Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Sprawiedliwości z dnia 24 listopada 1945 r. w sprawie wykonania prawa o aktach stanu cywilnego oraz przepisów wprowadzających to prawo.

§ 3. ( 1) Okręgowa władza nadzorcza ustanowi dla

dane go obwodu specjalnego urzędnika stanu ~ywilnego

oraz jego zas tępcę b ądź zezwoli na takie ustanowienie

przez prz ełożonego gminy, jeżeli z uwagi na liczbę ludności gminy i zakres właściwych swych obowiązków służ­

bowych przełożony gminy lub jego zastępca nie mogą być

obarczeni czynnościami urzędnika stanu cywiln ego bf'z

ttlszczerbku dla swych obowiązków.

(2) W gminach miejskich, w których prezydent mi asta pełni zarazem funkcję władzy administracji ogólnej

d rug iej ins tancji, zbędne jest uzyskanie zezwolcaia. p rzewidzianego wart. 8 ust. (2).

Do art. 5 ust. (2).

Do art. 11.

§ 2. Obszar gminy winien być podzielony na dwa lub

więcej obwodów urzędu stanu cywilnego, jeżeli ze wzglę­

du na liczbę Ludności rejestracja stanu cywilnego nie może być należycie prowadzona przez jednego urzędnika

sta nu cywi,lnego dla obszaru całej gminy. Jeżeli podział

§ 4. (I) Urzędnicy stanu cywilnego podl egają karze

porządkowej upomnienia i grzywny albo jednej z tych

obszaru gminy miejskiej nie zostanie w ten sposób dokonany, mo ż na zastosować przepis § 13 lub § 14.

ka r.

(2) Od decyzji orzekającej karę porządkową przysługuje odwołanie do Ministra Administracji Publicznej

w myśl przepisów o postępowaniu administracyjnym.

Poz. '04

----------------------------------------------------------

DzIennik Ustaw Nr 54

Do art. 15.

§ 5. (I) Na czele urzędu stanu cywilnego stoł urzęd.­

nik stanu cywilnego; jest on kierownikiem urzędu ,i ponosi odpowiedzialność za tok pracy w urzędzie. Zastępca

Illfzędnika stanu cywilnego przejmuje wszystkie prawa

i obowiązki tegoż w razie jego nieobecności lub choroby.

(4) Wysokość uposażenia lub dodatkowego wynagrodzenia urzędni,ków stanu cywilnego czy też personelu

pomocniczego normuje gminna (miejska) rada narodowa, kt6rej uchwały w tym przedmiocie podlegają zatwierdzeniu w trybie, przewidzianym przy zatwierdzaniu budżetów gminy.

(2) Obowiązkiem gminy jest zorganizowanie urzę­

du stanu cywilnego w ten sposób, aby zapewnione było

sprawne funkcjonowanie urzędu bez us:!czerbku dla interesu publicznego i interesów stron i aby mógł on sproatać nałożonym nań przez prawo obowiązkom, zwłaszcza

przez zapewnienie dostatecznego .personelu, lokalu biurowego i wyposażenia w niezbędne do pracy środki materialne.

§ 9. (I) Księgi staniu cywilnego, akta zbiorowe i skorowidze na·leży przechowywać w ten sposób, aby były one

zabezpieczone przed wszelkim uszkodzeniem, w szczególności przed pożarami oraz aby dostęp do nich miały

jedynie osoby powoła ne.

,§ 6. Urzędnik stanu cywilnego obowiązany jest do dokonania czynności z zakresu rejestracji stanu cywilnego

nawet poza godzinami !Urzędowani.a bądź w niedzielę lub

w dzień świąteczny, o ile odmowa naraziłaby stronę na

poważny uszczerbek materialny, utratę praw cywilnych

lub inne podobne skutki albo o ile za tym przemawia

interes publiczny.

go ·im zagrażać.

§ 7. Urzędni.k stanu cywilnego składa przy objęciu

urzędowania ślubowanie treści następującej

'iPomny dobra Rzeczypospo!łtej Polskiej ślubuję, że

na powierzonym mi stanowisku urzędowym przyczyniać

.ię będę w mym zakresie działania ze wszystkich sił do

ugruntowania wolności, niepodległości i potęgi demokratycznego Państwa Polskiego, któremu wiernie służy~

będę.

ślubuję stać na straży Konstytucji z dnia 17 marca

1921 r , oraz praw stanowionych przezJ(rajową Radę Na-

rodową jab Naczelną Władzę Ustawodawczą Odrodzonego Państwa Polskiego.

Ślubuję obowiązki urzędu mego spełniać gorliwie i sumiennie, przestrzegać obowiązujących praw, polecenia

mych przełożonych wykonywać dokładnie, tajemnicy urzędowej przes trzegać, dbać o dobro demokratycznego

Pallstwa Polskiego oraz o interes publiczny i interesy

stmn, a w postępowaniu swoim kierować się zasadami honOlll, uczciwości i równości społecznej".

~ 8.

Przełożeni gmin oraz pracownicy zarządu

gminy, wykonywujący czynności urzędników stanu cywilnego lub f,u nkcje pomocnicze w urzędzie stanu cyw ilne-

(I)

110, otrzymlują z tego tytułu dodatkowe

wynagrodzenie

z funduszów gminy.

(2) Przepis ust. (I) stosuje się również do osób, które sprawują czynności urzędni.ków stanu cywilnego lub

personelu pomocniczego obok sprawowania innego urzę­

du państwowego lub sam orządowego w samorządzie gospodarczym albo w ubezpieczeniach społecznycq,

(3) Jeżeli stanowisko urzędnika stanu cywilnego lub

wykonywanie czynności pomocniczych nie jęst połączone

ze sprawowaniem innego urzędu państwowego lub urzędu,

o którym mowa wart. 10 ust. (2), w takim razie olIoby te

otrzymują stałe uposażenie z funduszów gminy.

(2) Księgi stanu cywilnego wolno wynosić poza lokal

urzędowy jedynie na podstawie zarządzenia władzy nadzorczej lub sądu, w przypadku przewidzianym wart. 73

ust. (I), jak również w razie niebezpieczeństwa, mogące­

§ 10. (I) Jeżeli ks ięgi stanu cywilnego są prowadzone na oddzielnych kartach, kaTty te należy oprawiać w

tomy w miarę potrzeby, z reg~ każde SOO kart, w każ­

dym razie najpóźniej po upływie każdego półrocza.

Oprawa ksiąg powinna odbywać się w zasadzie na

miejscu, a w żadnym razie nie w01no oddawi\ć do oprawy poza lokal urzędu księgi miejscowej równocześnie

z księgą wtóropisów.

(2) Oddzielne karty, pozostające .p od specjalną i wyłączną opieką urzędnika stanu cywi·lnego, powinny by~

przezeń przechowywane pod zamknięciem stałym i wyłą­

czającym zagubienie kart, przy czym odpis na karcie.

przeznaczonej do księgi wtóropisów, powinien być sporządzony w tymże dniu, co i pierwopis, a akt powinien

być również zanotowany w skorowidzu tegoż dnia.

§ II. Wrząd sta'nu cywilnego używa okrą głej pieczęci z napisem w otdku "Ulząd stanu cywilnego w .

..

i godłem RzeczYJ)o!>politej pośrodku .

Do art. 19 i 20.

§ 12. (I) Księga mIeJscowa jest księ gą,

w której

sporządza się akta na podstawie zgłoszeń (pierwopisy);

jest ona przeznaczona do przechowywania na stałe w

urzędzie, w którym jest prowadzona.

.

(2) Księga wtóropisów jest księgą, w której sporzą­

dza się odpisy (wtóropisy) a·któw, zawartych w księdze

miejscowej; jest ona przeznaczona do przechowywania

na stałe w archiwum sądu grodzkiego (§ 16).

§ 13. Okręgowa władza nadzorcza może zezwoli~

urzędom stanu cywilnego miast, liczących ponad 75.000

mieszkańców - zwłaszcza w przypadku, gdy nie skorzyi stała z uprawn.ienia, przewidzianego wart. 5 ust. (2) co

do po :lziału obszaru gminy na dwa lub więcej obwodów

- na prowadzenie ksiąg w postaci równoległych tomów

o numeracji 'nieciągłej (np. pierwszy tom zawierać będzie

akta Nr I, 4, 7 itd., drugi 2, 5, 8 itd., trzeci 3, 6, 9 itd.).

§ 14. (I) / Minister Administracji Publicznej może

zezwoli~ urzędom stanu cyw;ilnego w miastach, liczących ponad 75.000 mieszkańców, na prowadzenie

------

bią g miejscowych i ksi ą g

wtóro pisów na

oddzielnych

karta ch.

(2) Akta sporządzone na takich ka rtach należy uważać za sporządzone w księgach stanu cywilnego.

§ 15. (I) Każda z 3 ksiąg (urodz eń, małżeństw

i zgonów) ulega zamknięciu po wypełnieniu wpisami lub

po upływie roku kalendarzowego przez umieszczenie ad'notacji bezpośrednio po ostatnim wpisie, a jeżeli cały

tom jest zapisany - na wewnętrznej stronie okładki .

Tekst adnotacji brzmi przykładowo ;

"Zamyka się księgę urodzeń na r. 1946, zawierającą akta, oznaczone Nr I do 125.

Płock. dnia 2 stycznia 1947 r.

(pieczęć)

W przypadku, przewidzianym wart. 25, akt

sporządza zastępca urzędnika stanu cywilnego. jeżeli zaś

p~zyczyn a wyłączenia dotyczy

stalW cywi lnego.

zastępcy -

urzędnik

(2) Za kaz, przewidziany wart. 2S co do małżonka,

nie dot yczy tegoż po ustaniu małże ńs twa.

Do art. 26 ust. (2) i (3).

§ 20. W treści aktu, sporządzonego na pod5'tawie

rozstrzygnięcia władzy nadzorczej w przypadkach prze-

widzianych wart. 26 ust. (2) i (3), należy powołać od-

Urzędnik Stanu Cywilnego

Do art. 27.

(2) Jeżeli księga zostanie w całości zapisana przed

upływem roku kalendarzowego, należy ją zamknąć stosownie do ust. (I), powołując się na założenie nowego

tomu, i założyć ten nowy tom. kontynuując numerację

Tekst adnotacji brzmi w tym wypadku przykładowo

"Zamyka się drugi tom księgi urodzeń na r. 1946,

zawierający akta, oznaczone Nr 126··· -250 i równocześnie zakłada się trzeci tom. rozpocz.ynający

się od Nr 2S I.

