Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich.

Art. 3. 1. N iewa:bne są wszelkie czy:rmości

lub akty prawne

majątku

zd'Ziałane

w . odniesieniu do

op'llszcr.oneg. z wła<&ami okupacyj- '

nymi albo inStytucjami lub osobami, dzia1ają-,

cymi z ramienia tych . władz albo w pororumieniu z nimi, jak rownież urnowy, okre&ne

wart. 1 ust. 2 i 3.

2. NiewaŻIle są wszelłcie . d'ytnl'llości lub akty

prawne zdziałane w odniesieniu do majątków

wymienionych wart. 2. , ust , l i 4 oraz w odniesieniu .do majątków opttszcronv'Ch celem zapobierenia ich przejściu na własność Skarbu

Państwa lub os& prawnych prawa publiczńego

luł? objęciu ich przez okręgowy urząd' likwidacyJny.

Art 4. 1. Nabywca majątku optI'5zcoonego

lub p rzechodz ące go na włas ność Skarnu Pań­

stwa lub os ób prawnych prawa publicznego

na m ocy art. 2 ust. 1 i 4 jest posiadaczem złej·

wiary, jeśli nab ycie majątku nas t ąpiłio na m~y

cz ynnośc i lub akt6w prawnych, kt ó re na podlstawie art. 3 s ą u~nane za nie ważne z- wyj ąt­

kiem umów oznaczonych wart. 1 ust . 2 lub 3 . .

Jest posiadaczem złej wiary ró wnie ż wówczas,

gdy tytuł swój wywodzi od os oby wpisanej

dlo ks iąg hipotecznych, jeżeli os oba ta nab yła

majątek lI1a mocy czynności lub aktów prawnyc h uznanych stosownie do ,przepis.ó w art. 3

za niewa ine ' z wyjątkiem umów, ok re ślonych

w-. art. 1 ust. 2 i 3.

2. Posiadacz zł'ej wiary nie ma prawa żą­

dania zwrotu dokonanych przez sie bie nakła­

dów, choćby prze .. wartość majątku ' wzrosła

oraz moma. od niego poszukiwać dochodDw za

caly aas -posia.łania maj;Ltku..,

•

•

. iDziennik lT s t a w Nr 13

~------~--~~

1'-67

P,oz. 87

,A rt. 's. l. Państwo, przedsiębio"rstwa i

utrat}' posiadania, Skarb Państwa, przedsięinstytucje państwowe,oso'by prawne prawa pu- . bi,,)Tstwa i instytitcje lub osoby prawne prawa

bocznego, instytucje spółd:zieJoz,ę, społeczne i

publicxnego mają prawo zamiast żądania rów. przedsiębiorstwa użyteczności publicznej oraz oowart<lści nakład ó w wykupić mają tek główny

posiadacze majątków oddanych im w {losia- od jego właściciela. "V braku p<) r ul:'wmienia co

danie p~e2 Vl:"ładze państwowe mają prawo

do wan:. nków wyku :: u warunki te usta li ko żądal~ia ró wnowart ośCi d ak o nanych pr zez nich . mlsja s7aqJI1k'O wa, k tó r" j skład " p<J s tępo w<tJli e

nakładów, a Państwo, przedsiębio rstwa i inprzed nią ora:z zasad y ustalenia szacunku i in·s tytucje p·ańs t wowe oraz osoby prawne p'r a wa nych warunkóW. wyku j:u okre ś li Prf'zes Rady

publicznego takiJe i równowarto ści nakładlów Ministrów ' w rozpon:ądzeniu wy danym w ppdJok)(~nanych przez b, władZie okupacyjne lub

rorumieniu z Ministrami Skarbu i Sprawie'd1iwości.

przez osoby i spółki, wymienione w ·prrepisie

)

art,2 ust, l i 4, których mienie przechodzi

4. Ol"ZeC2lelllie komisji 00 do warunków,

iZ mocy prawa na własność Skarbu Państwa lub

wylcuptU nie" ulega zaskarżeniu w trybie adminiosób prawnych prawa publicznego; we wszyst- stracyjnym. Jeżeli s trona nie zgadza się na te

kich tych przypadkach jednak tylko do wy- wamnki, m ore w ciągu 3 miesięcy od dnia

solrości wzrostu . wartości majątku w chwili

doręczenia jej tego orrecrenia żądać ustalenia

zwrotu. Z wartości nakładów należy potrącić

warunków wykllJlpu w trybie postępowania niediochody oraz inne koOrzyści, osiągnięte w czasie

spornego przez sąd grodzki miejsca położenia .

p6siad'ania~.

2, Przepis ust , 1 stJosuje się odpowiednio

do osób, które posiadały majątek na ,zasadzie

umów, wymienionych wart, 1 UlSt, 2 l 3, lecz

tyllro C,l do nakła dów przez nio(' poczynionych.

3, W celu zabe2.pieo;euia naJemoŚoci z tytułU dokonanych nakil'adów Pań' stwo oraz instyt:uc~,

wymienione w ust. 1, uprawnione są dlO

wnie6:ienia ostrzeiJenia hiporeczn<: '.' 0 (' adnotacji)

,clio w}"!Okości pocz)'InilQlnych nakładów, W'kaz

należności za nakłady, zaświadcrony przez 00Jcręgowy urząd likwidacyj.n y/ stanowi. tytiUJł. do

wpit a nia os l rz.e że n ia (adnótac jj) w kSI ędze hl p oteamej (gruntowej~ .

..

Art. 6. 1. Nakłady, dokoll1ane ~ nieruchomości~ lub przedlsiębiorstwach przemysł1o­

wych i hand1Lowych prUJZ b. władze o kupacyjne o-raz p~etl oso by i . spółki, wymie.ni'o ne

w przepisie art. 2 ust. 1 i 4, których mająte!k

przeclrodzi z mocy prawa na własność Skarbu

Państwa lub os ób prawnych prawa )Jłublicz­

ll1ego tudzież nakłady, doronaRe pr~ez p olskie

wła!dize , i nstytucje i przedsiębi,orst wa państ wo ­

we IOraz [in'ez osoby prawne p ol skiego pr awa

publiCl'I1e glO , instytulC j,e sp~zne, prz,e d si ęhio r ­

stwa użyteczności publicznej i przez posiad <ł!c zy

majątków , 'oddanych im w p osia danie prz,ez

władze pańs t wowe ; ,nie podTega j ą "Yydaniu 10sobie u pr a wnione j do przywrócenia p osiadania

maj ątlm glównego , ' jeżeli nakład y te dad zą się

{Log::Jclinie oddzie1ić od majątku gl'ówne go bez

uszkod zenia nakładów lub majątku.

