Dekret z dnia 18 lipca 1945 r. Kodeks postępowania niespornego.

Art. 9. § 1. W przypadku, gdy sąd ""ła­

wniosek właściwej władzy lub z urzl'(du,

ściwy nie może z powodu przeszkody wykonać

§ 2. , Każd~ wł~dza dowiedziawszy się sweio obowią7;ku lub 2'dy wymagają tego wzglę­

o zdarzeniu, które jest , pod~tawą wszczęcia po- dy celowości, sąd bezpośrednio nad nim przełożony wyznaczy ' na posiedzeniu niejawnyminny

stępowania z ur~c;du, ma obowiązek zawiadomić

sąd d o ro ' poznania sprawy w całości lub w cz~ści.

o tym sąd.

'

..

§ 2. Wyznaczenie następuje z uTZ~du albo

Art. 3. § 1. jeżeli sprawa nie należy do

na

przedstawienie

, sądu właściwego, albo na

postępowp.nia niespornego. sąd odrzuci wniosek

-wniosek

właściwej władzy lub osoby - zaintereo wszczęcie tego postępowania.

s?wanej, po , wysłuchaniu 'w razie potrzeby in§ 2: W każdym stanie sprawy sąd umo~y nych osób zainteresowanych.

.

postępowanie. ież di sprawa do po stę·powania

§ 3. Od wyznaczenia sądu nie ma środka \

. niesporne~o nie , na j eży.

'

odwoław zego.

Art. ł. W przypadkach nieunorm (, wanych

Art. 10. Umowa. o poddanie sprawy są-­

- w kodeksie niniejszym lub w przepisach szczedowi

według ustawy niewłaściwemu jest niególnych stosuje się odpowiednio przepisy kodc.

puszczalna.

v

deksu postępowama cywilnego.

.

Art,

1,1.

§

1.

'W

każdym

stanie sprawy ' śąd

Art. 5. Przepisy o postępowaniu niesporz

urzędu

bierze

'

pod

rozwaię

swoją właściwosć

nym stosuje się także do cudzoziemców, o ile

rzeczową

i

miejscową.

Sąd

nie

może orzec swoumowa ' mic;dzynar.odowa lub usta'wa nie stajej

niewłaściwóści,

jeżeli

w

toku

postępowania

nowią, inaczej.

stał się właściwym.

.

R o d z i a ł II.

§ 2. Jeżeli sąd ': uzna swoją niewłaściwość

.w spraw'ie, która została lub mogłaby być

Właściwość SIl~U i wyłączenie sędziego.

Na podstawie USta'ł'Y z dnia 3 stycznia

1945 r. o trybie wydawariia dekretów z mocą

ustawy (Dz~ U. R. P. Nr 1, poz. 1) - Rada Mi-

sąd ' miejsca

,

z

\ .

Art. 6, Sprawy należące do postępowania

niesporneio rozpoznają sądy grodzkie, .o · ile

ustawa nie stanowi i~aczej.

Art. 7• . jeżeli właściwość mieJscowa sądu

nie jest inaczej oznaczona w ustawie, to w przypadku, gdy . postępowanie ma być wszczęte

z urzędu, właściwym będzie sl\d, w którego

okręgu ' nastąpiło ' zdarzenie, będące podstawą

. wszczęcia postępowania, vi przypadku zaś, idy

postępowanie ma bye wszczęte na wniosek wła­

dzy lub osoby zainteresowanej, właściwy będzie

WSZCl:ęta

l: 'urzędu,

przekaże ją sądowi właści- '

werou. W innych wszc,zętyeh sprawach przekazanie nutqpuje tylko na żądanie wnioskodawcy; jeżeli . żądania nie ziłoszono, s~d, uzn.i~c

swoją niewłaściwolć, odrzuca ,wniosek. Jeżeli

odrzucony wnios~k zosłanie zgłoszony do sądu

wła ściwego w ciągu tygodnia od uprawomocnienia się postanowienia o odrzuceniu, skutki poprżedniego z2'loszenia pozostają w mocy.

, § 3, Czynności dokonane w post~p-owaniu

prz~d sądem niewłaściwym mogą być UWZil~d­

nione w dalszym postc<powaniu.

' .-'.

!

:f! , ' OZiennik Ustaw Nr 27

Poz. 169

,Art. 12. W raZłe , wyłączenia . sędziego do- ,

§ 2. Po rozpocz~ciu posiedzenia lub rozkonane przez niego czynności mogą być przez prawy albo po złożeniu przez któregokolwiek

sąd uwzględnione , - w dalszym postępowaniu.

z uczestników oświadc~enia na piśmie cofnięcie

Na żądanie jednak zgłoszone przez wszy,stkich wniosku jeśt dopuszczalne tylko wtedy, gdy

uczestników sprawy czynno~ci te będą po- .inni uczestnicy nie sprzeciwili się temu w terminie wyznaczonym przez sąd. . ,

wtór,;~>n,e.

