Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 18 listopada 1938 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
Table of Provisions (68)
Statutory Text (68 Articles)
Art. 1. (1) Polski Autokefaliczny Kościół
Prawosławny, zachowując w sprawach dogmatycznych i kanonicznych jedność z Powszechnym W schodnim Kościołem Prawosławnym,
Art. 2. Przepisy kościelne, wydawane przez
Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny,
powinny być oparte na dekrecie niniejszym
i Statucie Wewnętrznym i nie mogą pozosta·
wać w sprzeczności z · prawodawstwem pań·
stwowym.
jest niezależny od jakiejkolwiek pozakrajowej
władzy duchownej lub świeckiej.
(2) Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny korzysta w swym życiu wewnętrznym
z całkowitej wolności rządzenia się w grani·
cach prawodawstwa państwowego, a w szczególności dekretu niniejszego oraz Statutu We·
wnętrznego, uznanego przez Państwo w drodze
rozporządzenia Rady Ministrów.
(3) Polski Autokefalicznv Kościół Prawo·
sławny swobodnie porozumiewa się w dziedzi·
nie religijno· moralnej z innymi kościołami pra·
wosławnymi.
.
(4) Metropolita i biskupi znoszą się swobodnie i bezpośrednio w sprawach wiary i mo·
duchowieństwem
ze
Art. 3. Włączenie do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego innej organi·
zacji kościelnej lub religijnej o własnym ustroju
wewnętrznym, zawarcie ustrojowego związku
z taką organizacją oraz utworzenie nowego obrządku w Polskim Autokefalicznym Kościele
Prawosł,awnym~dokonywa się w trybie, ustalonym przez Statut Wewnętrzny, za zgodą Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 4. Władze państwowe udzielają swej
pomocy do wykonania zgodnych z prawem po-
Poz. 597 - - - - - - - - - - - Dziennik Ustaw Nr 88
slanowi e ń właściwych władz kościelnych w zakresie
a) usunięcia duchownego lub innej osoby
z zajmowanego stanowiska kościel
nego,
b) pozbawienia uprawnień, związanych ze
stanem duchownym,
c) w innych przypadkach, przewidzianych
. przez prawodawstwo państwowe.
Art. 5. (1) W zakładach naukowych, których program obejmuje kształcenie młodzieży
poniżej lat 18, utrzymywanych w całości lub w
części przez Państwo lub samorząd, nauka religii jest w ramach przepisów państwowych ~bo
wiązkowa dla młodzieży, należącej do PolskIego
Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.
(2). Nauki religii udzielają zgodnie z przepisami państwowymi nauczyciele, powołani przez
władze szkolne spośród osób, p.osiada!ących
kwalifikacje, ustalone przez przepIsy par:stwowe, oraz misję kanoniczną właścIwego bIskupa
diecezjalnego.
(3) Właściwe władze kościelne sprawują
nadzór nad religijno .- moral?ą stro~ą na~cz~
nia religii. Przepis ten w mczym me zmIema
uprawnień władzy szkolnej.,
.
(4) Wykładający na S~udlUm (Wyd~lale)
Teologii Prawosławnej Umwersytetu Jozda
Piłsudskiego w Warszawie powinni posia~ać
misję kanoniczną, udzieloną przez MetropolItę,
. Art. 6. (1) Należące do Polskiego Aut<?kefalicznego Kościoła Prawosławne~o lu~ d? Jego
osób prawnych (art. 53) budynkI, pOSWIęcone
wyłącznie służbie Bożej, tudzież, taki majątek,
z -którego dochód służy ~ył~czme celom, kultu
religijnego i nie przyczyma Się do os~bIstY,ch
dochodów duchowieństwa lub funkcJonanuszów kościelnych, korzystają w granicach prawodawstwa państwowego z u.lg i zwolnień od
podatków państwowych i komunalnych.
(2) Pomieszczenia, zajmowane przez duchownych Polskiego Autokefalicznego Kościo
ła Prawosła wnego, oraZ lokale urzędowe władz
kościelnych będą traktowane przez Skarb Pań
stwa na równi z pomies'Z.c zeniami urzędowymi,
zajmowanymi przez funkcjonariuszów państwo
wych, i lokalami instytucyj państwowych.
Art. 7.
(1) Językiem
urzędowym
władz
i urzędów kościelnych jest język polski.
(2) W stosunku do osób i instytucyj, zwracających się do władz i urzędów kościelnych w
innym języku, władlze te i urzędy mogą pnsłu
giwać się językiem petenla.
Art. 8. (1) Duchowni Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego odmawiać
będą podczas nabożeństw modlitwę za pomyśl
ność Rzeczypospolitej i Jej Prezydenta według
tekstu, ustalonego w Statucie Wewnętrznym.
(2) W dn,i ~wiąt państwowych duchowni
będą odpraWIali uroczyste nabożeństwa z mo,]tarni na intencię RzeczYPospolitei, Jej Prezydenta, Rządu i Wojska, po czym będzie odśpie-
Str. 1318
wany hymn modlitewny "Bożę coś Polskę" w
obecności celebrującego duchowieństwa,
Art. 9. (1) Głową Polskiego Autokefalicz~
nego Kościoła Prawosławnego, jego naczelnym
zarządcą i przedstawicielem we wszystkich stosunkach wewnętrznych i zewnętrznych jest
Metropolita.
(2) Metropolita jest równocześnie arcybiskupem diecezji warszawskiej i hieroarchimandrytą La wry Poczajowskiej.
(3) Metropolicie służy tytuł oraz odznaki
zewnętrzne, przewidziane w Statucie Wewnę
trznym
Art. 10. (1) Organem, regulującym sprawy
Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego stosownie do przepisów Statutu Wewnętrznego, jest Sobór Generalny, składający
się z biskupów oraz przedstawicieli duchowień
stwa i wiernych.
(2) Sobór Generalny zwołuje Metropolita
po porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego na podstawie
orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej,
(3) Metropolita jest przewodniczącym Soboru Generalnego i czuwa nad wykonaniem jego uchwał.
(4) Na posiedzeniu Soboru Generalnego
mogą być obecni przedstawiciele Rządu, któ~
rym służy prawo zabierania głosu poza kolejno~
ścią mówców, składania oświadczeń i wniosków. Przedstawiciele Rządu w głosowaniu
udziału nie biorą,
Art. 11. Organem władzy kościelnej, regulującym sprawy, które przekraczają zakre&
uprawniell biskupów diecezjalnych, jest Sobór
Biskupów z Metropolitą na czele.
