Dekret z dnia 21 kwietnia 1948 r. o zmianie prawa o sądach obywatelskich.

Art. 1. W prawie o sądach obywatelskich (Dz.

U. R. P. ' z 1946 r. Nr 8, poz, 64) wprowadza się

następujące zmiany

2) Art. 3 otrzymuje brzmienie

"Art. 3. Sędzią obywatelskim może być osoba,

. która posiada obywatelstwo polskie, korzysta

1) Art. l otrzymuje następujące brzmienie: w pełni z praw cywilnych i obywatelskich; mieszka

"Art. 1. § 1. W każdej gminie wiejskiej i miej-' przynajmniej od roku w gminię, w której mieści

skiej tworzy się sąd obywatelski.

.

się siedziba sądu obywatelsldego lub w jednej

z gmin wchodzących do okręgu tego sądu, jest

§ 2. Jednakże Min. ister Sprawiedliwości w po- n.ies~azitelnego charakteru, iikońcżyła 30 lat i wła­

rozumieniu z Ministrem · Administracji Publicznej, . da językiem .polskim w słowie i piśmie".

. ..

I

3) Dotychczasowy przepis art. 5 staje się § , 1

tego artykułu. W artykule tym dodaje się ponadto §§ 2 i 3 w następującym brzmieniu

,,§ 2. W przypadku, gdy okręg sądu obywatelskiego obejmuje więcej gmiri, sędziego obywatelskiego, jego zastępcę i ławników wybiera powiatowa rada narodowa.

Poza tym do wyborów przez powiatową radę

obywatelskiego, j ego zastępcy

i ławników stosuje się odpowiednio przepisy paragrafu poprzedzającego.

narodową sędziego

§ 3. Przewodniczący rady ' narodowej, która

.wyboru, przesyła niezwłocznie odpis

protokółu zawierającego przebieg i wyniki wyborów prezydium rady narodowej wyższego stopnia

do zatwierdzenia wyborów".

dok onała

4) Wart. 6 § 1 otrzymuje następujące brzmienie: ,

,,§ 1. Odpis protokółu zawi e rającego przebieg

i wyniki wyborów ze wzmianką o ich prawomocno śc i przewodniczący rady narodowej', która dok onała wyborów, przesyła prezesowi s ądu okr ę­

gowego za pośrednictwem sędziego sprawującego

kierownictwo sądu grodzkiego".

5) Wart. 7 § 2 otrzymuje brzmienie

,,§ 2. Minister Sprawiedliwości może zwolnić

obywatelskiego przed upływem jego kad encji na prośbę tego sędziego oraz na wniosek

właściwego " prezesa sądu okręgowego .. Złożenie

tego wniosku następuje z urzędu z własnej inicjatywy prezesa sądu okręgowego oraz na skutek

uchwały prezydtum rady narodowej, które zatwi erdziło wybór sędziego. Uchwała prezydium

r ady narodowej co do zwolnienia sędziego obywatelskiego wiąże prezesa sądu okręgowego".

sędzi ego

6) Art. 8 otrzymuje następujące brzmienie

"Art. 8. § 1. Zarząd gminny (miejski) siedziby

obywatelskiego przydziela sędziemu obywatelskiemu na jego żądanie urzędnika do wykon ywania funkcyj kancelaryjnych i prot okółowa­

nia.

sądu

Poz. 153

§ 2. Na pokrycie kosztów związanych z, urzę­

dowaniem sądu obywatelskiego gmina siedziby

sądu obywatelskiego pobiera specj alne opłaty są­

dowe, któ!"ych vlysok oś~ oraz zasady ' i sposób

uiszczenia określi w drodze rozporządzenia :rvIinister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Ziem Odzyskanych i Skarbu.

§ 3. Jeż eli okręg sądu obywatelskiego obejmuje kilka grilln, wszelkie koszty związane z urzę­

dowaniem sądu obywatelskiego, nie wyłączając

kosztów lokaJu i wynagrodzenia urzędnika gminnego przydzielonego do wykony wania funkcyj

kancelaryjnych i pl"Otokółowania, obciążają wszystkie gminy wchodzące do okręgu sądu obywatelsldego. Udzi ał poszczególnyc11 gmin w nadwyżce

wpływów ze "s pecjalnych opłat sądowych i w niedoborach okre ś la po"vi&to·,va rada narodowa" .

