Dekret z dnia 25 września 1945 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.

Art. 4. Czynności urzędów stanu cywilnego

należą do zadań administracji państwowej, wykoR.zdział I.

nywanych przez gminy w zleconym zakresie działania.

P r z e p l s Y o g ó I n e.

Art. 5. (1) Obszar każdej gminy wiejskiej lub

Art. 1. Stan cywilny osoby stwierdza się na

miejskiej

stanowi obwód urzędu stanu cywilnego.

)odstawle aktów, sporządzonych w księgach stanu

cywilnego.

(l) Okręgowa władza nadzorcza może z uwagi na liczbę ludności bądż podzielić obszar gminy

Art. l. Księgi ~tanu cywilnego służą do rejena dwa lub wi ęcej obwodów. bądź złączyć obszar

.tracji urodzeń, małżeństw I zgonów.

dwóch lub kilku gmin w jeden obwód, powierzaJąc pełnienie czynności w zakresie rejestracji staRozdział II.

nu cywilnego dla obszaru złączonego urzędnikowi

o urzędach

urzędnikach

.tanu

stanu cywilnego Jednej z tych gmin.

cyw II n e g o.

Art. 6. Urzędnicy stanu cywilnego lrorzystają

Art. 3. (1) Do prowadzenia ksiąg stanu cy- w swoim zakresie działania z ochrony prawa, przywilnego I wylwnywania innych czynności w zakre- sługuJąceJ urzędnikom samorządu terytorialnego,

.Ie rejestracji stanu cywilnego, przewidzIanych

choćby nImi nie byli.

,

-----------------

Art. 1. (1) W każdym obwodzIe urzędu stanu

cywilnego powInIen być -Jeden urzędnIk stanu cywilnego I co naJmnIeJ Jeden jego zastępca.

(2) W razIe naglącej konIecznoścI albo przemIJająceJ przeszkody

w sprawowanIu czynności

przez urzędnIka stanu cywilnego I jego zastępcę

lub gdy stanowisko zarówno urzędnika stanu cywilnego, Jak I Jego zast~pcy nIe są jeszcze obsadzone, okręgowa władza nadzorcza moie tymczasowo

powierzyć sprawowanie czynnoścI urzędnika stanu

cywilnego urzędnikowI lub zastępcy urzędnIka stanu cywilne~o jednego z sąsiednich obwodów.

Art. 8. (1) Urzędnikiem stanu cywilnego Jest

z mocy niniejszego prawa przełożony gminy (wójt,

burmistrz, prezydent miasta), zastępcą urzędnika

stanu cywilnego - jego zastępca (podwóJci, wiceburmistrz, wiceprezydent miasta), a o Ile w skład,

organu zarządzającego gminy wchodzlwlęcef nI!

Jeden zastępca przełożonego, zastępcą urzędnIka

stanu cywilnego Jest ten, któremu stosownie do wewnętrznego podziału czynności

zadanie to przypadnie.

(1) Pr7.eplsu ust. (1) nie stosuje się, o Ile okrę­

gowo władza nadzorcza lub za jej zezwoleniem

przelożony gminy

ustanowi dla danego obwodu

speclalnego urzędnika stanu cywilnego oraz jego

zastępcę;

przełożony gmIny

może w tym trybie

ustanowić jedynie Innego urzędnika zarządu gminnego.

Art. 9. (1) Okrę~owa władza nadzorcza moie usun ą ć od pełnienia funkCjI urzędnIka stanu

cywilnego lub jego zastępcę I zamIanować Innego

spośród urzędników zarządu gminnego lub z poza ich grona, o ile uzna , że urzędnik stanu cywilnego bądź jego zastępca nie wypełnia należycie

swych obowiązków, narusza prawo lub działa na

szkodę interesu publiczne~o.

(2) Usuniętemu ze stanowiska urzędnika stanu cywilnego lub zastępcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Ministra AdministracJi PubliczneJ.

Art. 10. (1) Stanowisko urzędnika stanu cywilnego może być połączone ze sprawowaniem inneg o urzędu państwowego lub samorz ądowego albo z wykonywaniem innego zawodu; w szczególności urzędn ikiem stanu cywilnego ' może być nauczyciel publicznej szkoły powszechnej .

(2)

Urzędnika

pań5twow e~o

lub

ur?:ędnika

samorządu

gospodarczego albo ub e z pieczeń społ ecznych można powołać do pełnienia

czynn oś ci

urzędnika stanu cywilnego tylko w porozumieniu

z jego wł adzą przełożoną.

(3) Urzędnicy gminy są obowiązani do przyjęcia stanowiska

urzędnika stanu cywilnego l ub

jego zastępcy; w razie uchylenia się od przyję c ia

stanowiska ulegają odpOWiedzialności dyscyplinarnej.

Art. 11. (1) Urzędnicy stanu cywilnego podlegają

karom porządkowym upomnienia orM

~rzywny do 200 złotych.

409

Poz. 271

(2) Kary porządkowe

wymierza okręgow8

władza nadzorcza. Od wymiaru kary porządkowej

przysługuje

ukaranemu odwołanie do MInistra

AdministracjI PubliczneJ.

(3) Przepis ust. (1) nie uchyla odpowIedzialności dyscyplinarnej urzędnIka stanu cywilnego na

podstaWie przepisów, dotyczących Jego stosunku

służbowego .

Art. 12. Urzędnik stanu cywilnego jest obodo naprawienIa szkody, spowodowanej

swym niedbalstwem lub złą wolą, Jetel! poszkodowany nie mógł zapobiec szkodzie w toku postępo­

wania za pomocą środków, przewIdZianych w prawie niniejszym. Gmina jest odpowIedzIalna za szkodę sclldarnle z urzędnikIem stanu cywilnego. Roszczenie o naprawienIe szkody przedawnIa się

z upływem dwóch lat od daty, kiedy poszkodowany dowiedział się o czynnoścI lub zanIedbanIu urzę­

dnika, które spowodowało szkodę.

Art. 13. (1) Koszty utrzymanIa urzędów stanu cywilnego ponosI gmIna. Wpływy z opłat za

wykonywane czynnoścI przypadają gminIe.

wiązany

(2) Gmina, której poruczono prowadzenie rejestracJi stanu cywilnego dla złączonego obwodu

kilku gmin, łoży na koszty I pobIera wpływy. Okrę­

gowa wład z a nadzorcza określa, w takIm stopnIu

poszczególne gmIny uczestnIczą w nadwytce wpły­

wów lub w nIedoborze.

Art. 14. Rejestracja stanu cywilnego obywateli

polskich 7. agranlcą jest wykonywana przez urzędnI­

ków służby konsularnej, wyznaczonych przez MI.

nistra Spr<~ w Zagranicznych w porozumIenIu z MInistrem AdmInIstraCji PubliczneJ. UrzędnIcy ci podlegaj ą w tym zakresie nadzorowi MinIstra AdmInIstracji Publicznej.