Płock.{ dnia 5 kwietnia

1947 r.

Urzędnik Stanu Cywilnego

(podpis własnoręczny)".

(3) Przepisy ust. (I) i (2) stosuje się również

do

ks i ąg wtóropisów.

S 16. (I)

Do art. 25.

§ 19. (I)

nośną decyzję.

(podpis własnoręczny)".

(pieczęć)

Poz. 304

483

Dziennik Usta w Nr 54

Do przechowywania ksiąg 'wtóropisów wła­

okręgu ma siedzibę

ściwy jest sąd grodzki. w którego

urząd stanu cywilnego.

(2) Przepis § 9 stosuje się odpowiednio do przechowywania przez sąd ksiąg wtóropisów, skorowidzów

i akt zbio rowych (§ S I ust. (S».

(3) J e żeli lokal urzędowy s ądu grodz kiego znajduj e s ię

w tym sa mym budynku. co ,urząd sta nu cywi.lnego. nale ż y

odesłać księgi wtó ropisów .n~ przechowa nie do archiwum

sądu okr ę goweg o.

Do art. 21.

~ 17. W pisy y; ·~.~!ęd ze wtórop isów (wzmianki na ma rgin esie aktów) , do kon a ne na podstaw ie zawi a d o m ie ń

urzędó w sta nu cywiln ego, nad e sł a nyc h po 'przeka zan iu

tej ksi ęg i do archiwum s ądu , podpis u je sę dzi a .

Do art. 2:".

~ 18. W urzędzie stanu cywilnego dla złączonego

obwodu (art. S m' . (2» nie prowadzi SI': oddzielnych

ksiąg dla każdej gminy.

§ 21. (I) Akta stanu cywilnego, sporządzone za granicą, wpIsuje się do ksiąg w dosłownym brzmieniu tłu­

maczenia urzędowego, sporządzonego przez właściwe polskie przedstawicielstwo dyplomatyczne lub konsularne,

Ministerstwo Spraw Zagranicznych lub tłumacza przysię­

głego. bez względu na to. czy oryginał jest sporządzony

w formie protokólarnej czy też rubrykowanej; w tych

przypadkach należy przystosować stronice ksifgi w sposób. podany w § 48.

(2) Na wniosek osób interesowanych wpisuje się do

ksiąg stanu cywilnego w Polsce akta urodzenia. małżeń­

stwa lub zejścia. sporządzone zagranicą a dotyczące obywateli polskich.

(3) Jeżeli akta takie zostaną nadesłane d() kraju w

trybie międzynarodowej wymiany aktów stanu cywilnego

będą one zużyte z urzędu jako podstawa do dokonania

wzmia nek dodatkowych lub przypisków. jeżeli z ich treś ci da się ustalić miejsce sporządzenia odnośnych aktów

sta nu cywi,lnego w Polsce. po czym zostaną złożone na

przechowanie w Ministerstwie Administracji Publicznej,

które prowadzić będzie specjalny skorowidz nadesłanych

aktów; osoby zainteresowane mogą na podstawie tego

skorowidza uzyskać informacje o tych aktach.

Do art. 28.

§ 22. Właściwą okręgową wład z.ą nadzorczą jest ta,

w któr ej okręgu urzędowym ma si e dzibę urząd ,;tanu cywilnego. w którym wpis ma być ·dokonany.

Do art. 29.

*n.

Akta stanu cywilnego. w których zostaną zarejestrowa ne urodzenia i zgony obywa teli polskich. które

na stąpiły za g ranicą. oraz małż eńs twa. zawarte zagrani.c ą przez obywateli polskich. będą sporządzane na podstawie zarządzenia Ministra Administracji Publicznej, wydanego w trybie art. 29. w urzędach sta nu cywilnego. w ktnrych obwodzie obywatele ci mieszkają w czasie wydan ;a

zezwolenia przez Ministra, bądź zamieszkiwała ostatnio

osoba zmarła. Co do osób. które do kraju nie powr6ciły,

stosuje się odpowiednio podstawy właściwości, przewidzi,a ne wart. 27.

S 24. W trybie. przewidzianym wart. 29. mogą być

w szczególności rejestrowane urodzenia i zgony obyWateli

polskich, które nastąpiły w okresie wojny 1939 - 1945

w Niemczech i na uchodźctwie oraz w czasie repatriacji.

a nie zostały zarejestrowane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zagranicą.

Do art. 31.

§ 25. (1) T reść, która ma być wpisana do aktu po

jego sporządzeniu, będzie umieszczona na ~larginesie w

postaci wzmianki dodatkowej. Urzędnik sianu cywilnego

winien ją podpisać i umieścić datę sporządzenia .

(2) Treść wzmianki dodatkowej na marginesie winna

wskazywać wyraźnie, na jakiej podstawie została ona dokonana (§ 28).

(3)

pUJe

Wzmianka taka brzmi przykładowo. jak nastę-

.. Związek małżeński między Janem Kowalskim i Mał­

ga"rzatą z Wiśniewskich Kowalską został rozwiązany

przez rozwód na mocy prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego w Łodzi z dnia l lipca 1946 r. w sprawie

C 1000/46.

Łódź, dnia 2 SIerpnIa 1946 r.

Urzędnik Stanu Cywilnego

(podpis własnoręczny)".

§ 26. Wzmianki dodatkowe na marginesie aktu będą

dokonywane w przypadku

I) sprostowanie aktu (art. 49i 50),

2) unieważnienia aktu (art. 44 ust. (2)

(3). 45.

49 i 79 ust. (2».

3) uzupełnienia aktu.

4) sprostowania oczywistego błędu pisarskiego (art.

48),

5) skreślenia niedopuszczalnej części tekstu (art. 51

usl. (3»,

6) zastąpienia aktu nowym po stwierdzeniu tożsamo­

ści osdby (art. 56).

7) pozbawi,enia dziecka praw dz.iecka z małżeństwa

na mocy orzeczenia sądowego,

8) uznania dziecka pozamałżeńskiego.

9) uprawnienia dziecka pozamałżeńskiego przez następne małżeństwo rodziców (art. 68).

10) zrównania dziecka pozam ałżeńskiego z dzieckiem

z małżeństwa,

1 I) nadania dziecku pozam ałżeńskiem u

przez męża matki.

12) przysposobienia,

nazwiska

Poz . .'304

18) uchylenia uznania za zmarłego,

19) uchylenia orzeczenia sądowego

zgonu,

stwierdzeniu

20) zgłoszenia bądź nadani·a imienia po sporządzeniu

aktu urodzenia (art. 65 ust. (I) i (2»

oraz w przypadkach, w których inne przepisy przewidują

wpisywa~ie wzmianek dodatkowych na marginesie ąktów.

§ 27. (I)

Na marginesie aktu urodzenia umieszcza

się wzmianki dodatkowe. wymienione w § 26 pkt. 1-15

i 18-20.

(Z) Na marginesie aktu małżeństwa umieszcza się

wzmianki dodatkowe, wymienione w § 26 pkt. 1-6 oraz

7-15 (jeżeli dotyczą jednego z małżonków) i 16-19.

(3) Na marginesie aktu zeJscla umieszcza się

wzmianki dodatkowe, wymienione w § 26 pkt. 1-6

i 18-19.

~ 28. (I) Wzmianki dodatkowe będą wpisywane na

podstawie

I) WplSOW aktów stanu cywilnego,

2) zawiadomień urzędów stanu cywilnego.

3) zawiadomień nadsyłanych przez sądy o prawomocnych orzeczeniach oraz na podstawie ,)dpisów

tychże orzeczeń.

4) decyzyj władz administracyjnych. '

5) zawiadomień notariuszów o aktach, sporządzonych

bądź ,u wierzytelnionych przez nich.

6) zarządzeń wl adc nadzorczych.

(2) Wzmianka doda tkowa może być również wpisana na wniosek strony na podstawie uwierzytelnionego odpisu orzeczenia lub decyzji. opatrzonego poświadczeniem

prawomocności.

§ 29. (I) Pod aktem urodzenia umieszcza się przypiski, dotyczące

l) daty i miejsca zawarci,a małżeństwa przez rodziców,

2) daty i miejsca urodzenia matki (wypełnia się tylko

odnośnie dzieci pozamałżeńskic h),

3) daty i miejsca zawarcia małżeństwa przez osobę,

której urodzenie jest zarejestrowane oN akcie,

4) daty i miejsca wydania orzeczenia sądowego o rozwiązaniu lub lunieważnieniu tego małżeństwa,

5) daty i miejsca zgonu tej osoby (bądź daty i miejsca wydania orzeczenia sądowego o uznaniu za

zmarłego lub o stwierdzeniu zgonu ze wskazaniem

ustalonej przez sąd daty zgonu).

(2) Pod aktem małżeństwa umieszcza się przypiski,

dotyczące

1-2) rejestracji urodzenia małżonków.

3--4) daty i miejsca zgonu małżonków (bądź daty i. miejsca wydania orzeczenIa sądowego o uznaniu za zmarłego lub stwierdzeniu zgonu ze wskazaniem !UStalonej przez sąd daty zgonu).

13) rozwiązania przysposobienia.

14) zmiany imienia lub nazwiska na mocy zezwolenia

właściwej władzy.

15) ustalenia nazwiska.

16) rozwiązania małżeństwa przez rozwód (art. 35

pra'wa małżeńskiego).

17) unieważnienia małżeństwa (art. 23 prawa małżeń­

skiego).

o

(3)

Pod aktem zejścia umieszcza się przypiski. do-

tyczące

I) rejestracji urodzenia zmarłego.

2) rejestracji małżeństwa zmarłego (jeżeli był kilka-

Dzle)lodk Us~~~_ .!'łr 5~4_ _ --;-_ _ _ _ _ __

krotnie żonaty, dotyczy to tylko ostatniego mał­

żeństwa) .

(4) W przypiskach, dotyczących rejestracji u'odzenia i małżeń stwa, dokonanej przez dotychczasowych wyznaniowych urzędników stanu cyWilnego lub prowadzą­

cych metryki, należy dod ać obok wyrazów "Urząd

S ta n,u' Cywilnego" : "Rz.-Ka t.", "Ewang-augsb." lub t.p.

albo zastąpić je po s kreś leniu wyrazami "Urz~d pa rafialnyi t.p.