8) Art. 15 otrzymuje

7) Art. 9 otrzymuje

następujące

brzmienie

"Art. 9. § 1. Gmina siedziby sądu obywatelskiego dostarcza sądowi obywatelskiemu lokalu

i ponosi wszelkie koszty związane z urzE;dowaniem

tego sądu.

brzmi:::nie

"Art. 15. § 1. Sędzia obywatelski pOWlmen

na obszarze gminy, w której sprawuje

swój urz ąd .

miesz ka ć

§ 2. Jednakże w przypadku, gdy okręg sądu

obywate!skie;;o obejmuje więcej gmin.

sęd;::.la

obywatelski może mieszkać na obszarze jednej

z gmin należących do teg"o okrę;u" .

9) W art. 19 § 1 pkt b) i cf kwotę 1.500 zł

5.000 zł, a §§ 2, 3 i 4 nadaje

się następujące brzmienie : '

zastępuje się kwotą

,,§ 2. Sprawy wymienione w § 1 należą do

sądu obywatelskiego tylko wówczas,

gdy obie strony są osobami fizycznymi mającY:'1i

obywatelstwo polskie i zamieszkują w jego okrę­

gU, albo gdy przynajmniej jedna ze stron mieszka

w jego okręsu, a druga' w gminie sąsiedniej.

właścIw ości

§ 3. Jeżeli strony mi eszkają w różnych okrę­

gach sądu obywatelskiego, właściwym miejscowo

jest sąd obywatelski miejsca zamieszkania pozwanego.

§ 4. W sprawach oznaczonych w § 1 lit. a)

właściwym m iejscowo jest sąd obywatelski mie jsca

położenia

§ 2. Jeżeli ria obszarze gminy, w której. ma

nastąpić doręczenie pisma lub wezwania sądu

obywatelskiego, nie ma urzędu pocztowego lub

agencji pocztowej, doręczanie powyższych pism

i wezwań dokonuje się przez funkcjonariuszów

gminnych".

na st ę pujące

-

gruntu".

10) Wart. _ 20 § 2 otrzymuje

brzmienie:,

następujące

,,§ 2. Sprawy wymienione w § 1 należą do

obywatelskiego tylko wówczas,

gdy przestępstwo zostało popełnione na obszarze

jego okręgu, a sprawca w chwili jego popełnienia

miał ukończone 17 lat i podlega właściwości są­

dów powszechnych lub władz administracji ogól...

nej".

właściwości sądu

l1) .W art. 28 § 2 otrzymuje brzmienie

t'-

/

465 '

Poz. 153 i 154

---~------------~~----~~~--~--~~~~~

.

,,".,

,,§ 2. Pełnomocnikami mogą być tylko spół­

uczestnicy .sprawy oraz ·rodzice, małżonek, rodzeń­

stwo lub dzieci strony".

W artykule tym dodaje

w brzmieniu następującym

się

nadto

§

4

,,§ 4. Obrońcą oskarżonego z wyboru -mogą

tylko jego rodzice, małżonek, rodzeństwo lub

dzieci, .a obrońcą z urzędu - osoba 'wyznaczona

przez sędziego obywatelskiego spośród mieszkań'­

ców okręgu sądu obywatelskiego".

być

Art. 30 otrzymuje następujące brzmie-

12)

n ie

"Art. 30. Strony, " świadkowie .i biegli obona 'Wezwanie sądu obywatclskieg,o, jeżeli zamieszkują w jego okręgu, a nawet poza , jego okręgiem, lecz w odległości nie

przenoszącej 20 km od miejsca stawiEmni'ctwa".

viiązani są stawić się

.13) W art. 31 § 1 kwotę 200 ~ł zastępuje się

.kwotą 1:.000 zł.

'\ "

15) Wart. 60 dodaje - się § 3 w następując~

brzmieniu

.."

.

.

3.

Przedst~wiciel

"

('

milicji obywatelskiej

może popierać oskar7.enie zamiast lub obok przedstawiciela zarządu gminnego (miejskiego) ' lu~ soł...

tysa".

,,§

16) W art. 70 § 1 otrzymuje

brzmienie

następujące

,,§ 1. W gminach wiejskich sędzia obyWatelski

prowadzi księgę umów, w której osoby zamiesz~ałe w okręgu sądu obywatelskiego mogą spo·

rządzać akty i umowy, choćby w nich uczestni:.

czyły także osoby nie zamieszkałe na obszarze

tego okręgu. Akty i umowy . nie mogą d~tyczyć

przedmiotów, dla których jest wymagana forma

notarialna" •

,.

.-

.'

.;

Art. 2. Wykonanie mmeJszego dekretu porucza się Ministrom: Sprawiedliwości, Admini-

stracji Publicznej i Ziem Odzyskanych w p.orozu"

mieniu , z Ministrem Skarbu.

