Dekret z dnia 6 lutego 1945 r. o utworzeniu Rad Zakładowych.

Art. 1. W zakładach pracy stosujących

pracę najem ną» a zatrudniających powyżej 20

pracowników (rob otników, pracowników umys łowych, chałupników, o ile nie zatrudniają

pracowników najemnych), powołuj e się przedstawicielstwa pracownicze, jako nowe organy

organizacji zawodowych, w formie Rad Zakła­

dowych . Dekret ninie,iszy dotyczy zakładów

pracy ni ezależ nie od tego, czy one stanowią

własnubG osób fizycznych, czy prawnych.

Art. 2. W zakł.tdach pracy, zatrudniających od 5 do 20 pracowników, przedstawicielem pracowników jest Delegat.

W szczególności Rada Zakładowa lu b De-

Zakres

działania

•

Rad Zakładowych.

Art. 3. Zadaniem Rady Zakładowej lub

Delega ta jes t zastępstwo interesów zawodo-

II.

podftrcz~ państwa.

.

legat

(1) wykonuje ' nadzór nad warunkami

pracy w granicach przepisów prawnych, umów

o pracę oraz nad urządzeniami społecznymi

i kultu.ralnymi danego zakładu pracy;

(2) zatwierdza projekt regulaminu pracy

przed przedłoż en iem go właściwemu ' inspektorowi pracy do ostatecznego zatwierdzenia;

(3) :Współdziała z pracodawcą w zakresie

zaopatrywania pracowników;

" ~: '

(4) pośredn iczy w razie za t.angu mJęazy

pracown ikiem a pracodawcą; .

. .

(5) współdziała pr,z i.' r~~h\o~;ailii.i 'za;tru;

dni enia pracowników, 'prży ich ' pi'iyjip<?W?'ąh~

i z,,"aluianill.

', "

..

, 'f fih l j/

.-',,- ,i q

'J ,~11 ··,.H

Ar~. ;4 ; :{1} :~-:Rada ·,za-ldadowa- iub-:-Daltt1

-i

-

Dziennik Ustaw )( l

-

~

-------------------~---------------gat ma prawo sprawowania nadzoru nad urzą­ r trudniony w danym zakładzie pracy co naj·

dzeniami -technicznymi zakładu i magazynami. mniej od 3-miesięcy. jest członkiem organizacji zawodowej przynajmniej od roku.

(2) Uchwały Rady Zakładowej lub wnioski Delegata, dotyczące zmiany urządzeń tech(3) Minister Pracy, Opieki Społecznej

nicznych , sposobu -produkcji lub sposobu prO- i Zdrowia może zezwolić na odstę pstwa od

wadze nia magazynów winny być., p odane do ' warunków hiernego pra wa wyborczego, Pt:.zewiadomości pr:wodawcy po uprzednim ich zawidzianych w ust. (2) artyku tu n iniejs:r.ego .

twie rdzeniu pru>z właRei\\'ll włarlzę przemysło­ w wypadkach szczególnie Ilzasadniohych ...

'"

wą lub górnk7.ą .

Art. 10. Członkowi e Rady Zakładowej

(3) Rada Zakładowa lub Ot-ll egat współ­

lub Delf'gat wybierani fią na okr-es 1 roku _

działa z organami pal1stwowymi lub z Radami

Narodowymi w zakresie kontroli s połe('znei

Art. l L W zakładach pracy sezonowyc h

nar! działalnością gospodarczą zakładu : -.

!:złonkowie Jlady Zakłildowej lub Delegat \\ybieraoi są na okres trwania produkcji.

Art. 5. Pracoda WCH winien prowadzić

stałe wspólnt> narady ~- co na ,i mni ej ' l'HZ ' na mie Art. 12. W~' bory od h ywa,ią się pow godzinami prll c y.

siąi' - z Rad/l Zakładową. lub z De lega tem

\v sprawach

dotyczący c h

zakładu

praey,

Art. 13. Hegulamin wyborczy wyda l\Ji\\' szc zególnoś c i co do podniesienia w y da ,inośei

nisŁ er Pracy, Opieki Społecznej i Zdrowia .

