Dekret z dnia 8 października 1946 r. - Prawo spadkowe.

Art. 3. § t. Z chwilą śm:i!erd spadkodawcy

zależniie od teglO, czy osoby te są spadkobierca:następuje otwarcie spadku.

mi lub zapisobiercami.

§ 2. Spadek otwiera się w miejscu QStatnieArt. 2. § 1. Do d;!.ugów spadkowych na.

go zamieszkania spadkodawcy.

.

leźą, opr.oczzobowiązań spadkod,a WiCy, klOiS~ty

N a podstawie ustawy z (ima 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawania dekret·ów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada

lVJiuistrów postanawia, .a Prezydium Krajowej

Rady Narodowej zatWierd!za, 00 następuje

/

•

Dzieot1i1C Vstaw Nr M

-- 700 -

DZIAL II.

Dzietlsiuenie.

Rozdział

I.

.t.asady dziedziczenia.

Art. 4. Dziek&iarenie polega ''na przejściu

spadku jako (:alości ' na j~dną lub więcej osób (spadkobierców).

Art. 5. § 1. Spadklobiercą może być tylko

, ten, kto zyje w chwili otwarcia spadku.

§ 2. Dziecko w chwili otwarcia spadku już

poce.ęte, lecz jeszcze nieurodzone, może pyć

spad:loobiercą; jeżeli przyjdzie na świat żywe.

W tym przypadku uważa się, i;e staje się ono

spadkobiercą tak, jak gdyby było już urod!zone

w chwili otwarcia spadkU.

Art. 6. Os.oba prawna może być spadkobiercą, jeżeli istnieje VI chwili otwarcia spadku. Je'dnakże fundacja, powołana p1"'Zez spadlrod.awcę w tes tametld.e, może - by ć: spadkobjercą, jeżeli wstanie utWlOr'l)ooa w ciągu roku od

zawiadomienia władrzy, właściwej dJo zatwiernzenia fundacji, o poWlOłaniu fUi11dacji do spadku. W tym przypadku uważa się, że S1ia,je się

ona spadkobiercą tak, jak gdyby istniała już

w chwili otwarcia spadku.

Art. 7. Niegodnym _dziedziczenia jest ten,

kto

1) dopuścił się 'zbrodni przeciwko spadkodawcy lub jeldnej z lI'lajbJiiższych mu 0osób;

2) podstępem lub groźbą skłonił spadkOdawcę do sporządlZenia, zupiany lub ·uchylenia testamentu 'a lbó w taki sam

sposób przeszkodził mu w dJOkonaruu

tych czynności; _

\ " 3) świadomie ukrył; zniszczył, podrobił lub

pr:łerobił testament spaclkiodawcy albo

świadomie skorzystał z testamentu przez

kogolrolwiek podrobionego Ih.rb przeIlO..

biiQIlego.

Art. 8. § 1. Niegodoy wyłączony jest od

driedzicrenia tak, jak gdyby me żył w chwili

otwarcia spadku.

§ 2. Niegod:ność dziedzicZenia ocenia się

według stanu r~z':y w chwili otwarcia spadktu.

Jednakże olroIicmości, przewidziane w pkt 3

Poz. 328

ruewailIloki zawarta w formie aktu notarialnego.

I

§ 2. ZJ'IZIOCZenie to może być ograniczone

dla zrzecrenia się tylko prawa do zachowku.

I

, Art. 11. § 1. Zrzekający się prawa do

dtliedziczenia nie dziedziczy, chyba że zostali

powołany dlo spadku na podstawie testamentu

sporządzonego dop~eI1O po zrZJeczeniu się.

ł

, § 2. Zrzecre:nie się <:kiediliczerua z iOznaezDo

nego w u.mowie tytułu nie wyłącza dziedziczenia z innego tytułu.

Art. 12. § 1. Z:rzeo;enie się prawa do dzie.

dziczenia ustawowego IOdnosi się r:-ównież dio

zstępnych zrzekającego się, chyba że w umowie

postanowiono inaczej.

§ 2. Zrzekającego się oraz tych !Zstępnych,

dlo ktÓirych zrz~~nie się odnosi, uważa się tak,

jak gdyłJ,y nie żyli w chwiFi otwarcia spadku.

Art. 13. Zrze>CZIenie !;>ię prawa do dziediZkze~

nia na korzyść innej os'o by uważa się w razie

wątpliWlOŚoci za zrzeczenie ~ię pod warunkiellJi,

że osoba ta będzie dziedziczyć.

Art. 14. Zrzeczenie się prawa dlO dziedziczenia moiJe być uchylone w q:rodlZe umowy

zawartej między spadkodawcą a tym, kto zrzekJ:i

się prawa do dzi~iczenia. Umowa 'powinna

być pod rygorem nieważności zawarta w formie

aktu notarialnego.

/

Art. 15. § 1. D~ielc&iczenie może być ustawowe albo testamentowe.

§ 2. Dzieidtl.:i.crenie ustawowe co do .całości

spadku zachodzi wówczas, gdy spadktodawca nie

oostawił testamentu, w którym ustanowił spad;..

kiobiercę, albo .gdy wszyscy spadkobien;y, po'WIOlani dJO spadku w testamencie, nie chcą luo

nie mogą być ' spadkobiercami.

.

§ 3. Jeżeli ustawa nie stat\lOwi inaczej, <:kiedilicrenie \lStaWlO'we co do części spadku zachod!zi wówczas, gdy spadkodawca nie ustaUlOwi! dla tej części spadkobien;y abo gdy tyI.

kk> jeden lub niekttÓrzy ze spadkobierców, powołanych dJO spadku w testamencie, nie chcą

lub nie mogą być spad:kbbiercami.

Rozdział

I I.

Oddtział

1.

artykułu poprzedzającego, powodują niegodIIlOść

dziedzic:renia, chociażby nastąpiły po otwarciu

Ddedzlczenie klf'ewnycb.

spadku.

Art. 9. Niegoooy może dziedJz.iczyć, jeżeli

mu spadkodawca przebaczył. Przebaczenie może

być wyraźne lub dorozumiane. W szcz;egól!ności

Uważa się, że spadkodawca przebaczył niegodnemu, jeżeli znając przyczynę niegodności powolu je go do spadku.

'

, .

"

Art. 10. § 1. Można w drodze umowy zawartej zespad1.."1()dawcą z~ec się · prawa do dzie{ljziczenia. Umowa powinna być pod rygorem

Art. 16. Spadkobiercami ustawowymi z tytulu pokrewieństwa są krewni spadkoda wcy

w linii ~tępnej bez <?grankrenia, w linii

wstępnej tyllro rodzice, a w linii bocznej ,rodzeństwo i jego zstępni.

Art. 17. § 1. 00 spadku powołane są prrede wszystkim dzieci spadkodawcy, kt6re dziediliczą w częściach równych.

§ 2. Jeżeli dziecko nie żyje w chwili otwar·

da spadku, część spadkowa, jaka by mu przy.

•

-

·P oz.328

padła, przechodzi na jego dzieci w częściach

Art. 24. Pozos.tały przy życiu małronek

równych. Prz,e pis ten stosuje się odpowiednio Jct:.óry dziedziczy w zbiegu z krewnymi małŻO!nk~

do wstępowania dalszych zstępnych Vi miejs<;"e ~mar}leglO z wyjątkiem jego zstępnych) otrzymuswych wstępnych.

Je należące do spadku przedmioty urządzenia

Art. 18. § .1. W braku zstępnych powo- domow7go, kt?re służyły małżon1rom .do wspólłani są do spadku rodzice i rodz'e'Ćłstwo spad-~ego uzytku, Jako to: meble, naczyma stołowe

lrod,awcy.

l kuche~ne . .0'0 I'OSzcvm małżonka z tego ty tu§ 2. 'N zbiegu rz rodlZeństwem każde z ro- łu srosuJe SIę odpowiednio przepisy o zapisie.

dziców otrzymuje jedną czwartą część spadArt. '25. Powstały przy życiu małżonek,,·

ku, przypadającego krewn}m1 spadkodawcy; kt6ry otrz}m1~je .częŚć majątku, podlegającego

pows tałą część otrzymuje rodzeństwo w częwedług OboWl~UJąoegO małżonków ustroju mał­

kiach równych.

żeńskiego majątkowego podziałiowi na przy§ 3. Jeżeli dlO spadku powołani są tylko padek ustania malŻ1erJ5twa, nie dlziedrzkzy w zbierodzioe albo tyliloo rodz,eństwo, otrzymują oni gu ze zstępnymi małżonka zmarłego pozostałej

całość spadku, przypadającego krewnym spad.. części tego majątku.

kodawcy, w częściach równych.

Art. 26. § 1. Powstały przy życiu małżoArt. 19. Jeżeli którekohviek z rodzeństwa nek ~e dziedziCilJ)' z ustawy i nie ma prawa dio

nie żyj'e w chwili otwal"Cia spadku, część spad- nalezących diO spadku przedmiotów urządzenia

:\{1owa, J"aka by mu przypadła, przechodzi na I domowego, jeżeli spadkodawca wytoczył poj'e go zstępnych w częściach l'ówn}"Ch według WódlztWlO o l"OIZwód z jego winy i jeżeli zostanie

zasad, obowiązując}"Ch dla wstępowania zstęp- . ustalone, że żądanie rozwodu było ooasadnk-"ne.

nych po dzieciach spadkodawcy.

§ ? Ustalenie, że żądanie ~~u było uArt. 20. § 1. Dziec:\{1o pozamałżeńskie, któ'r e i zasadmone, 111'oiJe nastąpić jetolynie na skutek!

hie zostało uprawnione, uznane albo zrównane, l' powództwa, wytoczonego przez spadkobiercę udziedziczy tyBru po swej matce i j.e j rodzinie. ~tawowego, powołanego do spadku obok mał~

§ 2. Po dziecku takim, w braku zstępnych, ZIOnk~, przed u»łyv.;em trzechmi~si~ . ~ dlnia,

dziedziczy tylko jego matka i Jej rodzina.

. w kto.rym spadkobIerca ten dOWledZ:iał SIę o otwar:clU spadku.

Art. 21. § 1. Jeż·eli w akcie przysposobie_

nia nie postanowiono inaczej, przyspi()J~obiony

Oddział 3.

dziedziczy po przysposabiającym na rowni z jego dzieckiem, nie dziedziczy jednak. po jego riQ"Dziedziczenie gml"y i Shubu Państwa.

dzinie.

.

§ 2. Przysposabiający ni,e dziedziczy po

Art. 27. § 1. W braku powołanych clio

przys posob~on ym.

spadku kl'ewnych i mał~ka spadkodawcy

§ 3. Przysposobienie nie narusża wzajem.. dziedziczy z ustawy gmina ootatniego miejsca

nych praw spadkowych między przysposobio- zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli miejsc,e 10

nym i ję.,go rodziną.

znajdowało się za granicą Skarb Państwa.

/

J ednakż·e nie ruchomiOści ziemskie o raz :nieruchoOddział 2.

mości połoiJone za granicą dlcioozi~y Skarl>

Państwa, iIliIle nieruchomo:śd zaś gmina

Dziedzicunie · małżonka.

miejsc a ich położenia.

