Dekret z dnia 26 czerwca 1945 r. Statut Oficerskich Sądów Honorowych Wojska Polskiego.

Art. 6. Oficerskie sądY ' honorowe dzielą . sIę na f

a) sądy honorowe dla oflcer&w młodszych,

.

Art. 3. § 1. Naczelny nadz6r nad oficerskImi są·

b) sądy honorowe-dla oficerów sztabowych;

. damI honorowymi sprawuje Minister Obrony Naroc) sądy ,honor.owe dla generałów.

doweJ

są

,

.

§ l. PrawQ nadzoru służy ponadto dowódcom Je..

dnostek (formacyj) I szefom sądów

woJskoWych

pr:zy

,

.

,

' Art. 7. Sądy honorowe składają sIę %\ tO człon..

ków.

'

'

.

'

. ..- -.

/

.

,

" -

- .'

Dziennik Ustaw Nr '7

--

_50&

"o~. l11

--~----~----------~~----~

Art. 8.

§ ' 1., Sądy hÓl,torowe

dla oficerów, młod- .flcerskichsądów honot6wych, a to dla :przeprowam

azych tworzy sit

,

dzenla poszczególnych czynności, a w azoz-ególnoś~

,a) przy pułkach I równorzędnych j~dnostka~h,

cł celem przesłuchalila świadków' poza siedzibą ' sąb) 'przy dowództwach samodzielnych brygad,

du proszącego o pomoc.

dYWlzfł I annll (okrtg.ów wOjskowych),

§ l. Jeżelt w miejsc;u: w którym ma być dokoc) przy komęndach garnizonów, , zaletnle od

nana Jakaś czynność, nie ina sądu honorowego

potrzeby' I uznania I<omendanta ga~nlzonu.

danej lub wyźszeJ kategorii, móże sąd honorowy

§ 2., Sądy horiorowe dl~ oficerów sztabowych

zwrócić sIt do każdego dowództwa nie nIże} dowództwa pułku (równorztdnego) z prośbą o dokotworzy 's it: '

'a) przy dywizjach) a.nnlach (ok'r tgach wojsko- () nanI~ tej czynnoścj; W prośbie swej o pomoc: praw, wych),

' .

ną, aklerowanej do Innego sądu honorowego lub

b) przy komendach wltkszych garnizonów; zado dowództwa, winien sąd honorowy wskazać, jależnie od potrzeQY ł uznania komendanta ' ka czynność ma być 'dokonaną, wzgltdnle na jakie

garnizonu.

'

. - okollczńoścI śwIadek ma być przesłuchany. §,. Sąd honorowy dla generałów tworzy się ,

, §' '.-Slld honorowy,. proszony przez I~ńny slld ho, przy Ministerstwie Obrony Narodowej (Naczelnym ' norowy o dokonanie czynności; wyznac~a dla tego

Dowództwie).

celu dwóch członków danego sądu honorowego;

> ': § 4. Rozkazem , Ministra Obrony

Narodowej, ' Tak sanlowyznacza dowódca formacfł,proszony

(Naczelnego Dowódcy) sądy ,11Onorowe ~ogą być 'przez ~ąd honorowy o dGkqnanle czynności, zależ ..

. utworzone

_

' _

nie od ka'tegorll' sądu; dla którego od,nośna czyne) przy Innych jednostkach (foiJnacjach) I do"

ność ma' być dokonaną, dw6ch ofIcerów młodszych

wó):łztwach, nit zostały 'określone w §§ t I l,

wzgltdnle sitab.owych:-Wyznaczenl w ten ap osób 0- '

b) dla k1łku .tednostek ~ (fom18cfł) łącznie.

ftcerowle, dokonUjąc 'zlecone Im czynności, stosulll . "

, Art. 9. W razie służbowego przeniesienia oftce- ' sIę zasadillcżo do wskazówek prośby o pomoc prawre do ~nnej , formac}1 Oe~nostkl), powodującego ną: Mogą oni Jednakże stosownie do _~kollcznoścł,

.łmlant w.łaśclwoścl oficerskiego ,' sądu honorowego,

utaWmo~ch ' przy prteprowadzanluzleconej Im

rO%!pOczęła sprawa ma być przekazaną sądowi ho- ' czynnośCi, rozszerzyć tę czynnoŚĆ także na okoftorowemu właściwemu dla tej Jednostki (fonnacjl),

lIcmoścl w8tne dla sprawy, e w prośbie q pomo~

której dany oficer został przenleslo:ny.

' prawną nie wymienione.

"Art. 10. § 1. W-przypadkach łączności sprawofl-§ 4. PC6'Wadzący dochodzenie mOgą slęs.wra·

cerów stopni nlższyeh ze sprawami oficerów stopn'l cać do poszczególnych osób również w- drodze pl1Vyższych właŚCiwym Jest sąd' dla oficerów wyższego ' semnef o udzielenie pisemnych wyjaśnleń,pQłrzeb. . stop,nla.

/

"

nych sltdowl ponorowemu. , . § l. One oHcer z powodu awansu ;PTzeszedł

. Cło kOrpusu' oficerów . sztabowych albo oficer ' uta- .

Rozdział V.

bowy do korpusu generałów, sprawa winna być

oHceqklch ułdów

przekaza.na właściwemu oflcersk.Jemu sąoo~rl honorowemu , dla oHcerów sztabowych albo sądowi hoh Q. n o r o w y eh.

norowemu , dla generałóW

Art. 14.§ t. Członków oficerskich aądów hono: '

VI lIoścl określonej wart. ,7 wybiera na p1'zerowych

Rozdział III.

