Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 18 stycznia 1945 R., w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Table of Provisions (8)
Statutory Text (8 Articles)
Art. 1. (1) Refornia Rolna w Polsce
rolnej {Dz. U. R: P. Nr 3, poz. 9) ogłaszam, jest koniecznością państwową i gospodarc~ą .
. w ,' załączeąill do · obwieszczenia niniejszego, i będzie zrealiz'owa!1a przy "udziale \ , ,czynnika '
jednolity tekst dekretu Polskiego Komitetu społecznego, zgodnie z zasadami Manifestu Pol-; ,
Wyzwolenia . Narodowego z 'dnia 6 września skiego Komitetu Wyzwolenia , Narodowego.
1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.
Ustrój rólny w Polsce · oparty będzie na
U.R. P. Nr 4, poz. 171 z uwzględnieniem zmian,
silnych, zdrowych i zdolnych do wydatnej pro- '
wynikających z przepisów wydanych do dnia
dukcji gospodarstwach, stanowiących prywatną
ogłosz~nia ' jednolitego tekstu oraz z dekretu
"
, '
z dnia 17 ,stycznia 1945 r. (D~. U. R. P. Nr 3, . własność ich posiadaczy.
poz. 9) . .
, (2) . Przeprowadzenie reformy rolnej obejmuje
Minister Rolnictwa i Reform Rolnych
a) upełnorolnienie iśtniejących gospodarstw '
Edward Bertold
karłowatych,
małorolnych
h średnio- ,
rolnych,
,
.Załącznik do obwieszczenia Mib), tworzenie nowych samodzielnych gonistra Rolnictwa i .Reform Rolr,Ich
spodarstw rolnych clla .bezroh:tych, robotz dnia . 18 .stycznia 1945 r. (poz. i3).
ników i .,. p racowników rolnych · oraz
, drobnych dzierżawców,
Dekret Polskiego Komit~tu Wyzwolenia
c) tworzenje W' pobliżu' miast i . ośrodków
Narodowego
przemysłowych gdSppdarstw dla proz dnia 6 września 1944 r.,
, dukcji ogrodniczó-warzywnicz/ej, '
• d) zarezerwowanie odpowiednich terenów
o przeprowadzeniu reformy rolnej.
dla sz~ół ' oraz ' poddanych zarządowi
Na , podstawie ustawy Krajowej Rady Napaństwowemu lub samorządowemu ośrod
ków dla . podniesienia kultury rolnej,
rodowej z dnia , 15 sierpnia 1944 r. o tymczawytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz
sowym trybie wydawania dekretów 'z mocą
. przemysłu rolnego, '
.
!lstawy (Dz. U, R. P. Nr 1, ' poz. 3) Polski ,Ko-
/
J
/
I
I
I
"
e) zarezerwowanie odpowiednich terenow
pod rozbudowę miast, kolonii mIeszkaniowych i ogródków . działkowych oraz
terenów na potrzeby wojskowe, komu"
nikacji . publicznej lub melioracji.
Ziemi, którym zarządza Mi~ister Rolnictwa i Re'
form Rolnych.
.
.
(2) .~ańątwmŃy Fundusz Zi;mi tworzą
al aktywa
dotychczasowego
Funduszu
Obrotowego Reformy Rolnej, powołanego
ustawą z· dnia .g marca 1932 r. (Dz. U~
R. P. Nr 40, pOZ •. 364 z 1934' r.),
,
Al't. 2. , (1) Na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchom~ści ziemski~:' .
a) stanowiące wl,asność Skarbu ,' Państwa z jakiegokolwiek tytułu,
' .
b) będące
własnością .
obywateli 'Rzeszy
Niemiec~iej, nie-Polaków i obywateli
polskich narodowości niemieckiej, . .
c) będące własnością osób skazanych· p~a. womocnie ża zdradę . stanu, za dezercję
lub uchylanie się od służby wojskowej,
za· pomoc udzieloną okupantom ze szkodą
dla Państwa lub miejscowej ludności,
względnie . za. inne przestępstwa, przewidziane w dekrecie Polskiego Komitetu
Wyzw:olenia Narodowego z dnia 31sierpnia 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 4,poz. 16) .
oraz w dektecie Polskiego Komitetu
Wyzwolenia Narodowego z dnia 30 paź
dziernika 1944 r. o ochronie Państwa
(Dz. U. R. P. Nr 10, poz.50),
•
..