Art. 12. Organem wykonawczym Soboru
Biskupów jest Synod z Metropolitą na czele.
Art. 13. Do wykonywania kontroli nad administracją finansową i ogólną gospodarką instytucyj kościelnych przy Metropolicie istnieje
Główna Komisja Kontrolująca.
Art. 14. Ustrój i zakres działania Soboru
Generalnego, Soboru Biskupów, Synodu i Głów
nej Komisji Kontrolującej normuje szczegółowo
Statut Wewnętrzny.
Art. 15. (1) Metropolitę Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego wybiera
Sobór Elekcyjny.
(2) Sobór Elekcyjny zwołuje do Warszawy
zastępca Metropolity po porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego na podstawie orędzia Prezydenta Rzeczypospolitej.
Art. 16. W skład Soboru Elekcyjnego wchodzą
. al zastępca Metropolity jako przewodniczący,
b) wszyscy urzędujący biskupi Polskiego
Autokefalicznego Kościoła Prawosław
nego,
Str. 1319
Dziennik Ustaw Nr 88 ------------------- Poz. 597
e) po dwie osoby duchowne jako przed-
stawiciele duchowieństwa i po trzy osoby świeckie jako przedstawiciele ludności świeckiej z każdej diecezji, wybrane
przez zebranie diecezjalne,
d) dwóch duchownych wojskowych i
trzech wojskowych zawodowych wyznania prawosławnego, wyznaczonych
przez właściwą duszpasterską władzę
wojskową,
e) namiestnik Ławry Poczajowskiej,
f) dwaj przedsta wiei ele klas ztorów, wybrani przez przełożonych klasztorów
męskich i żeńskich z cał eg o Państwa,
g) dwaj. przedstawiciele, wybrani przez
wykładających na Studium (Wydziale)
Teologii Prawosławnej Uniwersytetu
Józefa Piłsudskiego w Warszawie spośród ich grona.
bezwzględnej większości ważnych głosów, gło
sowanie powinno być powtórzone, przy czym
kandydat, który otrzymał najmniejszą ilość gło
sów, jest od wyboru wyłączony. Jeżeli w tym
przypadku wszyscy lub dwaj kandydaci otrzymali równą ilość głosów, wówczas głosowanie
się powtarza, a jeżeli i to głosowanie da ten
sam wynik, los rozstrzyga o tym; który z kandydatów jest od wyboru wyłączony.
(3) Jeżeli dwaj kandydaci przy głosowaniu
otrzymali równą ilość głosów, następuje ponowne głosowanie , gdyby zaś i w tym głosowa
niu otrzymali równą ilość głosów, rozstrzyga
losowanie,
poprzedzone
uroczystymi modłami.
Art. 19. Po zakończonych wyboracn i
stwierdzeniu ich prawidłowości na podstawie
protokołu Soboru Elekcyjnego Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego
przedstawia nowoobranego Metropolitę Prezydentowi Rzeczypospolitej w celu uzyskania Jego uznania. Uznany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Metropolita składa na Jego ręce
przysię gę według roty, ustalonej w załączniku
do dekretu niniejszego, i otrzymuje dekret, upoważniający do objęcia stanowiska.
Art. 17. (1) Zebranie Soboru Elekcyjnego
poprzedza Zgromadzenie Przedelekcyjne, zło
żone z osób, wchod z ących w skład tego Soboru. Zgromadzenie wyznacza trzech kandydatów na wakujące stanowisko Metropolity.
(2) Po wyznaczeniu kandydatów ZgromadZenie Przedelekcyjne powołuje komisję, zło
ŻOną z trzech osób: przewodniczącego, którym
Art. 20. Sobór Elekcyjny zajmuje się wyjest zastępca Metropolity, jako przedstawiciel
łącznie
wyborem Metropolity, Zgromadzenie
kolegium biskupów, oraz dwóch członków,
Przedelekcyjne
wyłącznie wyznaczeniem
z których jednego wybiera kolegium duchowkandydatur. Na obu tych zgromadzeniach żad
nych uczestników Zgromadzenia, a drugiego ne inne sprawy nie mogą być przedmiotem
kolegium świeckich uczestników.
obrad,
przemówień lub
uchwał;
omawianie
(3) Zadan.iem tej komisji jest upewnienie
osób kandydatów jest niedozwolone.
się u Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego, czy ze względów pal'islwowych
Art. 21. Ordynację wyborczą do Soboru
Rząd Rzeczypospolitej nie zakłada sprzeciwu Elekcyjnego i jego regulamin oraz regulamin
co do osób wyznaczonych kandydatów.
Zgromadzenia Przedelekcyjne~o normuje szcze(4) Jeżeli skutkiem założenia sprzeciwu gółowo Statut Wewnętrzny.
pozostanie mniej niż dwóch kandydatów, ZgroArt. 22. (1) Metropolita ma stałego zastęp·
madzenie Przede lekcyjne wyznacza nowego
kandydata lub nowych kandydatów, tak by li- . cę, którym jest jeden z biskupów diecezialnych,
sta obejmowała zawsze przynajmniej dwa na- wybrany przez Sobór Biskupów za zgodą Ministra Wyznan Religijnych i Oświecenia Publicz·
zwiska.
(5) Co do każdej nowej kandydatury komi- nego. Wakowanie stanowiska zastępcy Metro·
sja upewnia się u .Ministra Wyznań Religijnycn polity nie może trwać dłużej niż dwa miesiące.
. (2) W czasie wakowania stanowiska Mei Oświecenia Publicznego, czy Rząd Rzeczypotropolity oraz w razie niemożności wykonywa~
spolitej nie zakłada sprzeciwu.
.'
(6) Po zawiadomieniu przez Ministra Wy- nia. przez Metropolitę obowiązków ,z powodu
znań Religijnych i O świ ecenia Publicznego, że
nieobecności lub choroby zastępca Metropolity
osoby kandydatów nie wywołują sptzeciwu Wykonywa jego obowiązki.
Rządu, zastępca Metropolity zamyka posiedzeArt. 23. (1) Przy Metropolide istnieje Kannie Zgromadzenia Przedelekcyjnego i zwołuje
celaria
Metropolitalna, będącatównocźeśnłe
na dzień następny zebranie Soboru Elekcyjkan.celarią Soboru Biskupów , i Synodu.
nego.
