Dekret z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r.

Art. 2. § 1. Ohok kary pozbawienia wolno..

ści sąd mo:he orz,ec grzywnę i jaklO kary dodatkowe: utratę praw publicznych i obywatelskicH

'praw honorIOwych Qraz przepadek cał/ości lubi

części majątku. PlOnadt'O sąd może zarządzić 10gŁoszenie wyroku skazującego w pismach UaJ

kQszt skazanego.

I

I § 2. Przepadły majątek przechodzi na wła­

sność Skarbu Państwa z zastrzeżeniem prawosólb trzecich, nie przenlOszących wartości prze·

padłegQ majątku; nie uwzględl11ia się jednak!

:;,-

,~

.

(,

Tl

'4 48'

D2ielnnik: Ust::aw.:.:·~

_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _~rJ0z.

237;

41' _ _ _ _ _ _ _- _-.::..~_~

N, :..:r-=.::...-

praw, wynikających ze spad1robra~ ustawo- '

iWegio i z rrestaJmentu lub z dolw nane] po popeł­

nieniu przestępstwa dar{)wizny. Pr~epadek nie

(IJot:ylCZy przredlInJiot6w, wyłączonych z moay prawa spod egzelrucji.

, § 3. Nieważne z mocy same go prawa są

~ynnośd prawne, zdziałane w celu uchronienia

majątku 1

00 pf'repad1ru.

Art. 3. Nie popełnił przestęps twa, kto zgłio­

~ił sWlOją przynależność do naI'odowośd niemieckie j lub uprzywilejowanej przez oklu.panta,

działając w interesie Państwa P'o lskiego albo

~ nakazu lub na rzecz polskiej organizacji

wolnościowej.

'Art. -t. Nie podlega karze

a) kto zgłosił swoją przynależność do narodowości niemieckiej lub uprzywilejowanej przez okupanta w celu wnilmię­

cia ciężkiego prześladlOwania ze strOiI1y

władz albo organizacji p oIitya nych niemieckich za trwanie przy swoj,ej narodowośd, jeżeli pr7;e;ślad 1 owarua nic można

było bez szcze gólnych t rud no ści uniknąć

w IDn y spos'ó b ,

b) kto pIOmimo zgł,oSizenia swoje j przytnależlloki do narodowości niemieckiej lub

up'fzywilejtowanej przez okupanta brał

w kraju luh za granicą udział w walkach w~w()Leńczych albo dobrlOwolnie

wstąpił do wojska lub o rganizacji wolnościowej , walczących z państwem niemieckim lub z nim sprzymie rzolIlym.

albo też z narażeniem wolności lub ży­

cia 'Okazywał czynnie P'Om oc spoI·eczeń­

stwu polskremu,

c) kto ró,wnież przed 1 wrześ nia 1939 r.

stale wykazywał swoją przynaLeŻino~ć

do narodowości niemieckiej lub uprzywillejowanej przez okupa nta.

'A tt. 5. § 1. Do przestępstwa określonego

YI art. 1 nie stosuj,e się przepis6 w

a) art. 6, 22, 61 i 85 k,odeks1:l karnego

1932 r.,

b) art. 100 kodeksu karnego Wojska Polskiego,

c) art. 100 ~odeksu kamego 1932 r' o ile

pmestępstwo prnewid:ziane 'tV tym pI'2ep'isie p'olega na działaniu w sposób okreśrony wart. 1 ninie jszego dekretu,

d) dekretu ~ dnia 2 s.ierp.rua 1945 r. Q,

a:mnestji (Dz. U. R. p. Nr 28, poz. 172).

