Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 września 1944 r. - Kodeks Karny Wojska Polskiego.
Table of Provisions (116)
Statutory Text (116 Articles)
Art. 3.
. § 1. Kodeks karny wojskowy stosuje się do
wszystkich osób, podlegających jego właści
wości; które popełniły przestępstwo na obsrzarze Państwa Polskiego albo na polskim statku
wodnym lub powietrznym. Za obszar Państwa
uważa się również wody wewnętrzne i przyb.rzeżne oraz powietrze nad tym obszarem.
§ 2. Przestępstwo uważa się za popełnio
ne na ooszarze Państwa Polskiego, na polskim
statku wodnym lub powietrznym, gdy sprawca
na nim dopuścił się przestępnego działania
lub zaniechania, albO' gdy tam skutek przestępny nastctpił lub według zamiaru sprawcy,
OGOLNA.
Roidział
I.
Zakres mocy obowiązującet ustawy karnej.
Art. 1.
Odpowiedzialnośd
karnej ulega ten,
kto dopuszcza .się . czynu, zabronionego
, pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą
w czasie jego popełnienia.
miał
nastąpić.
Art. 4.
§ 1. Kodeks niniejszy stosuje się do osó~j,
podlegających jego właśclwości, które popeł
niły przestępstwo zagranicą, niez· ależnie od
przepisów, obowiązujących
miejscu popeł
Art. ' 2.
§ 1. Jeżeli w czasie wyrokowania obowią
w
zuje ustawa inna, niż w czasie popełnienia
nienia przestępstwa.
przestępstwa, wówczas stosuje się ustawę nową, jednakże należy zastosować ustawę daw§ 2. W razie skazania~~ństwie Polskim
ną,ieżeli jest względniejsza dla sprawcy.
osoby, ukaranej za ten czyn zagrani'cą, sąd
§ 2. Kara już wymierzona, lecz jeszcze
zaliczy na poczet kary, według swego uznaniewykonana, nie ulega wykonaniu, jeżeli nia, karę odbytą z.agranicą.
według nowej ustawy czyn, objęty wyrokiem,
nie jest przestępstwem.
Art. 5.
§ 3. Ustawę,' wydaną z powodu wyjątkó
Kodeks karny wojskowy stosuje się do
wych stosunków;.~ faktycznych,. stosuje się do .
a) żołnierzy Wojska Polskiego;
czynów, popełnionych w czasie jej mocy obo ł• '.
wiązującej, choćby nawet straciła moc z pob) obowiązanych do służbv wojskowej lub
wodu zmiany tych stosunków.. ., . ... .
pomocniozej z chwilą powołania;
I
Dziennik Ustaw:.....:.N..:,:r:.-::6_ _ _ _ _ _ _ _ _ _..:...36_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _----,-P_Q_2_...-...-27
c) jeńców wojennych i zakładników, pozostających pod nadzorem administracji wojskowej;
d) innych osób, w przypadkach prawem
,określonych.
•
Art. 6.
Osoba, biorąca udlział wraz z wymienionymi wart. 5 w popełnieniu przestęp
stwa wojskowego, podlega karze na mocy
kodeksu karnego wojskowego.
Art. 7.
W przypadkach mniejszej wagi, gdy zła
wola 'sprawcy jest niezpaczna, skutki czynu
mało waine, albo gdy ściganie przestępstwa
w
drodze postępowania sądowego
jest
niecelowe, może być wymierzona, z pominięciem postępowania sądowego, kara dyscyplinarna, przewidziana w wojskowych przepisach dyscY'Plinarnych.
Rozdział
Rodzaje
.'
,
II.
przestępstw.
§ ' l. Przestępstwo umyślne zachodzi nie
tylko wtedy, gdy sprawca chce ..je popełnić,
ale także, gdy możliwość skutku przestępnego
lub przestępności działania przewiduje i na
to się ~i
, § 2. , Przestępstwo nieumyślne zachodzi
zarówno wtedy, gdy sprawca możliwość skutku przestępnego przewiduje lecz bezpodstawnie przyplliS'zcza, że go uniknie, jak i wtedy,
gdy skutku pI1Zestępnego lub przestępności
działania sprawca nie przeWiduje, choć może
lub powinien przewidzieć.
Art. 13.
,
§ 1. Okoliczności, od których zależy
wyższa karalność, uwzględnia ślę tylko wówczas, gdy sprawca o nich wiedział lub powinien był wiedzieć.
§ 2. Następstwa czynu, ' od ktÓrych zależy
wyżsrza karailność, uwzględnia się tylko wówczas, gdy sprawca je przewidywał lub powinien był przewidzieć.
Art. 14.
Okoliczności, wpływające na karalność
czynu uwzględnia się tylko co do tej osoby,
której dotyczą.
Art. 9.
§ 1. Przestępstwem pospolitym jest czyn,
zabroniony pod groźbą kary w rozdziała·ch .
XIX-XLI części szczególnej kodeksu karnego :z 1932 r.
§ 2. Odpowiedzialności karnej za przestępstwa urzędnicze według wzaziału XLI kodeksu karnego z 1932 r. ulega żołnierz, wy• konywujący zlecone czynności w zakresie
administracji cywilnej.
§ 1. Nie podlega karze, kto VI chwili czynuz powodu niedorozwoju psychicznego, choroby psychicznej lub inne~o zakłócenia czynności psychicznej, nie mógł rozpoznać znaczenia czynu lub pok·ierować swoim postępowa
niem.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do przypadku, gdy sprawca wprawił się umyślnie
w stan zakłócenia czynności psychicznej . po
to, by dokonać przestępstwa.
'
Art. 10.
§ 1. Przestępstwa wojskowe, zagrożone
karą śmierci lub karą więzienia powyżej lat
5, ·są Zlbrodniami wojskowymi, zagrożone zaś
innymi karami zasadniczymi są występkami
wojskowymi.
§ 2. Przestępstwa pospolite, zagrożońe karą śmierci lub karą więzienia powyżej lat 5,
są zbrodniami,~~ne zaś innymi karam)
zasadniCZymi, są występkami.
Art. 16.
Art. 15.
§ 1. Jeżeli w chwili p~ełnienia przestęp
stwa ~dolność rozpoznania znaczenia czynu
lub kierowania postępowaniem była w znacznym stopniu ograniczona, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy ograniozenie zdolności jest skutkiem odurzenia,
wynikającego z winy sprawcy.
'
Art. 17.
III. '
Zasady odpowiedzialności.
Art. 11.
Zbl10dnię można popełnić tylko umyślnie.
Występek można popełnić . także nieumyśl
nie, jeżeli ustawa wyraźnie tak stanowi.
'-
12.
Art. 8.
•
,
Przestępstwem
wojskowym jest czyn,
zabroniony pod gmźbą kary w części szC!zególnej niniejszego kodeksu.
R o z d z i a ł
" ,
Art~
§ 1. Nie popełnia przestępstwa, kto dopusz'Cza się czynu pod wpływem przymusu
hzycznego, któremu nie mógł się oprzeć.
§ 2. Naruszenie służbowych obowiązków
I wojskowych
pod wpływem łizycznegoprzy
~musu, a nawet po'd groźbą śmierci, nie zwalnia od odpowiedJzialności . karnej.
,t
.. ~:~
~,
-----~
- 37 -
Dziennik Ustaw Nr t)
Art. 18.
§ 1. Nie popełnia przestęp stwa , kto
'dopuszcza się - czynu pod wpływem błędu,
co do okohczności, należącej do istoty
czynu, z wyjątkiem, gdy ·chodzi o występek
nieumyślriy, a błą~ był wynikiem nie-ostrozności lub niedbalstwa.
.
§ 2. Sąd może uwz~l ędnić usprawi edliwioną nieświadomość ' bezprawności czynu, jak o
podstawę
do nadzwyczajnego złagodzenia
-.
Poz. 27
swego rozkazu, do którego wydania był
uprawni'o ny, a w szczególności jeżeli w braku
innych środkó w do utrzymania niezbędnego
posłuchu, zmuszony był użyć broni przeciw
podwł a dnemu, stawiającemu czynny opór.
§ 2. 'VV razie przekroczenia tych grariic
sąd może zastosować nadzwyczajne złal!oc!ż-e
nie kary.
Rozdział
~ary.
Art. 24.
Art. 19.
§ L Nie popełnia przestępstwa. kto działa
W obronie koniecznej, odpierając bez'Pośredni
bezprawny zamach na "Jakiekolwiek dobro
własne lub innej osoby.
§ 2. W razie przekroczenia granic obrony
koniecznej, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet od kary uwolnić.
Art. 20.
,
§ 1. Nie podle Ra karze, kto działa w celu
bezpośredniego
uchylenia
niebezpi ec z e ń 'l twa,
grożącego
.
----
dobru własnemu lub cudzemu. iezeli niebezpieczeństwa nie można było inaczej uniknąć.
§ 2. Nie działa w -stanie wyższej konieczności, kto ma szczególny obowiązek naraża
nia się na nieb ezpiec;z;eńs tw o.
§ 3. Dobro poświęcone nie może przedstawiać
wartości
IV.
Usiłowanie.
oczywiście
,większej,
niż
dobro chron.ione.
.
§ 4. Wrarzie przekroczenia granic wyż
szej konieczności, sąd może zas t:osowa ć nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 21.
§ 1. Nie podlega karze żołnierz, który
'dopuszcza się czynu, będącego wykonaniem
rozk azu w sprawach służbowych.
§ 2. Przepis § 1 nie ma zas tosowani", jeżeli pTzestępstwo wynikło wskutek przekroczenia rozkazu.
W powyższym przypadku sąd może zastosować . nadzwyczajne złagodzenie kary.
Art. 22.
§ 1. J e ż e li prz estę pst,wo wynikło wsku c
tek bezprawnego rozkazu;" odp·owiectzialność
karn ą za to przest ę pstwo ponosi ten, kto wydał taki rozkaz.
.
§ 2. Jeż eli przestępstwa nie dokonano,
ten" kto wydał rozkaz, odpowiada za usiłowanie tego przes tęps twa.
Art. 2:3.
,
§ 1. Nie podlega karze żołnierz, który
dz.iała
w przypadku ostatecznej potrzeby
w celu wymuszenia niezbędnego posłuchu dla
§ 1. Odpowiada za usiłowanie, kto w ' za,mianze popełnienia przestępstwa przedsiębie
rze działanie. skierowane bezpośrednio ku \
urzeczywistnieniu tego zamiaru, lecz zamierzonego ,przestępstwa nie dokonywa.
§ 2, Usil,owanie zachodzi również wtedy,
gdy sprawca nie wiedział, że dokonanie jest
niemożliwe ze względu na brak przedmiotu,
nadającego się do dokonania na nim zamierzonego prz es tępstwa, lub ze względu na '
'. użycie środka, nie nadającego się do wywolania zamierzonegQ skutku.
'
. § 3. Nie odpow,iada za usiłowanie, kto
tylko z powodu zabobonu lub ciemnoty wierzy w skutecznóść swego działania.
Art. 25.
wymierza karę za usiłowanie
w granicach, przewidzianych · dla danego
pI1Zes tępstwa.
§ 2. W przypadkach określonych wart.
24 § 2 sąd mo~e zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary.
§ 1.
Sąd
Art. - 26.
Nie odpowiada za usiłowanie , kto dobrowolnie odstąpił od działania lub zapobiegł
powstaniu skutku przestGpnego.