§ 2. ]eiJeli stosownie cliO przepisów paragraArt. 22. Pozostały przy życiu małżonek I

dziedziczy z ustawy: . w zbieg u ~e zstępnymi fu poprzedzające.go jest kilku ępadkobiel"C-ó'WM

uważa się ich za powołanych do spadku w czę.­

małżonka zmarłe go j edną czwartą część

s padku, w zbiegu z j.e go rodzicami i rodzeń­ ściach ułamkowych, jakie . odpowiadają stosunkowi wartości przypadających im p+raw.

stwem lub zstępI,lymi ro dzeństwa połowę

s padku, a w braku takich kre wnyc h - cały

Art. 28. Przepisy o obowiązku dostarcz~

spadek.

nia środk,ów utrzymania dziadlOm mał~nka

Art. 23. § 1. Je ;;,eli pOlZlOstały przy życiu zmarłego prvez powstałego przy życiu małŻlO'n­

ka srosuj·e się odpowiednio do dziadów spa<flro.;

~alżonek otrzy;muje cały spadek, ohowiązany

Je s·t on na żądan~e dziadów małżonka zmar- dawcy, gdy spadiek przochlOidtl.i. ńa gminę lu);

Skarb Państwa.

ł e go , w razie ich niedostatku, dostarczyć im

środków utrzymania. $rodki utrzymania ·powinny być dostarczane w od powiednim stosUJIlku

RozCldał I I I.

do pot rzeb os'o by uprawnionej i do wartości

czystego spadku.

Dziedziczenie testamentowe.

.

§ 2. Pows tały przy życiu małżoneK może

Art. 29. Spadklodawca może

ustanowi6

Jednak zwolnić się od obowiazku dostarczania

śmd ków u trzymania przez zaD-ła t ę wartJo~i jed~

spacllrobiercę w tle!itame!IlCie? powołując go do

nej czwartej części cZ-y'st'e go spadku.

całiOści lub do C2ęścispadkU. .

I

l

. ~~ Usfa", Nr 00

.

Poz. 328

złożenia takiego oświadaenia 00 do spadku

po powołanym.

Art. 37. Spadki prrzypadłe osobom, które

w chwili przyjęcia spadku nie mają zdomości'

do działań prawnych, mogą być tyllro przyjęte,.

z dobrodziejstwem inwentarza lub odrzucone.

W razie niezło:henia we właściwym terminie

oświadczenia o przyjęciu lub ooTZlUceniu spadkU!,

spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejrstwem

inwentarza, j eżeli spadkobierca ;nie miał zdoFności do działań prawnych w cnwili, w której

rozpoczął się lub skończył bieg .powyższego terminu.

Art. 38. Jeżeli ustawa nie s tanowi inaczej,

spadki przypad łe osobom prawnym mogą b yć

tylko przyjęte z dobrodzięjstwem inwentarza;

lub odrzucone. W razie ruezłożenia we właści~

wymterminie oświadczenia o .przyjęciu lub~

odrzuCeniu spadku sp adek uważa się za przyj~

jęty z. dobrodziejs twem inwentarza.

Ar.t . 30. § 1. Jeżeli wszyscy spad1robier-

cy, perwołani do spadku w testameIJcie, nie chcą

lub nie mogą byt spadkobiercami, spadlrohierey ustawowi, na kt6rych prrechodz:i spadek,

obowiązani są, w briku odmiennej woli spad_

!rodawc,y, wypełnić zapisy i polecenia oraz inne

rozporz.ądzenia, zamieszcrone w testamencie,

§ 2. Pl'Zepis powyższy stosuj'e się odpowiedlnio w przypadku, gdy na spadkobie rców

ustawowych przec~i trlloo część spadku

wskutek tego, że jedlell lub niekt,6rzy ze spad,

lrobieroów, powołaI).ych do spadku w testamencie, nie chcą lub me mogą być spadkobiercami.

Art. 31. Jeżeli spadkodawca wyłączył w testamencie od dziedziczenia UlStawowego swego

krewnego lu:b małżonka, nie ustanawiając rówoocześnie innej OSIOby spadkobiercą (testament

negatywny), wyłączonego uważa .się tak, jak

gdyby nie zył w chwili otwarcia spadku;

nie narusza to jeidhali praw spadkobiercy 100ni~ do Ządania uchowku.

I>ZIAL

Art. 39. Gmina oraz Skarb Pań!stwa, jako

spadlrobiercy u:stavrowi, nie mogą spadku od~

rzucić . Nie składaj, ą 'One oświadczenia o przy!~

jęciu ~pa:dku, a spadek uważa się za przy- .

jęty z dobrodziejstwem inwentarza.

Art. 40. § 1. Oświa;dczenie o przYJęCIU

lub oicl rzucenDu spadku mow być zło żonetyl- i

100 vvobec sądu.

§ 2. Oświadczenie takie nie może być o g raniczone warunkiem lub tenninem ; jest 'Ono nie-

III.

Sta.owi.ko p'awne spadkobiercy.

Ro~l(i'ział

I.

Hlibycle apadku.

~'rf. 32. Spadklob~erca

nabywa spadek

.rt mocy samego prawa . z chwilą otwarcia' spad~

~ ku.

.

RlOt(i·dał

odwołalne.

II

§ 3. Jednakż,e spadkobierca, kt6ry przyjął

spadek z d obrodziejstwem in wen ta rza, może

1(tlt- 33. § l ~ SpadkObierc a może spadek nie później J'jż przed upływem tenninu d'O złO'_

żeni a o ś""ja rkz:eoni a Q prz yjęciu lub od rzucen iu

pnyjąć lub odrzucić od chwili jeg'o onYJ rcia.

§ 2. SpadkObierca nie może spadku czę­ spadku o dw'Ol' ać s we o świadczenie i przyjąć

spa dek wpros t.

ściowo przyją.ć a częściowo odrzucić, chyba

Art. 41. § 1. Do OŚ Wi,L J:: nla Q przyję-.. \

te ustawa sta1l!Owi inaczej.

_

Art. 34. Spadek mo ~e być przyjęty bez 0 - ciu lub 'O d rZlUJceniu spadku stosuje się od'pow:ilednio przepisy lrodreksu . zobowiązań o wadach!

~nic:2enia odpowiedzialności za długi (przy_

oświadczenia w'Oli; dotyczy to ró·wnież· niezloJjęcie pros~) alb/o z ograniczeniem tej od'powieżerua we właściwym te rminie oświadczenia Q

dlzialności (prq-jęcie z dobrodzie,.jstwem inwenprzyj ęciu lub odrZl\lceniu spadku.

itana).

§ 2. OświadC7Jeoie o uchyleniu się od skutA.1;t:. 35. Oświ.a.:dcT.eqie o. przyjęciu lub odk!6w

prawnych przyjęci.a lub odrzucenia spad.

nuceniu spa;dkJu m.oż>eJ być !Złowne tylko w cią- "

ku

powinno

być złożone wobec sądu; 116wnocze.

gu S7clciuniiesięcy od chwili, kiedy r,padkc.

bien::a dbwiedtiał się o tytul~ powołania go śnie należy złożyć nowe oś wiadczenie o przyję­

(lo spadlóL. SpadkObiercę, kt6ry VI' <'4gu po-- I ciu lub odrz.uceniu spadku.

§ 3. Oświa;dczenie o uchyleniu się od slru:t~

~gP tleirm:inu me złożył talciegc lOświa,d,.

D.enia, uważa się !za przyjmującego spadekl ków prawnych przyjęcia lub od,rzucenia spad!.

wprost

.

ku ma /mOC prawną dopiero w razi'e zatwierdze. Att. 36. JeZcli piOwo1'any !do ckieidziczenia nia tego oświadczenia przez sąd .

Art. 42. Przyjęcie spad1..-u z dpbrodlziej'.

~ierql. lZJD;a.rł przed ~pływem terminu

przeWik1tz:ianego w artykule poprzed:zającym, lIlie stwem inwentarza przez jednego re spadkobieT~

c&w ma skutek względem pozostałych spadkQ-O

przyjąwszy ani me odrzuciwszy spadku, spadek może być przyjęty lub odrzucony przez biero6w z wyjątki em tych, którzy przyjmują!

spad'e k wprost albo go odrzucają.

~ spa.dkObierców. W tym przypadku temUn

Art. 43. § 1. Sp adkobieTCę, kt6ry odrzucił

lJb zroże:nia ~wiadoenia o przyjęciu lub odnuceniu spadkU lrończy się dla spadkobie rców spadek, uważa się tak, jak gdyby nie żył'

w chwili otwarcia spadku.

'

ppwołanego dopiero II upływem tenmnu do

Fnrięcie i

ochozucenie spadku.

I

...... 703

Dziehini'K Ustaw Nr '60

§ 2. Jeżeli spadkobierca 2al"Ząd~ spada potem go odrzucił, do stosunk6w mię­

dzy nim. a spadkobiercami, kt6.zzy spadlek nastę­

k :lelm,

pnie Qbjęli, stosuj1e się odpowied~o przepisy o

prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 44. § 1. Wie rzyciele spadkobiercy IllIOgą żądać} ażeby Qdrzuoeme spadku byłQ uznane za bezskuteczne w stosunkiU do nich) jeżeli

d okonane zostało z ich szk'od,ą,. W przypadku

takim stoouje się odpowiedniQ prze pisy kooeksu Z!Obowiązań Q zaskarżaniu czynno ści dłuż­

nika; jednakże termin dlO zaskarżenia wynIOsi

sześć miesięcy i liczy się od dnia, kiedy wierzyciel otrzymał wiadiOlll!Ość o odrzuceniu spadkiu.

PraWQ zaskarżenia wygasa najpóźniej z upły­

wem trzech lat od dnia od,rzucenia.

~ 2. Wymienione w parag r afie poprzedzającym prawo zaskarż,enia nie służy wierzycielQwi, jeżeli wierzytelność jego powstała po odI'ZlllCeniu spadku.

RlOzdział

III.

Stwiel'dze"nie praw do .~ad f;" .

Art. 45. § 1. Sąd na wniosek Qsoby zainteresowanej stwierdza postanowieniem prawa

spadkQbierców do spadku.

§ 2. Stwierdzenie praw do spadku nie może

nastąpić p rzed upływem temllIlU do składa.

nia oświadczeń o przyjęciu lub od.rZlUceniu spadku, chyba Ze wszyscy znani spaclkobiers:y złlO­

żyli już wcześniej takie QświadK;Zenia . .

Art. 46. W stQsunku do 06Óib trzecich, nie

roszczących sobie praw do -spadku w charakterze spadkobier.ców, spadkobierca mQże powołać

się na następstwo prawne po spadkodawcy

tylko wtedy, gdy uzyskał stwierdzenie swych

praw dlo ~padku.

..

Art. 47. § 1. DQmnie1l\Ywa się, że ten, czyje

prrawa do spadku zostały stwierdlrone przez sąd,

jest spadkobiercą.

§ 2. o.Qwód przeciwny lilie jest dopuszczalny wobec ~by trzeciej, która przez czynność

prawną tego, czyje prawa do spadku ,zootaly

stwierdzone, nabyła prawo do przedmiotu, nalez ącego -do spadku, albo została iwolniona od ,

zobOYviązania względem spadku, chyba że Q!Soha

trzecia drziałała w złej wierze.

Rozdział

I V.

Odpowiedzialność za długi.

Odd'liał

1.

~a•• dy odpowiedzialności.

Art. 48. SpadkQbierca, który przyjął spatliek, odpowiada 2a długi spad1rowe całym swsm

majątkiem.

.

Art. 49. § 1. W razie prostego przyjęcia

spadku spad1robierca l(X~p!Owiada za długi spad.

kowe bez pgra,niq.enia.

Poz. 328

l § 2. Spadkobierc~ który przyjął spadek

z dohI1Odziejstwem inwentarza, odpowiada za

długi spadlrowę Jylko dl() wysolmśd wartośd

stanu czynnego spadku, ustalonegn w spisie

inwentarza.

.,

.

Art. 50. Spadk!obierca, kt6ry pods lępnie lisunął lub zataił przedmioty s pa dkQwe, nie pod al

ich do spisu inwentarza albo podał do t'eg'o spi- ·

su nie istniejąoe długi, odpowiada za długi'

:spad~owe bez ograniczenia.