§ 30 (I) Przypiski pod aktami stanu cywi lnego będą

dokonywane na podstawie dokumentów, wymie nionych

w § 28 ust. (I) pkt 1- 3.

(2) Nie należy w żadn y m wypadku odmawi a ć sporządzenia aktów sta nu cywilnego w razie ni, eprzedłoże­

nia wypisów aktów, na podstawie których dokonyw a s ię

przypisków; umieszcza s ię je w miarę posiadanych danych.

§ 31.

Urząd

stanu cywilnego zawiadamia

a) o każdym za rejestrowanym m ałżeństw i e te

urzędy stan,u cywilnego, w których sporządzono

akta urodzenia małżonków,

b) o każdym zarejestrowanym zejściu lub uznaniu za

zmarłego albo sądowym stwierdzeniu zgonu - te

urzędy stanu cywilnego, w których sporządzono

akt urodzenia i ostatni akt małżeństwa zmarłego,

c) o każdym zarejestrowanym akcie uznania dziecka

'pozamałżeńskiego lub uprawnienia go przez następne małżeństwo rodziców albo zrównania go

z dzieckiem z małżeństwa - te urzędy stanu cywanego, w których sporządzono akta urodzenia

i małżeństwa osoby, której dotyczy ta zmiana stanu

cywilnego.

§ 32. (I) Sądy zawiadam~ają urzędy stanu cywilnego o swych orzeczeniach

a) dotyczących sprostO'Wania lub unieważnienia aktów stanu cywilnego (art. 45, 49 ust. l, 50 i 79

ust. (2»,

b) dotyczących zmiany stanu cywi,lnego osób, np.

przysposobienia i jego rozwiązania , rozwiązania

małżeń s twa przez rozwód i unieważnienia mał­

żeń~twa (art. 23 i 35 prawa małżeńskiego).

(2) Sądy zawiadami ają również o oświadczeniach,

złożonych przed sądem do protokółu lub uwierzytelnionych w sądzie, a pociągających za sobą zmianę stanu

cywilnego osób.

Ponadto sądy przesyłają urzędom stanu cywil·nego odpisy prawomocnych 'postanowień o uznaniu za

zmarłego i o stwierdzeniu zgonu i o uchylen~u tych pos tanowireń ( a rt. 9, 10 i 21 dekretu z dnia 29 sierpnia

1945 r. w sprawie pos tępowania o uznanie za zmarłego

i o stwierdzenie zgonu - Dz. U. R. P. Nr 40, poz. 226) .

(4) Sądy przesyłają wymienione w nll1le)szym para grafie zawiadomienia niezwłocznie .

(3)

§ 33. Władze administracji ogólnej zawiadamiają

o zezwoleniu na zmianę imieni'a lub nazwiska i o ustaleniu nazwiska.

Poz. 304

48S

§ 34. Do przesłania zawiadomienia lub ,>rzeczenia

obowiązany jest zawsze sąd lub władza, które onekały

w pierwszej instancji.

§ 35. Notariu sze z a wiada miaj ą o sporządzeniu aktu

uznanla dziecka pozamałż eńskiego .

§ 36. Zarządzenia Ministra Admini,s tracji Publicznej

Lub okręgowej władzy nadzorczej będą stanowiły podstawę do umieszczenia wzmianek dodatkowych w przypadku

a) unieważnienia aktów (art. 44 ust. (3» ,

b) sprostowania

(art. 48),

oczywistych

błędów

pisarskich

c) skreślenia niedopuszczalnej części tekstu (art. 5 l

ust. (3»,

§ 37. Zawiadomienia innych władz publicznych będą

pods tawą umieszczenia wzmianki dodatkowej w r'azie

sporządzenia nowego aktu, który ma zas tąpić pierwotny,

dotyczący osoby o nieustalonej tożs amości (art. 56), oraz

w przypadkach, przewidzianych w przepisach szcz~gól­

nych .

§ 38. (1) jeżeli zmiana stanu cywirlnego - poza zawarciem małżeństwa - pociąga za sobą zmianę nazwiska osoby (np. wskutek przysposobienia, uznatł ia dziecka pozamałżeńskiego it.d.) na mocy przepisów prawnych,

obO'Wiązujących na danym obszarze. należy tę zmiant;

uwidocznić w treści wzmianki dodatkowej. Sądy i wła­

dze winny tę zmianę nazwiska stwierdzić w przesłanym

zawiadomieniu , stanowiącym podstawę wpiSiu wzmianki.

(2) jeżeli zmiana nazwiska na mocy zezwolenia wła­

dzy administracji ogólnej nie rozciąga się na o sobę żony,

należy to uwidoczn ić w tre ści wzmianki .

(3) jeżeli przysposobienie na stąpiło w trybie ustawy z dnia 13 lipca 1939 r. o ułatwieniu przysposobienia

małoletnich (Dz. U. R. P. Nr 63, poz. 416) , w tresc!

wzmianki dodatkowej nadmienia się, że w odpisach skróconych i wyciągach - przysposabiaj ą cych należy wymieniać jako rodziców (art. 12 ust. 1 tej ustawy).

§39. (1) W treści wzmianki dodatkowej o rozwiąza­

niu małżeńs twa przez rozwód należy nadmienić

a) czy rozwiedziona żona .powraca do używania nazwiska, które mi'ała przed wstąpieniem w związek

małżeński (w przypadku, gdy wyrok rozwodowy

nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie - art. 34 § l prawa małżeńskiego),

b) czy sąd przyznał jej w wyroku rozwodowym prawo zachowania nazwiska męża (art. 34 § 2 zd. 1

t egoż prawa) .

c) czy do nazwiska męża. k,tóre zachowuje na mocy

wyroku rozwodowego. dodaje nazwisko. które mia~

ła przed zawarciem małżeństwa (art. 34 § 2 zd. 2

tegoż prawa).

.

- - - - -- - - - -_ Poz. 304

..

\L j

W wypadku, przewidzianym w ust. (I) pkt C),

odnośny wpis może być dokonany jedynie na podstawie

oświadczenia, złożonego przed ur zę dnikiem stanu cywil-

ne gr

Oświadczenie, o którym mowa w ust. (2), winno

być przyjęte do protokółu przez iurzędnika stanu cywilnego lub przedłożone mu albo nadesłane' w formie pisma

z podpisem urzędowo uwierzytelnionym; urzędnik stanu

cywilnego może sam uwierzytelnić podpis.

(3)

Na rubrykę "uwagI należy pozost awić w druku tyle miejsca, by zapewnić pomieszczenie w mej odnoś­

nych treści.

(2) Księgi wtóropisów prowadzi się według tychże

wzorów, z tym, że pod odpisem każdego aktu umieszcza

si,ę wzmiankę uwierzytelniającą w następującym brzmieI1lU

"Poświadcza się zgodność powyższego odpisu z treścią aktu w księdze miejscowej,

(4) Jeżeli związek małżeński zostal zawarty za granicą , oświadczenie to zostanie wpisane przez urzędnika stanu cywilnego do księgi małżeńs tw pod kolejnym wolnym

, dnia. . . . . . . . ł 9 ... roku.

Urzędnik Stanu Cywilnego

numerem.

Wzmianka dodatkowa m'oże być wpisana na

podstawie aktów stanu cywilnego, orzeczeń sądowych lub

innych dokumentó·w, pochodzących od władz obcych, jedynie na mocy zezwolenia właś ciwej władzy nadzorczej

(art. 28).

(podpis własnoręczny)"

§ 40.

0.0 art. 32 ust. (2).

~ 41.

(I)

Księ g i stanu cywilnego prowadzi się w ję­

zyku polskim.

(2) Akta stanu cywilnego należy pisać czytelnie

i bez skróceń. Minister Administracji P1ublicznej może

zezwolić w drodze zarządzenia, ogłoszonego w Monitorze

Polskim lub Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Administracji Publicznej, na używanie określonych skrótów.

(3)

Miejsca wolne w poszczególnych rubrykach na-

leży natychmiast wypełnić linią ciągłą. Jeżeli poszczególne drukowane wyrazy tekstu są zakreślone, należy to

omówi-: przed podpisami przy podaniu liczby 7.akrcślo­

nych wyrazów.

Datę urodzenia, zawarCIa małżeństwa lub zgonu

podaj e się słowami, a równolegle liczbami, wszystkie zaś

inne liczby w tekście aktów (również oznaczenia dat

z wyjątkiem nazw miesięcy) podaje się wyłącznie licz-

(4)

bami.

(S) Wszelkie skrobania i wywabiania są niedopuszczalne ; poprawki i dopiski należy omówić dokładnie przy

końcu dokumentu. Wyrazy. zbyteczne albo poszczególne

ich części powinny być pr~kreślone w ten sposób, aby

można je było odczytać;

prze kreślenia należy omówić

przy końcu dokumentu, przy czym w wypadku przekreślenia ' całego wiersza wystarczy nadmienić, że cały

wiersz, oznaczony kolejną liczbą , zos tał przekreślony.

Wyrazy wpisa ne w miejsce wyrazów wyskrobanych lub

wywa bionych, wyrazy dopisane lecz nie omówione uważa

S1ę z{ l!ienapIsane; przekreślenia nieomówione ,uważa się

za I1lcdokonane.

§ 42. (ł) Księgi mIejSCOWe urodzeń , mai żeństw

i zgonów prowadzi się według wzorów, podanych w załącznik a ch Nr ł, 2 i 3 do niniejszego rozporzą dzen ia .

§ 43. (ł) Do prowadzenia aktów stanu cywilnego należy lużywać ksiąg z papieru trwałego. Księgi te powinny

być w zasadzie prowadzone na drukowanych 3chematach.

(2) Na każdej karcie należy pozostawić z lewej strony margines szerokości conajmniej S cm, przeznaczony

na wpisywanie wzmianek dodatkowych .

(3) Jeżeli na marginesie tym nie wystarczy mIejSCa

na wpisanie dalszych wzmianek, należy w tym celu użyć

wolnej części karty pod miejscem przeznaczonym na

przypiski.

