Dekret z dnia 17 kwietnia 1946 r. o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi.

Art. 1. 1. Biblioteki i zbiory biblioteczne,

zarówno kralowe, jak znajdujące się za granicą,

a będące własnością lub w posiadaniu obywateli polskich lub instytucyj pol~kich, uznaje się

za narodowe mienie kulturalne, powołane do

służenia dobru ogólnemu.

2. Przez zbiory biblioteczne rozumie -się

wszelkiego rodzaie druki (książki. czasopisma,

druki ulotne itd.), rękopisy, mapy, nuty i ryciny jako materiał czytelniczy (użytkowy) lub

zabytkowy (muzealny). Okreś b nezas o by tych

materiałów

tworzą k s ięgozbiory.

Księgozbiory

użytkowane czytelniczo pozostają w zawiadywaniu następujących instytucyj

1) bibliotek, których zadaniem jest społeczne

bądź

prywatne użytkowanie

zbiorów,

2) wypożyczalń dochodowych, udostępnia '

jących swoje zasoby w celach zarobkowych.

3. Biblioteki dzielą się na

1) publiczne tj. utrzymywane przez P,ń­

stwo lub inne związki publiczno-prawne,

2) społeczne. stanowiące własność stowarzyszeń lub instytucyj społecznych, .

3) prywatne, stanowiące własność instytucyj

lub osób prywatnych, przystosowane do

społ ecznego udo s tępnienia ich zbiorów, '

4) domowe, nie przyslosowane do społecz­

nego udostępnienia ich zbiorów" lecz

Dziennik Ustaw Nr. 26

służące wyłącznie do osobistego użytku

ich właścicieli.

4. Dekret niniejszy nie dotyczy bibliotek

domowych z wyjątkiem przypadków, o których

jest mowa wart. 2 ust. 2.

Art. 2. 1. Celem prowadzenia w społe· .

czeństwie jednolitej działalności kulturalnej za

pomocą książki i bibliotek oraz umożliwienia

każdemu obywatelowi korzystania ze zbiorów

bibliotecznych całego kraju tworzy się ogólno. krajową sieć bibliotek p\lblicl.nych, utrzymywa·

nych przez Państwo lub inne związki publiczno-.

prawne.

2. Minister Oświaty może włączyć do

sieci, z zastrzeżeniem praw własności, również

biblioteki .społeczne i prywatr. e za zgodą ich

właścicieli. Minister Oświaty może bez zgody

właścicieli zarządzić włączenie w całości lub

częściowo naukowych bibliotek społecznych i

prywatnych do sieci bibliotek publicznych eraz

przejmować w wyjątkowych przypadkach na

wniosek Państwowej Rady Bibliotecznej biblioteki prywatne i domowe i oddawać je w formie

depozytu zakładom szkolnym i naukowo-badawczym, o ile tego wymagać będą potrzeby oświa ­

ty i nauki. Przep;s ten nie może stosować się

w przypadkach, kiedy biblioteka jest warsztatem

pracy właściciela. Państwo poręcza właścicielom

całość ich zbiorów w związku z udostępnieniem ,

tychże dla celów publicznych, zwraca właści­

cielom wynikające stąd koszty i udziela tym

bibliotekom pomocy finansowej f organizacyjnej,

c'elęm umożliwienia im spełniania zadań, jakim

one mają służyć.

3. Biblioteki włącz 0 ne do sieci służą dobru

i pożytkowi p!lblicznemu przez gromadzenie,

zabezpieczanie, opracowywanie i udostępnianie

swoich zbiorów bezpośrednio lub drogą między'

bibliotecznego wypożyczania na podstawie i

w rama"h przepisów, jakie w tym względzie

wyda Minister Oświaty.

~rt. 3. Naczelny nadzór i opiekę nad bibliotekami i zbiorami bibliotecznymi sprawuje

Minister Oświaty z uwzględnieniem ogólnych

przepisów o nadzorze nad związkami samorzą­

dowymi jako właścicielami bibliotek i zbiorów

bibliotecznych. Minister Oświaty u'ltalać będzie

sieć bibliotek publicznych i wydawać będzie

ogólne wytyczne co do organizacji i działalności

tych bibliotek oraz ich współpracy, działając

w porozumieniu z Ministrem Administracji PubliczneJ, gdy chodzić będzie o biblioteki samonądowe. Minister Oświaty ' określi kwalifikacje

wymagane do zajmowania stanowisk bibliotekarzy 'Zatrudnionych w bibliotekach publicznych

i wypożyczalniach dochodowych.