'~ ",

14) Art. •

otrzymuje następujące brzmienie: ,

"Art. 59. § 1. Sąd obywatelski wszczyna pona podstawie . aktu oskarżenia wniesionego_przez milicję obywatelską lub pokrzywdzonego albo na podstawie doniesieriia właściwej

w~adzy, które zastępuje przed tym sądem akt

•

Prezydent Rzeczypospolitej

Bolesław Bierut

Prezes Rady Ministrów

J6zef Cyrankiewic~

oskarżęnia.

§

Art.~. Dekret mmeJszy wchodzi w życie

w dwa tygodnie po ogłoszeniu.

stępowanie

\

'.

2. Akt oskarżenia i doniesienie· powinny

Minister Sprawiedlivv:ości

zawierać

oznaczenie osoby oskarżonego i określe­

nie zarzucanego mu czynu ze wskazaniem czasu

i miejsca jegd popełnienia oraz podpis oskarży- .

ciela, a w przypadku doniesienia podpis przedstawiciela władzy czyniącej doniesienie tudzież

wykaz osób, które nąleży wezwać na rozprawę·

w z. Tadeusz Rek

Minister Administracji Publicznej

\

Edward Os6bka-Moąuvsld

. Ministęr Ziem Odzyskanych:' ;.

§- 3. Sąd obywatelski nie ' wszczyńa postępo­

wania, a wszczęte umarza w razie śmierci oskar-.

żonego, przedawnienia lub innej okoliczności wyłączającej ściganie". -

Władysław

Gomulka

Ministet: Skarbu

Konstanty Dqbrowskl

/

..

o

'<11

1~4

DEKRET

z dnia 21 kWietriia 1948 r.

o zmi~nie dekretu z, dnia 7 lipca 1945 r. o odtworzeniu dyplomów i świadectw z uko~czenią nauki~

Nil _podstawie art. 4 Ustawy Konstytucyjnej

z dnia. 19. lutego 1~47 r. o usti-oju i zakresie działania najw'yższych organów Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy z dnia 9 marca 1948 r. o upoważ-

nieniu Rżądu do wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 15,poz. 107)\ - Rada

Ministrów postanawia; a Rada Państwa zatwierdza,

co następuje~

R.ZECZYPOSPO·LITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 27 kwietnia 1948 r ... ,

T R ES Ć

Nr 23

D E. K R E T Y

Poz.

z dnia 21 kwietnia 1948 r. o zmianie prawa o sądach obywatelskich .

z dnia 21 kwietnia 1948 r. o zmianie dekr etu z dnia 7 lipca 1945 r. o odtworzeniu dyplomów i świadectw z ukończenia nauki .

, 155 - z dnia 21 kwietnia 1948 r. o zmianie usta wy z dnia 19 lipca 1939r ojzbach rzemi eślni­

czych i ich związku

,

156 - z 'dnia 21 kwietnia 1948 r . o zmianie usta wy z dnia 2 czerwca 1947 r .. o obywatelskich komisjach podatkowych i .lustratorach spo lecznych

.l57 - z dnia 21 kwietnia 1948 r. o ustalaniu cen na niektóre artykuły w: przemyśle prywatnym

153 154 -

i spółdzielc'zym

465

466

467

470

ROZPORZĄDZENIE

1~8 -

463

RADY MINISTRÓW

z dnia 16 kwietnia 1948 r. o uznaniu stowarzyszenia "Towarzystwo

neum" za stowarzyszenie wyższej użytecz ności

.

Przyjaciół

Ossoli-

4n

ROZPORZĄnZENTE

159 -

Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 20 marca 1948 r. w sprawie zmiany rozporządzenia

Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 22 lipca 1932 r. o opłatach. za legalizację narzędz!

mierniczych

471

153

DEKRET

z dnia 21 kwietnia 1948 r.

o t;mlaOle prawa o sądach obywatelskich.

Na mocy art. 4 Ustawy Konstytucyjnej z dnia

19 lutego 1947 r. o ustroju i zakresie dziąłania

najwyższych organów Rzeczypospolitej Polskiej

i ustawy z dnia 9 marca 1948 r. o upoważnieniu

Rządu do 'wydawania dekretów z m,ocą ustawy

(Dz. U. R. P. Nr 15, poz. 107) ...,. Rada Ministrów

postanawia, a Rada Państwa . zatwierdza, co następuje

a na obszarze Ziem Odzyskanych w porozumieniu

z Ministrem Ziem Odzyskanych może

jeden sąd obywatelski dla kilku gmin.

utworzyć

§ 3. W miastach liczących ponad 10.000 miesztworzy si~ sądy obywatelskie w ilóści.

jaką . ustali Minister Sprawiedliwości na wniosek: ,"" ..

miejskiej rady narodowej. Whiosek ten winien

określać granice okręgów sądów obywatelskich".

kańców