Art. 51. Jeżeli jest kIlku spadkQbierców,

oopowiadająza długi spacTImwe w stosunklu

dQ swych udziaMw w spadku,

-

. ,

Oddział

2.

Oddzielenie spadku od majątku spadkobiercy

Art. 52. § 1. Wierzyciele spadku, w szcze_

i zapisobien; y, QraZ Wierzydele spadkob iercy mogą

żq"dać oddzielenia spadku od majątku spadkobiercy, j eżeli długi spadkQ·we prz,ewyższaj ą wartQŚĆ majątku, pózlQJstawłonegQ prz'ez s padkodawcę, albo jeżel~ zaspoko jenie żądającegQoddzie­

lenia jest zagrozone przez zachowanie się !luh'

poJożenie majątkowe s padkQbiercy.

§ 2. Oddzielenia nie można żądać po up-lymę rQku od dnia otwarcia spadku.

Art. 53. Wskutek Qddzielenia ,s padek uważa się r.za majątek onrebnv Qd chwili <o twarcia

spadku.

Art. 54. § l. 'vI n lZie ·ollu,ci.:l enia spadkobierca, kt6ry przyjął spadek z do brodziej'Stwem

inwentarza, odpIOwiada wobec wie rzycieli spadku tylko spadkiem. Spadkobierca, kt6ry przyjął spadek wprost, odpowiada nadal h ez o graniaenia wobec wierzycieli spadku_

.

§ 2. Jednakże, dopók i trwa o ddzielenIe, wiernyciele spadku nie mqgą poszukiwać .zaspo,lmjenia z majątku spadkQbiercJ, a W1e~ycl~le

spadkobiercy nie mogą poszukiwać ~spolroJe.

ma ze spadk1\.

gólności osol~y uprawni,o ne do zachowku

Oddział

3.

Likwidacja S p ft tH l'

")

Art. 55. Po oddzieleniu spadku od majątku'

spadkobiercy osoby uprawnione do żądania,

oddzielenia-jak<> też spadkobierca i wykonawca

testamentu mogą żądać likwidacji spadku.

Art. 56. § 1. Likwi.dacji spadku mQże żądać

także spadkQbie rc a, który przyjął spadek z d,?brodziejstwem inwentarza, chociaz~y uprzeoll1o

nie nastąpilQ oddzielenie. N akazame prze~. s ą~

likwidacji spadku pociąga za sobą sinltb od<l1Zielenia.

§ 2. Jeżeli ~ porównania stanu czynnego;

spadku z jego stanem biern~ jest oczywiste,

re długi spadkowe pnewyższaJą wartość stanu

AZ~ego~ ozna,c2JOlIlą w spisie inwentarza, spad..

DrzienniKU staw Nr 60

kobierca, który spłaca diługi nie zgfusi'WSZyl

żądania o likwidację spadku, odpowiada wobeo

wierzycieli spadku rza długi, nie majdiujące pokrycia w sumie, ,do któn;j wysokości ograniczona jest odpowiedzialność spacllrobiercy, jednak tylko o tyle, o ile otrzymaliby OIIli zapłatę

'Y razie przeprowadzenia likwidacji spadku.

Rozdział

V.

Stoaulllci prawne między spadkobiercami.

Odddałl.

StosunIci prawne ' pl'zed działem spadlcu.

Art. 57. Jeżeli spadek przypadł d"tVóm rub

"ięcej spadkobieroom, każdy z nich może 1'0'1:porzą&ać swoim udziałem w spadku.

Art. 58. Jeżeli spadkobierca rozporządził udziałem w przedmiocie należącym dlO spadku,

rozporządzenie to jest bezskuteczne o tyle, o ille

narusza uprawnienia powstałych spadkobier-,

.ww, wynikające z pr2Jepis6w o dziale spadku.

, Art. 59. Poza tym do stosunków praWlllYch

spadku

s1loSuje się odpowiednio przepisy o WSpÓłwłas­

między spadkobiercami przed drriałem

ności.

Oddział

2.

Dział $padku.

, A11t. 60. § 1. Każdy spadkobierca może Z'ą­

tlać d2iału spadku.

§ 2. Do dJziału

spadku stosuje ' się Odpó-

,,"ednio przepisy () 'zniesieniu wspiÓlłwłaStlJOiŚci

II: ,zachowaniem przepisów poniższych.

Art. 61. Dział spadku powinien obejmować

!Cały sp~ek; jednakżie z ważi11ych powodlÓW moZe być [ograniczony dla ' ~ęści spadku.

.

Art. 62. Umowa o

dlZicił

spadku powinna

być pod I:ygorem nieważności zawarta na

pi-

śmie. Rrzepis ten nie uchybia s2JCzegóInym przepisom o obowiązku zachowania formy aktu

notarialnego.

.

Art. 63. § 1. Jeżeli działu dokonywa się

między spadlrobiercami ustawowymi, wśród kt6rych są ~tępni spadlrodam:y, każdy z tych

:zstępnych obowiąz.any jest wobec innych zstęp!­

nych, którzy razem z nim dzied~iczą, clio wyrównania przysporzeń, dokonanych przez §padko.

dawcę na jego :rzecz w ' takich olrolicmościach,

Ze według zwyczajów, przestrzeganych w Ś11O­

<łowisku spadkodawcy, przysporzenia te należy

uważać za dokonane na poczet przyszłego spadku . .

§ 2. W szczeg61ności przedmiotem wyr6wnama są przysporzenia, dokonane przez spadlroclawcę na r~ecz zstępnego . tytułem wyposażeni,a oraz na rozpoczęcie wylronywania przedsiębiorstwa lub samodziellneg'O zawodu, a także

sumy, jakie spadkodawca źużył na spłatę dłu­

gów' pełnoletniego dziecka.

§ 3. Spadkodawca może ~mądizić . wyrów_

nanie także CiO dO p1'ZYSpo1'2Ień, nie objętych

pnepisami artykułu niniejszego; może l'Ównież

ZWIOWĆ zstępi11ego od obl()wiązku wyrównania.

Att. (i4. Dalszy zstępny spadkodawcy lObowiązany jest <:Lo wyrównania również przyspomeń dokonanych na rzecz wstępneg'O, w którego miejsce wstępuje 0IIl clio spadku.

Art. 65. § 1. Wyrównanie przeprowa<ka .

się w 'tlen sposób, że wartość wszystkich przysporzeń, które podlegają · obowiązkowi wyrówD.ai11ia, dolicza się do spadku bb clio jego części,

podlegającej podrział'owi mię<ky spadkóbiercami, w stosunku do których następuje wyrównanie, potem oblicza się schedę każdego z tych

spadklobieroow,j a następnie każdemu spadkobiercy, obowiązanąnu do wyróWi11ania, zalicza

się na poczet jego schedy wartość przysporzenia, które powinien wnieść do wyrównania. i

§ 2. Przy przeprowad:zen,iu wyrównania dolkza się przysporzenie . według jego stanu

w chwili dokonania przysporzenia oraz według

wartości, jaką ma w chwili przeprowadlzeruą

wyrównania.

A~. 66. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego

weidług artykułu poprzedzającego wyrównania

okaże się, że wartość przysporzenia przewyż­

sza. schedę spadkobiercy obowiązanego do wyrównania, spadkobierca ten me jest zobowiąza"

ny do zwrotu nadwyżki. W pTZypadku takim

spadek lub jego ozęść dzieli się między pozostałych spadkobierców w ten . spQsób, iż nie

uwzględnia się ani warto.ści przysporzenia podlegaj~go wyrównaniu, ani części spadkowej'

tego spadkobiercy.

Art. 67. Każdy spadkobierca obowiązany

jest udizielić innym spadkobiercom na ich żąda­

nie wyjaśnień 00 do przysporzdl,. . które są.

przedmiotem wyrównania.

Art. 68. Po dokOlIlaniu działu spadkobiercy obowiązani są nawzajem do rę~ojmi we!dfug przepisów kodeksu wbowiązań o rękojmi

przy sprzedaży z tą zmianą, że 00 do wierzytelności spadlmwych ręlrojmia rozciąga się także

na wypłacali110ść dłużnika spadku.

RI()~dział

VI.

Och.ona dziedziczenia.

Art.69. § 1. Spadkobierca lll!OiJe w dl1Od:ze

~twa żądać wydania spadku' od osoby,

która rości slObie prawa do te"go spadku w charakterze spadkobiercy a spadkO'biercą nie jest.

przepis ten stosuje się odpowiednio ' do wyda.

nia części spadku.

§ 2. Do ~sz.czeń 10 wydanie spadku stosuje

się odpowiednio prrepdSyO niesłusznym zbogaceniu. Jedi11akże do 006~zeń spadkobiercy o

wydanie pożytków oraz do rosocbleń posiadacz a

o zwrot poczynionych na spadek ną.~ładów sto-

/

-- 705

-

Poz. 328

suje-się odpowiednio przepisy o stosun1ru mię­

§ 2. Nieważny jest również testament, kt6dzy posiadaczem · a właścicielem.

rego treść lub cel sprzeciwia się porządkowi

publicznemu, ustawie lub dobrym obyczajom. i

Art. 70. Spadkobierca moze w drodze powództwa ządać, aby sąd uchylił stwierdzenie

i Art. 78. Jeżeli wady, określone w' ~rtyku­

praw do spadku osoby, która spadkobiercą nie

Ile poprz.eldzającym, dotyczą tylko niektórychI

jest lub j1e st spad1robiercą w części mniejszej od

rozporządzeń zamiesz.czonych w testamencie, instwierdronej, i aby stwierdził je~ prawa do

ne rozporządzenia pozostają w mocy, chyba że

spadku. Spadkobierca może zarazem żądać wy_

przypuszczać należy, iż bez rozporządzeń do_

dania znajdującego się u tej osoby dol{IUlffientu,

tkniętych wadą spadlrodawca nie sporządziłhy

stwierdzającego jej prawa do spadku, oraz ~ytestamentu albo sporządziłby testament treści

odmiennej..

.

dania spadkU.

.

Art. 71. Roszcrenia z tytułu <kiedziczenia .

Rozdział II.

ulegają przed.a wnieniu z uPływem llat dwudzie-j

stu od dnia otwarcia spadku.

forma testamentu.

Art. 72. Przepisy rozdziału niniejszego sto- .1

Oddział l.

suji się odpowiednio do ros2lCZeń o wydanie

majątku osobie, 00 do której zostało uchylone T estamenty zwykłe.

orzeczenie o uznaniu jej za zmarłą Lub o stwierArt. 79. § 1. Spadkodawca może sporzą­

(}.reniu zgonu.

dzić testament .w tell1 sposób... ze w całości napisze go pismem ręcznym, podpisze i zaopatrzY) .

DZIAŁ IV.

datą, zawieraj'ącą dzie'ń, miesiąc i . rok sporządzenia tJestamentu,;...,--:-Testament.

§. 2. Jeidnakże brak daty w testamencie nie

pociąga za sobą jego nieważności, jeżeli daRozdział l.

tę można oznaczyć na podstawie treści test'a . SpOl'Zlldzenie testamenł.u.

mentu albo jezel[ może 'QDa być stwierdzona

Art. 73. Spadkodawca inoze sporządzić te- innymi środkami dowoclowymi.