,
(2) Kancelaria Metropolitalna składa się
Art. IB. (1) Po otwarciu zebrania Soboru z dyrektora oraz odpowiedniej ilości pracowElekcyjnego .następuje obiór Metropolity sponików.
śród ustalonych zgodnie z art. 17 kandydatów,
(3) Dyrektora Kancelarii Metropolitalnej
bezwzględną większością .ważnych głosów, w
powołuje Metropolita za uprzednią zgodą Migłosowaniu tajnym; głosy oddane na inne osoby, kartki, zawierające oprócz nazwiska kandy- ' nistra Wyznan Religijnych i Oświecenia Publidata jakiekolwiek dopiski oraz białe kartki są cznego.
nieważne.
Art. 24. Polski Autokefaliczny K~ści6ł
.
(2) Jeżeli w pierwszym głosowaniu przy Prawosławny stanowi jedną metropolię i pod
trzech kandydatach żaden z nich nie otrzymał względem teryto'rialnytrt dzieli się na diecezja.
Poz. 597 - - - - - - -_ __
Zmiana ilości diecezji i ich granic wymaga
uchwały Soboru Biskupów oraz zgody Ministra
Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 25. (1) Na czele diecezji war.s zawskiej
stoi Metropolita z siedzibą w Warszawie, na
czele zaś innych diecezyj stoją biskupi diecezjalni.
. .
.
(2) W razie potrzeby Metropolita w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego i na podstawie
uchwały Soboru Biskupów przydziela poszczególnym bislkulP'o m diecezjalnym biskupów-wikariuszy.
. .
(3) Zmiany na stanowiskach biskupich oraz
zmiany siedzib biskupich zarówno diecezjalnych, jak i wikarialnych dokonywa Metropolita na podstawie l!lchwały Soboru Biskupów za
zgodą Ministra Wyznań Religijnych i Oświece
nia Publicznego.
(4) Biskupa diecezjalnego zastępuje biskupwikariusz lub w jego braku biskup innej diecezji, wyznaczony tymczi.1.S0WO przez Metropolitę
w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 26. (1) Biskupów diecezjalnych obiera Sobór Biskupów <spośród trzech kandydatów,
przedstawionych przez właściwe zebranie diecez,ja1ne, a na których obiór Rząd wyraził zg·odę. W tym celu MetropolHa upewnia się u Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, czy przeciwk'o osobom kandydatów
Rząd nie wnosi spr.zeciwu ze względów pań
stwowych. W ra~zie potrzeby Metropolita zarządza uzupełniające wybory.
(2) Protokół obioru biskupa diecezjalneg,o
Metropolita przesyła Ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Obrany biskup składa przysię~ę według roty, ustaJonej
w załączniku do dekretu niniejszego, na ręce
Prezesa Rady Ministrów w obecności Metmpolity i Ministra Wyznań Religijnych i OświeJCe
ltia Publicznego, po <:zym otrzymuje od Prezesa Rady Ministrów dekr·et, upoważniający do
objęcia stanowiska;
na'Stępnie
Metropolita
przedstawia nominata Prezydentowi Rzeczypospolite,j.
Art. 27. N a wakujące stanowiska biskupów - wikariuSZY są zgodnie ze statutem wewnętrznym 'obierane osoby, na których obiór
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego wyraził zgodę 'W imieniu Rządu. Protokół obio,fu biskupa - wikariusza Metropolita
przesyła
Mini·strowi Wyznań
Religijnych
i Oświecenia Publicznego, który odbiera od
elekta przysięgę według roty, ustalonej w załączniku do dekretu ni1niejszego, i wręcza mu
dekret, upoważniający dt() objęcia stanowiska.
Art. 28. Na biskupa diecezjalnego i wikariusza mogą być obrane osoby, posiadające
wyż~ze studia teologiczne, ukończone w kraju.
Zwolnienie od teg'o warunku wymaga zgody
Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Str. 1320
Art. 29. Diecezją zarządza biskup diecezj.alny przy pomocy z·e brania diecezjalriego,
konsyst'o rza diecezjalnego i diecezjalnej komisji
rewizyjnej,a w diecezji, w które,j jest Mskupwikariusz, również przy jego pomocy.
Art. 30. (1) Termin zwołania zebrania diecezjalnego ustala biskup diecezjalny lub jego
zastępca (art. 25 usi. (4)) w porozumieniu z wojewodą, w którego województwie znajduje się
si\::dziha biskupa.
(2) Na zebraniu diece:z jalnym może być
obecny wojewoda lub jego delegat z prawem
zabierania gł,osu poza kolejn.ością mówców
oraz składania oświadczeń i wniosków.
Art. 31. Ustrój i zakres działania zebrania
diecezjalnego i diecezjalnej komisji rewizyjnej
normuje Statut Wew~ętrzny.
Art. 32. (1) Konsystorz diecezjalny skła
da się z pięciu członków: czterech ducho·w nych
i Iednego świeck,iego, wybranych przez zebranie diecezj,a lne i zatwierdzonych przez biskupa
diecczj.alnego.
(2) Biskup diecezjalny pr.zed zatwierdzeniem członków konsystorza diece·z jalnego upew'
nia się u wojewod'Y, czy Minister Wyznań ReIig~jnych i Oświecenia Publicznego nie zgłasza
co do kandydatów sprzeciwu ze względów pań
stwowych. W razie potrzeby bi's kup .z,arządza
uzupełniające wybory.
(3) Przed objęciem urzędowania członko
wie konsystorza diecezjalnego składają przysięgę na ręce wojewody według roty, ustalonej
w załączniku do dekretu niniejszego.
Art. 33. Konsystorz diecezjalny sprawuje
z zakresu ,adminłstracji i sądownic
twa stosownie do Statutu Wewnętrzneg·o .j Statutu Prawosławnych Konsystorzy Diecezjalnych, uchwalonego przez Sobór Biskupów i zatwierdzoneg,o przez Min.istra Wyznań Religijnych i Oświecenia PublicZlnego.
Art. 34. (1) Przy konsystorzu diecezjalnym istnieje kancelaria, składająca się z sekretarza oraz odpowiedniej ilości pracowników.
(2) Biskup diecezjalny powołuje sekreta.rza konsystorza diecezj~dnego ,z a uprzednią
zgodą właściwego wojewody.