, Ciąg Jędnego roku ogólne zebranie oficerów pełnlll­

Sp'oi'y komp et~n c yfn e

,wyz ,l iaeze: cych czynną służbę, którzy podlegają danemu sądo­

ni e aą d ,u.

wi honorowemu. spośrócł tychze oficerÓw. '

§ 2. Udział ,' każdego oficera w. takim zebraniu

, Art. 11. Spory o właŚciwość ml~zy poszczególJest obowiązkiem służbowym. ,'

nymilądami honorowymi rozstrzyga w5pólny -przeArt. H. § 1. Wybory -odbywają alę na zarządze­

łożony fonna<;yJ (Jednostek), ' przy których dane sądy honorowe ,są czynne.

.

nie dowódcy formacji, przy któreJ oficerski Iłłd ho, Ari. U. 'MInister Obrony Narodowej (Naczelny norowy 'ma byt utworzony.

Dowócka) lub dowódca amII może ila prośbę obł l. Ogólńe zebraIile oflcer~w wybiera spośród

wtokmego lub na wnI05ek Je.go przełożonego, po- .Iebleprzewodn'czącego.

'

'la4aJącego Jlprawnlen:la dowódcy' dywiZji (równoł 5. , Wybory Odbywa'łt się w drodze tajnego, '

rzędnegQ) albo teł z urzędu przekazać z ważnycn

pisemnego I bezpośrednlelło głosowania.

,przyc;;zyn sprawę do rozpatrzenia ' fnnemu ' sądoWI

ł 4. Udział w głosowaniU Jest obowlltzklemałuibowym.

'

,

honorowemu tej nmej kategorlI.

,

ł 5. Do watnoścl wyborów pottzebnYm Jem, aże­

Rowlał ' IV.

. by wzięło w nich udział przynajmniej trsy czwarte

oficerów; uprawnionych do głos()Wanla . •

Pomo'c prawna.

§, 6. Kandydatury może ~gła!zat ka!dy up'raw- .

, Art-15. '§ t. Oficerakle l4<Iy hońorowe 'lluprawDIony do IIOIOW6018.

. Iłlonedo korzystania .I pomocy prawnej IIIlnych O"

~I ,. Za wybranych

uwata tlę łych, ofłcer6w, kt6- ,

-

• I

do

~

~

-'

'

.'

,

,

,J.-' . '''--'

v .

Poz. ':U7

Dziennik Ustaw Nr 31

.-

•

I

rzy .otrzymali .naJwiększą Hość głosów, .CO IlatmnieJ

§ ~ Wzięcie udziału w tym zeoranlu' członków

Jednak więceJ niż połowę ważnych .głQsÓw oddanych.

sąau hO'nO'rO'wegO' oraz ~ głO'sO'wanlu jest O'bO'wiąz­

Gdy l'. . powodu rozstrzelenia głosow nie został wy~

kiem śłużbowym.

brany cały skład sądu, przeprowadza się dla brakuArt. 2,1. Skład sądu hqnO'rowego po tegO' ukonjąceJ ilOścI ponowne głosowanie na kancJydatów, . stytuO'wanlu się O'głasza w rO'zka·zie dO'wódca Jedktórzy' w poprzednim głosowaniu nie uzyskali pnenostki (fO'rmacji), przy której sąd honO'rO'wy 1stniepisanej większoścI głosów.

Je, Jalc również w rozkazach przez siebie wydąwa,

Art. 16; ·W .razie zdekompletowania oficerskIe- . nych dO'wódcy tych fO'rmacyj, których oflcerO'wie

gó sądu honorowego mają być zarządzonę wybory przydzieleni zO'stali dO' sądu hoqorO'wegp, Istnletą­

uzupełniające na resztę Qkresu, n'~ Jaki pozostali . cegO' przy Innej jednO'stce (fO'rmacji).

członkowie śądu honorowego są wybrani, przy zaArt. 2%. § 1. Of,icerskle 'sądy hO'norO'we 'orzekastosowaniu postanowień art. 15.

Ją w składaćh , pO' trzech członków, wyznaczanych '

Arł. 17. § 1. Pełnienie funkCji sędziego w oficerkażdO'razO'WO' do danegO' składu przez przewO'dnlskim-sądzie' honorowym jest Qbowiązklem śłużboczącegO' sądu hO'noroweeO' spóśród O'gółu członków- '

. ·wym. Oficer wybrany może nIe przyjąć wyboru lub tegO' . sądu

zło"żyć~ mandat jedynie z przyczyn wymienionych w .

§ 2. W składzIe· sądu honO'rO'wegO',któremu nie

nmleJszym śtatucie.

przewO'dniczy przewodl}lczący sądu lub jegO' za§ l. Ponowny Wybór na sędziego sądu Ilono- stępcal przewO'dn,i czynajstarszy stopniem . I wrerowego po upływie kadencji jest dopuszczalny.

klem członek danego składu.

'§ 3. Of,lcerowl, który co najmniej przez dwa bezArt.... %3. Od udziału w ch~rakterze sędzIów w

poŚrednio po sobie następujące lata pełnił funkcję

danej sprawie honorowej są wyłączeni

.sędziego w oficerskim sądzie honorowym, śłuży praa) . małżonek, krewni obwinionegO' w linII prO'wo nleprzyfęcia · ponownego wyboru. O Ile po upłr- .

stej I w linII bO'cznej do czwartegO' stopnia

wie roku od rlieprzyfęcia ponownego wyboru ofl.cer

oraz powlnO'wacl dO' drugiego stO'pnia,

_

taki zostanie znowu wybrany, nie Qloie on już nie

b) O'soby,które były .lub prawdopO'dO'bnie bę- . przyjąć mandatu.

'

. .

'. .

dą śłuchane JakO' świadkowie"

•

Art~ 18. Prawo wybieranIa ~ł(;mków oflcerskle- '

'c) podwladnl obwinionegO' oraz jegO' bezpO',go sądu hónorow~go nie służy

średni prźełQżenl, '

a) 'ofiCerom, przecIwko którym toczy się PO'd) OSO'by, które wnlośły. doniesienie w danej

stęp owanie karne lub hO'nO'rO'we~

sprawie,

.

b) oficerom, O'dbywaj ącym orzeczO'ną wyroe) osoby, które były rzecznikami strO'n W da ·

ki em są dowym ka rę pozbawienia wolności,

nej sprawie. .

c) O'ficerom zawleszO'nym w służbie .