§ 2. W sprawach o przes t ępstwo, okreśkme

wart. 1, bieg prredawnienia ścigania i wyl'Ok0Wa:nia rozpoczyna się 9 maja 1945 r.

l

Art. 6. § l. Do Of])ekania w s pra wach 10

przestępstwo okrreśliOllle

wart. l ' właściwe

są

~i~ ~dy kar,ne. Wpr;Qwad:z1one de~r:e;t;eQ\

Polskiego Komitetu WylZwolenia Naródowego

z dnia 12 września 1944 r. o specjalnych są­

dach kamych dla spraw zbl'odniany faszystowslro-hitlerowskkh (Dz. U. R . P. Nr 4,

poz. 21), z zastrzeżeniem wynikając}"m z przepisu art. 13 ust. 2 dekreou z dnia 22 stycznia

1946 r. lO Najv",yższym Trybunale Narodowym

(Dz. U. R. P . Nr 5, p az. 45) .

§ 2. Pos tępowanie karne toczy się według

pr:repisów l~odeksu postępo wania karne ~o z poniżej wskazanymi zmianami

a) w pos tęplOwaniu przygotowawczym s tosuje się odpowie dnio przepisy wprowadzone dekretem z dnia 13 czerwca

1946 r. IQ p~zestępstwach szc vegó,l nie

n~ebe,z,piecznylch w 'o laesie rocllbudlowY1

Państwa (D z. U. R. P . Nr 30, poz. 192);

b) ,od p'0stanowieI'l sądu nie s łuży śmdek

od woławcz y ;

c) sąd sporządza na piśmie wyr()k z U·

z-asadn:iooiem w ciągu 7 dni od datY'

logłoszenia sentencji ;

d) wyr>ok mOż,e być rzaskarrony tylko p.rz,ez

Pierwsz' e~o Prokuratora Najwyższego

Trybunału Narodowego w trybie art. 15

dekretu lO Najwyższym Trybunale Nawdowym;

e) o wZ'ncwieniu pos tępowania orzeka N ajwyższy Trybunał N awdlOWY.

§ 3. PlOstanlO wi~nia sądu -o zabezpieczeniu

'

grożące go p'rZiepadku oraz orzeczenia sądu o

przepadku majątku wykoDlują , na zarządzenie

prokuratora, urzędy likwidacyjne, wprowadz'One

dekretem z dinia 8 maIlCa , 1946 r. i() majątkach

opuszczonych i poniemieckich (Dz. U.R. P.

Nr 13, p oz. 87)_

:Art. 1. § 1. Nieujęcie sprawcy nie stanowi

przeszkody dJ() wszczęcia i dalsze~o prowad~'­

lilia pos t ępowania, z tym że

a) udział 'obrońcy w toku cał~,go postę.­

, stępowania sądowego jest kOiI1ieczny"

b) d brol1cY służą prawa strony.

c) prawo wyboru obrońcy służy oskarżo­

nemu oraz je g'O ojicu, matce, opriehllIllOwi, małŻlonklOwi, dzieciom i rodJze ństwu,

d) jeżeli me ma oIbroocy z. wyboru, należ'l w;znafzyć. 9broocę % UJ'z~du,

e) wZiI1lOwienie PIOs tępowania z.akończiOne~o

wyt'okiem praWOIIllOiCD.ym może nastą:­

prić na knrzyść oskarix>!Ilego rownież!

w przypadku prnytJOoerlla takich nowych faktów łub dowocIlów nieznanych

pliled1Jem sądowi, kitóre bądź same",

bądź w :rw.iązkin z innymi stwierdzają

okioliCZ!l1iOśd , według ustawy wyłącza­

jące lub zmniejszające przestępczość albo karalnośĆ ~ynu.

.Nr -+J

----_.__Ustaw

.. _._----.. ..-----------~

_

Art. lZ.§ L PraWlomoone pos.t anowi$lia

§ 2. W::mypadku, przewidIZianym w§ l .. I

oglas2.n o wszczęciu postępowania sądowe­

lub zarządzenia,orzrekające umieszczenie wmtej.

go w czasopiśmie według swegD wyboru; sąd seu odosobnienia, podldanie przymugowej pracYII

może r6wnież zarządzić ogłoszenie w gminie

utratę 'praw, grzywnę i

przepadek mienia~

ostatniego miejsca. zamiesz.ka.'T1ia lub piO'bytul zachowują moc w części, orzekającej grzywnę

o~ka.rż,oI'.ego; r-ozprawa ruP, mOŻf>. GG ;.1"/('; się 1 i przepadek mienia; w pozostałej części tracą

wcześniej, niż po upływil! 60 dni po d~iu 0- m'oc prawną.

głos,zenia w czas0p'iśmi~.

