Dekret z dnia 29 sierpnia 1945 r. Prawo osobowe.

Art. 3. Dekret nIniejszy wchodzi w' życie z dniem

ogłoszenta

'

,

Prezydent Krajowej Rady Nafodo'YeJ I

Bolesław Bierut

P~ezes Rady MinIstrów

, Edward Osóbka-Morawski

MInIster Sprawiedliwości

\

Henryk Swiqtkowski

223

D E K. R E T

, % dnia

29 sierpnia' 1945 r.

Prawo osobowe.

. Na podstawIe ilstawy z dnia' stycznIe ~945 r.

o trybie wydawania dekretów s mocą' ustawy (D1..

• UR.P. Nr 1, poz. 1) - Rada MInistrów postana:' wla: a Prezydium K:raJowet Rady N6l"oOoweJ

twierdza, co następuje I .

za-

DZIAŁ l.

Osoby fizyczne

Rozdział

Zdolność

l.

prawna.

Art. t. Każdy 'ma zdolność prawną; w granicach

ustawy mOże mIeĆ prawa I obowi~kl prawne.

"

'

Dziennik Us_l_a w

___N_r _4_0________~------------~~3-3-4--------------------------~----P~

oz. 213

. Art. z. § 1. Zdolność prawna r ozpoczyna

-- działań

się

% chwilą urodzenia.

§ l. Domniemywa s-ię, że dziecko przyszło

na

świat ~ywe . .

Rozdział

prawnych może bez zgody przedstawioiela

ustawowego rOiporząd~ać swoim zarob!clem oraz

m ajątkiem danym jej za zgodą przedstawiciela

Ulitawowego do swoboanego użytk u.

§ l. Władza opieku ń cza m o że osobę częściowo

ubezwłasnowol~i oną pG:1bawlć tych uprawnień.

II.

Zdolność do działań prawny<th.

Art. 3: § 1. Dziecko, które nie 'ukoflczyło siódme·go roku' życia , nie ma' zdolności do działań

prawnych.

Art. 10. § 1. Osoba ograniczona w zdolności do

dZliałań prawnych może sama zób owią;ać się do

pracy za wynagrodzeniem I po!Iejmować czynnoścl

.prawne, wynikl\!ące z takiej umowy.

.•.

§ l. Przedstawiciel ustawowy może jednak za

który ukOńczył siódmy rok ży- .

'zezwoleniem władzy o\,lekuńczet ' przez zawiadocIa, ma ograniczoną zdolno~ć do dzlała9- prawnych.

mienie drugiej strony, rozwiązać umowę, naktóref

zawarcie nie Wyraził swe' zgody, jeż e li umowa

,., ~: 3. Kto ukończył osiemnasty rok ' życia, fest

sprzeclwia sIę dobru osoby ogranICzonej vi zdolpełnoletni I ma pełną zdolność do . działań prawilości do . działań prawnych.

nych.

§ l . Małoletni,

~

.. ::: .

",

Art. 4. Przez zawarcie związku

zostaje upełnoletniony.

m ałżeń~ldego

małoletni

An. 5. § 1.

Sąd może ' ube%własnowolnlć c ałko­

wicie osobę, która ukończyła sIódmy rok życia, fe' tell wskutek choroby 'psychlcmej lub niedorOZWOju

psychicznego nie jest · zdolna do prowadzenia swoIch spraw.

§ l . Ubezwłasnowolniony

. Art. 11. Przeplsy prawa o st o ~unkach rodziców '

dzieci oraz o opiece I kurateli stanowi ą o tym,

kiedy' do ważno ś cl czynności prawnych, ' dotyczą­

cych osoby niezdolnet do dzi ała ń prawnyćh lub

ogranlczonef w zdolności d o dzIałań prawnych ..

wymagane test zezwolenie władzy opiekuń czej . .