Art. ł. 1. Jako organy doradcze rt"prezen tujące czynnik społeczny powołuje się Pań­

stwową Radę Biblioteczną przy Ministrze Oświa­

ty oraz wojewódzkie, powiatowe i gminne

(wiejskie i miejskie) komitety biblioteczne przy

odnośnych terenowych radach narodowych (wojewódzkiej, powiatowej, gminnej lub miejskiej).

2. Prezydium Krajowej Rady Narodowej

powoluie na wniosek Ministra Oświaty przedstawiony po porozumieniu sit'( z Prezesem Rady

Ministrów Państwową Radę Biblioteczną spo·

śród osób przedstawionych przez następujące

instytucje i organizacje

1) towarzystwa naukowe,

2) .towarzyszenia oświatowe,

3) biblioteki różnych typów,

4) wyższe zakłady naukowe,

5) organizacje zawodowe naucl':ycielskie,

6) organizacje bibliotekarzy,

7) wojewódzkie komitety bibliotecznt",

8) instytucje wydawnicl':e i księgarskie,

9) organizacje zawodowe literatów i pisarzy,

10) centralne związki zawodowe przemysł\)we, rolnicze i robctnicze.

.

Ponadto w Państwowej Radzie Bibliotecznej biorą udział z głosem doradczym pr,zedstawiciele Ministerstwa Oświaty, Ministerstwa Ku!.·

tury i Sztuki oraz Ministerstwa Informacji

i Propagandy.

3. Do zakresu działania Państwowej Rady

Bibliotecznej należy

1) badanie potrzeb bibliotekarstwa i czytelnictwa w całym kraju i · składanie

wniosków w tej sprawie Ministrowi

Oświaty,

2) opiniowanie na zlecenie Ministra Oświa­

ty projektów ustaw i innych zarządzeń

normatywnych ogólnych z zakresu bibliotekarstwa i czyteln.i ctwa,

3) zgłaszanie wniosków ustawodawczych

w sprawach bibliotecznych,

4) rozstrzyganie odwołań od decyzyj wojewódzkich komitetów bibliotecznych.

4. Wojewódzka rada narodowa powołuje

na wniosek kuratora okręgu szkolnego wojewódl':ki komitet biblioteczny spośród osób przedstawionych przez następujące instytucje i organizacje

1) stowarzyszenia naukowe i oświatowe,

działające na terenie województwa,

2) wojewódzkie związki zawodowe nauczycielskie,

3) biblioteki różnych typów, działające na

terenie województwa,

4) wojewódzkie organizacje zawodowe rolnicze i robotnicze,

S) wojewÓdzką organizację bibliotekarzy.

Dzioonik Ustaw Nr 26

Ponadto w wojewódzkim komitecie bibliotecznym bierze udział przedstawiciel wojewódzkiej komisji oświatowej oraz z i'łosem doradczym przedstawiciel kuratorium okręgu szkolnego.

5. Powiatowa rada narodowa powołuje

na wniosek inspektora szkolnego powiatowy

komitet biblioteczny spośród osób przedstawionych przez nasłł;pujące instytucje i organizacje

1) stowarzyszenia naukowe i oświatowe,

działające na terenie powiatu,

2) powiatowe organizacje zawodowe nauczycielskie,

3) biblioteki różnych typów działające na

terenie powiata,

4) powiatowe organizacje zawodowe rolnicze i robotnicze,

5) powiatową organizację bibliotekarzy.

' Ponadto w powiatowym komitecie bibliotecznym bierze udział przedstawiciel powiatowej

komisji oświatowej oraz z głosem doradczym

ins pektor szkolny lub delegowana przez niego

osoba.