Art. %4. CzłO'neksądu hO'nor'O'wegO' może żądać

Art. 19: Nie mogą być wyblarani do O'ficersklch . wyłą cienia go O'd pełnienl afunkcU sędziego w dah el

sądów, honorowych

sprawie również I z Innych przyczyn. Wyłączenia

a) Minister ObrO'ny NarodO'wej (Naczelny DO'- PO'szczególnych sędziów może również- żą da ć O'b, \vódca WO'jska PólskiegO') I jego z astęp cy,

wfniony. PO'. zgłoszeniu żądanIa wyłączenia ma od~

b) Szef Sitabu Głównego I f~ o zastępcy,

.....

nO'śny sędz ia wstrzymać si ę O'd ' wszelkich czynności

c) Naczelny Prokurator 'WOjskowy,

.

. w danej sprawie, at dO' decyzJI przewO'dniczącego w ,

dl przełoi011Y fO'rmac jl' (jednostki). przy której kwestii wyłą c z enia.

dany są d honorowy ma funkcionow ać oraz .

Art. 25. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga ostaOSO'by, którym w myśl art. 3 § ' 2 ' służy~ pr awo

tecznie przewodniczący składu. '

nadzorp' ·nad danym s ą d em honorowym,

Art 26. ' Na członka ch sądu hO'norowegO' CląZy

e) oficerowie rezerwy I oficerO'wie posp.olitegO'

ob Qwiązek ;lachO'wania tajemnicy faktów, o ' któruszenIa,' nie pełniący służby czynnej,

.

- f) oficerowie, którym Vi myśl art. 18 nie służy rych dowiedzieli ' .si ę z tytułu wykonywan~a · swych

prawO' w.ybleranla czło nkó w O'fi c e r ~ !deg o są- ' czynn ości w sądzie hO'nO'rowym.

du hO'nO'rO'wegO'.

'

Rozdzl/lł VII.

Rozdział

VI.

S w I a d k o w I e.

.,

\

UkonstytuO'wanle

się

oficerskiego

. s 'ądu · ho~O'rowe&o.

'

.

Art. 17. Stawienie się na wezwanie do sądu h'onor O'wegó w charakterze świadka fest ohowląźk i em ,

, Art. 20: § 1. Po dokonaniu wyborów są d hO'no- służb owym.

Art. 28. § 1. Od obo~,i ąz ku złoż enia zeznań mO'rowy zbiera s} ę 'bezzwłoc~nie PO'd przewodnictwem ,

nafstarszego słO'pn'jem I wiekiem ofi cera ze swego gą si ę uchyli ć Ibałźonek krewnI obwiniO'negO' w 11-.

grona I wybie~a w SPO'sób' PO'dany wart. 15 spo- nil prostej i w linii boczoeJ d,o drugiegO' stopnIa. , '

§ 2. , O Ile św i a dek ma być przesłuchany na 0śró d ~ficerów natstarszych stopn iem przewO'dnlc7-ą ­

cego., s ą d u I jego zastę p cę , a sp0.~ró d . O'fi cerów mło d ­ koliczności , CO' do których zwi ąia ny jest obO'wląz­

s?:ych stopniem .:..... ,sekretarza ~ W 'razie równej il~ścl . ki em talemnicy służbow ej , prz esł u chanie go na te

t!} ,,~ów rozstrzy!!a wi ek

.

okO'licZl~Ości- może,nastąpić tylko o tyle; ,Q ile .zO'sia.

/

.

"...... •

Ozlennlk Ustaw ,Nr 37

-

nie on z ' teg6 ' ooowiflzku- zw~łnlOIiy pr~ei pQwołaną do "tego władzę~

' - ,

-. .. .

. Rozdział VlII.

gotowawczew składz'ie określonym wart. II ćelem

rozstrzygnięcia ,kwestil

a) właściwości oficerskiego sądu honorowego, b) umorzenia sprawy z braku podstaw do śdgania"

' ,~

,

c) potrzeby przeprowadzenia dochodzenia ce, lem ustalenia stanu faktycznego sprawy,'

<I) skierowania sprawy do dyscyplintlrnego po

stępowania,

,

' e) skierowan,la sprawy do prokuratora wojsko~

wego,

f) skierowania sp!awy na rozprawę ~du ho-

Art. i9.§ 1. Oficer oddany pod'sąd honorowy

mot e przybrac sobie dla obrony rzecznika.

§ l. Rzecznikiem może być - niezależnie od

p'osladanego stopnia - każdy oficer. "

§ 3. Przyjęcie funkcJi rzecznika zale~y od woli

' 'Oficera I nie Istniejeżaderr obowiązek podejmówanoroweg,o~

nla \ slę tej funkCji.

g) potrzeby wezwania na rozprawę świadków

Art. 30. Jako rzecznicy nle mogą stawać

'

a) czło,nkowie tego sądu . honorowego, . przez l sprowadzenia dowodów.

Art. 35. § t. Z posiedzenia przygotowawczego

który sprawa będzie rozpatrywana,

b) osoby, które były lub prawdopodobnie bę­ sp.orządza S!«: protokół, który podpisują wszyscy

członkowie danego skłądu.

,

(ją wdanej'spraw.!e słuchane w charakterze

,§ l. Rozstrzygnh~cla , na posiedzeniach przygo. świadków,

,

towawczych zapadają w formie umotywowanych

c) podwładni obwinionego,

_'

d) oficerowie, ' pr'Zeclw którym toczy się postę- postanowień.