Rozdział
Podżeganie
V.
i pomocnictwo.
Art. 27.
Podżegania dopuszcza się, kto inną osobę
nakłania do popełnienia przestępstwa.
,Art. 28.
Pomocnictwa dopuszcza się, kto do poprz e stępstwa udziela pomocy czy.
nem lub słowem;
pełnienia
Art. 29.
Podż e gacz i ,pomocnik ponoszą odpowiedzia~no,ść w granicach swego zamiaru,nieza-
leżnie
od odpovriectzialności osoby, która zamierzoneQo czynu dokonała ' lub miała do-
konać.
.
'-~·.t
Dziennik Ustaw Nr, 6
'
Pnz. 21
38
--~---------------------------------------------------------------
VII.
Kary ,zasadnicze.
Rozdział
Art. 30.
przestępstwa nie dokonano,
i pomocnik odpowiadają jak za
usiłowanie tego przestępstwa.
§ 2. J.eżeli przestępstwa nie usiłowano
'dokonać, podżegacz i pomocnik odpowiadają
jak za usiłowanie, sąd może jednak ' zastosow.aĆ do nich nadzwyazajne - złagodzenie kary
lub ich od kary uwolnić.
§ 3. Jeżeli przełożony na'kłania podwład
nego do popełnienia przestępstwa lub podwładnemu do popełnienia przestępstwa udziela pomocy, to choćby przestępstwa nie usiłowano dokonać, sąd nie mOŻe przełożonego
uwolnić od kary.
§ 1.
Jeżeli
podżegam
Art. '31.
§ 1. Podżeqacz ani pomocnik nie odpowia-
da, jeżeli zap.obiegł ~ skutkom swego działania.
§ 2. Sąd może zastosować nadzwyczajne
złagodzenie kary do podżegaóza lub pomocnika, który starał się zapobiec skutkom swego działania.
§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się do
tego, kto inną osobę nakłańia do popełnienia
przestępstwa w celu skierowania przeciwko
niej postępowania karnego.
Rozdział VI.
Zbieg przepisów ustawy pr.zestępstw.
Art. 32.
- § 1. Jeżeli ,czyn za'grożony karą podpada
Art. 34.
Zasadniczymi karami są
a) kara śmierci;
.b) więzienie;
c) aresEt;
d) skierowanie do oddziału karnego.
Karę
ro~strze.lanie .
§ 1.
Art. 35.
wykonywa
śmierci
się
przez
w
§ 2. Karę śmierci, orzeczoną
stoslUlku
do kobiet brzemiennych, sąd może zamienić
na najwyższy wYmigr kary pozbawienia wolności.
Art. 36.
§ 1. Karę więzienia wymierza się w lata-ch i miesiącach, karę aresztu ' w miesiącach
i tygodniach.
§ 2. Miesiące i lata oblicza się według
czasu kalendarzowego.
Art. 31.
Kara więzienia trwa najmniej jeden rok,
najwyżej .10 lat, chyba, że ustawa przewiduje
za poszczególne przestępstwa dłuższą karę
więzienia.
Art. 38.
§ 1. Kara aresztu trwa najmniej 1 miesiąc, .
najwyżej
•
1 rok.
.
§ 2. W stosunku dó oficerów sąd może
pod kilka przepisów ustawy, sąd stosuje przepis, przewidujący naj surowszą karę, co nie orzec zamiast aresztu karę aresztu domowestoi naprzeSlzkodzie st,o sowaniu kat dodatko- go z dalszynf' pełnieniem pI1zez nich obowiąz
ków służbowych.
wych, przewidzianych w innych przepisach.
§ 3. W okresie skazania na karę aresztu
§ .2. W razie jednoczesnego ' skazania za
domowego potrąca się 50010 uposażenia skakilka przestępstw, sąd wymierza karę łączną, zanego na rzecz Skarbu Państwa.
biorąc za podstawę kary, wymie~one z osob§ 4. Okres aresztu domowego nie zalicza
na za zbiegające się przestępstwa.
się do okresu służby wojskowej, · jednak ciąg
§ 3. Przepis § 2 stosuje si~ odpowiednio . łości jej nie przerywa.
także w przypadku, gdy sprawca skazany
§ 5. W razie' skazania na karę więzienia
został kilkoma wyrokam~ ' za przestępstwa,
i aresztu wymiema się łączną karę więzienia,
popełnione przed wydaniem pierwszego z tych
-przy czym 2 dni więzienia odpowiadają
wyroków, niezależnie od tego, czy kara była 3 dniom aresztu.
wykonana.
Art. 39.
Art. 33.
Okres skazania na skierowanie do oddziału karnego trwa najmniej 1 miesiąc, naj. § 1. Kara łączna nie , może być niższą od
najwyższej z kar, wymierzonych za poszcze- wyżej 6 miesięcy.
gólne przestępstwa, nie może przewyższyć
, Rozdział VIII.
fumy kar wymierzonych i nie może przekroczyć
najwyższego
ustawowego wymiaru,
Kary dodatkowe.
przewidlzianego dla danego rodzaju kary.
Art. 40.
§ 2. Obok kary śmierci nie wymierza się
innej kary zasadniczej.
KaraIJli dodatkowymi są
a) utrata praw publicznych;
§ 3. Kary dodatkowe stosuje się, choćby
b~ utrata obywatelskich praw honoroje orzeczono eo ,do jednego ze zbięgających
się przestępstw.
wych;
\
Dziennik" Ustaw Nr 6 .
c) degradacja;
. d) utrata prawa wykonywania 'zawodu;
.e) przepadek mienia;
I) przepadek przedmiotów m :lją tkowych
i
narzędzi;
g) nałożenie obowiązku pokrycia szkod)\
Art. 41.
Utrata praw publicznych obejmuje utratę
biernego i czyrmego prawa wyboru do ciał
us·tawodawczych, samorządowych oraz do inny€h instytucyj prawa publicznego, udziału
w wymiarze sprawiedliwości, utratę urzędów
i "stanowisk publiczny ch i zdolno ś ci do' ich
uzy ska nia, utratę stopnia wojskoweRo i wydalenie z wojska oraz niezcrolność do powtórnego
wstąpienia do wojska i uzyskania stopnia wojskowego.
.
Art. 42.
Utrata obywatelskich praw honorowych
obejmuje utratę tytułów, zaszczy~ych stopni
wojskowych, · orderów i odznaczeń, tudzież
~dolności do ich uzyskania.
Art. 43
De gradacja obejmuje utratę posiadanego
stop nia wojskowego i powrót do stopnia szere gowca ·lub też utr atę posiadanego stopnic
wojskoweg'o . powrót do niższ ego sto pnia
wojskowego.
Art. 44.
§ l.Przepad.e k mienia obejrn'uje przymu~
sowe i nieodpłatile przeniesienie prawa. włas
ności całego lub części mienia skazane go na
rzecz Skarbu Pań stwa. § 2. Nie podlega przepadkowi mi.enie skazanego, nieodzowne dla niego oraz osób,
będących na jego utrzymaniu.
'
§. 3. Biiższe ustalenie mienia, nie podlegającego przepadkowi, określi rozporządze
- nie.
Art. 45.
Sąą może orzec jedną lub więcej kar · dodatkowych.
-I
Art. 46.
§ 1. Sąd orzeka utratę praw publicznych
i "'t>bywatelskich praw honorowych w ra zie
skazania
a) na karę śmierci;
bl na ' karę więzienia za zbrodnie stanu~
za przestępst""a woiskowe przeelwko obowiązkowi wierności żołnierskiej oraz za przestępstwa w polu pr:zeciwko ludności i rriieniu.
.
§ 2. Sąd może orzec utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych w razie skazania na karę więzi e nia za każde inne
przestępstwo, popełnione z chęci zysku lub
innych niskich pobudek.
..
39
Paz. 2J
Art. 47 .
§ 1. S ąd może OI1zec degradację w razie
skazania
al za prz estępstwa wojskowe;
b<} z,a ' przestępstwa pospolite, popełnione'
z · chęci zysku lub z innych ni skich p.obudek. .
.
~ 2. Sąd orzeka utrątę prawa wykonywania zawodu w przypadkach· skazania , wymienionych wart. 46 w . razie stwierdzenia
a) nadużycia zawodu przy pop e łnieniu
prze stępstwa, albo '..
.,
b) ujawnionej przy popełnieniu przestęp
stwa, a groźnej dla społ eozeństwa niezdolności sprawcy do wykonywania
za wodu.
Art. 48.
§ 1. Sąd orzeka przepadek całego mie nia
w przypadkach, określonych wart. 46 § 1. § 2. Sąd może orzec przepadek całego
lub części mienia w przypadkach, określo
nych wart. 46 § 2.
§ 3. Sąd może orzec przepadek przedmiotów, pochod zących bezpośrednio lub póśrednio z przestępstwa, jak również narzędzi,
które słuźyły lub były przeznaczone do jego
popełnienia .
§ 4. Jeżeli przedmioty nie są własnością
sprawcy, przepadek następuje tylko' w przypadkach, wskazanych w ustawie.
§ 5. Sąd może zobowiązać skazanego, by
wyna g rodził szkody,
wyrządzone przestęp
stwem · w czasie i w rozmiarach, ustalonych
w wyroku, j eżeli stosunki gospodarcze skazanego na to pozwalają.
Art. 49.
§ 1. Przy karze śmierci sąd orzeka utratę
praw na 7.awsze.
§ 2 .. W innych przypadkach sąd orzeka
utratę- pri'lW na czas od 1 do 5 lat. Do okresu
tego nie wlicza s ię czasu, który upłynął od
wyroku. do odbycia kary zasadniczej, je,j ~
rowania lub przedawnienia. Po upływie' tego
okresu skazany odzyskuje prawa wyborcze,
prawa udziału w wymiarze sprawiedliwości
oraz zdolność do" uzyskania innych litra conych praw.
Art. 50.
§ 1. Sąd może przywrócić skazanemu pra-
pra wa udziału w wymiarze
oraz zdolność do uzyskania
innych utraconych p{aw po upływie pewnego
okresu, w czasie którego skazany prowadził
życie ni enaganne .. '
§ 2. Okres ten, rozpoczyni;ljący - się od
chwili odbycia, darowania lub przedawnienia
wa wyborcze,
sprawiedliwo ści
.~====~~~~~------~-----
-'-
40
kary zasadniczej, wynosi co najmnreJ połowę
czasu, przez który trwać miała utrata praw,
jednak nie mniej, niż jeden rok.
Rozdział
IX.
Wymiar kary.
Art. 51.
Sąd VITmThrza karę wedł~g swego uznania, zwracając uwagę przede wszystkim na
pobudki ora;z sposób działania sprcrwcyi jego
stosunek dą pokaywdzonego,- stan zależności
służbowej, na stopień rozwoju umysło wego
i char·a kter sprawcy, na jego dotychczasowe
życie , tudzież na jego zachowanie się po
karę wyższą
władnym popełnił przestępstwo al1~o
był
podżegaczem
lub pomocnikiem
w przestępstwje, dokonanym lub usiłowanym przez podwładnego;
h) jeżeli popełniono pr.zestępstwo ~ nadużyciem
Art. 52.
zostało
dokońane
a) ze szlachetnych pobudek;
b) przy nienagannym dotychczasowym
trybie życia;
e) pąd wpływem zależności służbowej;
d) pod wpływem silnego wzruszenia psy, chicznego;
e) w stanie głodu albo wskutek zbiegu
ciężkich warunków osobistych lub roozinnych;
f) wskutek ciemnoty lub przypadkowego zbiegu okoliczności.