Art. H. Minister Admlnistracil Publicznej unormuje w drodze rozporządzenIa szczegóły organizacji urzędów stanu cywilnego I sprawę składania

przez urzędników stanu cywilnego ślubowania przy

objeciu unędowania .

Art. 16. O Ile z treści przepisów niniejsz ego

prawa n:c wynika co innego, przepisy dotyczące

praw f obowiąz ków urzędnika stanu cywilnego dotycz ą rów nież jego zastępcy .

Rozdział

O

nadzorze

III.

nad urzędami

c y w i I n e g o.

stanu

Arf. 11. Nadzór nad urzędami stanu cywilnego

sprawuje w pierwszej instancji okręgowa wład:r. a

n a d zorc7i~ , w drugiej zaś instanCji - Minister Admin istracj i Publicznej.

Art. 15. (1) Okręgową władzą nadzorczą jest

władza administracji ogólnej drugiej InstancjI.

(2) Minister Administracji Publicznej może

w drodze rozporządzenia postanowiĆ dla obszaru

calego PE.ń stwa lub jego częścI, że okręgową wła­

dzą n adzorc zą jest wladza adminlstracll ogólneJ

pierwszej instanCjI.

I

Dziennik ·Ustaw Nr 4&

(3) Okręg urzędowy okręgowej władzy nadwrczel obeJmuje oouar woJewóddwa (ust. 1) lub

powiatu (ust. l).

sca nie było lub gdyby było ono nieznane, - księ­

gi urzędu .tanu cywilnego w Warszawie, wyznaczonego przez Ministra ,t\dmlnlstracil Publicznej.

Art. 23. (1) Akt stanu cywilnego, sporządzo­

ny zagranicą nie przed polskim urzędnikiem stanu

cywilnego, mote być wpisany do właŚciwych ksiąg

jedynie na mocy zezwolenia okręgowej władzy

nadzorczej.

(2) Przepis ust. (1) dotyczy również wpisania

wzmianki dodatkowej na marginesie w księgach

stam1 cywilnego na podstaWie aktów stanu cywilnego, orzeczeń sądowych lub Innych dokumentów,

pochodzących od władz obcych.

Art. 29. Urodzenia I zgony obywateli polskich,

które nastąpiły zagranicą, oraz zawarte przez nich

zagranicą mał!eństwa

mogą być w wyjątkowych

przypadkach wpisywane na podstawie zarządzenia

Ministra Administracji Publicznej do ksiąg urzędu

stanu cywilnego, wyznaczonego przez tegoż Ministra, zwłaszcza w przypadku, gdy w danym kraju

rejestracja stanu cywilnego nie- Jest zorg.a nizowana

lub też jest zorganizowana w sposób niedostateczny lub wadliwy.

Art. 30. Urzędnik sianu cywilnego obowiąza­

ny jes~ sporządzić akt w dniu, w którym dokonano

zgło< ~~ '1la ustnego,

a najpótnleJ w ciągu trzech

dni po nadejściu zgłoszenia na piśmie lub zarzą­

dzeni.l władzy nadzorczej.

Rozporządzenie

wykonawcze

Art. 31. (1)

unormuje sprawę wzmianek dodatkowych na marginesie aktu I przypisków (adnotacyj) pod tekstem

aktu .

(2) Wzmianki dodatkowe dotyczą w szczególności uniewalŻnienia, zmiany, sprostowania I uzupełnienia

aktów,

wykreślenia

niedopuszczalnej

części tekstu, zastąpienia aktu stanu cywilnego nowym po stwierdzeniu tożsamości os<>by, ponadto

zaś uznania, uprawnienia

lub zrównania dziecka

pozamałżeńskiego z dzieckiem z mrłżeństwa, przysposobienia I rozwiązania przysposobienia, zmiany

Imienia lub nazwiska, odwolanla zmiany nazwiska,

ustalenia nazwiska z mocą powszechnie obowiązu­

jącą, zawarcia, rozwiązania I unieważnienia mał­

żeństwa I będą dokonywane na podstaWie orzeczeń

sądowych, aktów administracyJnych,

aktów notarialnych, zarządzeń władz nadzorczych I zawiadomień innych urzędów stanu cywilnego.

(3) Przypiski pod tekstem mają na celu powiązanie aktów, dotyczących tej samej osoby, przez '

umieszczenie wzmianek Informacyjnych o aktach

sporządzonych wcześniej lub później.

(4) Rozporząd ze nie wykonawcze

unormuje

współdziałanIe sądów, notariuszów, urzędów stanu

cywilnego I władz administracji ogólnej, polegają­

ce na zawiadamianiu właŚCiwych urzędów stanu

cywilnego o zdarzeniach i aktach, będących podstawą wpisu wzmianek dodatkowy~h I przypisków.

Art. 32. (1) Akta stanu cywilnego sporządza

się w formie rubrykowanej.

(2) Rozporządzenie wykonawcze

unormuje

stronę techniczną prowadzenIa ksiąg.

Poz. 171

--------~----------------------~----------------------------~

Rozdział IV.

O

Arł.

prowad&enlu ksiąg

cyw lIn e go.

stanu

A.kta .tanu cywilnego sporządza

w dwóch kItęgach :. księdze mieJscoweJ I księdze wtóropisów.

(l) NajpótnleJ w dnIu następnym po dokonaniu wpisu w księdze młeJlCOweJ urzędnik stanu cywilnego winien Ipouąd%lł I uwierzytelnić odpis

w księdze wtóropisów.

Art. 20. Po upływie roku urzędnik stanu cywilnego zamyka oble k.lęgl I odsyła księgę wtóropisów na przechowanie do M"chlwum władzy, którll oznaczy rozpouądsenłe wykonawcze; księga

mleJ!'cowa powstałe w archiwum urzędu.

Art. 21. UwierzytelniODY odpis wpisu, dokonanego w księdze mleJlCoweJ po odesłaniu księgi

wtóropisów, nalety prlelłat władzy, która sprawuJe pieczę nad księgą wtóropisów, celem dokonania

wpisu w tej księdze.

Art. 22. A.kta urod&enła, małżeństwa I zejścia

.porządza się w oddzielnych kslęg.ach stanu cywilnego.

Art. 23. Urzędnik .fenu cywilnego

czuwa

s urzędu nad swą włałclwołclą.

Art. 24. Urzędnik ,tanu cywilnego może żądać

dowodów prawdziwości ołwładczenla, zgłoszonego

do wpisu . ]etellby Je U.lnał sa nieprzekonywaJące,

zbada stan faktyuny I oceni go według własnego

uznania.

Art. U. Kto, będąc na stanowisku urzędnika

stanu cywilnego lub Jego &8stępcy, ma zgłOSiĆ

oświF.łdczenle do aktu .tanu cywilnego albo sporzą­

dzić akt, dotyczący Jego osoby lub jego małżonka,

wstępnych, zstępnych, osób powstających z nim

w stosunku przysposobienia lub rodzeństwa, winien wyłąc~yć się od sporządzenia takiego aktu.