, Art. 56. § 1. Po powzięciu postanowienia, zapowanie karne lub honorowe;

;.

rządzającego przeprowadzenlę doch~ehla, przee) oflcerówie ' zą~vleszenl w służbie.

Art. 51. Ofiarowanie I przyjmowanie wynagro- 'prow'adzl Je członek tego składu, który rozpatrywał

, dzenla w· Jakiejkolwiek formie za pełnienie funkcJI , sprawę na -posiedzeniu przygotowawczym, wyznaczony ' przez przewodniczącego składu.

rzecznika jest nledopuszczalrte.

§ l. Sędzia pro\Vadz1!cy dochodzenia spiSUje ze

Art. 3%. § 1, Rzecznikowi służy , od chwili odda- ,

nla oficera pod sąd honorowy prawo przeglądania swych czynności protokół, który winien zawIerać '

datę, miejsce I ,przebieg dokonaneJ czynnoścI. ProżnaJduJących się w sądzie honorowym .akt odnośneJ

tokół ten ' ~Inlen być podpisany przez zeznającego

sprawy, sporząd~ania z nich odpisÓW w obecności

,

Jednego z członków sądu hOnorowego I prawo do I pr9wadzącego doch(')dzenle.

Art. 37. § ' 1. ' Sędzia ' przeprowadz'8fący dochoczynienia wniosków w .sprawle.

,

§l. Na rozprawie rzecznik stałe ran'm z ob-' dzeniaprzedstawia Ich wyniki w pisemnym sprawozda,n lu 'składowi sądu honorowego.

WInionym, może stawiać w Jegó Imteniu wnioski .

a w razie nieobecności zastępuje go.

§ l. Skład sądu honorowego rozpattuje wyniki

dochodzeilla na posiedzeniu przygotowawczym, po

' Rozdzfał IX.

czym wydaje umofirwowane pOstanOWienie; czy spra-

-,

,

Poz. ~11

310

.

P o s tę p o W 8 n le p TS ed O f I c e r s k l ni I

: : In:le:~:~~~~:~~:~:z~zfz~~~~z;~:ż h~f~~;;:~;

są d a m I h o n o r ci w y m J.,

mll być oddany pod sąd honorowy.

Art. 53. § 1. Oficerskie ' sądy honorowe 'P'~~~~ •

§ 3. Jeżeli nastąpiło oddanie oficera pod sąd'

naJIl postępowan1e

"

hońorowy, może. skład , sądu honorowego postawić

, a) na rozkaz właŚclwego dowódcy,

wniosek o zawieszenie odnośnego oficera w' czyn-,

bl' na skutek postanowienia sądu wojskow ego

nośCIach służbowych.

lub prokuratora wOiskowego, w szczególnoś- ,

- Ąrt. 5g. § 1. Odpis postanowienia, przewidzi a- '

ci w sprawach, w których przedw oficerom

nego wart. n § 2, przesyła ptzewodnlcząćysądu ,

było prowadzon'e postępowanie karne, bez

obwinlouemu I Jegopn:'cłozoaemu . .

względu na wynik tego postępowania, o ile

§ 2. Od chwili oddania oficera' pod sąd honow d ziałanju lub zaniechaniu oficera można rowy przysługUje mu prawo przej:llądanla a~t . odsię dopatrzeć naruszenia godności lub . ho.

nośnpJ sprawy . I sporządzania z nich (ldplsów w onoru,

~

. ""\ becnoścl Jednego ,z członków sądu honorowego oc) na pisemnąslcargę oficera dotkniętego w raz' Pt:.awo str. wlariia wniosków w związku ze spra-, ·

wą.

.

··

~

swej godnOŚCi I honorze,

d) na skutek czyjegokolwfek doniesienia o taArt. 59. Po powzięciu postanowić'riia Q skierokich czynach oficerów, które zdanlem ,wno- waniu sprawy na rozprawę przewodnlcz{icy sądu

szącego , doriieslente .tanoW1ą_ naruszenie . honorowego w po~ozumlenlu z -dowódcą Jednóstkl

' godności lub honoru.

(formacji), przy 'któreJ funkcJonuJe, wyznacza ' ter..

§ 1. O wszczęcllJ, postępowania przewodniCz.ący , mln I mieJsce rozprawy, wzywa na nią obwinione.

sądu zawiadamia właściwego dowódcę.

go I świadków, zarządza sprowadzenle.lnnych dO-1

Art. , 34. Przewodnlcz~cy oflcersldego sądu ,ho- wodów, zawiadamia o dniu I miejscu rozprawy prze· ,

norowC12o skIerowuJe sprawę na posiedzenie 'przyłotonego obwInionego oraz wyznacza &kład iądu~

•

.

-.

I

.

•

.,

,

. .Dzlennlk "Ustaw Nr ~7

.nl

, Poz. l11

który )lla ~rzeka{w tej spraWie. powyhz. wetwaArt• .a. § t. Głosowanie odbywa się w ten Sposób. że

nIe na!tę):nije w drodze rozkazu wyżej wymIenIone-sędzIowie stopniem' I wiekiem młodsi Słosują przed

80 dowódcy JednostkI (formacJI).

starszymJ. Przewodniczący oddaje swój głos Jako

Art. 40. § 1. Rpzprawr przed oflcenklm sąosta1nl. Zadnemu z s~d:dównie wolno uchylić się

dem honorowym 'są jawne dla oficerów równy.ch

od głosowani!).

~

.

ł wyższych stopniem od obw,lnionego . . 'Sąd (może

§ l. Najpierw glosuje się nad kwestiami wstępnyograniczyć Jawność rozprawY do pewnef 'kategor.ll , , mi. lak np.:- czy sprawa m!) być odstąpiona sądowr

osób lub Ją całkowicie wyłączyć. a .w inlen to uczy- wojskowefuu._ czy zachodzi potrzeba - uzupełnleni.a

nić na' wnl'o sek dowódcy Jednostki lub p'rokurato- dowodów itp .• po czym JeżeLI nie zapadnie postano '

· . ra' w01skowego.