§ 2. Zwolnienie z miejsca odosobnienia na§ 3. Nie s1'osuje się prz,episu § 2, j,eżeli stępuje ·z zastrzeżelniem., wynikającym z przep'isu art. 17.

• oskarżony uchylił się od · sądu po otrzymaniru

odpisu aktu oskarżenia _

§ 3. W razie niddągalnoślci w całości

lub

w

częśd grzywny, orZleC7.one'j na mocy przeArt. 8. § 1. Jeżeli po dokonaruu przes tęp­

stwa, określonego wart. 1, sprawca zapadł na piis6w ustawy 1945, sąd (art. 6) na wni'Ose'ki

chorobę p'sychiczną luib zmarł. sąd możł'! tytu- I p'l1Okur:atora nakazuje wyloonywame pracy na,

wolności na rachunek '1idciągniętej gil'zyw,

łern śr;odka zahe:Zp'ioczającego orz;ec prz,e padek

ny. Pracę wykonywa się na rz·ocz gminy miejcałego lub części jego majątku; w razieśmierd

'pll"Zepadlmwi ulega majątek, kt6ry naJeżaJ' tllO s.ca zamieszkania 'Osoby, kc-ó:re:i '.vyrnier2'JOno

grzywnę; dz1eń pra,cy pn~<mu:}e :dę za równlOsprawcy w chwili zgonu.

wa~n~k grzywny od lq jo 250 ~t; pr~ca nie

§ 2. Przepis § 1 illi,e dotyczyos,&b, 'cI!o mo:he 'r " ' a'~ dłużej ni~ ~ !"'L.'l.

któ1rych stosuie się przepis art. 4.

Art. 13. § I. To.r:zą.ce siępos t ep{] '""anie

Art. 9.• W siplrawach, które zostały przed j uman:'l sie.

wejściem w żyJC

. ie niniej1srego dekretu wszczęte 'j

§ 2. ZwoLnienie z miejscaoclosoObnienia nabądź illa podstawie c1ekr;etu Polskie~o KOIrni- .

stępuje

~ zastr7Je~l'liem wy:nikafą.c"/im. :t DrZe- '

tetu Wyzwolenia Narodowego z dnia. 4 listo- .

p.ada 1944 r. I() śr;odka,ch zahe~p!i.etCZającylCh pisu ar~ 17.

w stosunku dl() zdrajców Narod\l1 (Dz. U . R. P.

§ 3. Zwolnienie majątku spod zajęcia, 00Nr 11, poz. 54), nazywanego w dalszym ciągu wru i zanządu może nastąpić dopiero ?O .~

w sk:r.6oetniu: "dekret 1'944", bądź na podsta- t daru,11 bąd'Ź wyroku nie zawier:ającegn (}nrec~e­

wie ustawy z łdhla 6 maja 1945 r. ~ wyłąaxmiu tria o pr~epadku majątku (art. 2), bądlź poze s.połeczeństwa polskie~ wrogich elemoot6w SJtanowien1ia CI zaniechaniu ścigania \( art. 17~~

(Dz. U R. p. Nr 17, piOiZ.96) wre'- ~ p6lniej- pPd warunkiem

s.zymi zmianami {Dz. U_ R. p. z 194.'; r. Nr 34,

a) że majątJek ~najduje się jeszcze w PlOp:w., 203 i- Nr 5'5, poz. 367 oraz z 1946 r.