2. Za nakłady w rozumiemu ust. 1 uważa

się" w sZczególności wszelkie substancje mająt­

lrowe, me wyłączając towarów, nawefzakUpi,o-

nych z. fundJuszów właściciela prze(łsiębiorstwa,

o-raz w~zelkie poołąozenia. .i p1'7Jekształcenia majątku.

3. Jeżeli nakłady przewyższają wartlOść ma-

jClUw ,w stJOsUlIlku do jego warrości w ·chwili

majątku.

5. Straty wynikłe wskutek utraty posiada·

nia nie mogą być potrącane z nakł'ad~w.

Dział

Urzędy

II.

Likwidacyjne.

Art 7. 1. TWI()rzy się Główny Urząd Li- '

kwidacyjny i okręgowe urzędy likwidacyjne.

2. Właściwość miejsc:Dwa okręgowego urzędu likwidaoyjnego rozciąga się na obszar

województwa. ' Prezes Rady Ministrów może

w dl'1odze rozporządzenia mrieniać granioe miejsCowej włakiwo ści okręg,owego ' urzędów likwi

da~yj'l1ych.

• 3. Do .zakresu

cyjnych należy

działania urz ęd ów

likwida-

a) zabezpieczanie majątków OpUS7A:7JO<nych'

do czasu objęcia ich w zarząd przez

właściwe ze względu n a r od zaj maj ąt­

ku wtacliz;e,

b) kontl'Ola ·i s po rząq,zan ie in wentarza takich maj ątkó w ,

c) oddawanie w najem lub dzie rżawę mają t ków OPuszcz,onych, pr le z:' aczonych do

tego p r zez władze, wł aściwe ze względu

na ·l'1odzaj majątku,

.

<1') 'PTzedsiębrarue cży!l1ll0ścj) wymienionych'

. pod lit. a ) ---=c) , 00 dlO majątków, przechodzących

na własno ść Sk arbu Pań­

stwa l ub ,os ób prawnych p rawa publicrinego (art.; 2 ust, 1 i 4),

e) sprzedaż ruchomości w p rzypad ku, gdy

zachod'zi nieber&pieclleństwo nis zcz.erU.a

ich substancji lub gd y k oszty ich p'rz~­

chowania są niewsp6łmie rnie wySookie .

w stlOsunrou do ich war tości. .

4.. U nędy likwidacyjne są ponadto po9W'Ołalllł do ap,r awowania iaaycilcz)mlOŚci.zlOCl)o

•

•

.:Ji.iemllJ( Us'taw Nrl1

16~

hR.. 87

z mocy przepis6w rumeJszego dekretu, winień.

nie.zwłQcznie zgłosić te majątki łącznie z WPeil'kimi radJunkami i dowodami oraz g()towizną,

znajdującą się w jego rękach, wła§ciwetnll1'

okręgow~'mu urzędowi likwidacyjnemu.

nych im przepisami niniejszeg'lO dekretu lub

rozporządzeń wydanych· na jego podstawie.

Art. 8. 1. U rzędy likwidacyjne podlegają

Prezes'owi Rady Ministrów. Na ziemiach ódzyskanych' okręgowe urzędy likwidacyjne podJe2. Kto wykracza przeciw przepisowi ust. 1~

gają Ministrowi Ziem Odzyskanych. '

. podlega karze więzienia .lub aresztu dQ lat

2. Główny U rząd Likwida!=yjny może wy- pięciu i grzyWllly do 200.000 zł albo jedne~

stępować do Ministra

Ziem Odzyskanych z tych kar. Właściwymi do orzekania są sądy

z ,wrjo skami zmierzającymi do koordynowa- okręgowe.

.

nia d'liałalnlÓści likwidacyjnej na całym ohs~­

rze Państwa.

Art. 12. 1. Okręgowy urząd likwidatyjny

3. Na czele Głównego Urzędu Likwidacyj- po skontrolowaniu i przejęciu majątkU wenego stoi prezes, miano~lany pTIl1ez Prerresa a,ług inwentarza i bilansu otwarcia, sporz<l:dzIonego przez władze spraWujące tymczas·o wy

Rady Ministrów. Wiceprezes6-w mianuJe Pre·

:zesRady Ministrów na wnio sek prezesa Głów­ zarząd, przekazuje majątki, przechodzące z mocy art. 2 ust, 1 i 4 !na własność Skarbu Pań:­

'legQ U rzędu Likwidacyjncgb.

stwa lub osób prawnych prawa pu!blicznego,

4. N a czele okręgowegJo urzędu likwidaw zarz ąd właściwym' ze względu na' rodzaj macYjnego . stoi dyrektor, mianQwany przez Prejątku ministerstwom 1ub organom samouądu

!~sa Rady Mir, i.s ;: rów na wniosek prezesa Gł6w­

nego U rzędu Likwidacyjne'gl<>.

. terytorialnego albo organom innych osób'

prawnych prawa publicznego ze szczególnym u, 5. Na ' ziemiach oozyskanych dyrektorow WL.ględ;nieniem interesów osadnictwa , i repaokręgowych urzędów likwidacyjnych mianuje

triacji. Właściwe ' ministerstwa mogą nadawae

Minister Ziem Odzyskanych'.

te majątki na własność osadnikom i repatrianArt. 9. Prez,e s Rady Ministrów w pomzu ~ tom , o ile chodzi o ziemie odzyskane w po~­

mieniu z Ministrem Ziem Od'zy6kanych Qkreśli zumi$miu z Mipistrem Ziem Odzyskan}'ch. Wła­

w drodze l'\Ozporząfi.e.nia organizację urzędów dze sprawujące tymczasowy zarząd winny przed:stawil: spis inwentarza okręg.owemu urz~l()wi

' likwidru;:yjnych or.az ,ich up:rawni~nia, w s:zcze - I

likw'dacyjnemu w . ciągu miesiąca,

bilans 10g6lnOŚCl w zakresIe :tbywama majątku oraz od· l

twarcia

w

ciągu 4 miesięcy, licząc od dnia

daw.ania go w najem lub dzierżawę (art. 12).

wejścia w życie nini.ejszego of'kreft1.

