Dekret z dnia 25 września 1945 r. Przepisy wprowadzające prawo małżeńskie.

Art. 51. § 1. Sąd, orzekając rozwód

rozwiedziona żona może dodać do nazw1ska, któ1) powIerzy dziecko oraz zarząd jego majątku . re miała przed zawarciem małżeństwa.

Jednemu z rodziców z pierwszeństwem nieArt. 5$. Po uprawomocnieniu się wyroku rozwinnego albo nawet osobie tTZeclef, gdyby

wodowego aąd 18rządzl sporządzenie odpowied.

tego wymagał Interes dziecka;

niej wzmianki na akcie maHeństwa % zaznaczel) ustali udział katdego I rodziców w ciężarach

niem, że rozwiedziona zachowuje prawo do nabyutrzymania I wychowania dziecka;

tego przez mat!eństwo nazwiska, Jeżeli jej ,zostało

przyznane.

'J ) zapewni każdemu % rodziców,

któremu

dziecko nie zostało powierzone, a nie pozbaRozdział VI.

wionemu władzy rodzicielskieJ, dozór nad

Jur y s d y k c J a.

wychowaniem I wykształceniem dziecka oraz

Art. 56. !prawy, wynikające ze stosunków

możnośĆ utrzymywania % nIm stosunków 050objętych niniejszym prawem, należą do Illdów poblstych;

, wszechnych.

4) może przyznaĆ prawo widzenia się z dzlec- ,

Rozdział VII.

klem również meHonkowl, pozbaWionemu

P r J: e p I 5 Y koń c o w e.

(

władzy rodzicielskie'.

Art. 37. Przepisy niniejszego prawa nIe pozba'§ l. Prawo poblera.n la pożytków z majątku

wiają stron możności dopełnienia równie! obrzę­

~zlecka przechodzi ne tego % rodziców, któremu

dów, wynlkeJących z !ch należenia do %w1ązków

~ powIerzy zarząd maJątku dziecka. Gdyby dziecreligijnych.

ko powierzono osobIe trzeci et, żedne z rodziców

Art. 58. Wykonanie niniejszego dekretu poru'nIe będzie miało prawa pobIerania pożytków.

cza się Mlnłltrowl SprawiedllwoAcI w porozumieArt. 52. PostanowIenIa lądu, normujące stoniU z MIniItrem Administracji Publicznej.

.\mek rOZWiedzionych małżonków do Ich dziecka,

Art. 59. Dekret niniejszy wchodzi w tycie

blogą być przez władzę opIekuńczą zmIenione stoz dnlem~ ,tycznia 1946 r.

łOwnie do okolicznoścI.

Prezydent Krajowej Rady Narodowej I

Art. 53. Układy o wzajemnych stosunkach

Bolesław Bierut

maHonków na przypedek rozwodu oraz o praPrezes Rady Ministrów

'Wach I obowIązkach, wynlkeJących % Ich stosunku

Edward Osóbka • Morawski

łlo dzIecka, mają -moc, o

zostały zatwIerdzone

Minister Sprawiedliwości

'W wyroku rozwodowym.

Henryk Swiqtkowski

Art. 54. § 1. tona rozwiedzIona powraca do

używanIa nazwIska,

które miała przed wstąpie­

Minister ĄdministracJI Publicznej

niem w związek maHeńskl.

Władysław Kiernik

",.tąplenla

osoby uprawnionej w ponowny zwlą­

łek maUeńskl.

Ile

271

DEKRET

z dnia %5 września 1945 r.

Przepisy

wprowadzające

Na podstawie ustawy J: dnia 3 stycznia

1945 r.

o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz.

U. R P. Nr i, poz. 1) - Rada Ministrów postanawla, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza, co następuje

Art. I. § 1. Z dniem wejścia w życie prawa

małżeńskiego

tracą moc dotychczasowe przepisy

w przedmiotach, prawem tym objętych .

§ l . W szczególności tracą moc przepisy, wymienione w artykułach następnych, wraz ze wszystkimi późniejszymi zmIanami l uzupełnieniami.