6. Do zakresu działania wojewódz\riego

bąd:i powiatowego komitetu bibliotecznego należy

1) czuwanie nad działalnością i rozwojem

bibliotek powszechnych i szkolnych

oraz czytelnictwa na terenie województwa bądi powiatu,

2) koordynowanie działalności tych bibliotek,

3) opiniowanie budżetu na potrzeby biblioteczne województwa bąd:i powiatu,

4) rozstrzyganie odwołań od decyzji powia towych bądź gminnych komitetów bibliotecznych.

7. Gminna rada narodowa powołuje na

wniosek inspektora szkolnego gminny komitet

biblioteczny spośród osób przedstawionych

przez następujące instytucje i ori'anizacje

1) mjejscowe stowarzyszenia oświałowt",

2) miejscowe organizacje zawodowe nauczycielskie,

3) biblioteki różnych typów, działające na

terenie gminy,

4) miejscowe organizacje zawodowe rolnicze i robotniczej

5) miejscową organizację bibliotekarzy.

Ponadto w gminnym komitecie bibliotecznym bierze udział przedstawiciel gminnej komisji oświatowej.

'

8. Do zakresu działania ,minnero komitetu

. bibliotecznego uleży I

Poz. 163

1) opiekowanie się bibliotekami powszechnymi i szkolnymi oraz rozwojem czytelnictwa na terenie gminy,

2) harmonizowanie działalności tych bibliotek i dbanie o zaspokojenie potrzeb

społeczeństwa w zakresie słowa drukowanego,

3) opiniowanie budżetu na potueby bibliotek i czytelnictwa na terenie gminy.

Art. 5. 1. Zarządzający biblioteką, zarówno

należącą do sieci, jak i działającą poza nią,

z wyjątkiem bibliotek domowych (art. 1 ust. 3

pkt 4) winien

1) zarejestrować bibliotekę,

2) gromadzić księgozbiór odpowiadający

jej celom i przystosowany do potrzeb i

zainteresowań czytelników danych śro­

dowisk,

3) posiadać personel należycie przygotowany do pracy z książką i czytelnikitm,

4) składać coroczne sprawozdanie z działalności biblioteki.

2. Obowiązkowi określonemu w ust. 1 niniejszego artykułu podlegają również dochodowe

wypożyczalnie książek.

3. Bibliotekę może założyć i prowadzić

każda pełnoletnia osoba fizyczna nie pozbawiona

praw obywatelskich lub też osoba prawna, z zastrzeżeniem' wykonywania warunków wyszczególnionych w ust. 1 niniejszego artykułu.

4. Szczegółowe przepisy w sprawach unormowanych niniejszym artykułem wyda Minister

Oświ a ty w porozumieniu z Ministrem Adm ini·

stracji Publicznej.

D z i al II.

Sieć bibliotek publicznych.

Art. 6. Ogólnokrajowa sieć bibliotek public:mych, ustanowiona wart. 2 ust. 1 niniejszej

ustawy, obejmuje sieci: bibliotek szkolnych, powszechnych i naukowych.

Art. 7. Biblioteki szkolne mają za zadanie

dostarczanie uczniom i nauczycielom lektury,

potrzebnej w związku z nauką szkolną i wychowaniem.

Art. 8. 1. Biblioteki powszechne służą czytelnictwu w najszerszym zakresie, wychowaniu

społec1l:nemu. kształceniu ogólnemu i zawodowemu. oraz kulturalnej rozrywce wszystkich

obywateli Państwa lub określonei'o terenu.

'2 Dla wykonywania tych zadań każda biblioteka powszechna powinna posiadaĆ księgo­

zbiór dla dorosłych, odrębny księgozbiór dla

młodzieży i dzieci oraz czytelni«( zaopatrzoną

w czasopisma bieżące.

Art. 9. 1. Sieć publicznych bibliotek powszechnych tworzą biblioteki gminne (miejskie

'i wieJskie), powiatowe i wojewódzkie.

v

bziennik U staw Nr 26

-

2. Gminne biblioteki publiczne obsługują

czytelników na obszarze gminy, tworząc w miarę

potrzeby odpowiednio zorganizowane oddziały

na terenie poszczególnych gromad, dzielnic

miast i w innych ośrodkach życia zbiorowego

w ten sposób, aby wszyscy obywatele mieli

równomiernie ,ułatwione korzystanie z księgo­

zbiorów zarówno własnej biblioteki gminnej,

jak i innych bibliotek, a w szczególności wła­

ściwych bibliotek powiatowych i wojewódzkich

w myśl ust. 3 niniejszego artykułu. Biblioteki

gminne współpracują z wszystkimi działającymi

na obszarze danej gminy bibliotekami oraz z instytucjami służącymi upowszechnieniu kultury.