.

. wienie odr~zające 'ro~prawę. sąd honorowY gło§- 2, Cała rozprawa w sądzie honorowym odsuJe nad kwestią winy. a w razie uznarnla,. winy _

bywa się w obecnoścI opWlnlonego I Jeao _rzeczn!nad kwestią kary. Wyniki tego głosowania stanowią

ka. bezpośrednio I ustnie.'

podstawę wyroku sądu honorowego. Jeżeli kilka Art. 41. § t. Przeciw obwJnlonemu. którY mł- ' czynów lub ~aniechań śtanowl przedmdot POstępo­

mo należyte,g'O doręczenl'a mu' wezwanł-a nie stawił . wanla honorowego. co do każdego z nich głosuJe .

się na rozprawę I przed tej oabyc1em nie ~ uspra. · się osobho.

,

..

wledHwI ' dostateczn!e swego niestawiennictwa. mo§5. Wyrok zapada większoścIą głosów I winien

te być rozprawa przeprowadzona ' zaocznie.

. być podp isany przez wszystkich sędziów orzekaJą§ l. O -Ile obWiniony przed odbYCiem ,rozprawy

cych.

· usprawiedliwI dostatecznie nlemożnooć ~ swego star

. § 4. Sędżla pozostający przy odrębnym zda.m u

wlenla sIę n.a nią; a zarazem wystąpl . z prośbą o wyco do winy lub kary z.gła sza Je na plśmie.Zgł(;szo!1e

znaczenie Innego tęrmlnu rozprawy. przewodnlczązdanie odrębne dołącza się dQ akt sprawy.

cy sądu honorowego może przesunąć. termin rozArt. 49. Wyrok . sądu hOillor~wego winien stwler.

prawy na lńny ' dzleń .

', .

. dzlć

'

'-,

. § ,. Powyższe przepisy mają być ~ieszczone

1) ze obwiniony nie fest winien naruszenla- ho.

na wetwanlu na rozprawę. wysłanym do obwf.nlonoru lub g odnOŚCi oficera, albo '

'

nego·

l ) że obwiniony Jest . winien naruszenia honoru

Art.4%. Sprawa. w której nastąpiło oddanIe oficera

lu}} godności oflcęra przez . dopuszczenie si,

· pod sąd -honorowy, mofę być załałw.f.ona tylko I?o

oznaczonego cz}'\nu lu.b ·zanlechanla, "z.a co zo",

.

P rzeprowadzenłl.l rozp.rawy.

staje u k arany-w sposób przeWidziany w ,art. SS.

Art. 43. Rozprawę otwiera przewodniczący sądzą~

-eego składu. Po odczytaniu post.a nowlenla oddające;

Art ~O. Po naradzie przewodniczący w obecnQścł

go obwlnlo-nego pod oficer5kl sąd honorowy prze- sk~adu <?rzekaJącego ogł. asza, Jawnie wYrok. lo

wodnICzący poucza obWinionego o przysługującym

Art. n. Z prżeb:legu rozprawy sporządza protokół

mu' prawie zgłoszenia wmosku o wyłączenie sęoficer wyznaczony przez·prż~w.odnlczącego. W protó~ '

dziego .oraz stawiania, wnl05~ów codo postępowa- kóle podaje sIę datę. czas 1 mieJsce odbycia rozpra""

nla, a w. szczególnoścI co do przeprowadzenia do" wy. oznacza się sąd i Jego skład osobowy, r;~zwlsko

wód ów.

obWinionego I jego rzeCZnika, określenie sprawy

Art. 44. Po 7..łQienłu wyJaśnień przez obwinionego ' I przebieg wszystkich czynności sądu w czasie roz,; '

przesłuchuJe się świadków wezwanych na rozprawę

prawy. Protokół podpisu1e przewodnlczą'cy I oficer

Jak Ina rozpraWie powołanych, o Ile sąd uzna okospisujący protokół.

.•

licznoicI, na które clśwladkow.! e zo~taJą podanI. za

Art. 5~. Każdy wyrok sądu honorowego musi zabtotne ' dla wyjaśnienia sprawy. Przewodniczący

wlerać

.

może r4wnlei zarządzić przesłuchanie na rozpraa) określenie. sądu honorowego -I wyin.len,lenłe

wie śwIadków. mi których obwiniony nie powołał , '

członków sądu. którzy brali udział w rozpra&łę, Ponadto mają być na rozprawIe odczytane do. wie,

. ~

kumenty. potrzebne dla wyjaśnienIa sprawy.

b) wymłehrlenle ' obwinionego oraz zaznaczenie. '

Art. 45. Po przeprowadzeniu postępowania dowoczy rozprawa odbyta się w jego obecnoścł

,~ dowegoprzewodniczący udzlelll ' głosu rźecżn,lkowl oraz czy był obecny rzecznik, .

a na stęjmle obwinionemu

c) datę I miejsce rozprawy I wydania wyroku. - . Art. 4G. Rozprawę zamyka przewodniczący, po

d) decy'zJęz art. ' 49 'Pkt 1 lub 2 !=oC do winy.

czym s-ąd udaje 5lę Da tajną naradę; nll ' której obecw · wypadku ztlrt. 49 pkt . l karę. którą sąd

nI są wyłącznie członkowle orzekającego 'skład\!. honorowy wymierzył,

.

Aft. 47: § 1. Przewodniczący otwiera naradę wzywae) uzasadnienIe wyroku,

Jąc członków sądu, ażeby Jako ludzIe honoruoddalr

f) podpIs przewodniczą cego t członków "kładu . .'

swe głosy bezstronnie wedle oDowiązkul sm:nlenla. '

orzekaJącego.