Art. 10. l." Każda władza państwowa, sa, 2. Majątki o'puszczone w s t aną przekazane

morządowa, osoba prawna lub fizyczna, . pOw

zarząd właściwym ze względu na. rodzaj

wziąwszy wiadomość o ,ruajątku, który jest , 10puszcZlOlIly lub przechodzi l).a własność SkaI4:ltJ danego majątku minis.te rstwom ' lub . o rgan.om

samo rządu teryto rialnego. Za zgo dą \\ l a ściwego

Państwa albo <osób prawnych prawa publiczneministra

m ajątki te mogą być p'0 n ~dto ,o ddago w myśl art. 2 ust. l i 4, winna o tym

wane w bezpośredni zarz ąd i użytk o w'anie inruezwłoczme zawiadomić. ,właściwy okrę g;owy ustytucjom użyteczn.ości publicznej, i!'stytucjom

rząd likwidacyjny.

sp6łdzielczym, społ~nym, organizacj<om kul.

2. Jeżeli przed objęciem nadzoru przez u· turalnym i oświat.owym oraz .organizacjom pom ocy dl a grup 1udhości szcze gólnie prześlarząd likwidacyjny zajd,:ie potr,7jeba .wydania na.

tychmiastowych zarządzeń w Celu oc11rony ma- dowanych p rzez- Niemcó,.v .

'J-ątku, !najbHższa władza państwowa lulb samo3. Prezes Rady Ministrów w porozumierządowa przedsiębierze !nierzJbędne śmdki, zaniu

z

,Minis trem Skarbu i właściwymi miniwiadamiając IQ tym niezwł'ocmie właściwy urząd .

strami

us tali w drodze rozporządze ń ' tryb za- ,

likwidacyjny.

rządu maj ątków, wymier:.ioll-Y'ch w ust. 1 i 2,

3. Bliższe szczegóły Qra;z zakres obowią­ oraz okre śli warunki prz,~'kazywania w zarząd

zków, ciążących na poszczególnych wł'adnt:h i uż y tkowanie majątków w myśl ust. 2, sposób

' państwowych d~a wykonania prżepi:sów ust.' 1

i warunki uwzględ~ienia inter esów osadnictwa

,i , 2, określi w drodze rozpo nądzenia Prezes

i repatriacji, w ' szczególności nadawania ma- .

Rady Ministrów w 'P'oro.z1'mi~niu z właściwymi ją tk 6 w ·osadnikom i repatriantom na własność,

ministrami.

wa ru nkl dokonyvi'ania: wpłat ( art. 14) , a także

wa rimki zbywania lub likwidac ji majątIMw, 'ddArt. 11. 1. Każdy, kro sprawował z ra- dawania ich w najem i dzierżawę oraz omamienia b. władz okupacyjnych ' zarz·ąd przy,

k

•

.

k'

l b

..

' .k

czy rąg instytucii i · osób uprawnionych do

c

muso.wl'k .od!II1lS,,::ł' '!llY u PCdJwl~!mlczb'Y) J~

. nabpvania i otrzymywania w najem lub dzierr ó wmez az y, KUU Jest w poSla amu u spla- ' .

h ' tk'

.

wuje faktyczny zarząd majątkówopulSzcwnyćh

zawę tyc maJą· OWo

albo . przećhodzącychna · własno ść 5kar'hu Pań- .

4. Przejęcie przez właściwe ministerstwo

stwa lub osób prawnych prawa !publicznego lub organ samorządu terytorialnego majątków

a

.

,

;

l

I

.

/

.

- Diiennik Ustaw

j~r'

13

169

wymienionych w ust: 2 .oraz oddani-e' ich w zarząd i _ użytkowanie instytucjom .okre śl,onym

w tymże ustępie, tudzież oddanie tych ' majątk6w w naj.em lub dzierżawę nie narusza

wynikających z art. 15, 16 i 17 praW' osób,

kt6ry:rp. rria być przywró.oone posiadanie. W razie sprzedaży mafątku osobom tym wypłaca

się uzyskaną ze sprz.edaży cenę.

Art. 13. L Koszty nad~oiu zabezl)ieczają­

zarządu majątk6w opttszcwnych obcią,

żają te ma'jątki.

_

cego i

,

2. Prezes Rady Ministrów w porozumieniu

z Ministrem Skarbu i właściwymi ministrami

ustali w drodze . rozporządoonia sposób . pokrywama looszt6w nadzoru zabezpiecząjącego izarządu majątk6w, których -dochody nie wystarczają na ich pokrycie.

.

/

---------------- ._.Poz

_ -_ ._.-87

..

2. Dzie rżawa lub najem, lawarte na czas

dłużs zy niż do dnia ' 31 grudnia' 1948 r ., mogą

być wypowied ziane przez _osoby wymienione

wart. 15 i 16 jedynie z zachowaniem 6-miesięnnego terminu wypowied-oenia . na koniec

roku ka1e ndarzowego, jednak nie wcze śn iej niż '

r.a d:rień 31 'grudnia 1948 r \V razie za niccn ania wypowieclz,cnia przedłuża się dzi e rżawa lub

najem na dotychczasowych warunkach na czas

niooznac2iOny z zastrodeniem, że w umo wę ws ~ ę­

pują iQS.{)hy wymienione wart. 15 i 16.

3. Czyns?, z tytułu dzierżawy lub najmu

przysługuje Gs obie uprawnionej (art. 15 i 16).

. ' Art. 18 . Osobie, które j zostanie pr;.:ywl'óco-_

ne posiadanie majątku QPuszcionego w trybie

niniejszego dekretu, j,eżelinie jest ona właści­

cielem t'e ~o majątku, służy tyIk,o zarz ą d i użytkowanie.