§ 3. Jako okoliczności obciążające uwzględnia się w szczególności
a) dokonanie przestępstwa, które może
przynieść szkodę interesom Państwa
Polskiego lub Państw Sprzymierzonych, chociażby nie było skierowane
bezpośrednio przeciwko tym interesom;
b) dokonanie przestępstwa w zmowie lub
w bandzie;
,
c) dokonanie przestępstwa z chęci zysku
lub z innych niskich pobudek;
d) dokonanie przestęps t wa przy pomocy
gwałtu , podstępu lub' ze szczególnym
okrucieristwem;
e) poprzednią - karalność.
,
Art. 53.
§ 1. Jeżeli sprawca w ciągu 5 lat po odbyciu kary,w calościlub przynajmniej w trzeciej c zęści, pop ełni nowe przestępstwo z tych
samych. pobudek lub należące do te go samego
rodzaju, co }'loprzednie, sąd może "wymierzyć
'.
o połowę od - najwyższego ustawowego wymiaTlf kary, nie 'przekraczając
jednak ustawowej granicy danego rodzaju
katy. Jeżeli ustawa daje sądowimożność : wy- '
boru między karami więzienia a karą aresrztu,
qie można wymierzyć kary aresztu.
§ 2. Sąd może wymierzyć karę" wyższą
o połowę od najwyższego ustawowego wymiaru ' kary, _ przewidzianego za dane przestępstwo, nie przekraczając jednak ustawowej granicy ' danego rodzaju kary
- a) przełożonemu, który wspólnie z pod-
spełnieniu przestępstwa.
§ 1. Szczególne okoliczności, wpływające
na wymiar k;ary, uwzględnia się tylko co dlO
tej osoby, której dotyczą.
§ 2. Jako okoliczności łagodzące, uwzględ
nia , się w szczególności, gdy przestępstwo
Poz. 27
broni służbowej lub ' upraw-
nień służbowych;
e) jeżeli przestępstwo dotyczyło mienia,
powierzonego sprawcy lub dostępne
go st.hawcy, z powodu służby lub stosunku służbowego;
d) jeżeli przestępstwo przeciwko mieniu
popełniono na szkodę przełożonego,
\!
towarzysza broni albo kwaterodawcy
lub jego domowników;
e) jeżeli przestępstwo popełniono w obecności zb!egowiska publiaznego.
Art. 54.
\V przypadkach, wskazanych w ustawie,
sąd mOlŻe zastosować
nadzwyczajne złagodrzenie kary
. a) przez wymierzenie więzienia powyżej
lat 5 zamiast kary śmierci;
b) przez wymienzenie -więzienia do lat
5 zamiast kary więzienia powyżej
lat 5.
e) przez wymierzenie aresztu lub skierowanie do oddziału karnego zamiast
kary więzienia , do lat 5.
Art. 55.
§ 1. JeżeH zachodzą wyjątkowe okolicz-
ności, towarzyszące popełni-=niu przestępstwa,
sąd może, gdy uzna to Za celowe wymierzyć
karę poniżej ustawowego wymiaru kary , przewidzianeqo dla danego przestępstwa, albo po-
niżej ustawowej granicy \dane go rodzaju kary
lub też może wymi erzyć karę łagodniejszego
~odzai u, l1ieprzewid z ianą w przepisie ustawy
dla danego prz estępstwa.
....
§ 2. Jeżeli sąd uzna, że sprawca działał
w inte.resie Państwa Polskiego, Państw Sprzymierzonych albo w obronie honoru Narodu
lub Wojska Polskiego przeciwko najeźdźcy
lub jego popleczni kom, mo że zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary lub od kary uwolnić.
'
. . . --
Poz. 21
§ 3. Jeżeli sąd uzna, że ' oskarżony już
w ·ch.wili rozpatrywania sprawy przestał być
niebezpiecznym dla istniejącęgo porządku
praWnego --'- może go od kary uwolnić.
W
Art. 56.
razie skazania na
karę
pozbawienia
wolności, sąd może zaliczyć na poczet kary
całkowicie
lub częściowo
wego areslztowania.
Rozdżiał
okres
X.
Art. ' 57.
że
wykonanie kary
pozbawienia wolności zawiesza się na czas
od 1 do 5 lat.
' .
§ 2. Warunkowe zawieszenie wykonania
kary stosuje się do osoby, co do której - ze
względu,na jej charakter, okoliczności towarzyszące popełnieniu przestępstwa, zachowania się ' po jegopopełnieni:u - przypuszczać
należy, że pomimo niewykonania kary .' nie
, popełni nowego przestępstwa.
§ 3. Warunkowe zawieszenie wykona nia
kary nie stosuje się do osób, wyr*enionych
W grt. 53.
Art. 58.
§ 1. Jeżeli w okresie- zawieszenia kary
skazany popełni nowe przestępstwo lub nie
wykona obowiązku pokrycia szkody, sąd zarządzi wykonanie zawieszonej kary.
§ 2. Zarzfldzając wykonanie zawies.z onej
kary, sąd może ją podwyższyć, nie więcej
jedn.ak, niż o połowę.
Art. 59.
W przypadku warunkowe~o zawieszenia
wykonania kary pozbawienia wolności ule. gają również warunkowemu zawieszeniu orzeczone kary dodatkowe utraty praw.
Art. 60.
Jeżeli
w ciągu 3 - miesięcy po upływi e
owsu zawieszenia sąd nie zarządzi wykona.n~ kary, skazanie uw aża się za niebyle a skazany odzyskuje prawa wyborcze, prawo
udziału
w wymiarze sprawiedliwości oraz
zdolność do uzyskania innych praw utraco.nych ..
Rozdział
XI.
Warunkowe zwolnienie,
Art. 61.
§ 1. Śkazanegp na karę pozbawienia wolności sąd może warunkowo zwolnić z odbycia
części kary, 'jeżeli jego zachowanie się ' wczasie odbywania kary i osobiste warunki pozwalają
przypuszczać,
że nie popełni nowego
pI1Zestępstwa.
2: Skazany powmlen odbyć nie mme]
orzeczonej wyrokiem ~ary, w każ
dym razie nie mniej niż 6 miesięcy.
Art. 62.
Czas pozostały do odbycia kary stanowi
okres próby, który wynosi ni~ mniej niż 1 rok.
Art. 63.
tymczaso-
,Warunkowe zawieszenie wykonania kery.
§ 1. Sąd może o~zeCi
§
niż połowę
§ 1. Jeżeli w okresie próby skazany popełni nIQwe przestępstwo, warunkowe zwolnienie będzie odwołane.
§ 2. W przypadku, określonym w § 1,
sąd może, zarządzając odwołanie warunkowego zwolnienia, podwyższyć pozostałą do od.byCia karę, nie więcej jednak niż o połowę.
§ 3. Zwolnienie warunkowe może być
odwołane, jeżeli skazany w okresie próby
źle się prowadzi lub został ukarany dyscyplinarnie, '
§ 4. W razie odwołania warunkowego
zwolnienia, na po-ozet kary nie zalicza się
okresu, spędzonego na wolności.
Art. 64.
Jeżeli odwołanie nie nastąpiło w ciągu
3 · mięsięcy po upływie okresu próby, karę
uważa się za odbytą.
Rozdział
XiI.
Odroczenie wykonania
darowanie kary w czasie wojny.
Arf. 65.
§ 1. Wykonanie orzeczonej w _ stosunku
do żołnierza kary pozbawienia wolności bez
utraty praw publicznych sąd może odroczyć
do chwili zakcńczenia działań wojennych.
§ 2. W przypadku . ok reślonym w § 1 skazany zos'ta je skie rowany celem odbywania
dalsJej służby wojskowej do oddziału karnego.
Art. 66.
§ 1. Jeżeli skazany w okresie przebywa-
nia w oddziale karnym i w walkach-z wrogiem
da dowody wyjątkowo ' wzorowej i ofiarnej
służby lub biorąc udział w walkach ,z wrogiem da dowody bohateI:stwa albo zostani~
raniony, sąd może na wniosek dowództwa
oddziału karnego darować skazanemu orzeczoną karę.
§ 2. W przypadku ' określonym w
zwłaszcza wobec ' poległych - w walce,
zanie uważa się za niebyłe.
§ l,
ska- '
Art. 67 ..
skazany w okresie pr.zebywania
w oddziale karnym zachowuje się niewłaści
wie, sąd 'może na wniosek dowództwa oddziału karnego uchylić orzeczone odroczenie
. wykonania kary.
Jeżeli
~.
."
-
~2
Art. 68.
kara, której wykonanie zostal,o odrocz.one do chwili zakończenia dzi9 łail wojennych, nie zostanie daI'Owana, okres służby
w odd:ziale karnym zalicza się na poczet
orzeczonej kary.
Jeżeli
Rozdział
Postępowani~
XIII.
z
nielełnimi.
Art. 69 .
. § 1. Do nieletnich w wieku od 13 do 17
lat stosuje się kary,przewidziane niniejszym
kodeksem;
§ 2 .• Do nieletnich nie stosuje się kary '
śmierci.
"
§ 3. Do nieletnich sąd może zastosować
nadzwyczajne !Złagodzenie kary.
§ . 4. Nie ulega karze nieletni, który po
ukończeniu 13 lat, a przed ukończeniem 17 lat,
popełnił czyn, zabroniony pod gr,oźbą kary,
bez rozeznania, t. j. nie osiągnąwszy rozwoju
umysłowego i moralnego w takim stopniu,
by mógł rozpoznać znaczenie czynu i kiero-'
wać swym postępowaniem.
~o Rozdział XIV.
o,
Przedawnienie;
,
/
Art. 70.
Nie omożna wsizcząć postępowania karnego, a wszczęte nalezy umorzyć .z- powodu przestępgtwa popełnionego przed laty
a) ·dwudziestu. jeżeli czyn stanowi zbrodnię, za którą grozi kara śmierci;
b) piętnastu, jeżeli czyn stanowi inną
zbrodnię;
c) dziesięciu,
pek.
jeżeli
ozyn stanowi
wystę
Art. .11.
Zadna czynnosc w dochodzeniu~. śledz
twie lub . sędziowska nie przerywa przedawnienia.
Art 72.
Przed9wnienie nie biegnie, jeżeli przepis
ustawy nie pozwala na wszczęcie lub dalsze
prowadzenie postępowania karnego. Nie biegnie również w stosunku do osób, które uchy)ają się od wymiaru sprawiedliwości prne7J
ucieczkę za granicę lub przejście do ' nieprzyjaCiela.
~
0'-..
-
Poz. 2'/
c) dziesięć, w razie skazania na karę więzienia do lat 5; o
,
d} pięć, w razie skazania na karę aresztu;
e) dwa, w razie skazania na skierowanie do oddziału karnego.
•
§ 2. Przedawnienie kary nie biegnie w ok-
resie odroczenia, przerwy lub warunkowego
zawieszenia kary oraz w stosunku do osób,
które uchylają się od wymiaru sprawiedliwośd przez ucieczkę za granicę lub pmejście
do nieprzyjaciela.
R.ozdział
Zatarcie skazania.
~ Art.
74.
§ 1. Po upływie 10 lat od odbycia, daro~
w9.nia lub przedawnienia kary, sąd moie zarządzić na wniosek ~kazanego zat~rcie ska..
zania.