Art. 35. (1) Diecezje dzielą się n,a dekanaty, te zaś na paraf'ie.
(2) Tworzenie dekanatów i parafii, jako
też ustalanie ich granic oraz siedzib proboszczów ' wymaga zgody Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
(3) Na czele dekanatów stoją dziekani, na
czele parafii - proboszczowie. Probo's'z czom
mogą być dodani do pomocy wikariusze, któr·z y mieszkają w siedzibie probostwa.
{4} Dziekanów, probosz.c·zów i wikariuszów
mianuje biskup diecezjalny. O każdej kandydaturze biskup zawi,adamia na piśmie właściwe
go wojewodę, który może założyć przeci,w ko
osobie kandydata sprzeciw' ze względów pań
stwowych.
czynności
Str. 1321
(5) Jeżeli wojewoda w ciągu miesiąca od
daty otrzymania zawiadomienia nie zgłosi sprzeciwu, biskup może dokonać nominacji.
(6) W razie zało'żenia sprzeciwu przez wojewodę biskup może wnieść-odwołanie w ciągu
dwóch tygodni do Ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego, który w ciągu sześciu
tygodni od daty otrzymania tego odwołania
rozstrzyga sprawę, po z, asięgnięciu opinii Metr-opolity.
(7) W razie niezakomunikowania biskupowi decyzji Ministra Wyznań Reli,g ijnych i Oświe
cenia Publicznego w terminie 'Sześciu tygodni
od daty otrzymania odwołania biskup może dokonać nominacji.
(8) W razie p-odtrzymal!1ia ,sprzeciwu przez
Ministra Wyznań Religijnych i' Oświecenia PubHczneg-o biskup przedstawia nowego kandydata.
sławnej
Uniwersytetu Józefa PHsudskiergo.
Zwoll!1ienie od tych warunków wymag,a zgody
Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu"
blicznego.
(3) Metropolita może, za zgodą Ministra
Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego,
w drodze wyjątku od przepi'Su ust. (2) udzielić
święceń duchownych studenŁorwi teologii prawosławnej Uniwersytetu Józefa Piłsudskiego,
zaliczając go do czasu ukończenia studiów na
jedno z wakujących stanowisk wikariuszy przy
kątedrze metropolitalnej.
Art. 36. Na wakujące stanowisko proboszcza biskup pO'wołuje aż do obsadzenia wakansu tymczasowego administratora parafii,zawiadamiając Q tym jednocześnie wojewodę.
Okres tymczasowego admil!1istrowania parafią
nie może trwać dłużej niż cztery miesiące. Jeżeli w ciągu tych czterech miesięcy nie nastą
pi powołanie proboszcza w trybie art. 35, parafią z,arządza wyznac:z ony przez biskupa jeden
z sąsiednich proboszczów.
Art. 37. (1) Probosz-cz zarządza parafią
zgodnie z przepisami Statutu Wewnętrznego..
(2) W razie czasowej niemożności sprawowania przez proboszcza jego. czynności biskup
diecezjalny w porozumieniu z wojewodą może
Art. 42. (1) Statut Pa1ńsrtwo-we,go Prawosławnego Liceum Teologicznego, program nauk
Art. 41. Ks,ztałcenie kandyda t.ów do stanUI duchownego odbywa się w utrzymywanych
przez Państwo: Studium {Wydziale) Teologii
Prawosławnej Uniwersytetu Józefa Piłsudskie
go w Warszawie lub w Państwowym Prawosławnym Liceum T eolo,gicznym.
i warunki przyjmowania uczniów ustala i wydaje Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego w porozumieniu z Metwpolitą,
który z.asrięgaopinii Soboru Biskupów.
(2) Minister Wyznań Religijnych i Oświe
cenia Publicznego, powołuje d:yrektnra i nauczycieli przedimiotów teologicznrych Państwowego
Prawosławnego ' Liceum T eolo,g icznego srpo,śró.d
kandydatów, pos,iadających kwalifikacje, okTeślone przepis1ami sz~olnymj,
oraz misję kanoniczną udzieloną przez
właściwego
biskupa
diecezj,alnego,
a
nauczycieli przedmintó~
świeckich - po porozumieniu z właściwą wła
dzą diecezjalną, w mi.arę możnośd spośród OIsób
delegować zastępcę.
wyznania prawosławnego.
(3) PerS'onel administracyjny Pańslwowe
Art. 38. (1) Diakonów, poddiakonów i psalmistów mianuje, przenosi i -zwalnia biskup die- . go Prawosławnego Liceum Tenlogicznego pO'"
cezjalny, zawiadamiając o tym właściwego wo- wo-łuiją władze szkolne z,g odnie z przepisami
jewodę·
ogólnymi.
(2) Wojewoda może zwrócić się do biskuArt. 43. Państwo utrzymuje Państwowy
pa diecezjalnego o zwolnienie ze względów pań
Internat
dla Studentów Teologii Prawosławnej
stwowych diakonów, poddiakonów i psalmiUniwer~ytetu JÓze·f a PiłsiUdtskiego w W,a rszastów z za1jmowanych stanowisk.
wie. Ustrój wewnętrzny tego internatu regulu(3) Czynności diakonów, poddiak'onów
ją przepis'Y organizacyj'n e, wydane przez Minipsalmistów określa Statut Wewnętrzny.
sItraWyznań Religijnych i Oświecenia PubliczArt. 39. (1) Mefr.opolita powinien l!1a dwa nego w porozumieniu z Metropolitą.
tygodnie przed zamierzonąwi:zytacją diece,zyj
Art. 44. (1) Na potrzeby internatu przy
metropolii uprzedzić o tym Ministra Wyznań
Państwowym Prawosławnym Liceum TeologiczReligijnych i Oświecenia Publicznego. '
(2) Biskup powinien na dwa tyg,odnie przed nym Państwo przeznacza odpowiednie pomieszczenie oraz przyznaje stypendia dla wychowanząmierzoną wizytacją parafij i świątyń swej
diecezji uprzedzić o tym właściwego wojewodę . ków i etaty dla personelu wychowawczego i administracyjnego, Ilość i wyrsorkość stypendiów
Art. 40. (1) Kościelne sf,anowiska duchow- oraz ilość etatów i wysokość uposażeń ustala
ne i świeckie są tworzone za uprzednią zgodą Minister Wyzmń Religijnych i Oświecenia PuMinistra Wyznań Religijnych i Oświecenia Pu- bliczneg-o.
blicznego. Nominacja, przeniesienie lub deIe(2) Usrtrój wewnętrzny tego internatu regac1ja może być dokonana tylko na stanowisko,
utworzone w powyż,szy sposób.
