Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. o Najwyższym Trybunale Narodowym.

Art. 4. Wykonanie mmeJszego dekretu

porucza się Ministrom: Zdrowia i Administracji

Poz. 44 .i 45

Art. 5. Dekret niniejszy wchodz~ w życie

z dniem ogłoszenia.

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

Bole s ław B jerul

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka - Morawski

Minister Zdrowia

Franciszek Litwin

wiz Minister Administracji Publicznej

Aleksander Zaruk-Michalski

Publ ~cznej.

45

DEKRET

z d nia 22 stycznia 1946 r.

o

Najwyższym

Trybunale Narodowym.

Na .podstawie ustawy z dnia 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawania dekre tów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada

Ministrów postanawia, a Prezydiqm Krajowej

Ra dy Narodowej zatwierdza, co następ u je

Art. 1. Tworzy się Najwyższy Trybunał

Narod owy oraz Prokuraturę Najwyż s zego Trybu n ału N 3rodowego z sied z ibą w miejscu siedziby ~ąd u Najwyższego.

Art. 2. 1. Najwyższy Trybu n ał Narodowy

składa się z Prezesa i sędz i ów.

2. Prokuratura N a jwyższego T r yb u n a łu Narodowego składa się z Pi er wszego Prok uratora

i prokuratorów Najwyższ eg o Trybu n ału Narodowego.

Art. 3. 1. Najwyższy Trybuna ł Narodowy

orz eka w skł adzie 3 sę d ziów mianowanych

w myśl a rt. 4 ust. 2 oraz 4 ł awników powoła­

nych w trybie a rt. 4 ust. 5.

2. Ławnicy w spra wowaniu s wego urzędu

są niezawi śl i i podl e g';lją tyl ko ustawom.

Art. 4. 1. Prezesem Najwyższego Trybunału Narodowe go jest Pie rwszy Prez es Sądu

Najwyższego.

2. Prezydi um Kraj owej Rady Narodowej

w niosek Mi nistra S prawiedliwo ści p o wołuje

spośr ó d osób p osiadaj ą cych kwalifikacje sę­

dziowski e

a) sęd z iów N a jwyżs z e g o Trybunału Narodo wego,

b) Pierwszego Pro b rat ora i prokuratorów

Najw y ż szego Tryb u nał u Narodowego.

3. S pra wowanie funkc ji s ę dziego, orzekaiąc ę g o w sądach powsz ~ chnych iub specjalnych.

nie je st przeszkodą do powołania na stanowisko

sę d zi e go Najwyż s zego Try bunału Narodowego.

4. Sprawowanie funkcji prokuratorskich

w sądow n ictwie po wszec.bn ym lub specj alnym

nie jest przeszkodą do sprawowania funkcyj

na

prokuratorskich w Najwyższym Tr)'bunale Narodowym.

5. Listę ławników ustala Prezydium Krajowej Rady Narodowej spośród posłów Krajowej

Rady Narodowej .

Art. 5. P rezes, sędzio w ie, Pierwszy Prokurator i prokuratorzy Najwyższego Trybunału

Narodowego zrówna ni są w prawach i obowiązkach z Pierwszym Prezesem,

sędziami,

Pierws zym Prokuratorem i prokuratorami Sądu

Najwyższego.

Art. 6. Postępowanie przed Najwyższym

Narodo wym odbywa s i ę według

pr2 episów kodeksu postępowania karnego" o ile

przepisy dalsze nie stano w ią inaczej.

.

Art. 7. 1. W sp rawach podlegających wła­

ściwości Na j wyższe g o Tryb u nału Narodowego

prokurator Naiwyższego Trybunału Narodowego

może z a rządzić tymczas ;'l we areszto wanie.

2~ Art. 164, 165, 168, 169 i 17 1 kodeksu

postępowania k?rnego nie maj ą w t ych przypadkach zastosowania.

3. Prokurator Naj w y ższego Trybunału Narodowego mo ż e prz e prow a d z ić oochodzen ie

bądź bez p ośrednio, bądź za pośr ed n i ctw e m

prokuratora sądu specjal nego iub pro kuratora

sąd u okręg o we go , orgar: ów bezpi ec zeństwa publicznego lub Milicji Obywatelskiej, bąd ź też

z w rócić się o dokonanie poszczególnych czynności sądowych do sę d ziów śledczych lub są dów

grod ?kich.