\,
ó
d) skonf~skowane z j~kichkolwiek, innych
, prawnych przyczyn,
b) należności i wpływy' z fytułu' czynno~cip
" związanych z przebudową ustroju rolnego, .
.\
~) nieruchomości ziemskie,pq:ejęte na cele
refor,my rolnej (art. 2)"
d) należności i wpływy
. nieruchomości (pkt c),
'.
.
·z administracji
I
.
>
~} należności i wpływy z tytułu zbycia
nieruchomości (art. 2) przejętych na cele
, reformy rolnej, .
f) oprocent~wanie gotowiżny Pa,ństwowego
Funduszu Ziemi,
g) dotacje Skarbu P~ństwa~
h) inne wpływy.
Al't.~. (1) Minister Rolnictwa i Reform
Rolriych moze ' powierzyć administrowanie ' Pań
stwowego Funduszu Zierni P,aństwowemu' Bankowi Rolnemu w zakresie i na zasadach p'rżez
siebie ustalonych" z wyjątkiem bezpośredniej
administracji nieruchomości ' (art; 3, część druga
pkt c).
e) .stanowiące własność albo współwłasność
osób fizycznych lub prawnych, jeżeli
ich rożmiar łączny przekracza bądź 100 ha .
(2) Obrót pieniężny Państwowego 'Funpowierzchni ogólnej, bąą~ 50 ' ha u:fyt- duszu Ziemi wykonywany b-ędzie za pośrednic
ków rolnych, a na terenie województw tw.em Pańsfwoweg.o -Banku Rolnego.
'.'
poznańskiego, pomorskiego r śląskiego,
jeśli ich rozmiatłączny przekracza 100 ha
Al't. 5• . Z Państwowego Funduszq Ziemi '
powierzchni ogólnej, niezależnie od wielpokrywane
będą, wszelkie wydatki, związane '.
'kóści użytków . rolnych tej 'powierzchni.
z przeprowadzeniem ,'reformy rolnej orat udzieO ' położeniuprawny~ nieruchomości ziem- lane będą pozyczki na urządzenia gospodarstwa
, ., '
.
skich, nalezących do ' kościoła katolickiego iub oraz na inw'estycje~
gmiil wyznaniowych innych wyzna.i, orzeknie
Al't. 6. Minister Rolnictwa i Reform Ról..
Sejm Ustawodawczy,
'
nych obejmie niezwłocznie zarząd państwowy
'Wszystkie nieruchomości zieiJlskie, wymie- nad nieruchomościami ziemskimi, wymieniónymi
nione w punktach b, c, d ie, części pierwszej ' wart. 2 wraz z budynkami i całym inwentarzem
niniejszego artykułu pnechodzą ' bezzwłocznie, żywym i martwym oraz znajd\ljącymi się na tych
nieruchomościach przedsiębiorstwami przemysłu
b~z żadnego wynagrodzen!a w . całości,na wła
rolnego.
-.
snośćSkarbu Pa6stwa z przeznaczeniem na cele,
wskazane wart. 1, część druga.
(
Al't. 7.. Delegowani przez Ministra Rol(2) Nieważne . są wszystkie prawne lub fi- nictwa i ,~eformRolnych pełnomocnicy po objęzyczne działy nieruchomości ziemskich, wymie- . ciu zarżądu(att. 6) sporządzają przy wspÓł
nionychw art.2-im . usf. (1) pkt . eli dokonane udziale komitetów · folwarcznych dokładny spis
po dniu 1 września 1939 r.
objętych nieruchomości wrai z inwentarzem;
dokonują zabezpieczenia tychże oraz usuwają /
Art. 3. (1) Dla zrealizowania' przebudowy w terminie trzydniowym dotychczasowych wła'
ustroju rolnego . tworzy się Państwowy Fundusz" ścicieli.
o
!
