Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Przepisy wprowadzające prawo spadkowe.

'Dziennik Ustaw Nr 60

-

Poz. 329

329

DEKRET

I

dnia 8 października 1'946 r.

Przepis, wprowadzalIlce prawo spadkowe.

N a podStawie ustawy z dnia 3 stycznia

11945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada

Ministrów postanawia, a Prezydium KrajoweJ

Rady Naroclowej zatwierdza, 00 następuje

Rozdział

I.

Przepisy ogólne.

•

,-

Art.!. Z dniem wejścia w żyCie prawa

spadkowego tracą moc wszelkie przepisy, 00tyczące przedmiotów unormowanych w prawie

spadkowym, o ile pr~episy poniższe nie stanowią , inaczej.

Art. l!. Pozostają w mocy pl'7Jelpisy ustaw

szczególnych, dotyczące

1) wygaśnięcia praw i obowiązk(sw ze

śmiercią uprawniornego lub ZIO'bowiązanegoj

2) przejścia praw i obowiązków na spadkobieroów uprawnionego lub zoOowiązaneg1O;

3) przynależności praw i obowiązkJ6w do

spadku po uprawnionym lub zobowiązanym;

4) wyłączenia praw i obowiązków re spadku p o uprawnionym lub zobowiązanym;

5) zmiąny treści lub ,rozciągłości praw i

obowiązków ze śmiercią uprawnionego lub zobowiązane glo;

6) fundacji;

7) SZtCzie g ólnych przepis6w o działach spadlWw, obejmujących glOspodal'Stwa rolne.

Art: III. Pozos tają w mocy

_

1) a rt. 18 i 19 ustawy z drnia 11 listopada 1924 r. o org anizacji konsulatów i o

czynnościach konsulów (Dz. U. R. P. Nr 103,

poz. 944);

2) ustawa z dlllia 19 grudnia 1924 r. o

zbywaniu ,majątków nieruchomych, przejętych

na własno ś ć Pa ń stwa jako dobra bezdziedzicz_

ne ( Dz. U. R . P. z 1925 r. Nr 2, poz. 13)

. z tą zmian ą, że_ wart. 1 wyrazy: "sumy pięciu

tys ięcy złot ych" zastępuje się wyrazami: "sumy

pięciuse t t ysięcy złotych"; ,

'

3) art. 68 § 1 prawa o notariacie;

4) art. 7, 23, 72 i 131 § l pkt 7 prawa

upad łv śdoweglO ;

5) ustawa z dnia 23 czerwca 1939 r. o

odpowied zial1uvści karnej w przy- .

padkach zbiegostwa do nieprzyjaciela lub poza

granice Państwa (Dz. U. R. P. Nr57, poz" 367);

szc~ególnej

6) art. 70 ust. 4 ustawy z dma 26 lipca

1939 r. o organizacji więziennictwa (Dz. U.

R. P. Nr 68, po'L. 457);

7) art. 28 prawamałżeńskiegoJ

8) dekret z dnia 8 marca 1946 r. o ma. jątkach opuszcwnych i poniemieckich (Dz. U ..

R. P. Nr 13, poz. 87).

, Art. IV. W k!odeksie postępowania cywiL

nego wprowadza się zmiahy następujące

1) art. 192 otnymuje brzmi~ie

"Art. 1'92. § l. W razie śmierci stl"ony,

strona pr~ciwna lub spółuczestnik sporu żądać

mogą wezwania wskazanych przez siebie os6b,

jako ,spadkobiercÓ!W zmarłego. Po wezwaniu

tych osób na rozprawę sąd postanowi podjęcie

dalsz!e go postępowania, jeżelii ich przymiot spad.

lrohieroów będzie udowodniony.

