Układ między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską w sprawie polskich robotników rolnych, sezonowych i innych.

Poż.

Dziennik Ustaw Nt 26; .

486

174

UKŁAD

w

międ2:Y Rzecząpospolitą Polską a Republiką Łotewską

.rawie polskich robothików toJnych, sezonowych i innych.

. .

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

M Y, I G N A C Y M O Ś C I C K I,

PREZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ,

wszem wobec i każdemu z osobna, komu o tym wiedzieć należy, wiadomym czynimy

./

Dnia dwudziesteg,o dziewi~tego października tysiąc dziewięćset trzydzrest,ejło ósmeg'()

roku pod!p~sanyzostał -w Ry~ze mię~ty Rząd~~ ~zec2!ypospolitej Polskiej. ~ Rządem Repurbl~ki

Łotewsk'le) uKład w sprawie polskich robotJnlkow rolnychi sezonowych l !lnny>eh Q następuJą;­

cym brzmieniu dosłownym

UKŁAD

NOLIGUMS

między Rzecząpospolitą Polską a Republiką

Łotewską w sprawie polskich robotników rol-

Starp Polijas Republiku. un Latvijas Republikusezonas un citu polu laukstradnieku

lieta.

nych, sezonowych i innych.

:MEZYDENT RZECZYPOSPOLITEJ

POLSKIEJ

PREZYDENT REPUBLIKI LOTEWSKIEJ,

,/

POLIJAS REPUBLIKAS PREZIDENTS

un

LATVIJAS REPUBLIKAS PREZIDENT5

pragna.c unormować w auchunajbardziej przyjaznego por,oz.umienia ~prawy polskich rohotników rolnych, sezonowych i innych, w Łotwie,

postanowilizawrz,ećodpG>wiedni Układ i w tym

celu m~anowali swymi p,ełnomocnikami

veledamies nokID'tot sezonas un citu polu

laukstradnieku lietas Latvijll visdraudrigakas sapraSanas gara, nolema ncslegt attiecigu Noligumu

un sini noluka iecela par saviem Pilnvarotiem

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

Pana Jerzego Tadeusz.a KŁOPOTOWSKIEGO,

P9'sła Nadzwyczajnego i Ministra Pełno­

mocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Rydze,

Polijas Republikas Prezidents

Jerzy Tadeusz KŁOPOTOWSKI kungu, Polijas

. Republikas arkartejo sutni un pilnvaroto ministri Riga,

Prezydent Republiki Łot'e,wskiej

PanCl Andrejs KAMPE, DYrektora Departamentu Administracyjno-Pr-awnego Ministerstwa

Spraw Zagr:anicznych w Rydze,

Latvijas Republikas Prezidents

Andrejs KAMPE kungu, Latvijas Republikas Arlietu ministrijas administrativijuridiska departamenta direktoru,

którzy, 'Po wymianie swo~ch pełnomocnictw,

uznanych za dobre i w należytej fo'rmie, zgodzili się na następujące poogtanowienia

kuri,apmainiiuSies. savam pilnvaram, kas atrastas

par laba un pienaciga forma sastaditam, vienojas

par sekojoso

DZIAŁ

I.

I

I. NODAI;.A.

Ar,tykuł 1.

1. pants.

Obie Ukł.adające się Strony . są Z'godne co

dotego l że dla. ustalenia liczby i katego,rii robotników, którzy mają być zapo'średnLczeni

i zakontraktowani, miarodajny j'e st stan gospodarczy i stan rynku pracy w obu kraj,ach.

Abas Lidzejas Puses viwojuSas par to, ka

apgadaj2mO un saligstamo stradl1ieku skaita un

kategorijas lloteikSanai, izskiross ir saimnieciskais .

un darba tirgus stavoklis abas valstis.

Dziennik,Ustaw' Nr 26

I

Yoz. 114

.

2.

ArtYkuł 2.

.