Art

§l. Spadkodawca ~oże sporząstament tylko osobiście.

ent takze i W ten sposób, iż wobec

Art. 74. Testame,n t może zawierać rozpo- dzić tes

dwóch równocześnie obecnych świadk6w poda

rządez:enia t'yllro jedne.g o spadkodawcy.

ustnie swoją wolę do wiadomości allbo sędziego

Art. 75. Zdolność do sporządzenia testa- obywatelskiego, allbo burmistrza lub upoważ­

menhJ. makiaZdaosoba fizycz:na, która ukoń­ nionego przez niego urzędnika, albo wójta. O~

czyła I!a t 1Q i nie jest uberz:własnowolniona

soba. ta spisze wolę spadkodawcy w p,rotokolle

.całkowicie. ,

z podaniea-p daty jego sporządzenia .i . protokół

Art. 76. § 1. Małoletni, który ukończył ten odczyta spadkodawcy, czyniąc o tym wzmiaIll'"

lat 16, oraz ubezwłasnowoltniony częściowo mo- kę w protokole. Tak s~rządzony protok6ł z0gą sporządzić testament tylko przednotariustanie następnie podpisany przez spadkodawcę.

szem lub testament szczególiny.

osobę spisującą .i,ego wolę oraz ~wiadków. Je§ 2. Do wazności testamentu osólb wymie- żeli spadkodawca nie UJll1ie . lłub nie może się

nionych w paragrafie poprzedzającym nie jest podpisać, osoba spisująca j'ego wolę powinna

potrzebna zgoda ich przedlStawiciela ustawopodać .w · protokole, z jakich powodąw brak'

~go.

jest podpisu spadkodawcy.

§ 2. Osoby głuche lub nieme nie mogą

Art. 77. § 1. Niewazny jest testament,

sporządzić test;amentu w sposób .. przewidziany

kt6ry został sporząd:rony

, l) przez osobę, znajdującą się z jakichlool- w artykule niniejszym.

Art. 81. ~1. Spadkodawca może sporządzić

wiek powodÓow w stanie . wyłączającym

testament przed notariuszem w ten sposób, że

świadome oraz swobodne powzięcie i owolę swoją pooa mu ustnie do wiadomości,

świadczenie woli) w szczegól!ności z po_

wodu choroby psychicznej, niedorozwo- notariusz zaś tę wolę spisze w protokólle. N a

ju psychiczne~ lub chociażby przemija- żądanie spadkodawcy notariusz włoży pr,otokiół'

do koperty, zaJpieczętuje ją, zazna!Czy na niej ze

jącego zakfóc.etnia czynIJ,ościpsychicznej;

swoim podpisem, czyj testament z.aw~era, i po,

2} bez zamiaru ~wołania skutków praw- zostawi ją u siebie na przechowamu.

§ 2. Spadkodawca może sporządzić .1!estanych;

ment przed notariuszem iównież w ten splOSób, ,

3) pod wpływem 'błędu co clio treści oże wręczy mu pismo z oświackzeniem, iż pismo

świadczenia lub błędu w pO<Dudice l jezeIii przypuszczać naliezy, że spadkbdawca 1:10 jest jego testamentem. Pisrn6 to m~że być

wręczone notariuszowi otwarte lub zapIeczęto·

znając istotny stan rzeczy, nie sporzą­

wane, moŻ!e być napisane przez spadkodawcę

dziłby testamentu o danej t, re~ij

lub pJ.7-erZ inną osobę, powinno być j:ed,nak pod:4} pod WP!YWOOl ,groźby•

•

\

p.ri~_

· __~shwNr"~60~·________~~_~

__~1OB~-->~_·------------------------~_.~

pisane

przra

~pG:dłrodawcę.

Wręax:me

przez

!lpaillroda~ pismo notariusz włoży do kbperty, ~apieózętuje 'ją, 'Z3.2Uaczy na niej ze s~

podpisem, .0Eyj testament zawiera, i porrostąW1

Ją u siebie na p~waniu. Z <:zyIl!IlOIŚd tiejl

notariusz spisujeprotok~.

. § 3_ NQtańusz, pI'lJed którym ma być sporządrrolly testament, powinioo: przybrąć do tej'

czynności dl1"tlgiego notariusza lub' dwi6ch świad­

ków. Wszystkie'osdby, ucrestniczącew sporzą­

(Jrreniu testamentu; muszą być przy całej crzynnośd obecne. Poza tym cLo sporządzenia testamentów notarialn)'ICh stosuje się praWIO o

notariacip.

O ddcdał 2.

... p~tGmenty szczeg6lne.

. Art.\ 82} Jeżeli w~kUtek: śzczegóil!n}'ICh okolicmlOŚci, ~ 'to: pmerwaniakomtmrikacji, eipidemii, d~łań ~jennyc~, ~h2;:obx EkOdJawsy albo lego ruelStZlC'Zęśfiwego wypa

,Gb_A

wchoda:ąc~ w ~ad siły ~mjnej, może liPOttądZić te$tament

1) b'ąd~ pned sędzią wojskOwym w ren

sposób, iż wolę swoją poda mu ustni~

do wiadomości, a sędzia wolę tę sp!sze

w prorok:lółę z podaniem daty jego spo~ia, prorok& odczyta spadlrodaw-<

cy zaznaczając o tym w protolrole, a

następnie tak spor.ządrony protokół 7,0stanie , podlpisany p'l"ZeZ spadkodawcę i

s ędziego, pl1Zy czym jeż, elispadloodawca

. nie umie lub nie może się podpisać , sę­

d~ja wojskOwy powinien podać w p ro,),

ItIokble, z jaldch poWO<Mw brak jiest podfou spa<;łkbdaw<:y; protokół spisany

p'rzez sędziegu WIOJsklowego ma rrw,ć dokUmentu publioznego;

2) b'ądź ~rrez własnoręczne podpisanie testamentu, napisanego 'pr:ze:z inną 0SObę, jeiieli testament taki z podaniem

CLaty jego sporządzenia podpiszą także

Id,waj 1'Ó:wn:ocreśnie obecni świadkowie;

Siddlniaj~cYch , ob~:!~_~I.l!~Lj~~~t.?:.:ci,. sperLą ilemerestaanentu rzWy-xIego UyłVUy memo3) bą<llź wreszcie, jeżeli nie U!ll1ie Ilub nie

iliwe liub ba'I1doo utrudnione, spadkDdawca momo·że się podpisać, przez podanie ustnie '

swojej woli . do wiadomości trzech r6w- .

sponądrrić testament ustń.y przez poqa~

IlJOClICśnie obecnych świadklów, z kt6rych

~we.j Vł'9:li. idto ..~~i ~rQwn$>~~"' ­

obecnych św.ia~. Wola ta powinna u:r"',~

~ tę wolę spisze z podaniem daty

s ' l"O . tYl~stame S1ę to możliwe, pI7JeZ jedine~dIr:eDia

pisma, pismo odczy ta

go ~ , świ~ lub inną osObę spisana z paspadklodawcy zaznaczając o tym w pidaniem itaty sponą<llienia testamentu i daty '

śmie, . a następnie tak:' sporzą:d20ne pispisania jego treści, a nastę.pllie pismo to winno

SIDO rostanie podpisane p1'2leZ wszystkicll

być 00 na~ ' ~ dw6clt świadk6w podtirrech świarlkl6iw; w piSmie należy po_ pisane; jednałdle nietzachowanie obowiązku Badać, z jakkh powodló w brak jest poJ'tychmiastow'eglO spisania woli spadkodawcy lIb'

pisu spadkodawcy. •

pbdJisania pisma. przez ~wladk'ów nie piOciąga '

§ 2. Jezeli osoba, wymienion~ w paragra~ sobą, nieważności OOstame:ntu, spisanego i

fie po~j.qtIi, jest ranna lub chma, mopodpisanego pi6miej. Gdyby woła 6padkodawą-, Ze ona sporqdz.ić taKże testament ustny w sponiellOStata ,.. ogóle .spisana, tt'IeI§ć testameIntU' d ) ~any w dw6ch artyhiłach . poprze.m o2e być s~na zgOdnym, %łoiJonym pod

drLają,cych; p,dna~ ~wia:cf!kbwie, dO których

przyE.ięgą., ~ <lO najmniej ~ świad­

wiaic1io!mo.ści spadkodawca podal swoją w'olę,

k~w, wobec kt6rych spadkodawca :podał &wOk

mogą me byt równocześnie obec·n i.

.

wolę.

Art. 85. § t. Testamenty szczegl61ne traq

Art. 83. § l.Ktowczasie podr6iymajduje . ~ prawną po upływie sze~du miesięcy licząc oId ustania oklolkmośd, któ;ve uprawniasię na polskim statku morskim W> statht plO-iviett7itym, 'mo7Je spol'Z.ądz:it testament przed Ka- ły <to sporząd.mia ich w takie j funnie. Jeżeli

pitanem statku łub jego zast{!~ w taki spoeób, S!pa'd!klodtawca nie!zidjo1:nY jest do sporz·ądzenia

w jaki sporządza się testament przed sę<:Mą

~ ~, bieg. tego te rminu ulega

ooywatelslcim, bmmistrrem lUb wójtem. 1;>110- r.awies2leDiu ;na 0IIIaS trwania nielzdtolnośÓ.

I

tukół, spisany plTLeZ kapitana statku lub jego

§ 2. .Jeżeli spaC:łkOd:awca zmarł przed ull'ly~astępcę, ma ll10C dokumentu publicznego.

~ powyźsllef5o teIminu, testament 5'ZC'l!Cg16Iny;

§ 2. Jeżeli. w przypadku, okreśbnyrn w pa.. ~je 'W IDO!OY'

ragrafie po~jącyrn, sporzą<łzenie 'łIeista­

O~drział 3.

mentu prnerl kapitanelm statku Jutb jego zastęp- ,

cą byłoby niemożliwe, spadkodawca może spIOPrzepisy wspólne.

rządlZić testament UlSttny w sposób przewidzia- ·

. AI1t. 86. Nie może być ~wiaokiemprzy spo.

ny w artykule popnerlrlającym.

I1Ząi&eIniu teJSltamentu OSIOiba, ~Ó!ra

.

Art. 84. § t. W czasie inobilizacji, wojny

1~: nie ma pełnej rdtolności do drziałańprawlub pI7lebywania w nieWoli osoba wojskOwa,

lIlych;

osoba powołana {JjQ osobistych ~wiadczeń wo- .

2} jest ślepa, głucha łub niema;

jennych, osoba przrtWywająca prozy jednostce

3)' nie Umie ~ytać i pisać;

wojskowej na IT)JOCY stosunku srużoowego lub .

4) 7JOStała skazana prawomocnym wyro~wnego QTaZ os'9ha 'ZI11ajdują,(;a się na $ltlau t

ki~ za fałszywe zeznania.

ze

i

.

(

•

-

707 'Poz. 328

--------_._---------------------=-

DzienniK U sław Nr 60

--.,...---~-----" -

Art. 87. Nie moż,e być świadkiem przy spotestame!I1tu osoba, która nie włada

jakiej spadkodawca sporządza testa-

rządzeniu

mową, ' w

ment.

......~

Artt8sJ Nie moż'e być świadkiem przy sporządzeni~~ame!lltu oSIOba, dla której spadko' dawca w tym -testamencie ustanowił jakąkol­

wiek lrorzyść, oraz j,ej małżoQnek, wstępni, Z'Stę~­

ni, rlOd.zeńst'l,V'O, osoby w ten sam sposób z nią

spowin'Owac'One lub pozoątając,'e: z nią w stosunku przysposobienia. \ /

'

Art. 8'9. § 1. ł!'estament, sporządzony z naruszeniem przepisów lX)-zdziału niniejszego, jest

nie~aż,ny, jeżleli przepisy te n~e stanowią ina-

czeJ.

§ 2. Jeżeli świadkami przy sp'orząd~eniu testamentu były 'Osoby wyłączone według przepi$Ó-W artykułu , poprzeCłzająoeg'O, nieważne jest

tylko to rozporządzenie. kt6re zawiera wymienioną w tym artykule korzyść, chyba że przy_

puszczać należy, iż bez tego l1OzporząCłiz, enia

;' spadkorlawca nie sporząCłziłby testamentu alb'O

sl"0rz'!clizin,y testament treści 'Odmiennej.

wołany tylko o tyle, o ile nie da się

dzić 'ztestamentem pÓiźniejszym.