- guluje statut, wydany przez Metropolitę po za(2) Święcenia duchowne mogą być udzie- twierdzeniu przez Ministra Wyznań Religijnych
.
lane tylko osobom, które mają zapewnione i Oświecenia Puhlicznego.
ustalone stanowisko kościelne i ukończyły
Art. 45. Kształcenie psa,lmistów odbywa
Państwowe Prawosławne Liceum Teologiczne
się w szkołach, podlegających ogólnym przepilub uzyskały stopień magistra teolo~ii prawo- SlOm państwowym.
PoŻ. 597 - - - - - - - - - ' - - - - Dziennik · Ustaw Nr 88
Str. 1322 .
Art. 46. (1) KlaslZtorami Polskiego Auto- oraz odbywać karę pozbawienia wolności w pO'kefalicznego Kośdoła Prawosławnego zarzą mies,z·cz.eniach oddzielnych od pO'mieszczeń dla
osób świeckich, jeżeli nie zostali pozbawieni
dzają przełożeni lub przeło,żone pod zwierzchnią
godności duchO'wnej,
.
władzą biskupa dtiecezjalnego, z wyją~kiem kla. (2) W razie pozbawienia wolności O'sób wysztoru w Poczajowie, który podlega bezpośred
mienionych w USIt. (l) władze państwo.we będą
niO' władzy MetrO'polity.
(2) IP!"ze!o·żonych klasztorów mianuje bi- za,chowYwać wz,ględy należne ich stanowisku
Skltp diecezjalny. b zamierz,onym powołaniu bi- hierarchicznemu.
skup pO'winien zawiadomić wojewod~ w celu
Art. 52. (1) W razie ujawnienia szkO'dliupewnienia się, że osoba kandydata me wyw.0wej
cIa Pań'stwa działaJlności duchownego
łuje sprzeciwu ze względów państwowych; Jez~
ii PIZY' klasztorze is,tnieje parafia, stosuje Się świeckiego lub za'k onnego mo'że właściwy WO'jewoda zwrócić się do biskupa .diecezjalnego
przepisy art. 35.
.
o wydanie odpowie dnich zanądzeń lub o usu(3) Tworzenie n01wych kl~s~torow. wy~a
ga zgody Ministra Wyznań RehglJnych lOswle- nięcie danej osoby z z~jmowanegostanowiska
kościelnef1o albo klasztornego. Przeciw żądaniu
cenia Publicznego.
wo,jewody biskup może w ciągu sześciu tygodni
(4) Przyjmowanie dO' zgrot;J-~dzeń klasz~'o,r
wnieść odwołanie do ' Ministra Wyznań Religijnych o<;ób,które oclibyły nOWICJat lub złozy~y
nych i Oświecenia Public,z.nego, który po poro.śluby zakonne za granicą, wymaga .zezw.olen!a
zumieniu z Metropolitą rozstrzyga sprawę ostaMinis!ra Wyznań Religijnych i OŚWlecema Putecznie.
blicznego.
(2) Decyzja Ministra Wyznań Religijnyc.h
Art. 47 W pa.rafiach mo'gą być zakładane i Oświecenia Pqblicznego ulega wykonamu
bractwa na podstawie przepisów ~~,towarzy w przecią~u dwóch tY1godni.
szeniach, W granicach tych przeplSOW Sobor
(3) Przepisv ust. (1) i (2) stosuje się również
Biskupów może w porozumieniu z Ministrem
do
dyrektora
i pracowników Kancelarii MeŁro
Wyznań Religijnych i Oświecenia PublicznegO'
politalneJ
oraz
clio świeckich człon:ków .. sekrewydać statut bradw.
tarzy i pracowników konsystorzy dlec,e zlalnych.
Art. 48. (1) Osoby, nie posiadające obyArt. 53. J>.olski Autokefaliczny Kościół '
watelstwa polskiego, nie mO'g~ s~rawow.ać żad
nych unędów kO'ścielnych am zaJmow~c sit ano- PraWDsławny ja:ko całość (rrietrQpolia) oraz jewisk lub piastować mandatów w Polskim Auto- gO' bislk,upstwa, kla<;ztory i świątynie parafialne
kefalicznym Ko,ściele PrawDsławnym,. Post~~O' są osobami prawnymi.
wienie to dotyczy również członków l nowlcJuArt. 54. Z!'.rząd i rO'Z1porządzanie mająt
"..zy z~romadzeń kbszt~ornych.
.' .
_ . kiem osób prawnych Polskieg'o Auto,~efa1iczn.e
(2) W drodze Wyjątku O'S?~y talkle mogą go Koś-cioła . Prawosławnego sprawuJą or~ana
być do;pt'.szczone . d? czynnOSCl,. wSlka.zanych Uiprawnione do tego przepis.ami Statutu Wew ustępie poprzedzającym, na wnt?sek ~~~od'U, wnętrzneg'Cl>.
za zezwoleniem MinisŁn Wyznan RehglJnych
Art. 55. (1) Osoby prawne
PO'lskieg'O'
i Oświecenia Publicznego.
.
AutdkefaHcznego
KościO'ła Prawodawnego maArt. 49. Duchowni świeccy i zakonni PO'If;,k iego Autokefalicznego Koś~ioła Prawosł~,,: ją prawo nabywania, pO'sia,drunia, zarządzania.
nego korzystają z tych szczegoln)'lch upra~men, i zbywania majątku ruchomego i ilieTUichomego
jakie pra\vadawstwo pań'stwO\ve zapewnta d'u- zgodnie z prawoclaws,t wem pallstwowym oraz
stawania przed wSlZelkimi instancjami sądowy
chownYm wyznań uznanych.
mi i v.nłac-zami państwowymi w celu obrony
Art. 50. (1) O wszczęciu postępowani~ swych praw;
karnegO' przeciwko duchO'wnym świeckim i za(2) Zbycie i obciążenie oraz zamiana ma.konnvrn władze sadowe zawiadamiają właści jątku nieruchome,g o po,z a przypadikami, przewiwego' biskupa diec~zjalnego, ja1k również prze- dzianymi w ust. (3), mo·że nastąpić na mocy dcsvłają mu akt oskarżenia, a następnie wy!'ok
cyzji właściwego bi~kupa diecezjalnego i za
prawomocny wraz z uzasadnieniem.