§ 44. Księgi stanu cywilnego oraz formularze wypisów i innych druków, przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, nabywa urząd stanu cywilnego na koszt

gminy. Księgi te i druki mogą być zamawiane w dO'wolnej .

drukarni. Okręgowa lub wyższa władza nadzorcza może

celem zaoszczędzeni.a kosztów zarządzić, że zamawi ~ nie

ksiąg i druków będzie scentralizowane na obszarze wła­

ściwości tej władz"

§ 45. Do wykonywania wszystkich czynnoscl z zakresu rejestracji stanu cywilnego, dla których w załącz­

nikach do niniejszego rozporządzenia nie przewiduje się

wzorów, należy w miarę możności posługiwać się drukami pomocniczymi '; do cza5;U podania odnośnych wzorów

w instrukcji Ministra Administracji Publicznej' władze

admbnistracji ogólnej drugiej instancji mogą opracować

takie wzory i zarządzić, by urzędnicy stanu cywilnego

używali druków tylko w brzmieniu tychże .

§ 46. Wpisy w każdej księdze są numerowane kolejno; numeracja rozpoczyna się corocznie od numeru I

i biegnie w sposób ciągły bez względu na liczbę tomów

księgi w jednym roku.

§ 47. Okręgowa władza nadzorcza może zezwolić

urzędom stanu cywilnego na zużycie niewykorzystanej

części księ g i w następnym roku kalendarzowym.

§ 48. (1)

Jeżeli akt z istoty swej nietypowy nie może

być sporządzony na schemacie driu kowanym Nr I, 2 lub

3, należy zależnie od potrzeby

Dzi ennik Ustaw Nr 54

---------------------------------

a) bądź przekreślić na krzyż c zęsc zadrukowaną

i wpisać tekst (ewentu alnie w formie protokólartlej) na pozostałej czę ś ci strony a w razie potrzeby na następnej stronie z pozostawieniem na

wzmianki dodatkowe albo wolnego marginesu, albo

części niezapisan ej u dołu aktu, bądź też

b) dos tosować drukowane nazwy rubryk do potrzeb

przypadku przez zmian ę nazw tych rubryk, bądź

wreszcIe

c) zużyć częściowo na ten cel rubrykę "uwagi".

(2) Przepis niniejszego parag rafu dotyczy przede

wszystkim sporządzania aktów urodzenia dzieci i dorosłych nieznanego pochodzenia (a rt. 63 i 64), rejestrowani a orze c z eń sądowych o uznaniu za zmarłego i o stwierd zeniu zgonlu w księdze zgonów (art. 79 i 88) oraz sporządzania aktów zej ś cia osób o nieustalonej tożs amości

( a rt. 87).

§ 52. Jeżeli przedstawione dokumenty stanowią jedynie podstawę do umieszczenia przypisku pod tekstem

aktu, należy je zwró cić osobie, która je przedstawiła, bez

pozostawienia odpisu. Dotyczy to równi eż dokumentów,

wymienionych w § 105 .

§ 53. (I)

Urzędnik stanu cywilnego prowadzi rów-

nież

1. skorowidz alfabetyczny, ułożony według nazwisk

osób, których akt dotyczy (przy aktach małżeń­

stwa odrębnie według nazwiska męża i nazwiska

rodowego żony), a to osobno dla każdej ks ięgi

stanu cywilnego,

2. wykaz aktów urodzenia, w których imię dziecka

nie zo s tało jeszcze zgło s zon e,

3 . książkę opłat pobranych i podleg ają c ych

ki ąg­

nI ęC IU .

§ 49. Jeżeli wpisano pewną treść między

tekstu, należy to przy końcu aktu omówić.

liniami

§ 50. Przy prowadzeniu rejestracji na oddzielnych

ka rtach można używać maszyny do pisania przy równoczesnym sporządzeniu wtóropisu ja ko przebitki.

(2) Skorowidze prowadzi się w dwóch egzemplarzach. Pierwszy egzemplarz skorowidza przechowuje s ię

na tych samych zasadach, co księgi miejscowe, rłrugi z a ś

odsyła się wraz z księgą wtóropisów.

(3)

Pierwsze egzemplarze skorowidzów można pro-

wadzić w formie kartoteki.

§ 51. (1) Urzędnik stanu cywilnego prowadzi akta

~biorowe oddzielnie dla aktów urodzenia, małżeńs twa

i zej ś cia. Akta te winny być prowadzon e w kolejności

chronologicznej sto!'ownie do kolejności sporządze :l ia

a któw, których dotyczą. Ka żdy komplet aktów zbiorowych obejmuje o kres danego roku kalendarzowego. Jeżeli

księga stanu cywilnego ma słu żyć również i na następne

lata, komplet aktów zbiorowych rów nież winien obejmow ać

odpowiedni c kres.

wszelkie składane

i nadsyłane urzędnikowi stanu cywilnego dokumenty o ~o­

biste (wypisy aktów stanu cywilnego, zaświ adczenia itd),

zgłos ze nia , wnioski, zarz ądz enia władz nadzorczych,

orzeczenia sądowe oraz protokóły, sporządzo n e przez

urzędni ka stanu cywilnego, ja k .równi eż orygi n ały decyzyj urzędnika stanu cywiln ego.

(2)

Akta

zbiorowe

ob ejmują

(3) Na dokum entach, składa nych przez strony i przeznaczonych do akt zbiorowych, urzędnik stanu cywilnego

winien umieścić adnotacj ę s twierdzającą, kto dany dokum ent złożył, a strona powinna dokumen t ten podcyfrować.

(4) Dokumenty, podl egaj ąc e złożeniu do akt zbiorowych, mogą być zwrócone na żądanie osoby, któ ra je

złożyła, pod warunkiem pozostawienia w aktach odpisu.

sporządzonego lub illwierzytelnionego przez urzędnika

stan u cywi ln ego; wa run ek pozos tawienia odpisu nie dotyczy dokum entów. opartych na ks ięgach publicznych lub

rejestrach u rzędowych, jeżeli mogą one być uzyskane

p rzez u rzędnika stanu cywilnego bez irudnosci w razie

potrzeby. Jeżeli dokum ent jest sporządzony w .ięzyku

obcym. wystarczy pozostawienie odpisu urzędowego tłu­

maczenia.

(4) W mniejszych urzędach skorowidz może

prowadzony łącz nie dla wszystkich trzech ksiąg.

(5)

być

W pierwszych egzempla rzach skorowidzów do

ksiąg lurodzeń i zgonów wpisuje się wzmiankę o aktac h,

które dotyczą zdarzeń z dane go roku, lecz zostały zarejestrowane w la tach n as tępnyc h.

§ 54. Księgi stanu cywvlnego, skorowidze i akta zbiorowe nIe będą niszczone nawet po upływie naj dłuż s z e­

go czas u.

Do art. 33 ust. (l) .

§ 55 . (1) Jeżeli ule gła zniszczeniu -lub za ginęła k się ­

ga miejscowa, okręgowa władza nadzorcza zarządzi

przes ła nie księ gi wtóropisów urzędnikowi stanu cywilnego.

(2) Urzędnik stanu cywilnego sporządzi i uwierzytelni bezzwłocznie odpis n adesłanej mu księ g i wtóropisów,

umieści wzmiankę o tym , że odpis za s tępuje ks ięgę mie jscową, po czym zwróci ks ięgę wt óropisów sądowi , wła­

ściwe m u do jej przechowywania.

§ 56. Jeżeli uległa zniszczen.iu lub za g inęła ks ię ga

wtóropisów, okręgowa władza nadzorcza zarządzi spo;J'Ządzen ie przez u rzędnika stanu cywilnego, w którego

posiadaniu znajduje się księgi!- miejscowa, luwierzytelnionego odpisu tej księgi z umieszczeniem wzmianki o tym

że odp~ ten zastępuje księgę wtóropisów. Odpis ten b ę­

dzie przesł any sądowi, właściwemu do przechowywania

księgi wt6r~pisów.

Duenndk Ustaw Nr S4

1"'0ll • .504

====~~~~~-------------------------------------~-----

§ 57. przy uwierzytelnianiu odpisu utracO'nej ktlięgi

Dle należy uWłerzytelniać każdegO' aktu z osobna.

Do ario 33 ust. (2).

§ 58. Do załO'żenia księgi stanu cywilnego na n" .

w razie całkowitej lub częściowej utraty zarówno księ g i

miejscO'wej, jak i księgi wtóropisów stosuje się odpowiednio przepisy prawa o aktach stanu cywilnego i niniejazego rozporządzenia z następującymi zmianami

a) · IUrodzenia, małżeństwa ,j zgO'ny, zarejestrowane IW

utraconej księdze, będą zarejestrowane na nowo

po urzędowym ustaleniu stanu faktycznego w drodze postępowania wyjaśniającego;

b) postępowanie wyjaśniające, Q którym mowa w pkt

a), prowadzi komisja w składzie następującym

sędzia sprawujący kierownictwo sądu grodzkiego.

właśoiwegO' dla siedziby urzędu stanu cywilnego.

któregO' księgi uległy zniszczeniu lub zaginęły, albo

wyznaczony przezeń jeden z sędziów tego sądu,

urzędnik stanu cywilnegO' właściwego urzędu stanu

cywilnego i delegat miejscowegO' zarządu gminnegO'

(miejskiegO') ; przewodniczy z urzędu sędzia;

komisja ukonstytuuje się z inicjatywy sędziego

sprawującegO' kierownictwo są~u grO'dzkiegO' lub

urzędnika stanu cywilnego po zatwierdzeniru jej

składu przez prezesa sądu O'kręgowegO' w porO'ZUmieniu z władzą administracji O'gólnej drugiej instancji; w posiedzeniach komisji może brać udział

na prawach członka przedstawiciel władzy administracji ogólnej pierwszej instancji. o i:le władza ta

uzna tO' za wskazane;

o) wpisy będą dokonywane z urzędu. lecz wn~osek

o dokonanie wpisu może zgłosić każdy, kto luprawdopodobni, że ma w tym interes prawny;

d) wszelkie wnioski i oświadczenia w sprawie odtwarzania aktów mogą być składane przez osoby zamieszkałe poza siedzibą komisji w którymkolwiek

sądzie grodzkim, urzędzie stanu cywilnegO' albo

zalządzie gminnym (miejskim) Ilu b przed którąkol­

wiek władzą administracji ogólnej piel'Wszej instancji na obszarze Państwa;

e) O'dtwO'rzenie aktów nastąpi na podstawie uwierzytelnionych wypisów aktów stanu cywilnego, reje~trów i dokumentów publ~cznych lub urzędO'wych

z dziedziny ewidencj.i ludności, periodycznych wykazów sprawozdawczych u'rzędów stanu cywilnego.

