Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 12 października 1938 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwowych oraz o oznakach, chorągwiach i pieczęciach.

Art. 3.

Dla władz i urzędów państwowych w kraju i za granicą oraz dla zakładów, instytucji

i przedsiębiorstw państwowych ustanawja się

oznaki, złożone z herbu państwowego i napisu,

odpowiadającego ich nazwie.

frezes Rady Ministrów: Sławoj Składkowski

Art. 4.

~

Dla władz i urzędów, zakładów, instytucji

i przedsiębiorstw samorządu terytorialnego

ustanawia się oznaki, złożone z herbu wojez ania 13 grudnia 1927 r.

wództwa, do którego należą, i z napisu odpowiadającego ich nazwie.

O godłach i barwach państwowych oraz o ozna. . Związki samorządu terytorialnego mogą

kach i pieczęciach.

w oznakach swych władz i urzędów Oraz zaNa podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji kładów, instytucji i przedsiębiorstw w miejscu,

oraz ustawy z dnia 2 sierpnia 1926 r. o upoważ­ przewidzianym dla herbu wojewódzkiego, umienieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wyda- ścić swój własny herb, nadany względnie zawania rozporządzeń z inocą ustawy (Dz. U. R. twierdzony w myśl przepisu ustępu następnego.

P. Nr 78, poz. 443) postanawiam co następuje

Miastom, odznaczonym orderem, .oraz wo-,

jewództwom nadaje herby, względnie zatwierTYTUŁ L

dza je Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek

Prezesa Rady Ministrów, przedstawiony w ~o­

Godła i barwy państwo·we.

rozumieniu z Ministrem Spraw WeWI1ętrznych

i

Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia

Art. 1.

Publicznego. Poza tym herby związków samoGodłami państwowymi są

rządu terytorialnego zatwierdza względnie na1) herb państwowy tj. wizerunek orła bia- . daje według swobodnego uznania Minister

łego z głową zwróconą w prawo (dla patrzące­

Spraw Wewnętrznych po porozumieniu się

go w lewo), ze skrzydłami rozwiniętymi, z ko- z. Ministrem Wyznań Religijnych L Oświecenia

roną i dziobem oraz szponami iłotymi(orzeł

Publicznego na wniosek organij. zarządzającego

państwowy) na prostokątnej tarczy w polu czeri organu stanowiącego odnośnego związku sawonym(wzór Nr 1),

morządu terytorialnego.

2) ćhorągiew Rzeczypospolitej, przysługu­

Prezydenci miast i hurmistrzowie, wójt9wie, sołtysi oraz w razie powzięcia odpowieająca wyłącznie Prezydentowi Rzeczypospolitej,

Dzielmik Ustaw Nr 2

/

Poz, 8

11

niej uchwały przez organ stanowiący związku

Art. 9.

samorządowego, zatwierdzonej przez władzę

W miastach posiadających w chwili wejścia,

nadzorczą, inne organa związków samorządo­

wżycie niniejszego rozporządzenia właSne flawych mogą przy wykonywaniu czynności służ­

bowych i przy wystąpieniach reprezentacyjnych I gi miejskie, używanie tych flag będzie nadal

i dopuszczalne po uzyskaniu nato zgody pańnosić specjalne oznaki, ustanowione przez Ministra Spraw Wewnętrznych w porozumieniu stwawej władzy nadzorczej, kt~ra decyduje

_,

z Ministrem ,Wyznań Religijnych i Oświecenia I według swego swobodnego uznama.

Publicznego.

./

Prezydenci miast oraz burmistrzowie będą

TYTUŁ IV.

mogli nadal używać dotychczas przez nich uży­

Pieczęcie.

wanych oznak innego rodzaju, '0 ile uzyskają na II

to zezwolenie państwowej władzy nadzorczej. I

Art. 10.

Oznaki dla związków samorządu gospodar- I

czego i zawodowego oraz innych instytucji

Pieczęcią państwową jest tłoczona pieczęć

prawnopublicznych zatwierdza właściwy mi- okrągła średnicy 77 mm z wyobrażeniem orła

nister w porozumieniu z Ministrem Spraw We- I państwowego pośrodku na tle heraldycznym

wnętrznych. .