§ 2. l'eileli jednak ten ich przymiot nie

będi?ie udowodniOll1Y lub jeżel'i spadkdbiercy

zmarłego nie są znani, sąd postanowi podjęcie

dals7Jego postępowania po wezwaniu kura~ora

spadku lub wykonawcy testamentu, uprawn1onego dlO prowad~nia sporu. W braku takich'

osóIb strona przeciwna llub spółuczestnik sporu

mogą żądać we właściwej drodze ustanowienia

kurato ra spadku i wezwania go do wstąpienia

do sprawy, po czym na posiedzeniu niejawnym

sąd wydaje postanowienie o podjęciu dalszegli>

postę powania" ;

2) po art 195 dodaje sięn.owy art. 1951

w brzmieniu

"Art. 1951 . Sąd zawiesi postępowanie na

wniosek spadkobiercy, jeżeli przeciwko niemu

toczy się sp6r o przedm iot n ależ ąc y do spadku

a nie upłYlllął jeszcze termin do zł'oż en ia .oś wi ad­

czenia Q przyj ęciu lub 'Odrz'Uceniu spadku. Postępowanie , moż e być na wniosek kt6rejkQlwiek

strony podjęte dopier'O po _.zło żeniu oświadcze­

nia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo po

upływie terminu do złożelI1ia takiego oś wiad·

czenia".

'

Art. V. Art. 130 prawa o notariacie otrzymuje brzmienie

.

"Art. 130. Przy sporządzaniu albo przyjrn.owaniu tes tamentów notariusz stosuje przepisy,

zawarte w prawie spadkowym".

Art. VI. Uchyla się

1) ,art. XV § 3 i XVU § 1 pkt J 1 przepisów wp ro wadrzających kodeks postępowania cywilnego;

:;:D..:;zimn:,:·

.:::;;;:iK=

. =-.

' U.::...:..sb::.::.;.:w-=-N:..:.r....,:'6:..:0=-.

· ......:._ _ _ _ _'_._..:7.:,:15=----_

: _: _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ ~oz. 329

2) ustawę z dnia 17 marca 1933 r. o fOZ'

ostatniej wuli osób WIOjskow}"Ch

(;Dz. U. R. P. Nr 31, poz. 262);

3) alt. XVIII ptrepisów wprowadzających

kbde'ks handlowy;

4) ustawę z dnia 13 lipca 1939 r. o zno·

szeniu ord.ynacyj rodowych (Dz. U.R. P. Nr63,

pol. 417) z wyjątkiem art. 2 ust. 1, 3 i 4,

art. 21 ust. 1 i 3 zdanie ostatnie oraz art. 22,

Które nadal pozostają w mocy, co jednak nie

narusza przepisów dekretu z dnia 6 września

1944 r. o przep!'owad'ZJelIliu refQImy l101nej (Dz.

U. R. P. i 1945 r. Nr 3, potl. 13), dekretu

z dnia 12 grudnia 1944 r. o przrejęciu nie1ct6·

r}'ICh lasów na własnQś ć Skarbu Państwa (Dz.

U. R. P. Nr 15, poz. 82), ustawy z dnia 3stycz·

nia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa

podstawowych gałęzi glospodarki narocliowej

(Dz. U. R. P. Nr 3, poz. 17}, ani innych przepisów prawa, na podistawie których Państwo

może dlOkonać wywłaszCZJenia majątku, ustanowić przymusQwy zarząd. lub . wpirowadzić inne

ograniczenia prawa własności lub posiadania;

5) art. XXVII przepisów wprowadzających

Q'tawo rodainne.

porządzeniach

Art. VII. Jeżeli dotychczasowe przepisy,

btrzymane w mocy, powołują się na UK::hylone

prrrepisy bądź też ogólnie odsyłają do przepi·

sów prawa cywilnego, dotyczących przedmiQ.

tiów unormowanych w prawie spadkowym, sto·

suje się oopowiednio przepisy prawa spadko·

wego. \

I Art. VIII. Do przed,awniemia roszczeń, 0- .

partym na przepisach prawa spadkowego, stosuje się oopowied.1Jli,o przepisy kodeksu zobowią­

zań o przedawnieiIliu.