III.

Art. 21. Ugoda może być zawarta tylko

,Postępowanie.

<;0 do roszczeń majątkowych objętych postępo­

Rozdzia -ł

- Art. 13. § 1. Każdy, czyich praw dotyka

wynik postępowania, jest zainteresowany w spra"

wie. Ma on prawo wziąć udział ' w ' sprawie

w każdym jej stanie. Jeżeli weźmie udział, staje

, się uczestnikiem jak zgłaszający wniosek o wszczę­

cie postępowania.

§ 2. Jeżeli się ujawni, że zainteresowany

nie jest uczestnikiem, sąd we'z wie, go do wzięci'a

u~ziału w sprawie: W razie potrzeby przewodniczący wyznaczy kuratora do, zaslJfpowania zainteresowanego, którego miejsce pobytu jest

ńieznane.

'

waniem.

Art. 22. Roszczenie majątkowe" będące

przedmiotem sprawy, która należy do postępo­

wania niespornego, osoby zainteresowane mogą

poddać pod rozstrzy,gnięcie sądu polubownego.

Art. 23. Na posiedzeniu sądowym mogą

być obecni wszyscy uczestnicy. Inne osoby nie

mają wstępu na s'alę posiedzeń, o ile ustawa

ina.czej , hie stanowi/ Każdy jednak uczestńik

może zażądać, aby była obecna wskazana przez

ni~go ,osoba zaufania.

Art'..-24. Sąd zawiadamia o terminie p6siedzenia~

uczestników sprawy i osoby zaintereso§ 3. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,

Prokuratoria 'Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wane, których udział uważa za potrzebny. Nieprzybycie zawiadomionych nie tamuje rozpoznamoże wziąc; udział w obronie interesu publicznego w każdej sprawie i wówczas staje się ' nia sprawy,.

uczestnikiem.

'

Art. '25. § 1. Rozprawa .przed sądem odArt. 14. Zdolność do działania w postę­ bywa się w przypadkach, wskazanych w ustapowaniu niespornym ma każdy, kto ma zdol~ość wie. W innych , przypadkach od uznania sądu

, pJ:ocesową; Q ile ustawa inaczej nie 's tanowi.

, zależy wyznaczenie rozprawy. jeżeli rozprawy

Art. 15. § 1. W postępowaniu przed są­ nie wyznaczono, , sąd przed rozstrzygnięciem

dem pierwszej i drugiej instancji zastC(pstwo może ' wysłuchać uczestników sprawy i osoby'

zainteresowane.

przez adwokatów ni~ obowiązuje.

.§ -2. Sąd winien uwzględnić' róWnież oświad­

§ 2. Pełnomocnikami mogą być osoby ma;

czenia uczestników i osóo zainteresowanych, złąjące zdolność do działania. Nie będzie do.

' ...

(

puszczony pełnomocnik, który trudni się zawo- zon e na pismle.

dowo zastępstwem, .nie należąc do adwokatury.

Art. ' 26. § 1. Dla ' wyjaśnienia okolic7;ności

Art. - 16.- Wniosek o wszcżęcie postępo- sprawy sąd z urzędu zarząazaprzeprowadzenie

wania powinien zawierać: imię, nazwisko, zawód dowodów. , Mogą być przeprowadzone nawet te

i miejsce zamieszkania zgłaszającego wniosek dowody, którym uczestnicy się sprzeciwili. W rai innych zainteresowanych, dokładnie określone zie j.. potrzeby sąd może również za'rzlłdżić odpożądanie oraz przytoczenie uzasadniających je wiE!dnie dochodzenie.

okoliczności faktycznych, a nadto w sprawac,h ,

§2. Władze, ' urzędy, osoby zaufania puo roszczenia majątkowe -;- oznac~enie wartości blicznego oraz instytucje prawa publi~znego ob 0przedmiotu rosźczenia. Może również zawierać wiązane - są dostarczyć potrzebnych informacyj

żądanie wydańia zarz,dzeń tymczasowych.

na żądanie sądu.

Art. 17. Sąd z urzędu hada, czy wniosek t 27 . § 1. S· wla

. dk

. s k' ł'a d·

' ~

,Ar.