Art. II. Uchyla się

1) art. 46 ust. 1 zdanie ostatnie I art. 47 zdanie

trzecIe przepisów o organizacji smln wyznanio-

prawo

małżeńskie.

wych żydowskich na obszarze Rzeczypospolitej

PolskieJ z wyjątkiem WOjewództwa śląskiego (Dz.

U.RP. z 1918 r. Nr 51, poz. 500);

1) 6rt. 16 ustawy z dnia 11 kwietnia 1956 r.

o stosunku Państwa do Muzułmańskiego Związku

Religijnego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U.

RP. Nr 50, poz. 140);

5) art. 10 ustawy z dnia 11 kwietnia 1936 r.

o stosunku Państwa do Karaimskiego Związku Religijnego w Rzecżypospolitej Polskiej (Dz. U. RP.

Nr 50, poz. 241);

4) art. -'4, -'5 I -'8 ust. 1) dekretu Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 15 listopada 1936 r. o stosunku Państwa do Kościoła Ewangelicko • Augs-

POJ. 2U

D%lennlk Ustaw Nr 4&

burskIego w Rzeczypospolitej PolskIej {Dz. U. R.P.

Nr M, poz. 613};

5) art. 74 1 79 ust. {l} dekretu Prezydenta RzeczypospoliteJ z dnIa 18 listopada 1938 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościo­

ła Prawosławnego (Dz. U. R.P. Nr 88, poz. 597).

o zawieranIu małteństw przez rozwIedzionych nI ..

katollków (Zb. u.s. Nr 1099) ,

7) dekret kancelarII nadwornej z dnIa 11 pat.

dzlernika 1814 r. o zezwoleniu ojca wyznanIa moJżeszowego dla syna katolika (Zb. u. s. Nr 1105).

8) dekret kancelarii nadwornej z dnia 23 wrze'"

śnia 1.517 r. o ż q danlu przysięgi co do braku prze·

szkód (Zb. u . s. Nr 1372),

9) dekret nadworny z dnia 23 sierpnia 1819 r.

o postępowaniu w spornych sprawach małżeńskich

(Zb . u . s. Nr 1595),

10) dekret kancelarII nadwornej z dnia 20 listo.pada 1510 r. o zastosowaniu § 115 k. c. do wyznania grer.ko - nieunickiego (Zb. u. prow. dla Ga.licji Nr 156),

11) dekret nadworny z dnia 10 sierpnia 1811 r.

o ro zwodzie I separacji małżonków żydowskich

w razie pr z ej ś cia na religię chrześcijańską (Zb. u • .

s. Nr 17&9).

11) dekret nadworny z dnia 11 września 1821 r.

o pM.niejszym zezwoleniu na małżeństwo pupila

(Zb. u. s. Nr 1&02).

13) dekret kancelarii nadwornej z dnia 11

czerwca 181 5 r. o z a skarżaniu małżeństw osób ma·

łoletnich (Zb. u. s. Nr 2112),

14) dekret nadworny z dnia 19 maja 1827 r.

o rozwodach przez pełnomocników (Zb. u. ..

Nr 12'17),

15) dekret nadworny z dnia 17 lipca 1835 r.

o m a łż e ń st wie katolików z rozwiedzionymI akatolikami (lb. u . s. Nr 61),

16) dekret kancelarii nadwornej z dnia 4 lutego

1837 r. o przepisach właściwych przy rozwodach

Izraelitów, którzy przeszli na wyznanie chrześcifań'"

skie (Zb . u. s. Nr 168),

17) dekret kancelarii nadwornej z dnia 27 czerwc.n 1837 r. o dopuszczalności dochodzenia nie"

ważności małżeństwa po śmierci jednego lub obu

małżonków (Zb. u. s. Nr 108),

18) dekret nadworny z dnia 4 maja 1841 r.

o obowi ą zku utrzymywania w razie rozdziału od

stołu I łoża przy obopólnej winie małżonków (Zb.

u. s. Nr 531).