'

"

§ l Następnie ' ptzewO'dniczą6Y. nie wyJaWiaJąc ' Art. 53. Wyrok z uzasadnlenlemrnaoyćw ciągu 3:ch

swego zdanIa co do wyn~ków postępowonla. przed- ' dnr od ogłoszenia sporządzony ' na ,plśmle w formie

stawia sprawę krótko I zwięźle I podnosł-tstotne Le' w aft. 52 prZepisaneJ. mu5! byćJaknaJrychlef doręczo_

szczegóły. qecyduJące dla osądzenia sprawy. 'Po wyn)'.w odpIsie obwinionemu oraz tegoż przełożone~

'3owledzenlu się sęd~lów odbywa ' się "łosowanle.

mu, który ogłasza go w rozka~le of!fers~lm. WyI

. .•. ~-

"

-..

.'

"- , .

,

\ '

•

roz. l~?

DzIennIk Ustaw Nr 57

rok

wymagający zah~ierdzenia (art. 56)

, aię w rozkazi.e po jego · zatwIerdzeniu.

ogłasza

.Art. S4. WyrokI I postanowienia oficerskiego s,ą­

'du honorowego- oraz posła'nowlenia j>rzewodnir.zą- ,

' cego niepodlegająiaskarżeniu. ,

K'a r y.

sąd

następujące kary

•

honorQ.w~

Wznowlenie postępowania

w.e g o o r a z d a r o w a n I e l li b

nIe kary.

honorołagodze-

Art. S9. § 1. Jeżeli wyjdą na Jaw nowe okoli~z­

Rozdział X.

Art • .55. § 1. Oficerski

Rozdział XII:.

wymierza

ności, na ,podstawie których przypuszczać należy,

że skazanemu oficen>wi stała się krzywda, należy

zarządzić wznow,ifmle prawomocnie ukończonego

postępowimia honorowego na Jego żądańie albo na

żądanie Jego rzecznika , lubustąwowego' za stępcy,

a) - upomnienie,

a w razie jego śmierci na żądanie jego dzieci, żony,

b) naganę.

,

rodziców lub Jednego z oficerów teł Jednostki (for§ 2. OHcerskisąd honorowy może wystąpfć do

macji): do której zmarły w czasIe wydanl!i skazu.... łaściwego ' qowódcy z; wnioskiem o: •

Jącego wyroku należał. .

.

a} pominięcie w przedstawieniu do aw~nsu,

b) obniżenie o jeden stopień wojskowy,

§ 2. Wnioski o wznowienie postępowania na . korzyść skazanego rozstrzyga oficerski sąd honprowr

c) skierowanie do oddziału .karnego na okres do

, dwóch m1esięcv,

.

na posiedzeniu przygofowawczym umotywowanym

postanowIeniem. '

d) degradację"

.

e) degradację I wykluczenie na zawsze z korpusu

, Art. 60. ~a nie~orzyść skazal,1ego oficera dopuoficerskiego.

5z.czalne Jest wznowienie postępow-anla na żą~anle

, §- 3. Wnioski, określone w .§ 2, mogą być ppłą­

co nafmnleJ truch oficerów tel Jednostki (formaC%one z karą nagany. '

cjl); do któreJ skazany w chwili wydanIa wyroku

Art. 56•. § 1. , Wyroki sądów honorowych, zawienależał, oraz na żądanie właścIwego dowódcy .lub

raJące wnioski, wymienione wart. 55 §2, stają się

prokuratora woJskowego. WznowienIe może nastą­

prawomocne dopiero po uwz gl ędnIeniU łych wniopIć tylko wtedy,

Jeżeli,. obwlnle~le dotyczy czynu~

aj<ów przez Ministra Obrony Narodowej (Na(;zełne~

wobec którego dalsze pozostawan,le obwinionego

go Dowódcę), wzg1ędnie p9wymierzenlu przez nIe- Vi korpusIe oficerskim Jest nIedopuszczalne, a wy_

'

go kary.

szły na · Jaw nowe dowody, ktąre albo same przez

§ 2. W przypadkach określonych w § 1 sąd hosię albo w połączenIu-z poprzednimI mogą służ'yć .

norowy przedkłada akta sprawy wraz z wyrokIem

do udowodnIenIa zarzutów, stanqwiących przed· '

drogą łużbo\vą przez dowódcę JednostkI (rOnnaptio,t obwInienIa. Ządanie takle jest dla sądu honocti) przy dołączeniu opinii przełożonych MInIstrorowego wiążące.

wI ' Obrony ~arodoweJ (~aezelneIllu Dowódcy).

Art. 61. O Ile sąd :honorowy p{)stanowi, że · po§ 3. ]eżdi Minister Obrony Narodowet (Naczelstępowąnte ma być wznowione na korzyść skazany Dowódca) nie uwzględni wniosków określonych

. "-<.,, nego lub o Ile wznowIenia postępowąnla na lego

,wart. 55 § 2, ani też sam kary nie 'wymierzy, 'wów- ' niekorzyść ~ażąda uprawniony do tego w myśl art.

czas sprawa zostaje skl~rQwana z powr.otem 110 są­

60, zostaje przeprowadzona ponowna rozprawa.

du honorowego, który wydał oneaenie, lub do

Art. 6Z: § t. Po rozprawIe sąd honorowy, wydaje

łnnego sądu honorowe-go, wyznaczonego przez MInowy wyrok, który albo ·utrzymuje w mocy , wyrok

nIstra Obrony Narodowej {Naczelnego Dowódcę)_

poprz-ednl albo uchyla gą całl<owlcle lub czę~ lowo

(arL 11) dla pon,ownego

orzeczenia co do kary. .

.

r orzeka na nowo w sprawie.

§ 2. W razie wznowienia postępowanIa h~noro­

Rozdział Xl.

wego na korzyść skazanego, sąd honorowy nie mo- ,

W y k o n a n i t , w Y rok u. ,

że orzec kary surowszej, · aniżelI kara poprzedn10

wymIerzona.