' oWle

alą zeznajest zgło~zony przez osobę uprąwnioną· '

nia bez przysięgi, lecz sąd stosownie do okoArt. 18. Odpisy pism doręcza się tylko liczności może ich przesłuchać pod p,rzysięgą. '

tym uczestnikom, których one dotyczą.

Przesłuchąnie pod przysięgą może być zarząArt. 19. N-a sk~tek z~rządzenia sądu usu- dzone, chociażby uczestnicy zwolnili świadków

' nięcie braków fórmalnych i sprostowanie lub od przysięgi. ,

uzupełnienie pism, wnoszonycp, w postępowaniu

§ 2. Sąd może stosownie do okoliczriości

niespornym, ' może nastąpić na posiedzeniu, wy- zarz.Ądzić prz~słuchanie świadków w , nieobecnoznaczonym do rozpozltąnia sprawy.

ści uczestników. '

Art. ' 20. § 1. ' Można cofnąq wniose~

, § 3. Sąd może również, o ile ustaw~ inao wszczęcie postępowania, jeżeli sprawa nie ' czej nie stanowi, zażądać od osób posfronnych

należy do tych, które 'mogą byc , wszczęte

złożenia na piśmie wyjaśnień co ' do okoliczno-

z urz .. du.

ści sprawy ..

\

(

,

I

Dziennik Ustaw Nr '27

§ 4. Przepisy powyższe stosuje si~ także przejrzenia dostatecznie w sekretariacie sądu _

do biegłych.

usprawiedliwi. Osoby te mogą sporządzać i otrzyArt. 28. Nie wymagają dowodu fakty przy- mywać z akt odpisy i wyciągi.

. znane w przewodzie sądowym przez wszystkich

Rozdział IV.

uczestników, jeżeli postępowanie dotyczy' wy- •

. Koszty.

łącznie ich roszczeń majątkowych.

Art. 29. Zabezpieczenie dowodów dopuszczalne,)estw sprawach, które mogą oyć.wszczęte

na wDlosek.

\

.

Art. 30. Sąd ' umarza postępową.nie, jeżeli

stało się ono bezprzedmiotqwe.

.

. Art. 31. Orzeczenia sądu' zapadają w ,formie postanowień.

Art. 32. § 1. Sąd pierwszej instancji uzasadnia na piśmie z urzędu postanowienia, od

których służy środek odwoławczy;

_.

§ 2. Postanqwienia z uzasadnieniem dorę;cza się z urzędu wszystkim uczestnikom, chyba .

że uczestnik obecny na posiedzeniu zrzekł się

doręczenia.

\.

Art. 39. § 1. Koszty--postępowania niesporliego p.onosi ten, na czyj wniosek postępo­

wanie było wszczęte lub-dokonane były poszczególne czynności sądowe.

§ 2.W po~tępowaniu -wszczętym z urzędu

każdy z uczestników ponosi koszty, połączone

z jego działaniem lub z czynnościami, podjętymi

w jego interesie.

§ 3. Jeżeli interesy uczestników są sprzec.zne, sąd rozłoży między 'nimi obowią.zek poniesienia kosztów.

Rozdział

V.

Wykonanie.

\

\' Art. 40. § 1. Postanowienie sąd~ ,st.aje się

wykonalne

dopiero po uprawomocmeDlu się,

środek odwoławczy, będzie uzasadnione na pi,o

ile

ustawa

nie stanowi inaczej.

śmie, jeżeli zażąda tego uczestnik w ciągu dwóch

tygodni od daty ogłoszenia s~ntencji albo od daty

§ 2. Sąd stosownie do okoliczności może

dorę~zenia, jeżeli ogłoszenia nie było.

wstrzymać wykonanie postanowienia natychmiast

wykonalneg'o.

.

, Art. 33. § 1. Prawomocne ' postanowienie,

§ 3. Orzeczenie .o obowiązku zwrotu koszustalające istnienie stosunku prawnego, nie może

tów ulega wykonaniu dopiero pouprawomocniebyć uchylone, chyba że w szczególnych ~ przyniu się, chociażby zawarte było w postanowieniu

padkach ustawa stanowi inaczej.

natychmiast wykonalnym.

§ 2. Prawomocne postanowienie, qddala•

Art. 41 . . Postanowienia wydane w sprawie,

jące wniosek lub. ustalające nieistnienie stosunku

prawnego, sąd może zmienić wskutek zmiany która ~oże być ' wszczęta z urzędu, podlegają

wykonaniu z urzędu, o ile ustawa nie stanowi

o~olicznościspra wy.

inaczej; inne postanowienia oraz ugody wykoArt, 34. § 1. Na postanowienie kc>ńczące nywa się tylko na wniosek uczestników.

postępowanie służy zażalenie. Na postanowienie

Art. 42. Na podstawie prawomocnych poprzedstanowcze służy za.żalenie jedynie w przy-,

stanowień sądu dokonane będą odpowiednie

padkach przewidzianych w ustawie.

wpisy w księgach hipotecznych i rejestrach.