§ 2. W stosunku ' do osób, skazanych na
utratę praw .publicznych lub obywatelskich
praw honorowych, okres lO-letni zaczyna
biec od dnia odzyskania przez skazanego zdolności d~abycia utraconych praw.
§ 3 . . Jeżeli skazany przed myskaniem
pr,a wa do wniosku o zatarcie skazania popeł
nił nowe przestępstwo, za które wymieI'izono.
mu karę pozbawienia wolności, natenczas dopuszczalne jest tylko jednoczesne zatarcie
wszystkich skazań.
§ 4. W J;.azie zarządzenia zatarcia, ska~anie uważa się za niebyłe . .Zatarcie skazania
p'ociąga za sobą przede wszystkim usunięcie
wpisu o skazaniu ze wszystkich rejestrów
karnych.
Art. 75.
Za nieskazanego uważa się zOasądzonego
na pozbawienie ' wolności na czas nie dłuż~zy
niż 6 miesięcy lub na karę łagodniejszą, jeśli
w ciągu 3 lat od chwili odbycia kary (nie
popełnił nowego przestępstwa, a również skazanego bez utraty praw i degradacji na czas
dłu~szy niż 6 miesięcy, jednak nie prz~· .
czający 3 lat, jeśli w ciągu ,6 lat od chwili
odbycia, darowania lub przedawnienia kary ,
nie popełnił nowego przestępstwa.
'
Przepis ' art. 74 § 4 stosuje się odpowierlnio.
Rozdział
,
Art. 73.
§ 1. Nie można wykonać kary, jeżeli od'
wyroku skażującego upłynęło lat
a) dwadzieścia, w razie skazania na karę
XV.
XVI.
V/yjaśnienie wyrażeń
ustawowy ch.
Art. 76.
Za żołnierzy uważa się wszystkie osoby,
w służbie wojskowej lub · ~ ' służbie
śmierci;
pomocniczej, tudzież wszystkie osc,by, prab) piętnaście, w razie skazania na karę cujące w dziedzinach 'zmilitarvzOWa!lych lub
więzienia powyżej lat 5;
1 ,We administracji wojskowei
-
będące
,
r ..... "
.~
Dziennik Ustaw Nr 6
/
43 -
Poz. 27
CZĘSC
Art. 77.
§ 1. Przestępstwo jest wówczas popeł- ·
nione wobec zebranych żołnierzy, gdy sprawca działa wobec przynajmniej dwóch żołnie
rzy.
§ 2. Przez publiczne popełnienie czynu
rozumie się również, gdy sprawca działa wobec przynajmniej dwóch osób.
Art. 78.
Rozdział
Art. 85.
Kto usiłuje _pozba~ić · Państwo Polskie nie·
bytu lub oderwać część jego ot
szanl,
poclleqa karze więzienia od lat 10 do 15
albo karze śmierci.
podległego
Art. 86.
jest uzbrojony w celu
Art. 79.
Przestępstwo 'jest
wówczas popełnione
w cZ3sie wojny, kiedy zostało popełnione
w okresie pozostawania Państwa Polskieq(!
w stani.e wojny, t. j. od chwili oqloszenia lub
faktyczneqo rozpoczęcia działali ' wojennych
. do ogłoszenia o ich zakońc zeniu.
XVII.
Zbrodnie stanu.
Prz est ępstwo jest wówczas popełnione pod .
bronią, gdy sprawca
pełnienia służby.
sZCZgGOLNA.
§ 1. Kto ,... usiłuje przemocą usunąć usta·
nowi ime organa władzy zwierzchniej Narodu albo zaqarnąć ich władzę,
podlega karze więzienia na czas nie
krótszy od lat 5 albo karze śmierci.
§ 2 .. K,to usiłuje przemocą zmiehić ustrój
Pańs twa Polskiego ,
,
podlega karze więzienia na czas nie króŁ
.szy od laŁ 5 albo karze śmierci .
Art. . 87.
Art. 80.
.
Przestępstwo
jest wówczas popołnioIie
w obliczu nieprzyjaciela, kiedy jednostka woiskowa znajduje . się w zetknięciu lub w możli
wości zetknięcia się z nieprzyjaci elem
Kto czyni przy.gotowania do
popełnienicł
przestę pstwa, określonego wart. 85 lub 86,
podleqa karze
więzienia.
Art. 88.
§ 1. Kto w celu popełnienia przestępstwa,
Art. 81.
Przez rozkaz należy rozumieć zarządzenie
lub rozporządzenie, wydane w trybie służbo
wym przez przełożonego podwładnemu albo
przez starszego w stopniu wojskowym ·
młodszemu.
Art. 82.
Za wartę wojskową uważa się każdego
żołnierza, przeznaczoneg'o do służby wartow-
niczej lub wojskowej służhy b ez pieczeństwa
w czasie, gdy tę służbę pełni.
"7
Art. 83.
Okręt jest to każdy statek, należący do
marynarki wojennej, na którym z.najduje się
dowódca wojskowy i załoga . .
ob eś lonego
wart 85 lub 86, wchodz ~ w porozumienie z innymi osobami,
v
. podlega karze więzienia.
§ 2. Nie porlleqa karze, kto wziąwszy
udział w porozumieniu, doniesie o nim wła
dzy, powołanej do śćiqania przestępstw, zanim
władza . dowiedziała się o porozllmie niu i za- ·
nim wynikły jakiekolwiek uiemne skutki dla
Państwa. Z bezkarności nie korzysta, kto doprowadził do powstania takiego porozumienia.
Art. 89.
Kto w celu popełnienia zbrodni, okrEiślo
nej wart. 8S lub 86
a) porozumiewa się z osobą, działającą
w interesie obcego państwa lub obcej
organizacji . albo
.
b) gromRdzi środki do walki oręinej,
podlega karze więzienia od lat 10 do 15
albo karze śmierci.
Art. 84.
Art. 90.
Mil.rynilrka wojenna i flota odpowiada
i. statek powietrzny
iednostce wojskowej,
Kto, działaiąc na szkodę Państwa Polskieqo, dopuszcza się zbierania lub przekazywania wiadomości, stanowiących tajemnicę pań
stwową lub woj skową, przechodzi na stronę
nieprzyjaciela lub ucieka zaqranicę,
podlega karze więzienia od lat · 10 do 15
)
albo karze śmierci • .~
poięciu "wojska; okręt
' /
-
"
)
"
Dziennik Ustla w Nr 6
Poz. 27
44
okresie grożącej wojny
ducha tego osłabić,
§ 1. Kto ~ czasie wojny działa na kOTzyść
podlega karze więzienia.
'
nieprzyjaciela albo na szkodę siły zbrojnej
§
2,
Jeżeli
sprawca,
nie
mając
na celu
,,
.polskiej lub sprzymierzonej,
podlega karze więzienia od l<\t 10 do 15 , osłabienia ducha obronnego, rozpowszechnią
jednak wiadomości nieprawdziwe,
albo karze śmierci.
,podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Kto, będąc obywatelem polskim, dobrowolnie przyjmuje obowiązki w wojsku nieArt. 98.
przyjacielskim, choćby pmez wstąpienie do
§ 1. Kto dostarcza dla wojska broni lub
. 'łbcego wojska uzyskał obce ol?ywatelstwo,
innego Siprzętu wojennego, niezdatnych do
podlega karze więzienia.
'
użytku, jak również kto w czasie wojny lub
§ '3. Jeśli sprawca bierze udział w dziaw okresie grożącej wojny nie wykonywa obołaniach wojennych prz~ciJ.l Państwu PolskiewiązująqTch świ'adczeń rzeczowych albo umómu,
wionej dostawy dla wojska lub wykopywa je
podlega karze śmierci.
niezgodnie z prawem lub umową,
podlega karze więzienia.
Art. 92.,
§ 2. Tym samym karom podlegają do§ 1. Kto w czasie wojny, nie należąc do stawca, pośrednik, pełnomocnik lub funkcjowojska nieprzyjacielskiego, przedsiębierze nariusz dostawcy albo pośrednika: którzy
dziaJania ,z brojne przeciw Państwu Polskiemu, spowodowali dostarczenie przedmiotów, niepodlega karze śmierci.
zdatnych do użytku lub niedotrzyriianie umowy albo niewykonanie świadczeniarzeoz9Art. 93.
wego.
§ 1. Kto targnie się na życie lub zdrowie
Art. 91.
siewojny lub w
wiadomości, mogące
osoby, będącej przedstawicielem Państwa albo
Wojis ka Polskiego lub Pańs!}V albo Armii
Sprżymierzonych,
,.
podlega karze więzienia od lat 10 do 15
albo karze śmierci.
§ 2. Kto taką osobę znieważa, podlega karze więzienia do lat 3 albo
aresztu.
Art. 94.
Kto, mając wiarygodni} wiadomość o p~ze
stępstwach określonych wart. 85, 86, 87, 88,
93w czasie, gdy można jeszcze zapobiec zamierzonym ' czynom, zanil!cha dorueśćo tym
Art. 99.
Kto, będąc obyWatelem polskim, rozpowszechnia publicznie zagranicą wiadomości nieprawdziwe w celu szkodzenia interesom Pań~
stwa Polskiego,
/
podlega karze więzienia.
Art. 100.
§ 1. Kto, będąc obywatelem polskim lub
państwa
sprzymierzonego albo
bezpaństwo
vi ozasie wojny swą przynależność do obcej naro"
dowości, walczącej z Państwem Polskim,
podlega karze więzienia na czas nie
w porę władzy
krótszy od lat 5.
f?odlega karze więzienia.
§ 2. Sąd orzeka nadto przepadek na rzecz
Skarbu Państwa majątku skazanego, jego mał
Art. 95.
żonka i dzjeci, z wyjątkiem mienia tych ostatKto publicznie nawołuje do obalenia, p.o- nich, pnchodzącego ' z dorobku własnego, daderwania lub osłabienia polskiej władzy pań ,rowizny lub spadkobrania, o ile darczyńca
stwowej lub do popełnienia przestępstw, okre. albo spadkodawca nie ulegałby karze za przestępstwo, przewidziane w § 1.
ślonych wart. 85, 86, 90 92 i 93 albo je pochwala oraz kto sporządza, rozpowszechnia
O zwolnieniu od egzekucii orzekają powi przechowuje pisma, druki lub wizerunki, szechne sądy cywilne na mOcy przepisów konawołujące do popełł)lenia takiego przestęp
deksu postępowania cywilnego.
stwa lub zawierające pochwałę takiego prze§ 3. Kto, będąc narodowości pQlskiej, dostępstwa,
'
,
browolnie zgłasza lub zgłosił w czasie woiny
podlega karze więzienia
swoją przynależność do obcej narodowości,
uprzywilejowanej przez władzę państwa, walArt. 96.
czącego z Państwem Polskim,
.
Kto publicznie nawołuje do wojny zabor~
podlega karze więzienia na czas nie krótczej,
szy od lat 3.
podlega . karze więzienia albo karzE'
§ 4. Sąd może orzec przepadek mienia
śmierci.
w myśl §2.
Art. 97. '
Art. 101.
. Kto -na obszarze Państwa Polskiego znie§ 1. Kto w celu osłąbieni~ducha obronnego społeczeństwa rozpowszechnia w cza- waża, uszkadza lub usuwa j2odło, chorągiew
I
' r:/
wym, dobrowolnie zgłasza lub zgłosił
I
, ,
."