i dyscypliny pracy, bez pi ecze{lslwa i higieny

pracy, nowy ch ulf'pSZel1 technicznych i orga!'ra r!. 14. Pierwsze wybory nady Zaldanizacyjnych, oraz winien co kwartał składać dowej lub Delegata zarządza Obwodowy InRadzie Zakładowf'j sprawozdanie Zf' stanu spektor Pracy na wniosP'k zarządu organiza(',ii

clziałalnośei rlan ego zakładu prar,y.

zawodowej pracowników. obejmująeej dany zakład pracy i po\vołuj e Komisję

Wyborczą

Art. 6. W zH!{łada e h 'pracy, pozostają­

w

składzie ii- c h osób, w tym d elegata organicycb pod zarząd e m państwowym lub samorzą­

dowym prz e dstawi ciel ' Rady Zakładowej lub zacji zawodowej, jako przewodniczącego , NaDel egat wchodzi w skład zarządu danego za- st~pne wybory przeprowadza nada Zakładowa,

powołu jąc najpóźniej na 2 tygodnie 'przed

kładu pracy. o il p zarząd t e n jest wieloosobowy.

upływem swej kadencji Komisję Wyhorczą

w składzie ~ - c h pracowników.

III.

Skład

Rad Zakładowych.

nada Zakładowa składa s ię

w zakładach pracy. zatrudniający e h

a) od 21 do 50 pracowników z R-ch cz łon­

ków,

b) od 51 rio IOO pracowników z 5-cill

Art. 7.

członków,

c) od 101 do 50n pracownikó\\'

z

9-eiu

członków.

d) powyżej 500 praeowników. ',. ponadto

skład Rady Zakładowej powiększa się

o jednego członka na każdych dalszych

100 pracownikó\\' z tym, że liczba

członków Rady Zakładowe,i ni e może

przekraczać 30 osób.

Art. S. (I) Członkowie RadS Zakłade­

wej lub Delegat powoływani są w drodze wyborów.

(2) Wybory członków Rady Zakładowej

odbywają ~ię w głosowaniu be 7 pośrednim, tajnym i proporcjonalnym, zaś wybory Delegata

w głosowaniu bezpośrednim i tajnym zwykłą

wię~SlZością głosów.

, A,r:(j .5\ OLGzy nne prawo wyborcze przy-

s.lYH:u.le··.\VS'~Ytst~it~ p,t~~ownikom danego zakładu pracy.

'

(2)

Bierne prn \\'0 wyborcze

pr~ysłl1g11je

prtlMw'JlrPkoj,\'1 ( ktArY " llkofl etzył1)8 lat, jest za-

Art. 15. W za kładt~ch pracy, w kt61'ych

wybierany jest Delegat" pi e rwsze wybory zarządza Ob wodowy Insp ektor Pracy,powołująe

ie dnego pracow nika, jako kierownika wy borów.

Następne wybory zarządza Delegat najpóźniej

na tyd:r.ień przed upływ ern swej kadencji.

Art. 16. Wybory mogą b yr. zaskarżone

terminie 7-iu dni do właściwego Ohwodow(~ ­

go Inspektora Pracy, który w razie llznania

skargi za uzasadnioną zarządzfl w porozumie~

niu z znrządem organizarj i zawodowej. obejmll,iące j dany zakład pracy, nowe wybory.

Skarga winna być podpisana co najmni ej

przez 1/5 ogó<lnej liczby wyborców, jednakże

ni e n111ieL niż przez 10 \\'yborcó\V.

\V

(1.) Mandat członkn Endy Zawygasa w razi e

' Art. 17.

kładowej

a) śmierci,

b) rozwiązania umowy o pra rę (art. 28),

c) wykluczenia (art. 18).

(2) Mandat Delegata wygasa w wypadkach objętych ust. (l), lit. a), b), lub ,i; razie

odwołania uc hwałą ogóln e go zebrania pracowników.

*

Artl~.

nada Zakładowa może więk­

szośrią 2 :3 głosów wykluczyć z Rady c z łonka,

kt óry be uspra 1:\'~d li wienia-- opuszcza 3 kolej-

,

Dziennik Ustaw MI 8

ne posiedzenia Rady, względni e w inny sposób zaniedbuje obowiązki członka Hady Zakła­

dowej .

Art. 19. Na mlejsee członka Bady Zakładowej

lub Delegata , opróżnione \v wypadkach przewidzianych wart. 17, wstępuje ten

kandydat który przy ostatnich wyborach uzyska1 na.iwiększą oz kolei i1oś<: głosów, a w wypadku wyborów proporcjon,lln ych, kolejny kan·

dydat właściwej listy.