3. Pokrycie powstałyc:h niedoborów, wyArt. 19. Za z~odą okręgowego urzędU!

mi6niouych w ' ust. 2, nastąpi przy wydaniu likwidacyjne~o na wniosek os o-by uprawnionej!

mlljątku osobie u Iyrawnionej' albo przy jego . (art. 15) wfa'ściwa władza, zarządzaiąc a masprzedaży lub likwidacji. .

j.ątkiem , ffi'::>że przywrócić j,ej posiadanie ma- jątku.

.

-.

Art. 14. Wszelkie wpływy, osiąga:ne Z ' zaA.rt. 20. 1. Do rozpoznania wn~o sku Q przyrz~aneglO majątku OpUSZCZiOneglO po potrą­

wr6cenie posiadania, jeieli Qno nie nas t ąpiło

oeniu wydatk6w b1eżących, lmsztów nadZlOl'u

~ zariądu oraz rÓwnowartQści nakfadlów, na- ' w trybie art. 19, właściwy jest sąd g rodzki

leży składać na specjalny rachunek Gr6wne~o . miejsca, w którym znajduj1e się Opru.szC'lionYi

mająt,ek.

.

Urzędu Likwidacyjnego .d o państwowej instytucji banJrowej, wskazanej przez Ministra Sblr2. P,o stępowanie tQczy się wcd iug przep~­

bu.

s6w. kodeksu postępowania cywilnego" jeżeli'

przepisy 'niniej sze~ dekretu nie stanowią iną­

Dział III.

czej.

Pl'zywl'ócenie posiadania majątków

Art 21. 1. Sąd g rodzki' po oO trhymaniu

:opuszczońych.

wniosku o przywrócenie posiadania niezw~ocz­

Art. 15. 1. OSI()·bie, która w związku z wojną nie podaj,e o tym doV'(iac1omości przez wywieszenie zawiadomienia w l,okalu sądu, wyznaczarozpoczętą.1 wrz-eśnia 1939 r. utraciła posiada.ni<? majątku, naLeży na jej wruQsek przy-o - jąc jednoczcś nie te rmfu r ozprawy ustnej .

wrecić pt@siadanie tego majątku, ]ieiJeli co do

2. S ąd wezwie na foOzpraw~: wnioskodawteg.> nie zachodzą przesrzlmdy z art. 22.

c6w, właściwy okrę~owy urząd likwidacyjny, •

2. Wnioski o przywróceme posiadania ,władze lub 'org anizację ~osp'od a rcz ą, .pod której

zarządem majątek się znajduje, oraz osob y,

w trybie przewidzianym w niniejszym dekrecie

które zgł10siły do majątku ' swoj.e prawa lub'

można składać do dnia 31 grudnia 1947. r.

znajdują się w je~ posiadaniu. W sprawach!

Art 16. 1. Gdy osoba, wymieniona wart." o nie ruchomości ziemskie zamiast okręgowego

15, zmarła lub -jest nieQboon~· P'F2Ywróoonia - urzędu likwidacyj,neglo należy wezwać powiatDwv . urząd ziemski. Do zas t ępstwa są.«..we~o

posiadania mogą żądać jej krewni w liIDi

prl8itej (zs tępni i wstępni, r~wniei dzieci rue- praw i interesów okręjlowych urzędów -likwidacyjnych oraz władz, urzędów, przedsięb10rstw

śIubine), bracia i siostry oraz ma~ek. Maq-i instytucyj państwowych, pod których zaŻ0l1ek moZe żądać wprowadz6nia w pf:lsiiadan.ie

rządem majątek się znajdujle, powołana jest

b~z względu na to, czy zwiątrek małżeń".s.}m

Prokuratoria Generalna Rzeczypospolite j Polrostał zawarty w formie prawem przepi.sanej.

skiej na zasadzie ogólnie obowią.zujących prz,e 2. W razie sporu przy zbiegu osób upraw- pisów o działalności Prokuraoorii G~ne ral ~ej.

ni-onych do żądania przywrócenia posiadania

3. Jeżeli z wnioskiem o przywróoenie poS1JDsuj~ się przepisy prawa cY'Yilnego.

siadania wys t ępują osoby wymienion e war t. 16

ust. 1, zarzut, ż·e inne osoby maj ą równe l ~lb

~rt. 11. 1. Objęcie w posiad.anie majątku

lepsze prawa do p osiadania, może być pod~l!~­

Od<lane~ w najem lub dzierżawę w myśl art. 12

siony wyłącznie przez osoby, ro sz<:zące SOb ie

może nastąpić dorłero po upływie ' terminu'

dZierżawy lub najmu.

takie prawa.

'\,

•

.

.~

1",

- -------

Dziennjk U sifa w Nr "ll

r , '!

170

Po'Z.87

Art. 22. 1. Nie może b yć przywrócone po- I1oz.strzygaj'ące ·sprawy w rreczy samej pobiera

siadanie maiątku opuezOZiOlJe~, który podlega się J lJa wpisu 5t1ostlJl}łrowe'~ od warvOOci ma·

jądru, będąceg.o p-r:u:dmiotern sp'r awy. Od za·

przejęciu P~e?' Państwo lila · wła~o'Ść Srosl0:Vme do przepisów ustawy , z . dma 3 stycznra żalleń :rta inne po'Stanowienia pobieTa się .1/20

l'f}4ó r. 00 przejęciu na własIT4Jść PańsD~a pod- wpisu s [·os1'l';Jk owego. Poza: tym s-to suje się od~tawowyoCh gałęzI g;cspoda:rki Tlal'odowej ( Dz. U. I powied'flio przepisy o k osztach sądo:vych.

R. P. Nr 3, poz. 17).

2. Przepisy i(} wynagrbd6eniu za pI<>wa2. Go dlo przedsiębiorstw, kt6re z mocy clzenie sprawy nie mają za.stos,o wania.

'PJ:zepisów us tawy powoł~j w oot. 1. mogą być

Art. 2-9. no' wylronania postan>0wielfJ. sądu

przejęte pyz·ez Państw~ na Wlasli.0ŚĆ, władza

lub instytt:cja boezpośJedIDo podległa minister- .W s jp r awacn, p:rzewidzi.aaych niniejs-zymdekli'e~

stwu, p..::d której zarządeIp. przensiębio rs " "'d się tem. s to suje się przepisy)wdekS<u pos t ęp(l)wania

znajdujJe, moZe naid.alej do dnia 31 grudnia cywilne g\~

1946 r. zgłosić. zarzut, źe pI7!edlSiębiorstw~' podArf. 30 1. W razie :z głosOOł"ria w wku

lega przejęci!l przez PaństWlO na wfasa'o,ść . · .

po s- tępówania rm-ze7Jeń z t ytuliu rrałdadówsąd

3. W razie zgllosz:e:nia t~go zar.illtu sąd 'm reka p.YZywró~en.ie posiadania, a E)(} do, tyci

z-awiesi postępowanie_

roszc'reń b.ądźoxl1a€za wysolrość i s:pos& ich

zapłaty

zg,o~dnie z wamnkami ug'ł)dy, bą>d'Ź

4. Sąd na żądanie wnioskodawcy' pod1ejw

braku

takiej ugody odsyła strony Llla drogę

lIlIlii!e dalszoe Jl105iępt)wanie w przypadkur:ozstrzy- sp,oru.