19) rozporządzenie Ministra SprawledJlwoścł

z onia 1 października 1851 r. o ustanowIeniu

(Dz. u . p. austr.

obrońcy

węzła

m a łżeńskiego

Nr 251),

20) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

z dni".! ó sierpnia 1853 r. o przepisach właścIwych

przy rozwo dzie i sepa racji małżonków wyznanIa

Izraelicki ego, którzy przeszli na wyznanie chrześc i j a ńskie (Dz. u . p. austr. Nr ' 160) ,

21) §§ 190 I 191 patentu cesarskiego z dnia

9 sierpnia 1854 r. o postępowaniu w sprawach nle- .

spornych (Dz. u. p . austr. Nr 208),

22) ustawę z dnia 25 maja 1868 r. o warunko..wej dopuszczalności zawierania małżeństwa przed

władzą cywilną (Dz. u . p. austr. Nr 47),

23) rozporządzenie Ministra SprawiedliwoścI,

III. § 1. Uchyla sIę

1) art. 260 - 270, 291, 295 I 354 - 356 kodeksu cywilnego Królestwa PolskIego,

l} prawo o małżeństwIe z dnIa 24 czerwca

1836 r. (Dz. pr. t. XVIII, str. 57 - 297),

3) art. 133 pkt 29 I art. 144 ustawy z dnia 8/ 20

lutego 1549 r. dla kościoła ewangelicko - augsburskiego (Dz. pr. t. XLII, str. 11),

4) art. 7 przepisów o zarządzie kościoła ewa n~ellcko-reformowanego z dnIa 8/ 20 lutego 1849 r.

(Dz. pr. t. XLII, str. 239),

. 5) postanowienie Rady AdmInIstracyjnej z dnia

17/ 19 stycznia 1861 r. o organizacji sądu konsystorskiego ewangelicko - augsburskiego (Dz. pr.

t. LIX, str. 163),

6} art. 1337, 1338,

1340, 1343 - 1345 1 , 1345 4 ,

1345 5 ,1345',13561 , 13561, 1356', 1356', 13568 , 1619

I 1620 ustawy postępowanIa cywilnego z 1864 r.,

utrzymane w mocy art. XVII § 1 pkt 8 przepisów

v. prowadzających kodeks

postępowania

cywilnego,.

7) art. II pkt 3 uchwały Komitetu do spraw

Królestwa Polskiego z dnIa 21 czerwca 1870 r.

o urzl}dzenlu zarządu gospodarczego m. Warszawy (Dz. pr. t. LXX, str. 161),

8) zdanie Rady Państwa z dnIa 14 marca 1905 r.

o zastqpienlu zapowiedzI świadectwem policji przy

zawieranIu małżeństw rzymskIch katolików z ewangelikoml (Zb. pr. I rozp. Nr 86, poz. 704).

§ 1. Uchyla się pkt 1 ustawy z dnia 13/26 mala 1913 r. o polepszeniu losu dzIeci nIeślubnych

(Zb. pr. I rozp. Nr 114, poz. 998), a w pkt 2 tej

ustawy skreśla się wyrazy: "z mocy odpowiednich

przepisów kanonIcznych".

Arł.

Art. IV. § 1. Uchyla się

1) dekret nadworny z dnia 28 czerwca 1806 r.

o małżeństwach Izraelitów, którzy zmienili wyznanie (Zb. u . s. Nr 77 t) ,

2) dekret kancelarII nadwornej z dnia 19 maja

1808 r. o jurysdykCjI duchownych władz cywilnych

J wOjskowych (Zb. p. p. XXX str. 113),

3) ~§ 44 - 136, 142, 153, 160 I 145 oraz utrzym<.ne w mocy art. XXII § 2 przepisów wprowadzających

kodeks zobowIązań §§ 1163 - 1166

\ 1382 kodeksu cywilnego austriackiego,

4) dekret nadworny z dnIa 11 czerwca 1813 r.

o rozwodach I małżeństwach żydowskich przez

pełnomocnika (Zb. u.s. Nr 1053),

5) dekret kancelarii nadwornej z dnIa 17 lipca

1813 r. o oświadczeniu zezwolenia na małżeństwa

małoletnich lub niezdolnych (Zb. u. s. Nr 1065),

6) dekret nadworny % dnia 16 sierpnia 1814 r.