'

pant3.

Rekr.utacię, 'z"IPoar,ednkzani:e i konttakt'oWionie pOlskich ro,b otników toln-ychrprzepr,owa, dzaćbędą z ramienia UkładającY'ch się Stron

wyłącznie powołane ,do tego czynniki.

KOD/traktowanie robotników dokonywa się

i na podstawie ściśle określonej umowy o pl'acę.

Polu Iaukstradnieku vervesanu, apgid'asallu UD

.saligscmu itdaris vienigi no abam Lld~~jam Pusem

sim nolokam nozlmeti darbinieki.

Artykuł 3.

3. pan ts.

Obie Układające się Strony są zgodne co

do tego, ż~ wydtłllanie pols,k ich r,o hotników rólnyc:h mOzt!! mieć ntiejsc~tylko na mócy ohowiil

~ui~cych w Łotwie praW i pr~epis6.w, o.dnosżą­

cY'ch się w równej mierz'e do wsżystkich cud~o­

ziemców. Niemniej przeto w każ,dym poszczególnym IPrzY1Padku4~cyz,ja ~Y4alenia może być

wydana w pltrwsze) msła.D.CJl h -tylko przez naczelnika powiatu (apriJ}.~a prieksnieks). W żad- ,

nymprzYlPad'ku wydalenie ' nie mOże nastą,p,ić

z .powodu zatargów, wyni'kłych z umowy

o pra'cę.

Aba! Lid~~jas Puses vienoju.s3s pat to, ka polu

laukstr~dniekus var izraidit tikai uz L~tviji saistolo

likumu UH noteikumtl pamata; kuri vien1idzigi

attiecas uz vlsiem arzei'rtniekiem, Totrtet katr~ I1tSevis1$.a gadijUtba jautajul:litl par i2;raidisatlU pirrtia

instance izlemj vienigi ~prit)~a priekSnieks (nad:elnik powiatu). Izraidisana . nekada gadijuma nevar

tiótikt stridu deI, kas izce}as ut darba ltgt.1ma pa-

Artykuł 4.

4. patltS •

.Układtiljące się , . Strony .zobowiązują się

udzielać polskim robotnikom rolnytn MaIZ ich

rodz.inom

ułatw~eń

przy wyjdd'zie, wjddz.ie

1 I)o",r.ocie.

Stradnieku są1igsana notiks uz siki sasfadita

darba ligurna parnata.

mata~,

.' L~dz;,ejas Puses. a1?t;tem~s pies~irt \,otu ,lauk-

stradrtleklem, k~ arl Vll}.ti ganenem atvleglO1umus

viQ.iettt izbraucot, iebraucot un atgridoties atpakal.

5. pants.

Artykuł 5.

Polscy r.obotnicy rojni ora'z ich rodziny korzystają na terytorium Republliki Łotewskiej

z takich samych praw i trak tOlWania , jak łotew­

scy rohotnicy rolni w ,z'akresi>e ochrony pracy,

organizacji zawodowej, pomocy leczniczej, restulowania w.arunków pracy, włącz.aiąc w to postępowanie roz}emc21e i sądow~iretwo pracy.

Artykuł 6.

.

Rząd Łotewski użyje swei!o wpływu, aie-

by mieszkania robotnik6w rolnych odpowiadały .warunkom mora.lnej i :ldr.o'Wótnej egzystencji, a w

szc,zególności

również

oddzielp.ie rodziny.

alby tóbotnicy. samotni

byli pomieszcz.ani oddzielnie według płci, jak

.a.;,;. _ _ " '

'M

Polu laukstradnieki un vi:t;lu ~imenes bauda

'Latvijas Republikas teritorija tadas PaSas tiesibas

un rdimu ka latviesu laukstradnieki attieciba uz

darba aizsardZibu, profesicmalo organizaciju, arstniecibas palidzibu tin darba apstak}u normesanu,

ieskaitot s1$.irejtiesas un darba tiesas.