zgodą Ministra Wyznań Religijnych i Oświece
(2) Jeidi duchowny świecki lub zakonny nia Publicznego. Maiątek ten może podlegać ·
tlznany b~dzie sądownie ~nnymzb.rodni, ~a wywłaslZczenil.l w pn:ypadkach ustawowo prześciwa władza duchowna Jest oboWIązana me- widziarnych.
zwło.cznie usunąć go z zajmO'wanego stanowi(3) W przypa,dkach zbycia oraz O'bciążenia
ska kościelnego lub klasztO'rnego.
majątku nierttcho.me~O' w związku ze sca,l eniem,
(3) \VI razie sknania O'sO'by duchownej za· zamianą gruntów, znoszeniem służebności, po_
konnej lub świeckiej za inne przestępstwo wh.- działem wspólnot i wykupem chronionych
sciwa władza dUlchowna z własnej inicjatywy drobnvC'h dzierżaw or~ana świątyń parafiallub na żądanie whdLZY państwowej orzeknie, nych iklas,z t.orów cLz, iałają za zgo.dą biskupa
czy dana o~oba może PozO',s{ać na sprawowa- diecezjalnego, inne zaś osohy prawne Polskienym stanowisku kościelnym lub , klasztO'rnym. go Autokefalicznego Kościoła PrawosławnegO'
Art. 51. (1) DuchO'wni świeccy i zakO'nni na podstawie decyzji swych właściwych . o'r gan6w,
podlegać będą tymczasowemu ares'zŁowariiu
Str. 1323
Art. 56.
Dziennik Ustaw Nr 88 - - - - - - - - - - - Poz. 597
(1l Obszar użytków rolnych, nie
po.dlegających przymusowemu wykupowi przez
Państwo, zostaje \1.<;talony niezależnie od jako~ci ziemi poch:.g następujących norm
l) d1a Metwnoli tv
. .
180 ha;
2) dla każdego. biskupstwa diecezjalnego, z przeznaczeniem na dom biskupi .
.
.
.
150 " ,
3) dla każdego biskupstwa, z przeznaczeniem na koonsyst'o rz
125 " ,
4} dla każdego. kla,s ztoru
.
.
. 180",
5) dla każdej świątyni para~ialnej, w
mia'rę ustalonego dla niej skbdu
. duchowieństwa i służby kościelnej
a} przeznaczone na ziemie sierocki e
.
.
3 .. ~
b} de użytku prO'boszcza
,2.0 " ,
c)d,o. użytku diakO'na
10 " ,
d) dO' użytku rpsa!mis,tv
7 " ,
e) dla śv;,iąŁyń parafialnych, przy
których jest ustalony etat wikariusza, - clila pro.bos,zcza i
wikariusza łacznie.
30 " .
(2) Grunty, oz,n:a.czone w ust. (1), powinny
stanowić samodzielne jedinos,tki pod względem
gOSlpO'diarczym, przy czyrh grunty dla świątyń
parafialnych po,w inny być z ~egl1ły po,łożone
w granicach tych parafii i jak najbliżej ich sied:~ib, a. w braku odpowiednich gruntów-w granicach sąsiednich parafii, grunty zaś dla bi' Skl~pstw - w granicach diecezji. .
Art. 57. (1) Nadwyżki g'runtów poszczególnych osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościol<'. Prawosławnego ponad:' normy,
określone wart. 56, mogą' być wykuip ione przez
Państwo po u!pływie trzech la t od dnia wejścia
w żylCie dekretu niniejszego, w trybie i na zasada'ch, ustalonych w drodze . rozporządzenia
Mi:nisha Rolnictwa i Reform Rolny,ch w porozumieniu z Ministrem Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego ..
' (2) W ciągu trzech lat od dnia wejścia w
życie dekretu niniejszego osoby prawne Pol~kiego Autokefalicznego Kościoła Prawosław
nego, po,siadające grunty, których obszar przekracza normy, określone wart. 56. mogą -zhywać nad'wyżki przez sprzedaż lub
zamia.nę
w celu uzupełnienia grull1tów innych osób prawnych Polskiego. Autokelfalicznego Kościoła Prawosławne~o do wysokości tych norm, przy czym
dopuszczalne jest uzupełnienie gruntów, poło
żonych w jednej diecezji, z gruntów, połolżonych
w innej die1cezji.
(3) Kwota uzyskana ze sprzedaży nadwyżek gruntów (ust. 2) może być użyta wyłącznie
na nabvde gru,ntów w celu uzupełnienia obszaru gruńtów. należących do osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosław
nego·; do norm ustalonych w a'rt. 56.
(4) Zbyde nadwyżek i nahycie ~runtów
uzupełniających może nastąpić na podstawie
decyzji zaint~resowanych bislkupów diecezjalnych 1 zgodllle z prawodawstwem państwowym
(art. 55).
(5) Akty zbycia i nabycia do swei ważno
zgody Minisltra Wyznań Religijnych i Oświecenia P:lblicznego, który udzieli
jej w ciągu trzech miesięcy ord daty otrzymania
właściwego wniosku
al)jeżeJi zamierzone zbycie i na'bycie ma
rzeczywiście na celu ~zupełnienie stanu posiadania osób prawnych kościel
nych i klasztornych do wysokości norm,
przewidzianych wart. 56;
bJ jeżeli ceny zbycia i na-b ycia oraz inne
waruniki umowy nie odbiegają od cen
i warunków, normalnie przyjętych w danej miejs.cowo,ści;
c) jeżeli wskvtek bkich trans,a kcyj nie nastąpi
zmniejszenie stanu posiadania
osoby prawnej zbywającej grunt poniżej
norm; przewidzianych wart. 56.
SCl wymagają
Ar't. 58. Służebn.ości, prawo używania
i inne prawa rzeczowe ciążące na ,nieruchomościach państwowych na rzecz gruntów osób
prawnych Polskiego Autokefalicznego Ko,ścio
ła Prawos.ławnego. jego duchowieństwa i służby
kb·ścielneioraz służebności, ustanowione przez
art. 458 T. X. cz. 1 Zb. P. Ces. Ros., znolsii się
bez ,o dszkodowania.