,Wyznań

I Spraw

Wewnętrznych

Pos. 171

z dnia 1 lipca

IBM r., zawierające przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 25 maj a 1868 r. (Dz . u. p. austr. Nr ao).

24) ustawę z dnia 31 grudnIa 1868 r. o małżeń ­

stwie osób różnych wyznań (Dz. u. p . au str. z 1869

r. Nr 4).

25) ustawę z dnia 9 kwietnia 1870 r. o małżeń­

stwach osób, nienależ '1 cych do żadnego ustawą

uznanego kościoła lub stowarzyszenia religijnego

I o prowadzeniu r ejestrów urodzenia, małżeństw

I śmierci (Dz. u. p. austr. Nr 51),

16) ustawę z dnia 4 lipca 1872 r . o przydzIelen iu pewnych czynności urzędowych w sprawach

mał7eliskich

poli tycznym władzom powIatowym

(D7.. u. p . . austr. Nr 111) ,

27) rozporz ąd z en i e Ministrów Spraw Wewnętrz­

nych, Wyznań I Oświaty' oraz Sprawiedliwości

z dnIa 29 maja 1876 r . o małżeństwach Izraelitów,

tyj:jcych poza o br ębem zwl ~l zku gminy wyznaniowej (Dz. u . p. austr . Nr 76).

28) ro z porządz en ie Ministra Spraw Wewnętrz­

nych z dn. 22 pażdziernika 1879 r. Nr 9482 o udzIale duszpasterzy ewangelickich przy ślubach katolików nierozwiedzionych.

29) § 114 normy jurysdykc yjne j z dnIa 1 sIerpnIa 1895 r. (Dz. u. p. austr. Nr 111). utrzymany

w mocy art. XXV pkt 2 przepIsów wprowadzaJą­

cych kod eks postępow a nia c~wilnego ,

30) rozporządz e nie Ministra Sprawiedliwości

z dnia 9 grudnia 1897 r. o post ępowa niu w spornych

spra wach m a łż eńskich

(Dz. u . p. austr.

Nr 283).

31) ustawę z dnia 2 lutego 1909 r. w sprawie

zwrotu kosztów ustanowienia obrońcy węzła mał­

teńsklego I odpow ie dzialnoścI zastępców stron za

należytości (Dz. u. p. austr. Nr 24) .

32) rozporządzenie Ministra SpraWiedliwości

I dnia 12 maja 1911 r . o postępowaniu przygotowawczym w sprawach małżeńskIch (Dz . u. p. austr.

Nr 91).

§1. § 759 kodeksu cywilnego austriackiego

otrzymuje brzmi enie

.. Fozostaly przy życi u małżonek nie ma praw.

przewidzianych w §§ 757 I 758, J eżeli spadkodawca

za życia wyto czy ł powództwo o rozwód. a powódz two należałoby uwzględnić".

Art. V. Uchyla się §§ 1297 - 1361 . 1478, 1564

- 1588. 1635 - 1637, 1661 I 1699 - 1704 kodeksu

cyw ilnego niemi eckiego.

Mt. VI.

Uchyla się

1) w tomie X cz. 1 Zwodu Praw

131' - l :~ l G i 133.

art. 1 --1 08,

") w tom ie XI cz. 1 Zwodu Praw

a)

z księgi pierwszej: ar t. 64 ust. 11, uwaga l,

l, 3, art. 150 ust. II, pkt l, 2,

b) z księgi drugiej: art. 300 - 305, 317-386,

SS3 pkt 9, 636 - 690, 836, 845 - 854, 946

pk t s. 949 i 1033.

c) s k.ięgI c:.zwartej: art.

l i !l90

1189 wraz s uwa8fł

d) a ksIęgI pIąteJ: art. 1325 pkt 3 oraz zdanie ostatnIe uwagI 1, 1327 i 1328,

e) a księgI uósteJ: art. 1347, 1399 ust. 1 oraz

pkt 1 I 1401.