R o z d zł a ł

całkowicie

nie' ma

%dolnoścl do działań prawnych; Jego przedstawlc!elem ustawowym Jest oplekun~

Art. , 6. § 1. Sąd może ubezwłasnowolnić częś­

dowo osobę pdnolelnią, która wymaga echrony

z powodu chorltby p!ychlcznef lub niedorozwojU

psychicznego, jednak nie w tym stopniu, aby zachodziła potrzeba ubezwłasnowolnienia całkowl­

tego.

§ 2. Sąd m oż e rówmez ubezwłasnowolnić częś­

ciowo osobę pełnoletnią, która

1) .z powodu marnotrawst.wa naraża sIebie lub

rod zinę

na niebezpieczeństwondedostatku;

1

1) z powodu nałogowego i>ffańsłwa lub narl~o­

ni.

Uzna.-ue za zmarłeg o.

. Art. 1%. § 1. ZaginIonym jest każdy, o którym

'nle .w ladomo; czy pozostaJe ~m:y ży ciu .

§ l . NIe uważa sIę za zaginioną' OSQby, której

śmierć mimo nlesporz ądzen.\ a aktu zej~cla

Jest nle-

wątpliwa.

. Art. 13. § L , ZaginIony

zmarłe g o, Je~e ll

może . być u znany za

od końca roku kalendarzowego,

w którym według Istnl e1ą cych wIadomości Je~zcze

żył, u płynęło d zIesIę ć J ę t ; wystl\fCZY upływ plędu

lat, Jeżeli %aginlony w chwili uznania za zmarł ego

'ukOńczyłby sledemdzle~!ąty rok tycIa.

mote być. uznany Ul zmar-

manII na r aża siebie lub rodzInę na I1leb ez pl'e cz e ń­

'dwo n)edostatku albo wymaga pomocy do prowadzenia swoich spraw albo zagraża bezpieczeństwu

Innych osób.

łego przed końc em roku kalendafwwego, w którym

ukończyłby oslemnasty rok tycia.

§ 3. Ubezwła snowolnIony częściowo ma ogranI-

Art. 14. § 1. Kto zagInął, bIorą c udzIał w dzIałaniach w<>1ennych, mote być uZIIlany za zmarłego

§ l. ZagIniony nIe

czoną zdolność do dZi ałań _ prawnych; Jego przed. po upływIe roku Od końca roku kalendarzowego,

stawlc1el!!m usta~owym Jest kurator. '

w którym dzIałanIa wóJenne zostały zakończone.

.To samo dotyc;;y osób, kł6re za ginęły, przebywa ..

Art 7. Oświadczenie wol1 osoby ndeZdoinej do

'ąc na obszarze, objętym działani am I woJennymI,

dz l alań prawnych fest nlewa!ne.

Jeżeli według ' okolicznoścI IstnIeje prawdopodci- ·.

Art. 8. Do ważn ość! ośwIadczenia woli 050by

bleńsłwo, te s&glnłęole porostaje w ' zwIązku ze

ograrilczonej w zdoinoścl ' ·do dzIałań prawnych,

spowodowanym tymI c:hl~łanlaml ' niebezpIeczeń­

, priez które zaciąga ona zobowltlzanta lub rozpostwem dla tyda.

r.ządza mafątk.Iem, potrzebna J~t zgoda przedsta§ 2. Przepiły f1 atomIe .Ię również do %agl"'klela ustawowego, feżell dalsze przepisy nIe sta~

nlonego, który w "asIe wojny lub dzIałań" wojen.. •

Ilowl ą InaczeJ.

nych został pozbawiony wolności . przez władze

.'

Art. 9.- § 1. Osoba ogranIczona w zdolnoścI do

6bcego państwa t osadzony w m-leJscu, w którym

.· V

';

D~IennIk Ustaw

Nr 40

\

335

Poz. 115

------------------~--_r--~--~----~---------

życiu

zaginionego

groziło

szczególne nI ebezpd e-

czeństwo.