~:nięÓla spTawy i() puejęrie . pliZ-edsięli)i.orstwa

przez PaństWlCll' Da własn.oŚć lu-b w prz.ypad:ku .;

2. W smsnnku dery Ska]j\l)u Państwa, ~'­

JlI~T1leję.cia g,c> przezPańsłwo lla:, wlaSil'.llO~ . siębiorstw i instytucyj paiIstwowydl oraz ,rnJÓf)

. dlO dl1ia 31 grudnia 1946 1'.

prawnych prawa publicznego pI2ywrócenie posiadania mOże nastąpić tyfJ'w za cI'o6:tatecz-nym

Art. Zl. I. Sąd zarządza ~akie pmt(powanie , zabezpiec'2em<em należności żądanych z t}'tUłIl .

oo:w>Qoowe, jalcie mma ' za wosJraza'l'le, 0la'Z' prze- i. naJttao'ó,w, w stos'fllrIkio zaś dla inny;ch od

pm·w adza 'Z 11~ wszełlde dowDc1r, jakie

sąd nabże zabeąJieczenie, jeżeli t:Jo; j.eer ni.

okażą . się kO'PlTeczne <!Da wyja§n:iienia s-pr.łwy~ . i

rl!Jęd:iae dla uclrriorrienia struny od. ~

2. W - braku . dokumentów, wymaganych aeństwa ufIary takkJr roszczeń.

p1"Z€Z lOoowią!lujące pr.zrep.isy prawa cywi:hlego,

sąd ns~ala (Jdn<F~ne ohłJ~ci ws~1k:imi" <WArt. 31. Praw<ImOcne postanowienie sądu

w<ldami, w szczeg6lności w dr~ dowodu :z.e o przywróceniu posiadania nieruchomości, ma·

świadków :oraz przesłuchania stron.

jącej \IIrxącl7oLl~ księgę' hlpo.teoJl~ (g.m:ntową) ,

lUb in:nycl1 praw hipotekuwanych uile'g a . u'j aw3... Sąd nie j40st :.twiązaD:y w :ukresie po.ste- niemu, jeżeli OSIODa, na rzecz której ol'l3lelClrono

pm.warua, wymien.ioneęp w niniejszym artykule, . .

~n?omi;e ~adania, .me-i~. wpisanym

wnią:s,kam.i i <>świack:zeniatini s.tron..

.

~aśricJeJJem meru~ a .:remI ~ 10

Art. Z4.} W posta~owieniu rozstrzygają­ , inne prawa ~an~ JIIly prawa te JllIe tę

cym s;piTawę sąd <OJ'Zeka, czyT 1mm1:l i odnośnie W! tej lGi~dze na. jej rzeat zastJi2le~. Pl'2W1Omocne postam.owi6ńe sądt;t. o p.1'2ywn)CHli,U! JPO• jakieg:'tj majiątku pfZyW'J'a<::'3 pooiadani€ _

siadania zarejestrowaneg0 p,rzedsięb~rstwa u2. Postanowienie sądu 00 clio mająUru, znaj'.. lega u jawnienitu. we wfaśdwym re}eiStrze hanaUląc.egQ s.ię pod zarząche:m pahstwowym lub zadlowym.

rządem. innyeh IOSOO prawnycn prawa pubI:icz. I:l.eg~,. nie ule.g a natyclm:rias~wremu wykonaniu.

Art. 32. l. Praw,om'OCJi.I)e pos'lta11lflrwie!nie

i

e

, Art. 2'5.

Zaża]:enia

na postanowienia u 'W'Zg!ędn>iające lub odd'ałaj,<lce wnioski' O ' przywnkenie posi:adani'a n:npomaje sąd okręg.owy

na ro:z p rawie.

'

Art. 2'6. Sprawy 10 pnyw1!'«eme ~­

dlania wirmy być trnłt0wane jalro pilne 1 rel"~

mi!ny FOO'pta.",· '" ~h Sf"rawach wirm.y być "'y,

w ' p-n€();m~ocie .

przesądza

prawa

pU)lWYOCeilil,i,a

wl:. sn!6Ś€i

posiadćm:iaa

ma.i~t:la!lL

2. Do czasu ustalenia łvtuJu własności ma·

iątku mogą :inne osol>y.. , majJÓl~e -równe i'of,

k~

prawa,. żądać mUany JlI06taIllOwiOOia

w przedmiocie przywróctenia poSiadaińa w trybie l.JIStalicmym wart. 20'.

m~roRe'. pma kr()lkjn05dą.

Art. 27.. W s.prawach o przywrócenie po-

siadania kasacja ni~ s;luźy.

Arf 78. l. Od ~kdw o JlIl't'j.''<'iomie

elaZ 00 mżaFdr. na ~W_1t

~'Siadania

•

.'

'h_'_jen_~1{ fls!taw Nr J3 _ _ _ _ _ _ _ _ _1_11_,_' _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~

' ~~.ft1

2. Bieg k :rmmu ~awnienia J:i.<x'Y' .si~ od

.dnia upxawrunocuieni1. się postanmVlenia o

przywróceniu posiadania.

3. N a żądanie osoby interesowanej sąd

grodzki mie jsc a polo;1)erlla majątku stwierdza

nabycie tytu.ru wlasn'ości w drodze postępowa­

nia ' nies p ornego.Postaoowienie sądu stanowi

tytuł do prze pisania prawa własności lub innych praw hipotekowanym w ks~ mpo- o

tJocmej (gruntlOwej). '

.