"--
45
Dziennik Ustaw ~r 6
Poz. 27
lub bQinderę państwa obcego, wystawioną pu~
blicznie przez jego przed('tawicielstwo,
podlega karz~ więzienia do lat 2.
W celu uniknięcia oddania obowią'zek od niego wymaga,
.• podlega karze .śmierci.
Art. '102.
Art. 107.
§ 1. D0 w··ó dca, który, nie wyczerpawszy
stoją cy ch do je,go rozporządzen i a śr'odków
obrony, powierzone lnu stanowisko opuszcza
lub oddaie nieprzyjacielowi albo k tóry pooddaje si,ę i spowoduje tym zło żenie broni przez
podwł adne mu v11o jsko , nie uczyniw szy przed.tern. wSizys t!k ie go, czego obowiązek od niego .
wyma Qa,
pod'l ega karze śmierci.
§ 2. \III prz'/ :'i.1.clkach mnie jszej wagi sąd
moze zastosovrać nadzwyczaju0 złagodzenie
katy.
nawołuje do wasm
rasowych l~b religijnych
§ 1. Kto publicznie
narodowościowych ,
albo sporządza, rozpowszechnia lub przechowuje przeznaczone dla-tych celów pisma, druki
lub wizerunki,
_
podlega karze więzienia.
§ 2. KtIQ publicznie nawołu j e do czynów,
skierowanych przeciwko jedności so jusznic ze j
Państwa Polskiego z państwem z nim sprzymierzonym oraz kto sporządza, wzpowszechnia lub przechowuje przeznaczone dla tych
cerów pisma, druki lub w izerunki,
podlega karze więzienia.
§ 3. Kto w celu narażenia Państwa Polskiego na . niebezpieczeństwo wojny lub. zerwania stosunków dyplomatyoznych prż edsię
bierze dzialanie wro gie państwu obcemu,
podlega karze w ię z i enia .
.
•
§ 4. Jeżeli przestępstw, określonych w § 1,
2 i 3 dopuszczono się w czasie rozruchów
lub w 'czasię wojny, sprawca,
podlega karze . więzienia na czas nie
krótszy od lat 3 albo karze śmierci.
Art. 103.
Kto publicznie lży, znieważa albo wys'z ydza ustrój Państwa Polskiego lub pochwala
faszyzm, nar,odowy socjalizm, zbrodnie hitlerowskie albo publicznie nawołu:jedo ich popełnienia albo do wprowadzenia . w Polsce
ustroju faszystIQwskiego lub narodowo-socjalistycznego al1:~o' ktlQ zakłada, publicznie na- '
wołuje do zakładania lub przystępuje do organiza·cji f.aszystowskich albo narodowo-socjalistycznych,
podlega karze więzienia, albo karze
śmierci.
R o z d z i a ł
Pl1zestępstwa
przeciwko
wierności
XVIII.
obowiązkowi
żołnierskiej.
Art. 104.
Zołnierz, który przechodzi ""do' nie przy jajaciela,
podlega karne śmięrci.
Art. 105.
Dowódca miejsca umocnionego, który oddaje je nieprzyjacielowi, uie wyczerpawszy
przedtem wszystkich środków obrony, wz,ględ
nie wbrew otl1Zymanemu rozkazowi,
podlega kaIize; śmierci.
Art. 108.
Zomierz, który w c.zasie wojny narusza
obow icW~k służbowy i tym spowoduje, że
prz edsięwzięci a nieprzyjacielskiedO'znały poparcia, albo, że dla przedsięwzięć siły zbrojnej
polskie j lub sprzymierzonej powstało niebezpieczelist'wo lub slZkodą .
podlega karze więzienia.
Art. 109.
. który z tchórzostwa ucie~a
z polia .''falki albo pobudza do ucieczki towarzyszy broni,
podlej?;a kaliZe śmierci.
Zołnierz,
Art. 110.
który z tchórzostwa
w walce, w czasie wymars"?:u do walki lub
w odwrocie - skrycie pozostaje poza swą
jednostką,
ucieka, porzuca broń służbową
lub inny prze!imiot potrzebny do walki albo
czyni je niezdatnymi do użytku.
podlega karze więzienia na . czas nie
krótszy od la t 5 albo karze śmierci.
§ 2. \III przypadkach mniejszej wagi sąd
. może za s tosować nadzwyczajne złagodzenie
kary.
§- 1. Zołnierz,
Art. 111.
który z tchórzostwa
w obliczu nieprzyjaciela udaje rannego
lub cierpiącego albo v{prawia ' się w stan,
czyniący go niezdolnym do pełnienia służby
. i przez to uchyla się od walki lub od innej
czynno ści służbowej, połącz.onej z niebezpie§ 1.
Zołnierz,
czeństw em,
podlega karze wi~zienia ' na czas nie
krótszy od IcH 5, albo karze śmierci.
§ 2 W przypadkach mniejszej wagi sąd
moze zastosować . nad;>:wyczajne złagodzenie
kary.
$Art. 112.
Art. 106.
Dowódca" który oddaje nieprzyjacielowi.
Zołnierz, który będąc w niewoli podpisze
okrElt, statek powietrzny lub ich załogę, nie zobowiązanie wyrzeczenia się dalszej walki
uczyni~szy przed tym wszystkiego, czeqo . z nieprzyjacielem,
•
, Dziennik Ustaw Nr 6
..
Poz. 21
§ 3. Jeżeli ' sprawca działa nieumyślnie,
pDdlega karze. aresztu lub skierDwą'niu
do 'Oddziału karnegO.
.
" -A·rt~~~ 118.
. § 1.
KtD dopuszcza się prrzestępstwa,
D reśIDnego wart. 115, 116, 117 w celu dłuż
szego lub trwałego uchylenia się 'Od ObDwiązku wojskDwego,
podlega karze więzienia do' lat 3,
a w czasie wojny karze więzienia a'lbD
karze śmierci.
§ 2. Jeżeli przestępstwa, . określonegD
w § l, dopuszcwrio się w zmDwie lub ' z za- ,
braniem broni albD •powtórnie, każdy ze
sprawców
podlega karze wię2lienia na czas nie
krótszy 'Od lat 5, a w czasie wDjny karze
.śmierci.
§ 3. Kto po popełnienill przestępshVa,
określonegD w § 1 dopuszcza się w bandzie
grabieży lub rozboju,
p'Odlega kame śmierci.
Art. 119. '
Zołnierz, który dopuszcza się . przestęp
stwa, określonego wart. 118 w obliczu nieprzyj&ciela,
podlega karze śmierci.
Art. 120.
§ l. ZDłnierz, który bez ważnych przyczyn nie stawi się w oznaczonym czasie na
śmierci.
służbę przy przeniesieniu służbDWym, deArt. 116.
legacji służbowej lub przy powrocie z urlopu,
pDdlega 'OdpowiedzialnDści,
przewidzia§ 1. Zołnierz, który nie zamelduje się
nej wart. ' 116.
natychmiast po powrocie z niewoli w jednej
§ 2. Jeżeli ' 'przęstępstwa, DkreślonegD
z jednostek,
podlega karze więzienia do lat 2 albD w § l, dopuszczono się w telu dłuższego
karze aresztu lub skierowaniu dD D~zia względnie trwałęgD uchylenia się 'Od DbDwiązku wojskowego, sprawca
lu karnego.
podlega 'Odpowiedzialności przewidzianej
§ 2. Tej samej karze podlega żołnierz,
wart. "U8 § 1.
pełniący służbę VI marynarce wDjennej, który
rozłączywszy się poza obrębem wód 'OjczyArt. 121.
stych z okrętem nie stawi się natychmiast
"Jeżeli sprawca przestępstwa, Dkteśl'OnegD
n.a ten lub inny 'Okręt polski lub państwa w...art. 1.18, dDh'I1pwolnie powrócił, a nieobecsprzymierzonego albD w najbliższym konsu- . ność je~D trwała nie dłUżej niż 2 JygDdnie,
lacie polskim. •
.. a w czasie wojuy nie dłużej niż 1 dzień, sąd
§ 3. Jeżeli
przestępstwa, \
DkreślonegD mDże zastosDwać nadzwyczajne złagodzenie
w § 1 i 2, dopuszczono się Vi cza's ie wojny, kary.
'..
.
sprawca
Art. 122.
podlega karze więzienia do lat 5.
Zołnierz , który, mając wiaryg'D'clną wiadDmość .'0 zamiarze popełnienia przestępstwa,
Art. 117.
§ 1. Kto, będąc 'Ob 'Owiązany do służby określone~D wart. 115, 116, 117 lub 118,
wojskowej, nie czyni z·adość powołaniu lub w czasie, kiedy udaremnienie jego byłD jeszpublicznemu wezwaniu do tej służby' w ter- cze możliwe, zaniecha o tym donieść władzy
wojskowej, a przestępstwo zostałD popeł
minie oznac~onym,
pDdlega karze więzienia do lat 2 albo nione.
,podlega karze więzienia do lat 2 albo
karze aresztu lub skierowaniu dD oddziakarze aresztu lub skierowaniu do 'Odłu karnego.
_ .
działu karnego.
§ 2. Jeżeli tegD przestępstwa dopuszczonD się w czasie wDjny, sp'rawca
Art. 123.
podlega karze więzienia albo kar~e
§ 1. Zołnierz, który powoduje lub do pusz- .
śmierci.
cza, by kto inny spDwodDwał u niegD uszko·
.' podlega karze więzienia na l;iZas _ nIe
krótszy od lat 5. .
Art. 113~·
.,...
Ofker jednostki, który wskutek braku
organizacji lub słabości ducha albo braku wytrwałoŚoCi w walce dopuścił się ' utraty szla'udaru,
podlega skierowaniu do oddziału karnego i degradacji.
Art. 114.
'Jeżeli sp'r awca po dokonaniu przestęp. stwa, określoneg-o art, 110 111 i 113 złoży
wybitne dowody odwagI, sąd mo'Źe za-s tosować n.ad:zwyczajne złagodzenie kary . a nawet
od kary uwolnić. .
.
R o z d z i a ł XIX.
Przestępstwa przeciwko obowiązkowi
wojskowemu.
ATt. 115.
§ 1. Zołnierz, który' wbrew swemu DbD~wiązkowi wDjskDwemu 'Opuszcza swą jednDstkę lub swe stanDwiskD służbowe. albD pOl.Za
nimi powstaje,
pDdlega karze więzienia dD lat 3 albD
aresztu lub skierDwaniu dD 'Oddziału
karnegD.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dDPUSZCZDnD się w czasie wDjny, sprawca
pDdlega karze ' więzienia
albo karz.e
j
..•
•
47 -
dzenie. cia:ła lubmzstrój zdrowia;. czyni i.'łcy go
. zupełnie lub częściowo ' niezdolnym do pełnie~
nia obowiązku wojskowego,
podlega karze więz~enia.
'. § 2. Jeżeli tego przestepstwa~opusiZCZOno się w czasie wojny, sprawca
podlega karze więzienia na czas nie
;f
krótszy od lat 3 albo karze śmierci.
Art. 124.
§ 1. ZoInierz, który w celu zupełnego lub
częściowego uchylenią się od obowiązku służ
bowego użyje środka, ' obliCZonego na wprowadzenie w błąd, albo odmówi pełnienia obo-
wią~ku wojskowego,
I
podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeżeli tego ' pIizestępstwa dopuszczo·
no się w zmowie albo w innych obciążających okołicznościach, sprawca
.
podlega karze' więzienia na czas nie
krótszy od lat 3.