Slia;datniu właściciela, albo

Nr Ił. poz. 73), nazywanej w dalszym Ci'lgu

b) iezgł,oSZlenie prZYl1a1eźnośd dQ narow skl1Ó1oeniu "ustawa 1'9 45" stosuje się . p'rzepisy zawarte wart. 10- 1'9.

dowości niemieckiej 1ub uprzywilejrowa,nejpl'ZlelZ oku?anta nastąpiło w o'kloArt. 10. Nie WS7-C1.y:na się postępowania o

licz,11Jośdach przrc widzianych wart.3,a

popełnienie czynu, określi()lIlego wart. 1, przeslzcz1e;gółne względy państwowe lub spDdwklo osohoon, 00 do których zapadło pOiStanołiOCZ!l.1ie nie s1'oją na przeszkodzie ZWl'l()o

wieni,e sprocjalne~o sądu karnego, Llchylająoo

DOwi majątku.

zarządzenie p!"okuratora o przymusowym odioSloimieniu (cLekl1et 1'944), lub prawomocne posta§ 4. Majątek, niezwlOlniony p'rz~ sąd na

InIOwienie sądu grodzkiego, orzekają.ce rehabili- mocy § 3,prze.chiodizi ma własność SkarlYu'

tację w p'ełnym lu/b ograniczlOnym l10zmiiarre

Państwa.

(ustawa 1"945).

§ 5. O zwo1nien.W bądź przepadku majątkitJi

Art. 1t. § t. Zaświadczeniu stwie'l"dlZająoe­ sąd (art. 6) orzeka na posiedrreniu mejawny;tnl

mu obywatelstwo polskie i przynależność do z udział'em prl1Okuratro'ra. O te rminie posiecl~'Clni~

mejawnego sąd zawiada,rnia władzę, pod ktDInamdowośó polskiej (ustawa 1'945) nadaj;:'! się

rej zarządem znajduje się zajęty majątek luli

moc p'o:Stanowiell1ia ' stwre,rdzająoeg'o, :~e ::zyn

kt6ra dokonała ?:ajęcia, oraz oSlobę

1"esopolegający na zgłoszeniu przynależności do nawaną;; stWIl!OIffi lub ich p'rzedstawicielrom słu­

;J:10cLOWlO5ci niemieckiej nie p'odlega ściganiJu'

ży prawo ' .zgłaszania wniosków i składania;

(art. 1ą

wyjaśnień ustnie lub na pd~ie.

§ 2. W stosunku do osób, wymieniolllych

iArt. 14. Rada Ministrów wyda ooz~·

wart. 2 ust. (3) ustawy 1'945, zaświadczeniolIl1;,.

dzeInje określające warunki i. tryb postępowa­

stwierdzającym zJ:ożeinie deklarac ji wierności

'Namdow1 i Deil1lokrat)n(;"me'll1u Państwu Pol- nia, dotyczące pT:Zyznania uprawnionemu l:11II1.egG

skiemu, .nadaje~ię lłljO!C ~aświad!C;Zetl wskaza- majątku spośr;ód mienia, które i mocy ust~.

wy lub 1Oi~ ;;:4,1[Owegoprze,azło w l;rfb.lO

nych w § 1. .

sąd

zamte

i

lronfiskaty na rzecz Skarbu Państwa, jeżeilli

sąd todm6wił zwrotu majątku ze szczegó1Jnycil

względ6w państwowych lub społecznych.

Art. 15. Nieś.ciągni ęte k,oszty sądowe podumorzeniu, pobranych nie zwraca się.

legają

Art. 16. Specjalny sąd kar;:y, prlOku.ratOlr

specjalnego sądu karnego lub sąd grodzki przekazują akta spraw, pl'Owadzonych na podstawie dekretu 1'944 lub ustawy 1945 (art. 12 i

13), prokuratofiOwi specjalnego sądu karnego,

właściwemu do ścigania przes tępstwa, okreśLonego wart. 1 (art. 26 i 27 k. p. k.). Jeżeli

osoba, kt6rej dotyczyło postępowanie, przebywa w miejscu odosobnienia, akta przekazuje się

prokuratol'Owi specjalnego sądu karneg"lo, w którego okręgu położone jest miejsoe odosobnie-

rua.