'

•

6. pan ts.

Latvijas valdiba i~lietos savu. ieteknti, lai laukstradnieku d~ivokli atbilstu mQrales un veselibas

prasibam, it ipaSi, lai stradnieki bez ~imenes batu

rtovietoti atsevis],d pec dz;imumiem, ka ari ~imenes

atsevis~i.

Artykuł 7.

7. pants.

Polscy robotnicy rolni ~wiOlnieni są od

wszelkich podatków państwowych, samorządo­

wych, jak również od wszelkich innych ' opłat,

wymag'a nych od cudzoziemców, w szczególno&ci w związku z u:lyskaniem prawa pobytu i ze~w.olenia na wykonywanie pracy.

Polu laukstradnieki atbrivoti no visie m valsts

un paSvaldibu nodokliem, ka ari no visadam citam

nodevam, ko prasa no arz;emniekiem, it ipaSi sakara

ar uz;turesanas tin darba atlauju iz;do~anu.

Artykuł 8.

8. pants • .

Każdy polski robotnik rolny ma: pr~wo

swobodnego przekazywania do kraju wszystkich swych osobistych oszczędności zarobkowych.

'Katrain potu laukstadniekam .it tiesiba brivi

piirvest uz savu zemi visits.savus petsorugos iz~lnas ietaupijumus.

.' '.

DZIAŁ

II.

II.

NODA~A.

Artykuł 9.

9. pants.

Do ubez;pieczenia społecznego r,o ooInik'ó w

rdlnych i członków ich rodzin sŁosują się postanowienia Porozumienia pomiędzy Rzecząpos­

politą Polską a RelPubHką Łotewską, dotyczą­

cego ubezlpieczeń sp,(}łecznych, podpis,a neg,o w

Rydze dnia 20 grudnia 1934 roku.

, Uz laustradniekuun vi1J.u ~imenes locektu ~~~

cialo apdrosinasanu attiecinami Vienosanas pot~tku­

mi starp Polijzs Republiku un Latvijas Repuł;>likU

par socialo apdrositi.asanu, kas parakstita R~sal~34.

g. 20. decembri.

"', '> , .', ~ ,

VI, razie wyg,aśnięcia powyższego p.oroz,umienia postanowienia jego będą miałyzastoso­

wanie do polskich robotników rolnych i człon­

ków ich rodzin na czas trwania niniejszego,

Augsa minetas Vienosanas izbeigSanas gadi;ttma tas noteikumus attiecinas uz polu laukstradntekiem un to ~im.enes locekJiem si Noliguma speJ(a

pas~avesanas laika~ '

,

,

- . (,

Układu.

W razie wprowadzenia w Łotwie olbowiąz­

Ja Latvija ievestu obligatorisku apdrosinasa~~

kowego ubezpieczenia na starość, na W)'ipadek pret vecumu, pret darba nespeju un riavi, kuru

niezdolności do pracy i śmierci, sitosującego się

attiecinatt.l uz laukstradniekiem, tad starp Polijas

do ro.ootników rolnych, zaw,arte będzie między un Latvijas Valdibam noslegs papildu vienoSanos,

Rzadami Polskim i Łotew:skim dodatkowe Po- kura noteiks, vai un kiida meta polu laukstradnieki

rozumienie, które ustali, ,c zy i w jakim zakresie bus padoti sai sabiedriskas apdrosinasanas nozarei.

polscy robotnicy rolni podlegać będą tej gałęzi Ja vi1J.i bus padoti obligatoriskai apdrosinasanai

ubezlpieczeń spohczn-y'ch. W razie poddania ich

augsaapradita lauka, si papildu vienosanas nokarobowiązkowi ubezpiec~enia w - powyższym zato:> tiesibas, kUras iz;riet no padotibassai apdr~i7

kresie, dodatkowe Porozumienie to ureguluje nasanai parmai1J.us Polija UD Latvija.