§ 3. Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono się w czasie wojny, sprawca
- podlega karze więzienia na czas nie
krótszy od lat 5 albo karze śmierci.
R o .z d z i ~a ł
PI'zestępstwa
XX.
przeciwko
karności.
Art. 125.
§ 1. Zołnierz, który podczas lub z powodu
pełnienia obowiązków 'służbowych przez przełożonego lub starszego w stopniu służbowym,
narusza należną mu cześć przez głośne uskarżanie się lub w inny sposób,
podlega karze więzienia do lat 3 albo karze aresztu lub skierowani.u do oddziału
karnego.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono się, pod łITónią lub wobec zebranych żoł
nierzy albo za pomocą pogróżek, sprawca
. podlega k a rre wtęzienia na czas nie krótszy od lat 3.
Art. 126.
§ 1. Zotnierz, który znieważa przełożo
nego lub starszego w stopniu służbowym podczas lub z' powodu pełnienia przez nich obowiązków
służbo.wych,
podlega karze więzien'ia do lat 5.
§ 2. W innych przypadkach obrazy lub
zniesławieni a
przełożonego
lub starszego
w stopniu służbowym, sprawca
podlega karze więzienia do lat 3 lub karze aresztu albo skierowaniu od oddziału
ka:rnego.
.
§ 3. Zniesławienie w przypadku § 1. i 2
jest niekaralne, jeżeli zarzut był prawdziwy,
a podniesiony został w obronie uzasadnionego interesu publicznego.
§ 4. Za obrazę uważa się ..poniżenie godności osobistej przełożonego lub starszego
.w stopniu służbowym w jego obecności ,albo
Poz. 21
wobec innej osoby albo też w taki sposób,
że obraza mQże do niego dotrzeć.
Art. 127.
§ 1. Zołnierz, który dopuszcza się czynnej
napaści na przełożonego lub starszego w stopniu służbowym,
podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono, się podczas lub z powodu pełnienia obowiqzków służbowych, wobec zebranych żoł
nierzy lub pod bronią albo z bronią lub z · i.nnym niebezpiecznym narzędziem albo też,
jeżeli ż tego przestępstwa wynikło uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia przełożoneg::>
lub starszego w stopniu służbowym, ,sprawca
podlega karze więzienia na czas nie krót-.
szy od lat 5.
§ 3.
Jeżeli 'przestępstwa,
określonego
w § l, dopuszczono się w obliczu nieprzyjaciela w okolicznościach w § 2 podanych albo
jeżeli' z czynnej napaśCi na ' przełożonego lub
starszego w s.topniu służbowym wynikła ich
śmierć, sprawca
..
podlega karze więzienia na czas nie
krótszy od lat 5 albo karze . śmierci.
Art. 128 .
. Zołnierz, który nie ~ykona rozkazu bojowego,
podlega ~karze śmierci.
§ 2. Zołnież, który nie wykona rozkazu
w sprawach służbowych, zmieni go lub przekroczy,
podlega karze więzienia do lat 3 albo
karze aresztu lub skiero-w aniu do oddziału karnego.
§ . 3. Jeżeli z przestępstwa, określonego
w § 2, wynikła znaczna szkoda lub ' niebez
pieczeństwo takiej szkody, ' sprawr.d
podle ga karze więzienia na czas nie krótszy ?d lat 3.
. Art. 12ą.
- §' 1. Zołnierz . który odma wia wyrażni~
wykonania rozkazu w sprawach służbowych
lub swoje nieposłuszeństwo wyraża przez inne
działania albo wzywa przełożonego do wytlumaczenia się co .do \yydanegó r'o zkazu służbo
wego albo też mimo powtórzenia rozkazu
w sprawach służbowych trwa w. nieposłu
szeństwie,
.
podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeżeli tego przeiitępstwa dopuszczo~
no się pod bronią albo wbrew rozka;lOwi stawania pod broń lub wobec zebranych żołnip.
rzy, albo ' w czasie wojny, sprawca
podlega - karze więzienia . .
§ 3. Jeżeli przr-stępstwa określonego
w § 1 dopuszczono Slę w obliczu nieprzyjaciela w okolicznościach, VI § 2 podanych,
sprawca
i<
•
- ; . .. "
..
_
podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 albo karze śmierci.
§ 4. W przypadkach mniejszej wagi sąd
może zastosować nadzwyczajne zła godzenie
kary.
Art. 130.
§ 1. Z'o lnierz, który używa przemocy,
grożby lub podstępu vi celu przeszkodzenia
przełożonemu w wyJwnaniu roq;ka'z u w sprawach służbowych albo w celu zmuszenia go
do przedsięwzięcia lub zaniechania cZYl1ności
s łużhowej,
podlega ~arze więzienia do la~ 5.
§ 2. Tej ' samej karze podlega żołnierz,
który dopuszcza się tego czynu 'względem
żołnierzy, wysłanych na rozkaz lub wezwanych do pomocy przelozonemu.
§ 3.
Jeżeli przestępstwa
.określonego
w § 1 i 2' dopuszczono ' się VI czasie wojny,
sprawca
p.odlega )carze więz~enia.
A
.tn>rt.
.
48
Dziennik Ustaw Nr 6
1 1
3.
' Jeżeli przestępstwo określone
w .art. 126,
§ 1, 127, 128 lub 129 zostało popełnione w rozdmżnieniu,
a było bezpo'średnio wywolane zachowaniem się przełożonego niezgodnym
z przepisami lub przekroczeniem przez ni~go
władzy służbowej, sąd może zastosować nad-I
zwyczajne złagodzenie kary.
Art. 132.
§ 1. Jeżeli dwu lub więcej żołnierzy zmawia się do ' wspólnego popełnienia przestęp
stwa, określonego wart. ,128, 129 lt\b 130,
każdy z nich
'podlega ,karze według przepisu, odnoszą- ·
cego się do czynu, którego spełnienia
zmowa dotyczy.
§ 2 . . Nie podlega k,a rze, kto, wziąwszy
udział
tym przestępstwie, doniesie o nim
władzy wojskowej,
gdy ta nie ma jeszcze
o przestępstwie wiadomości i gdy zamierzonemu czynowi możn,a jeszcze zapobiec.
Z bezkarności nie korzysta, kto doprowadził
do pmestępstwa.
w
Art. 133.
który otrzyma wiarogodną wiadomość o przestępstwie, określonym w :art.
132 w ' masie, gdy mo ż na jeszcze zapobiec ·zamierzonemu czynowi i zaniecha o nim donieść
w porę władzy wojskowej, ,
podlega karze więzienia do lat 3 albo
karze areSi?:tu lub skierowaniu do .oddziału karnego.
Zołnierz,
Art. \ 134.
§ 1. J eżeli dwu lub więcej żołnierzy skupia się i wspólnemi siłami dopuszcza się
. przestępstwa, określonego wart. 127, 129 lub
.-130, każdy ż nich
•
Po:z. 27
podlega ~arze więzienia na czas 'nie krótszy od lat 3.
.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopusżczo
no się w czasie vłojny, przywódcy oraz podżegacze, tudzież każdy ,z e sprawców, który
dopuścił się czynnej napaści na przełożonego,
. podlegają karze~ więzienia albo karze
śmierci.
§ 3. Jeżeli tego przestp'pstwa dopuszd'ono się w obliczu nieprzyjaciela, każdy ze
sprawców
podlega karze więzienia na ozasnie krót~zy od lat 5 albo. karze śmierci.
i-t
~
Art. 135.
-' . § 1. Zołnierz, który bi.orąc udział w przestęps~wle, okrEŚlonym wart. 134, powraca co
posłuSizeństwa, al nie doszło do czynnej napaści na przełożonego, jeżeli nie jest podże
gaczem lub 'P"rzywódcą,
podlega karze więzienia do lat.3 albo ka~ rze aresztu lub skierowaniu d.o oddziału
karnego .
§ 2.
Jeżeli
wszyscy, b iorący u d zia l
w przestępstwie, określonym wart. 134, powracają do posłusze~stwa, a nie doszło do
czynnej n~paści na przełożonego, sąd może
.do podżegacza lub przywódcy zastosować
nadzwyczajne złą.godzenie kary.
Art. .1'36.
Narówni z przywódcą podlega karze biorący
udział
w
przestępstwie,
określonym
wart.· 1-34, -który: '
1) osobiście ' wezwany ' przez przełozonego
do posłuszeństwa odmówi . wyraźnie S~()- '
wem lub czynem elbo
2) popiera przestępstwo za PQID:ocą naduży
cia haseł lub sygnałów wojsknwych .albo
3) posiada
najwyższy
stopień
służbowy
wśród biorących udział w tym przestępslwie.
Art. 137.
§ 1. Zo!nierz .. który wyraża wśród innych
:hnłnierzy swoje niezadowolenie ze służby albo
ze swoich Pi1Zelożonych w sposób, mogący
spo<wodować
naruszenie dyscypliny
wojskowej,
podlega karze więzienia do lat ~. '
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszc,zono się w czasie wojny, sprawca
podle ga karze wi~zienia na Gzas nie krótszy . od 'lat 3.
Art. 138.
Zołnierz, który -na pytanie przełożonego
wsprawac'l. s~ż~ovrych od powie n i eprawdę,
, podlega k:lfze arei' :>:tu lub skierowaniu
do oddziału karnego •
,
".
/
,
. ~
.
' Dziennik Ustaw Nr 6
-
49
Art. 139.
Zołnierz, który dopuszcza się . przestę1J
stwa, określonego wart. 125 § l; 126, 129
lub 130 względem warty wojskowej,
podlega karze takiej, jak za czyn, spełniony przeciw przełożonemu.
'I
R o z d z i a 1 XXI.
Nadużycie władzy.
Art. 140.
§ 1. Zołnierz, który dopuszcza się nadużycia władzy, ze względu na korzyść osobistą
.lub z ' innych pobudek osobistych, ch'Oćby on'O
nie , wywołało szkodliwych następstw,< ale
prZestępca był świadom, że mogla je wywołać,
podlega karze więzienia.
§ 2. Jeżeli tegopliZestęp.stwa dopuszczono się wczasie wojny, sprawca '
podlega karze więzienia na ozas nie krótszy od lat 5' albo ,karze śmierci.
Art. 141.
§ 1. Zołnierz, który dopuszcza się przeł-roczenia władzy ;-. to
jest popełnia czyn jawnie przekraczający granice 'jego uprawnień
i pełnomocnictw, ze względu na korzyść osobistą albo z innych pobudek osobistych, choć
by onlO nie wywołało, ale przestępca był świą
dom, że m'Ogło , wywołać szkodliwe następ
stwa,
podlega karze więzienia.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono się w czasie wojny, sprawca
podlej!a karze więzienia na ozas nie krót·
szy od lat 5 albo karze śrrtierci.
Art. 142.
§ 1. Zołnierz, który dopuścił. się bezczynności
władzy,
to jest zaniechał wykonania czynów, które z tytułu służby . winien
był wykonać, jeżeli popełniał to ze 'względu
na kor:zyść osobistą lub z innych 110bl'dek
osobi.stych, ~p~by ono !lią wy;wo!~ló, , ale
przestępca był świadom, że moglo wywołać'
s~kodliwe nast~pstwa,
podlega karze więzienia.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuSZCZJ-
no
w czasie wojny, sprawca
podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 albo karze ' śmierci.
się
-
POIZ. 27
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono się w czasie wojny, sprawca
podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 albo karze śmierci.