Art. 94. § 1. Kto powołuje się na to, że testament pisemny albo pismo, zawierające treść

testamentu ustnego, zostały zniszc2lO11e, p'Ozbawi'One cech, od kt6rych zależy ich ważność,

lub zmienione w sposób, wskazujący na ich od·

~łanie, nie przez spadkodawcę albo wprawdzie

przez spadl<!oc1awcę, lecz nie w zamiarze odwoła­

nia testamentu, ,powinien swoje twierdzenie udowodnić. Ponadto na nim spoczywa ciężar

dowodu 00 dlo treści zniszcronego dlokumentu..

§ 2. Przepis powyższy stosuje się odpo·

wiedni'O w przypadkU zagubi'o oia dk:>klumentu.

Rozdział

Tłumaczenie

się

testamentu.

prawa 'Odwołania jest

nieważne.

Art. 91. § 1. Odw'Ołanie testamentu może

alb'O przez testament pó,źniejszy, allb'O

przez to, że spadkodawca w zamiaI:~e .odwołania

testamentu zniszczy go lub pozbawi cech, od

których zależy je~o ważność, albo poczyni

w nim zmiany, przez któ-re wyraża · sWlOją wolę

odwołania testam:Bntu.

nastąpić

§ 2: Testament notarialny, znajdujący się

w zapieczętowanej k'Opercie na przechowaniu u

notariusza, uważa się za odwołany w razie

odebrania ~o przez spadkodawcę. Spadimdawca

może ode brać testament tylkobsobiście.

Art. 92. § 1. TestarrLent może odwolać tyle

kio oso ba, kt6ra ma zdolność -sporządzenia testamentu.

§ 2. Mał'Oletni, kt-ó-ry ukoQń.czyl Ila t 16, oraz

ubezwłasnowolniony

częściowo

mogą

IV.

testamentu.

Art. t95. Przy tłumaozeniu testamentu dą­

żyć I)ależy do jak najbardziej <łbldadnego zasto·

sowania się do w'Oli spadkodawcy.

Art. 96. Jeżeli treść testamentu może być

Art. 90. § 1. Spadkio dawca może w każ·

dym czasie oQdw'Ołać zar6wno cały testament jak

i zawarte w nim poszcz,ególne rozporządzenia.

§ 2. Zrzeczenie

go pogo.

tłumacZ/ona rozmaicie, nalezy ją tak tłumaczyć,

ażeby rozp'Orządzenie spadkodawcy pooostałOi

l

w mocy i mialo rozsądną treść praWll1ą i

gospodarczą·

• Rozdział I I I .

Odwołanie

łuje, uważa:- się teStament wcześniejszy za od.

sporzą·

dzić teśtament,

w którym ty lkJo od wołują P'O'

przedni, w takrej formie, w jakiej sporządzić

mogą testament osoby, _ mające pełną zdoI·

. oość do działań prawnych.

Art. 93. Jeżeli spadk'Odawca po sporządze.

niu testaJl:nentu sporządzi nowy tes taUJen t, w któ·

r~ nie zaliIlaczy, że pierwszy testament odwo·

Rozdział

V.

Ustanowienie spadkobIel'cy.

Art. 97. Ustanawiając spadkobiercę, spadkiodawca powinien wskazać os'Obę mającą dzie!dziczyć alboQ przynajmniej w ten sposób ją określić, aże by po jego śmierci moQżna ją było

oznaczyć . . Spadkodawca nie może pOZlostawić

osobie trzeciej oznaczenia, k't o ma być spadk'O.

biercą.

Art. 98. Je:ŻJeli spadkoda.wca przeznacza oznaczonej .osobie cały spadek lub jego ułam­

lrową część, oSIo ba ta powołana jest do spadktl

jako spadkobierca, chociażby nie była tak

nazwana.

Art. 99. § 1. Jeżeli spadlrodaweapowołaf

do spadku hez bliższego OIlnacZ/enia u'b ogich,

chory,ch lub inną grupę osob potrzeioojących'

opieki albo przeznaczyJ spadek na pewien ceł

bez wymienienia osoby, która ma być spadkoQbiercą, wówczas w razie wątpliwości do spad:.'

ku powol'ana jest gw.na z obowiązkiem użycia

spadku zg.odnie z wolą spadkodawcy.

§ 2. W braku odmiennej woli sp~dlwda~­

ey uważa się, że do spadku powołana Jest gmIna, Wkt6rej spadk10dawca miał ostatnie miejsce

zamieszkania.

l. Jeżeli spadkodawca ustakiJku spa,diklobi~l1OÓW, ale PlczeztuacZlOuo

f\ rt. 100. §

nowił

.

i(

,

·'

Dzie!nIrrlk! U staw Nr 60

-

708

się, że iSąoni podstawieni w SOOslmku do swycll

im części nie wyczerpują całości spadku, czę·

części

ści te ulegają stosunkowemu podwyższeniu, gdy

z testamentu ~a, Ze spadkodawca chciał

(:aly spad~k pozostawić ustanowiOlIlym pl."ZeZ1

siebie spadkiolbierCOlffi.

§ 2. Jeżeli

przeznaaone

spadkiowych.

Art. 107. SpadJrobie.rca podstawi(),Ily 0bowiązany jest "tV brakU odmiennej woli spadl{Odawcy wypełmć zapiisy 1 r->lecenia oraz inne

rozporząidrze:nia ~iążające spadkdbietroę, na

kitr6rrego micj'9 re IlIOStał poidtstawiony.

-

spaclkOb~ercom

tzęści przewyższają całość spadku, części 're. u·

legają stosunkowemu anniejSzeniu..

Art. 108. Sp2;C:H.:iobie:rca może odnudć

cz;ęść, przypadającą mu z tytuł1u piOdstawienia,

7achowując swoją część spadlrową.

Art. 101. Jeżeli spadkOdawca poWlołał dla

spadku Ustawowych sradkobieroow ~ bliższe.

go oin.aaoonia :ich części, wówczas w . ~azie. wąt.

pliwości uważa się osoby, które by <kiedZ1czyły.

!pO nim z ustawy, za powołane do spadku w ta.

kich częściach, j.a lóe bY im przypadły w bra.

ku testamentu.

109. Jcieli spadldX!awca poW>C'łaJ do

spadku lub do jego !CZęści łącznie kiJ!Jru spad!.

Jrobie.rc'Ów w 'lel. sposób, że mają oni wyłą­

Art.

czać spa;dlrobiel'CÓ'w usta\\'Qwych, w6wx:z.ctS cz,ę ść

ZWIOlniana pI'rel 00, re jelden ze spadkob ierc6wt

pIO'WOłanycil w testamettłCie nie chce lub nie może być spadkObiercą, przypada "tV braku odmiennej WIOli spadkbdawcy powstałym s pa clko- '

biercom w stosunku do części, w jakich są

powołani do spadku lub do jegIo części (przy-

Alit. 102. Jeżeli spad1klOOawca powołał clio

spaidkU lut) jego ~ k:iIiku .spadkOb!er,có~,

nie wska2ał zaś, w Jakich częścIach mają (kle..

(JjziCZ)'IĆ, dziel&ziczą oo! W' równych częśda.ch.

rost).

Al"t. 103. Jeżeli spadkOdawca przeznaczył

lOZiIlaaon.ej osobie tylko poszczególne prawa ma·

~ąt1rowe, ktl6tre wyczerpują prawie cały spadek,

osobę tę uważa ślę w raziewątpliwośd za

powołaną do całego spadku. Jeieli takie pra.

wa zostały p'rrez.naczone kilku osobom, u waża

5ię je w razie wątpliWOŚGi za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych, jakie

odpowiadają soosururowi wartości przezna('...w.

nych jm praw.

Art. 110. Spadkbbrerca

lObowiązany

jest

"tV braku odmiennej woli rspadlrodawcy wypełnić

zapisy i poleoe:nia oraz: inne 11OZpo:rządzenia o b'ciążające spadkobiercę, którego część prz:ypacJa'a mu z tytufu przyrostu.

i

Art. 111. SpadkiObierca może odrzucić

część, przypadającą mu z_tytułu przyrostu, za·

chowując swoją część spadkową.

Art. 104. § 1. Warunki lub tenniny, 'Og ra.'

R'ozd:dał

nIczające ustanowienie s:padkobie.z:cy, uważa się

!Za nie napisane. U5tal[l()~enie s,p adlrobiercy

j est niewaŻlle, jeiJeli z WIOli spadkodawcy wy-

:v I.

Za p is.

nika, że bez o g raniaren.ia tego ustanowienia

warunldem lubtertn:inem nie ZIOStałdby ono do.

roO Di:H l{' ,

§ 2. W sZQZeg!6lności nieważne jest roz.

por~~di?len.ie, pir.aez które spadkodawca ro.bowiązujoe spadkobiercę do . zachówania i powstawienia pr~nego mu spadk-u na prtypa-

-

I

Art. 112. Kto na podstawie testamentu Otrzymuje korzyść majątkową, me polegająq na

ustanowieniu go spadikQbien:ą. (zapis), jest zapisoObiercq . .

Art. 113. § l. Zapis stwarza dla zapisohie rcy prawo żądania od obciąionego spełni enia

świadczerrria, stanowiącego przedmiot zapisu. .

dek jego ~mierd irmym~bom. Nieważność

takiego ro2.ponądv..ema nie pociąga za sobą,

§2. W braku odmiennej 'WOli s padJr09.awc1.

w bTakb. odmiennej woli spadlrodawcy, nie. , Z3.pts>obierca nlO'ŻJe żądać od obciążonego wyważnOOci ustanowienia pierwszego spad1robier- I pełnienia zapisu ruexwfucmie po 'Otwarciu spadL

I

oIbciąrony

I

q , o

' .

1óL § 3. Zapisobierca,

zapisem Hal.

, . § 3. popu~~ JeSt ~ s pad. I szym lub dbo~kiem wypełnienia polecenia,

k!u Jeldinejr IOOOb~e,. Ja!OO spadJoolbrercy, pny rów,

nie jest obowiąz.any do wypełnienia tego dal~oczesrnY!?- obciąże:ni~ te~.apad.ku prawem u- i ~ S7Jego zapisu Jub po!ece....ua pr7..ed wypełnieniem

~ytlrowa.ma na mecz dru.gleJ osoby.

zapisu pt7.:ez obciąiJo<nego.

I

Art. 105. Spad1rodawca może . ustanowić

spadkiobrercę na przypadek, gdyby ma osoba,

kt&ą ~taDowił spad'lrobierq" nie chci.a1a lub

nie mogła nim być (podstawienie).

Art. 106. Je~li spadJrodawca podsta\vił na

miejsce spadłoolbiexcy pozostałych spadkQbieItCÓW be:z b1iżsrego. oz:n.a.c,ze;nia ich częŚici, uważa

Art. 114. § J. Spadkodawca może 'OQciążyć zapisem spadlrobiercę lub zapisobiercę.

§ 2. W braku rodmie:.n nej ..roli spadkodawcy uważa się spadlrobięrc6w za obciążonych'

w takich częściach, w jakich dziedziczą. prze.

pis ten stosu je się odpowiednio,

ŻtQnymi są ~p~bie,rcy.

gdy

obcią­

t

L . -

/

r

Art. 115. Je:reli zapisobie.rca nie chce Ilub

nie , mo.ż,e być . zapi90biercą, obciążony zapisem

stale Slę wolny od )ego wypełnienia; jednakże

w braku odmIenne] WQli spadkiodawcy O'howią­

zany je st wypełnić dal!sz:e zapisy i polecenia

O'bciąż ające zapisobie rcę.