,
/
'.
•
(
~ r 15
Dziennik, Ustaw Nr3
'PoZ. 13 ' .
.
Art. 8. (1) Dla :Współdzia~aniazorganami
pańątwowymi i facltowymiprzy przeprowadzaniu
reformy rolnej powołuje się wojewódzkich, powiatowych i gminny,c h pełnomocników,' gminne
komisje reformy rolnej oraz komisje podziału
.
małorolne i śr:edniorolne, winien byćuzależńiony
od jakości gleby - i stosunku miejscowego zapotrzebowania ziemi c:Io będącego do dyspó':'
zycji .~ zapasu ziemi.
'
(2) '. Obszar,- ten ' dla g?spodarstw . now~
utworzonych' , w zasadzie nIe może wynOSie
(2) Pełnomocników wojewódzkich oraz ich . więcej niż 5 ha ziemi średniej jakości, a dla
:zastępcó.w mianuje Minister Rolnictw~ i Reform . gospodarstw ogrodniczo-warzywniczych nie może '
~rzek~aczać 2 ha.
.
.
Rolnych.
:ziemi.
I
(3) Minister Rolnictwa i Reform Roln:ych ~
Art. 13. (1) Gospodarstwa utworzone na
Jlstali w rozporządzeniu wykonawczym . sposób .
podstawie
. niniejszego de'kretu nie mogą być
. powołania pełnomocników. powiatowych i gmió. \Ił ćilłości lub w części dzielone, sprzedawane~ .
nych, gminnych .komisyj . reformy rólnej i komisyj . poqziału ziemi oraz zakres ich dzia': wydzierżawian~ i zastawiane.
łania.
r
. (2) VI wYj'ąt.kowych wypadkach, szczególnie zasługujących na uwzględnienie, zezwolen
Art. 9. . Gminne komisje reformy rolnej na czynności wymienione w ust. ' (1); udzielają
,'przeprowadzą 'niezwłocznie ,po . ich powołaniu
gminne radyna:rodowe . .
spisy ' uprawnionych do korżystania zref,ormy
/ (3) . Uchwała gminnej rady . narodowej .
rolnej na podstawie art. l ' ust. (2) pkt a) i . b}. .
w tym przedmiocie wymaga' zatwierdzenia przez '
.
prezydium rady narodowej wyższego stopnia•
Art. 10. (1) Po przeprowadzeniu czyn';
ności wymienionych w ·art. 7 i 9 powiatowy peł
Art. 14. (lrCenę za ziemię dla naby;có~
nomocnik do wykonania reformy rolnej dokona
przy współudziaie fachowych czynników, dele- ustala się równą przeciętnemu rocznemu urog()wanych przez Ministra' Rolnictwa' i Refor)Il dzajowi z danego obszaru ziemi. Jako przeRolnych oraz gminnych pełnomocników reformy ciCOtny urodzaj' przyjmuje siC; dla ziemi .trzeciej
rolnej f~ktycznego podziału ziemi.
. . klasy (rozporządzenie Mii)istra Rolnictwa i Reform Rolnych z d'nia 16 matca 1935 r. w spra(2) Pierwszeństwo do korzystania zrefor-" wie szacowaniFl nierl!chomości ziemskich przy.1.Dy rolnej ' spośród uprawnionych kandydatów musowo wykupywanych przy 'przeprowadzeniu
reformy rolnej - Dz. U. R. P. Nr J9 z 1935 r.,
przy~ługuj~ ' żołnierzom ,Wojska Polskiego, in j
walidom obecnej wojny oraz uczestnikom par- ' poz. 107), 15 centnarów metry~znych , żyta.
tyzanckich/walk <> Polskę demokratyczną·
_ Nabywcy mogą płacić w naturze ' htem albo
w go tówce podług ceny żyfa na woJnym rynku • .