Art. 34. 1 . . Skarb Państwa i · związki samorządu

.tecyto.riawego

dawnienie (zasiedzenie)

jątków opus~COO!l\'Y~h

a)

nabywają przez przetytuł własności , mai-

00 do nie ruchomości z uip'ływem lat 10,

b) 00 dorilchomości 2: wpływem lat 5, liw obu przypadkach od !mńca roku ka

. lendarzowego, w którym wojna 'Lootal'a ukońmąc '

ClIOTIa.

. ,Art... 31. ł. Minia t.ec Skarbu okrdli spo6.61b

~>idacJl

urzędów

TymaasowegJO

Za'rządu

Państwowego.

2. U rzędy ,likwi<4cyjne przejmą, wszelkie

prawa i obowiązki ui-zęd·ów Tymczasowego Za_ o

rządu Państwo'1li'eglO w ga-amcach ' swoje~o ' za·

kresu działania, określ'onego przepisami nitniejszeglO dekretu.

Art. 38. 1. Wykreślone .na mocy .art. 8

ust. 1 dekretll1 z dnia 6 czerl'ica 1945 r. o

mocy obowiązującej orzeczeń sądowych , wydoa1'!:ych w olrresie<Ołrup'a<:ji niemieckiej na ' terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U . R. p_

Nr 25, poz. t51), wpisy hipoteczne i rejestpowe, dotycząoe majątk6w j>rzechodzących na

podstaw]eart. 2" 'lISt. 1 i 4 niniejszego dekre t'l!

na rzecz Skarbu Państwa i o'S6b prawnych

prawa pub.łJcznego,Uiłegaj" przywróceniu, a

wpisy takie dlOtychczas niewykreślone nie uJe,.

gają wykreśleniu .

.

2. Roszaenia o zwrot d1Qchodów, pobranych z majątków opuszcz.oo.ych. przedawniają

siC z upływem lat .5; licząc od. końca rokJu

kalemdafZ10wego, iN którymz'ostały pobrane.

3.. Majątek opuszczony. oddany w zarząd

i uzytkowanie instytucjom i organizacjom

wymiooi!Onym wart. 12 ust. 2, przechodzi na

ich własność, jeżeli bezpośrednio przed upiy, wem terminów przedawnienia (zasiedzenia),

wskazanych w ust. 1, znajdOwał się w ich

pt(}siadaniu 00 najmniej pr2!~ lat 8, j'eżeli cho-dzi o me ruchomości, a 00 najmniej przez lat

3, jeśli chodzi '0- nuchomości.

Dział

IV.

P~pi5ł' . p"uiścioWe.

Art. 35. Pos ranowienie sądowe,odmawia­

jące

przywróoenia p osiadania majątku, a wydane na podstawie art. 25 ustawy z dnia 6

mai a 1945 r.o majątkach opuszczonych i

. p o rztle,oiJly€h (Dz. U. R. P. NT 17, poz. 97) i

art. 24 dekretu z dnia 2 marc a 1945 r . O '

majątkach I()PUszcz,~nych i porzuconych (Dz.

U. R. P. Nr 9, poz. 45), nie tanwje przywrócenia posiad.ania majątku na , podstawie przepis:ó w ninlejszcfS10 dekretu w trybie art. 20.

Ari. 36. Przep·iBy ninie jszego dekretu stosuje si.ę również' do .sp'l·awtoczących się przed

sądami lub urzędarni,a w dniu wejścia w ży­

cie niniejszeglo dekretu jeszcze nie t'ozstrzygnię­

tyeh oraz do wykonania postan~wień, zapi'l~ pDed dniem wejścja w żyae niniejsz.e~

~;;

..

2. Prawa Skarbu Państwa lUlb osób pra wnych prawa publiczne~o. do których odn'Oszą

się wpisy, wskazane w ust. 1,. podle gają ujaw:nieniu w księdze hipotecznej (gruntowej) lub

wpisowi do rejes tru handlowego na wnios'ck

wła~iwe~,o okregowego urzęd'li likwidacyjnego.

Dział

V.

.

Pnepiay końQOWe .

Art. 39. Przepisy ninie jszego. dekretu nie

naruszają postanowień dekretJU z

śnia 1944 r. o przeprowad!zterniu

d'n ia , 6 wrzereformy 'rolnej W brzmieniu olbwieszczenia Ministra Rolniotwa i Refo rm R'ołnych z dnia 18 stycrnia

1945 r. (Dz. -U. R. P. Nr 3, proz. 13), dekre'tu

z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektó~ '

rych lww na wlasoo,ść Skarbu Państwa ( Dz.

U. R. :B. Nr 15, praz. 8.2), u~awy z dnia

3 stycznia 1946 r ." o pr.rejęciu na własność

Państwa podstawoOwychgałężigospodarlci narodowej (Dz. U. R. P. Nr 3, poz.. 17), ani ,

. innych przepisów prawa, na podIStawie ktÓlrych'

Państwo moZe diokonać wywł'as~ia ma3ą~

ustanowić p'I'z ymuSoowy zarząd lub wprowadzić

lunę ograniczenia prawa własności lub posiadania.

}\:r t. 40. Wy'kJonanie

DllueJszegt>

dekretu

porucza. się P~1Vi Rady Mll?slrów Oł'~

wIaściwym ministmffi, k:a.ż(iemu w :tego zakreslC

działania.

Att. 41'. Dekret niniejszy wchoodri .. życie

dIoiem ,l ogblellia. .Równocześnie traci moa

, obowią.zui<l,(:ą ustawa II daia Ó maja 19.45 r. o

~

•

Dziennik II staw Nr 13

----------------

172

- _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~~

p;;,.;,..I()Z:..-,~7--i_88

M1nister Rolnictwa i Reform Rolny~

Stanisław Mikola;czyk.

majątkach opuszcwnych l porZlUconych (Dz.

U. R. P. Nr 17, poz. 97), zmieniona usta,*,ą

z dnia 23 lipca 1945 r. (Dz. U. R. P. Nr 30,

poz. 179) . ,

w/z Minister Zdrowia

Jerzy Morzyelli

P rezyd ent Krajowej Rady Narodowej

Bolesław Bierut

Minister

Przemysłu

Hilary 'Mlnc

Prezes Rady Minist rów

Edward Osóbka-Mora wski

Minister Aprowizacji i Handlu.:.