Art. 17. § 1. Jeżeli brak dowodtÓ,w popeł­

nienia czynu lub zachodzą warunki, przewidziane wart. 3 lub 4, albo inne okoliczności

wyłączające ściganie, pYtokurator wydaje postanowienie stwie rdzające , że czyn nie podlega

ściganiu, i zarządza zwo lnieni,e z miejsca odosobnienia; dochodzenie będzie podjęte w razie

ujawnienia lltowych okoliczności .

§ 2. Je:heli nie wstały stwierdzone warunki, przewidziane w § 1, prokurator, w kt6rego

okręgu położone jest miejsce odosobnienia,

niezwlocznie przekazuje sprawę prokuratorowi

właściwego specjalnego sądu karnego (art. 26.

i 27 k. p. k.) w celu dalszeg"lo postępowania. ,

§ 3. Wnosząc akt oskarżenia, prokurator

zarządza

tynnczasowe aresztowanie podejrzanego, osadzonego w miejscu odosobnienia. Do

podejrzanego p02ostającego na wolności prokuratlor stosuje pirzepisy księgi IV kodeksu postępowania karnego.

. § 4. Jeżeli w terminie 6 miesięcy od tlaty

weJścia

w życie niniejszeg"lo dekretu nie został

wniesi,ony akt oskarżenia, prokurator przywrrac~ ~olność osobie osadzonej w miejscu odosob.

!rllema.

'

Art. 1 b. W warunkach określon ych wart.

340 . k. p. k. woLno odc~!y:vać akta spraw

wszczętych na mocy prneptsow d ekretu 1944

lub ustawy 1945.

~rt. 19. Sąd zaliczy na pt0czle t kary po.

/ZbaWIenia wolności okres osadzenia w miejscu

odosobnienia, orz.eczone~o na mocy przepis,6w

dekre tu 1944 lub ustawy 1945, o raz okres piO~

Z'bawienia wolności, zasDosm~Tane~o jalm środek

zap~bieŻ'enia uchyleniu się od sądu w postęPo­

wamu określonym w ustawie 1945, jak r6wnie ż

okres pozbawienia wolności z mocy przepisu

art. 17 § 4.

. ~ r t. 20. W postępowaniu, wszczętym przed

weJścl!em w życie niniejsz'e~o dekretu o Plopel·

Poz. 2371

nienie czynu, określoneg"lO wart. 100 k. ~

1'932 r., tO ile przestępstwo polega na działaniu

w sposób określony wart. 1, stosuj'e się przepisy art. 6, je:heli akt oskarżenia nie wpłynął

jesncze do sądu.

Art. 21. Wylmuan1e mmeJszego dekretu

porucza się Prezle sowi Rady MinistI"6w oraz

Ministr1om: Sprawiedliwości, Obrony Namdo·

wej, Bezpiecze ństwa PublicZlI1ego, Skarbu, Admin,istracji Publicznej i Ziem Odzyskanych. .

Art. 22. § 1. Dekret niniejszy wchodzi

w ż ycie z dniem ogłoszenia i stosuje się do

czyn6w popełnionych na obszarze województwa

Sląslm- Dąb rowskiego.

§ 2. Rada Ministrólw może w drodze ro!Zporządzenia

rozciągnąć stosowanie przepis,ów

nini,e jszego dekretu do czynów, popełrnonydil

poza obszarem województwa Sląsko-Dąbrow:<

skiego .

§ 3. Do czynów, do których w ..myśl przepisu § 1 lub § 2 stosuje się niniejszy dekret,

nie mają zastosowania

a) dekr'e t Polskiego Komitetu Wyzwolenia N aI"Odowego z d:nia 4 listopada

1944 r. o środkach zabezpti<eczając)'ch

w stosunku do zdrajców Narodu (Dz.

U. R . P. Nr 11, poz. 54),

b) ustawa z dnia 6 maja 1945 r. o wyłą­

czeniu re społeczeństwa polskiego wro·

gich elementó'W (Dz. U. R. P. Nr 17,

p oz. 96) wraz z p6źniejszymi zmianami

(Dz. U. R. p. z 1945 r. Nr 34, poz. 203

i Nr 55, poz. 307 oraz z 1946 r. Nr 11,

poz. 73),

c)' art. 14 dekretu z dl11ia 22 stycznia 1946 r.

lO Najwyższym Trybunale Narodowym

(Dz. U. R. P. Nr 5, poz. 45) .