3. Powiatowe i wojewódzkie biblioteki publiczne udzielai~, jako centrale biblioteczne

danego terenu (powiatu, województwa), bibliotekom niższego stopnia organizacyjnego pomocy

organizacyjnej i instruktorskiej, a zarazem uzu'

pełniają działalność tych bibliotek przez dostarczanie księgozbiorów ruchomych w myśl ust. 2

niniejszego artykułu na zasadach, które ustali

rozporządzenie Ministra Oświaty.

4. Biblioteki publk1ne miast wojewódzkich

pełnią ponadto rolę bibliotek regionalnych, gromadząc pełne piśmiennictwo i inne d okumenty,

odnoszące się do danego obszaru. M10lstel

Oświaty może jedl1ak prawa i obowiązki biblioteki regionalnej przenieść na in l1ą bibliotekę

w danym województwie.

5. Na podstawie uchwały wojewódzkiej

rady narodowej biblioteki miast wydzielonych

z p.>wiatowych związków samorządowych oraz

miast, będących siedzibą wojewódzkich bądź

powiatowych władz, mogą - za zgodą Ministra

Oświaty pełnić zadania bibliotek powiatowych bądź wojewódzkich. Na podstawie takiejże

uch wały i zgody Ministra ClIwiaty biblioteki

wojewódzkie bądź po'wiatowe mogą pełnić zadania bibliotek miejskich. Uchwała wojewódzkiej rady narodowej określi również finansowy

udział wojewódzkich bądź powiatowych związ­

ków samorządowych tudzież miast w odnośnych

wydatkach na ich biblioteki.

Art. 10. 1. Do zakładania i utrzymywania

publicznych bibliotek powszechnych obowiązane

są właściwe związki samorządowe.

2. Samorządowa biblioteka publiczna może

być zawieszona w swej działalności lub zwinięta

jedynie za zgodą Ministra Oświaty, powziętą

w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej.

Art. 11. Coroczne świadczenia Państwa na

rzecz samorządowych bibliotek publicznych wynosić będą co najmniej 25% łącznych wydatków

wszystkIch związków samorządowych na zakła­

danie i utrzymywanie ich bibliotek, poniesionych

w poprz _dnim roku' budżetowym.

.

Art. 12. 1. Biblioteki naukowe (ogólne .i

specjalne) SłUZłl przede wszystkim celom nau-

tu. 163

kowo- badawczym, budowaniu i rozszerzaniu wiedzy, kształceniu ogólnemu i zawodowemu wyż­

szego stopnia, a obok tego również stosowaniu

w.iedzy do potrzeb, związanych z bieżącą pracą

władz i organów państwowych i samorządowych,

instytucyj wszelkiego rodzaju or.az zakładów o

charakterze gospodarczym i przemysłowym. Biblioteki naukowe mogą być równocześnie zakła­

dami specjalnymi, prowadzącymi badania zwią­

zane z książką oraz prace bibliograficzne.

2. Celem zaopatrzenia kraju możliwie równomiernie w piśmiennict\to wszystkich dziedzin

wied&y biblioteki naukowe powinny na podstawie wzajemnego porozumienia co do zakresu

swych specjalnych zainteresowań ' i planowej

współpracy poświęcić szczególne starania óbranym gałęziom piśmiennictwa.

.

3. Celem należytej ochrony zabytków bibliotecznych oraz w związku z ustalaniem zadań poszczególnych bibliotek i ich specjalizacją

mogą określone materiały być przejęte przez

inne biblioteki w postaci depozytu lub w drodze wymiany czy przekazania, z zachowaniem

pnepisów art. 2 ust. 2 niniejszego dekrtŁu.

.

A~t. 13. Obowiązek zakładania i utrzym~­

wania pub'icznych bibliotek naukowych ciąży

na Państwie.