Art. 20. . Jeżeli Bada Zakładowa lub De. legat działają w sposób oezywi~cie sprzeczny

z pl'ze pisami ustawowymi, może Komisja Pojedll<lwczo-Hozjemcza przy Okrę gowym Inspektorze Praey (art. 32) rozwiązać nadę Zakłado­

wą lub usunąć Delegata na wniosek Obwodo·

wego Inspektora Pracy lub zarządu organizacji

zawodowej pracow ników , obejmującej daily

zakład pra\.:y.

~

IV.

Funi'tcjonowanie Rad. Zakładowych.

Art. 21. nada Zakładowa może być rozwiązalla u\.:hwałą ogólnego zebrania praeowników zakładu, powziętą co najmniej większością

'2/3 głosów w obecnośd co najmniej 2/3 ogólnej

li czby pracowników zakładu.

Art. 22.

Wzorowy regulamin wydany

prze:/. Ministra Pracy, Opie ki Społecznej i Zdrowia określi try b funkcjonowania Bady Zakła­

dowe.i·

Jo:;trukc.ia wydana przez Biuro Kontroli

przy Prezydi um Krajowej Had y Narodowej

w porozumieniu z lVIinistreru Pra \.:y, Opieki

Społ ecz nej i Zdrowia określi tryb funkcjonowania Bady Zakładowej w zakresie kontroli

społeczn e j (ust. (3) art. 4).

POL. 36 ·

dzianych wart. 3, winny być przedkłada­

ne pracodawcy . do wykonania.

Samoistne

wkraczani e Bady Zakładowej lub Delegata

w zarządzanie zakładem pracy nie jest dopuszczalne.

Art. 27. (1) Członkowie Rady Zakłado­

wej oraz Delegaci obowiązani S4 do zachowania ścisłej tajemnicy co do spraw, które stanowią tajemnicę techniczn:! lub handl{)wą zakładu praey.

(2) Obowiązek zacbow1;inia ta .i emnicy nie

stosuje się dosprawozdali. Rady Zakładowe.i

lub Delegata, składanych organom państwowym

lub Badom Narodowym, wynikających ze współ­

działania Rady Zakładowej lub Delegata w zakresie kontroli społecznej (ust. (3) art. 4).

Umowa o pracę między pracoa ez/onkiem Bady Zakładowej lub Delegatem nie mOże być przez pracodawcę rozwiązana Inaczej, jak tylko z ważnych przyczyn lub z winy pracownika. Takie rozwią­

zanie wymaga do swojej ważności zgody Komisji Pojednawczo-Hozjemeze.i przy Obwodowym Inspektorze Pracy.

Deeyzja Komisji

jest ostateczna.

•

Art. 28.

dawcą .

Art. 29. Członkowie Rad Zaklildowyeh

i Delegaci zachowują przez cały czas lrwania

ich mandatów prawo do pełnego wynagrodzenia llależnego z umowy o pracę .

(2) W zakładach pra\.:y, zatrudniających

powyżej 500

pracowników, Pl'zewodniczący

Rady Zakładowej jest zwolniony od pełnienia

czynności zawodowych z zachowaniem pełne­

go wynagrodzenia należnego z umowy o pracę.

Członkowie Rad Zakładowych

pełnią swe obowiązki bezpłatnie,

. Art. 30.

i

Delegat

żądać zwoJania Bady Zakładowej, jak również dopuszczel.

nia z głosem doradczym prze dstawic1 ela orga-

otrzymują jednak od pracodawcy zwrot poniesionych wydatków i równowartoś ć nieunikoion e j straty zarobków.

nizacji prac"Oda\\ców, do którego dany pracodawea należy.

\V obradaeh Bad y Zakładowej mogą

uczes tnic zyć z głoseJll doradczym przedstawieiele organizacji zawodowych, do których należą członkowie Hady Zakładow e.i.

Bada Zakładowa oraz Delegat

trzy miesiące sprawozdanie ze swych czynności na ogólnym zebraniu praeowuików zakła9,u.

