych części

obj~tego nieruchomego majątku.

Art. 5. Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Pań­

stwowe" przejmuje na siebie równocześnie wszel-kie zobowiązania, wynikające z dotychczasowej

gospodarki kolejowej, w stanie, w jakim się one

będą znajdowałY \v chwili rozpoczęcia działal­

noki przedsiębiorstwa, jak również wszelkie zobowiązania, ciążące na maj ątku kolei, oddanym

w zarząd przedsiębiorstwa i ponoszone dotąd przez

kolęje państwowe.

Art. 6. 1. Cały majątek, oddany w myśl art. 4

"Polskie Koleje Państwowe"

zarząd lub na własność przedsięb i orstwa, wyodrębnia się z ogólnego mająt­

ku Skarbu Pa11stwa.

przedsiębiorstwu

w użytkowanie i

2. Majątek nieruchomy, oddany przedsiębior­

stwu "Polskie Koleje Państwowe" w zarząd i użyt­

ko wanie, odpowiada za pożyczki i zobowiązania,

zaciągni.ęte przez przedsiębiorstwo, oraz za pożyczki i zobowiązania,

które były zaciąg nięte

przez Skarb Państwa przed utworzeniem przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" i które

korzystały ze specjalnego zabezpieczenia na tym

majątku. Majątek ten nie rr.oże być obciążony

żadnymi innymi pożyczkami i

zobowiązaniami

Skarbu Państwa.

3. Inwentaryzacja i oszacowanie majątku

oznaczonego w ust. 1 dokonane zostaną według

zasad, które ustala Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art. 7. l . Wsz01kie nieruch omości, przeznaczone do użytku kolei, stają się z chwilą nabycia

ich przez przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Pań­

stwowe" własnością Skarbu Państwa, przedsiębior­

stwo zaś zatrzymuje je w sw oim u żytkowani u

Poz. 312

wane linie kolei państwowych lub też prywatnych, nie znajdująt:ych się dotychczas w - zarzą­

dzie państwowym, jak również wyłączy ze swego

zarządu i eksploatacji linie kolejowe: przez Ministra Komunikacji wskazane.

2. Minister Komunikacji może polecić p rzed- '

"Polskie KolejQ Państwowe". budowę,

przebudowę i odbudowę linii kolei państwowych

w ramach państwowego planu inwestycyjnego.

siębiorstwu

Art. 10. 1. Przedsięb iorstwo "Polskie Koleje

Pa11stwowe" zarządza kolejami, znajdującymi się

w. zarządzie .państwowym, a nie stanowiącymi

własności Państwa. Wszystkie wydatki, wypływa­

jące z gwarancji na rzecz tych kolei, pokrywane

dotąd z funduszów pai1stwowych, pokrywać będzie

Przedsiębiorstwo, co nie uchyla odpowiedzialności

Skarbu Pań s twa za te wydatki, w granicach gw.arancji, objętych p r zez Skarb Państwa.

2. Minister Komunikacji może poruczyć przedlub poszczególnym jego organom wykonywani.e przysługujących mu uprawnień nadzorczych nad kolejami, nie zarządzanymi p rzez

siębiorstwu

przedsiębiorstwo.

Art. 11. Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Pań­

stvlOwe" opłaca wszystkie podatki, opłaty pań­

stwowe i samorządow·e oraz daniny i świadczenia

publiczno-prawne, chyba że przepisy szczególne

stano wią inaczej.

R o z d z i a ł

2,

Zasady prowadzenia przedsiębiorstwa.

zarządzie.

3. Zbywanie majątku nieruchomego możebyć

dokonane tylko _w granicach upoważnień ustawowych.

Art. 12. 1. Przedsiębiorstvvo "Polskie Koleje

pokrywa swoje wydatki eksploatacyj ne z własn ych dochodów, inwestycyjne za~ z zastrzeżeniem przepisów art. 9 ust. 2 z nadwyżek

eksploatacyjnych, pożyczek lub z dotacji Skarbu

Państwa; prowadzi ono swoją gospodarkę na podstawie · rocznych planów finanso w o-gospodarczych,

zatwierdzonych przez Ministra Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu. Plany finansowogospodarcze przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Paiistwowe" sporządza się zgodnie z zasadami ustalonymi przez Narodov'lY Plan Gospodarczy.

Art. 8. Pr zedsiębiorstwo " Polskie Koleje Pań­

stwowe" może na swoje pot rzeby zaciągać pożyczki na cele obrotowe we wła;~nym zakresie,

a na cele inwestycyjne w granicach obowiązu­

jących w tym zakr~ie przepisów.

2. Przedsiębiorstwo sporządza bilans otwarcia, a z k o;'lcem każdego roku operacyjnego bilans,

rachunek zysków i strat oraz sprawozdania, podl egające zatwierdzeniu przez Ministra Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu.