D z i a ł III.

Biblioteki nie objęte slecię bibliotecznę.

Art. 14. 1. Nie objęte siecią biblioteki szkół

prywatnych, instytucyj naukowych, instytucyj

publicznych i ur'zc;dów, szpitalne, więzienr.e,

społeczne, związków zawodowych, partyj politycznych i organizacyj, fabryk i przedsiębiorstw

itd. pracują w ramach statutów własnych lub

statutów instytucyj powołujących je do życia.

2. Minister Oświaty może tym bibliotekom

przyznać dotacje i subwencje z uwagi na ich

naukowy lub masowy charakter. Minister Oświa­

ty może na dane biblioteki nałożyć obowiązek

pełnienia funkcyj bibliotek publicznych.

3. Minister Oświaty sprawuje nad bibliotekami państwowych i samorządowych urzędów,

zakładów i instytucyj opiekę w zakresie techniki

bibliotekarskiej i fachowej obsługi bibliotek.

Dział

IV.

Przepisy przejściowe.

Do czasu zorganizowania peł­

nej sieci bibliotek publicznych funkcje bibliotek

publicznych pełnić będą, na zarządzenie Ministra Oświaty, przystosowane do tego biblioteki szkolne, przede wszystkim przez udostC'(pnienie swoich . księgozbiorów wszystkim obywatelom danego terenu.

2. Z tych samych względów Minister

Oświaty może włączyć do sieci bibliotek publicznych czasowo również istniejące już biblioteki społeczne lub prywatne.

~ Art. 15. 1.

·

3. Z tytułu pełnienia funkcyj bibliotek

publicznych w myśl przepisów ust. l i 2 niniejszego artykułu bibliofeki otrzvmywać będą

stosowne zas iłki z funduszów publicznych. Pokrywane z tych funduszów uzupełnienia księgo­

zbiorów są przeznaczone dla mających w przyszło ści powstać w danych miejscowościach bib1iotek publicznych.

4. Do czasu zapewnienia związkom samo'

dostatecznych własnych źródeł dochodowych wydatki na zakładanie nowych samo rządowych bibliotek publicznych oraz ich utrzymuie pokrywać będzie Skarb Państwa w formie specjalnej dotacji dla tych związków. Rilda

Ministrów okr eśli termin, w którym związki

samorządowe obowiązane będą pokrywać z wła­

snych funduszów k oszty zakładania i utrzymania

ich bibliotek publicznych prLy współudziale

Skarbu Państwa , stosownie do przepisów art. 11

niniejszei"o dekretu.

rządowym

Dział

Poz. 163 i 16~,

podlega ' karze aresztu do dwóch miesięcy

lub grzywny do 20.000 złotych albo obu tym

karom łącznie.

2. Do orzekania 'właściwe są ;ładze administracji .ogólnej I instancji.

Art. 17. Wykonanie niniejszego dekretu

porucza się Ministr,owi Oświaty w porozumieniu

z Ministrami: Kultury i Sztuki, Informacji i Propagandy, Administracji Publicznej oraz Skarbu.

Art. 18. Dekret niniejszy wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia.

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

Bolesław Bierut

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka-Morgwski

Minister Oświaty

Czesław Wgcech

Minister Kultury i Sztuki

, Władysław Kowalski

Minister Informacji i Propagandy

Stefan Matuszewski

Minister Administracji Publicznej

Władysław Kiemik

Minister Skarbu

Konstanty Dąbrowski

V.

Przepisy końcowe.

Art. 16. 1. Kto uchyla się od obowiązku

rejestracji biblioteki lub podaje przy rejestracji

dane ni eprawdziwe albo zataja dane, które po-winny być ujawnione,

164

DEKRET

,'--

z dnia 17 maja 1946 r.

o utworzeniu Rady Szkół Wyższyc;:h

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawania dekretów ' z mocą

utawy (Dz. U. R. P . Nr 1, poz. l) - Rada Ministrów postana wia, a Prezydium 'Krajowej Rady

Narodowej zatwierdza, co następuje

Art. 1. Tworzy się Radę Szkół Wyższych

przy Prezesie Rady Ministrów.