I i napis'zm ,,,Rzeczpospolita Polska" w otoku

I (wzór Nr 4).

/

TYTUŁ III.

Art. 11.

I

I

I'

Flagi i bandery.

Pieczęcią Prezydenta Rzeczypospolitej jest

pieczęć okrągła 'Średnicy 62 mm z wyobraże­

Art. 5.

Flagą państwową

niem orła państwowego pośrodku i napisem

"Prezydent Rzeczypospolitej" w otoku.

.

jest płachta o barwach

państwowych.

Władze, urzędy i instytucje państwowe za

granicą używają flagi państwowej z herbem

państwowym w środku białego pasa. Wysokość

herbu państwowego w stosunku do szerokości

Art. 12.

Pieczęcią

flagi wynosi 2 : 5.

Art. 6.

Banderą handlową morską jest płachta

o barwach państwowych.

.

W środku białego pasa umieszczony jest

herb państwowy. Stosunek szerokości do dłu­

gości wynosi 5 : 8, wysokość herbu paiistwowego w stosunku do szerokości bandery 2 : 5

(wzór Nr 3).

Statki handlowe mors,kie, przewożące pocztę, wywieszają na przednim tnaszcie polski znak

pocztowy, mianowicie płachtę o barwach pań­

stwowych w kształcie trójkąfa równoramien. nego, na której w pośrodku umieszczona jest

trąbka pocztowa, przecięta strzałką błyskawi­

cy, w kolorze żółtym. Stosunek podstawy trójkąta do jego wysokości wynosi 1: 1112.

Art. '7.

wszelkich niewojennych statków pań­

stwowych ustanawia się taką samą banderę,

jak wart. 6, a nadto osobną Małą flagę, zakła­

daną w czasie pełnienia służby, z godłem millisterstwa, w dyspozycji którego statek się znajduje. Godła ministerstw względnie poszczególnych ich działó\v ustanawia Rada .M inistrów na

wniosek właściwego ministra, przedstawiony

w porozumieniu z Minjstrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Dla

Art. 8.

.

Flagą statków handlowych żeglugi śródlą­

dowej jest płachta o barwach państwowych.

. Stosunek szerokości do długości wynosi 5 : 8.

urzędową

Marszałków

~ejmu

i Senatu jest pieczęć okrągła średnicy 50 mm

z wyobrażeniem orła państwowego pośrodku

i napisem "Marszałek Sejmu" względnie "Marsząłek Senatu" w otoku.

\

Art. 13.

Pieczęcią urzędową władz i urzędów oraz

zakładów, instytucji i przedsiębiorstw państwo­

wych jest pieczęć okrągła z wyobrażeniem orła

państwowego pośrodku i napisem, odpowiadającym nazwie danej władzy (urzędu,zakładu,

instytucji, przedsiębiorstwa), w otoku.

Art. 14.

Pieczęcią urzędową władz i urzędów oraz

zakładów, instytucji i przedsiębiorstw samorządu terytorialnego jest pieczęć owalna ·z dłuż­

szą osią owalu pionową.

' W pieczęciach urzędowych władz i urzę­

dów samorządowych znajduje się orzeł państwo­

wy oraz pod nim napis, odpowiadający nazwie

danej .władzy względnie urzędu.

W pieczęciach zakładÓw, instytucji i przedsiębiorstw samorządu terytorialnego znajduje

się herb województwa, do ktorego należą, oraz

pod herbem .napis, odpowiadający nazwie danego zakładu, instytuci,i lub przedsiębiorstwa.

Związki ' samorządu terytorialnego mogą

w pieczęciach swych zakładć>w, instytucji

i przedsiębiorst\V w miejscu, przewidzianym dla

herbu wojewódzkiego, umieścić swój' własny

herb, nadany względnie zatwierdzony w myśl

przepisów art. 4 ust. 3. Miasta, posiadające historycznie uzasadnione herby, zatwierdzone na

-podstawie art. 4 ust.- 3, mogą w pieczęciach

.

,.

-P oz. ' 8

Dziennik Ustaw Nr ' 2"

•

TYTUŁ VTI.