rejestrów szpitalnych, cmentarnych i innych, akt

osobowych, sądO'wych i innych, skO'rowidzów. zeznań świadków i stron. złożonych bez zaprzys ięże­

naa lub pod przysięgą;

marca 1928 r. o postępowaniu pnymuiowym w

administracji (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 342); gdy

zdaniem komisji wyświetlenie stanu faktycznego nie

da się osiągnąć w inny sposób, może ona przesłu­

chać pod przysięgą osobę. która ma złożyć zeznania, lub zwrócić się dQ właściwego sądu grodzkiego

o przesłuchanie .p od przysięgą osoby, zamieszkałej

poza siedzibą komisji;

8) jeżeli tożsamość osoby, której urodzenie, małżeń­

stwo lub zgon miały być zarejestrowane w odtwarzanej księdze, została ustalona w sposób dostatecznie pewny, odtworzenie aktu jest dopuszczalne

również .i w tym przypadku, gdy treSć aktu nie

może już być ustalona w całości w sposób niewąt­

pliwy i niektórych danych brak;

h) jeżeli data i godzina urodzenia lub zgonu albO' data

zawarcia małżeństwa nie dadzą się ustalić, należy

je okresl,ić w przybliżen~u z tą ścisłością, na którą

pozwala wynik postępowania wyjaśniającego. np.

przez określenie granic w czasie, przy czym w razie

sporu o prawo cywilne, związane z tym ustaleniem.

sąd rozstrzygnie o dacie w toku postępowania o

prawo cywilne, nie będąc z.wiązany ustalen,iem komISJI;

J) odtworzony akt mO'że zawierać tekst pierwotnego

aktu w postaci ostatecznej przez włączenie treści

uzupełnień (wzmianek na marginesie), zmian

5 sprostowań, jakie zostały dokonane po sporządze­

niu utraconego aktu;

j) za,kładana na nowo księga zO'stanie zamknięta za

zezwoleniem okręgowej władzy nadzorczej, gdy

stanie się prawdopodobne, że wszystkie akta zostały

odtworzone, co nie stO'i na przeszkodzie odtworzeniu innych aktów w trybie art. 33 ust. (3);

k) odtworzonym aktom przyznaje się moc dowodową

równą aktom, które zostały przez nie zastąpione;

I) jeżeli księga stanu cywilnego, uznana za utraconą.

zostanie odnaleziona, akta znajdujące się w niej

zostaną porównane z aktami już odtworzonymi, po

czym w przypadku stwierdzenia rozbieżności akta

odtworzone zostaną sprostowane z ,urzędu przez

komisję, która w tym celu ukonstytuuje się niezwłocznie na nowo, o ile uprzednio rozwiązała się

w związku z zamknięciem założonej na nowo księ­

gi; akta nieodtworzone, zawarte w odnalezionej

księdze, zachowają moc dowodową, na marginesie

zaś aktów z astąpionych przez akta odtworzone zostanie umieszczona wzmianka dodat kowa , od~vla­

jąca do aktów odtworzonych.

f) kO'misja moż.e żądać przedstawienia dowodów i wyjaśnień, zarządzać osobiste stawiennictwo osób, od

których żąda dowodów lub wyjaśnień, i nakładać

na nie obowiązek składania zeznań, pod rygorem

zastosO'wan~a w ram e uchylania się kary pieniężnej

celem przymuszenia. stO'sownie do przepisów rozporz,clzenia Prezydenta RzeczyipOSpolitej % dnia 22

§ 59. Jeżeli w myśl przepisów specjalnych w danym

okręgu sądu grodzkiego działać będą jeszcze komisje.

powołane do odtworzenia aktów stanu cywilnego, zniszczonych lub zagi,nionych wskutek działań wojennych lub

wydarzeń. związanych z wojną, komisje te wykon}'Wać

będą czynności, przewidziane w § 58.

4&9

~~--~-----------------------------------------------------------

Przy zakładaniu księgi na nowo w trybie § 58

należy użyć druków Nr l, 2 i 3 przy dokonaniu odpowiednich skreśleń t uzupełnień.

§ 60.

Ks, iążeczka stacnu cywilnego winna zawierać

(2)

a) odpis; zupełny aktu małżeństwa ,wraz z przypiskami pod tekstem aktu,

b) schematy, przeznaczone na wpisanie odpisów skró-

§ 61. Wypisy, wydawane z ksiąg założonych na nowo, b ę dą uwierzytelniane w sposób następujący

"Poświadcza się zgodność powyższego odpisu zupeł­

nego (skróconego, wyciągu) z treścią aktu w ks ię­

dze urodzeń (małżeństw, zgonów ) , założonej na

nowo w trybie § 58 rozporządzenia wykonawczego

z dnia 24 listopada 1945 roku (Dz. U. R. P.

Nr 54, poz. 304) .

...... , dn.i ..... 19... r.

Urzędnik Stanu Cywilnego

(Pieczęć)

(podpis własnoręczny)".

§ 62. W razie zwrócenia dokumentu, przedłożonego

celem odtworzenia aktu w zakładanej na nowo księdze,

należy pozostawić w aktach :z;biorowych odpis, uWIerzytelniony przez urzędnika stanu cywilnego. '

Do art. 34.

§ 63. Jeżeli aktu stanu cywilne.go me ma nIe

,nożna go sporządzić w trybie zwykłym, do ustalenia

treści, która ma być wpisana do ksiąg staniu cywilnego,

właściwy jest sąd grodzki m~ejsca, w którym akt wbnien

był być sporządzony.

Do art. 35.

§ 64. świadectwo zdolności prawnej obywatela polskiego do sporządzenia aktu stanu cywilnego za granicą

wydaje z reguły okręgowa władza nadzorcza, a w przypadkach szczególnie wątpliwych, w których władza ta

uważa, że sprawa winna być rozstrzygnięta z uwagi na

skomplikowany stan faktyczny lub zawiłe zagadnienie

prawne przez Ministra Admin,istracji Publicznej, - Minister na wniosek władzy administracj'i ogólnej II instancji.

§ 65. Świadectwo zdolności prawnej obywatela polskiego do zawarcia małżeństwa za granicą wydoje się

według wzoru ustalonego przez Ministra Administracji

Publicznej.

Do art. 37 ust. (1).

§ 66. Sąd grodzki a w przypadkach prze widzianych

w § 16 ust. (3) sąd okręgowy wydaje na podstawie ksiąg

wtóropisów wypisy na tych samych zasadach, co urząd

stanu cywilnego. Opłaty przypadają na rzecz Skarbu

Państwa.

Do art. 37 ust. (2).

§ 67. (I) Upoważnia się urzędn,ików staniu cywilnego

do wydawania osobom, wstępującym w związek małżeń­

ski, lub małżonkom książeczek stanu cywilnego.

conych aktów urodzenia dzieci, pochodzących z tego małżeństwa,

c) schemat, przeznaczony na wpisanie odpisu skróconego aktu urodzenia dziecka przysposobionego

przez małżonków po zawarciu małżeństwa (I schemat),

d) schematy, przeznaczone na wpisanie odpisów skróconych aktów zejścia małżo~ków ,

e) schematy, przeznaczone na wpisanie odpisów skrócony,:h aktów zejścia dzieci (2 schematy),

f) kilka stronic wolnych (niezadrukowanych).

(3) Zamiast schematów odpisów skróconych (pkt b)

- e», wolno umieszczać schematy odpisów zupełnych

schemat, p'rzewidziany w pkt c), wolno pominąć. Na

stronicach, przeznaczonych na wpisy, wyszczególnione

wyżej w pkt a) e), należy zarezerwować miejsce na

jedną wzmiankę dodatkową i na przypiski pod tekstem

aktu,

(4) Na dalszych stronicach mogą być wydrukowani

- według uznania urzędnika stanu cywilnego, a po aprobowaniu tekstu przez władzę administracji ogólnej drugiej instancji - zasadnicze informacje: a) z dziedziny

eugeniki, b) z zakresu prawa obowiązującego (prawa

familijnego, małżeńskie.goi spadkowego, prawa o aktach

stanu cywilnego ,j o zmianie imion j nazwisk) - przy

czym nie należy umieszczać przedruków tekstów prawa.,

c) spis imiQn najczęściej używanych; ponadto wolno zarezerwowa.: osobne karty na

a) poświadczenie obywatelstwa małżonków przez wła­

dzę administracji ogólnej pierwszej instancji i

b ) wzory podpisów małżonków.

(5) Odpisy skrócone sporządza się w książeczkach

pobraniem opłaty zniżonej (§ 109 pkt

6».

z.

§ 68. Książeczkę stanu cywilnego wydaje się na i'l"

danie jednego małżonków, późniejsze wpisy będ'l d0konywane na żądanie każdego z małżonków. ich wstęp­

nych lub dzieci.

Do art. 38 i 39.

§ 69.

Odpisy zupełne sporządza się na drukach, sta-

n owią cych dosłowną reprodukcję wzorów Nr 1-3 z opu-

szczeniem rubryk przypisków (z pozostawieniem wolnego miejscal około 5 cm na ewentualne ich umieszczenie)

i l dodaniem wzmianki uwierzytelniającej w brzmieniu

n a stępującym

"Poświadcza się zgodność powyższego odpisu zupeł­

nego z treścią aktu w księdze urodzeń (małżeństw,

zgonów)

. dnia .•.•.. 19 ...... r.

(Pieczę ć)

Urzędnik Stanu Cywilnego

(podpis własnoręczny

r'

Dzlenndk Ustaw Nr 54

§ 70. Odpisy skrócone i wyciągi sporządza się na

drukach, których wzory podane są w załącznikach Nr 4

- 13 do niniejszego rozporządzenia.

§ 71. (I) W odpisach zupełnych nie należy zamieszczać poprawek i przekreśleń, znajdujących się w oryginale.

(2) W . odpisach zupełnych podaje się tekst przypi.

sków pod aktem jedynie na wyraźne żądanie strony.

§ 72. Odpisy zupełne oraz odpisy dokumentów z akt

zbiorowych wolno wydawać w postaci fotokopii (riega- \

tywu lub pozytywu).