'"

upr,awnienia, przysługujące z tytułu kolejnelgo'

podleg<lJnia ubezpj.~czeniu temu w P.olsce i Ło­

twie.

Artykuł 10.

io. pants.

Ja 1934. g. 20. decembra Vienosanas izbeigtos

WI razie gdyby wygasło Porozumienie

z dnia 20 grudnia 1934 roku oraz gdyby wygasł un ja ari sis Noliguqts iz;beigtos, kurs uz 9. panta 2.

Układ niniejszy, który na mo-cy ustępu 2 art. 9

rindkopas 'pamata pagarinas 1934. g. 20. decembra

vienosanas noteikumu attiecinasanu uz potu lau.ll;,'Przedłuży zastosow,anie do polskich. robotników rolnych i ich rodzin postanowień Porozu- stradniekiem un vi1J.u ~imenem, tad Vienosanas:p.omienia ,z dnia 20 grudnia 1934 rdku, postano- , teikUmi un si Noligtima 9. panta 2. "l'indkopas nQwienia Porozumienia i postanowienia ustępu 2 teikumi, neatkarigi no , Vienosanas un _Noliguma

art. 9 niniejszego Układu miałyby mimo wy- notecesanas, turpmak attiecinami 112; prasibam, kugaśnięcia Porozumieniaczy 'U kladu nadal zaras z;imejas uz potu laukstradnieku un vi1J.u ~iml!­

stosowanie do roszczeń z ,zakresuubez;pieczeń nes lócektu sabiedtisko ·apdrosil1asanu, ja 'ne1aimes

społecznych

polskich robotników roJnych gadijums~ kas dod pamatu atzit palidzibas snieg~

i członków ich rodzin, jeżeli zdarzenie losowe, sanu; ir noticis laika, kad Vienosanas vai Noligunis

bija speka.

uzasa,dniające przyznanie świadczenia, żaszło

w czasie obowiązywania Porozumienia lub

Układu.

DZIAŁ

LII.

Artykuł 11.

III. NODAIrA. ,

11. pan ts. '

Po,s tanowienia niniejszeg<;> Układu i PoroSi Noliguma unuz. si Noliguma 13. ,par..ta >

zawarty>ch stosownie do art. 13 niniej- , pamata noslegto VienosanQs noteikumi pilna mer.a '

zumień.

(

J

Poz. 174

szego Układu, mają w całej pełni zasłosowanie

do tychpolśkich robo~ników . rolnych i dłon­

kaw Ech rodzin, któmy przybyli do Łotwy jeszcze przed zawarciem niniejszeg,o Układu oraz

wspomnianych Porozumień i nadal pozostają

w Łotwie.

attiecinami uz tiem polu laukstradniekiem un vi!}.u

gime!}.u locekliem, kuri iebraukusi Latvija vel priekS

sI Noliguma un mineto VienosanQs noslegsanas un

turpmak paliek Latvij a.

Artykuł 12.

12. pan ts.

PQlijas konsuliem un ' kQnsulariem a~entiem ir

Konsulowie i Agenci Konsularni RzeczypospQlit,ej Polskiej mają pr,aWQ wykonywania tiesibaaizsargat polu laukstradniekus un aizstavet,

opieki nad 'p olskimi rQbQhiikatlli rolnymi i bro- uz starptautiskQ tiesibu un paradumu pamata un

nienia na .podstawie ,zw.yczajów i prawa mię­ savas piekritibas róbdas, visas polu laukstradnieku

dzynarodoWego. oraz w 'granicach swych ' kom~ tiesibasun intereses.

petEmcyj wszelkich prruw i int,e resów tych ro.botników.

'

.