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

Bolesław Bierut

w/ z Prez'es Rady Ministr,6w i

Minist'e r Ziem Odzyskanych: '

Władysław Gomułka

Ministe r

Sprawiedliwości

Henryk Świątkowski

Minister Obrony Narodowej

Michał ż.qm ·erski

Maruałek

Minister

Bezpieczeńs twa

Polski

Publiczneg"lo

Stanisław Radkiewicz

Ministe r Skarbu

Konstanty Dęb~ki

Minister Adiffiinistracji Publicznej

Władg$/aw Kiemik

R·ZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Warszawa, dnia 11 września 1946 r.

T R I Ś Ć,

Pos., 237 238 239 240 -

Nr 41

D E K R E T y,

z dnia 28 caerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odsb;pstwo od narodowości w czasio

woj n,. 1939-1945 r. •

z dnia 5 lipca 1'46 r. o Straż,. Lośnej •

z dnia 31 lipca 1946 r. o organiucji ,.,staty.tyld państwowej i o Głównym Urzędzie Staty.tycznym

z dnia 2 siorpnia 1946 r. o zmianie dekretu li: dnia 4 sierpnia 1945 r. o tymczasowym uregulowaniu uposażeń funkcjonariuBlów służby bezpieczeństwa •

447

451

452

454

ROZPORZĄDZENIA RADY MINISTRÓW,

241 -

dnia 5 lipca 1946 r. o zmianie rozporządzenia Rad,. Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r.

w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własn9ść Państwa.

455

242 -

z dnia 18 lipca 1946 r. o ustaleniu siedzib i włEŚciwości terytorialnej wyższych urzędów górniczych

455

l

:"ł O

Z P O R Z Ą D Z E N I A.

Ministra Pracy i Opieki Społecznej li: dnia 7 sierpnie 1946 r. w sprawie przeciętnych zarobków jako podstawy ubezpieczenia •

45&

244 -

Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 7 sierpnia 1946 r. o zmianie rozporządzenia Ministra Opioki Społecznej z dnia 31 sierpnia 1938 r. o ubezpieczeniu brackim w powiatach

będzińskim, bielskim, bialskim i chrzanowIkim

457

245 -

Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 sierpnia 1946 r. wydane w porozumieniu z Ministrami

Skarb., Przemysłu, Aprowizacji i Handlu oraz Żeglugi i Handlu Zagrallicznego o opłatach

w postępowaniu przed sądem rejestrowym.

459

246 -

Ministra Sprawiedliwo.ci z dnia 19 sierpnia 1946 r. o utworzeniu Sądu Okręgowego w Mławio

i o zniesionin s~dów grodzkich w Chorzelach, w Kuczborku, w I.,idzbarku iw Różanie.

461

243 -

237

DI!KRET

Z

dnia 28 czerwca 1946 r.

o odpowledzialno'cl lEarneJ za odstępstwo od narodowości w 'czasie wojny 1939-19fS P.

i Na podstawie ustawy z dJn.ia 3 stycz,nia

1945 r. lO trybie wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada

Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej

Rady Narodowej zatwierdza, 00 następuj/e

r

Art. l. § 1. Kto, będąc obywatelem polskim, w czasie pomiędzy l września 1939 r.

a9 maja 1945 r. zgłosił swoją przylIlależIlJOść do

narodowości niemieckiej lub uprzywilej'Owrurrej

przez 'Okupanta,

podlega karze więzienia alO lat 10.

§ 2. Za zgłoszen:iJe przynależności dlO narodoWQści lIli<

e mieckiej uważa się r6wnież zgło­

I /

s~e

pochodzeinia niem.ieICkiego.

§ 3. Sąd może zastJOs'Ować lIlad~w}:'czajnd

złagodzenie kary, jeżeli sprawca działał wskutek ciemnoty lub usprawiedliwionego waI'Uln.,

karni życia braku wyrobienia obywatelskiego-..