Art. 26. (1) Akta .tanu cywilnego sporządza

.Ię w urzędzie miejsca, Q<hle zaszedł fakt urodzenia lub zejścia albo w którym nastąpiło zawarcie

19.

(1)

się równolegle

małżeństwa.

(2) Spór o właśclwośt miejscową dwóch lub

kilku urzędów stanu cywilnego rozstrzyga ich

wspólna \\ ladza nadzorcza.

(3) O ile zachodzą wątpliwości co do tego, czy

zdarzenie, będące prz;edmlotem rejestracji stanu

cywiln ego. nastąpiło w kraJu lub zagranicą, Minister Administracji Publicznej rozstrzyga, czy zdaTZ'!nie to ma być zarejestrowane w Polsc e i w którym urzędzie stanu cywilnego.

Art. 27. Księgami właściwymi do wpisywania

aktów stanu cywilnego, ,porządzonych za granicą,

są księgi urzędu stanu cywilnego, w którego obwodzie osoba, której akt dotyczy, miała ostatnie mleJIce zamieszkania w Polsce, ft gdyby takiego miej-

D

__II_en

__n~

__U

__M_aw

____

Nr_4&

_________________________4_tt____________________________~Poz. 171

Ari. 53. (t) W razie całkowitej lub częścio­

weJ utraty Jednego z dwóch egzemplarzy księgi

stanu cywllnego okręgowa · władza nadzorcza zarządza sporządzenie uwierzytelnionego odpisU pozostałego

egzemplarza, który zastąpi utracony

egzemplarz.

(l) W razie całkowitej lub częściowej utraty

obydwóch egzemplarzy księgi stanu cywilnego Minister Administracji Publicznej mote zarządzić, że

księga ma być założona na nowo. Rozporządzenie

wykonawcze unormuje sposób założenia na nowo

księgi stanu cywilnego.

(3) W razie całkowitej lub częściowej utraty

obydwóch egzemplarzy księgi stanu cywilnego,

o ile nie zostanie z urzędu wszczęte postępowanie

celem odtworzenia księgi, odtworzenie poszczególnych a.k tów nastąpi w ten sposób, że sąd grodzki

miejsca, w którym akt został sporządzony, na wniosek władzy nadzorczej. prokuratora lub osoby InteresowaneJ ustali w trybie postępowania niespornego treść aktu na podstawie dokumentów I zeznań świadków I zarządzi wpisanie go do ksiąg

stanu cywilnego.

Art. 34. Przepis art. 33 ust. (3) stosuje się odpOWiedniO w przypadku, gdy aktu nie ma I nie można go sporządzić w trybie zwykłym lub gdy akt

uniewatnlony trzeba zastąpić nowym aktem.

Art. JS. (1) Obywatel polski może otrzymać

potrzebne do sporządzenia aktu stanu cywilnego

za granicą zaświadczenie o tym, że ma zdolność

prawną, wymaganą według prawa polskiego do

sporządzenia danego aktu.

(l) Zaświadczenie takie wydaje Minister Administracji Publicznej lub okrę~owa władza nadzorcza, w której okręgu znajduje się urząd właści­

wy do sporządzenia dane~o aktu w Polsce.

Art. 36. (1)

Minister ' AdministracJI PubliczneJ wyda w drodze rozporządzenia

z

a) w porozumieniu

Ministrem Spraw Zagranicznych

przepisy o prowadzeniu

ksiąg

stanu cywilnego przez polskich

urzędników stanu cywilnego za granicą;

b) w porozumieniu z tymże Ministrem oraz

Ministrem Obrony Narodowej - przepisy

o prowadzeniu ksiąg stanu cywilnego dla

WOjska poza granicami Państwa oraz przepisy o sporządzaniu protokółów, stwierdzających zdarzenia,

wymagające sporzą­

dzenia aktu stanu cywilnego. przez dowódców (kapitanów) polskich okrętów

wojennych I statków handlowych na morzu oraz dowódców (kapitanów) polskich

statków powietrznych wojennych I handlowych.

(l) Przepisy, o których mowa w ust. (1)

pkt b) . ' unormują również sprawę sporządzania

aktów stanu cywilnego na obszarze Państwa przez

osoby woJskowe dla WOjska i miejscowej ludności

cywilnej w przypadku, gdy w danym obwodzie

urząd stanu cywilnego zawiesił działalność z po-

wodu działań woJennych

nych z wojną.

lub

wydarzeń związa­

Rozdział V.

O

wypisach z ksiąg

c y w i l n e g o.

stanu

Art. 31. (1) Każdy może żądać od urzędu

stanu cywilnego lub władzy przechOWUjącej księgi

wtóropisów wydania mu wyciągu lub odpisu skróconego aktu stanu cywilnego, jak również zaświadczenia , że pewnego wpisu nie ma w księgach

stanu cywilnego.

(l)

sprawę

Rozporz ądzen ie wykonawcze

unormuje

wydawania książeczek stanu cywilnego.

Art. 38. (1) Odpis zupełny aktu stanu cywilnego wydaje się tylko na żądanie osoby, której

stan cywilny został w akcie stwierdzony, jej wstęp­

nego, zstępnego, małżonka lub przedstawiciela

ustawowego albo na podstawie zezwolenia sądu.

(l) Minister Administracji Publicznej lub okrę­

gowa władza nadzorcza mogą wyjątkowo zezwolić

na wydanie odpisu zupełne go innej osobie, któro

udowodni, ż e ma w tym interes prawny.

Art. 39. (1) W wyciągach

ko następujące dane

umieszcza się tyl-

a) w wycią~u aktu urodzenia - Imię I nazwisko dziecka, imiona I nazwiska rodzi·

. ców, miejsce i datę urodzenia dziecka;

b) w wyciągu aktu małżeństwa - Imiona

i nazwiska małżonków, miejsce I datę za·

warcia małżeństwa , datę . wyroku orzekającego rozwód lub unieważnienie małżeó

stwa;

c) w wyciągu aktu zejŚCia - Imię I nazwisko

zmarłego ,

miejsce i datę zgonu, wiek

I sta n cywilny zmarłego.

(l) W odpisach skróconych umiesz.cza sic

oprócz danych, wymienionych w ust. (1). następu­

jące dane

a) w odpiSie aktu urodzenia - nazwisko rodowe matki dziecka oraz zawód I mlejsco

zamieszkania jego rodziców;

b) w odpisie aktu małż e ństwa nazwisko

rodowe żony, zawód I miejsce zamieszkania małżonków, miejsce i datę Ich uro~

dzenia, imiona i nazwiska rodziców mał­

żonków i ich miejsce zamieszkania;

c) w odpiSie aktu zejścia zawód I mieJsce zamieszkania zmarłego, miejsce I datę jego urodzenia, imiona I nazwisko po"

zost ałego małżonka lub wzmiankę o tym.