R o 'Z d'rd a ł I I .

Pnepia, ssczel61ne dł. obszlthl

moc)' cbo.l~ując:ej kodeksu Napoleona.

Art. IX. Uchyla się

1) .a rt. 34 i 231-235 Irodleksu cywilnego

Kr6lestwa PolIskiego ;

.

2) art. 718-930, 943, 967-1OBO, 1251

pkt 4, 1340, 1696-1698, 2205, 2258 i 2259

kodeksu Napoleona;

.

,

3) art. 9 ukazu z dnia 25 grm:lnia 1823 r./

6 .styCZ'llia 1824 r. w pTZedmiocie uz-ąpełnienia

przepisów względiem stawiania .i reparacji ]roŚ1ciołów (Dz. pr. t. VIII, str. 320);

,

4) postaoowienie Rady Administracyjll lef

Król1estwa Po15kiego dnia 30 stycz;nia I 11 lutego 1842 r. o spadkach boezd.ziedtzicznych i

wakujących (Dz. pr. t. XXIX, str. 23);

5) postanowienie Radry Administracyjnejl

KrÓl~. twa . Pollskiego z dwa' 4-/16 kw~tnia

z

1862 r. w przedmiocie usumęclU kwestu przy

dochodzeniu na rzecz ko§ciołów !f, części po

zmarłych beneficjatach (Dz. pr. t. LIX, str. 381h

6) postanowienia Komitetu Urządzającego

% dnia 25 · września / 7 października 1865 r.,

art. 454, oraz z dnia 28 czerwca/9 lipca

1867 r., art. 1241, o spadkach po zakonnikach;

7) postanowienie Komitetu Urządzającego

% dnia 7/1'9 lutego 1867 r. o zapisach warunklawych 'na lrorzyść duchowienstwa rzymsk()to

kaoo1icki,e go (Dz. pr. t. LXVI, str. 441);

I

8) postanowienie Komitetu Urządzającego

z dlnia 29 grudlnia 1870 r. / 10 stycznia 1871 r.

o majątkach i kapitałach, p'rzekazywanych na

mecz duchowieństwa (Dz. pr. t. LXXI, str. 75) J

9) uchwałę Komitetu do spraw Królestwa

Polskiego z dnia 26 listopada st. st. 1872 r. o

stosowaniu uchwały z dnia 20 gl1udnia 1870 r.

dla testament6w, sporządzonych na rZlecz duchowieństwa przed wydaniem ukaz6w z IBM r.

i 1865 r., w razie śmieirci testatorów po wydaniu tych ukaz;6w (Zb. pr. i rozp. z 1873 r 1

Nr 8, poz. 73);

10) art. XVII przepisów wpI'owa,dizającydl

kbdeks zobowiązań;

11) art. 134 prawa o notariacie;

12) art.

pz;zepis6w wp'l'Owad.tzającydi

pTaWlO rod zinne.

Art. X. Przepisy tytułu XX kSięgi trz:eciej

kIodleksu Napoleona () przedawnieniu oraz

art. 1304 tegoż ko,dielksu tracą moc w zast<CYS<Qwaniu 010 roszczeń, opartych na p1"Z'e pisach pra·

wa spadkowego. '

vn

Rozdział

II I.

Przepis, szcz.łó1ne dla obszaru MOCy obo·

wi'lzującej kodeksu c,wilneg. auatriackiego.

Art. XI. § 1. Uchyla się

1) §§ 531-824, 951, 952, 956, 1248-1254

t 1278-1283 kloIde'ksu cywilnego austriackiego;

2) patent z !dnia 9 listopada 1781 r. (Zb~

tS. s. Nr 30);

3) mzporząd.izenie % dłlla 28 grudnia 1786 r.

