Ustawa z dnia 24 marca 1939 r. o zatwierdzeniu zmian statutu Banku Polskiego.

(1)

W myśl art. 12 statutu Banku Polskiego (załącznik do obwieszczenia Ministra Skarbu

z dnia 30 lipca 1936 r. Dz. U. R. P. Nr 62, poz. 455) zatwierdza się uchwałę Zwyczajnego

Walnego Zebrania Akcjonariuszów Banku Polskiego z dnia 13 lutego 1939 r., dotyczącą

zmian artykułów: 3-6, 8, 9, 12, 17-19, 21, 22, 25, 27, 31, 34, 35, 39-47, 51-60, 63-65,

67, 68, 71, 75 - 78, 86 - 88 oraz zmian układu statutu Banku Polskiego.

(2)

Tekst zmienionych artykułów podaje się jako załącznik, stanowiący integralną część

ustawy niniejszej.

(3)

Układ statutu Banku Polskiego zmieniony został w sposób następujący

1)

przed art. 41 napis „Komisarz Banku” zastępuje się napisem „D. Dyrekcja”;

2)

przed art. 42 skreśla się napis „D. Dy rekcja”;

3)

przed art. 44 umieszcza się napis „E. Komisja Rewizyjna”;

4)

przed art. 45 napis „E. Komisja Rewizyjna” zastępuje się napisem „IV. Komisarz Banku”;

5)

przed art. 46 w napisie „IV. Przywilej emisji biletów Banku” cyfrę „IV” zastępuje

się cyfrą „V”;

6)

przed art. 54 umieszcza się napis „VI. Czynności bankowe”, a przed art. 55 skreśla

się napis „V. Czynności bankowe”;

7)

przed art. 74 w napisie „VI. Sprawozdanie, bilans i rozdział zysków” cyfrę „VI” zastępuje

się cyfrą „VII”;

8)

przed art. 79 w napisie „VII. Likwidacja Banku” cyfrę „VII” zastępuje się cyfrą „VIII”;

9)

przed art. 85 w napisie „VIII. Szczególne uprawnienia Banku” cyfrę „VIII” zastępuje

się cyfrą „IX”.

Minister Skarbu ogłosi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolity tekst

statutu Banku Polskiego (Dz. U. R. P. z 1936 r. Nr 62, poz. 455) z uwzględnieniem

zmian, wprowadzonych ustawą niniejszą.

Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Skarbu.

Siedzibą Banku jest miasto stołeczne Warszawa. Działalność Banku obejmuje cały obszar

Rzeczypospolitej Polskiej i może być rozszerzona na mocy odpowiednich układów, zatwierdzonych

przez Radę Ministrów na wniosek Ministra Skarbu, na terytoria włączone do polskiego

obszaru celnego.

Bank może na podstawie uchwały Rady Banku otwierać i zwijać Oddziały i Zastępstwa

(placówki inkasowe); uchwała Rady w przedmiocie otwarcia lub zwinięcia Oddziału wymaga

zgody Ministra Skarbu.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Kapitał zakładowy Banku wynosi sto milionów złotych; składa się z 1.000.000 akcyj

po 100 złotych.

Akcje Banku są imienne lub na okaziciela. Każdą wydaną akcję imienną wpisuje się do

prowadzonej przez Bank księgi akcjonariuszów z oznaczeniem imienia i nazwiska, miejsca

zamieszkania i zawodu właściciela.

Akcje Banku są opatrzone numerami porządkowymi, pieczęcią Banku i podpisami Prezesa

i Naczelnego Dyrektora. Podpisy mogą być wykonane sposobem graficznym.

Akcje imienne są wydawane jedynie w odcinkach zbiorowych nie niższych od 10 akcyj.

Akcje na okaziciela są wydawane w odcinkach po jednej akcji lub, na podstawie uchwały

Rady Banku, w odcinkach zbiorowych.

Za zgodą Prezesa Banku akcje na okaziciela mogą być zamienione na akcje imienne.

Do każdej akcji dołącza się arkusz kuponowy na otrzymywanie dywidendy w ciągu lat

20 oraz talon, za którego zwrotem po upływie lat 20 wydaje się nowy arkusz kuponowy

i nowy talon. Na talonie oznacza się numer akcji, na kuponach zaś numer akcji oraz

lata w porządku kolejnym. Kupony i talony winny być opatrzone graficznie wykonanym

podpisem Naczelnego Dyrektora.