że zmarły nie pozostawał w związku mał~

żeńskim,

godZinę

zgonu, ImIona I na ..

zwiska rodziców zmarłego oraz Ich mlej~

sce zamieszkania.

(3) Na wniosek osoby, która żąda wydania od·

plsu skróconego, podaje się w nim wyszczególnie..;

nie dokum en tów, przedstawionych przy sporzą ­

dzeniu aktu, o ile są one w akcie wymienione,

oraz persona lia świadków.

(4) Odpisy zupełne st an owią dosłowne powtórzenie tr eści aktów wraz ze wszystkimi wzmiankami dodatkowymi.

(5) W wyci ą gach i odpisach skróconych podaje

si ę treść aktu w postaci ostatecznej przez uwzglę- '

d n ienie wzmianek dodatkowych oraz z pominię·

ciem ustępów skreślonych; w WYCi ą gach I odpisa ch skróconych aktu urodzenia dzi ecka pozamał­

żeńskiego,

up raw nionego

lub

zrównanego z

dzieckiem z m ałż eństwa . ozn a cza się je jako

dziecko z małżeń s tw a.

Arf. 40. Zaświadcz e nie o tym. że w księdze sta·

nu cywilnego nie ma pewnego wpisu, może dotyczyć tylko ta kich d a nych, które pod a je się w odp isa ch skróconych aktów .

Art. 41. Prawo prz e glądania ksiąg stanu cywil·

nego przysługuje jedynie władzom publicznym

okręgowa władza nadzorcza może zezwolić oso·

bom obcym na przeglądanie po uwiarygodnieniu

przez n ie interesu pra wnego.

unieważnienie lednego z aktów po przeprowadzeniu postępowania wYlaśnlającego .

Rozdział

k sIą g

tych

k s ląg ·

(1) Wpisy w księgach stanu cywilnego

Ro zdzi a ł

VII.

nieważ n o ś c i

aktó w

c y w i l n e g o.

Art. 44. ( 1) Ak t, któ ry

n ie

st a nu

zosia! spof7.ądzon y

mocy a ktu

w kSi ę g a c h sta nu cywi lnego , nie ma

~ :i' ~l cl

cywil nego .

'.:' ) Ak t sian u cywilnego , siw i er dzający zd a rz ~­

nle n iepr awd r:iwe, jesl nieważny .

(3) Jeż eliby si ę o k aza ł o, że akt stanu cywilnego,

s tW i e r dzając y to ~a mo zd arzenie, zosła ł j uż p o·

przednio sporu)dzony, Minister Administrac ji Publi cznej lu b okręg ow a wł a dza nadzo r cza za rz ąd zi

nad-

Art. 46. Jeżeli na obszarze, który jest objęty

wojennymi lub podlega klę s ce ż y wio­

łowej albo Innym nadzwyczajnym w ypadkom, normalny tryb prowadzenia ksiąg stanu cywilnego

ulegnie przerwie, akt stanu cywiln ego, sp orządzo ­

ny w dotychczasowych kSięgach przez osobę, która sprawowała publicznie czynnoscl l._l ędnika

stanu cywilnego, nie może być unieważniony z tego powodu , że urzędnik nie był powołany na

urząd zgodnie z prawem.

działaniami

Rozdział

z

władzy

w trybie postępowania niespornego stosownie do

okoliczności, czy uchybienia powstałe

przy sporządzaniu a·ktu stanu cywilnego powodują takie

zmniejszenie lego mocy dowodowej, że należy go

uznać za nieważny. W szczególności brak podp iS U

urzędnika stanu cywilnego

na akcie może być

uznany za uchybienie, niepociągające za wbą nieważności aktu.

stanu

~tanowią dowód zupełny

zdarzeń w nich stwler·

dzony<;h pod warunkiem, że księgi są prawidłowo

prowadzone . Dowód niezgodności zarejestrowanych faktów z prawdą jest dopuszczalny.

(1) Wyciągi oraz odptsy skrócone i zupełne mafą moc dowodową równ ą wpisom do ksiąg stanu

cywilnego .

(3) Rozporządz e nie wykonawcze unormuje sprawę mocy dowodow ej wpisów w książeczkach stanu cywilnego.

Art. 43. Wobec osoby trzeciej, która w dobrej

wierze dokonała z jednym z małż onków czynności

prawnej albo wystąpił a przeciw niemu z powództwem przed umieszczeniem w akci e małżeń ·

stwa wzmianki dodatkowej o unieważnieniu lub

rozwodzie, nie można zasłaniać się unieważnie­

ni em lub r o z w iąz a niem m a łżeń s tw a przez rozwó d .

o

Art. 4S. Sąd na wniosek okręgowej

zorczej, prokuratora lub osoby Interesowanej uzna

VI.

dowodowej

O mocy

cyw i I n e go

w y P i só w

Art. 42.

Poz. 171

O

VIII.

p o stęp o wa n iu

s ą d o w y m.

Art. 41. (1) Jeżeli urzędnik stanu cywilnego odmawia wykonania czynności urzędowej, prz ewi dZianej przez prawo, osobie zainteresowanej i okrę­

gowej władzy nadzorczej przysługuje prawo wniesienia zażalenia do sądu. Przed wydaniem orze·

czen ' l sąd zażąda wyjaśnień od urzędnika .

(1) Przepis ust. (1) dotyczy również zażaleń na

postanowienia I zarządzenia urzędnika stanu cywilnego co do wykonania przezeń przewidzianych

przez prawo czynności urzędowych .

Art. 48. Urzędnik stanu cywilnego nie ma prawa dokonywania zmian we wpisach już zakończo­

nych, chyba że chodzi o oczywisty błąd pisarski .

który ulega sprostowaniu na podstawie zezwolenia okręgowej władzy nadzorczej .

Art. 49. (1) Jeżeli akt stanu cywiln ego został

zredagowany błędnie lub nieściś!e albo stwierdza

zdarzenie n ieprawdziwe, o jego sprostowaniu lub

unieważ nieniu rozstrzyga sąd.

(1) Sprostowania lub

unieważnienia

może

żą­

dRć

osoba zainteresowana, prokurat o r I okręgowa

wła d z a na dzorCl\a.

Art. SO. Do r ozstrzyga nia spraw, wymi e nion yc h

wa rt. 47 I 49, właściwy jest sąd grodzki , w któr ego okrę g u mi eśc i się si e dzi ba urzędnika stanu cywilnego, kt ó ry o d mówił wykonania cz y nności, wyda ł z a s ka rż one posta n o wienie lub z a rz ą dzenie a lb o sp orzą dZił ak t, przy czym s ą d orzeka w trybie

p o stępow a n ia ni esporn ego

Rozdział

IX.

Przepisy wspólne dla wszystkich

lub niektórych rodzajów aktów

s t a n u c y w i l n e g o.