4. Na wniosek prokuratora Na j wy ż sHgo

Trybunału Na ro dow ego prowad zi s ię śl e d z two.

\Vniosek prokurat ora Naj w yższeg 0 T ry bunału

Narodowego w ią ż e sędzi e g o śl ,' dczego. N a postanowienie sędz i ego śl e dczego w przedm ;ocie

wszczęcia śl e dztw2 nie służ y zażalenie.

5. Na postanowienie proku ratora, umarzające doch odze n:e, lub sędz i ego ś l edczego, umarzające śledztwo, pokrzywdzonemu nie służy

.

Trybunałem

zażalenie.

6. Prokurator może w loku dochodzenia

lub śledztwa z a rządz i ć zajęcie w cz ęści lub

w całości mienia p odej rza nego, jego małżonka

i dzieci, z w yjąt k i em mie nia tych o stat ni ch, pocho d z ąc ego z ich dorobku w ła snego . . Zaż al enie

na postanowienie prokuratora w pr ze dmiocie

zaję cia rozstrzyga Naj w yższy Trybunał l~ aro­

dowy na p osie dz eniu nie jawnym.

.art. 74-78

Art. 8. 1. Prz e pisów

kar nego nie stosu je się.

kodeksu

postępowania

2. Termin · przewi,Jziany wart. 296 kodeksu postępowa n ia karnego wynosi 5 dni.

3. Sprzeciw przeciwko aktowi o skarżen ia

jest niedopuszczal ny.

Art. 9. 1. Udział obrońcy w r ozprawIe

głów~ej jest konieczny. J eżeli oskarżo n y nie

ma obrońcy z wyboru, Prezes N ajw yżs zego T ry·

bun ału Narodowego wyznacza mu

obrońcę

z urzędu.

2. Obrońc ą z wyb oru może być ka żdy

oby watel polski dopuszczony w tym c hara kterze

prze z Prezesa Naj w yższego Trybunału Narodowego.

3. W olno odczytać na roz prawie zapiski

dochodzenia oraz wsze lkie pisma prywa}ne i

urzęd owe.

Ar t . 10. 1. Nieujęci e oskarżonego nie stoi

na przes?:kodzie wniesieniu a ktu oska rż enia i

rozpoznaniu sprawy pod jego nieobecnoś ć. Zapadłego wyroku nie uw a ża s ię za zao cz ny.

2. W przypadku okre śl onym w ust. 1

a) p rawo wyboru obroń. cy S{u zy także

oicu, matce, opiekunowi, małżonkowi,

dzieciom i rodzeństwu oska r żonego,

b) wz nowie nie p ostępo wania zakończonego

. prawom oc nym wyrokiem może nast ąpi ć

na korzyść o skarżonego równie ż w przypadku przytoczenia taki ch nowy ch fak ··

tów i dowodów nieznany ch przedtem

są dowi, które b ądź same, bą dź w związ­

ku z in nymi stwierdzają, że oskarżony

jest nie winny albo że skazano go za

przestępstwo · cięższe niż to, które po'

peł n i ł.

śmie

Art. 11. 1. Sąd zawsze sp orządza na piwyrok z uzasadnieniem.

2, Ogło szenie sentencji wyroku następuje

po sporządzeniu na p iśmi e wyroku z uzasadnieniem. Termin przewidziany wart. 367 kodeksu

postępowania karnego wynosi 7 dni.

Art. 12. 1. Wyrok i i posta no wienia Najostateczne.

wyżs ze go Trybunału Narodowego są

2. Skaza nemu przysługuje prawo wniesienia

o ułaskawienie do Prezydenta Krajowej

Rady Narodowej, a w sprawach, 'w których

zapadł wyrok śmierci, Prezes Najwyższego Try·

bunału Narodowego przesyła niezwłocznie akta

prośby

•

I sprawy Ministrowi Sprawiedliwości cele m przedsŁawien ia

do decyżji Prezy dento wi Krajowej

Rady Narodo wej, załąc zając o pin ię Najwyższego

Trybun ał u Narodowego.