Właściciel utraconej akcji imiennej może wystąpić do Banku z pisemnym wnioskiem o

jej unieważnienie i wydanie mu nowej. We wniosku należy uwiarogodnić fakt utraty akcji

i okoliczności, w jakich została utracona.

Bank ogłasza o utracie akcji w Monitorze Polskim, wzywając posiadacza lub inne osoby,

roszczące sobie prawa do utraconej akcji, aby przed upływem trzech miesięcy od daty

ogłoszenia okazali ją Bankowi lub zgłosili umotywowane sprzeciwy przeciwko jej unieważnieniu.

Jeżeli w ciągu terminu trzymiesięcznego od daty ogłoszenia o utracie akcji nikt się

nie zgłosi z akcją ani nie wniesie sprzeciwu, wówczas Bank ogłosi w Monitorze Polskim

o unieważnieniu akcji i wyda wnioskodawcy nową akcję imienną wraz z talonem i niepłatnymi

kuponami, opatrzoną tym samym numerem i wzmianką, że została wydana w zamian unieważnionej.

Koszty tego postępowania oraz koszty sporządzenia nowej akcji ponosi właściciel utraconej

akcji.

W razie zgłoszenia sprzeciwu Bank odeśle strony na drogę sądową.

Unieważnienie akcji na okaziciela przeprowadza się według ogólnych przepisów prawnych.

Opłaty na rzecz Banku za wpisanie do księgi akcjonariuszów lub za wydanie nowych akcyj

w zamian utraconych określa Rada Banku.

Do kompetencji Walnego Zebrania należą następujące sprawy

a)

zatwierdzanie sprawozdań rocznych, bilansu, rachunku zysków i strat oraz projektowanego

podziału zysków;

b)

wybory członków Rady Banku i Komisji Rewizyjnej, ich zastępców oraz ustalanie dla

nich wynagrodzenia;

c)

sprawy wniesione przez Radę Banku;

d)

powiększanie kapitału zakładowego;

e)

inne zmiany statutu;

f)

likwidacja Banku.

Uchwały Walnego Zebrania, dotyczące powiększenia kapitału zakładowego, wymagają zatwierdzenia

przez Ministra Skarbu.

Uchwały, dotyczące innych zmian statutu oraz likwidacji w czasie trwania przywileju

emisyjnego, wymagają zatwierdzenia przez władze ustawodawcze.

Prawo jednego głosu na Walnym Zebraniu daje każde 10 akcyj, jednakie nikt nie może

mieć więcej niż 1.000 głosów.

Każdy akcjonariusz, uprawniony do udziału w Walnym Zebraniu, może wykonywać swoje

prawa przez pełnomocnika.

Pełnomocnikiem osoby fizycznej może być tylko akcjonariusz uprawniony do udziału w

Walnym Zebraniu, lecz nikt nie może posiadać więcej niż 1.000 głosów razem z własnymi.

Pełnomocnikiem osoby prawnej może być osoba, wskazana piśmiennie przy zgłaszaniu się

o kartę wstępu, bez względu na to, czy jest akcjonariuszem Banku.

Każdemu akcjonariuszowi wolno mieć tylko jednego pełnomocnika.

Pełnomocnictwa do uczestniczenia i głosowania na Walnym Zebraniu są wolne od opłat

stemplowych.

Pełnomocnictwa wystawia się w formie listu do Dyrekcji Banku Polskiego, podpisanego

własnoręcznie pełnym imieniem i nazwiskiem akcjonariusza.

Pełnomocnictwa do uczestniczenia na Walnym Zebraniu winny być przedstawione Dyrekcji

Banku w Warszawie najpóźniej na siedem dni przed terminem Zebrania dla wpisania na

listę upoważnionych do głosowania i przygotowania kart wstępu z oznaczeniem ilości

głosów.

Akcjonariusze otrzymują karty wstępu na podstawie zapisów w księdze akcjonariuszów.

Wydawanie kart wstępu rozpoczyna się na dwa tygodnie przed terminem Zebrania i przerywa

się na trzy dni przed Zebraniem.

W razie zwołania Walnego Zebrania w sposób, przewidziany w drugim ustępie art. 15,

wydawanie kart wstępu przerywa się dopiero w przeddzień Walnego Zebrania.