Art. 59. (1) Wszelkie sumy w gotówce
i w papierach państwowych, uzyskane ze zbycia własności nieruchomej osÓ'b prawnych Po!~kiego Autokefalicznego Kościoła Prawosław
nego, ' poza przypadkami, przewidzianymi VI.'
art. 55 llst.(3) i 57 ·powinny być wpłacone na
racll~nek FlInó:szu Polskiego Autokefalicznego
Kościoła Prawosławnego.
,(2) Fl:~dl!,SZ powinien być z.deponowany
państwowych instyh~cj,ach .k redyt,owych.
(3) Fundusz może być naruszony jedyniE'
na mocy l1chwałv Soboru Bis1kupów, powziętej
w
na wniósek Metropolity i za zgodą Minisha
Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Odsetki. Funduszu mogą być używane naogóine potrzeby metropolii na podstawie uchwały
Soboru Biskupów.
(4) Szczegółowe przepisy o zarządzaniu
Fundus.zem i korzysŁaninz jego. odsetek wyda
Sobór Biskupów w porozumieniu z Ministrem
Wyznań Religijnych i Oświecenia IP ublicznego.
Wyznań
Art. 60. Do majątku ruchomego i nieruchomego Po!s,k iego Autokefalicznego Kościoła
Prawosławnego mają zasŁos'o·wanie obowiązują
ce przepisy 'o ochronie zabytków i o ochroni€'
przyrody.
Art. 61. W razie skasowania przez wła
dze kościelne paraHi majątek świątyni parafialnej przechodzi na własność biskupstwa i stosownie do uchwały zebrania diecezjalnego zostajeprzezna,czony na o.gó},ne potrze'b y diecezji
lub jednej z sąsiednich świątyń paraHalnych.
Art. 62. (1) Majątek os;obisty biskupa,
który zmarł nie pozostawiając testamentu,
przechodzi w jednej połowie na włąs1no,ść biskupstwa, w drugiej zaś na jego spadkobierców,
ł
a w braku spadkobierców - w całości na wła
sność biskupstwa.
(2) Uchwała zebrania diecezjalnego określi bliżej przeznaczenie majątku, przechodzące
go na własność biskupstwa.
Art. 63. Majątek osobisty, pozostały po
śmierci o-sób zakonnych,
przechodzi na wła
sność klasztoru, do któreg'o osoby te należały.
Art. 64. (1) Państwo zapewnia Polskiemt~ Autokefalicznemu KościoIłowi Prawosław
nemu odpowiecenie do jego potrzeb dotacje w
granicach kredytów, przyznanych na ten cel
w budżecie państwowym.
(2) Dotacje te obejmują wydatki osobowe
i rzeczowe.
(3') Dotacje na wydatki osobowe tytułem
upo,sażeń miesięcznych będą o-bliczanewedłu~
następujących
sta wek
1}Metropolita 1.075 zł oraz 800 zł na
utrzymanie domu metropolitalnego,
2} bisku!pi diecez,jalni po 700 zł oraz 500 zł
na utrzymcwie domu biskupiego,
3} biskupi - wikariusze po 500 zł,
4) proboszczowie po 60 zł,
5} sakelariusze po 60 zł,
6) wikariusze po 35 zł,
7) diakoni po 25 zł,
8) psalmiści po 15 zł,
.
9) stEdenci teologii prawosławnei
wikariusze przy katedrze metropolitalnej po 30 zł,
10) dvrektor
kancelarii metropolitalnej
500 zł,
"
11) kierownik muzeum i archiwum metropolitalnego 300 zł,
12) ekonom domu metropolitalnego 150 zł,
13) członkowie konsystorza warszawskiego po 250 zł,
14) sekretarz konsystorza warsz~wskieg,o
300 zf,
15) członkowie konsys,torzy diecezjalnych
po 225 zł,
16) sekretarze konsystorzy diecezjalnych
po 250 zł,
17) ekonomi diecezj,alnych domów biskupich po 100 zł.
(4) Do wvdOitków oS0bowych zalicza się
odpowiednie dotacje roczne na
l} pracowników kancelarii metropolitalne;,
2) Główną Komisję Kontrolującą,
3) pracowników kancelarii konsystorza
warszawskiego,
4) pracowników kancelarii konsystorzy die·
cezjalnych,
5) zebrania diecezjalne,
6) chór metropolitalny,
7) chóry diecezjalne,
8) personel PańsItwowego Internatu dla
studentów t eolo-gii Prawosławnej Uniwersytetu' JÓzef3. Piłsll,dskiego w W"arszawie,
.
9) personel Prawosławnego Internatu Metropolitalnego,
10) emerytury duchowieństwa.
o
o
Str. 1324
(5) Dotacie na wydatki osobowe będą wy-
płacane w sposób ustalany przez Ministr,a Wyznań Religijnych i Oświecenia Publiczneg'o,.
(6) Tytułem wydatków rzeczowY'ch Mini·
ster Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicz-
nego przyznaje odpowiedni kredyt na
1) wydatki rzeczowo - adminis.tracyjne mstytucyj kościelnych,
2) zasiłki i stypendia,
3) wydatki budowlane.
Art. 65. (1) Na czele służby duszpas,terskiej wyznania prawo-sławnego w wojsku stoi
wojskowy biskup prawosła,wny, powo.tanyna
to stanowisko spośród biskupów Polskiego
Autokefalicznego
Kościoła
Prawosławnego
przez Ministra Spraw W'O'j-skowych w porozumieniu z Metropolitą. Wojskowego biskupa pra·
wosławnego zastępuje protopreZ1biter.
(2) Wojskowy bis,kup prawosł.awny jest
stałym członkiem Synodu.
Art. 66. W,ojskowy biskup prawo'S.ławny
korzysta zgodnie ze Statutem Wewnętrznym
z wszelkich Uiprawnień, przysługujących biskupom diecezjalnym w stosunku
1) do prawoslławnego, duchowieństwa wojslkowego, pra.wosławnych żo,łnierzy służbysta
lej i ich rodzin oraz prawosbwnych żołnierzy
służby czynnej,
2) dQ świątyń, kaplic, cmentarzy oraz i11nych miejsc, po,święconych kultowi i potrzebom
wyznania prawosławnego w wojsku.
Art. 67. Wlsprawach, dotyczących służby
duszpasterskiej w wnjsku, woi1skowe du.chowieństwo
prawosławne
podlega w:ładzom
i przepisom wojskowym.