1tit. 116. Jeżeli zapisem obciążony jest za-

pis,~bie rca, more on zwolnić się od wypełnienia

zapIsu przez wydanie dalszemu z:apisohi.el1cy'

przedm iotu zapisu.

Art. 117. Jeżeli zapis został ustano wiony

dla spadkobiercy, obciąża on w braku odmiennej 'woli spadkodawcy tego s padkobien: ę w stosunku do jego udziału w spadku. W przypadku takim część cbciążającą spadlrobiercę, dla

którego został ustan owiony zapis, uważa się

rownież za zapis.

Art. 118. § 1. Spadkodawca moż·e p ozósta-

wić uznaniu obciążonego, oroby tr~eciej lub rozstrzygnięciu sądu, k t@ra z kilku wskazanych

przez spadkodawcę osób ma otrzymać zapis albo co każdy z kilku zapisobierców ma otrzy~ać z prz.e dmio tu zapisu. Jeżeli spacl1~odawc a

~lle, wskazał, kto ma dok'onać wybo ru, alho jre2ieh powołany do dok'o oania wybo ru nie uczynił teĘO w t~erminie wyznaczon ym przez sąd

na 'Yill,?s.e k JoOOnego z uprawnionych. wybór

następuje prz·ez .rozstrz ygnięcie sądu.

.' , §. 2. ~r~'I?is powyższy stosuje się odpo,,?-OO11l0, }e~li spadkodawca porostawił uzna_

oSQby meciej IU'b ro~­

strzygruęcIU sądu o:z.naczenie przedmiotu zapisu

którego oel określił.

'

'

mu

OI;>cI~~onego,

~rt. 11.'9. Spadkodawca może po?ostawić u_

~amu obCIążone go, osoby trzeciej lub zapisobIercy alborozrstrzygnięciu sądu, który spośród k~lm wymienionych prliez spaclkodawcę

przedm~ot-ów ma zapisobierca otrzymać . Jeżeli

spadko dawc a nie wskazał, kto ma dokonać wybo ru, wyh6r należy do obcią żonego. Jeżeli spad-

~~wca ' pozostawił

wybór uznaniu os oby trzeCle], a osoba ta nie uczyniła tego w terminie

wyznaczonym przez sąd na żądanie obciążonego

lub zapisobiercy, wybór następuje przez rozstrzygnięcie sądu. .

Art. 120. § 1. SpaukiOdawcamożc ustanoWi.t zapis ograniczają,c go warunkiem lub ter-

P!Q!Z. 328

c~ąż,eniu przedmio~: zapisu prawem użytkow~

Ula na ~ecz drugleJ osoby. ,

. Art. 121. W przypadku ustaoowicnia. zaJHSU warunkowego złsZrC:łerue się, warunku nie

:ma fl1'?cy wstecznej, chyba że 00 innego wytuika

z woli spadkodawcy.

~ ~rt: 122. ~1.. Jeźeli 'Osoba, której zaPeży

na .mezIsZCZ1C'n~u SIę warunku, whr,ew wyrna.

gamom dobrej wiary udaremni ziszc~enie się

warun ku, ?as ! ę p:ują skutki takie, jak gdyby

warunek SIę ZIŚCIł.

§ 2. J e:reli osoba, któ rej zaI~ ży na ziszczeniu się warunku, wbrew wymaganlom dob rej

wiary s powoduje ziszc zenie się wanuikiu llastę~

pują sk utki takie, jak gdyby wamnek 'się nie

ziś·cił.

, Art. 1~3. W~runek niemożliwy, prreciwny

porzą~Wl publicznemu, ustawie l'ub dobrym

:lbyczaj-om u,,:aża się za nienapis·a ny. Jeż,eli ­

Jcdnal~ z woli spadlmc1awc y wynika, że bez

d,~)daI1Ja ~a~unku. nie ustalllowiłby

piSU,

takiego za-

zapIS Jest rueważny.

Art. 124. § 1. Jeż,eli warunek, nioograniczony kr6tszym okres·em czasu, nie ziści s i ę w cią­

gu lat ~wudzies.t!U o~ c?wi1i otwarcia spadku,

1I:1s l~~lUj:t skutki, takie, Jak gd yby warunek się

UH!. ZiścIł. Pl'ZieCIWne rozporządzenie jest ,nie.

w az.ue.

ograniczający z.a pis nie może

lat dwadzieścia od chwili 0'twarc ia spadku ; temnin dłuższy ulega skr6ce~lilJ

cło Jat dwuchiestu.

'

§ 2. Telil11in

hyć cll:uższy niż

. § 3. Jeż,eli jednak w przypadkach, p rzewi<l'z~anych w paragrafach poprzi edzających, na·

lezy przypuszczać,

bez utrzymania warunku

lub terminu także po upływie lat dwudziestu

re

od chwili 'Otwarcia spadku spadkodawca nie

llstaoowiłby zapisu, zapis jest nieważny.

'~

Art. 125. § 1. W razie og raniczenia zapisu

warunkiem zawieszającym lub te rminem poc:zątlro w Yql obciążony obowiąz any jest wypełnić

zapis dopiero z chwilą ziszczenia się warunku

lub nadejśóa t erminu. Do tego czasu obciążony

może , }m rzystać z przedmiotu zapisu według

przepisów o użytkowaniu.

'

lruJlcm.

§"'2. W razie ograniczenia zapiSu warunld~~

rozwiązującym rob terminem końcowYillI

§ 2. Jedlnakż,e nieważne jest rozporzć!d2le­

obciąż,ony obowiązany jest wypełnić zapis nie~e, f.?rzez które spadkodawca zoboWiązuje zazwłocznie. Z chwilą ziszczenia się warunku 1luJ:)

plsobler(; ę do zacbowania i pO'zlOStawienia przeZIw.czo ncgo mu zapisu na przypad/ek jego śrnier­ nadejścia terminu zapisobierc a obowiązany jest

ci inny~n ~bo~_ Nieważność takiego rozpo- , zwnSdć przedmiat zapisu oociąwnemu; do J ego

czasu zapisobierca more korzystać z pu:zedniiotu_

;rządzema me pocIąga za sobą, w braku oomientlej WQli spadkodawcy, nieważności ustanowie- zapisu według prrepioow o użytkowaniu.

nia pierwszego zapisobiercy.

'

Art. 126. Poza tym dlo ustanowi(~lIia , za·

pjsohier~y stosuje się odpowiednio przepisy o

§ 3. I? opus.zcza lne jest ustanowie nie zapisnl

na rzecz Jednej o,sooy przy rQ~fi:uy;m ob-, US,~~ll!OWiqljł1 $padlrobie.r~y. -

710 G .'....

·DziermilC Ustaw Nr 60

_o . .,.. _:. ____

,

RlOzdrział Y.U.

Art. 127. .§ L Do zd.olności do lIahyda

I

rapisu stosuje się Odpowiednio pnepisy o zdlolPolecenie.

ności diO dziedziczenia i o niegodności.

§ 2. W razie ustanowimia- zapisu, ograni, Art. 135. § 1. Spadkodawca moż~ w testaczonego warulIlkiem zawieszającym <lKl{latniru

lub terminem początkowym, spadlrodawca może mencie zobowiązać spadkobiercę lub zapiisdbierzastrzec, że zapis.obieoca musi żyć lub istnieć cę dKl spełnielIlia określonego świadczenia nie

zarówno w chwili otwarcia spadku, jak i czyniąc nikogo wierzydel,e m (polecenie).

_ § 2. Wypełnienia polecenia może żądać

vi chwili ziszc7)enia się warunku llub nadejścia

. każdy spadk'o bierca i wykonawca testamentu.

:teI1minu.

§ 3. Jeżeli wypełnieniepollecenia leży w inArt. 128. § 1. Zapisobierca może !Zapis

tel1esie publkznym, wypełnienia może żądać

przyjąć lub ooirzudć.

§2. DIO przyjęcia lub odrzucenia zapisu właściwa władrza.

stosuie się- odpowiedniQ przepisy lO przyjęciu

Art. 136. Polecenie niemożliwe do wypeł­

lub od'rzuceruu spadku.

nielIlia 'Oraz polecenie o treści llub celu, sprzeArt. 129. Zapis świadczenia, które w chwi- ciwiających się porzą,dkowi publicznemu, ustali 10twarcia spadku jest niemożliwe do spełnie­ wie lub dobrym obyczajom, jest nieważne. Nieważność polece.nia nie pociąga za sobą, w brania, jest bezskutecmy.

Art. 130. § 1. Jeżeli przedmiotem zapisu ku 'Odmienne j :wlOli spadkodawcy, nieważności

jest rrecz oonaoz01Ila 00 do tożsaJmości, zapis, samego roz{l'o rządlze:nia, w któ.rym przeznaczono

w braku odmienlIlej WIOli spadlmdawcy, jest klOrzyść dla os'Oby ZQb'Owiązanej do wypełnie­

· bezskuteczny, jeżeli rzecz zapisana nie Z[}ajduje nia polecenia.

się w spadku w chwili jego otwarcia. Zapis jest

Rozdział VI I l.

bezskuteczny także wtedy, gdy spacHrodawc'.l

... był w chwili swej śmierci obowiązany dlO zby- .

Wykonawca tesiamentu'-cia rzeczy zapisanej.

.

§ 2. W razie zapisu rzeczy oznaczonej co

Art. 137. § 1. Spadkodawca może usta· do tożsamości obciążolIlY obowiązany jest wynowić w testamencie jednego lub killku wyklOdać zapis.obiercy 'Y'5Zelkie pożytki, jakie uzyskał

z rzeczy od dnia wymaga1ności zapisu. Do 00- nawców testamentu.

§ 2. Wykonawca testamentu musi mieć peł­

szczefl Qbciążonego lO zwrot poczynionych po 10twarciu spadku nakładOw stosuje się odpowied- ną zdoln'Ość do dtziałań prawnych.

Art. 138: § 1. Osoba ustanowi.OO.a wykonio przepisy lO stiO'Sunk'tl między po~ia<1aczeJrn a

właśc ici elem.

.

nawcą testamelIltu może t~· ~bowiązek przyAr t. 131. W razie zapisu rreczy Qznaczonej 00 jąć lub 'Odrzucić. Przyjęcj~ IUJb odrzucenie na<10 tożsamości obciążony odpowiada wdbec zapi- stępuje przez złożenie oświa<kzenia wobec są­

sobiercy za wady prawne i fizyczne rzeczy jak du.

§ 2. Jeżeli wykpnawca testamentu nie zło­

darczylJca. Jeżeli jednak 'Obciążony sam spoWQżył oświadczenia w tenminie wyznaCZlOlOym przez

dlOwał powstanie wady prawnej lub fizycznej

rzeczy zapisanej, odpowiada w.obec zapisobiercy sąd, uważa się, że odrzucił Oibowiązek wyza wsz elką wynikłą stąd szkodę, chyba że nie konawcy.

Art. 139. Wykonawca testamre ntu wykonyponosi żadnej winy.

Art. 132. Jeż'eli przedJ;niotem zapisu j,e st wa swe obowiązki pod nadzorem sądu. .

Art. 140. § 1. WykonaWICa testamre ntu oborzecz IOznaczona tylkJ() co do gatunku, obd.ążo­

ny winrelIl świadczyć rzecz średniejjakiości i wiązany jest stos,ownie do woli spadroooawc y

dobroci, uwzględniając przy tym potrzeby zapi- wykonać mzporzą:d!zenia zamieszczone w testasobiercy.

mencie.