Art. VU.

Uchyla sIę

1) węgierską ustawę

XXXIII z 1894 r.)

o

małżeństwie

(art.

2) ł 4 i § 5 pkt 1 rozporządzenia Rady MinIstrów z dnIa 14 września 1921 r. o rozci ą gnięciu

mocy obowIązuJ ą cej niektórych ustaw na Spisz

I Orawę (Dz. U. R.P. Nr 90, poz. 533) .

Art. VIII.

W kodeksie postępowania cywilnego wprowa

dza się zmiany następujące

1) dotychczasowa Jreść art. 43 staje się § l, a jako § 2 umieszcza się przepis w brzmieniu

.. § l. ~ądem właŚCiwym do wytoczenia przez

prokuratora powództwa o unieważnienie małżeń­

stwa jest, w razie Jeżeli małżonkowie nie mają

w Polsce ostatniego wspólnego zamieszkania, bę­

dącego

miejscem stałego pobytu choć Jednego

a .nlch, sąd, w którego okręgu pozwany ma zamieszkanie lub pobyt, w braku tej podstawy do zapoIwanla - sąd , w którego okręgu ma siedzIbę ~ąd

NaJwYŻSzy" ;

2) w tytule V księgi drugiej części pierwszej

rozdzIał I staje się rozdziałem II, a rozdział II rozdziałem III, natomiast Jako rozdzIał I umieszcza się przepisy w brzmienIu

.. Rozdział I.

Postępowanie w sprawach małżeńskich.

Art. 437 1 • W sprawach małżeńskich, wynikają­

cych ze stosunków, objętych prawem małżeńskim,

stosuje się przepisy kodeksu postępowania cywilnego ze zmianami, przewidzianymi w niniejszym

rozdziale.

Art. 4571~ Małżonek ograniczony w zdolnoścl

do działań prawnych ma zdolność procesową

w sprawach. wytoczonych na podstawie przepisów

prawa małżeńskiego.

Art. 4571 . Pełnomocnictwo ogólne nie wystarcza do wy stępo wania w sprawie. Zastępstwo strony przez adwokata nIe fest obowi ą zkowe w postę­

powaniu przed są dem okręgowym .

Art. 437 • Strony nie mogą żądać zwrotu kosztów procesowych, spowodowanych wystąpi eniem

prokuratora.

Art. 457 8 • Posiedzenia sądu odbywają się przy

. drzwiach zamkniętych, chyba że obie strony tąda­

jll jawności, a sąd uzna. że jawność nie zagraża dobrYlll obyczajom.

Art. 457 6 • Protokół pOSiedzenia sądowe go powinien zawierać oświadcz e nie małżonków 00 d o

ilości, wIeku I płci dzieci żyjących, stosunków mat.ltkowych I zarobkowych obu małżonków, szczególnych obowiązków utrzymania osób, n1ebędął

czy

jaką

zawarli.

Ar~. 457'.

Rozprawa odbywa się bez względu

na niestawiennictwo jednej ze stron, jednak w razie niestawienia się powoda na pierwsze posiedzenie sądowe postęp owanie ulega umorzeniu, chyba

że prokurator pop iera żądanie unieważnienia.

Art. 457 9 • § 1.

J eże li w toku

postę powania

s ąd nabierze prz ekonan ia,

że istnieją widoki na

utrzymanie wspólnoty małżeńskiej, wówczas Zilwi eSla postępowanie. Zawieszenie to może nastąpić

tyl ko raz jeden z toku postępowania.

§ 2. P odj ęcie p ostępowa nia może nastąpić na

wniosek jednej ze stron, nie wcześniej jednak . jak

po upływie trzech mi esięc y od dnia zawieszenia.