Uchwały Walnego Zebrania są ważne, gdy biorą w nim udział akcjonariusze, którzy reprezentują

co najmniej 1/5 część akcyj uprawniających do uczestniczenia w Walnym Zebraniu, jednakże

do rozstrzygania spraw, dotyczących powiększenia kapitału zakładowego, zmian w statucie,

a także likwidacji Banku, potrzebna jest obecność reprezentantów co najmniej połowy

akcyj, uprawniających do uczestniczenia w Walnym Zebraniu. W razie braku kompletu

ma być w przeciągu 14 dni zwołane powtórne Walne Zebranie, którego uchwały są ważne

bez względu na ilość obecnych. Na powtórnym Zebraniu mogą być rozpatrywane tylko sprawy

umieszczone na porządku obrad Zebrania, które do skutku nie doszło.

Na Walnym Zebraniu przewodniczy Prezes Banku, a w razie jego nieobecności członek

Rady z wyboru, wyznaczony przez Ministra Skarbu (art. 39). Protokół Zebrania prowadzi

sekretarz powołany przez przewodniczącego.

Rada Banku składa się z Prezesa Banku, mianowanego przez Prezydenta Rzeczypospolitej

(art. 35), oraz 12 członków Rady, wybieranych przez Walne Zebranie, które wybiera

nadto corocznie trzech zastępców.

Ministrowi Skarbu w ciągu 3 dni po dokonaniu wyborów przysługuje prawo założenia sprzeciwu

przeciwko wyborowi któregokolwiek z członków Rady lub zastępców.

W razie ustąpienia członka Rady lub zgłoszenia przez Ministra Skarbu sprzeciwu przeciwko

wyborowi któregokolwiek członka Rady, wchodzi ten zastępca, który otrzymał najwięcej

głosów; przy równej liczbie głosów wchodzi starszy wiekiem. Zastępca sprawuje czynności

członka Rady aż do najbliższego Zwyczajnego Walnego Zebrania.

Obok członków Rady z wyboru wchodzi z urzędu do Rady Komisarz Banku, a w jego nieobecności

Zastępca Komisarza (art. 45).

Każdy członek Rady z wyboru winien przez czas pełnienia swych czynności posiadać w

depożycie Banku co najmniej 100 akcyj, zapisanych na jego własne nazwisko.

Na posiedzeniach Rady przewodniczy Prezes Banku, a w razie jego nieobecności członek

Rady z wyboru, wyznaczony przez Ministra Skarbu (art. 39).

Posiedzenie jest zdolne do uchwał, o ile oprócz przewodniczącego jest obecnych co

najmniej 7 członków.

Rada Banku ustala, jakie osoby i w jaki sposób podpisują zobowiązania, dokumenty i

korespondencję Banku.

Spis osób, upoważnionych do podpisywania za dany Wydział Dyrekcji lub Oddział Banku,

umieszcza się na widocznym miejscu w danym Wydziale Dyrekcji lub Oddziale.

Prezesa Banku mianuje Prezydent Rzeczypospolitej na wniosek Rady Ministrów na okres

pięciu lat. Po upływie tego terminu Prezes może być mianowany ponownie.

Prezes nie może być jednocześnie posłem lub senatorem, sprawować żadnego płatnego

państwowego lub komunalnego urzędu, zajmować żadnego płatnego prywatnego stanowiska,

należeć do organów kierowniczych lub nadzorczych jakiegokolwiek przedsiębiorstwa ani

też być spólnikiem spółki jawnej lub komandytowej; poza tym musi odpowiadać warunkom,

wymienionym w punktach b) i c) art. 16.

Przepisy niniejszego artykułu nie dotyczą przedsiębiorstw, w których Bank bierze udział

w myśl art. 56.

Minister Skarbu wyznacza członka Rady z wyboru, który w razie nieobecności Prezesa

Banku zastępuje go w przewodnictwie na Walnym Zebraniu i w Radzie Banku.

Przed objęciem urzędowania Prezes Banku składa na ręce Prezydenta Rzeczypospolitej

uroczyste ślubowanie, że będzie sprawował swoje obowiązki zgodnie z zadaniami i statutem

Banku oraz wszelkimi siłami dążył do wypełnienia przez Bank jego zadań publicznych.