.
(3l Wyłączo~e od korzysta~ia · z refo~my Na rok. gospodarczy 1944/45 przyjmuje się cenę
rolnej są ' osoby skazane prawomocnym wyro- złotych 400,- za centnar ~yta..
. .
kie~ za prźestępstwa, ' wymienione w dekretach
(2) Nowonabywcy wpłacają w gotówce
powołanych w ,art. 2 ust. (1), pkt c).
lub Vi naturze 10% ceny kupna. Spłata reszty
, .
(4) Minister Rolnictwa i Reform Rolnych ceny · kupna zostaje rozłożona dla małorolnych
określi w rozporządzenilI ' wykonawczym czyni średniorolnych na 10 lat, dla bezJ:plnychna
ności formalno"'prawne" jakich, należy dopełnić
20 la.t . . ' .
'
.
. ' '.
w. związku . z dokonanym
podziałeD;l
ziemi.
.
.
(3)Nowo~abywcy . mogą ' uzyskać w wy" Art. 11. (1) Inwentarz żywy i ' ~ąrtwy, paąkach zasługujących na uwzględnienie odroczenie pierwszej wpłaty na lat trzy. Odrocz~nia
przejęty z gospodarstw parcelowanych zostanł'e
rozdzielony między ' nowoQtworzone gospodar- ' udziela powiatowy urząd ziemski.
stwa dla bezrolnych po uprzednim zaspokojeniu
, Art.' 15. Przy wypracowaniu plan'u podziału,
. potrzeb ,g ospodarstw, wyłączonych na podstawie art. 15. Podziałowi nie podleg~ żywy in- pewna część ziemi zostaje ' niepodzielona dla
wentarż zar.odowy oraz część inwentarza mart- . ut~zymania wzorowych gospodarstw w interesie
we go, która nie może być racjonalnie wyko- podniesienia . poziomu gospodarki rolnej, dla .
ł'Zystima w nowóufworzonych gospodarstwach szkółrolriiczych i powszechnych, dla rozbudo~ .
wy miast i innych ważnych za~ań ' użyteczności .
jednos~kowych.,.
"
' '
publicznej.
.'
(2) . P-odziału dokonają gminne komisje ' re'
.
formy rolnej.
Wykaz imiemlY majątków i części mająt
ków, niepodlegają~ych podziałowi, . ustali rozpo·
Art." 12. (1) , Obszar nowoutworzonych rządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych
gospodarstw, jak również obszar, ' do którego ' po wysłuchaniu opinii wojewódzkich , rad naro·
, dowyćh.
.
<. mają być powiększone gospodarstwa' karłowate,
.
I
'\
.
, I
.'
,
Po"Z.13
• . Dzi~nnik Ustaw Nr 3
, (
Oby~atele pols~y-rolnicy, : któ- pierwszej art. 17 moie być , podviyższone przez
rzy niezależnie oeL swej woli znajdują się poza ' ,Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych dla tych
granicami kraju oraz żołnierze Wojska Po'ląkie- włascicieli lub ,współwłaścicieli, którzy zasłużyli ,
go, których rodziny obecnie znajdują się poza się w walce o Polskę demokratyczną .
/ granicami -kraju, będą uwzględnieni przy roz- ' .
Art. 18. Nabywca otrzymuje ziemię
dziale ziemi po powrocie dó . kraju względuie
w stanie wolnym od wszelkich długów i cię
po demobilizacji.