(Zb. u. s. Nr 607);

. 4) debet nad.'WIOIRly z dnia 21 wneśnia

1797 r. (21)'. u. s. NT 376)';

5) dekret nadWlOiIllY z dInia Z3 sierpnia'

1799 r. (Zb. u. s. Nr 4-75/;'

6)' dekret nadWIOmy % dnia tO cze:rwca

1801 r. (Zb. u. 5 •. Nr 530)';

.

i 7)' dekret nadWlO'l1Ily z dnia 7l listopada

180'(' r. (21). u. s. Nr 828};

: 8) deKret nadwol"!llY z dnia 1 ~,a 16~9,t..

(Zb~ u. 15. Nr S85}; ·

.

. .

DzienniK U s'fa w Nr 60

;

9) dekret nadworny z dnia 26 stycznia

1810 r. (Zb. u. ,S : Nr 898);

10) dekret nadworny .z dnia 17 września

1812 r. (Zb. u. s. Nr 1006);

1'1) dekret kancelarii' nadwornej z dnia

22 października 1814 r. (Zb. u. s. Nr 1106);

12) dekret kancelarii nadwornej z dnia

J6 września 1824 r. (Zb. u. s. Nr 2040);

13) dekret nadworny z dnia 16 listopada

1826 r. (Zb. p. p. LIV);

14) dekret nadworny z dnia 10 maja

1833 r. (Zb. u. s. Nr 2610);

.;

1~) dekret nadworny. z dnia 17 sie'rpnja

,.835 1. (Zb. u. s. Nr 76),

-

Po~. 329

34) art. IV § 2 przepisów wprowadlzają.­

cych prawo małże6skie.

§ 2. Wart. 142 prawa o notariacie skl"eśla się wyrazy: "a w sz.czególhości ustaje pra.

wo sądów do przyjmpwania ośwładcze6 ostat.

niej woli".

Art. XII. Uchyla się obowiązujące dotychczas na Spiszu i Orawie prz'e pisy prawa spadlrowego węgierskiego.

I

Art. XIII. Przepisy l"OOdziału IV części

trzeciej kodeksu cywilnego austriackiego o pJ:2&o

dawnieniu i zasiedzeniu tracą moc w zastosowaniu do ,roszcze6, opartych na pr;z.e'pisach p,ra~

wa spacUcflwego.

'

, . 16Ldekret nadworny z dnia 12 paździe rni· '1

Rozdział IV.

ka 183:> r. (Zb. u. s. Nr 90);

17) § 71 dekretu nadwo rnego z dnia 30 Przepisy szczeg8lnedla obszaru mocy oboczerwca 1837 r.. (Zb. p. p. LXV; str. 290);

więzującej kodeksucywUnego niemłeckie6lo.

18) dekret nadworny z -dnia 9 stycznia

Art. XIV. Uchyla się

11843 r. (Zb. u. s. Nr 670);

1) §§ 84, 207, 312 ust. 2 i 1922-2385

19) dekret nadworny z dnia 27 lutego

kodeksu cywilnego niemieCkiego;

.1843 r. (Zb. u. s. Nr 685);

2) przepisy, utrzymane w mocy przez usta·

, . 20) dekret nachV'Orny z dnia 31 stycznia

wę z dnia 18 sierpnia 1896 r. wprowadzającą

1844 r. (Zb. u. s. Nr 781);

kodeks cywilny niemiecki llub wydane na pod.