.

Art. 51. Kary Prawomocnie orzeczone wP1suje się

§ 5; Odzyskanie stopnia oficerskiego; który skado ewidenCji i listy kwalifikacyjneJ danego' oflcęra

zany posiadał przed WyrokIem 'skazującym, wymaoraz· do księgi kar ( wykonuje sIę w drodze służboga zatwierdzenia Ministra Obrony~ Narodowej (Nawej.

•

'

Art. 58. Kara upomni'en'Ta ' l nagany zostaje 'puszczelnego Dowódcy). W tym wypadku maJąodpowiedn1e ~asbsowanle przeplsy . art. 56. ·

.

.

czona w niepamięć I ulena wylcreśleniu, Jeżeli od

orzeczenia ich minęły · dwa lataj a skazany oficer

Art. 63'. § 1. Oficerski sąd honorowy .może skatym czasIe ponm,vnie ukarany przez

nie został

zanemu darowac lub złagodzIĆ' orzeczoną przez

oficerski sąd honorowy, Kara pominlęci.aw przed- ' sieble karę, o He skazany zasłuży na to nienaganstawienli do awansu I 'Obniżenie o· Jeden stopIeń . nym zachow!,\nlem się I wzorową służbą, a od ciasu

wojskowy ulega ' wykr eś!eni uz ch w ilą awansu oficewydania wyroku upłyl)ęło w czasIe wojny najmnieJ

ra do ·wyż'szeg,o stopnia. Kara sk;lerowanla do odtrzy miesiące, a w czasie pokotu co najmniej sześć

, działu karnego ulega wykreśleniu, jeżeli od onemiesięcy.

czenia jej minęłY' cztery lał a, a skazany oficer.. ąle

§ l. Postępowanie w. tej spta~ie może · być

loslał w tym czasie ponownie ukarany •

wsu:zetetylko na wniosek dowódcy fe~ń()stkl nieł

,

w

. \

'.

....

.-

,

l',

I

." ...

'

/'

•

Dziennik U ~t[lW Nr 37

•

; " I.(; J Ć1 0\', vf!cy pułku (równorzędnego)

lub na pisemny wniosek co najmniej trzech oficerów l odby\.... a się przy odpow'i ednim zastosowaniu przepisów

art. 62 §§ 1 I 3.

§ 3. Wyrok oficerskiego sądu honorowego, -d arujący lub Ja gadz ą cy karę,

ogłasza sIę w rozkazie oficerskim właściwej jedn ostki I wpisuje się Ido

ewidencji. "

.

Rozdział XIII. ,

Uchyl.ante

wyroków

Poz. 217 r 21&

313

!

p o s t a n o w e ń.

Art. M. § 1. Hinister Obrony Narodowej (Naczelny Dowódca) może z urzędu lub na wniosek

osób, którym w myśl art. 3 § 2 slużyprawo nadzoru nad danym sądem hO)1orowym, albo na wniosek - zainteresowan~o oficera, złożony w drodze

służbowej, uchylić każdy ,wyrok lub postanowienie

oficerskiego sądu honorowego, w wypadku stwierdzenia raż ą cego naruszenia przepisów niniejszego

statutu w p o stępow a niu lub orzekaniu oficerskiego

sądu h onorowego albo j eże li wyrok lub postanowienie op-jera się na oczy'wistej pomyice.

§ 2, W .razle uchyleni a wyroku lub postanowienin Mi nister Obro ny Naro dowe j (Naczelny Dowód·

cal skierOWUje sprawę do sądu honorowego, który

wydal wyrok lub p o ~.tanowienle albo też do Innego

sądu tej samej kategorii cel em ponownego rozpatrzenia I wydania ponownego wyroku względnie

postanowienia.

Rozdział

XiV.

S'p l' a w o z d a n i a 'z d z i a ł a l n o ś c i . o fic e r s k l c h 5 ą . d ów.

Art, ó5. Przewodniczący oficerskiego sądu , honorowego lub jego zastępca składa na ogólnym ze-.

brariiu oficerskim zwołanym dla dokonania wybo-.

rów (art. 14) sprawozdanie z· działalności sądu ho ..

noroWego za okres czasu, Jaki upłynął od poprzed.

nich wyborów.

Rozdział XV.

P t"z e p h Y koń c o w e.

,

.

Art. 66. Dekret niniejszY"'Wchodzi w życie z dniem

ogłoszenia.

,

f

Arf. 67. Z dniem wejścia w życie niniejszego dekretu tracą moc obowiązującą dotychczasowe przepfsy dotyczące oficerskich sądów honorowych.

Art. 68. Wykonanie nIniejszego dekretu porucza

się Ministrowi Obrony Narodowej.

Prezydent Krajowej Rady Narodowe,.

Bolesław Bierut

'

Prezes Rady Ministrów

Edward Os6bka-Morawskl

Minister Obrony Narodowej

Michał Zymierski

Marszałek Polsld

218

DEKRET

z dnia 26 czerwca 1945 r.

Statut koleżeńskich sądów sz eregowych Wojska Polskiego.

Na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r.

o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz.

U. R. P. Nr 1, poz. 1) ' Rada. Ministrów postanawia,

a Prezydium Krajowej Rady NarodoweJ załwler­

(lW, co ne~tępu jc

RozdzIał

I '

r z e p i s y o a ó l ri e.

Arł. 1. KoleżeńskIe są dy

szeregowych' są orgaZadaniem lc~ jest

st ,'1 Ć na c;traży porządku I karnoścI żołnIerzy, ich

c).':,:1 1 godności, oraz stan owi ć w ten sposób p'om~c

rlla dowódców w utrzym aniu dyscypliny.