Takie samo ślubowanie składają członkowie Rady na ręce Prezesa Banku,

Dyrekcja Banku, będąca jego organem wykonawczym i administracyjnym, składa się z Naczelnego

Dyrektora i Dyrektorów w liczbie oznaczonej przez Radę, wybranych przez Radę i zatwierdzonych

przez Ministra Skarbu. Członkowie Dyrekcji nie mogą być posłami i senatorami i nie

mogą zajmować żadnych płatnych stanowisk poza Bankiem, z wyjątkiem przedsiębiorstw,

w których Bank bierze udział w myśl art. 56.

W czasie nieobecności Naczelnego Dyrektora zastępuje go jeden z Dyrektorów, wyznaczony

przez Radę.

Uposażenie Naczelnego Dyrektora i Dyrektorów jest stałe i nie może być uzależnione

ani od zysków, ani od obrotów Banku i przedsiębiorstw, w których Bank bierze udział

(art. 56). Wysokość wynagrodzenia oznacza Rada Banku.

Naczelny Dyrektor lub jego zastępca bierze udział w obradach Rady bez prawa głosowania

i przedstawia jej wszelkie wnioski Dyrekcji.

Posiedzenia Dyrekcji zwołuje Naczelny Dyrektor lub jego zastępca, zawiadamiając o

tym Prezesa Banku. Prezes przewodniczy na posiedzeniu Dyrekcji, jeżeli jest na nim

obecny. Uchwały zapadają prostą większością głosów członków Dyrekcji i powinny być

zaprotokołowane, a protokół przedstawiony Prezesowi.

Jeżeli uchwała Dyrekcji nie jest, zdaniem Prezesa, zgodna z podstawowymi zamierzeniami

Banku, może on wstrzymać jej wykonanie aż do decyzji Rady.

Walne Zebranie wybiera 5 członków Komisji Rewizyjnej i 3 zastępców (art. 23).

Członek Komisji Rewizyjnej winien przez czas pełnienia swych czynności posiadać co

najmniej 10 akcyj imiennych Banku i być zapisany w księdze akcjonariuszów.

Komisja Rewizyjna rozpatruje w pierwszym kwartale każdego roku bilans Banku i składa

sprawozdanie Walnemu Zebraniu. Niezależnie od tego Komisja Rewizyjna może dokonywać

w każdym czasie rewizji poszczególnych czynności Banku po uprzednim porozumieniu się

z Prezesem Banku, który może również zażądać dokonania rewizji.

Komisja ma prawo żądać od Dyrekcji i od Rady Banku wszelkich wyjaśnień i okazania

potrzebnych ksiąg i dowodów Banku.

Komisja Rewizyjna wybiera przewodniczącego ze swego grona i uchwala swoje wnioski

większością głosów. Do prawomocności uchwał potrzebna jest obecność co najmniej 3

członków.

W razie ustąpienia członka Komisji Rewizyjnej wchodzi zastępca, który otrzymał największą

ilość głosów. Zastępcy mogą być również powoływani do czynności rewizyjnych w razie

nieobecności członka Komisji.

Członkowie Komisji Rewizyjnej otrzymują wynagrodzenie w wysokości oznaczonej przez

Walne Zebranie.

Ministrowi Skarbu przysługuje prawo mianowania Komisarza Banku oraz Zastępcy Komisarza.

Komisarz Banku, a w jego nieobecności Zastępca Komisarza, jest członkiem Rady Banku

z urzędu.

Komisarz Banku i Zastępca Komisarza mogą brać udział w posiedzeniach Dyrekcji Banku

z głosem doradczym oraz mają prawo żądania od władz Banku wszelkich wyjaśnień.

Komisarz Banku i Zastępca Komisarza otrzymują stałe uposażenie z funduszów Banku,

ustalane przez Ministra Skarbu.

Do Komisarza Banku i jego Zastępcy nie stosują się postanowienia art. 29 statutu.

Bank posiada do 31 grudnia 1954 r- wyłączny przywilej wypuszczania biletów bankowych,

będących prawnym środkiem płatniczym i posiadających nieograniczoną moc umarzania

zobowiązań przez zapłatę, wyjąwszy wypadki, w których na mocy wyraźnego postanowienia

ustawy lub umowy zapłata ma nastąpić w inny sposób.

Przywilej ten może być przedłużony na mocy osobnej ustawy.

Bank będzie miał obowiązek wymiany wypuszczonych biletów bankowych na każde żądanie

i w nieograniczonych ilościach na złoto w monetach lub sztabach.