',władz i urzędów miejskich używać tych herbów

'/ ./'

z~m.iast ' orła państwowego.

Postanowienia końcowe.

Pieczęcie dla związków s'amorządu gospo-

l,

darc~ego .i zawodowegQ oraz innych instytucji

,ptawt1ói:!Uhlicznych zatwierdza właściwy minister V( porozumieniu z Ministrem Spraw We-

_"

J

Art. 17.

Przepisy szczegółowe w sprawach, unormowanych rozporządzeniem niniejszym, nie wyłączając przepiSÓW, dotyczących pieczęci poszczególnych władz (urzędów, -zakładów, instyTYTUŁ V.

tuCjI, przedsiębiorstw, korporacji) oraz używa·

nia, wyrobu inadzoru nad wyrobem tych pieZezwolenie na używanie herbów.

częci, ustali rozporządzenie Rady Ministrów'.

Rozporządzenie to może również postanoArt. ·16. "

wić, że oznaki i pieczęcie ' ppszczegól.ny~h korporacji publicznoprawnych nie będą ' podlegały

Ósobom i instytucjom prywatnym nie -wol- ' przepisom niniejszego rozporządzenia.

no używać pieczęci z orłem państwowym ani

Art 18.

też nie wolno im używać w celach hand:-owych

oraz na blankietach i szyldach herbu państwo- '

Wykonanie niniejszego rozporządzenia pd~

wego,

rucza się Prezesowi Rapy Ministrów i wszyst" Przepis ustępu pierwszego stosuje się -tak- kim ministrom we właściwym , każdemu z nich

zakresie działania.

.

że d!) herbów wojewódzkich oraz do herbów

powiatowych lub gminnych z~iązków samdrząArt. 19.

,du te'l"ytoi-ialnego. .

,

'Wnę.trznych.

.

.;

,

~('

,

:)

,

rJ-'

I ~'­

,r,;'

K

1(.. ·

'.....

-\

> ,

I

.'

I

, Rozporządzenie niniejsze wchodzi w tycie

w 3 miesiące po ogłoszeniu.

Równocześnie tracą, ..mop obowiązującą

ustawa z dnia 1 sierpnia 191'9~r. 'O godłach i bari instytucjom prywatnym w celach handlowych wach Rzeczypospolitej Polskiej " (Dz. U. R. P.

Nr 69, poz. 416) oraz wszystkie na jej p'o dstawaz na blankie!ach i szylclach. ,

wie wydane rozporządzenia. Obowiązujące

Zezwolenie można cofnąć, jeżeli wymaga przepisy, w myśl których napisy w pieczęciach

tego interes ' publiczny.

urzędowych powinny zawierać imię i nazwisko

pieezętu;ącego, pozostają w mocy. . .

, Z dniem wejścia w życie niniejszego rozpoTYTUŁ VI.

rządzenia tracą ważność zezwolenia, wydane

, przez Ministra Spraw Wewnętrznych, względ­

Przepisy karne.

I nie w innej drodze uzyskane uprawnienia na

używanie przez osoby i instytucje prywatne

Art. 16.

godeł, chorągwi, bander oraz pieczęci z orłem

państwowym.

.

Ktob-ezprawnie , ~żywa godła państwowe­

. Władze, urzędy, zakłady, instytucje i pr~ed­

go, oznaki władzy państwowej, samorządowej ~ siębiorstwa samorządu terytorialnego dostosulub korporacji 'publicznoprawnej, bandery han- ' ją swe oznaki i pieczęcie do przepisów rozpodl owej morskiej, polskiego . znaku pocztowe~o rządzenia niniejszego najpóźni'ej z końcem roku

oraz flagi niewojennyc~ statków państwowych, nastęE.~;~ceg.o po roku,. w którym he~by odnos~

podlega w drQdze administracyjnej karze nych ~oJewodztw lub mne herby zWIązków saaresztu do 3 miesięcy i grzywny do -3.000 zło; morządu terytorialnego będą nadane lub zatwierdzone.

tych albo jednej z tych kar.