§ 2. Z~żalenie należy . wnieść w terminie

dwutygodniowym od daty doręczenia postanoRo ~ d z i a ł VI.

wienia. Jeżeli się postanowienia nie doręcza, bieg

Stosunek do postępowania spornego.

terminu rozpoczyna się -od ogłosienia~

Art 43. Nie /można żądać . w d{odze poArt. 35. Na postanowienia sądu drugiej

stępowania

spornego zmiany stosunku prawnego,

" instancji kończące postępowanie służy skarga

ustalonego w postępowaniu niespornym, o ile

kasacyjna.

ustawa nie stanowi inaczej.

.

.' Art. 36. Postanowienia sądu. druziej instanArt. .44. Ten, kto W postępowaniunięspor­

cji kończące postępowanie oraz postanowienia

nyJD niei uczesfniCzył, może swych praw dochoSądu Najwyższego powinny być uzasadnione na

dzić w drodze postępowąnia .spornego, jeżeli

piśmie i doręczone uczestnikom z urzędu.

zostały one naruszone postanowieniem.

Art. 37. Jeżeli zażalenie lub skarga kasacyjna zarzuca nieważność postępowania, sąd,

,R o z d z ia ł VII.

który wydał zaskarżone postanowienie, może je

Przepisy wprowadzające.

uchylić i sprawę rozpoznać ponownie.

§" 3. Postanowienie, od którego nie służy

/ 'Art. 38. Akta sprawy dostępne są dla

_uc~estników postępowania oraz; jeżeli ustawa

jnaczej . nie stanowi, dla każdego, kto potrzebce

Art. 45. Z dniem wejścia w życie kodeksu

niespornego tracą moc dotychczasowe przepisy ogólne o postępowaniu rii~spor·

postępowania

•

f

-

Poz: '169

235 -

nym (incydentalnym) przed sądami powszech- deksu postępowania niespornego, toczyć się bę­

nymi . . W szczególności tracą moc przepisy, wy- dzie aż do prawomQcnego ukończenia według

mienione w artykułach następnych, wraz ze dotychczasowych przepisów. ,

,

wszystkimi późniejszygti ich zmianami i uzupeł­

§ 2. Jeżeli jedno i to samo postępow~nie

nieniami.

składa się z kilku samodzielnych części, przepisy

Art. 46. Uchyla się

księgi I kodeksu postępowania niespornego stOr

, 1) §§ 1-19 patentu cesarskiego z dnia 9 suje się do tej części postępowania" która wszczęta

sierpnia 1854 r. o postępowaniu w sprawach nie-· została dopiero po wejściu w życie tego kodeksu.

spornych (Dz. u. p. austr. N ~ 208),

§ 3. O . wszczęciu sprawy decyduje dzień,

2) ' §§ 1-34 ustawy . z dnia17maja1898r. w którym wpłynął do sądu wniosek rozpoczyo sprawach sądownictwa nięspornego w brzmie- nający ',postępowanie albo w którym podjęto janiu ' obwieszczenia z dnia 20 maja 189a r. (Dz. kąkolwiek czynność sądową, jeżeli postępowa­

u. Rzeszy, str. 339 i 771),

nie wszczyna się z urzędu.

. '3) §§ 1-18 ustawy z ' dnia 21 września,..

Art. 50; Sprawy, w których w pierwszej

1899 r. o sądownictwie niespornym (Zb .. u. prQsk.,

instancji nastąpiło zawieszenie postępowaqia,

str. 249).

w razie ich podjęcia po wejściu w życie kodeksu

Art. 47. W przepisach, wprowadzających

postępowania niespornego, prowadzi się nadal

kodeks postępowania cywilnego wprowadza ~ię

według przepisów tegoż kodeksu z uwzględnie­

zmiany następujące

niem już dokonanych czynności i zebranego ma1) art. XVII § 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie: teriału.

" "

,,2) art. 29 lit. f) w spra\Yach o upoważnienie

l\rt. 51. W sprawach wszczętych przed ·

kobiet zamężnyc~;

wejściem wżycie kodeksu postępowania nie- .