Art. .144.
Zołnierz,
który bezprawnie powstrzymuje ,
podwładnego od wniesienia lub popi~rania
za~alenia albo udaremnia przepisowo wniesione zażalenie, które ma obowiązek dalej ,
przedstawić
lub zbadać,
podlega karze więzienia do lat 3 . albo
karze are13ztii , lub skierowaniu do oddziału karnego .
, Art. 145.
Zolnierz; który przekracza SWO] zakreS '
prawa karania albo wymierza niezasłużone lub
niedozwolone kary,
'
.
podlega karze więzienia do lat 3.
Art. 146.
Zbłnierz, który obraża godność osobistą '
podwładnego lub młodszego w stopniu służ
bowym albó obchodzi się z nim niezgodnie
ż przepisami,
podlega ' karze więzienia do lat 3 albo 'karze ' aresztu lub skierowaniu do oddziału
karnego.
Art. 147.
który uderza podwład
nego lub młodsz2go w stopniu służbowym
albo w inny sposób narusza jego nietykalność
§ 1.
Zołnierz,
cielesną,
podlega karze więzienia do lat 3 albo
karze aresztu lub skierowaniu do 'oddziału karnego.
§ 2. Jeżeli przestępstwo polega na znę
caniu się nad podwładnym, sprawca
podlega karze więztenia do lat 5.
§ 3. Jeżeli z przestępstwa, określonego
w § 1, 2, wynikło uszkodzenie ciała, rozstrój
zdlowia lub śmierć podwładnego, sprawca
podlega . karze więzi?ia.
R o z d z i a ł
Przestępstw.a
XXII.
przeciw . szozególnym
obowiązkom służbowym.
•
Art. 148.
§ 1. Zołni.erz, który narusza regulamin
' służby . wart'Owniczej lub k'Onwojowej albo
Art. 143.
zarządzenia czy instrukcje, wydane na podsta§ 1. Zołnierz, który dopuszcza się nied~ wie tych reWJ.laminów,
podlega karze więzienia d'O lat 3 albo
balstwa w wykonywaniu ' ciążących na
'karze' aresztu lub skierowaniu do oddzianim z tytułu służby obqwiązków, jeżeli
łu karnego.
popełnia to systematycznie, cho ćby ono nie '
wywołało,
ale przestępca był świadom, że
§ 2. Jeżeli przestępstwa tego dopuszczomogło wywołać szkodliwe nas tępstwa,
no się podczas służby wartowniczej przy skła
podlega karze więzienia.
.
dach broni, amunicji i materiałów wybucho-
!1"
....
"
,
Pąrz.
Dziennik Ustaw Nr 6
j
wych, jak również przy obiektach o szczególnie ważnym
IZna.czeniu
wojskowym,
sprawca
podlega karze więzienia do lat 5 albo
karze aresztu lub skierowaniu do oddziału karnego.
§ 3. Jeżeli z przestępstwa tego powstała
żnaczna szkoda, dla uniknięcia której warta
lub konwój były wyznaczone, lub jeżeli przestępstwo to popełniono
w cza,s ie wojny,
sprawca
podlega karze więzienia.
§ 4. Jeżeli przestępstwa, określonego
w § l, dOpuSizc2Iono się w obliczu nieprzyjaciela; a z przestępstwa wynikła szkoda lub
niebe2ipieczeństwo takiej szkody, sprawca
'. podlega karze więzienia albo karze
śmierci.
Zołnierz,
Art. 149.
który za czYn,
stanowiący
na-
ruszenie obowiązkl! służbowego albo w z,wiąz
ku z pełnieniem
obowiązku
służbowe
go przyjmuje dla siebie ,lub innej osoby
korzyść majątkową lub osobistą" czy też ich
obietnicę albo takiej korzyści ' żąda,
podlega karze więzienia.
Art. 150.
§ 1. Zołnierz, który aresztowane-gJo, powierzonego je go nadzorowi, konwojowi lub
straży, uwalnia, ułah\fi.a mu ucieczkę względ
nie do niej dopuszcza,
podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeż e li i>prawca , działa nieumyślnie,
podlega karze aresztu lub skierowaniu do
oddzi.ału karnego.
Art. 151.
§ 1. Zołnierz, który wbrew swemu obowiazk owi nie dokona aresztowania,
. podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeżeli sprawca działa nieumyśll1'ie,
podlega k arze are sztu lub skierowaniu
do oddzi ału ka~ego.
-:..•.
'.
21 .
. ~
Art. 154.
Zołnierz, który zaniecha obowiązkoweR'o
dqniesienia lub ścigania przestępstw swoich
podwładnych,
,~
podlega karze więzienia do lat 5.
Art,. 155.
Zołnierz, który lekkomyślnie lub przez
niedbalstwo w pełnieniu służby powoduje
znaczne uszk10dlZenie okrętu, statku powietrznego albo innego przedmiotu służbowego lub
ich p~ynależn'Ości,
podlega karze więzienia do lat 5.
. Art. 156.
§ 1. Zolnierz powietrznych sił zbrojnychi
który narusza regulaminowe zasady lotu
w wY'Pftdku, gdy to naruszenie spowodowaro
lub mogło spowodować uszkodzenie,Jub zniszczenie statku powietrznego, urządzeń lądo
wych lotnietvia albo nieszczęśliwy wypadek
z ludźmi,
podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono się w czasie wojny, sprywca
podlega karze więzienia na czas nie krót-szy od lat 5 albo karze śmierci.
Art. 157.
§ 1. Zołnierz, pro~adzący pojazdy mechaniczne, który narusza regulaminowe zasady
ich prowadzenia oraz przepisy jazdy na dro gach, o ile to naruszenie spowodowa!o
lub mogło
spowodować
uszkodzenie lub
zniszczenie powierzonej mu masz)Uły, nieszczę śliwy
wypadek z ludźmi albto inne poważne skutki,
, podlega karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeżeli tego przestępstwa dopuszcZono
się w czasie ' wojny, sprawca
podlega karze. więzienia na czas nie krót~
szy od lat 5 albo karze śmierci.
Art. 158.
Zołnierz, który,
celem osiągnięcia ko- '
Art. 152.
rzyści, bezprawnie używa powierzonych mu
•
Zołnierz, który wystawia nieprawdziwe
I środków wojskowego
transportu,
poświadczenie służbowe albo zdaje niezgodne
podlega karze więzienia do lat 3.
z praw d ą raporty, meldunki lub sprawozdania
służbowe albo je. dalej przedkłada,
Art. 159.
podlega karze więzienia do lat 3 albo ka§
1.
Zołnierz,
który ro~owszechnia wia" rze- aresztu lub skierowanfu do oddziału
domości,
stanowiące
tajemnicę wojskową
karnego.
;
podlega karze więzienia do lat 5 albo
Art. 153.
karze aresztu lub skierowaniu do oddziału karnego.
Zołnierz, który narusza obowiązek służ
§ 2. Jeżeli z tego przestępstwa wynikła
bowy z obawy przed osobistym niebezpiezhaczna szkoda lub jeżeli tego przestępstwa
czeństwem,
podlega kurze więzienia do lat 3 albo dopuszczono się w czasie wojny, sprawca
podlega karze więzjenia na czas nie krótkarze areszttl lub skierowaniu do oddziaszy od lat 5 albo karze śmierci.
łu karnego.
, .,
"I
."
ł
"I
~~==~~~~~
51 __________________________-!~a~z;
P
__~~__________~~
27
Art. 160.
k tóry narusza .ustalone
w odpowiednich ins trukcjach i rozkazach
zasady prze,chowywania poufnych dokumentów
wypadku, gdy f to wywo ł ało poważne
skutb,
pod lega kal1ze więzienia do lat 5 lub
aresztu albo skierowaniu do oddziału
karne go.
§ 2. Jeżeli te go przestępstwa dopuszczono się w c.zasie wo jny,spraw ca
\ .. " podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5.
§ L
Zołnierz,
dzyniący
swoimobowiązlwm,
podlega k a rze więzienia
aresztu albo skierowaniu
karnego.
do lat 5 lub
do oddziału
Art. 162.
Dowódca g i nącego okrętu wojennego lt,b
statku powietrzneqo, który go opuszcza, nie
wype łniwszy do końca swoich ' obowiązkó w
służbowych, '. jak również załoga okrętu lub
st~tku powietrznego, . któr-a czy.pi to bez wyrarnego rozkazu dowódcy,
podlega karze ś~ierci.
R o z d z i a ł . XXIII.
,'l
"
PI'zestępstwa
/
§ 1.
przeciwkq ponądkowi
wojskowemu.
Zołnierz,
Art. 163.
który przez
'i'
nieostroŻIie
obchodzenie się ze służbową bronią lub amunicją, uszkadza człowieka na ciele,
,
podlega karze więzienia do lat
albo
. karze aresztu łUb skierowaniu do oddziału karnego.
. § 2. Jeżeli z tego przestępstwa wynikła
śmierć c'złowieka. sprawca
podlega karze więzienia.
5'
Art. 164.
który używa broni służbowej
wbrew przepisom, . zezwalającym na użycie
broni służbowej, .
.'
,
podlega karze więzienia do lat 3 albo
karze aresztu lub skierowaniu do . oddzia
lu karnego.
Zołnierz,
pełnienia
obo-
. podleqa karze więzienia do lat 3 albo
k a r Ze a resztu. lub skierowaniu do od",: ;
dz iał u k a rnego.
v
Art. 161.
Zomierz, który nie podejrrJe . środków do
wywiezienia rannych z pola bciju, wbrew
go n iezdolnym do
wiązków służbowych,
. I
Art 167. /
§ 1. Zołnierz, który wnosi zaż al enie, opar"
te na n iep rawdziwych twierdzeniach,
podlega karze więzienia do lat 3 alho
k a rze aresztu lub skierowaniu do odt: dzia~u karne go.
b' § 2. Jeżeli sprawca działa ' n~euinyślnie,
podle ga karze aresztu · lub }'kierowaniu
do oddziału karnego.
Art. 168.
Oficer, odbywający karę aresztu lub karę
aresztu domowe go, który nie s tosuje się do
przep isanego sposobu odbywania tego aresztu,
podlega karze więzienia do lat 3.
Art. 169.
Przełożo ny lub starszy w stopniu służbo
wym, który przek racza udzielone mu pr:zez
. regulaminy dyscyplinarne uprawnienia albo
wymierza niezaslużone lub niedozwolone
kary,
podlega karze więzienia . .
\
,
Art. 170.
. ZOlnierz, który dopuszcza się czynu, hań
bią~egiQ honor w.ojskowy, godność lub powagę
WOjska P<?Jskieqo, chociażby czyn ten nie wynikał z obowiązku służbovtego,
podlega karze . więzienia do lat 5 lub
aresztu albo skierowaniu4tlo oddziału
karnego.
Art. 171.
Zołnie:nz.. który bezprawnie przyswaja s,obie stopień wojskowy,
podleqa karze więzienia do lat 3 albo
aresztu lub skierowaniu do oddziału karnego.
4
·
R oz d z i a ł XXIV.
PI1Zes:t ę pstwa prtedwko mieniu wojskowemu.
Art 172.