§ 3. Przepis art. 204 stosuje się tu odpowiednio.

cych ich wspólnymi

dziećmi ,

407

tudzież

um owę małżeńską między s o bą

Art. 457 9 • W sprawach o uniew ażnie nie mał­

żeń ~ twa , popieranych przez prokuratora , nie mają

zastesowania przepisy o zawieszeniu postępowan i a

na zgodny wniosek lub z powodu niestawienia się

obu stron, ani przep isy artykułu poprzedzającego .

Art. 45 7,°. § 1. W sprawie o rozwód przewodnicz',lCY przed wyznaczeniem terminu pierwszej

rozpr:Jwy wzywa strony do osobistego stawienia się

do sądu na posiedzeni e pOjednawcze, którego przeprowadzenie porucza równocześnie wyznaczonemu

przez siebie sędziemu. Sędzia wyznacZony nakłania

strony do pojednania, mając w szczególności na uwadze dobro dzieci I społeczne znaczenie trwało­

ści

małżeństwa .

Jeżeli pOjednanie nie nastąpi , a odroczepi e posiedzenia pOjednawczego byłoby niecelowe,

sędzia wyznaczony stwierdza, że próby pOjednania

ni e dilły wyniku .

§ 3. Sędzia wyznaczony ma w zakresie postę­

powania pOjednawczego prawa przewodniczącego

I prawa sądu orzekającego.

Art. 457 11 , W sprawie o rozwód z powodu opuszczenia przez małżonka wspólnego zamieszkania

przewodniczący, wzywając strony na posiedzenie

pojednawcze, wezwie nadto odrębnym pismem tegl) małżonka do powrotu.

§ 2.

Art. 457 12 • § 1.

Pozew małżonka o unieważ­

nienie małżeństwa doręcza sif; w odpisie prokuratorowi.

§ 1. Prokuratora wzywa się na posiedzenie

sądowe; może on na równi ze stronami przytaczać

fakty i środki dowodowe oraz stawiać wnioskI.

S ą d wydaje wyrok po wysłuch a niu wniosków prokuratora ; wypis wyroku n ależy mu doręczyć.

§ 3. Prokuratorowi służ ą środki

od orzecze!'!. zapadłych w sprawie.

odw oławcze

Art. 457 13 • Jeżeli małżonek osobiście wezwany

nie stawi się bez usprawiedliwionych powodów na

pOSiedzenie pOjednawcze lub na rozprawę, s ąd

może go skazać na grzywnę według

przepisów

o karach za pogwałcenie obowiązków świadka, jednak nie może nakazać sprowadzenia go przymusowo do sądu.

eoz. "271

Art. 457". § 1. Gdy chodzi o stwierdzenie przyczyny nieważności lub rozwodu, sąd nie jest zwią­

zany uzna niem żądania powództwa a ni przyzn aniem faktów; może też dopUŚCiĆ dowód. którego

strony się zrzekły lub któremu się sprzeciwiły, oraz

żądać złożenia przysięgi przez świadka lub biegl{,:go, chOciażby strońy zwolniły go od niej .

§ 2.

Przepis art. 359 § 2 nie ma zastosowa ni..t

Art. 457 15 • § 1. Postępowani e w sprawie o unie wa"żnienie małżeństwa , wytoczonej przez prokuratora ,

umarza się w razie śmierci jednego z małżonków;

w spra\vie, wytoczonej przez małżonka, postęp o ­

wan ie umarza się tylko w razie śmierci pozwanego; postępowanie zawiesza się w razie śmierci mał ­

żonka, który wytoczył powództwo.

§ 2. Postępowan ie umarza się, jeżeli zstępni

powoda w ciągu sześciu miesięcy' od dnia jego

śmi erci nie zgła s zają wniosku o podjęCie postępo­

wania.

Art. 457 16 • W ~azie śmierci jednego z małżon ­

ków umarza się postępowanie w sprawie o rozwód .