§ 73. (I) Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka

z małżeństwa wydaje się według wzoru Nr 9 bez wzglę­

du na to, czy dziecko zostało zarej ...,trowane jako urodzone z małżeilstwa, czy też pierwotnie zarejestrowane

jako pozamałżeńskie, następnie zaś uzyskało prawo

dziecka z małżeństwa stosownie do treści wzmianki na

marginesie aktu (art. 39 ust. (5),

(2)

Odpis skrócony aktu urodzenia dziecka pozamał­

Poz. 304

§ 77. W odpisach skróconych i wyciągach, wydanych

na podstawie ksiąg aktów zejścia, a dotyczących uzna'

nia za zmarłego lub stwierdzenia zgonu, należy wyraźnie

podać, że akt obejmuje uznanie za z~arłego lub stwierdzenie zgonu i powołać sąd, datę orzeczenia i datę, określoną w orzeczeniu jako data zgonu.

§ 78. Wzmianki dodatkowe stanowią z chwilą dokona.

nia wpisu nierozdzielną' część aktu. Nie wolno wydawać

odpisów zupełnych bez dosłowne&o ich powtórzenia ani

odpisów częściowych i wyciągów z pominięciem zmian

treści, wynikających ze wzmianek dodatkowych.

§ 79. Treść przypisków pod aktem może być w całoKci lub części wpisana pod tekstem odpisu skróconego

jedynie na żądanie osoby, uprawnionej do otrzymywania

odpisów zupełnych aktu (art. 38).

Do art. 42.

§ 80. Uwierzytelnione wpisy w książeczkach stanu

cywilnego , wydawanych stosownie do § 67, mają tę samą

moc dowodową, co wpisy w księgach stanu cywilnego.

żeńskiego wydaje się według wzom Nr 10.

Do art. 44 ust. (2).

§ 74. W odpisach skróconych aktu urodzenia osoby

przys.posobionej w trybie ustawy z dnia 13 lipca 1939 r.

o ułatwieniu przysposobienia małoletnich (Dz. U. R. P.

Nr 63, poz. 416) wymienia się - zgodnie z art. 12 ust. J

tej ustawy - przysposabiających jako rodziców.

Odpis skrócony aktu małżeń s t-wa wydaje

wzoru Nr I I.

§ 75. (l)

się według

O ile małżeństwo zostało rozwiąz a ne przez rozwód I:u b

unieważnione, należy umieścić w tym odpisie datę o rze-

§ 81. jeżeli urzędnik stanu cywilnego ma uzasadnione podejrzenie lub dane ku temu, aby mniemać, że przedstawiony przez stronę lub nadesłany akt stanu cywilnego

jest - nieważny jako stwierdzający zdarzenie nieprawdziwe, powinien wstrzymać się od sporządzenia innego aktu

stanu cywilnego, którego treść pozostaje w z-wiązku z/

tamtym aktem (np. aktu uznania dziecka pozamałżeń­

skiego), i przedstawić sprawę do decyzji okręgowej wła­

dzy nadzorczej, która jeżeli uzna, że istnieją dostateczne podstawy ku temu, - postąpi w myśl art. 49.

czenia sądowego.

(2) Odpis skrócony aktu zejścia wydaje się według

wzoru Nr J 2, a gdy zmarły jest dzieckiem pozamałżeil­

skim - według wzoru Nr 13.

(3) jeżeli w akcie zejścia nie podano mi ejsca i daty

uroczenia osoby zmarłej, a podano wiek, należy podać

w odpisie .. la!.. .... i zakreślić zbędne wy razy w druku.

jeżeli w akcie zejścia nie umieszczono niektórych danych, przewidzianych wart. 86 ust. (J), z braku wiadomoEci, należy w odpisach skróconych w odpowiednich

miejscach nadmienić ..brak danych".

§ 76. (1) Wyciąg aktu urodzenia wydaje się wedł,ug

wzoru Nr 4, a gdy akt dotyczy dziecka pozamałżeńskiego

- według wzoru Nr 5.

(2) Wyciąg aktu małżeilstwa wydaje się według wzo.

ru Nr 6, a gdy małżeilstwo zostało następnie rozwiązane

przez roz-wód lub unieważnienie - według wzoru Nr 7.

(3) Wyciągi aktu zejścia wydaje się według wzoru

Nr S. Przepis § 75 ust. (3) zd. 2 stosuie się odpowiednio.

Do art. 44 ust. (3).

§ 82. Unieważnienie jednego z aktów zarządza okrę­

gowa władza nadzorcza, a w przypadkach szczególnie

wątpliwych, w których władza ta uważa, że sprawa powinna być rozstrzygnięta z uwagi na skomplikowany

stan faktyczny lub zawiłe zagadnienie prawne przez Minis tra Administracji Publicznej, - Minister na wniosek

władzy administracji ogólnej II instancji.

§ 83. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzi wła­

ściwy urzędnik stanu cywilnego, jeżeli władza administri!cji ogólnej pierwszej instancji nie przeprowadzi go

sama.

Do art. 47.

§ 84. Osoba interesowana może wnieść zażalenie

be /pośrednio do sądu lub do urzędnika stanu cywilnego.

który przedstawi Je sądowi w ciągu tygodnia ze &wpim

wyjasnieniem.

-------------------

Do art. 52 ust. (2) i (3).

§ 85. (I) Urzędnik stanu cywilnego powinien stwierdzić tożsamość stawających.

(2) Jeżeli stawający nie są osobiście znani urzędni­

kowi stanu cywilnego, winni przedłożyć dowody osobiste

lub inne dokumenty, stwierdzające tożsamość, a w braku tychże tożsamość ich winna być stwierdzona przez

dwie osoby, ZJnane urzędnikowi stanu cywilnego.

491

Poz. 304

(2) Jeżeli osoba. biorąca udział w sporządzeniJU

ak~u. odmawia podpisu. należy to zaznaczyć w tresc;

aktu z wymienieniem przyczyny odmowy podpisu.

(3) Jeżeli (Isoba, biorąca udział w sporządzeniu

aktu, może podpisać się jedynie w alfabecie nieznanym

urzędnikowi star.u cywilnego a w sporządzeniu aktu bierze udział tłumacz, winien on odczytać podpis i przetłu­

maczyć go; jeżeli tłumacza nie przybrano. urzędnik stanu cywilnego omawia podpis w nawiasie.

Do art. 52 ust. (2).

~~ 86. O wykonaniu wyroków śmierci, wydanych przez

sądy powszechne, zawiadamia urzędnika stanu cywilnego

prokurator sądu, do którego należy wykonanie wyroku.

Do art. 52 ust. (2) i (3).

§ 87. Oprócz władz, insty~ucyj i osób, wymienionych

w tych przepisach, zgłoszenie pisemne, nadesłane przez

prokuratora lub władze bezpieczeństwa publicznego, jest

podstC'.wą sporządzenia aktu zejścia w przypadku, przewidzianym wart. 81.

Do art. 53.

§ 88. (I) Przybrany tłumacz lub biegły, jeżeli nie

został zaprzysiężony, składa przed urzędnikiem stanu

cywilnego przyrzeczenie, że będzie pełnił funkcję tłuma­

cza lub biegłego z całą sumiennością i bezstronnością.

Poza tym należy uprzedzić tłumacza lub biegłego o odna przypadek naruszenia przyrzeczema.

powied~ialności karnej

(2) Treść ' akw powinna być odczytana stawające­

mu. który nie zna języka polskiego, również i w języku

obcym przez urzędnika stanu cywilnego lub tłumacza

(biegłego). O dopełnieniu tej formalności należy zaznaczvł prz" końcu aktu.

(3) \V razie przybra;nia tłumacza (biegłego) akt winien być podpisany również i przez niego.

§ 89. (I) Głuchy, który umie czytać, sam odczytuje

sporządzony akt i oświadcza urzędnikowi stanu cywilne~

go, czy treść aktu jest zgodna z jego oświadczeniem. Jeżeli umie pisać, zaznacza tę zgodność własnoręcznie

przed podpisem.

'

(2) Niemy lub głuchoniemy, który umie czytać i pi~

sać, sam odczy~uje sporządzony akt i zaznacza własn~

ręcznie przed podpi,sem, że treść aktu jest zgodna z jego

oświadczeniem.

(3) Niewidomy ma prawo przybrać osobę zaufaną.

która może asystować przy sporządzaniu aktu. Akt podpisuje również ta osoba.

§ 90. (I) Jeżeli osoba biorąca udział w sporządz.e­

niu aktu nie umie lub nie może pisać, winna umieścić na

akcie tuszowy odcisk palca, obok którego urzędni,k stanu cywilnego wypisze jej imię i nazwisko, nadmieniając.

czy osoba ta jest niepiśmienna. czy też nie władaręk,

trwale lub przejściowo.

Do art. 58.

§ 91. Przy zgłoszeniu urodzenia dziecka z małżeń­

stwa zgłaszający powinien przedstawić wyciąg lub odpis

aktu małżeństw", rodziców, przy zgłos ze niu urodzenia

dziecka pozamaiżeó skiego -- w miarę możności wypis

aktu urodzenia matki dziecka. Jeżeli uzysk<:.nie aktu mał­

żeństwa rodziców okaże się połączone z poważnymi trudnościami lub niewspółmiernie wysokimi kosztami , urzęd­

nik stanu cywilnego zastosuje odpowiednio przepisy § 98

ust. (I) i (2).

§ 92. (I) JE:Żeli matka dziecka pozost awała już poprzednio w innym związ.ku małżeńskim, należy w plzypiskach pod aktem urodzenia podać datę i sposób rozw ią ­

zania lub unieważnienia poprzedniego związku małżeń­

skiego matki. ,

(2) Jeżeli matka dziecka ponownie wstąpiła w zwią­

zek ma.łżeński, przepis powyższy stosuje się jedynie wówczas, gdy dziecko ,urodziło się po rozwiązaniu lub unieważnieniu poprzedniego małżeń,t,wa przed upływem

okresu czasu, przewidzianego w przepisach prawa cywilnego jako okres czasu domniemania. że dziecko pochodzi

z poprzedn iego małżeństwa.

Do art. 62.

§ 93. Oświadczenie ojca dziecka pozamałżeńskiego

może być złożone poza urzędem stanu cywilnego w dokumencie z podpisem urzędowo uwierzytelnionym ,

Do art. 67.