Posiedzenia Hally Zakładowej

Art. 32. (1) W wypadkach sporu między

pracodaw c ą, a Radą Zakładową lub Delegatem

strony mogą się odnieś ( - po uprzednim wyczerpaniu możliwośd osi'l g nię c ia zgody w ro·

kowaniach bezpośredni e ll - do komisji Pojedna wezo- Rozjelllezej przy wtaś(~i wy In Obwodowym Inspektorze Pracy. Komis.ja ta składa

się z Obwodowego Inspektora Praey lub wyznaczonego przezeó zastęp ey jako przewodniczącego oraz po jednym przeJstawicielu organi-

Art. 23 •. Pracodawca moż e

•

Att. 24.

odbywają

się

z reguły p oza' czase m pracy.

W wypadku wyjątkowym, t;dy posiedzenie to

musi w czasie praey, 1H1l eży zawczasu uprzedzi{: o tym pl·u\.:oda\Ycę.

odbyć się

Art. 25. Pl'aeoda w\.:u winien ułatwić Radzie Zakładowej lub Delegatowi pełnienie ich

czynności, doslarczye pomi e~Z!:zeil na Ze brania

i biura OI'HZ potrze bn yc h IIrządz e ł'!, druków

materiałów biurowy ch.

.

Udl\valy Bady Zakładowej

wn iosk i Del egIda dotyczące zada!'i, przewi -

Art. 26.

. Art. 31.

składają co najmniej raz na

V.

Postępowanie łłozjemcze.

zaeyj zawodowych pracowników j pracoJawców

tej gałęzi gospodarki , która olwjmnje dany zakłacl

prue y .

',Poz. 36 i 37

\

(2) Od postanowienia lej Komisji służy ściśle z\viązanych z rolnictwe m, leśnictwe m

prawo od wołania się do Komisji przy Okręgo­ lub ogrodnictwem, a ni e posiadających przeważającego

charakt eru przemysłowego lub

wym Inspektene Pracy.

Do składu tej Komisii stosuje się odpo- handlowego.

wiednie przepisy ust. (1) z tym, że Komisji

Art. 35. (1) Zakłady wo,iskowe oraz

przewodniczy Okręgowy Inspektor Pracy lub zakłady pracy, które pod legają militaryzacji,

wyznaczony przezeń zastępca.

nie są objęte przepisam i dekretu nini ejszego .

. Decyzja tej ;Komisji jest ostateczna dla

(2) Minisler Pracy, O pi e ki Społecznej

zakładów pracy, zatrudniających nie więcej niż

i Zdrowia w porozumieniu z Min islrem Obrony

500 pracowników.

Narodowej może \V drodze zarządzenia wyJą­

(3) W zakładach pracy, zatrudniających czyć spod mocy obowiązującej niniejszego

ponad 500 pracowników, służy od postanowie- . dekretu poszczególne zakłady, produkujące '

nia Komisji prawo odwołania się do Nadzwy- główni e dla wojska.

czajnej Komisji Rozjemczej, w skład której

Art. 36. Wykonanie dekretu nilliej~ zc­

wchodzą : przedstawiciel Ministra Pracy, Opieki

go porucza się Ministrowi Pracy, Opieki SpoSpołecznej i Zdrow~a, jako przewodniczący

oraz przedstawiciele Ministrów Przemysłu łecznej i Zdrowia w porozumieniu z "ła ści wy­

mi Ministrami.

i Sprawiedliwości

(4)

W skład Komisji, przewidzianej

Art. 37. Dekret nini ejszy wehodzi w ży­

w ust. (1) i (2) w miejsce inspeIltora pracy

cie

w

dwa miesiąc e po dniu ogłosze!1iln. J e dno lub jego zastępcy wchodzi przedstawiciel wła­

cz e śnie tracą moc ' wszelkie przepisy prawne,

dzy przemysłowej, jeżeli spór wynikł w zakła­

dzie pracy, rpozostającym pod zarządem pańs­ dotyczące przedmiotów dekret em niniejszym

twowym lub samorządowym, albo dotyczy uregulowanych.

~stosowania art. 4.

Prezydent Krajowej nady Narodowej

c

Bolesław

VI. Przepisy karne.

Art. 33. (1) Winni naruszenia przepisów

dekretu niniejszego ulegną karze aresztu do

3-ch miesięcy lub grzywny do 10 tys. zł albo

obu tym karom łącznie, o ile czyn nie jest

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka- Iv/orawski

Minister Pracy. Opieki Społecznej

i Zdrowia

zagrożony surowszą karą~

(2)

Pracy.

!