Art. 51. (1) Akt stanu cywilnego powinien zatylko te d ane, które są przewidZiane przez

prawo.

(2) Nie należy umieszczać w akcie stanu cywilnego wiadomości o charakterze miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie, np. nazwy szpitala, zakład u dla obł ąkanych, więzienia i t. p., jeżeli wymienie nie tego miejsca może przynieść ujmę zaInteresowanym.

(3 ) Minister Administracji Publicznej lub okrę­

gowa władza nadzorcza mogą na żądanie osób zainteresowanych albo z ur zę du zarządzić skreślenie

CZęSCl

tekstu, która

stosownie" do przepisów

ust. (1) i (2) nie powinna była być wpisana.

wierać

Art. 52. (1) Zgłoszenia urodzenia i zejścia do!(onywa "się ustni e.

(2) Milicja Obywatelska, władze wojskowe, dowódcy okrętów i statków powietrznych, kapitanowie statków handlowyc h, zakłady publiczne (publiczne kliniki położnicze, szpitale, więzienia

i t. p.) m ogą dok onywa ć zgłoszeń na piśmie .

(3) Przepis ust. (2) stosuje się również do lekarza, przy czym podpis jego winien być uwierzytelniony, jeż e li nie fest znany urzędnikowi stanu

cywilnego.

(4) Osoby powołane przez prawo do dokonywania zgłoszeń, przewidzianych w prawie niniejszym, mogą się wyręczać pełnomocnikami szcze"gólnymi. Nie dotyczy to zawierania małżeństw z

wyjątkiem przypadków, przewidZianych w prawie

małżeńskim.

Art. 53. Jeżeli osoba zeznająca akt nie może

porozumieć się z urzędnikiem

stanu cywilnego

ani ustnie, ani na piśmie , czy to ze względu na

swą ułomność fizyczną (niemotę, głuchotę i t. d.).

czy też ze wzglęM na nieznajomość żadnego z ję­

zyków, zrozumiałych dla urzędnika stanu cywilnef?O, należy przybrać bie ~łef?o lub tłum acza.

Art. 54. Jeżeli prawo oznacza kolejno ść, w jakie; poszczególne osoby obow iązane są dokonywać zgł o szeń w urzędzie sta nu

cywiln ego celem

~porządzeni a aktu, wówczas

a ) osoba wymieniona na dalszym miejscu

staje się obowiązaną do zgłoszenia dopiefU wówczas, gdy osoba przed nią wym ieni ona jest ni eobecna lub gdy nie może

d op e łniĆ zgło s zenia;

h)

urzędnik

stan u c ywil nc[~o nie moż e o dsp isania aktu na tej podstawie, że

osoby wpierw do zgłonenia obowLvane

o bowiązku n ie d0pełniły .

mówi ć

Arf. 55. (1) Jeżeli urodzenie lub zgo n nastąpiły

publicznej klinice położniczeJ. szp italu p ublicznym lub innym zakładzie publicznym , obowiązaIV

Poz. 271

ny do zgłoszenia jest wyłącznie kierownik zakładu

lub urzędnik, któremu wykonywanie tego obowiązku zostało zlecone przez właściwą władzę .

(2) Okręgowa władza nadzorcza może również

udzielać kierownikom

prywatnych zakładów położniczych i szpitali zezwolenia, ważnego aż do

odwołania, na zgłaszanie na piśmie urodzeń i igOnów, które nastąpiły w zakładach. W tym przypadku obowiązek . zgłaszania obciąża wyłącznie

kierownika zakładu, a o ileby ten doznawał przeszkody - jego zastępcę.

Art. 56. (1) Jeżeli akt stan u cywilnego dotyczy "

osoby, której tożsamość nie była ustalona, wła­

dza, która później stwierdzi tożsamość, poda

urzędnikow i stanu cywilnego z urzędu dane uzupełniające akt; prawo zgłoszenia odpowiednieg(\

wniosk u przysługUje również osobie zainteresowa"

nej.

(2 ) Urzędnik stanu cywilnego sporządzi nowy

a ~t na podstawie dotychczasowego aktu i danycb

uzupełniających.

Art. S7. Kto na mocy niniejszego prawa jest

do dokonania zgłoszenia lub wykonania innej czynności, w szczególności do przedłożenia dokumentów, i od dopełnienia tego o bowiązku uchyla się, może być do

tego zmuszony

przez urzędnika stanu cywilnego przy zastosowaniu kary pieniężnej celem przymuszenia w trybie,

przewidzianym wart. 45 - 48 rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca

1928 r . o postępowaniu przymusowym w administracji (Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 342).

obowiązany

Rozdział

O

X.

aktach urodzenia.

Urodzenie dziecka należy zgłosiĆ

stanu cywilnego, w którego okręgu

dziecko urodziło się. w ciągu dwóch tygodni celem sporządzenia a,k tu urodzenia , choćby dziecko

zmarło przed upływem tego czasu.

Art. 59. (1) Jeżeli dziecko urodziło się nieżywe

lub zmarło przy porodzie, zgłoszenie powinno na" stąnić w terminie przewidzianym wart. 58.

(2) Wpis następuje jedynie w księdze urodzeń.

Akt zawiera dane wyszczególnione " wart. 61,

jlrócz imienia, i wzmiankę o tym, że dziecko urod z iło się nieżywe bąd ź zmarło przy porodzie.

Art. 60. Do z głosz e nia o urodzeniu dziecka obo

wiązani są I to w następujące; kolejności

a) Ojciec;

b) p ołoi na, która była obecna przy porodZie 1

c) lekarz, który był obecny przy porod zie;

d) kaida inna osoba, która była obecna przy

porodzie lub wie o porodzie na pod5tawi r

osobistego przeko na nia się o tym;

e) mH!ka dz,i ecka, fkoro tylko sla n zdrowia

jej na to pozwoli.

Art.

58.

urzędnikowi

Ar!' 61. W akcie urodz enia wymienia się z moj

li wie największą dckladnościa-

O,lennlk Ustaw Nr 48

•

a) miejsce, datę I godzinę urodzenia dziecka;

b) jego nazwisko, imię (imiona) i płeć;

c) nazwisko, Imię, zawód, miejsce urodzenia,

datę urodzenia lub wiek I miejsce zamieszkania każdego z rodziców (Jeżeli są

małżeństwem, należy to zaznaczyć z podaniem nazwiska rodowego matkI);

d) nazwisko, imię, zawód, wiek, miejsce zamieszkania zgłaszającego I tytuł, z którego wywodzi prawo do dokonania zgło­

szenia.

Art. 61. Osoba ojca dziecka pozamałżeńskiego

wymieniona w a,kcle jedynie na skutek je~

go oświadczenIa.