Art. 457 " . Wyrok prawomocny w sprawie

o uni e ważnienie małż eń stwa lub rozwód ma skutek t akże w stosunku do osób trzecich .

Art. 457'8. Nie ma skargi o wznowienie po s tę­

powania, jeżeli jedna ze stron wstąpiła w nowy

zwi ą zek małżeński po uprawomocnieniu się wyroku , orzekaj ą cego unieważnienie małżeństwa lub

rCillwód".

Art. IX. W przepisach wprowadzających kod eks

postępowania cywilne,go

wprowadza się zmiany

następujące

1) uchyla się art.

I XXXI § l pkt l;

X,

XXIII, XXVII

pkt f!

l) wart. XXXi § 1 otrzymuje brzmienie

"Z ustawy o ustroju sądownictwa pozostaje

w mocy przepis § 23 o właściwości sądów gro dr

kich w sprawach postępowania wywoławczego " .

Art. X. § 1. WłaściWY sąd grodzki rozpoznaje w postępowaniu niespornym sprawy, wymienione wart. 10 § l , 13 § 1 I 16 §§ 2 I 3 prawa mało

żeńskiego.

§ 1. Do czasu jednolitego unormowa nia ustroJu władz opiekuńczych władzą op iek uńczą w rozumieniu prawa małżeńskiego Jest na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego Królestwa

Polskiego sąd, powołany do zwołania rady familij neJ lub opiekunczej, na pozostałych obszarach

Państwa sąd opiekuńczy. Sprawy, wymienione

wart. 6 § 2 i art. 31 prawa małżeńskiego, władza

opiekuńcza rozpoznaje w trybi e p ostępowa nia nie'

spornego.

Art. XI. Rozporządz e nie Ministra Sprawiedliwoś ci , wydane w porozumieniu z Ministrem Zdro wia, usłali terminy, w jakich na poszczególnych

obszarach Państwa wprowadzony zostanie obo -wiąze.k składania urzędnikowi

stanu cywilnego

świadectw lekarskich.

Art. XII. Na żądanie Jednego z małżonków sąd

erzeka rozwód, Jeżeli drugi małżonek w czasie okupacJI niemieckiej w toku wojny, rozpoczętej .w dniu

li września 19:{9 r., zadeklarował na obszarze t. zw.

Generalnej Guberni! lub województwa białostoc­

kiego swoją przynależność do narodu niemieckiego lub swoje pochodzenie niemieckie albo podlega wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego na pod• tawle przepIsów ustawy z dnia 6 maja 1945 r.

o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich

~lementów (Dz. U. R.P. Nr 17, poz. 96).

Art. XIII. W ciągu trzech lat od dnia wejścia

'W życie prawa małżeńskiego sąd orzeka rozwód,

,eżell małżonkowie po trzyletnim trwaniu małień­

.twa zgodnie o to wnoszą·

Art. XIV. § 1. Zawarcie, unieważnienie, rozłączenie lub r:1związanie małżeństwa, dokonane

przed dniem wejścia w życie prawa :nałżeńsklego,

l)cenla się według dawnego prawa.

§ l. Przepis powyższy nie uchybia przepisom

'dekretu z dnia 6 czerwce 1945 r. o mocy obowią­

zująceJ orzeczeń sądowych, wydanych w okresie

okupacJI niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej

Polskiej (Dz. U. R.P. Nr .25, poz. 151).

Art. XV. Prawo małżeńskie stosuje się również

'do małżeństw zawartych, unieważnionych lub rozwiedzionych przed wejściem w życie tego prawa

w zakresie obowiązków, wynikających z małżeń­

.twa oraz innych skutków cywilnych, przewidzianych w prawie małżellskim.

Art. XVL § 1. Małżeństwa, zawarte przed dniem

wejścia w życie prawa małżeńskiego, mogą być od

tej daty unieważnione lub rozwiedzione tylko według przepisów tego prawa.

w życie prawa

terminy do wytoczenia

powództwa o rozwód, przewidziane wart. 14

pkt I) I l) tego prawa, powództwo może być wytoczone w ciągu roku od dnia wejścia w życie prawa małżeńskiego, niczuleżnie od chwtll, w któreJ

powód dowiedzl.)} się o przyczynie, uzasadniającej

powództwo .