Art. t. Koleżeńskie sądy szeregowców rozpatrui q~prawy szeregowców, 11 kol eżeń ski e sądy podoflCn"')V1 sprawy podoficerów, którzy postępowaniem

s~ ')'1n lub zachowaniem . si ę naruszają porządek

l c1 yscyp linę wojskow ą lub obr a żaJą cześć t godlI)!):": żołnierza polski ego.

Ad. 3. Ilekroć statut niniejSZY używa w zna'czenit ogólnym okre śJeni ę "koleżeńskie sądy ezerego~ ;: ·:h ",

mają odnośne przepIsy za sło sowanle za"'., ó;v no dó k ol eż.cńskich s ądów szeregowców'; jak

do koleżeńskich sądów podoficerów.

nem

społeczności

żołnierskiej.

Art. 4. Przy rozpatry_waniu spraw koleżeńskie Sildy szeregowych stosują przepisy niniejszego statutu,

oraz kierUją się wyłącznie poczuciem obowiązku

żołnierskiego I sumieniem żołnierskim.

Rozdział II.

Organizacja I właściwość kole!eń­

skI c h s li d ó w s z e r e g o w y c h.

Art. ~. (1) KoleżcMkie sądy szeregowców tworzy się dla szeregowców i starszych szeregowców

w kompaniach I równorzędnych pododdZiałach

(bateriach, szwadronach I ł. p.).

(l) Koleżeńskie sądy podoficerów tworzy się dla

podoficerów w. batalionach l równorzędnych oddzi ała ch.

(3) Dla szeregowców

starszych szeregowców,

którzy pełnią służbę poza swoim pododdzIałem oraa

dla podofi<;erów, którzy pełnIą służbę poro ·swoim ',

oddziałem,

mogą być rozkazem .dowódcy pułku

(lub .równorzędnego) albo dowódcy garnIzonu w

mi arę potrzeby tworzone osobne sądy koleżeńskie.

Arf. 6. (1) K<oleżeńslde sądy szeregowych skła­

dat ą się z 5-olu członków, Wybranych na ogólnym

zebraniu szeregowców pododdziału względnie pod·

I

RZECZYP OS .I~ OL i T E J PO LSK I'E J

.

• -

..

.'

lo ,

Warszawa, dnia 26 wrześn;i a 1945 f.

TR E S C

DEKRETY

Poz.: 217- I dnia 26 częrw9a 1945 r. Sfatut oficerskich sądow honorowych 'vVoj!lka Polski ego,

218- I dnia 26 czerwca 1945 ' r. Statut kol:eżeń skich sądów szeregowych Wojs ka Pol ski ego.

219 - z dnia 26 czerw'ca 1945 r. Woj~kowe przepisy dyscyplinarne" , . •

307

.. 313 '

il U, .

=====================================,~============================~

'/

217

.;' ."

DEKRET

z dnia ,26 czerwca 1945 r.

, Statut '()ficerskkh Sądów Ho norowych ' Wojska PQlskiego.

Na podstaw.ie ustawy z dnia 3 stycznia 1945 r.

o trybie wydawania dekretów z mocą ustawy (Dz.

U. R. P. Nr 1,-poz. 1) Rada , Ministrów postanawia,

n Prezydium Krajowej Rady NarodoweJ zatwierdza, .

co ~astępufę

' ,•

"

Rozdział

p rzep I s y

Jednostkach (formacjach), przy który.ch są utworzone iub których właściwości odnośna' Jednostka (for- ,

m!łcja) podlega, oraz szefom zarządów lub wydziałów polityczno ,,- wychowawczych przy jednostkach

(formacjach), przy których utworzone są odnośne

sądy honorow~.

I.

§ 3. ' Nadzór nie może \Vkraczać' w dziedzinę, w

której sędziowie są nIezawiśli .

() g ó tn e.

Art" ,t. § 1. Oficerskie sądy honorowe powołane ~ . .. Art. ,.' Prawomoche wyrhkl i postan"2.wienIa odo ochrony godności I honoUt oficerów WOjska flcersklch sądów honorowych są obOwiązujące dla

P()lsklego, którzy mają być przykładem cno t żołnlcr­ władz wÓjskówych 'oraz oficerów I generałów.

,ski,c h; gOdnie reprezentować Ideę Polski nIepodlegArt. §. § t. Wszyscy oficerowie w służbie czynłeJ, demokratyczneJ l oddziaływać w tym duchu na

neJ

podlegają

oficerskIm sądom honorowym.

swoIch kOleg6w, ' podwhldnych I otoczenie.

. § l. Marszałkowie PolskI, Minister Ob;ony Na.

§ l. OficerskIe sądy honorowe rozpatrują sprawy oficerów o naruszenle ~ godności ł honoru, wynI- rodowej, Naczelny Dowódca l ' Szef Sztabu Główne­

kłe ml~dzy oficerami osobIste zatargI, nIeporozu- - go nie pOdlegęJą oficerskim sądom honorowym.

. . mlenla .l kolIzje honorowe oraz sprawy naruszenia

§ 3. OficerowIe, nie będący w służbleczynnef,

przez oficer6w poriądku l dyscyplIny wOjskoweJ, o podlegają oficerskiemu sądowI . honorowemu, o Ue

Ile go dz ą one także w cześć korpusu oficerskiego.

. na piśmI e ośwIadczą; że poddają się w" daneJ spra"l

J

wre wyrokowI oficerskiego sądu honorowegQ.

Art. l. SędziowIe oflcerskl~h sądów honorowyćh

\

są w sprawowaniu swego urzędu sędziowskiego nIe. , Rozdział II.

:.zawlśll. ,Przy rozpatrywaniu spraw l, wydawaniu wyroków l postanowI'eń kIerować mają, się JedynIe

OcganlzacJa

, właścIwość oflcel'!

wskazaniami honoru I godnOŚCi oficerskieJ, wskazas k l e h 5 ąd ó w 11 o n o r o wy c h.

niamI~

sumIenIa

oraz przepl5aml ninIejszego statutu

.

.

.

.