§ .L Kto . zaginął będąc w czasIe wojny iub d.zIa-

łań wojennych przymusowo wywIezIony poza granicę ' państwa,

może być

uznany za zmarłego- po

upływie trzech lat od końca roku kaloodarzow.ego,

w którym według Istniejących lm!adQmoścl. jesicze

żył, nIe wcześniej jednak nIż po upływIe dwóch lał

od- koI1.ca !"oku )<alen~r:zewego, VI którym dzIała­

nIa wojenne zostały talkończone.

Art. 15. § 1. Kto zaginął w ' czasie p'odróży morskieJ lub powIetrznej w zWiązku z katastrofą stał- '

ku albo innym szcze~,Jn zdarzeniem, IlYłte być

uznany za zmarłego, l~żelI ul2!ynęło . s~eśćmteslęcy

od dnia, w którym nastąpiła katastrofa albo szczególne .zdarzenie.

§l.]eżeli katastrofy statku nie da się stwlerdżlć,

§ l. Małżeństwo osoby uznanej za tmarłą rOllwiązuje 51«: z chwUą zawarcia przez jet współmał­

~onka nowego małżeństwa.

. Art. lO. § 1. Domniemanie śmIerci. wynikające

za zmarłego, nie wyłącza d8wodu, że

.mlerć nastąpiła w 'lime, chwlU albo że uznany za

zmarłego jest ' jeszcze przy życiu.

.I , u1ńanla

§ 1. VI' I!rz}1ła4Itu- przepro~a~ienla t~lego dowodu SKutki ' uzn~nla za zmarilgo , ut~ą oapo.

wleqnlet -ID'llanle Ful> ustaJą.Nle~yczy to

teanak małleństwa, rozwfązanego wedfilg przepisu art. 19 § lo

Art. l1. W razie wątpliwoścI, która II kUku zmarłych lub uznanych sa 2II11arłe ,.o~6b umarła' waze"

nlet. d<łmniemywa się . że w~zystkle zmarły rÓWlllo- '

cześnie.

bieg terminu sześciomiesięcznego rozpoczyna sit!

Po upływie roku od dnia . w którym była ostatnia

w'iadomość o statku.

§3 .. Sąd

może

termin roczny, przewidziany

w § , l , skrócić do trzech miesięcy, Jeżeli IstnIeją

poważne podstawy do ·przyjęcia. fe katastrofa nastąpiła wcześniej ,

\

. Art. 16. Kto zaginął w związku z bezpośrednim .

dla życia" nie wymienionym

w art. 14 I 15, ' może być uznany za Mllarłego po

upływie roku od dnia . ~ którym ustało niebezpieczeńst wo dla życia lub według okollcznośc1 powinno by ło ust a ć .

niebezpieczeństwem

DZIAŁ

II.

Osoby praWne.

Art. %l. W granl~ UWtwy~~a PE~:W~~ .IRa '

zdolność prawną I ia~noJć dodzfalań pra~.

Art. l~. Osoba pr~~ działa przez swoje .organa w sposób, prze~<mimy yv przepisach szez&.g'lnych. lub sta·tutąch, nonńutących ustrój oaoby\

prawnej.

DZIAŁ

-HI.

Ochrona nazwiska.

Art. 14., 1. Każdy, któremu. zaprzeczono pra.

wa 'd o używąnł'ana'z\vlsKalub którego ł'il.ttre. zo-o

Ad. ·11. Jeżeli koriecter\Uli~ów, po upływie kt6slał narifśzońy przez bezprawne uż~wimle n~~I.

rych według przepisów art. 13. H I 16 może ,naska lub pseudonimu, 'może żądać zaniechania tYch

stąpić Ulmanle za zmarłego, przypada na okres

d ziałań wotennych. zaginiony nie może być uzna- - 'działań.

11Y za ,zmarł~go .przed upływam roku od końca ro§ l. Przepis ten stosuje sllf odpowiednio do

ku kalendarzowego, w którym dzlałarila wojenne

.ochrony nazwy osoby prawnej.

zostały zakończone. chyba że według okoll cznoścl

trudności kOri1Un!kacyjne. spowodowane - działa­

.'