Art. 13. 1. Do właściwości N ajw yż szeg o '

Naro do wego nale ż ą

T r yb u nał u

o przestępstwa oś ób, które

zgod nie z deklaracją mo sk ie wską trzech

. mocarstw sprzymienonych : Sta nów Z je<\noczonych Am eryki P ółno cn ej , Związku

Socjalistycznych Republik Rad i Wi elkiej Bryta nii o o d powiedzi al ności hit lerowców za popełn ione bestialstwa odda ne będą d o dy spozycji organom prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej za

zbrodnie dokonane na obszarze Państwa

Polskiego · w c zasie okupacj i ;

1) sprawy

o przestę pstwa przewidz.iane

w d e krecie z dnia 22 styczn ia 1946 r.

o odpowiedz ialn o ści za k l ęskę wrześn io­

wą

i faszyzację życ ia państwowego

(Dz. U. R. P. Nr 5, poz. 46).

2. Prokurator Naj wyżs zego Trybunału Narodowego może każdą sprawę wsz czętą w prokurat urze specjalnego s ąd u kar nego lub to czącą

się w specjalnym sądzie karnym VI zakre sie wła ­

ści wości tego sądu 'Przek a z ać Najwyżs zem u TfY'

buncJowi Narodowemu; \Ol tym przypad ku prokura tor Najwy żs zego Trybun ału Narodowego

s kł a da nowy akt oskarżeni a i zawiz d am ia o ty.m

właściwy s ąd i prokur aturę. \X/nioski prokura to'r a

Naj wy żs zego Try bunału N arodowego są wią żąc e .

Art. 14. 1. U fU'awni.en ia sp ecjalnego sąd u

karnego i prokuratury sp ecjalnegó sądu karnego

przew idziane w art. 19 d ek retu .z dnia 6 maj a

1945 r. o wyłączeni u ze s połecz e ń stwa polskiego

wrogich elemen tów (Dz. U, R . P . Nr 17, poz. 96)

2) sprawy

przysłu gują

także

Najwyższemu

Tryb unllło w i

Narodowemu i proku ratorowi Najwyższego T rybunał u Narodo we go.

2. W ra zie

rozsŁrzygn i ęc.ia

sprawy przez

Narodowy ponownego rozpozna nia IN tryb ie ar t. 19 ustawy z dnia 6 maja

1945 r. o wyłączeni u ze społeczeństwa polskiego

wrogich elementów może żądać tylko prokurator Najwyższego Tr y b un ału Narodowego . .

Najwyższy Tyb unał

Art. 15. 1. Pier wszyProkunitor Naj w yż ­

szego Trybunału Narodowego może w ciągu

3 mie sięcy od dnia "lydania wyroku zask arżyć

każdy wyrok specjalnego s ąd u karnego, o ile

zachodzą p odstawy kasacji przewid zi ane wart.

510, 51 4, 515 i 516 kodeksu post ę p o wania karnego lub jeżeli z a chodzą podstawy .do wznowienia postępowania (art. 600 i 602 kodeksu

postępowa nia karnego). Przepisy art. 608 kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

.

2. Najwyższy Trybunał Narodowy rozpoznaje kasacje( założoną.VI myśl ust. 1 na po-

Poz~ 45 i 46

siedzeniu niejawnym j udział obrońcy na posie- specjalnych sądó~ karnych wydanych przed

WC]SClem w życIe dekretu niniejszego od

dzeniu jest dopuszczalny.

dnia

ogłoszenia niniejszego dekretu.

3. Uwzględniając kasację, określoną w ust. 1,

Najwyższy Trybunał Narodowy uchyla zaskarArt. 19. Wykonanie niniejszeR'o dekretu

żony wyrok. W tym przypadku postępowanie

porucza się Ministrom: Sprawiedliwości i Beztoczy się od początku przed Najwyższym Try· I pieczeństwa Publicznego.

bunałem Narodowym według przepisów prze'

Art. 20. Dekret niniejszy wchodzi w życie

widzianych w dekrecie niniejszym.

z dniem ogłoszenia.

Art. 16. Najwyższy Trybunał Narodowy

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

i prokuratura Najwyższego Trybunału Narodowego sprawują nadzór nad specjalnymi sądami

Bolesław Bierut

karnymi i prokuraturą specjalnych sądów karPrezes

Rady

Ministrów

nych.