Art. 9. 1. Na polecenie Ministra Komunikacji przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe"

obejmie w zarząd i eksploatację nowowybudo-

3. Do budżetu pailstwO\vego włącza się tylko

wpłatę do Skarbu Pallstwa lub dopłatę ze Skarbu

2. Z pl'zekazanego mu do uży tkowania i zarżądu majątku, przedsiębiorstwo "Polskie Koleje

Państwowe" może w granicach zwykłego zarządu wynajmować oraz wydzierżawiać wszelkie nieruchomości, może również zbywać, w gran icach planu finansowego (art. 12), tabor kolejowy.

Państwowe"

Państwa .

--

tl76~______________________________P

__

oz_.__

31_2

4. Rokiem operacyjnym przedsiębiorstwa

"Polskie Koleje Państwowe" jest rok kalendarzowy.

Art. 17. 1. Na czele przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" stoi dyrektor generalny

kolei państwowych.

5. Przepisy' niniejszego artykułu obowiązują,

ustawa skarbowa nie stanowi inaczej.

2. Dyrektora generalnego mianuje i zwalnia

Prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Komunikacji.

jeżeli

Art. 13. 1. Wszystkie świadczenia przedsię­

biorstwa "Polskie Koleje Państwowe" czynione

w interesie Państwa na rzecz jego poszczególnych

organów winny być opłacane według taryf ustalonych w wysokości zapewniającej co najmniej

zwrot kosztów własnych ponoszonych przez przedsiębiorstwo przy tych świadczeniach, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Świadcze­

nia przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwo­

we" na cele wojskowe określają osobne rozporządzenia Ministra Komunikacji wydane w porozumieniu z Ministrami Obrony Narodowej

i Skarbu.

2. Ulgi w taryfach osobowych dla osób woF

skowych, pracowników państwowych i samorzą­

dowych ustala się w trybie przewidzianym w obowiązuj ących przepisach.

Art. 14. 1. Przepisy o prowadzeniu gospodarki finansowej przedsiębiorstwa "Polskie Koleje

Państwowe" oraz o tworzeniu jego funduszów

specjalnych i dotacji na cele specjalne wydaje Min ister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem

Skarbu.

2. Minister Komunikacji ustali w porozumieniu z Ministrem Skarbu schemat planu finansowo-gospodarczego przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe".

Art. 15. Czysty zysk przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" stanowi różnica, powstała po potrąceniu z ogólnego dochodu eksploatacyjnego

a) ,wszystkich wydatków eksploatacyjnych;

b) -procentów i amortyzacji pożyczek, tudzież

zobowiązań, obciążających majątek Skarbu

Państwa, oddany w zarząd i użytkowanie

lub na własność przedsiębiorstwu "Polskie

Koleje Państwowe";

c) opłat i gwaranc.~yj z tytułu eksploatacji linii

kolejowych, nie będących własnością Skarbu Państwa;

d) potr ą ceń i dopłat na specjalne fundusze.

Art. 18. Dyrektor generalny kolei państwo­

wych sprawuje naczelny zarząd przedsiębiorstwa

"Polskie Koleje Państwowe", reprezentuje je na

zewnątrz i jest odpowiedzialny za jego prowadzenie przed Ministrem Komunikacji, któremu

bezpośrednio podlega.

Przedsiębiorstwo

"Polskie Koleje

ma prawo zgodnie z Qbowiązującymi

przepisami używania okrągłej pieczęci z godłem

państwowym i napisem w otoku "Polskie Koleje

Art.

19.

Państwowe"

Państwowe".

Art. 20. 1. Sieć kolei państwowych dzieli się

na okręgi dyrekcyjne, w których bezpośredni zarząd przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe "

należy do dyrektorów okręgów kolei państwowy ch ,

mianowanych i zwalnianych przez Ministra Komunikacji na wniosek dyrektora generalnego kolei

państwowych.

2. Ilość i siedziby dyrekcji okręgowych kolei

ustala Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodo'w'ej

i Skarbu.

państwowych

Art. 21. Organizację wewnętrzną przedsiębior­

stwa "Polskie Koleje Państwowe" a w szczególności Dyrekcji Generalnej

Kolei Państwowych

ustali statut nadany w drodze uchwały Rady

Ministrów, powziętej na wniosek Ministra Komunikacji i ogłoszony w Monitorze Polskim.

Art. 22. 1. Dokumenty imieniem prz edsi ę­

biorstwa "Polskie Koleje Państwowe" podpisują

uprawnione do tego osoby, umieszczając swój podpis pod pieczęcią: Przedsiębiorstwo "Polskie Koleje Państwowe".