Do

orzekania

właściwy

jest

Eler III

Sąd

FV1ktor Troji1 l1 oZiJskl ...

Minister Spra wiedli wośei

VII. Przepisy przejściowe i końcowe.

Art. :n. Rozporządzenie Ministra Pracy,

Edmund Za!ez,'ski i

Minister Obrony Narodowej

MIchał Rola- Żymierski, generał broni.-

Opieki Społecznej i Zdrowia w porozumieniu

z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych określi termin wejścia w życie przepisów dekretu

niniejszego w stosunku do zakładów pracy

Minister Przemysłu: Hilary Minc

37

DBKRET

z dnia 19 lutego 1945 r.

o zmianie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawania dekretów z mocą

ustawy (Dz. U. R. P. Nr 1, poz . 1) Rada Ministrów postanawia a Prezydium Krajowej Rady

Narodowej zatwierdza, co następuje

Art. 1. W ustawie z dnia 9 kwietnia

1938 r. o powszechnym obowiązku wojskowym

(Dz. U. R. P. Nr 25, poz. 220) wprowadza się

zmiany llutłpujl1c.

1) Art. 8 ust. (2) otrzymu je brzmieni e

,,(.2) Kobiety podlegają powszechnemu obo- !

wiązkowi pomocnicze j służby wojskowej"

2) Art. 102 ust. (2) otrzym ufe brzmienie

,,(2) Obowiązkowi pomocniczej służby wojskowej podlegają również kobiety w wieku od

ukończonych lat 19 do ukończonych lat 45".

;3) Ar1. lOB otrzymu,ii brzmienii

DZ][E'NNIK USTAW

R Z E C Z Y P O S Pv,O L I T E J P O L S K I Ej

Warszawa, dnia 20 marca 1945 r.

Nr 8

TRE'SĆ

D E K R E T Y

P oz.

ł.1i

36-- z dnia 6 lutego HH5 r, o utworzeniu Rad Zilkladowy r.h

37 - - ;!. dnia 19, lutego 1945 r. o zmi anie ns tawy z dnia 9 kwietnia 1f.138 r. o powszech ny m

obowiązku wojskowYlll .

•

•

.

,

•

•

.

•

.

•.

41

.

4~

38- z dnia 26 lutego 1945 r. o zmianie granic wo :lewódzlw kieleckiego i kra'kowskiego

.

39-z dnia 12 marea 1945 l'. o powszechnym obowiązku świadczeń osobistych na rzecz odbudowy m. st. Wars zawy.

.

50

.

ROZPORZĄDZENIA PREZESA RADY MINISTRÓW

llO ·-z dnia 9 marc a 1.945 r. o zmianie rozporządze nia Preześa Rady Ministrów z dnia g lutego 1915 l'. oobowi,\zkowych dostawach zbóż, gryki,~prosll, ziemniaków, siana, słomy,

118sion oleistych, strączk o wych i strączkowych pastewnych.

.

•

•

.

•.

41 -7. dnia 9 marca 1945 r. o zm ianfei'rozp o rządzeuia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 lu·

teg_ L!145 r . o o bo wią zkowyc h do~tawach mięs a na rzecz Państwa

il

il

ROZPORZĄDZENIA

'.

42 -- iIlinistrH Skarbu z duia H marca 194'5 r. o zmianie rozp or ządzenia IV sprawie opIat z/\

prace katastralne na ob sz arze wojewód ztw: poznańskiego i pomorskiego.

l},:;~-j\1i nis tra Skarbu z dnia 14 marca 1945 r. o zmianie rozporządzenia z dnia 8 stycznia

1934 r. w spr,a\\' ie opłat za prace katastralne.

5~

i2

36

DBKRBT

Z dnia

6 lutego 1945 r.

o utworzeniu Rad Zakładowych.

/

Na podst a\vie ustawy z dnia 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawania 'dekretów z mo c ą

ustawy (Dz. U. R. P. t)'r 1, poz. 1) Rada Ministró\v postanawia a Prezy dium Krajowej Rady

Narodowej zah..-ierdz.a, co nast ępnje: -

wych pracowników danego zakładu pracy wo·

bec pracodawcy oraz czuwanie nad wzmoże­

niem i ulepszeniem produkcji zakładu pracy

zgodnie z ogólnymi wytycznymi polityki gos-

I. Postanowienia ogóln.~.