Termin rozpoczęcia przez Bank obowiązkowej wymiany biletów na złoto według ustawowego

stosunku zostanie oznaczony rozporządzeniem Rady Ministrów, wydanym na wniosek Ministra

Skarbu, opierający się na uchwale Rady Banku.

Do czasu wejścia w życie wymiany w myśl ustępu pierwszego niniejszego artykułu Bank

wymienia bilety bankowe na czeki zagraniczne według kursów Giełdy Pieniężnej w Warszawie

z zachowaniem postanowień ustawy monetarnej i przepisów o obrocie pieniężnym z zagranicą.

Wymiana odbywa się tylko w siedzibie Banku w Warszawie.

Łączna kwota znajdujących się w obiegu biletów bankowych i natychmiast płatnych zobowiązań

ma być pokryta następującymi aktywami

a)

złotem w monetach i sztabach;

b)

pieniędzmi zagranicznymi i dewizami (art. 54 ust. 2) płatnymi najdalej w ciągu 6 miesięcy;

c)

zapasem polskich monet srebrnych i bilonu; zapas ten nie może przekraczać 5% ogólnej

sumy obiegu biletów bankowych;

d)

wekslami, warrantami, czekami i kuponami od papierów wartościowych (art. 58);

e)

pożyczkami na zastaw wartości wyszczególnionych w art. 63;

f)

biletami skarbowymi (art. 60);

g)

zapasem papierów procentowych, określonych w art. 54 punkt e);

h)

długiem Skarbu Państwa z tytułu kredytów przewidzianych w art. 55 względnie obligami,

o których mowa w art. 55 punkt b).

Bank obowiązany jest posiadać zapas złota w stosunku, odpowiadającym przynajmniej

40% sumy, o jaką obieg biletów bankowych łącznie ze stanem natychmiast płatnych zobowiązali

przekracza kwotę 800 milionów złotych.

Rada Banku może za zgodą Ministra Skarbu podwyższać w zależności od sytuacji rynku

pieniężnego wymienioną w ustępie pierwszym niniejszego artykułu granicę 800 milionów

złotych, jednak najwyżej do 1.200 milionów złotych.

Od zapasu złota potrąca się zobowiązania z tytułu pożyczek zabezpieczonych złotem

Banku.

Bank wymienia na każde żądanie złoto w monetach i sztabach na bilety bankowe według

ustawowego stosunku z prawem potrącenia kosztów bicia, badania technicznego i innych

opłat. Wysokość tego potrącenia, do czasu ustalenia go przez przepisy o wybijaniu

polskich monet złotych, określać będzie Rada Banku.

Do zakresu działania Banku należy

a)

dyskont weksli, warrantów, czeków i kuponów od papierów wartościowych (art. 58);

b)

udzielanie pożyczek na zastaw wartości, wyszczególnionych w art. 63;

c)

kupno i sprzedaż złota;

d)

kupno i sprzedaż pieniędzy zagranicznych oraz dewiz, utrzymywanie za granicą rachunków

oraz korzystanie z kredytów, potrzebnych do wykonywania tych czynności, przy czym

Bank ma prawo oddawać w zastaw swój portfel wekslowy oraz inne wartości i redyskontować

weksle krajowe lub zagraniczne;

e)

kupno i sprzedaż papierów procentowych państwowych, komunalnych i hipotecznych, notowanych

na giełdach krajowych. Ogólna suma, zużyta na zakup tych papierów, nie może przekraczać

200 milionów złotych; kwota ta nie obejmuje papierów procentowych, zakupionych na

lokatę funduszu zapasowego i funduszu emerytalnego;

f)

kupno i sprzedaż biletów skarbowych (art. 60);

g)

otwieranie rachunków żyrowych i przyjmowanie wkładów (art. 69);

h)

sprzedaż przekazów i wypłat na własne Oddziały;

i)

inkasowanie weksli i innych dokumentów;

j)

przyjmowanie depozytów na przechowanie i do administracji (art. 71);

k)

załatwianie wszelkich zleceń komisowych z dziedziny bankowej.

Do dewiz, w myśl punktu d), zalicza się: wierzytelności w bankach zagranicznych, czeki

i przekazy na banki zagraniczne oraz weksle akceptowane przez firmy zagraniczne i

płatne w ciągu 6 miesięcy.