§ 2. Jeżeli z wolli spadkodawcy nie wynika

Art. 133. W razie .zapisu rzeczy oonaczQnej tylk.o CQ do gatunku do odpowiedrzialno- nic innego, wykonawca testamentu obowiązany

jest zarządzać spadkiem i spłacać długi spad'ści obciążonego wobec zapisobie rcy za wady

fizyczne i prawne rzeczy stosuje się odlpowiled_ kowe. Może być pozywany w sprawach, wY'" .

nikających z zarządu spadkiem oraz z tytuł'u

!nic) przepisy o rękojmi przy sp nedaży. Jednakroszczefl przeciwko spadkodawcy, jak r6wniez

że zapisobierca może żądać od obciążonego tylko albo odszkodowania za nienależyte wypełnie­ może sam pozywać, gdy zajdzie tego potrzeba.·

nie zapisu, albo dostarcZlenia zamiast rzeczy wa;§ 3. Wykonawca testamentu:rruoże samo..

tlliwej rzeczy takiego samego gatunku, W1Ol!nej dzielnie podejmQwać wszelkie czynności, naleod wad, oraz naprawienia szkiody wyni1deij z 10- żące do Zakl1e5U zwyk!ł~go zarządu spadkiem,_

późnienia.

Czynności przekraczające ten zakres wymagają

Art•. 134:. R~zenia z tytułu zapiS/u prze- uprzednieg'O zezW101enia sądu.

dawniają się z upływem lat dziejSięciu od dinia

Art. 141. Do wzajemnych roszczeń spad· wymagalności zapisu. _

kobiercy i wykonawcy testamelIit11, wynika:-

,Dziennll{ Us!aw Nr 50

...... 71 f - - •

~~------~--------------------.----------------------------~

jących ze sprawowania zarządu spadkiem, stoArt. 148. .§ 1. Spadkodawca może wjdzie·

suje się pl7Jeipisy o odpłatnym zleceniu.

dlżiczyć spadlrobie:rcę koniecznegQ ' tyl~o w teArt. '142. W razie wyznaczenia dwóch lub ' stamencie z podaniem przyczyny, istniejąoe]l

w chwili sporządzenia testamentu.

więc'ej wykonawców testamentu bez 'o kreslenia

sposobu ich działania mogą OIlli działać w spra§ 2. Dowóicl istnienia przy:czyny wydziedzi.

wach przekraczających zakl1es, zwykłego zarzą­ czenia obciąża osobę, która się na wydziedzicze.

du tylko łącZnie.

nie powołuje.

Art. 149. Spadkiodawca nie mQże wydzie.

Art. 143. Wykonawca testamentu może,

w braku odmiennej woli spadkodawcy, żądać za ckiczyć spaliloobieroy IroniecznegQ, jeżeli mu

sprawowanie swych czynności ,ooipowiednieglO przebaczył. 010 przebaczenia stosuje się odpo~

wynag11O<lzemia ze spadkU.

wiedniQ pr:zepmsy o przebaczeni~ niegodnemw.

, Art. 150. § 1. Osoby wydziedziczone nie

Art. 144. § 1. Obowiązek wykonawcy testamentu wygasa w razie jego śmierci, w ra- mają pir aw spatlklobierc6w Ironieanych.

zie utraty przezeń zdolności do działań praw§ 2. Zstępni wyd'liedziczonego 2StępiIlego są;

nych oraz w razie wykonania wszystkich me- spadklobieTcami kloniecznymi, chociażby przeży~

porządz, eń, zamieszczonych w testamencie.

on spadkl()dawcę.

§ 2. Sąd zwolni wykonawcę testamentu, je.

Rorzdział I I

feli nie może on wylronywać swoiCh cZy!llności

albo jeżeli przy ich wykonywaniu dOpiUszcza

się czynów lub zaniedbań ' naru:szających spaUstalenie zachowku.

dek. Ponadto sąd może zwolnić wykonawcę

Art. 151 •.Spadikiobierca konieCZll1Y ,ma Wa·

testameJ"tu z waŻlllych powodów na jego żąda­

wo do zachowku bez wzg~du na ,t o, czy, spadnie.

kodawća porostawii testament. Zacho,w~kwy­

DZIAŁ V.

riosi połowę wartości tego, CIO spadk<ąbierca

kQnieczny otrzymałby przy dziedrziaeniu usta;.

Zachowek.

:wowym; przyjml:ljąc ~-za ,.podstawę obliczenia .za. Rozdział I , "

chQwku wartość spadku, . ustaloną według prZlelpis6w niniejsrego rozdriału;

Spadkobiercy konieczni.

Art. 152. Przy Qznaczeniu części spadkhwej, będąre,j podstawą ustalenia zachowku, nie

Art. 145: Spa.dkobiercami . lroniocznymi uwzględnia się spadkobierców ustawowych, któspadkłodawcy ' są ' jego zstępni, małżonek oraz

rzyzrz,ekTIsię prawa do dziedziczenia]lub soJ

rodlzioe, "jeżeli ' OSlO'by te, według stanu rzeczy nie godni, oraz spadkobierców koniecmych, kt?istniejąoego w Chwili otwarcia spadku, dzied!zirzy zostali wyd'liedzi<:?Jeni, natomiastuwzgfęc;k"-la

czyłyby po nim w braku testamentu.

. się spadkQbierców ustawowych, kt6rzy spadek

Art. 146.§ t. Spadkodawca może wydzie. odrzucili, Qraz spadkobierców koniecznych, kt6rzy znekli się t yliko prawa do zachowku.

dziczyć spadkobiercę koniecznego,który

1) popełnił Z'brodnię albQ prowadzi upOlrArt. 153. Spaclkl()(Iawca może po:zostawić

c~ywie wbrew woli spadkodawcy "zyspadkobie,rcy lrooiOC2lIlemu zachQwekw ten ~po­

cie ni'emQralne;

sÓib, iż ustanIOwi go spadkQbiercą 1uh zap1So2) dopuścił się względem spadkQdawcy llub biercą.

Qsoby . mu najbliższej umyślInego przeArt. 154. Spadkobierca konieczny, powoła·

stępstWa przeciwko zdrowiu lub wollnony do całości spadkU lub do części p1rzeno!Szą­

ści allborażącej Obrazy cżci;

cej jle go zachQwek, mQże przyjąć spadJek do

I

3) złQśliwie i uporczywie nie dopełnialI' wysokości zachowku, a resztę odrzucić.

względem sp:adkłod;;lwcy ciążącycil na

Art. 155. § 1. Zachowek, jaki ma otrzy_'

nim Qbowiąz1dów utrzymania lub innych mać spadiJrobierca konieczny, nie może być ani

ooowiązldS:w rodiinnych.

ogrankzion~· warurlkiem lub' te:mninem, ani oib'~

.

§ 2. Spadlrodawca mme wydlziedJziczyć sWe- cią~ny zapisem lub poleceniem.

go małżlOnka nadltJo z przyczyny, na podstawie

§ 2. Jeżeli spadkobierca ktonieezaay powokoorejmógłby uzyskać rm:wód z jrego winy.

łany został do spadku w części Pl'7Je!lloszącej]

Wydziedziczenie może nastąpić nawet po upły­ jegn zachowek, obciążenie zapisem lub polewie. terminu (fu wytocrenia powództwa o rozceniem Qdnosi się tylko do tej części, która

wód. .

.

przewyższa zachQweI<.

. § 3. Jeżeli spadkobierca lroniec,ZlIlY ~o'wo~a"

Art. 147. Spadkbdawca może wydziedziczyć

swego Z5tępnegp . ~ powodu jego marnotraw- ny ZIOiStał do spad'k!u w ~ści od'powtada)ą ..

stwa lub znacznegoz~dłużenia, jednak z pozo- cej jego zachowklowi albo w części mniej szef.

stawieniem należnego zac,hewkuZjStwnym wy· jest on wolny od obciążenia zapisem liub PlO:'.

lC!QelIliem.

.

<tzie&icrone~

'

.

".

DzienniK U sifaw Nr 00

-- 712

--

Poz. 328

Art. 161. Jeżeli żądającym zachowku jest

spadkodawcy, dolicz.a się do wartości ,

czystegO spadku, ustalonej według _zasad , argdy zapis ustanlOwiony dla spad1robiercy koniecznego ZiOStał obciążony zapJ.s:em lub po1ecc:- tykułu poprzedzającego, - wartośćpnysporzeń,

podlegających obowiązkowi wyrównania. Pn;yniem albo o g raniC2lOny warunkiem liub tennlsparzenia te uwzględnia się według ich stanu

Inem.

w chwili dokonania przysporzenia i wartości

Art. 156. § 1. Spadkobierca lroniecm.y, któw

chwili sporządzenia zestawienia.

ry bądź wcale nie wstał powołany de spadku

lub . dlO zapisu, bądź też, będąc powołany do

Art. t 62. N a żądanie spaclkobiercy kospadku lub do zapisu, 10trzymuje . raniej, niż niecznego zstępnego dolicza się ' do wartości

wynIOsi jego zachlO~k, ma roszczenIe 00 spa<;l- czystego spadku, ustalonej według zasad art ykobierców powołanych do spadku lO wyptaceme kluMw poprzedz ających, wartość pnysporzeń~

mu sumy pieniężnej, staJ..llOwiącej cały. j~~ zwolinionych przez spadkodawcę od obowiązku

zachowek, albo lo dopłaceme mu sumy pIeruęz­ wyrównania.

.

nej, potrz'e bnej dlOurlUpełnienia zachowku.

Art. 163. § 1. N a żądanie spadkobiercy k0§ 2. Jeżeli spadkobierca, obowiązany . do niecznego zstępnego lub poz,()Istałe~o przy ży­

wypł acenia lub uzupełnienia zachowku, sam J~st

ciu małżonka dolicza się do wartości czystespadlro bie rcą ko niecz:nym, odpowiada wohec Ingo spadku, ustalonej według zasad artykuł6w

nych spadkobierców koniecznych tylko za nad- poprzedzających, wartość darowizn między ży­

wyżk ę, pr:?ekra:czającą je go własny zachowek.

jącymi, dokonanych przez spadkodawcę zarowArt. 157. § l. Spadkobierca, obowiązany do no na rzecz spadkobierców, jak i na rzecz

os8b obcych. Darowizny te uwzględnia się we.

wypłacenia lub uZlUp elnienia zacho wku, może

dług stanu w chwili dokonania darowizny

iądać od zapisobierców, aby przyczynili się

stosunkowo do ponies~a ciężaru 'YYPłaty ca- wartości w chwili sporządzenia Zlestawienia.

łego zachlOwku lub ' jego mupełnienia.

§ 2. Nie ulegają doliczeniu darowizny

§ 2.-Wobec zapisobie rcy, będącego spad- o

t) zdziałane prvez s pad1rodawcę w czasie,

kobiercą lroniOCznym, obniżenie zapisu dopukiedy nie miał zstępnych albo ma!szczalne jest tylikio o tyle, aby mu po~ostał jego

ronka, uprawn~ony'ch dlOzachowku;

własny zachowek.

2) odpowiadające oho wiązkówi m,oralnemu,

§ 3. Je~eli spadk1obierca, obowiązany de

względom przyzwoitJOśd Jiub zwyc zajom;

wypłacenia lub uZlUpełnienia zachowku, sam jest

1) zdziałane dawnie j niż dziesięć I!a t przed

spadkobiercą koniecznym, może żądać IObniże­

śmiercią spad1rodawcy na rzecz osórol

.nia zapisu tak, aby mu porostał jego własny

nie przychodzących do spadku.

~aoCho wek.

.

Art. 164. § l. Po ustaleniu w myśl prze..