Art. 2. Zadaniem Rady Szkół Wyższych jest

a) usprawnienie pracy szkół wyż szych i zab ezpieczenie prawidłowe go toku ich

funkcjono wania;

.

b) czuwanie nad pogłębieniem dem okratycznego charakteru szkół wyższych;

c) troska o p o pr a wę .byt u materialnego

mło d z i eży akadem ickiej.

Art ' 3. ,C elem wykonania zadań określo­

nych w .lI rt. 2 Rada Sz kó ł Wyż s zych w S'Zczególnoici

a) z łoż y w terminie dwóch mi esięcy rzą­

rl (.wi wnioski w sprawie usp ~ a w nienia

pracy szk0l w y ż ~zych , dostosowania ich

organizac ji i nauc'7 ania w łycb szkołach

do potrzeb demokratyczn ego państwa

, oraz w sprawie poprawy bytu młodzie­

ży akademickiej;

b) po wysłuchaniu opinii rektora wydaje

wszelkie zarządzenia potrzebne do zapewnienia porządku na terenie, podlegającym władzy porządkowej rektora.

Art. ł. Rada Szkół Wyższych może powołać specjalne komisje dyscyplinarne dla każ­

dej ze szkół wyższych do orzekania w przypadku przewinień dyscyplinarnych studentów,

pozostających w związku

a) z naruszeniem porządku Dauczania i studiowania;

b) z naruszeniem porządku pub!icznego;

c) z wystąpieniami o charakterze antydemokratvcznym.

Specjalne komisje dyscyplinarne stosują

kary dyscyplinarne, przewidziane wart'. 50

ust. 4 ustawy z drda 15 marca 1933 r. o szkołach akademickich (Dz. U. R. P. z 1938 r. Nr 1,

poz. 6).

, - Od- kar orzeezonych przez specjalną komisję dyscyplinarną nie ma odwołania, jednakże

Warszawa, dnia 18 ,czerwca 1946 r.

TREŚĆ ;

Poz.r 163 164 165 -

166 -

•

Nr 26

D E K R E T Yr

z dnia 17 kwietnia 1946 r. o bibliotekach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi

z dnia 17 maja 1946 r . o utworzeniu Rady Szkół Wyższych

z dnia 28' maja 1946 r. o przekazaniu uprawnień Ministra Spraw Wewnętrznych i władz administracji ogólne). wynikających z ustawy z dn ia 11 marca 1932 r. o zgromadzeniach. Ministrowi

Bezpieczeństwa Publicznego i władzom bezpieczeństwa publicznego

.z dnia 14 czerwca 1946 r. w przedmiocie uzupełn i enia ustawy z dnia 28 kwietnia 1946 r.

o przeprowadzeniu głosowania ludowego.

291

295

296

296

ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW

167 -

z dnia 5 czerwca 1946 r. o uwi erzyt elnianiu planów i dokumentów mierniczych

297

R O Z P O R Z Ą D Z E N I Ar

Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 maja 1946 r . w sprawie zmiany rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia l5lisłc' pada 1935 r. o wynagrodzen iu notariuszów

169 - Mi!listra Sprawiedliwoś c i z d Lia 21 maja 1946 r. o zmianie rozporządzenia z dnia l kwie.Łnia

1933 r . w sprawie wynagr od zenia adwokatów za wykonywanie czynności zawodowych

170 - Ministra Przemysłu z dnia 23 maja 1946 r. wydane w porozumIeniu z Ministn~m Aprowizacji

i Handlu o uregulowaniu cen węgla. koksu i brykietów na .ynek krajowy.

171 -M inistra Żeglu gi i H andlu Zagranicznego z dnia 28 maja 1946 r. o utworzeniu Biura Odbudowy Portów

172 - Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 13 czerwca 1946 r . o tymczasowym ustaleniu wysokości świadczeń rentowych w ubezpi eczeniu społecznym .

168 -

297

298

299

300

301

163

DEKRET

z dnia 17 kwietnia 1946 r.

o bibliołelłach i opiece nad zbiorami bibliotecznymi.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz. U R. P. Nr l, poz. 1) - Rada Ministrów postanawia, a Prezydium Krajowej Rady

Narodowej zatwierdza, co następuje

Dział I.

Przepisy ogólne.