Okręgowa władza nadzorcza bada przyczyn~

w trybie postępowania wyjaśniającego. przeprowadzając je w zasadzie za pośrednictwem urzędnika

§ 94.

opóźn i enia

stanu cywilnego,

Do art. 71.

& 95. Osoby, wstępujące w związek małżeński!. powi;ny złożyć zgodnie z art. 10 pkt 2) prawa małżeń­

skiego pisemne oświadczenie, że do zawarcia przez nie

małżeństwa brak jest przeszkód, wymienionych wart. 7

pkt l) - 4 )i 6) prawa małżeńskiego.

§ 96. Do czasu wydania przewidzianego wart. XI

przepisów wprowadzających prawo małieńskie roz.porZll""

dzenia Minmtra Sprawiedliwości w porozumieniu z Mini..

- - -- - - ------

strem Zdrowia osoby wstępujące w związek małżcll-s ki

nie składają urzędnikowi , tanu cywilnego świadectw lekarskich o braku przeszkód. wymienionych wart. 7 pkt

6) prawa małżeńskiego.

Do art. 71 ust. (l).

Poz. 304

st w i erd zającą. że da na wlad za jest właściwa do wydania

świa dectwa

według przepisów prawa danego pań s twa.

chyba ż e umowa, zawarta przez Polskę z danym paJ1s IwellI, zwalnia takie świade ct w a od legalizacji.

(3) Św i ad ec two zdolnok i do zawar cia małże;;stwa

traci moc po upływie 6 mies i ęcy od daty jego wystawienia. jeżeli w treści jcgo ni.e jest podany inny czasokres

§ 97. jeżeli urodzenie jednej z osób. w st ępującyc h

w związek małżeński. jest zarejestrowa ne w księgach.

przechowywanych w danym Ulzędzie stanu cywilnego.

nie należy żądać przedłożenia odpi,ów; w tym przypadku załącza się do akt zbiorowych notatkę urzędową. opartą na odnośnych aktach i zawierającą dane. które 'A'inny

. być umieszczone w tekście aktu iuałżeń s twa.

(4) jeżeli władze paó slwa ob ~ ego w ogóle nie wy"

dają świadectw zdolności do zawa rcia małżeństwa. wymagane jest upoważnienie o krę g Ol'łf·j wład z y nadzorczej.

§ 98. (I) jeżeli uzyskc:nie wymaganych odpisów

aktów urodzenia okaże się niem0żliwe lub połączooe

z poważnymi trudnościami lub niewspółmiernie wysokimi

kosztami. urzędnik stanu cywilnego zadowoli się dowodami pośrednimi.

(6) Przepisy niniejszego paragrafu stosuje się odpowiednio' do osoby, nie mającej żadnej [)rzynależnoś ci pallstwowej (bezpaństwowca).

(2) jeżeli uzyskanie takich do~"odów pośrednich jest

hiemożliwe. urzędnik stanu .::ywilnego przesłucha protokulamie osobę wstępującą w związek małżeński. która

powinna złożyć lu roczyste zapewnienie. że wszystkie podane przez nią dane odpowiadają całkowicie prawdzie

i że gotowa jest na poparcie sw<!go zeznania złożyć przysięgę oraz że jest świadoma odpowiedzialności za nieprawdziwe zeznanie.

(3) W obu przypadkach sąd grodzki na wniosek

urzędnika stanu cy<wdnego lub strony może zwolnić od

przedstawienia odpisu aktu urodzenia (art. 10 § 2

prawa m ałżeńskiego); sąd może przed udzieleniem zwolnienia zaprzysiąc osobę . ubiegającą s ię o zwolnienie.

Przed wydaniem pc.stanowienia przez sąd (ust.

3) urzędnikowi stanu cywilnego nie wolno sporządzić

aktu małżeństwa.

(4)

w az ności .

(5) Wniosek osoby interesowanej (ust. (4» POWInien być zgłoszony za pośrednictwem urzędnika stanu

cywilnego.

Do art. 73.

§ 101. Przepis § 98 s lo~ uje s ię odpowiednio do zwoinienia od obowiązku przedstawienia dowodu <

u stania poprzedniego związku małżeńskiego.

Do art. 73 ust. (2).

§ 102. (1) Oświadczenie o wstąpieniu w ZWJąZe ..

małżeński składa się przed urzędnikiem stanu cywilnego

w obecności dwóch świadków (art. 11 prawa małżeń­

~kiego).

(2)

~wiadkiem przy zawarcIU małżeństwa me może

być

a) niepełnoletni.

b) me umiejący czytać i pisać po polsku.

Do art. 71 ust. (3).

§ 99. Cudzoziemcy powinni udowodnić swą przynależność paJ1stwową przez przedłożenie paszportu zagranicznego lub stosownego zaświadczenia właściwej władzy

państwa ojczystego.

§ 100. (1) Cudzoziemcy pOWlI1l11 przedłożyć zaswiadczenie właściwej władzy krajowej swego państwa

ojczystego, bądź właściwego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub kon s,ulamego tego pa ństwa w Polsce. ~twier­

dzające. że nie ma przeszkód do zawarcia małżeństwa.

przewidzianych w ustawach tego państwa (świadectwo

zdolności do zawarcia małżeństwa) .

(2) Świadectwo zdolności do zawarcia małżeństwa.

wydane przez władzę krajową paJ1stwa oj czystego cudzoziemca. powinno być opatrzone klauzulą legalizacyjną

właści'wego polskiego przedstawicielstwa konsularnego.

c) nie korzystający w pełni z praw cywilnych

watelskich praw honorowych oraz

oby-

d) osoba. która z powodu choroby psychicwej lub innego zakłócenia czynności psychicznych nie zdawałaby sobie sprawy z ważności przysięgi.

Do art. 76.

§ 103. W akcie małżeń s t w a (wzór Nr 2) podaje si~

w uwagach przynależność paJ1st'wową osób. wstępujących

w związek m ałżeński. je ż eli jest niepolska.

§ 104. O świ adczenie Lon y o zachowaniu swego nazwiska rodowe go (art. 17 prawa małżeńskiego) wpisuJe

się w akcie małżeństwa w rubryce "uwagi".

I

i) zmiany lmlenia lub nazwiska na mocy zezwolenia władzy administracji ogólnej • 50 zł

j) ustalenia nazwiska na wnios~k strony

20 .,

k) rozwiązania małżeństwa przez rozwód · 50 "

l) unieważnienia małżeństwa .

· 50 "

m) zgłoszenia ImIenia po sporządzeniu aktu

urodzenia '.

20 '"

Do art. 77.

§ 105. Przy zgłoszen~u zgonu należy w miarę mozności przedłożyć wypis (wyciąg lub odpis) aktu urodzenia zmarłego (w braku tegoż wypisu inny dokument osobisty), a jeżeli zmarły pozostawał w związku małżellskim

-

również

wypis jego aktu małżeństwa.

Do art. 79 i 88.

§ 106. Orzeczenie o uzna11lU za

zmarłego lub

o

~twierdzeniu

zgonu, wydane przez sąd, .wpisuje się do

księgi aktów zejcia w kolejnoci, jaka wynika z daty na-

8) sporządzenie aktu małżeństwa

opłata dodatkowa za zawarcie

poza lokalem urzędu

w miejscowości, będącej siedzibą urzędu. 50

w innej miejscowości .

100

desłania urzędnikowi stanu cywilnego wypisu orzeczenIa

sądowego o uznanilu za zmarłego.

o płata dodatkowa

za zawarne

poza godzinami urzędowymi

Do art. 85 ust. (2).

§ 107. Przepis § 94 będzie odpowiednio stosowany.

9) osobiste stwierdzenie

stanu cywilnego

zgonu p:Zf~Z

małżeństwa

100 "

urzędnika

· 20 "

10) udzielenie ksiąg stanu cywilnego do przejrze-

Do art. 89.

nia na podstawie zezwolenia okągowej władzy

nadzorczej

za każdy rocznik

10 ..

§ 108. Za czynności urzędowe urzędów staliu cywilnego pobiera się opłaty w wysokości, przewidzianej w na~tępnych paragrafach.

§ 109. (I)

50 ,.

małżeństwa

Opłaty wynoszą za;

I) wyciąg z aktu stanu cywilnego (art.39ust. (I» 5 zł

2) odpis skrócony aktu stanu cywilnego (art. 39

ust. (2)

3) odpis zupełny

ust. (4) .

. 10 ..

aktu ,tanu cywilnego (art. 39

20 ..

4) zaświadczenie o tym,

:~e akt staniU cywilnego

lub wzmianka dodatkowa nie są wpisane do

ksiąg (art. 37 ust. (1) i 40)

za każdy rocznik

10

za każdy następny

łącznie najwyżej

5) wydanie książeczki

ust. (2»

5

25

stanu cywilnego (art. 37

. 25-50 ..

6) dokonanie wpisu w książeczce stanu cywilnego

5"

7) umieszczenie wzmianki dodatkowej na marginesie aktu dotyczącej

8.) sprostowania aktu .

20 "

b) unieważnienia aktu.

20 "

c) uznania dziecka pozamałżeńskiego

20 "

d) uprawnienia dziecka poz a małżeńskiego

20 "

e) zrównania dziecka pozamałżeńskiego z

dzieckiem z małżeństwa.

. 20 "

f) nadania dziecku pozamałżeńskiemu nazwlska przez męż a matki .

10

g) przysposobienia

50

h) rozwiązania przysposobienia.

50

łącznie naj.wyżej

30 "

II) zaświadczenie na wypisie (wyciągu lub odpisie), wydanym poprzednio, że treść wypisu jest

nadal zgodna z treścią aktu.\ dacie zaświaclczema

5 "

12) lJZnpelnienie wydanego poprzednio wypisu

(wyciągu lub odpisu) przez dopisanie treści

późniejszych wzmianek na marginesie aktu lub

lO"

zmian z nich wynikających.

J 3)

poświadczenie własnoręczności podpisu .

· 20 "

" 4) sporządzenie protokulu

o oświadczeniach i

wnioskach składanych na mocy § 39 ust. (3),

98 ust. (2) i 101 .