Edwąrd Osóbka - Morawski

Art. 17. O wznowieniu postępowania

w sprawach, w _których Naiwyższy Trybunał

Minister Sprawiedliwości

Narodowy wydał wyrok co do istoty sprawy,

Henryk Świątkowski

orzeka tenże Trybunał.

Minister

Bezpieczeństwa Publicznego

Art. 18. Trzymiesięczny termin przewiStanisław Radkiewicz

dziany wart. 15 ust. 1 liczy się co do wyroków

46

DEKRET

z dnia 22 stycznia 1946 r.

o odp rJwi edzialrlośc i. za kI ę SKę wrześniową i faszyzację życia państwowego.

Na pJ . : ,ta wi e usta wy z dn ia 3 st ycz ni a

1915 (, o ~ ( i o ' e w ydawania dt:krdó w z m o cą

ustawy (Dz. U. R P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia; a Prezydium Krajowej Rady

Narodowej zatwierdza, co następuje:'

Art. 1. Kto, idąc na rękę ruchowi faszy stowskiemu lu b narodowo - socjalistycznemu, publicznie albo w związku z wykonywaniem urzędu

lub zleconych czynności w zakresie zarządu

państwowego albo reprezentując Państwo Polskie w stosunkach z rządem obeego państwa

lub jego urzl(dnikami,działał na szkodl( Narodu

lub Państwa Polskiego przez

.

a) umniejszenie lub osłabienie siły zbrojnej

polskiej lub sprzymierzonej,

b) osłabienie ducha obronnego społeczeń­

stwa,

podlega karze więzienia na czas nie

krótszy od lat 3, dożywotnio lub karze

śmierci.

Art. 2. 1. Kto, sprawując naczelne funkcje kierownicze w zakresie organizowania ' sił

zbroj nych i potencjału gospodarczego i wojennego Państwa Polskiego oraz .przygotowania

i przeprowadzenia jego obrony, przez zaniedbanie lub nie należyte wykonanie powierzonych

mu obowiązków przyniósł' korzyść faszyzmowi

lub narodowemu socjaltzmowi,

podlega karze wil(zienia lub wil(zienia

dożywotniego.

2. Kto; będąc upoważniony do działania

w imieniu Państwa Polskiego na terenie mi~dzy-

narodowym, dzi a łał na korzyść faszyzmu lub

p ., ństwa faszystowskiego albo uprawianej przezen polityki międzynarodowej,

podlega ka~ze więzienia lub wil(zienia

dożywotniego.

Art. 3. Kto, idąc na rękl( ruchowi faszystowskiemu lub narodowo-socjalistycznemu, działał w zakresie rozstrzygania . w sprawach pu·

blicznych na szkodl( Narodu lub Państwa Polskiego w sposób inny niż przewidziany wart. 1

lub 2,

podlega karze więzienia.

Art. 4. Kto rozpowszechniał albo sporzą­

przechowywał lub przewoził w celu rozpowszechniania pisma, druki lub wizerunki, nawołujące do popełnienia przestępstw, przewidzianych wart. 1 lub 3 lub też zawierające

pochwałę tych przestl(pstw,

podlega karze więzienia.

dzał,

Art. 5. 1. Kto brał udział w dręczeniu

osoby przebywającej lub osadzonej w miejscu

odosobnienia, obozie, areszcie lub zakładzie karnym z 'powodu jej działalności politycznej lub

społecznej,

podlega karze wic;zienia.

2. Tej samej karze podlega, kto przyczy·

nił się do przestępstwa przewidzianego w ust. 1

lub spowodował je.

Art. 6. Kto przez oszukańcze zabiegi, sło­

sowanie nacisku moralnego lub korupcii

•

miotów użytku, istniej ących w dniu we)SCla

w życie niniejszego dekretu, przechodzą na etat

Państwo w ego Zakładu Higieny.

Minister Zdrowia w zależn o ści od lat

służby samorządowej i kwalifikacji fu nkcjonariusza prz yjęt e go na etat Państwowego Zakładu

Higieny ustali charakter jego stosunku służbo­

wego, zaliczy go do właściwej kategorii i zaszereguje do odpowiedniej grupy upos a żenia.