2) art. XVII § 1 pkt 4 otrzymuje brzmienie: spornego W sądzie. według dotychczasowych

"4) art. 202, o ile dotyczy ' .skargi na przepisów niewłaściwym, postępowanie toczyć

się będzie nadal przed tym sądem, jeżeli jest

. uchwały rad familijny'c h "; .

on właściwy według. kod~ksu postępowania nie- .

3) w ~lrt. XVII § 1 skreśla się punkt 5;

spornego.

4) art. XXV otrzymuje brzmienie

. Art. 52. W sprawach rozstrzygniętych we"Art. XXV. Z ustaw ogólnych norO::ują­ dług dotychczasowych przepisów wznowienie

cych wła'sciwość sądu i postępowlmłe postępowania, wszcżęte po w:ejściu w życie kow spornych sprawach cywilnych pozost.yą deksu postępowania niespornego, prowadzi się

vi mocy 'następujące przepisy

.

według przepisów tegoż :.kodeksu.

1) z ustawy zaprowadzającej normę jurysArt. 53. Na obszarach, na których nie są

dykcyjną z dnia 1 sierpnia 1895

(Dz.

u. p, austr. Nr, 110) art. XVI, xvn zorganizowane ' dotąd wojewódzkie oddziały Prokuratorii Generalnej, w obrónię interesu p!lbliczi"XVIII;

nego działa prokurator.

2) z normy jurysdykcyjnej z dnia 1 sierpnia

. 1895 l'. (Oz.'u. p. au5tr. ,Nr 111) przepisy

R o z d z i a ł I X.

§§ 7 ust. 3 i 105- 119; .

I

<

r.

3) z ustawy zaprowadzającej procedurę ey. wilną z dnia 1 sierpnia 1895 r.(Dz. u. p.

austr. Nr 112) art. XLII o przysiędze

wyjawienia;

4) .z procedury cywilnej z dnia l sierpnia

- 1895 r. (Dz. u. p. austr. Nr 113) § 317".

. Art. 48. llekroć obowiązujące przepisy

prawa powołują " się na postępowanie niesporne

(ihcydentalne), należy zamiast dotychczasowych

prżepisów o postępowaniu niespornym(incydentalnyin) stosow,ać przepisy' niniejszego kodeksu.

Rozdział

VIII.

Przepisy przeJściowe • .

, Art. 49. /§ l. P<1l>tępowanie w sprawach,

wszczętych przed wejściem w życie księgi I ko-

Przepisy końcowe .

Art. 54. Wykonanie kodeksu postępowania

nie spornego porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Arf. 55. Oek~et niniejszy wchodzi ,w życie

z dniem .1 styczl}ia 1946 r .

Prezydent K-rajowej Rady Narodowej

Bolesław

Bierut

\

Prezes Rady Ministrów

Edward Osóbka· Morawski

•

Minister

Sprawiedliwości

Hen~gk Swiątko;;ski

•

",

Dziennik, Ustaw/ Nr 27

!ł32

."

-<.

.k

.P ."

169

DEKRET

z dnia 18 lipca 1945 ~.

'Kodeks p~stępow~nill ~iespornelo. ,

siedziby . władzy lu b ' sąd miejsca

zamieszkania osoby zainteresowanej, a gdyby

OSllba ta nie miała miejsca zamieszkania w Polnistrów po~tanawia, a PreHdium Krajowej Rady · sce - sąd miejsca jej pobytu w Polsce. W .braku wskazanych wyżej podstaw w'łaściwy będzie

Narodowej zatwi~r~za, co, następuje

.

sąd, w którego okrc;gu ma siedzibę Sąd NajKSIĘGA I.

wyższy. '

.

Część 'ogólna.

Art, 8. § 1. Jeżeli wedługprzepisó-w lIsta'wy uzasadniona jest właściwość miejscowa kilku

R o z d z i'a l' I.

sądów albo jeżeli ' nie da siC; stwierdzić,który

Przepisy wstępne.

z kilk~ sądów jest właściwy, każdy z tych są- '

Art. 1~ Sądy powszechne rozpoznają w dro- dów może przyjąć sprawę do rozpoznania.

§ 2. jeże\i sprawa została wszczęta w kilku

dze P9stc;powania niespornegotylko te sprawy,

które .z mocy niniejszego kodeksu .i innych ustaw właściwych sądach, właśCiwym do ukończenia

w .tej drodze winny być rozpoznawane.

postępowania będzie sąd, w którym wczMniej

wszczęt o postępo.wanie; W innych- sądach poArt. 2. § 1. Sąd wszczyna postępowanie

.

na wniosek osoby zainteresowanej, a w przy- stępowanie bc;dzie umorzone.

padkach ' w ustawie wskazanych również na _