S'aja zi!}.a vi!}.i var griezties pie visam iestadem

W tym celu m{),gąo.ni zwracać się do

wszystkich władz swego. okręgu z reWama'cjami sava konsulara iecirkni, lai celtu iebildumus pret

katru kQnvenciju, ligumu un Vienosanos parkapuzp~wodu iaki,e gokolwiek naruszepią konwencji; traktatów i PQrozumień, zawartych między mu, kas slegti starp Abam Valstim vai Abu Valstu

Obydwoma Państwami względnie między odpo- att'iecigam administrativam iestadem, un pret katru

wiednimi władzami administracyjnymi Obu launpratibu, kura dotu polu laukstradniekiem iemePaństw, i z pow,Qdu jakiegokolwiek nadużycia, . sIu sudzibam.

które by polskim robotnikom rolnym dawało powód do. za'żaleń.

~rtykuł 13. '

13• . pants.

' Obie Układające się Strony ~gadzają się

na podpisanie równoczę,śnie z niniejszym Ukła­

ą,em dwóch Porozumien między odpowiednimi

władzami Administracyjnymi Układających się

Stron, celem t,echniczneg:> wykonania odnoś­

nych postanowień tegoż Układu .

Por-ozumienia t.e będą mogły być zmieniane

za wSipólną ,zgodą PQwyższych władz.

Abas Lidzejas Puses vienQjas parakstit reize

ar SQ Noligumu divas Vienosanas starp Lidzeju

Pusu piekritigam administrativam iestadem si 'NQliguma attiec igo .noteikumu techniskai izpildisariai.

Artykuł 14.

14. pants.

Układ ni:D.iejszy będzie ratyfikowany i wymiana dokumentów ratyfikacyjnych nastąpi w

Warszawie w możliwie iiajkrótszym czasie.

W~jdzieon w życie 30 dnia po. dacie ' wymiany

dok,u mentów ratyfikacyjnych i pozostanie w mocy 'd<> dnia 31 grudnia 1939 roku.

. Olle Układ ninieiszy nie z.o~tan~e wypowiedziany przez którąkolwiek ,z Ukladających

się Stron w dr,o dze dyplQmatycznej najpóźniej

na 3 miesiące !pr~ed dniem 31 grudnia 1939 , ro~

ku, będzie on uważany za przedłużony w dro,dze milczącej zgody na datl sze okresy jedno.roczne z tym, że będzie mógł być wypQwiedziany najpóźniej na 3 xpiesiące ,p rzed upływem każ­

dego. roku kalendarzowego..

Wra:z z wypowied:zeniem Układu uważane

Sis Vienosanas vares grozit minetam iestadem

par to. vienQjoties.

So Noligumu ratifices un ratifikacijas gramatu •

apmai!}.a notiks Varsava pec iespejas driZa laika.

Tas stasies speka 30. dienapec ratifikacijas gramatu

apmail).as un paliks speka lidz 1939. g•. 31. decembrim.

Ja kada no. Lidzejam Pusem neuzteic SQ NQligumu diplomatiska cela velakais 3 mendi pirms

1939. g. 31. decembra, tas uzskatams par pagarinatu klusejot uz ta lakiem viengadigiem periodiem,

ar nQteikumu, ka to var uzteikt velakais 3 menesi

pirms katra kalendara gada beigam.

są za wypowiedziane równocześnie Porozumie-

nia, wspomniane wart. 13 niniejszego. Układu.

Reize ar si NQliguma uzteiksanu ari ta 13.

panta pieminetas Vienosanas uzskatamas par uz;teiktam.

Na dowód czego. wyżej wymienieni Pełno­

mQcni<:y podpisali Układ niniejszy iopahzyIi go.

swymi pieczę,clami.

So apliecinot, augsa nQsauktie Pilnvarotie parakstijuSi . SO NQligumu un u:z;spieduSi tam savus

zimogus.

41)O

.

~astadits Rigii piV'QS l!ą~ePlfl4u'913! ~~tf~ i:l@l~

un Jatviclu vałQdii, pie kam abi ~e~ri lid~igi. iHłtefl."