Jerzy Sztachelski

Minister Obrony Narodowej

Michał Zymier~ki

Ministe~ POCzt i Telegrafów

Marszałek Polski

Tadeusz J(apelińs/i:i.

w/z ' Mim:ster S p'raw Zagranicznych

Zygm1Nlt M odzelewski

w/z Minister Komunikacji

Zygmurlt Balicki

w/z Minister .ĄQministratji Publicznej

A!.eksa.'lder Zaruk-Michalskl

wjrr. Minister ~Ultlll'ry i Sztuki

Milnister Skarbu

Minis't er SprawiedaiWlośd

Hetnryk SWiątkows(?l

•

,

.

Leon Kruczkowski

Konstanty 'DąbMwski

wIx Minister .Odbudowy

Juliusz Zakowskl

Minister, Oświaty

Czesław W ycech

Minister Bezpieczeństwa PubEczm.ego

Stanisław Radkiewic.z

Minister Inf>OImacji i t>ropagandiy

. Stefan Matuszewski

w/z Minister Ziem Odzyskanych: '.

Jarz Wasilewski

Minister 2eglugi i Han<llJu Za,graniezne~

Stefan Jędryclwwski

Minis1er Pracy' i Opieki Sptolecznej

Minister Le śnictwa

Sta/l islaw Tka cz,ow

Jan

Stańczyk

88

DEKRET

dnia 20 marca 1946 r.

o zmianie właściwośdlwłedz w za1cresie zaopatrzeń oraz o urrormowaniu charakterv

stownku słuźbo'ł'ego pracówników Pańlłtwowego Zakładu Emerytalnego.

Na podstawie ustawy . z dRia 3 styCZll1ia

19.45 r. o trybie wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada ,

Ministrow postanawia) a Prezydium Krajowej

Rady Nar,odowej zatwie roza, 00 nas t ępuje

Art. 1. W ustawie z dl!1ia 11 grudnifl. 1923' r.

o zaopat rzeniu ,emerytalnym fiunkcjonariuszów

państwowych i zawodowych wojskowych (Dz.

U. R. P. z 1934 r. Nr 20, poz. 160) z później­

szymi zmianami (Dz. U. R.· PL z 1935 r. Nr 85,

~. 521, Dz, U'. R. P. z 1938 r. Nr 17, poz. 125,

Dz. U. R. P. z 1939 r. Nr 28) pOiZ. 183, Dz.U.

R. P. z 19451 r. Nr 44) poz. 248) z uwz ględnie­

niem treści art. 10 ustawy z dnia ' 18 marca

1'932 r.(Dz. U. R. P. Nr 26) poz. 239) wprowa- '

drta się ilastępujące zmiany

.,

1) art. 27 otrzymuje brzmienie

"Art. 27. Zaopatrzenie emerytalne (uposażenie emeryta) pensję wdowią i sJ.e..

l1OC<i), odprawy, zwrot lwsztów pr.oosiedlenia i pośmiertne po emerytach przyznaje, wymierza i wypł'aca Państwowy

Zakład ' Eme r ytalny.

'Zaopat rzenie emerytalne (uposażenie e ·

me r yta, pensja wdo wia i sieroca) powinno być przyznane i wymiemone

w ciągu 30 dni od daty przeniesienia

w s,t an spoczynku luh śmierci ,funkcjonariusza państwowego.

W razie · niemo żno ści wymierzenia za- -opatrzenia emerytalnego w prrewidtzia. lIlym terminie Państwowy Zakład Eme·

'" . .

"

'.

USTA

DZIE

RZECZY-POSPOLITEJ POL,SKIEJ

•

Warszawa~

dnia 19 kwietnia 1946 r.

Nr 13 ·

T RE Ś Ć

ros.,

I

D E Je R E T y,

87' - z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

88 - z dnia 20 marca 1946 r. o zmiJnie właściwości władz w zakresie zaopatrzeń oraz o unormowaniu charakteru stosunkn służbowego pracowników Państwowego Zakładu Emeryt~inego

89 .:.:.. z dnia 20 marca 1946 r. o zmianie i uzupełnieniu ustawy o Iikwidaeji Kasy Emerytalnej dla

robotników kolei państwowych w b. dzielnicy pruskiej.

•

90 - z dnia 20 marca 1946 r. o zmianie dekretu z dnia 4 sierpnia 1945 r. o tymczasowym U1:egu- \

lowaniu uposazeń funkcjonariuszów służby bezpieczeństwa •

J1 - z dnia 20 marca 1946 r. o przeniesieniu siedziby Politechniki Śląskiej

92 - z dnia '22 marca 1946 r. o utworzeniu wydziałów elektrome'chanicznego i . geologiczno-mierniczego w Akademii Górniczej w Krakowie

RO;Zi"ORZĄDZENIE

,

. .

16.'

172

17'

175

175

175

PREZESA .RADY M;INISTROW

93 - . z dnia 28 marca 1946 r. w sprawie zmiany i uzupełnienia cen detalicznych i hurtowych na

artykuły żywnościowe reglamentowane

176

R O Z P O ' R Z Ą D ' Z EN I Al

ł4 -

Ministra Przemysłu z dnia 26 grudnia 1945 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Aprowizacji i Handlu . o uregulowaniu ceu węgla, koksu i brykietów na rynek krajowy

>5 -Ministra Odbudowy z dnia 9 lutego 1946 r. o uchyleniu rozporządzenia Ministra Robót Pub1ic2:nych z dnia 18 czerwca 1929 r., zawierajicego przepisy o granicach wytrzymnlości

materiałów i konstrukcyj budowlimy~h

96

Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 m'arca 1916 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Sk~rbu

o naleznościa,.h ławników.

t7

98 -

Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 kwi"tnia 1946 r. w sprawie utworzenia Sądu Okręgoweg o

w Częstochowie i w sprawie przeniesienia części ksiąg hipotecznych z w y działów hipotecznych Sądół- Okręgowych w Kaliszu, Piotrkow'ie i Sosnowcu' do wydziału hipotecznego Sądu

Okręgowego w Częstochowie.

.

.