2. Do reprezentowania prze dsiębiorstwa i zajego imieniu zobowiązań niezbędne jest

działanie zgodnie z uprawnieniami przewidzianymi

w statucie przedsiębiorstwa

ciągania w

a) dyrektora generalnego samodzielnie albo

R o '"'z d z i a ł

Ustrój

przedsiębiorstwa

3.

"Polskie Koleje

Państwowe" .

Art. 16. Nadzór nad p r zed3ięb iorstwem "Polskie Koleje Państwowe" sprawuje Minister Komunikacji.

b) zastępcy dyrektora generalnego łącznie

z pełnomocnikiein handlowym w granicach

jego pełnomocnictw -- albo

c) dwóch pełnomocników handlowych w granicach ich pełnomocnictw.

3. Przepis ust. 2 nie uchybia możności ' udzielania pełnomocnictw samodzielnych lub łącznych

Dziennik Usta\" Nr 4~.i

-

Poz. 312

- - -- -- - - - - - - - - - - - - - - - - -- ----

do dokonywania poszczególnych czynności pra'N, nych lub czynności określonego rodzaju.

4. Postanowienia u st. 2 i 3 nie dotyczą weksli,

czeków i dokumentów stwi erdzających zaciągnię­

cie lub udzielenie kredytu pieniężnego oraz peł­

nomccnictw do tych ' czynności. Dokumenty te

winny być podpisane przez dwie osoby, wskazane

w ust. 2, przy czym jedną z nich musi być osoba,

której powierzono kierownictwo finansowe zgodnie z postanowieniami ,' określonymi w statucie

lub osoba przez nią up oważ niona.

względem

persGrielu, z wyjątkiem osób, pOVi Ona podstawie specjalnych umów, wskazanych wart. 26 niniejszego rozporządzenia.

łanych

Art. 28. Ro zporządzenie Rady Ministrów ustala uprawnienia emerytalne objętych art. 26 pracO'fnikó\v przedsiębiorstwa "Polskie Koleje P ań ­

stwowe" i ich rodzin.

Art. 29. Rozporządzenie Rady Ministrów ustala. prawa objętych art. 26 pracowników przedsię­

biorstwa "PolsIde Kolej e Pań stwowe" do odszkodowania z powodu

niezdolnoś ci zarobkowania lub

\

Art. 23. 1. Osobna instrukcja, wydana przez - śmierci, spowodowanych

nieszczę śJi vrymi wypadPrezesa Nc;jwyższej Izby Kontroli, w porozumie- kami przy pełnieniu służby.

- niu z Ministrem Komunikacji i Ministrem Skarbu,

określi sposób i ter miny wykonywania kontroli.

Art. 30. Do dnia wejścia w życie rozporządze ń,

przewidzianych

wart. 28 i 29 niniejszego rozpo2. Wyniki poszczególnych rewizyj Najwyższej

Izby Kontroli, niezwłocznie po ich zakończ eniu, rządzenia , zachowują moc obowiązującą przepisy

powinny być komunikowane Ministrowi Komu- prawne, normujące dotychczas uprawnienia emerytalne tudzież prawa do odszkodowania z powodu

nikacji i dyrektorowi generalnemu.

nieszczęśliwych wypadków.

3. Rewizja rocznych sprawozdań powinna być

w ciągu 10 miesi ęcy po zakończeniu

roku operacyjnego i wyniki jej przedstawione

w trybie przewidzianym dla sprawozdań ' Najwyższej Izby Kontroli o zamk nięciu rachunków

pallstwowych.

zakończona

Art. 24. Zastępstwo sądowe w sprawach, dopraw i interesów majątkowych przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" należy

do zakresu działania Prokuratorii GenC1'2Jnej Rzeczypospolitej Polskiej.

tyczących

Art. 25. 1. Ur zędni cy pal'i.stwowi, pozostający

dotychczas w służbie kolejowej i pracownicy kolei

pailstwowych, przechod zą do służby w przedsię­

bior:,stwie "Polskie Koleje Par\stwowe".

2. Ministrowi Komunikacji służy prawo przenoszenia poszczególnych pracowników Ministerstwa Komunikacji do służby w przedsiębiorstwie

"Polskie Koleje Państwowe" lub odwrotnie.

.

Stosunek słu żbowy pracowników

przedsiębiorstwa

"Polskie Koleje Państwowe"

z wyjątkiem zatrudnionych na mocy umowy

o pracę, jest publiczno-prawny. Przepisy o służ­

bie tych pracowników wydaje Rada Ministrów

w drodze rozporządzenia.

Art. 26.

Art. 27. Normy wynagrodzenia pracowników

w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe ",

objętych art. 26, ustala rozporządzenie Rady

Ministrów. Do czasu wydania tego rozporządzenia

będą stosowane obecnie obowiązujące przepisy

Art. 31. Pracownicy przedsiębiorstwa ,7Polskie Koleje Państwowe" będą uważani za urzędni­

ków w rozumieniu prawa karnego.