DZIA.Ł IV.

niami wojennymi, nie mogły mleć wpływu na wia.domości o życiu ,_zar;liri!onego.

. Przepisy_ końcowe.

...,--..,

Arf. 18. § 1,. Do~niemyw~ stę. że zaginiony

Art.

li.

W~konanle

niniejszego dekretu poruzmarł w chwili określ on er w orzeczeniu o uznaniu

cza Mę Ministrowi SprawiedliwoścI.

za zma rł e !:lo .

& 1. Za , chwIlę smlerci ,uważ a się chwilę , ktMa

Jest najbardzieJ , prawdopodobn l\ .

według okoliczności

§ 3. Jeżeli takier chwili ustalić nie można, przyJ' mufe się,' że zaginlqny zmarł w osfatnlm dniu ter111Jriu. po upływie którego, może nastąpiĆ uznanie

, Ul zmarłego .

'

'

§ 4. Jeżeli cZ.as

śmierci

zosta'} ustalony' tylko

datą dnia , wówcza~ JconJec tego <:lnia uwał.a ~ię za

'

" ,

.

, . chwilę śmlerc(

Art 19. § l. Uimanle za zmarłego

skutki rzeczywistej śmierci.

pow~dule

Art. lO. Dekret ninieJszy . wch'OOzl

t stycznia 1946 r. -

w

tyci • . -.

%. <łn1em

Prezydent Krajowej Rady Narodoweta

·Boleslaw Eteruł

Prezes Rady M'lnlstrów I

,

.

Edward Os6bka-M orawski

Minister SpraWiedliwości

HeTlryk Swiqtkowski

\

·D-Z IENNIK · USTAW

RZECZYPOSPOLITE', P'OLSKIEJ

Warszawa, dnia 6 paździer~ika 1945 r.

Nr 40

1.- .

DEKRETY.

li dnia 24 sierpnia 194!i r. • d:al>szym przedłużeniu moraloriuridokalowego dlasp6łdzielni

331 '

33ł

223 - ' z 'dni,Q 29 sierpna 1945. r. ,- Prawo osobowe .

224 - li dnia 29 sierpnia 19,45 r. - Przepisy -wprowadzai~ce prawo osobowa .

339

225 - li dnia 29 sierpnia 1945 r. ", Iprawie posiępo,~ania o ubezwłasnowoLltienie

226

z dnia 29 sierpnia 1945 r. w lprawie ~oslęp.9wania o uznani. ' za zmarłego i o slwiemza.

nie zgonu

341

PGL. 222 -

OBWIESZCZ~NIE

227 -Minislra Sprawiedliwości li dnia 3 października 1945 r. o sprostowaniu błęd6w w d.'

krecie o podalku, od wynagrodzeń.

, ,,

3M

222

DEKRET

li

dnia .24 ~ierpnia 1945' r.

o dalszym przedłużeniu moratorium lokalowego dla spóldzielnl.

Na podstawie llsfawy z dnia 3 ' stycz'riia 1945 r

o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy

Rada Ministrów po(Dz.U.R.P. Nr l, poz. 1) stanawia, a Prezydium Krajowej Rady NarodoweJ

zatwlecdza, co n.ułępuJe

'

Art. t. Termin wstrzymania li moq ', samego

prawa Wykonania orzeeionych e1umbYł spółddelnl

z lokali handlowych I pł'Zemysłowych, ustalony de- '

kretem ,z dnia ó IlItego 1945 r. o moratorium lokal'Owym dla spółdllielnl (Dz.U.R.P. Nr 6, poz. 21),

e przedłutony, del«etem z dnia 7 ma'Ja 1945 r.

(Dz.U.R.P; Nr 18, ' poi. 99), przedłuta się <do' dnia

5. grudnia 1945 ,r. '

Art. l Wykonanie nlenlejszego dekretu porucza

sic: Ministrowi SprawiedliwoścI.