.

•

•

.

.

•

.

•

.

.

.

Ministra Sprawiedliwości :Ii dnia 5 kwietnia 1946 r. w sprawie włączenia okręgu Sądu Grodzkiego w Opocznie do. okręgu Sądu Okręgowego w Piotrkowie i w sprawie przeniesienia częś~i

ksiąg hipotecznych z wydziału ' hipotecznego Sądu Okręgowego w Radomiu do wydziału hipotecznego Sądu Okręgowego w Piotrkowie

J 77

178

119

179

180

•

87

DEKRET

.Z

dnia 8 marca 1946 r.

o maj"tkach opuszczonych i ·poniemieckich.

Na !PfO'dstawie ustawy z dnia 3 stycznia

wydawania: dekretów z mocą

ostawy (Dz. U. R. P. Nr 1, pPZ. 1) - Rada

~w ptostanawia, a Prezydium Krajowej

Rad'y Na1'lOdowej zatwie rdza, co nas·tępuje

Dzial! L

Pl'Zepisy. ogólne•.

J\Jrt. 1. l. Wszelki mająteK (ruchomy i

ruchomy) osób, kt6re w zwią~ku z WOjną

1~5 ~.. I() trybie

me

".

..

rrOipoczętą 1 września 1()39 r. utraciły je go

posiadailue, a następnie gu . nie od zys kały! jest

majątkiem opuszczonym w rozumi eniu niliiej szeg'.J dekretu. '

•

2. Uważa się ' również za opuszczony m ajątek (iuchómy i nie mchom y)., b ędący w pos ia daniu osób trzecich na podstawie. umowy , za\vartej z właścicielem, j1ego . prawnymi nas t ępca ­

mi, osobami prawa icl'L re prezentują cymi lub

..

•

•

Dziennik Ostaw Nr 13

.~----------------~

1_6_6_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _-=--__ Poz. 87

działaJącymi w intere sie tych os6b, je:reli u:nowa ta miała ' na celu uchronienie te go majątku

od utraty w związlru z wojną lub okupacją .

3. Prz'e pis ust. 2 stosuje się także do

wszystkich przypadków, gd y po's iadacz majątku

wywod zi swe prawa od osób, które w kolejnym

n as tę pstwie opie rają swe p rawa na pierwotne j

umowie, o kreś lonej w ust. 2.

4. Nie uważa się za mająte k optll's zczlOny

praw najmu pomieszcz e ń i bud ynk ów, chyba

że s tanowią częś ć skla~wą istnieląC}'lCh prze d siębo rstw pr7.emysłio-wych 111b hand lo wych.

Art 2. 1. Z mocy samego prawa przechodzi na. własność Skarbu Państwa wszelki majątek'

a ) Rze szy Niemieckiej i . bykgo Wolnego

Miasta Gdańska ,

b ) Qbywareli Ruszy Niemieckiej i byłego

Wolnego Miasta Gdań-ska z wyjątkiem

osób narodowości polskiej lub ' innej

przez Niemców piześTh.dowanej,

. c) niemieckich i gdańskicll osób pra-wnych

z wyłączeniem osób prawnych prawa

publiczneglO,

d') spółek lrontrolowanych pr.zert obywateli

niemieckich lub gdańskich al'bo przez

-administrację

niemi~ką

lub

gdańską,

e) QSób zbiegłych do nieprzyjacicla.

2. Przepisu " ustępu poFrzedrlają.oego nie stosuje się dn· 'Il~ przedmiotów osobistege

użytku, należących dlO -os6b, wymienionych pod

lit. b ) i e ).

.

3. Minis~e r S prawiedliwOści Vf porozumiemu z właściwymi ministrami ~16tali w rozporządzeniu , jakie osoby i spółki oraz w jakim

postępowaniu uznane będą za Podle gające

pisowi us t. 1 lit. b) , _c), d) , e). '

_ '

pme-

. 4. Majątek niemieckich i gdańskich osób

, prawnych prawaopublicznego (ust. 1 lit. c) p.rzechod'Zi z mocy samego prawa na 'własność

odpo wiednich polskich os ób prawnych . W braku takich os ób lub w razie zbie gu zaintereso'wań kilku osób prawnycp uchwała Rady Ministrów Ibz:naczy oso bę prawną, na własność

które j ma p rze j ść maj ątek.

.

,

5. Z mocy prze pisu niniejszego artykwł'U

n ie przechodzi na ' wJ-as noś ć Skarbu Państwa

lub o sób prawnych · prawa pulblicznego triajątek określony w ust. 1

.

.

w stał zajęty lub skonfiskowany

prz~zb. wJ adze okupacyjne, chyba że

maląte k'ten stanowił r r 7.f dt-em własność

Skarbu Państwa: lub ws pomnianych osób prawnych, albo zajęcie luD k-oufiskata detyayi'y mienia osób. lub 1łpÓ-­

a ) kt ór y

•

lek, wskazaD~ w U .t . 1- i; 4,.

b) którego w~bycie się na rzecz osób

i spałek, wymienionych w ust. l i 4,

nastąpiło po dniu 1 września 1939 r.

pod wpływem gr.o źb y , uprawniaj ącejl

właściciela, zbywająceg,o mająte'k d o uchylenia się od skutków pra wnyc h . 0ś wiadczenia woli.

Majątek; o któr ym m owa w ustępie

niTł1ej sz)~m , uważa się za opuszczony, jeżeli

pod pa d a pod przepis art. 1.

6. Prze j ś cie na włas no ść Skarbu Państwa

lub 'os ób prawnym prawapQl!blicznego nieruchom ości i wszelkich praw hipo k kowanych

- z m ocy p r zepis ów niniejszego dekre tu podlega

ujawnieniu w księg ach hip otecznych (gruntówych) na wniosek właściwe glO okrę gowego urzędu Hkwidacyjneg:o.

'

.

.

7. Wie rz ytelności pieniężne i inne prawa

należne osobom i ' sp6Hmm, których majątek

z mocy ust. 1 przechodzi na wł asność Skarbu

Państwa lub osó'b prawnych prawa, pl\.lb1ic~ne­

go, uznaje się za zajęte na r.zecz Skarblu Pań­

stwa lub osób prawnycll prawa publicznego

z mocy samego prawa.

"