. 20

15) inne czynnoscl wyzeJ nie wymienione, o ile nie

wynikają z ustawowego obowiązku urzędnika

stanu cywilnego

. 10

Opłata za drugi i każdy dalszy egzemplarz wy·

(wyciągu lub odpisu), o ile I ,ostaną zażądane równoczesnie, wynosi połowę opłaty normalnej.

(2)

PISU

§ 110. (1) Opłatę za umieszczenie wzmianki dodatkowej powinna osoba, której akt dotyczy, wpłacić w termInie, wyznaczonym w wezwaniu urzędnika stanu cywilnego.

(2) Sąd, władza lub notariusz podają urzędnikowi

~lal1lU cywilnego adres osoby interesowanej przy przesłaniu wzmianki.

(3) Jeżeli osoba interesowana żąda sporządzenia

wzmianki dodatkowej przed ;ladejsciem zawiadomienia

wysłanego z urzę du, powinna z góry uiścić opłatę.

-------------------------

§ III. (I) Sąd grodzki nie pobiJera opłat za umiesz..

czenie wzmianki dodatkowej na marginesie aktu w księ­

dze wtóropisów na podstawie zawiadomienia urzędnika

stanu cywilnego.

(2)

Poz. 304

Do art. XIII przep. wprow.

§ 116. Przekazanie ksiąg wtóropisów winno nastąpić

w terminie do dnia 15 stycznia 1946 r.

Sąd grodzki pobiera opłaty za wypisy (odpisy

i wyciągi) według sta'wek. przewidzianych dla urzędów

,tanu cywilnego.

§ 112. Przepisy o opłatach stemplowych od wypisów

aktów stanu cywilnego pozostają w mocy.

§ 113. Za czynności urzędowe władz nadzorczych.

, przedsiębrane na wniosek strony i "I Jej interesie. pobiera się następujące opłaty

Do art. XIV -

XXIII przep. wprow.

§ 117. (I) Do wydawania odpisów zupełnych na

podstawie dotychczasowych ksiąg stanu cywilnego można

używać aż do wyczerpania dotychczasowyrh formularzy.

(2) Do wydawania odpisów częściowych i wyciągów

na podstawie dotychczasowych ksiąg stanu cywilnego

można używać dotychczasowych formularzy aż do wyczerpama pod warunkiem przystosowania ich tekstu do

wymagań art. 39 ust. (I) (3) i (5).

l) za zezwolenie na wydanie w myśl art. 38 ust.

(2) odpisu zupełnego aktu osobie. nie wymienionej wart. 38 ust. (1) .

25 zł

2) za wydanie miadectwa zdolności do sporzą­

dzenia aktu stanu cywilnego za granicą przez

50 ..

obywatela polskiego (art. 35 ust. (2) .

3) za zezwolenie na sporządzenie aktu w przypadkach, przewidzianych w dekrecie

a) na sporządzenie

aktu

opóźnienia powyźej

ust. ( I

»

~Hodzenia w razie

3 miesięcy (art.

67

20 ..

§ 119. Przepisy prawa o aktach stanu cywilnego nie

b) na wpisanie aktu. sporządzonego za granicą (art. 28) .

50 ..

c) na zarejestrowanie w Polsce urodzeni.a lub

zgonu obywatela polskiego. które nastąpiło

za granicą, albo zawarcia małżeństwa przez

obywatela polskiego za granicą (art. 29). 50 ..

4) za upowazlllIenie

§ 118. W razie odtworzenia w trybie §§ 58 - 59

utraconych ksiąg stanu cywilnego (metrykalnych). które były prowadzone na podstawie przepisów dotychczasowych, odtworzone księgi przekazuje się na przechowanie f

pierwszy egzemplarz (księgę unikatów, rejestr główny)

- właściwemu . urzędowi stanu cywilnego, utworzonemu

stosownie do prawa o aktach stanu cywilnego, drugi zas

egzemplarz (księgę duplikatów, rejestr uboczny) - są­

dowi grodzkiemu również i w tym pr~padku, gdy księgi

utraC(!)]le były prowadzone przez osoby duchowne.

cudzoziemca do

zawarcia

małżeń~twa w razie nieprzedłożenia świadec­

twa władz państwa ojczystego o zdolności do

. 100

zawarcia małżeństwa (§ 100 ust. (4».

~) za zezwolenie na zgłaszanie

na nlsmle uro-

dzeń i zgonów przez kierowników prywatnych

zakładów położniczych i szpi.tali (art. 55

ust. (2) )

. 100 ..

6) za zezwolenie osobie obcej na przejrzenie ksiąg

(art. 41) .

25 ..

§ 114. (1) Za wszelkie inne czynnogci ·władz nadzorczych pobiera się opłaty stemplowe.

(2) Nie pobiera się opłaty, jeżeli czynoość

przedsiębrana w interesie publicznym.

jest

Do art. XII ust. (1) przep. wprow.

§ 115. Przekazanie dot;chczasowych ksiąg stanu cy-

wilnego nowoutworzonym urzędom stanu cywilnego prze~

osoby świeckie, które prowadziły je dotychczas. winno nastłPić w terminie do dnia 15 stycznia 1946 r.

naruszają

przepisów, na mocy których urzędnicy stanu

cywilnego obowiązani są do współdziałania przy prowadzeniu ewidencji ludności. ewidencji poborowych, ewidencji podatku spadkowego, przy badaniach statystycznych itd., w szczególności przez przesyłanie właściwym

władzom ~yciągów z aktów, wykazów okresowych zarejestrowanych faktów i zawiadomień o tychże.

§ 120. Do czasu wydania jednolitego dla całego

Państwa majątkowego prawa małżeńskiego

za'Narcie

umowy przedślubnej będzie na obszarze b. Królestwa

Kongresowego ujawniane stosownie do przepisu art. 208

kodeksu cywilnego Królestwa Polskiego w akcie małżeń­

stwa w rubryce .. uwagi".

§ 121. Do czasu wydania jednolitego dla całego Pań­

stwa prawa o przysposobieniu na obszarze b. Królestwa

Kongresowego pozostaje w mocy przepis art. 324 kodeksu

cywilnego Królestwa Polskiego w przedmiocie obowiązku

wpisania w ciągu 3 miesięcy do księgi urodzeń w urzę­

dzie stanu cywilnego miejsca zamieszkania przysposabiającego wyroku sądu apelacyjnego. zezwalającego na

przysposobienie.

§ 122. Do czasu wydania jednolitego dla całego

Państwa prawa "familijnego

przepisy

niniejszego rozpo-

rządzenia. dotyczące instytucyj prawnych. znanych jedy-

nie prawu poszczególnych obszarów (np. nadanie nazwiska dziecktu przez męża matki). nie będą stOłOwane

na pozostałym obszarze Państwa.

-_. _--

--._ ~

-

_._ - - - -- - - --

§ 123. W postępowaniu, dotyczą c ym spraw, unormowanych w prawie o aktach stanu c~ilnego, przepisach

wprowadzających to prawo oraz 'IV nitiejszym rozporzą­

dzeniu, obowiązują przepisy rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępow a niu

administracyjnym (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 341), o· ile

prawo o aktach stanu cywilnego, przepisy wprowadzające

lub niniejsze rozpoTZądzenie nie normują danej kwestii

. odmiennie. Przepis niniejszy dotyczy urzędników stanu

cywilnego oraz komisyj, przewidzianych w §§ 59 i 60.

§ 124. (I) Jeżeli z powodu nie dających się u s unąć

przeszkód technicznych poszczególny urząd ~tanu cywilnego nie zostanie na dzień I stycznia 1946 .r. zaopatrzo~

ny w przewidziane w niniejszym rozporządzeniu druki,

powinien w tym przypad~u sporządzić potrzebne do swe~

go funkcjonowania księgi i wzory we własnym zakresie,

5posobem drukarskim albo innym ~posobem mechanicz~

nym lub ręcznym, z tym jednak, fe powinny one odpowi. ad a ć wzorom druków przewidzianych w ninieJ szym

rozporządz~niu.

495

Poz. 304

(2) Księgi sporządzone sposobem nie drukarskim po~

winny być zamknięte na zasadach ogólnych niezwłocznie

po otrzymaniu przez urząd stanu cywilnego ksiąg wykonanych sposobem drukarskim.

§ 125. Do czasu sporządzenia nowych pieczęci według wzoru, opisanego w § II, w Mennicy Państwowej

wolno używać piecze ci właściwego zarządu gminnego

(miejskiego), a na obszarze województw zachodnich piedotychczasowych urzędników

stanu cywilnego.

częci, używanych przez

§ 126.

Rozporządzenie

nmh~J s ze

wchodzi w życie

z: dniem l Itycznia 1946 r.

Minister Administracji Publicznej

Władysław

Kiernik

Minister Sprawiedliwości

Henryk $wiqtkowski

. Warszawa, dnia 10 grudnia 1945 r.

Nr 54

TREść

ROZPORZĄDZENIE'

POZ.

304 -

Mi'n istl'ów Admi,nistracji

Publicznej i Sprawiedliwości z dnja 24 list.opada 1945 r.

w sprawie wykonania prawa o aktach stanu cywilnego oraz prrepisów wprowadzającyoh to prawo

481

304

ROZPORZ~DZENIE

MINISTRóW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ I SPRAWIEDLIWOŚCI

z dnia 24 listopada 1945 r,

w sprawie wykonania prawa o aktach stanu cywilnego oraz przepisów wprowadzających to prawo.

r~a podstawie art, 15, 18 ust. (2), 20, 31, 32, 33 ust.

(2),37,42 ust. (3),89 ust. (1) i 91 prawa o aktach

;tanu cywilnego (Dz. u.R.P. z 1945 r. Nr 48, poz. 272)

oraz art. XII ust. (1), XIII ust. (1) i XXIV przepisów

wprowadzających prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.

U. R. P. z 1945 r. Nr 48, poz. 273) zarządza się, co następu j e

§ ,. Powołane w rozporządzenbu niniejszym artykuły

bez bliższego oznaczenia odnoszą się do dekretu z dnia

2 5 września 1945 r. - prawa o aktach staIliu cywilnego

(Dz. U. R. P. Nr 48, poz. 272), wyrażenie zaś "prze]?

wpraw." odnosi się do dekretu z dnia 25 września 1945 r.

- przepisów wprowadzających prawo o aktach stanu cyI\<vilnego (Dz. U. R. P. Nr 48, poz. 273).

Do art. 8 ust. (2).