§ 3. W stosunku do osób, które w związku

z wojną, rozpoczętą w dniu 1 września 1939 r.,

znajduJą się w dniu wejścia w życie prawa małżeń­

skiego poza granicami Państwa, bieg terminu rocznego, przewidzianego w § l, rozpoczyna się w dniu

powrotu tych osób na ,)bszar Państwa. Po upływie

Jednak trzech lat od dnia wejścia w życie prawa

małżeńskiego

powództwo nie może fuż być wytoczone.

Art. XVII. Sprawy o unieważnienie, rozwód lub

rozłączenie, będące w toku w chwili wejścia w ży­

cie prawa małżeńskiego, ulegają umorzeniu z mocy samego prawa.

§ l.

Jeżeli

w chwili

wejścia

małżeńskiego upłynęły Już

Art. xvm. Wykonanie dekretu niniejszego porucza się Mlnlsłrovl SprawiedliwoścI.

Art. XIX. Dekret niniejszy wchodzi w

życie

z dniem t stycznia 1946 r.

Prezydent Krajowej Rady Narodowej

Bolesław

Bierut

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka - Morawski

Minister Sprawiedliwości

Henryk $wiqtkowski

272

DEKRET

:.: dnia ZS września 1945 r.

Prawo o aktach stanu cywilnego.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r.

w niniejszym prawie, powołane są urzędy stanu

o trybie wydawania dekretów z mOCl} ustawy (Dz. cywilnego.

U. R.P. Nr 1, poz. 1) - Rada Ministrów postana(2) Urzędy stanu cywilnego podlegają Miniwia, a Prezydium Krajowej Rildy Narodowej zastrowi Administracji Publicznej.

twierdza, co następuje

Art. 4. Czynności urzędów stanu cywilnego

należą do zadań administracji państwowej, wykoR.zdział I.

nywanych przez gminy w zleconym zakresie działania.

P r z e p l s Y o g ó I n e.

Art. 5. (1) Obszar każdej gminy wiejskiej lub

Art. 1. Stan cywilny osoby stwierdza się na

miejskiej

stanowi obwód urzędu stanu cywilnego.

)odstawle aktów, sporządzonych w księgach stanu

cywilnego.

(l) Okręgowa władza nadzorcza może z uwagi na liczbę ludności bądż podzielić obszar gminy

Art. l. Księgi ~tanu cywilnego służą do rejena dwa lub wi ęcej obwodów. bądź złączyć obszar

.tracji urodzeń, małżeństw I zgonów.

dwóch lub kilku gmin w jeden obwód, powierzaJąc pełnienie czynności w zakresie rejestracji staRozdział II.

nu cywilnego dla obszaru złączonego urzędnikowi

o urzędach

urzędnikach

.tanu

stanu cywilnego Jednej z tych gmin.

cyw II n e g o.

Art. 6. Urzędnicy stanu cywilnego lrorzystają

Art. 3. (1) Do prowadzenia ksiąg stanu cy- w swoim zakresie działania z ochrony prawa, przywilnego I wylwnywania innych czynności w zakre- sługuJąceJ urzędnikom samorządu terytorialnego,

.Ie rejestracji stanu cywilnego, przewidzIanych

choćby nImi nie byli.

~ennlk Ustaw Nr 4&

-

Poz. l70 I 171

404

§ 2. IdolI ma I małteństwa dzIeci nIepełno­

letnie tego 18mego nazwiska, Jak równie! % Innych

uzasadnionych powodów, ląd może w wyroku

§ 5. Obowiązek utrzymanIa przechodzi na

rozwodowym

przyznać jej prawo %achowanla na.padkoblerców osoby zobowiązanej.

zwiska, nabytego przez małżeństwo. Nazwisko to