Art. 63. (1) Osoba, która znajdzie dziecko nieznanych rodziców, winna w ciągu tygodnia zawiadomić o tym władzę administracji ogólnej pierwszej instancji, ewentualnie miejscowy organ MiLicji Obywatelskiej lub zarząd gminny (miejski).

które bezzwłocznie przekażą jej zgłoszenie.

będzie

(2) Władza administracji ogólnej pierwszej Instancji przeprowadzi konieczne postępowanie wyJaśniające celem wyświetlenia okoliczności, w ja·

kich dziecko zostało znalezione, ustali po zasię­

lłOlęclu opinII biegłych lekarzy przypuszczalny jego wiek, nada mu Imię, ustali, jakle Imiona mają

być wpisane do aktu urodzenia lako Imiona rodziców, wystąpi do władzy administracji ogólneJ

drugiej Instancji o nadanie nazwiska, następnie

zaś zarządzi sporządzenie aktu urodzenia (ust. 4)

I umieszczenie w Monitorze Polskim ogłoszenia, zawierającego wyniki postępowania wyjaśniającego,

ustalenie wieku, Imienia I nazwiska, wskazanie

osoby lub instytucji, która objęła pieczę nad dzieckiem, oraz urzędu stanu cywilnego, w którym akt

urodzenia został sporządzony .

(3) Osobie, która objęła pieczę nad dz1eckiem,

należy dać możność złożenia oświadczenia w sprawie brzmienia tmienia I nazwiska przed Ich nadaniem dziecku.

(4) Akt urodzenia zostanie sporządzony według

przepisów ogólnych na podstawie zawiadomienia

władzy administracji ogólnej

pierwszej Instancji

~ tym, że zawierać będzie ustalone przypuszczalne

miejsce i datę urodzenia tudzież nadane imię

J nazwisko.

(5) Jeżeli stan cywilny dziecka zostanie naustalony, należy postąpić stosownie do

stępnie

ut. 56.

Art. 64. Jeżeli na terenie Państwa znajdzie się

osoba dorosła , której stan cywilny -nie może być

ustalony wskutek jej ułomności fizycznej lub psychicznej, przepisy art. 63 będą odpowiednio stosowane, przy czym przepis ust. (3) stosuje się do

osoby dorosłej.

Arf. 6S. (1) Jeżeli w dacie sporządzenia aktu

'lrodzenia imię nie zostało jeszcze dziecku nadane,

każde z rodziców może w ciągu trzech miesięcy

414

Poz. 271

od sporządzenia aktu podać 10 imię urzędnikowi

stanu cywilnego. Po upłYWie tego terminu urzęd­

nik stanu cywilnego wezwie ojca, a w razie jego

nieobecności matkę do złożenia

oświadczenia ' w

tym przedmiocie w ciągu dwóch tygodni, a po

bezskutecznym upływie tego terminu sam nana

Imię dziecku.

(2) Jeżeli imię dziecka wpisano do aktu na

skutek zgłoszenia osoby obceJ, każde z rodziców

może żądać w ciągu trzech

miesięcy od sporzą­

dzenia aktu wpisania Innego Imienia zamiast wT'lsanego.

Art. 66. Urzędnik stanu cywilnego odmówi wpisania Imienia: a) ośmieszającego lub nieprzyzwoitego, b) w postaci skażonej lub zniekształco­

nej, c) w formie zdrobniałej, chyba że ta usamodzielniła się, d) w postaci regionalnej, nie używa­

nej na pozostałym obszarze Państwa , e) imienia,

którego posiadanie utrudnia współżycie w spo·

łeczeństwle.

Art. 61. (1) Jeżeli zgłoszenie urodzenia dziecka

z opóźnieniem powyżej trzech miesięcy,

urzędnik stanu

cywilnego może sporządZiĆ akt

urodzenia jedynie na mocy zezwolenia okręgowej

władzy nadzorczej po zbadaniu przez nią przyczy:.

ny tego opóźnienia.

nastąpiło

(2) Koszty postępowania, związane z badaniem

przyczyny opóźnienia, pOllosl ten, kto zaniedhał

zgłoszenia we właściwym terminie.

Art. 68. (1) W razie zawarcia przez rodziców

dziecka pozamałżeńskiego związku małżeńskiego

wpisuje się w akcie urodzenia dzIecka wzmiankę

dodatkową o uprawnieniu.

(2.) Do zgłoszenia

sporządzeniu

obowiązani są

rodzice przy

aktu małżeństwa.

(3) Jeżeli rodzice

nie dopełnili obowiązku,

w ust. (2), wpisanie wzmianki nastę­

puje na wniosek każdego Interesowanego, zgło­

szony w urzędzie stanu cywilnego, w którym sporządzony został akt urodzenia dziecka, przy czym

fakt uprawnienia winien być wykazany dokumentami publicznymI.

określonego

Art. 69. (1) Akt uznania dziecka lub nadania

dziecku pozamałżeńskiemu nazwiska przez męża

matki może być sporządzony przed każdym urzęd­

nikiem stanu cywilnego. Akt taki sporządza się

w księdze urodzeń; może on dotyczyć kilkorga

dziecI.

(2) Jeżeli uznanie zostało dokonane tylko '

przez ojca, urzędnik stanu cywilnego zawiadamia

o nim w miarę możności dziecko, jeżeli jest peł­

noletnie, a w razie jego niepełnoletności - matkę

lub przedstawiciela ustawowego.

Art. 10. Rozporządzenie wykonawcze unormuje

1) prowadzenie wykazu aktów urodzenia dzieci pozamał że ńskich, których ojciec lub matka nie

zostali ujawnieni lub też ujawnieni w sposób nieuzasadniający wplsarila ich do aktu urodzenia;

41~

(l) zawiadamianie wład%y opiekuńczej w puypadkach, gdy podstawa do fet IngerencJI uJawni się

w związku z wykonywaniem przez urzędnika stanu cywilnego obowiązków urzędowych;

3) Imiona I nazwiska świadków, Ich zawód

mieJsce zamleukania;

4) stwierdzenie, że osoby wstępujące w zwlą·

sek małżeński %łożyły publicznie w obecności

uuędnlka stanu cywilnego zgodne

oświadczenie

o wstąpieniu w związek małżeński

5) ewentualne oświadczenie żony o zachowaniu swego nazwiska rodowego obok nazwisk,

(3) treść aktu uznania I nadania nazwiska

.4zlecku pozamałżeńskiemu przez męża matkI.

Rozdział

XI.

Poz.l7l

męża.

O a k t a c h m a łże ń s t w a.

Art. 71. (1) Celem udowodnienia sweJ prawneJ

zdolności do wstąpienia w związek mał!eńsld

przyszli małżonkowie winni przedstawić urzędnI­

kowi stanu cywilnego odpisy skrócone swych aktów urodzenia.

(l) Jeżeli Istnieje wątpliwość co do tego, czy

osoba, wstępująca w związek małżeńskI, posiada

obywatelstwo polskie, winna ona na żądanie urzę­

'dnlka stanu cywilnego przedstawić dowód obywatelstwa polskiego.