Art. 32. Od decyzji, wydanych w najwyższej

instancji przez władze przedsiębiorstwa "Polskie

K oleje Pąństwowe" w sprawach, o których mowa

w art. 26, 27, 28 i 29, służy pracownil\om, obję­

t ym art. 26, prawo skargi do Najwyższego Trybunału Administracyjnego.

Art. 33. Do pracowników przedsiębiorstwa

"P olskie Koleje Państwowe " , zatrudnionych na

podstawie umowy o pracę, będą mieć zastosowanie przepisy prawne z dziedziny świadczeń socjalnych., ochrony pracy i ubezpiec ze ń społ ecznyc h,

w zakresie obowiązującym w stosunku do kolei

p aństwowy ch. _

Art. 34. Wykonanie niniejszego rozporządzenia

powierza się Ministrowi Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu, a o ile chodzi o po- stanowienia art. 28, 29, 30 i 33 Ministrowi Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Skarbu

i Ministrem Pracy i Opieki Społecznej, o ile zaś

chodzi o p ostan owienia art. 3 i 22 Ministrowi

Komunikacji w porozumieniu z lVl:inisire m Sprawiedliwości.

Art. 35. 1. Rozporządzenie niniejsze w chodzi

w życie z dniem o głoszenia.

2. Z chwilą wejścia w życie niniejszego _roztrac ą moc

01Jowiązującą wszelkie

sprzeczne z nim przepisy prawne.

porządzenia

../

-.

•

Prenumerata kwartalna normalna wynosi 800 zł, ulgowa 400 zł. Z prenumeraty ulgowej korzystają władz!,

urzedy, zakłacly I instytucje państwowe. z wyjątkiem banków, monopoll I przedsiębiorstw państwowycn.

Prenumeratę należy wpłacać

z góry na piętnaście dni przed początkiem kwartału kalen.'iarzowego na ~OQ·

to Administracji Dziennika Ustaw R. P. tv P:K.O. w Warszawie Nr I-J999.

Zgłoszenia

na prenumeratę przyjmują ponad~c Bi'lro Sprzedaży Dziennika Ustaw R. P. w Warszawie, u1..

Leszno 53/55 i Al. 6 Sierpnia G oraz w Łodzi, ul P:otrkowska 89.

PojedYll.cze nUmery są do nabYCia w biurach ~Przedaży I kasach wszystklcil sądów okręg~ycb.

Reklamacje z powodu nieotrzymania poszczególnych numerów wnosić najeży do właściwych urzędów pocz·

towych niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolej nego numeru. Reklamacyj spóźnionych lub wniesio-

,

nych

niewlaściwie

nie

uwzględnia się.

Adres Redakcji i Administracji: Warszawa, ul. Leszno 53/55.

/

-Tl r"~70nrn·~ec.~niJ') Ministra Sprawiedliwości w Drukarni Min. Sprawiedl. w Warszawie, ul. G-go Sierpnia 6

30000 Z'l9

Cena 264 zł.

t

"

-

Poz. 312

312

OBWIESZCZENIE MINISTRA KOMUNIKACJI

z dnia 12 sierpnia 1948 r.

w sprawie ogłoszenia jednulitego tekstu rOzporzą dzenia

września

1926 r. o utworzeniu

Prezydenta

przedsiębiorstwa

Na podstawie art. 2 dekretu z dnia 28 lipca

1948 r. o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwo­

we" (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 255) ogłaszam w załączniku do obwieszczenia niniejszego tekst jednolity rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsię­

biorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. R.

P. z 1930 r. Nr 89, poz. 705) z uwzględnieniem

zmian wprowadzonych ustawą z dnia 18 lutego

Rzeczypospolitej

z

dnia

24

,;Polskie Koleje Pań!:{wowe".

1932 r. (Dz. , U. R. P. Nr 19, poz. 132), ustawą

z dnia 18 marca 1932 r. (Dz. U" R. P. Nr 26, poz.

239), rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 28 grudnia 1934 r. (Dz. U. R. P. Nr 110,

poz. 976) i dekretem z dnia 28 lipca 1948 r.

(Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 255), z zastosowaniem

ciągłej numeracji artykułów i ustępów . .

l\!inister Komunikacji

w z. Zygmunt Balicki

Załącznik do obwieszczenia Ministra Komunil<acji

z dnia 12 sierpnia 1948 r. (poz. 312).

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 24 września 1926 r.

o utworzeniu

przedsiębiorstwa

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji

i ustawy z dnia 2 sierpnia . 1926 r. o upowazmeniu

Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzell z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr 78, poz.

443) postanawiam, co następuje

Rozdział

1.

Nazwa, siedziba i zakres działania

przedsi ębiorstwa.