§ 1'. Zciłnierz, który porzuca, fbywa,
ukrywa lub bezprawnie dysponuje przedmiotami umundurowania i sprzętu . wojskowego,
wydąnymi mu na stale lub czasowe użytko- .
Art. 165.
wanie,
podlega karze aresztu lub skierowaniu
Zołnierz, który zawiera małżeństwo bez'
do o:ddziału karneqo .
. wyma.g anego zezwolenia władzy wojskowej,
§ 2. Za to samo przestępstwo, popełnione
podlega karze aresztu lub skierowaniu
w odniesieniu do dane j do o'sobistego użytku
do oddziału karnego.
I broni, naboi lub innych ' środków uzbrojenia,
Art. 166.
techniczneqo zaopatrzenia,jak również środków transportu, ' sprawca
.
Zo'łnierz, który w służbie lub po wyznaczeniu do służby wprawia się 'w , stan, . _ podlega karze więzienia do lat 5.
I
I'!t.-
r.:.-"
Dziennik Ustaw Nr 6
. Poz. 27
§ 3. Jeżeli przestępstwa, określonego
w § 2, dopuszczono się wczasie wojny,
sprawca
podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5.
§ 2. Jeżeli z tego przestępstwa powstała
znaczna sżkoda lub jeżeli , tego przestępstwę
dopuszczono się w czasie wojny, sprawca ,
, podlega karze więzienia na czas nie krót~
szy od lat 5 albo karze . śmierci.
Art. 173.
Art. 176.
§ L
Zołnier:z:,
który nisz·czy, uszkadza lub
czyni niezdatnynii do użytku przedmioty
umundurowania lub sprzętu wojskowego,
podlega karze aresztu lub skierowaniu
do oddziału karneqo.
§ 2. Za to samo przestępstwo, ' popełnione
w odniesieniu do broni palnej, naboi i innych .środków ~zbro)enia i technicznego zaopatrzenia, jak również środków transportu,
sprawca
.
podrega karze więzienia do lat 5.
_§ 3.
Jeżeli
przestępstwo,
określone
w § 1, . 2 popełniono w zmowie allbo w czasie
wojny, przy czym nie było to spow.odowane
warunkami wojny, sprawca
podlega karze' więzienia mi czas nie }\.rótszy od lat 5 albo karze śmierci.
§ 4. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie,
podlega karze więzienia do lat 5 albo karze aresztu lub skierowaniu do oddziału'
karnego,
,§ 1. Zomierz, który wy.daje osobom wojskowym po~ierwne mu z tytułu służby mie·
nie wojskowe (żywność, umundurowanie,
sprzęt) w nieprzepisowej normie albo wydaje
je osobom, nie mającym do tego prawa,
p.odlega karze więzienia od lat 2 do 5.
§ 2. Jeżeli tęgo przestępstwa dopuszczono się ,w cZasie wojny, sprawca
podlega karze więzienia na czas niekrótszy od lat 5.
Art. 177.
§ 1. Zołnierz, który , zabiera innej osobie
wojskowej w Koszara'ch lub 'w miejscu postoju
ćudze mienie ruchomę w celu przywłaszczenia,
podlega karze więzieniad.o lat 5 lub
aresztu
albo skierową.niu do oddziału
karnego.
§ 2. Zołnierz, .który dopuszcza się' tego
samego zabd'ru ze ' składów państwowych,
wojskowych lub należących do instytucji publicznej,
.
podlega karze więzienia do lat 5.
Art. 174.
Art. 178.
§ 1. Zolnierz, któ~y dopuszcza się nied-
I"
balstwa lub nieostrożności odnośnie powierzonego mu· dla .ochrony transportu mieni,a
wojskowego, jego przechowania, albo wykorzystywania, a w szczególp.ości pozostawia
mieriie wojskowe beż nadzor.u, transportuje. je
bez listów przewozowych, nie zachowuje środ
ków ochrony w drodze', jeżeli to spowodowało b,ib mogło spowodować s tratę mIenia lub
szkodę,
podlega karze więzienia do lat 5 lub karze aresZtu albo skierowaniu do oddziału
karnego.
§ 2: Jeżeli tego przestępstwa dopuszczono się w czasie wojny, sprawca
podlega karze więzienia na czas nie krótszy od lat 5 lub karze śmierci.
Art. 175.
•
, .
§ 1. ' Zołnierz, który przywłaszcza pienią
dze, wartościowe przedmioty lub inne mienie
wojskowe, które z mocy pełnionych przez
niego obowiązków służbowych, albo dla wypełnienia polecenia służbowego zostały mu
powierzone,
'
podlega karze więzienia do lat . 5 albo karze aresztu lub skierowaniu do oddziału.
karnego.
Zołnier:z, który dopuszcza Się zaboru mienia ruchomego ze składu, magazynu wojskowego lub państwowego, będącego pod jego
ochroną
lub mając do niego swobodny
dostT'
podlega karze więzienia na czas nie
krótszy od lat 3 albo karze śmierci.
Zołnierz, który dopuszcza się zaboru broni, jej części składowych, amunicji ze skła
dów wojskowych, lub z miejsc przechowania
ich, jak również środków transportu , wo jskowego, mechanicznych i innych,
podlega karze vvięzienia na czas nie krótszy od lat 5 albo karże śmierci.
R o zd z i a ł
f' , Przestępstwa
XXV.
w polu przeciwko ludności
i mieniu.
Art. 180.
§ 1. Zołnierz, który w polu przywłaszcza
rzeczy, ulegające p-:rawu zdobyczy,
podlega karze ' więzienia do lat 3 lub
aresztu 'albo Ukierowaniu do oddziału
karnego.
§ 2. Tej samI I kil.rze podlega żołnierz,
który przywłaszcZ!. zdobycz prawnie za~
braną.
•
Dzien~fll Usfuw Nr 6
Porz.27
§ 3. Kto wymusza lub wymuszał podczas
wojny od powyższych osób, prżez ~rogie
§, 1, Zołni~rz, któI:Y w polu korzysta.lą~ władze prześladowanych, świadczenia ]akie-'
z popłochu wojeime~o lub nadużywając swe] gokolwiej{ rodzaju pod groźbą ujęcia ich i od--.
przewagi wojskowej, z chęci zysku
dania w ręCe ' wrogich władz,
. '
.
a) z!lbiera lub wymusza rzeczy:, należące ·.
\ podlega karze więzienia.
do lydności albo
§ 4. Sąd orzeka ' w przypadkach, przewi~
b) nakłada kontrybucję wojenną lub przydziany~h
w § 3, prZepadek majątku skazamusowe świadczenia. albo
nego, jego mał~onka .i dzieci " z wyjątkiem
c) przekracza . miarę
poruClz,onych mu mienia tych ostatnich; p'ochodzącego:z włas
rekwizycyj,
nego dorob~u; ' darowizny lub spadĘobran~a,
podlega karze więzienia.
. o ile darozyńC,a 'tub spadkodawca nie podlega
§ 2. Jeżeli przestępstwa teS?:o dopuszczo- 'karie za przestępstwo, przewidziane' w § 3. _
no się przez użycie przemocy lub groźby na\
Art. 1'86.
tychmiastowegogwałtu, sprawca
podlega karze więzienia na czas nie krótZołnierz; który dopuszcza się okrucień
szyod lat 5 albo karze śmierci.
stwa lub znęca-nia się nad jeńcami wojennymi, a także- wbrew obowią:zkom z tytułu
Art. 182.
służby niedba,le odnosi się do chorych i rannych jeńców,
-ZołnieIll, który w polu złośliwie lub swapodlega karze więzienia , do lat 5 lub
wolnie pustoszy lub niszczy cudze mienie,
aresztu albo skierow'~miu do oddziału
podlega kaIJze ' więzienia do lat 3 lub
karnego.
aresztu albo s;kierowaniu do oddziału
karnego.
.
R o z d z i a ł XXVI.
Pl'lzestępstwa jeńców wojennych.
Art. t83.
Art. Hn.
Zołnierz, który na placu boju ograbia
zwłoki poległych albo który w polu odbiera
lub wymuszą jakikolwiek przedmiot od chorego lub rannego albo od jeńca wojennego,
powierzonego jeg'o straży,
podlega karze . więzienia.
Art.l87.
Karom, przewidzianym w rozdziale XX,
jeńcy wojenni, jeśli dopuszczają
się
okTeślonych w tym rozdziale czynów
w czasie pozostawania pod nadJzorem wojskowym.
podlegają
Art. 184.
R o z d z i a ł
§ l. Zołnierz, który w polu odłączywszy
od swej jednostki udska ludność,
podleqa karze więzienia do lat 5.
§ 2. Jeźeli tego przestępstwa\ dopuściło
. się dwu lub więcej żołnierzy, którzy z~mówili
się w celu ciągłego uciskania ludności, każ
dy z nich
podlega karze więzienia na cz,as ~ie krótszy od lat 5 albo karze śmierci.
Przepisy
się
Art. 185.
I
§ 1. Kto dobrowolnie bierze lub brał pod-
czas WlOjny udział w · znęcaniu się · nad
nością cywilną lub jeń~a:mi wojennymi
ó.
ludalbo
w zabójstwach, dokonywanych nad nimi,
podlega karze śmierci.
.
§ 2. · Kbo dobrowolnie współdziała lub
współdzi.ałał podczas wojny z wrogą władzą
w ściganiu i ujmowaniu osób przez tę władzę
prześladowanych nie za przestępstwa pospolite albo kto osoby te ujmował w celu oddąnia ich w ręce wroQich władz,
podlega karze śmierci.
XXVII.
końcowe.
Art. 188.
się
Wykonanie mme]szego dekretu porucza
Kierownikowi Resortu Obrony Narodowej .
Art. 189.
Dekret niniejszy wchodzi w życie z dnie.m
ogłoszenia.
PfiZepisy art. 100 i 185 niniejs.zego dekretu mają jednak zastosowanie i do przestępstw,
popełnionych po dniu 31 sierpnia 1939 r.
Przewodniczący
Krajowej Rady
Narodowej
Bolesław
. Przewodniczący Polskiego
Wyzwolenia Narodowego
Bierut
Komitetu
.
Edward Bolesław 'Osóbka-Morawski
Kierownik Resortu Obrony
,
Narocłowej
.ł/ichał Rola- ZJ)mierski, generał broni
I.
.
. Lublin, dnia 30 września 1944 r.
Nr6
TRESllz
Poz.
/
27 28 .29 ' -
DEKRETY POLSKIEGO I\OMITETU WYZWOLENIA NARODOWEGO
.
.
.
.
z dnła 23 września 1944 r. Kodeks Karn!} Wojska Polskiego
z dnia- 23 września 1944 r. Przepis!} 'wprowadzające .Kodeks Kam!} Wojska Polskiego.
z dnia ·23 września 1944 · r. Prawo o ustroju Sądów Wojskowych I Prokuratur!} Wojskowej
35
54
55
' 21
DEKRET POLSKIEGO KOMITETU WYZWOLENIA NARODOWEGO
z dnia 23 września 1944 r.
Kodeks Karny Wojska Polskiego.
Na podstawie ustawy Krajowej Rady Narodowej z. dnia 15 sierpnia 1944 r. o tymczasowym trybie wydawania dekretów z mocą
ustawy (Dz. U. ' R. P. Nr 1, poz. 3) - Polsld
Komitet Wyzwolenia Narodowego postana-'
wia, a Prezydium Krajowej Rady Narodowej
zatwierdza, co następuje
CZĘSC