§pgr~ilHzg~() VV Rr~e w gwĘlcq egzem;plar~~ch; kp;~y w ję~y1{u polskini i łolewą,hl!p!

przy czym obydwa teksty ~ą jędąą.~&Wq miar-odajne.

'

.

tiski.

Ryga, dnia 29 paździe,rnika 1938 roku.

Jerzy Klopotowski

Riga, 29. oktobri 1938. g •

Jerzy Klopotowski

. A. Kampe

(

A. Kampe

.

Z@;zną.jemiwszy się z powyższym układelll ąZ!'łą.li~JllY ,gq i .'Y~łl'!ljęmv gą słu§JftVi!!:r~p.O

w ?ałości, jak i w ,~ażdvm z ;PB§tallowień w ~m zlI,'W;ą.rłvęn; ~św~~ęłj ąmv, ;;ę j@~t ~?iyjGtYI fi"

tyf~kowallY i lP'olwlęnłz,ony 1 przyrzekamy, ze1;1ęd~J@ lltliłi'lmJ.ęąlłl@ U,ęłUłW'YWM,V,

Na dowód czego wydaHśroy Aktniniej6~y, opątrzqpy pJę.eaęei,ą R.eę:z~06Dł>Ut~i.

~(:,-,) ", fJ4pśęi~/#

Prę~es lb.dv MiRMr9WI

(~) ShIlJmi S.'flłJkCJw§ld

Minister Spraw Zagraniq;nych

I

(-l" Beck.

175

OśWIADCZENlJ!: : RZĄPOWf!

71 dam 18 m3r-ca 1939 r.

w sprawie wymiany dokumentów ' ratyfikacyjnych układu między Rz~eząpo8p()titą PQb,l"ą

a Republiką Łotewską w spraWie polskich ~b()tnik~w •rOI~ych, sezonowych 1 innych, poclpi,

saJ)@go w Rydze dDla 29 pazduemika 1938 r.

.

.

P(ldAj~ Ilię piniei§H~ dl) wiądQffl9j~i, że zg9c»n ię ~ ąrt. ~4 ukJa,q.1J 1!lię~y R~ęp~ijpgfl'0litą Pcm'ltil Q Rępu~Uką t9'~W~~ł\ V{ sp'rąl~i~ .pQ1.li kigh robotv~k~w rolnnb, §el9n~wych i ' innveh, pOtbtłMiłJ}I~g9 W Ry9.~~ ąnł1~, ~9 pl~@.lę~lu~a 19~ r., I!ś!:~t~lłą w Wi'lr§'1:awJe W ~niy

3 m~rpą 1939 f, WymilłJ'H~ PQKV,ffięn,1()w ,r~tyhkący,I'pY'Ch ~9~yt~ileg9 pI~łac;\'\I.

Minister Sp,rawZągrar,Ją,;pyęb: 8ęclt

176

ROZPORZĄDZENIE J'tIlNISl'RA SKĄRBU

z dnia 28 m~rca 1939 r.

,wyd.ne WPofoJumieniu ~ MinilitreJ1l Sprąw Woj~"QwyC;;h Q wypg~zolQfti\l W'WRętr.nti poi)'czki PAł1l1łwQwej Ile łlęle ob1'O.oy Paq~twa,

Na podstawie art. 4 ust. .(1) pkt 1), art. 5

ust. (1). art. 6 i ., UiStawy z dnia 2"1 ma.l'(;ji 1939 t.

6 dotacjach na rzęcz F,\.uldusf,:Q Ohrony Narodo.

wej i o inwestyojach z funduszów państwowych

w -okresie od dnia 1 kwietnia 1939 r. do dnia

31 nUl.f CIl 1942 r. (D~ , U. R. P. Nr 25, po;:: 165)

~iI,fI4i\d~am CQ nAi.ltępu;ęl

.

.