(5) Cudzoziemiec obowiązany Jest złożyć do . .

wód zdolności do zawarcia małżeństwa według

swego prawa ojc~ystego .

Art. 7%. Jeiell którykolwiek z przyszłych

mal-

żonków pozostawał już w lwlązku małżeńskim,

winien on przedstawiĆ dowód ustania poprzednle-

Qo małżeństwa.

Art. 73. (1) Zawarcie związku małżeńskiego odbywa się w siedzibie urzędu stanu Cywilnego. Może odbyć się poza nią tylko w razie stwierdzoneJ

niemożności stawienia się

tern któreJkolwiek z

osób, wstępujących w zwląlek maUeńskl.

(2) Swiadkiem przy zawarcIu małżeństwa moosoba pełnoletnia, umieJąca Clytać

i pisać po polsku, korzystająca w pełni z praw cywilnych I obywatelskich praw honorowych. Nie

może być świadkiem ten, kto stosownie do prupisów kodeksu postępowania karnego nie może

składać zeznań w charakterze świadka pod przyże być każda

lięgą.

Art. 74. Urzędnik stanu cywilnego sprawdza toż­

osób, wstępujących w związek małżeński,

po czym zwraca się do każdeJ z nich po kolei

z zapytani em, czy chce lawrzeć małżeństwo z drugą osobą , której Imię I nazwisko wymienia. Gdy

obOje odpowi edzą twierdząco na pytanie urzędni­

ka stanu cywilnego, ten ogłosi , że wobec publicznego zgodnego oświadczenia oboJga małżeństwo

Ich jest zawarte według przepisów prawa cywiln ego .

Art. 7S. Dowodem zawarcia zw i ązku m ałże ń­

skiego jest akt R1 ałże ń stwa.

samość

Art. 76. Akt m ałżeństwa zawiera

osób, wsh:pujących w

I miejsce zamieszkania, miejsce i datę Ich urodzenia;

1) imiona I nazwiska

zwi ązek małżeński , Ich %awód

2) imiona I nazwiska rodziców

zamieszkania;

I Ich miejsce

Rozdział

O

aktach

XII.

z e Jś c I a.

Art. 77. Zgon człowieka lub znalezienie zwłok

naleiy najp6tnlej w ciągu dwudziestu czterech godz.ln zgłosić urzędnikowi stanu cywilnego, w któ·

rego okręgu nastąpił zgon lub znalelIenie zwłok

celem sporządzenia aktu zejścia . . .

Art. 78. Jeżeli nie wiadomo, gdzie zgon nastąpił,

Iporządza się akt zejścia w urzędzie stanu cywil

nego, w którego okrę g u znaleziono zwłoki.

Art. 79. (1) W razie uznania osoby za zmarli..

akt fet zejścia sporządza się w księdze aktów zejkla w urzędzie stanu cywilnego tego okręgu , w

którym osoba ta miała ostatnie zamieszkanie,

w braku zaś takiego miejsca w urzędzie stanu

cywilnego w Warszawie, wyznaczonym przez MI·

nistra Administracji PubliczneJ.

(2) Jeżeli okaże się , że uznany za zmarłego VI

rzeczywistości żyje, akt zejścia

Z'ostanle unieważ­

niony na podstawie orzeczenia sądowego, uchylaj~cego

postanowienie o uznaniu za zmarłego.

Art. 80. Do zgłoszenia zgonu lub faktu znalezienia zwłok osoby o ustalonej tożsamokI obowią­

~anl ~ w następującej kolejności

a)

małżonek

l dzieci zmarłego;

b) najblIżsi krewni

powinowaci,

w danej miejscowości;

obecnI

c) właściciel lokalu, w którym nastąpił zgon

lub znaleziono zwłoki

d) każdy, kto był przy zgonie lub się o nln1

naocznie przekonał.

Ari. 81. Jeżeli 'W sprawie zgonu zostało pr,.zeprowadzone dochodzenie urzędowe, zgon zostanie

wp.lsany na podstawie pisemnego

zgloszen.jl'

właściwej władzy.

Art. 81. Kto znala zł zwłoki osoby o nieustalonej tożsamości albo kto naoczn ie przekonał się

o Jej zgonie, winien natychmiast zawiadomić o

tym bądż organ Mili cj'i Obywatelskiej, bądż sołty'"

sa, który z kolei zawi adamia ur zę dnika stanu cywilnego.

Art. 83. Urzę dnik sianu cywilnego sporządzi ak'

z eJścia

a) po przedstawieniu mu świadectwa lekarski ego (karty zgonu), stwierdzającego

zgon I jego przyczynę I wydanego przez

lekarza, który leczył chorego w ostatniej

chorobie, lub lekarza

lub

urzędowego

albo

oglądacza zwłok

b) po osobistym

naocznym stwierdzeniu

faktu zgonu.

Art. 84. Minister Administracji Publicznej usta(I w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej sposób sporządzenia aktów zejścia osób poległych lub zmarłych z. ran wskutek działań woJennych, których zgon nie mógł być stwlerdzl)ny

w trybie, przewidzianym w przepisach 0 _ reJestracJi stanu cywilnego osób woJskowych.

Art. 8S. (1) Zwłoki mogą być pochowtme dopiero po przedstawieniu zaświadczenia urzędnika

,tanu cywilnego o sporządzeniu aktu zejŚCia.

(2) Jeżeli w nadzwyczajnym przypadku po.grzeb odbył się przed sporządzeniem aktu zeJścia, póżnleJsze jego

sporządzenie

wymaga u'wolenia okręgowej władzy .nadzorczej, wydanego po zbadaniu przez nią stanu faktycznego.

Art. 86. (1) W akcie zejścia wymienia się z molUwie największą dokładnością

a) datp" godzinę oraz

znalezienia zwłok;

miejsce

bl Imiona, nazwisko, stan

zgonu

(4) Właściwość sądu I tryb postępowania są.

dowego w tym przedmiocie normu1ą przepisy

uczególne.

Rozdział

O

d) zawarcie związku maUeńsklego oraa wydanie wyciągów lub odpiSÓW, o Ile choJ

dzl o osoby, których niezamożność została udowodniona.

(jeżeli

i nazwisko

małżonka

osoby

a jeżeli małżonek ten żyje, ponadto jego zawód

miejsce zamieszkania;

d) imiona

nazwiska rodziców zmarłego,

a Jeżeli osoby te żyją, ponadto Ich zawód I miejsce zamieszkania;

e) Imiona I nazwisko, zawód i miejsce zamieszkania osoby zgłaszającej zgon.

Rozdział

•

(2) Jeżeli zgłaszający nie ma wiadomości

o niektórych spośród powyższych danych , nalety

to zaznaczyć.