Na czas trwania przywileju emisyjnego Bank udziela Skarbowi Państwa następujących

kredytów

a)

bezprocentowego kredytu w otwartym rachunku, z którego Skarb Państwa korzysta do wysokości

150 milionów złotych;

b)

oprocentowanego amortyzacyjnego kredytu do wysokości 515 milionów złotych na konsolidację

niektórych kredytów, udzielonych przez Bank w okresie od 1931 r. do chwili wejścia

w życie niniejszego artykułu Bankowi Gospodarstwa Krajowego i Państwowemu Bankowi

Rolnemu. Dług Skarbu Państwa z tytułu tego kredytu może być książkowy lub w całości

bądź w części zamieniony na obligi Skarbu Państwa, względnie do wysokości 188 milionów

złotych na gwarantowane przez Skarb Państwa obligi Przedsiębiorstwa „Polskie Koleje

Państwowe” i Państwowego Funduszu Drogowego. Wierzytelności Banku z tytułu tego kredytu

oprocentowane będą w wysokości 3% w stosunku rocznym. Sposób amortyzacji i pozostałe

warunki tego kredytu ustali umowa Banku z Ministrem Skarbu. Poza wypadkami, określonymi

niniejszym statutem, Bank nie może dokonywać żadnych operacyj, których wynikiem byłoby

udzielenie Skarbowi Państwa kredytu.

Bank nie może nabywać na swój własny rachunek akcyj i udziałów, z wyjątkiem akcyj

lub udziałów przedsiębiorstw przygotowujących bilety bankowe, przedsiębiorstw, mających

na celu budowę i prowadzenie elewatorów zbożowych oraz przedsiębiorstw, utworzonych

w porozumieniu z Ministrem Skarbu, mających bezpośrednio na celu ułatwianie działalności

Banku. Udział Banku w kapitale zakładowym wymienionych przedsiębiorstw nie może razem

wynosić więcej niż 28 milionów złotych.

Ponadto Bank może brać udział w instytucjach międzynarodowych, mających na celu ułatwianie

współpracy banków emisyjnych.

Poza wypadkami, przewidzianymi w art. 57, Bank nie może nabywać na własność nieruchomości,

o ile nie są potrzebne na pomieszczenie Banku i jego pracowników lub nie zostają nabyte

na lokatę funduszu emerytalnego.

Bank nie może kupować na własny rachunek ani udzielać pożyczek na zastaw własnych

akcyj, jednakże może je nabywać dla umieszczenia funduszu emerytalnego pracowników

Banku.

Bank może przyjmować własne akcje na dodatkowe zabezpieczenie swoich roszczeń, wynikających

z czynności bankowych, wymienionych w art. 54 punkt a) i b) statutu, oraz jako kaucje

na zabezpieczenie operacyj objętych czynnościami Zastępstw Banku Polskiego.

Bank może nabywać na własność nieruchomości i przejmować wierzytelności hipoteczne

i inne prawa rzeczowe w drodze świadczenia w zamian zapłaty, przelewu lub egzekucji

tylko na pokrycie i zabezpieczenie swoich należności wątpliwych lub niezapłaconych

w terminie. Bank obowiązany jest pozbyć się tych praw najpóźniej w przeciągu roku

od daty nabycia. Przedłużenie terminu może nastąpić jedynie za zgodą Prezesa Banku.

Bank dyskontuje

a)

weksle, powstałe z dokonanych obrotów gospodarczych. Weksle te mają być w chwili przyjęcia

płatne najdalej w ciągu trzech miesięcy w miejscowościach, w których Bank ma swój

Oddział lub Zastępstwo, przy czym winny być opatrzone z zasady co najmniej trzema,

a wyjątkowo tylko dwoma podpisami osób, całkowicie zasługujących na zaufanie. Weksle

rolnicze mogą być 6-miesięczne. Weksle zabezpieczone rejestrowym zastawem rolniczym

oraz weksle, wynikające z udzielonych przez instytucje kredytowe zaliczkowych kredytów

na sprzedaż płodów rolnych, mogą być 9-miesięczne; również 9-miesięczne mogą być weksle,

pochodzące z kredytów sezonowych, zaciągniętych przez przedsiębiorstwa tych związanych

z rolnictwem gałęzi przemysłu, które ustali Rada Banku;

b)

warranty płatne najdalej w ciągu trzech miesięcy i opatrzone co najmniej dwoma podpisami

osób lub firm, całkowicie zasługujących na zaufanie;

c)

czeki na krajowe instytucje kredytowe;

d)

kupony od papierów wartościowych państwowych, komunalnych i hipotecznych, płatne najdalej

w ciągu trzech miesięcy od dnia zdyskontowania.