\żarów. Sprawa odpowiedzialnosci'- Skarbu Pań
stwa . za d.otychczasówe obdłużenie hipoteczne
Ari. 17. (1) Wywłaszczeni własciciele lub będzie ureg';llowana odrębnym dekretem.
współwłasciclele nieruchomosci ziemskich, wyArt. 19. Dekret niniejszy wchodzi w ży
mienionych wart. 2-im, . częsć pierwsza lit. e)
cie
z
dniem ogłoszenia. , jednoczesnie traci
'- mogą otrzymać samodzielne gospodarstwa rolne poza obrębem powiatu, w którym źnajduje moc obowiązującą ustawa ż dnia 28 grudnia
1925 r., o wykonaniu reformy rolnej (Dz. U.R.P.
się wywłaszczony majątek, w' ramach niniejszego dekr~tu,- względńie jesli z tego prawa nie sko- Nr 1, poz. 1 z 1926 ,r;) wraz ~ z późniejszymi
zmianami.
, rzystają,
będzie wypłacane im zaopatrzenie
mi~sięczne w ' wysokosci uposażenia urzędnika '
Art. 20. . Wykonanie nimeJsżego dekretu
panstwowego· VI grupy.
porucza się Ministrowi RohlicŁwa i Reform
.
.
(2) Zaopatrzenie ' "wymienione w częsci Rolnych.
Art. 16.
".
"
7.
Tłoczono z p~lecenia--Mini8tra Sprawiedliwości w Drukarni .. M. Kossakowska" w Lublinie, Wieniawska 6• .
Zgłoszenia na prenumeratę przyjmuje się w ginachu SlIdu Okręgowego w Lublinie,
ul. Krakowskie-Przedmieście Nr 7fJ, pokój Nr 9.
Prenumeratę nalezy wpłacać z. góry. Wysyłkę wykonuje się 'po uprzednim wpłaceniu zaliczki miesięcznej '
,
dla władz, urzędów, zakładów i instytucyj pa'iistwowych i samorządowych w kwoeie zł 20,
dla innych prenumeratorów w kwocie zł ·50.
.
,
Pojedyncze numery s\ do nabyciarówniei w Kasie SlIdu . Okręgowego w 'Lublinie. , .
Ceaa 10 zł.
\
\
/
• i
Dzieanik 'Ustaw ,Nr 3
, Kat. I
Kat. II
'zł
zł
Kat. II
/'
zł
cen sprzedażnych spiry- "
tusu ' na , cele niekonsumcyjne (Oz. U.\ R. P. Nr 3, ,
poz. 11),
' 25.-
le naukowo -laboratoryjne
oraz dezynfekcyjne dla zakładów leczniczych" (szpitali,ambulatoriów, klinik,
~ianatoriów 'itp.)z
Poz. 12 i 1;3
13 -
wyjąt
780.- "
b) do wyrobu octu
2.580.§ 2. Z dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzeni~ traci moc obowiązującą rozporządzenie Ministra Skarbu z 'd nia 17 lipca 1937 r • .
(Dz. U. R. P. Nr 59, poz. 466).
"
kiem spirytusu sprzedanego ' na , cele wymienione
w § 2, pkt c) i d) rozporządzenia Ministra Skarbu,
wydanego , w porozumieniu z Ministrami: Przemy~
sIu, ,'Aprowizacji i Handlu
oraz Rolnictwa' i , Reform
Rolnych z dnia 15 stycznia 1945 r. o ustaleniu
. § 3. " Rozporządzenie
w życie z dniem ogłoszenia.
niniejsze
wchodzi
Minis~er Skarbu
Konstanty J)qbrowski
13
, OBWIESZCZENłE . MINISTRA ROLNICTWA I REFORM' ROLŃYCH
z <J.nia 18 stycznia 1945 r:,
, w sprawie ogłoszenia jednolit~go tekstu dekretu Polskiego' Komitetu Wyzwolenia
, Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.
f
' \
'.
I .
Na podstawie art. 2 dekretu z dnia 17 stycz~ mitet , Wyzwolenia , Narodowego postanawia,
nia 1945 r., w- spra,wie zmiany -dekretu Pol.:. ,a Prezydium Krajowej Rady Narodowej zatwierdza~
skiego Komitetu Wy~wolenia Narodowego z dnia , co następuje
6 września 1944 r. 'o prieprowadzeąiu refor~y