§ 4. Przepisy powyższe stJOsuje się odplOpisów

poprzedzających wartości czys tego spadwiednio do poleceń zamiesZICwnych w testaku

oblicza

się zachowek spadkobiercy Ironieczmencie.

nego w ten sposób. iż tę wartość czystego spadArt. t58. Prawa spadkobierców lroniecz- ku, ktD,ra jest podstawą oblicrenia zacho wku

ln)'ICh prz:echodzą na ich spadkobierców.

dlia danego spadkobie rcy koniecznego, mnlOży

'Art. t 59. Ros~enie o wypłacenie zachow- się przez ułamek, stanOwiący połowę części

Im oraz rosoczenie lO jego uzupełnienie ulega spadkowej, do kt6re j miałby prawo ten spad:.

przedawnieniu z upływem lat pięciu od dnia lrobierca jako spadko bierca ustawowy.

otwarcia spadku, a jeżeli j'e st skierowane prze§ 2. Przy określeniu wartości czystego

ciwlro spadkobiercy testamentowemu - z upły- ' spadku, będącej stosownie do paragratu po.

wem lat pięciu od dnia ogłoszenia testamentu. przedzającego podstawą oblicrenia zachQ wku~

Art. t60. § 1. Celem obliczenia zachowku nie nąl1e ży uwzględniać doliczeń z tytułu przy..

należy ustaIić wartość spadku, na podstawie

sporzen, podlegających obowjazkiowi wyr·ó wnaktórego ustala się następnie zachowek_ War- nia, gdy 'Oblicza się zachowek pozostałego przyj

rość stanu czynnego .spadku, u'stala się przez

życiu małżo nka, ani doliczeń z tytuliu przyspozestawienie wszystkich należących do spadku neń" zwolnionych od obo wiązku wyrównania,

pra~ według stanu ich w chwili otwarcia spadorai z tytułu darowizn, gdy oblicza się zaku I wartości w chwili s'porządz.enia zestawie- chowek spadkobiercy koniecznego: który nie

lIlia. Od ustalonej w ten sposób warto ści stanu żądał tych doliczeń. Jednakie pny IOkreśleniu

czynnego odejmuje się warrość stanu biernego wartości czystego spadku, będącej pods tawą!

spadku z wyłączeniem robowiązań, wynikają­ obliczenia z::1JChowku spadlrobiercy koniecznecycl1 z zapis6w i poleceń.

go, który otrzymał przysporzenie lub dal'lOwiznę,

§ .2: Spadkobierca powołany ebowiązany uftegające doliczeniu, uwzględnia · się zawsze to

jest udzielić spadkobiercy koniecznemu, nie' doliczenie.

po;v'Ołanemu do ' spadku, na jego żądanie wy ja§ 3. Jeżeli do wartości czystego spadku

śmeń QO do stanu spadku.

dolic.zona była wartość pnysporzeń, zalicza się

§ 4. Pr~episy dwóch paragrafów poprzedzających stosąje się IOdpowiedlIlio w pnypadku,

zstępny

........ 713

--------------------------------------

na zachowek spadkobi!ercy 1roniecmego zstęp­

nego wartość przYSpOmenia, które on lub jego

wstępny otrzymał od spadlrodawcy, a któir ego

. wartość uległa dolic:ze:niu do wartośc;i czystego

spadku.

§ 4. Jeżęli do wa~d czystego ŚpadkU

doliczOiOa była wartość darowizln między ży­

j ącymi, zalic:z.a się na zachowek spadikobie:rcy

koniecznego zsb;pnego lub pozostałego przy

ż ydu małżonka wartość darowizlllY, którą spadko bierca konieczny zstępny lUb małŻOlIliek sam

od spadkOdawcy otrzymał, a której wart·ość

uległa tk>/ioJeniu do wartlÓści czystego spadku.

, Art. 165. § l. Jeżeli clio wartości Oiyfltego spadku dolkzona wstała wartość d'arowizny, a spadkobIerca konieczny me może

uzyskać należnego mu ilaChowkU llb' jego uzupełnienia ani ze spadku, ani od spad1robiercy,

obowiązanego do wypłacenia lub l12'JI.lIpcl!ni~

zachowku, 0IbIdal1Owany oIbowiązany jest do wydania spadlOObie rcy lronieanemu na jego żąda­

nie przedmiQtu darowizny według przepisów o

niesłusznym zbogaceniu celem zaspokojenia

z niego 'brakującej sumy zachowku; dłXlarowa­

ny może jerlna.lC hIOlnić się .od obowiązku wydania darowimy przez zapłatę brakującej sumy

zachowku.

§ 2. Spośród kilku obdarowanych oIbidJa110wany waeśniej odpowiada tylko wtedy, gUy

ubdarowany później nie jest obowiązany do wyd.ania albo nie może wykJonać zdbowią.za:nia lub

Pm.

:na

§ 2. Oświadozenie złożone przez jedną stroma skutek rÓlwnież względem d rtJ.giej s trony.

Art. 169. '§ 1. W braku odmiennej umowy

prredtrrriotJem zbycia jest wszystko, co ze spadku

przypada zbywcy jako spadkobiercy.

§ 2. W szczegółności zbywca obowiązany

jest do wydania tego, co w razie zbycia, straty

lub uszkl()dzenia przedmiotów nalleżących do

spadku uzyskano jako równowartoś ć lub od~~ .

szlrodlowame ora:z, jeż·eli zbycie spadku nastę­

puje odpłatnie, do zwrotu wartośd ubytku,

pows tałego przez zużycie, rozporządzenie pod'

tytułem darmym lub obciążenie przedmiotóW!

naldącY'ch dlO spadku,

§ 3. Zbywca mlOże żądać od nabywcy zwrotu nakłaidiów 'koniecznych i pożyteCZlIlych, po_

czynionych na spadek.

nę

Att. 170. § 1. Od.powiedzialność zbywcy!

rękojmi za wady prawne ogranicza

się do 09powiedzialności za to, że zbywca jest

spacllrobiercą oraz że nie odpowiada za d;łu­

gi spa:dkowe bez ograniczenia. Jeźeli zbycie nastąpiło pod tytułem darmym, zbywca odpowiada jedynie za szkodę, jaką wyrządził nabywcy: przez to, ze wiedząc o takich wadach nie zawiadomił go o ruch najpÓlźniej w chwili zawarcia umowy.

§ 2. Za wady prawne i fizyczne poszcle~

gólnych przedmiotów należących do spadku

zbywca nie odpowiada.

s pełnić zastępczego świadczenia" określonycb

Art. 171. W braku odmiennej umowy kow p aragrafie popI'lZeId~ającym.

rzyści i ciężary, związane 7; przedmio tam i na§ 3. Jeżeli obdarowany jest sam s~dkio­ leżącymi do sp adku, oraz niebe:tpiecz·e ństvVlOl

przypadkowej ich utraty lub uszkodze nia p rzebicrcą koniecznym, odpowiada wobec mnych

spadkobierców koniecznych tylko za nad!Vyżkę, chodzi na nabywcę z chwilą zawarcia urnowy.

przekraczającą jego własny zachl()wek.

Art. 172. § 1. Nabywca odpowiada 5'0Art. 166. Prawa spadlrobie,ocó,w koniecz- lidarnie ze zbywcą za długi spadkowe. Umonych, pxz.ewidiz:iane w artykule poprzedzająj­ . wa przeciwna jest ruewaźna.

cym, ulegają przci:l:awnieniu z uPływem lat

§ 2. W br.a.ku . odmie-nu ej umowy nabywpięciu od . dnia otwarcia spadku.

ca o:dpowiada ~ględiem zbywcy za dłu·gi spad~

kbwe.

~ tytułu

DZIAL tVI.

DZIAL ,V iII.

Zbycie spadku

Art. 167. § l. Od chwili otwarcia spaclkU.

spadkobierca może Zbyć przypadły mu spadek!

lub udział W' spadkh.

§ 2. u~ o zbycie spadku lUb . udziału

w spadku powinna być pod rygorem nieważno­

ści zawarta w funnie aktu notarialnego.

§ 3. Nabywca wstępuje w prawa i obowiązki spadkowe zbywcy.

Art. 168. § l. Jeżeli umowa zosWa zawa rta prne!d ~em przez spadkobiercę 0świadczenia b przyjęciu spadku, oświadczenie!

o przyjęciu lub ~u s.padku nlO~ złożyć

tyllro ~

4

Prze~isy koncowe .

Att. 173. Wy'kbnanie niniejszego dekretu

JlQNCza się Ministrowi Sprawieilliwości.

Art. 174. Dekret niniejszy wcl11O<lZi w ży;-

cle z Idiniettn 1 styprla 1947 r.

.

P ,rezyd!ent Krajowej Rady NarodOwej

Bolesław B ieru f

P:re~es

Rady Ministrów

Edward Osóbka - ,f; of'(lflJs/d

Ministe:r SprawiedliW1Ości

Henryk Świqtkow8kl

Warszawa, clnla 20 listopacIa 1946 r.

T R E Ś Ć

POz. I .:s28 329 330 331 . 332 -

Nr 60

D. E K R E T Y

l: dni. 8 październik.

194.6 r. Prawo spadkowe

699

.

dnia 8 października 1946 r. Przepisy wprowadzajlIce prawo spadkowe

l: dnia 31 paździ~rnika 1946 r. o dodatku naukowym do uposażenia .

z dnia 31 października 1946 r. o zmianie dekretu z dnia 25 września 1945 r. o służbie wojskowej aadterminowych i podoficerów zawodowych

z dnia 31 października 1946 r. o upoważnieniu przedsic:biorstwa "Polskie KoieiePaństwcwe~

do zaciągnięcia kredytu zagraqjcznego •

714

717

l

718

719

ROZPORZĄD.ZENIA RADY MINISTRÓW.

333 -

z dnia 17 października 1946 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodo'Vego z dni. 27 grudnia 1944 r. o ustaleniu grup upo.denia do tabeli stanowisk

we władzach, urzędach, zakładach i instytucjach państwowych •

719

SS4 -

z daia 17 października. 1946 r. o zmianie granic powiatów wło8zczowskiego i iędrzejowskiego

w województwie kieleckim

728

R O Z P O R Z Ą D Z E N I A.

335 336 -

Mini.tra Oświaty z dnia 4 października 1946 r. o opłatach archiwalnych w archiwach państwowych .

Ministra Poczt i Telegrafow z dnia 22 października 1946 r. o przesyłkach listowych orali

t!'legramach i rozmowach telefonicznych w sprawie wyborów do Sejmu Ustawodawczego

718

m

328

DEKRET

z dnia 8paidziernika 1946 r.

Ppawo spadkowe.

pogrzebu, odpowiadającego zwycz.ajom miejscowym i stosunkom majątkowym zmarl:eg'o, Jw·

szty postępowania spadkowego, koszty zarządu. . .

spadku nie oIbjętego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązek zaspokojenia roszczen

o zachowek, Gbow:i.ązki wypehlienia za.piSÓ\1lł

DZIAł. f

oraz poleceń i . wreszcie inne obowiązki, wy..

lIlikające z przepisów prawa spadkowego.

Sl'lłdek.

§ 2. Spadkobier,c a obowiązany jest zezwoArt. 1. § 11 Og~ majątkowych praw. i

lIić małżonlrowi i osobom bliskim spadkoda'WC;}',

obowiązk!ów zmarłe~ stanowi spadek po nIm.

§ 2. Nie należą clio spadku prawa i obo- którzy w chwili jego śmierci z rum mieszkał

i pozostawali we wspólinym gos~darstwie, ~a

wiązki. któ'r e są ściśle rzwiązane z osobą spaillrolClawcy lub kltl6rych wygaśnięcie wskutek: jego używanie w ciągu trzech miesIęcy . od dma

otwarcia spadku mieszkania i urządzenia dośmierci pI1ZewidiUją szczególne p.rzep!iJS~~ Nie

mowego w dotychczasowych rozmi~rach. R~

należą ~ż diO spadku prawa, iCtóre z chwi- porządzenie spadk!odlawcy,wyłąaa]ące lub łI)o

Ją śmierci spadk.bdawcy p~echodzą z mocy

sZCZególnych prrep.isów na okreśilone osoby nie- graniczające to prawo, jest nieważne.