21) dekret nadworny z dnia 23 maja stawie tej ustawy, o ile dotyczą . praw spad1844 r. (Zb. u. s. Nr 807);

kowych;

22) de kret nadworny z dnia 27 maja

3) §§ 242, 305, 326 i 327 ustawyopo·

1845 r. (Zb. u. s. Nr 888);

stępowaniu cywilnym z 1877 r.,

utrzymane

23) dekret nadworny z dnia 19 lutego . w mocy art. XXXI § 2 pkt 1 przepiww wpro.

wadzających kodeks postęPowania cywilnego;

1846 r. (Zb. u. s. Nr' 938) ;

. 4) §§ 728, 747-749, 773, 778, 780-784,

24) dekret nadworny ź dnia 3 czerwca

1846 r. (Zb. u. s. Nr 964) ;

786, 859 i 863 ustawy o postępowaniu cywil.

nym z 1877 r., utrzymane w mocy art. LII

25) dekre t nadworny z dnia 3 crerwca przepisów wprowadzając)"Ch prawo o sądowym

1846 r. (Zb. u. s. Nr 96S);

postępowaniu egrekucyjnym;

26) dekret nadworny z dnia 27 marca

5) §§ 989-1000 ustawy o postępowaniu

1847 r. (Zb. u. s. Nr 1051);

cywilnym z 1877 r., utrzymane w mocy art.

27) mzp@rządrenie Ministerstwa S prawie- XXXI § 2 pkt 6 przepisów wprowadzających

Kodeks postępowania cywilnego;

ijliwoś ci z dnia 30 maja 1871 r. Nr 6648 ;

6) nie uchylone dotychczas przepisy usta·

28) rozporzą.dzenie Ministerstwa Sprawie. wy z dnia 18 listopada 1921 r. o dobrach roWiwości z dnia 26 września 1875 r. Nr 12922;

dzinnych w byłej dzielnicy pruskiej (Dz. U.

29)' §§ 74 i 75 noweli III dlO kodeksucy. R. P. Nr 100', poz. 715);

wiln~go

austriackiego ( rozporzą:drenia ces.

7) art. L VI, LVIII i LXV przepisów

z (fula 19 marca 1916 r. - Dz. u. p. austr.

wprowad2ających . prawo o sądowym postępG­

Nr '69);

waniu eg?!ekucyjnym;

8) aTt. xxvm prze,p is6w wprowadzają­

30) art. XXIX przepisów wprowadzającycl)

c)"Ch Irodeks zohowiąza6;

praWIO o sądowym'posfępowaniu egzekucyjnym;

I

9)' al't. XVIII, XIX i XXI przepisÓW'

31) art. 141 prawa () notariacie; .

wprowadlz. ają:c}'lCh pr-aWlO upadłościowe.

.

32) art. xy! przepris'9w wprowad~ając)"Ch

i Art XV. 'P rzepisy ,§§ 194-225 klodeksu

t>Ta WiO ,u p,adłoŚ<>iowe;

cywilneg9 niemiacldego tracą. moc w zastiooo· .

. 33) art. VIII 'pkt 6, IX i X §§ 2 i 3 prze- waniu cliO rGS'zcz'eń, &p'artych ma przepisaąh · praPIsów WPlrowadzaJc{Cych prawo osobowe; . '

wa .sp.adlrowego.

"

•

____________

Dzie:nnili

Us'faw Nr 60 ________________

-- 717

~

~~

Rozdział

V.

Przepis, Izcseł6Jne dla obszaru mocy obo·

, whpujlłcej tomu X cz. 1 ZwoduPr&w.

Art. XVI. Uchyla się

1) art. 396-399, W8, 467-512, 533 1 - 13,

923, 9ó9, 991, 994-1373 z wyjątkiem ,art. 1177

oraz art. 1641 tomu X cz. 1 Zwodu Praw;

2) art. ti ust. 3-5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 paźdl'liernika

1!927 r. o uchyl!eniu oorębl1!o-śd stanowych (Dz.

U. R. P. Nr 92, poz. 824) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 14 kwietnia 1937 r. (Dz.

U. R. P. Nr 30, poz. 223);

.

3) art. XVII § 7 pkt 1 przepisów wprowadzających kodeks postępowania cywilnego; ,

4) art. XII przepisów wprowadrzających'

prawo upadłościowe.