Właściwe związki samorządowe mogą za

: zgodą wojewody; a m. st. Warszawa za zgodą

l'vimistra Spraw Wewnętrznych - udzielać ze'zwoleń na używanie swych herbów osobom

Tłoczono

z polecenia Ministra Sprawiedliwości w Drukarni Państwowel w Warszawie.

Cena numeru niniejszego 80 gr. Prenumer~ta Dziennika

Ustaw , R. P. wynosi w kra:u 8 zł kwartalnie (32 zł

rocznie).

Władze,

urzędy

j' instytucje

państwowe

oraz władze samorządu terytorialnego opłacają 6 zł

kwartalnie (24 · zł rocznie). Do prenumeraty zagranicznej dolicza się 4 zł kwartalni~ (16 'zł rocznie)

tytułem porta pocztowego. . Prenumerat.ę wpłacać nalety ' z ~óry przed początkiem każdego kwartału, pół-

rocza lub roku. Zamówi~nia na prenumeratę lak również .n a numery pojedyncze wykonywa się jedynie

po Wpłaceniu - należności. Reklamacje z powodu nieotrzymania poszczegó~nych numerów wnosić należy

d'O właści:wych urzędów pocztowych niezwłocznie po

otrzymanhi następnej!o kolejnego ' numeru.

R2klamacji spóźnionych lub wniesionych niewłaściwie Ole

uwzględnia się.

101953

Wpłaty należy wnosić ,do P. K. O. na konto czekowe

Dziennik Ustaw R. P. Nr 30-1:;~'

lub ,dó _ ~edakcji. Dziennika l!staw R. P: w Warszawie, ul. Dłulla 'SD.

,\'.

. ._ · ~ r

"

,.'.'.

"

: .. (~ ,', <..

' i

•

!~,.",",'.'l;'~. ;"'~:.

Dzi~nnik Ustaw Nr 2

8

OBWIESZCZENIE PREZESA RADY MINISTRóW

z dnia 12 października 1938 r.

sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta RzeczypospoHtej z driia

13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwpwych oraz o oznakach, chorągwiach i pie.

częclach.

W

/

tj. chorągiew barwy czerwonej z .wizerunkiem

orła państwowego pośrodku i z · obramieniem

dookoła. Stosunek szerokości do ' długości chorągwi wynosi 5 : 6, wysokość wizerunku orła

państwowego w stosunku do szerokości chorągwi 3 : 5 (wzór Nr 2).

Na podstawie art. 2 ustawy z dnia 14. marca 1933 r. w sprawie zmiany rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia.13 grudnia

1'927 r. o godłach i barwach państwowych oraz

ć> oznakach, chorągwiach i pieczęciach (Dz. U.

R. P. Nr 29, poz. 246) ogłaszam w załączniku do

obwieszczenia niniejszego jednolity tekst rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

13 grudnia 1927 r. o godłach i barwach państwo­

wych oraz o oznakach, chorągwiach i ' pieczę­

ciach (Dz. U. R. P. Nr 115, poz. 980) z zastosl;)waniem ciągłej numeracji artykułów oraz

'z uwzględnieniem zmian, wprowadzonych powołaną wyżej ustawą, rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 . listopada

1930 r. (Dz. U. R. P. Nr 80, poz. 629), ustawą

·z dnia 3 marca 1937 r. (Dz. U. R. P. Nr 17,

poz. 111), dekretem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia. 24 listopada 1937 r. (Dz. U; R. P.

z 1938 r. Nr 5, poz. 32) i wynikających z ustawy z dnia 23 marca 1933 r. (Dz. U. R. P. Nr 35,

poz. 294).

/Arf. 2.

Barwami państwowymi są kolory biały

i czerwony w dwóch poziomych równoległych

pasach o równej szerokości i długości, z których górny jest biały, dolny zaś czerwony. Kolor czerwony odpowiada barwie cynobru.

TYTUŁ

władz, urzędów, zakładów, instytucji,

przedsiębiorstw i korporacji publicznych.

Oznaki

Załącznik do obw. PTezesa Rady Min.

z dnia 12 października 1938 r. (poz. 8).

ROZPORZADZENIE

PRE~YDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

H.