Bank nie jest obowiązany do wyjawiania powodów niedokonania dyskonta.

Dyskont wartości, wymienionych w art. 58, odbywa się w całym Państwie według jednolitej

stopy dyskontowej, ustalanej przez Radę Banku i ogłaszanej w Monitorze Polskim.

Bank może kupować i sprzedawać bilety skarbowe, dopuszczone do obrotów giełdowych.

Ogólna suma biletów skarbowych, posiadanych przez Bank, nie może przekraczać kwoty

400 milionów złotych. Kwota ta nie obejmuje biletów skarbowych, zakupionych na lokatę

funduszu zapasowego i funduszu emerytalnego.

Bank udziela pożyczek i otwiera kredyty na przeciąg czasu nie dłuższy niż 3 miesiące

na zastaw

a)

papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu, notowanych na giełdach krajowych;

b)

weksli, odpowiadających warunkom art. 58 punkt a) i płatnych w kraju lub za granicą

w walucie polskiej lub zagranicznej w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy, a w odniesieniu

do tych weksli, jakie w myśl art. 58 punkt a) mogą być 9-miesięczne, płatnych w terminie

nie dłuższym niż 9 miesięcy;

c)

dewiz, odpowiadających warunkom art. 54 ust. 2.

Ogólny stan udzielonych pożyczek i przyznanych kredytów, w myśl niniejszego artykułu,

nie może przekroczyć kwoty 300 milionów złotych.

Zastaw, zabezpieczający pożyczkę, zostaje ustanowiony przez oddanie przedmiotu zastawu

Bankowi przy deklaracji, w której zastawca wyraża zgodę na sprzedaż oddanego w zastaw

przedmiotu w trybie art. 67 niniejszego statutu.

Rada Banku ustala jednolitą stopę procentową od pożyczek i kredytów zabezpieczonych

zastawem oraz oznacza, jakie papiery wartościowe i w jakim procencie swojej wartości

mogą być przyjmowane do zastawu.

Stopa procentowa od pożyczek i kredytów zabezpieczonych zastawem, powinna być co najmniej

o 1/2% wyższa od stopy dyskontowej.

Jeżeli pożyczka zabezpieczona zastawem nie została spłacona w ciągu 10 dni po ustalonym

terminie, wówczas Bank ma prawo sprzedać przedmiot zastawu bez stawiania dłużnika

w zwłoce i bez zawiadamiania go o sprzedaży. Bank może dokonać sprzedaży na giełdzie,

w drodze licytacji publicznej lub skupić przedmiot zastawu na własny rachunek po kursie

giełdowym, obliczonym według średniej ceny dnia, w którym Bank wyśle zastawcy zawiadomienie

o dokonanym skupie.

Termin, w którym Bank może sprzedać przedmiot zastawu, zależy od uznania Banku.

Nadwyżkę, powstałą po potrąceniu należności Banku z tytułu pożyczki i kosztów sprzedaży

zastawu, zwraca się dłużnikowi.

Bank ma prawo zwrócić się bezpośrednio do dłużnika z żądaniem zwrotu długu nie spłaconego

w terminie, niezależnie od tego, czy skorzystał z praw, ciążących na zastawionym przedmiocie.

Przyjęte na zabezpieczenie należności Banku zastawy nie podlegają zajęciu w poszukiwaniu

jakichkolwiek należności prywatnych, skarbowych czy innych, a w razie upadłości dłużnika

nie mogą być przekazane do masy upadłościowej przed całkowitym zaspokojeniem przypadających

Bankowi należności z tytułu udzielonej na ich zastaw pożyczki w kapitale, procentach

i kosztach. Skutkiem tego sprzedaż zastawu na pokrycie należności Banku, zarządzona

na mocy art. 67, nie może być wstrzymaną przez żadne czynności prawne.

Bank przyjmuje na przechowanie złoto, gotówkę oraz dowody nieopieczętowane, a papiery

wartościowe - na przechowanie i do administracji.

Z całego czystego rocznego zysku przeznacza się 10% na fundusz zapasowy aż do chwili,

gdy fundusz ten dojdzie do 20% kapitału zakładowego; w następnych latach przeznacza

się na ten cel 5% aż do chwili, gdy fundusz zapasowy dojdzie do polowy kapitału zakładowego.