Art. XVlI. Przepisy o przedawnieniu zawarte w tomie X cz. 1 Zwodu Praw tracą moc

wzasrosow.amu do roszczeń, opartych na Drzepisach pra-. spadkowego.

Rozdział

~

~~_______________________

VI.

Prsepi.y .,przeJściowe.

. 1 ,)"30•

Poz.'~2ą'

§ 2. Przepis powyższy nie narllsza [I ra IV

osób powołanych do dziedziczenia ustawowego

według pr~pis6w dotychczasowych, chyba że

utracą one te prawa stosownie do przepisu

artykułu

następującego.

Art. XXI. Jeżeli do spadku, otwartego

przed dniem wejścia w życie prawa spadkowego, powołany został spadk-obierca ustawowy, który według tego prawa nie byłby spadkobiercą ustawowym, traci on swe prawa z tytułu dziedziczenia wstawowego' do caf,ości lu!>

części spadku, ktarego nie objął lub co dQ

którego nie zostało wszczęte postępowanie spadkowe z jego uczestnictwem, chyba że uzyska

stwierdzeme swych praw do spadku w postępo­

waniu, wszczętym najpóźniej przed · upływem,

dwóch lat od dnia wejścia w życie prawa spadKowego.

Art. XXII. W razie wątpliwości, czy ma

być stosow.ane prawo dotychczasiowe, czy też

prawo spadkowe, stlOsuje się prawo spad~owe.

Art. XXIII.§ 1. Znosi się istniejące

w chwili wejścia wżycie prawa spadkowego

ordynacje rodowe (ordynacje, majoraty, senioraty, minoraty, fideikomisy rodzinne, powiernictwa rodzinne, dobra zapowiednie i czasowo

zapowiednie) .

" § 2. Jeżeli z .ordynacją związana była fun..

dacja, władza fundacyjna może przeprowadzić

. zmiany w treści aktu fundacji, ~wiązane ze

zniesieniem ordynacji.

Art. XVIII. W sprawach spadkowych stoprawo obowiązujące w .c hwili :śmierci

spadkodawcy, o ile przepisy poniższe nie stanowią inaozej.

Rozdział VII.

Art. XIX. Do testamentów, kooycyI6w i

umów, dotyczących spraw spadkowych, oraz

Przepiaylcońcowe.

ich odwołania stosuje się, jeżeli chodzi o ocenę

Art. XXIV. Wykonanie niniejszego dek:re.

zdolności osób, formy i wad wol!i, prawo

tu , porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

ooo,wiązu!ące w chwili złoienia tych oświadczen woli.

Art. XXV. Dekret niniejszy wchodei w ży.

Art. .XX. § 1. Przepisy prawa spadkowego de z dniem 1 stycznia 1947 r.

o dziedziczeniu ustawowym Skarhu Państwa

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

stosuje się, bez względu na rodzaj majątku, do

Bolesław Bierut

wszelkich spadk.ów otwartych przed wejściem

w życie tego prawa, jeżeli według przepisów

Prezes Rady Ministr6w

<futychczasowych spadki te są wakujące lub

Edward Osóbka - MOl'af],lski

bezdziedziczne, ch.yb;:!. że postępowanie dotyc.zą- r

'Minister

Sprawiedliwości

ce takiego sp:adlru ZIOstało już prawoJnl'o!'\::iIrle

Henryk Świątkowski

uko~ne.

"suję się

330

DEKRET

z dnia 31 paidziernika 1946 r.

'l

o dodatku -naukowym do uposażenia.

. Na pods't awie ustawy z dnia 3 stycznia

tg45 r. , Q trybie wydawania dekret6w z mocą

ustąwy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada

Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej

Rady NarodlOwej zatwierd2!a, 00 następuje

Art. 1. 1. Ustanawia się do:date1{ naukowy!

do uposażenia

-( ,

a) nauczycieli akademickich oraz pomocni.

czych sił -naukowych państwowych szkór

akademickich,

.