Art. 81. Jeżeli tożsamość osoby zmarłego nie

1est ustalo·na, urzędnik stanu cywilnego sporządzi

akt zejścia, w którym wymienia

a) datę, gódzinę, miejsce i okoliczności znalezienia zwłok oraz Ich stan;

b) płeć oraz przypuszczalny wiek zmarłego,

c) znaki rozpoznawcze zwłok;

d) odzie± oraz inne przedmioty, znalezione

przy zmarłym wraz z Ich opisem.

Art. 88. (1) Jeżeli akt zejścia osoby zmarłeJ nie

wstał sporządzony, fakt zgonu I jego datę ustala

Jącp

kar n e.

Art. 90. (1) Kto, będąc o'"lowlązany do zgło­

uenla urzędnikowi stanu cywilnego urodzenia lub

zetścla, nie czyni tego w czasie właŚCiwym, podlega grzywnie od 20 do 500 złotych.

(2) Grzywny nie wymierza się, jeżeli pomimo

niedokonania zgłoszenia przez osobę do tego obowiązaną akt stanu .c ywllnego został sporządzony

we właśclwym czasie .

(3) Orzekanie o karach, przewidzianych VI ust.

(1), I}alety do władz admlnlstraclI ogólnej.

Rozdział

P r z e p Is y

XV.

koń c o w e.

Art. 91. Wykonanie niniejszego dekretu porucza się Ministrom: Administracji PubliczneJ I Spra~

wiedliwoścI.

I

Art. 9Z. Dekret niniejszy

dniem 1 styc:l.I1la 1946 r.

wchodzi

w

Bolesław

Bierut

Pr ezes Rady Ministrów

EdwClrd Osóbka-MorawskI

ustala-

zgon, ma moc aktu zejścia.

O; Jeżeli okaż{' się, że postanowienie sądu nie

odpowiada rzeczywistości, postanowienie to może

być każdego czasu uchylone.

życiC!<

Prezydent Krajowej Rady NarodoweJ

ląd.

(2) Prawomocne postanowienie sądu,

XIV.

P r z e p Is y

c) Imiona

zmarłej,

o p ł a t a c h.

opłat;

lub

cywilny,

państwową

XIII.

Art. 89. (1) Minister AdministracJI PubliczneJ

wyda w drodze rozporządzenia taryfę opłat za

czynności urzędów stanu cywilnego I włada nad.

zorczych.

(2) Nie podlegają opłacie

al sporządzenie aktu urodzenli6, uznanll

oraz zejścia;

h) wyciągi dla celów ewldenctt ludności,

powszechnego obowiązku

woJskowego,

szkolnictwa powszechnego, opiekI społeczneJ I ubezpieczeń społecznych;

c) czynności, wykonane na żądanie włada

nadzorczych lub prokuratora oraa na żą­

danie władz obcych, o Ile umowy mię­

dzynarodowe przeWidują zwolnIenia od

zawód,

nie JeJł

polska) oraz miejsce zamieszkania zmaJ'łego, a nadto datę I miejsce

jego urodzenia lub przypuszczalny wiek;

przynależność

foa.171

Minister Admlnlstractl PubliczneJ

Władysław

M;nlster

Kiernik

~nrawiedllwoścl

Henryk ŚwiqtkowskI

Art. XII. Na żądanie Jednego z małżonków sąd

erzeka rozwód, Jeżeli drugi małżonek w czasie okupacJI niemieckiej w toku wojny, rozpoczętej .w dniu

li września 19:{9 r., zadeklarował na obszarze t. zw.

Generalnej Guberni! lub województwa białostoc­

kiego swoją przynależność do narodu niemieckiego lub swoje pochodzenie niemieckie albo podlega wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego na pod• tawle przepIsów ustawy z dnia 6 maja 1945 r.

o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich

~lementów (Dz. U. R.P. Nr 17, poz. 96).

Art. XIII. W ciągu trzech lat od dnia wejścia

'W życie prawa małżeńskiego sąd orzeka rozwód,

,eżell małżonkowie po trzyletnim trwaniu małień­

.twa zgodnie o to wnoszą·

Art. XIV. § 1. Zawarcie, unieważnienie, rozłączenie lub r:1związanie małżeństwa, dokonane

przed dniem wejścia w życie prawa :nałżeńsklego,

l)cenla się według dawnego prawa.

§ l. Przepis powyższy nie uchybia przepisom

'dekretu z dnia 6 czerwce 1945 r. o mocy obowią­

zująceJ orzeczeń sądowych, wydanych w okresie

okupacJI niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz. U. R.P. Nr .25, poz. 151).

Art. XV. Prawo małżeńskie stosuje się również

'do małżeństw zawartych, unieważnionych lub rozwiedzionych przed wejściem w życie tego prawa

w zakresie obowiązków, wynikających z małżeń­

.twa oraz innych skutków cywilnych, przewidzianych w prawie małżellskim.

Art. XVL § 1. Małżeństwa, zawarte przed dniem

wejścia w życie prawa małżeńskiego, mogą być od

tej daty unieważnione lub rozwiedzione tylko według przepisów tego prawa.

w życie prawa

terminy do wytoczenia

powództwa o rozwód, przewidziane wart. 14

pkt I) I l) tego prawa, powództwo może być wytoczone w ciągu roku od dnia wejścia w życie prawa małżeńskiego, niczuleżnie od chwtll, w któreJ

powód dowiedzl.)} się o przyczynie, uzasadniającej

powództwo .

§ 3. W stosunku do osób, które w związku

z wojną, rozpoczętą w dniu 1 września 1939 r.,

znajduJą się w dniu wejścia w życie prawa małżeń­

skiego poza granicami Państwa, bieg terminu rocznego, przewidzianego w § l, rozpoczyna się w dniu

powrotu tych osób na ,)bszar Państwa. Po upływie

Jednak trzech lat od dnia wejścia w życie prawa

małżeńskiego

powództwo nie może fuż być wytoczone.

Art. XVII. Sprawy o unieważnienie, rozwód lub

rozłączenie, będące w toku w chwili wejścia w ży­

cie prawa małżeńskiego, ulegają umorzeniu z mocy samego prawa.

§ l.

Jeżeli

w chwili

wejścia

małżeńskiego upłynęły Już

Art. xvm. Wykonanie dekretu niniejszego porucza się Mlnlsłrovl SprawiedliwoścI.

Art. XIX. Dekret niniejszy wchodzi w

życie

z dniem t stycznia 1946 r.

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

Bolesław

Bierut

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka - Morawski

Minister Sprawiedliwości

Henryk $wiqtkowski

272

DEKRET

:.: dnia ZS września 1945 r.

Prawo o aktach stanu cywilnego.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r.

w niniejszym prawie, powołane są urzędy stanu

o trybie wydawania dekretów z mOCl} ustawy (Dz. cywilnego.

U. R.P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postana(2) Urzędy stanu cywilnego podlegają Miniwia, a Prezydium Krajowej Rildy Narodowej zastrowi Administracji Publicznej.

twierdza, co następuje