Z reszty wydziela się przede wszystkim akcjonariuszom dywidendę nie wyższą niż 6%.

Jeśli, po potrąceniu na fundusz zapasowy, zysk nie przekroczy 12% kapitału zakładowego,

to z części zysku, pozostałej po odliczeniu 6% dywidendy, przeznacza się połowę dla

akcjonariuszów na superdywidendę a połowę dla Skarbu Państwa. O ile zysk, wykazany

po potrąceniu na fundusz zapasowy, przekracza 12% kapitału zakładowego, to z nadwyżki,

pozostałej po odliczeniu 6% dywidendy, 3% superdywidendy i 3% dla Skarbu Państwa,

przypada 1/3 na dalszą superdywidendę, a 2/3 dla Skarbu Państwa.

Walne Zebranie może na wniosek Rady Banku całość lub część kwoty, przewidzianej na

superdywidendę, przeznaczyć na rezerwę na uzupełnianie w latach następnych dywidendy

oraz superdywidendy do łącznej wysokości 8%, jeżeli zyski Banku za dany rok operacyjny

nie wystarczają na wydzielenie dywidendy w wysokości 6% i superdywidendy w wysokości

2%.

O ile zyski roczne nie wystarczają na wydzielenie dywidendy w wysokości 4%, zaś fundusz

zapasowy wynosi więcej niż 10% kapitału zakładowego, to można z niego uzupełnić dywidendę

do 4%.

Fundusz zapasowy jest przeznaczony na pokrycie strat i odpisów, nie dających się pokryć

z rocznych zysków oraz na uzupełnienie dywidendy do 4% (art. 75).

Fundusz zapasowy ulega zmniejszeniu o straty, wynikłe na lokacie tegoż funduszu do

dnia 31 grudnia 1938 r.

Co najmniej połowa funduszu zapasowego musi być lokowana w papierach państwowych lub

gwarantowanych przez Skarb Państwa.

Akcje Banku i wypłacona od nich dywidenda i superdywidenda nie podlegają do 31 grudnia

1954 roku żadnym podatkom.

Bank winien ogłaszać w Monitorze Polskim

a)

bilans i roczne zamknięcie rachunku zysków i strat najpóźniej na dwa tygodnie przed

Walnym Zebraniem;

b)

skrócony bilans za każdą dekadę najdalej w 7 dni po jej upływie.

Skrócony bilans musi zawierać następujące pozycje

A.

Po stronie czynnej

a)

złoto;

b)

pieniądze zagraniczne i dewizy;

c)

polskie monety srebrne i bilon;

d)

portfel weksli, warrantów, czeków i kuponów;

e)

pożyczki i kredyty zabezpieczone zastawami;

f)

portfel biletów skarbowych;

g)

portfel papierów procentowych;

h)

dług Skarbu Państwa z tytułu kredytu bezprocentowego;

i)

dług Skarbu Państwa z tytułu oprocentowanego kredytu amortyzacyjnego (z podziałem

na dług książkowy i dług zamieniony na obligi Skarbu Państwa, względnie na obligi,

wymienione w art. 55 punkt b);

j)

nieruchomości i ruchomości;

k)

inne aktywa.

B.

Po stronie biernej

a)

kapitał zakładowy;

b)

fundusz zapasowy;

c)

bilety bankowe w obiegu;

d)

rachunki żyrowe (z podziałem na rachunki: kas państwowych, banków i innych instytucyj

kredytowych, pozostałe rachunki żyrowe) i inne natychmiast płatne zobowiązania;

e)

inne pasywa.

Wszelkie dowody, wystawiane przez Bank, są wolne od opłat stemplowych.

Księgi Banku i inne zapisy, wchodzące w skład księgowości Banku oraz wyciągi z nich

uwierzytelnione przez Bank, mają moc dowodową dokumentów publicznych, a dokumenty,

stwierdzające zobowiązania z oświadczeniem Banku, że oparte na nich roszczenie jest

wymagalne i prawnie dojrzałe do egzekucji, mają moc tytułów egzekucyjnych.

Klauzulę wykonalności tym tytułom nadaje właściwy sąd grodzki według przepisów kodeksu

postępowania cywilnego.

Bank nie podlega wpisowi do rejestru handlowego.