Art. 68. Protoprezbitem oraz dziekanów
i kapcl~mów wojskowych i ich zastępców mianujeMinis,t er Spraw W'ojskorwych na wniosek
wojskowego biskupa prawos.ławnego.
Art. 69. Organizację i sposób pełnienia
wojskowej służby duszpasterskie; określają specjalneprzepisy Ministra Spraw Woiskowych.
Art. 70. Woiskowe duszpasters,two prawo'sławne może w razie potrzeby korzystać ze
świątyń oraz wszelkich urządzeń kościelnych
Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego za zwrotem w razie żądania rzeczywistych kosztów.
Art. 71. W miarę zachodzącej potrzeby
w01jskowe d1:chowieństwo prawosławne może
za zgodą władz wojskowych spełniać obowiązki
proboszczów (t:.rzęd.ników stanu cywilneg;o)
i dla ludności cywilnej.
Art. '12. Celem koordynacji i ujednostajnienia prac wycho,wawczych, prowadzonych
przez duchowieństwo. cywilne nad prawosławną
młodzieżą przedpoborową oraz żołnierzami w
rezerwie, z od'nośnymi władzami diecezjalnymi
współpracują ściśle wojskowi dziekani prawosławni lub ich zastępcy, iakn czynnik, łączący
właściwe władze woj'Skowe z duchownymi.,
i
Str. 1325
Dziennik Ustaw Nr 88 - - - - - - - - - - Poz. 597
,
Art. 73. Zakres ulg, z jakich w dżiedzinie
zakwaterowania wojska 'w r.zasie pokoju, tudzież w dziedzinie rzecz·owych świadczeń wojennych korzystają budynki i pomieszczenia, bę
dące w t.:Żytkowaniu Polskiego AuŁokefaHcz
nego Kościoła IPrawo~ławne·go, normują .obowiązujące przepisy prawne.
Art. 74. W zakresie, w jakim ustawodawstwo państwowe uznaje sądownictwo s·ąd'ów du.chownych w sprawach małżeńskich. prawosławny sąd duchowny o,r zeka według wewnętrz
nych przepisów ko,ścielnych i z&O'dniez ustawami państwowymi.
Art. 75. Do cza,s u j'e dnolitego w całym
uregulowania prowadzenia a'kt stanu
cywilnego pwbos1z czowie Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławneg·o prowadzą akta stanu cywilne~o (metrykalne) stosownie do
obowiązujących przepisów państwowych i podlegają w tym zakr~:;,ie nadzorowi i zarządze
niom właściwych władz państwowych.
Państwie
Art. 76.
Polski
Autokefaliczny
Kościół
Prawo'sławnv może posiadać wlCiJsne cmentarze
w,yznaniowe' na zasadach, ustalonych przez prawodlawstwo pańsIhvowe.
Art. 77. Sprawę opłat pocit'o wych za korespond!encję tJlrzędową wbdz i urzędów Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawos.ław
. nego normują obowiązujące przepisy pocztowe.
Art. 78. (1) Or,g anem urzędowym Polskiego Autokefaliczneg'o Kościoła Prawo,sławnego
są
"Wiadomości
Metropolii Prawosławnej"
a poszczególnych diecezyi - "Wiadomości (nazwa) ,
. Diecezji Prawosławne;", wydawane w języku polskim.
(2) "Wiadomości Metropolii Prawos'ławnej"
są wydawame w Warszawie, "Wiadomości (nazwa) . . . . . Diecezji PrawosłaiWU~i" w siedzibie właściwego biskupa diecezjalne.go.
(3) Przepisy i 7arządzenia ogólne, wyd\awane przez Metropolit ę , jako Głowę Kościoł.a,
Sobór Bisktipów, Synod o·raz Sobór Generalny
są ogłaszane w
"Wiadomościach Metropolii
Prawosławnej"; przepisy i zarządzenia ogólnej
wydawane przez władz e diecezjalne, są ogłasza
ne w orga'nie urzędowym właściwej diecezji.
Art. 79. (1) Wła'dze i instytucje Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego
używają własnych pieczęci z godłem kościelnym
i napisem w języku polskim.
(2) Pieczęci z godłem pa:ństwowym uży
wają; .
a) konsystorze w z,a kres,i e wydawania aktów metrykalnych i sądownictwa mał
żeńskiego,
s.r prawowanego w
myśl
art. 74,
h) duchowni, sprawujący funkcie urzęd
ników stanu cywilnego.
(3) Wzory pieczęci zatwierdza na wniosek
Synodu Minister Wyznań Religijnych i Oświe-
cenia Publicznego w pomzumieniu z Ministrem
Spraw Wewnętrznych.
Art. 80. Sprawę zaopalt rzenia emerytalnego duchowieńsIiwa prawosławnego oraz po,'
zostałych po nim wd'ów i sierot ureguluje rozporządzenie Rady Ministrów.
Art. 81. Os,oby zakonne i odbywające nowicj.at, nie mające w 'c hwili wej'ścia w życie dekreŁt~ niniejszego obywatelstwa polSIk iego, mogą nacł'al poz.o,s,tać za,konnikami i s· kła,dlać śluby
zakonne pod warunkiem uzyskania na t'o przez
właściwego biskupa zgody Minisha
Wyznań
Religijnych i Oświe'cenia Publicznego w terminie je,d nego roku od dnia wejścia w życie de~
kretu niniejszego.
Art. 82.
Do czasu uregulowania oddzielną
ustawą sprawy wła'sno-ści nieruchomości, pozo·stających w chwili wejścia w życie dehetu niniejszego we władcmit~ osób prawnych Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego,
pozostawia się w ich posja,d aniu z zastrzeżeniem
praw osób trzecich
1) nieruchomości i prawa do nich, które
w dniu wejścia w życie de'k retu ninie.j's zego znajdowały slię w posiadaniu tfatktycznym tych osób,
jawnym i spokojnym, we własnym imieniu i w
dobrej wierze, jakby się było właścicielem;
2) nieruchomości
a) objęte w z,a'rząd państwowy z mocy dekre,t u z: dinia 16 grudlnia 1918 r. (Dz. P. P.
P. Nr 21, poz. 67),
h) prze'jęte na własność Skarbu Państwa
na podstawie ustawy z dnia 17 gruiClnia
1920 r. I(Dz. U. R. P. z 1921r. Nr 4,
poz. 17),
- jeżeli nieruchomości te pozostawały w
diniu wejścia w życie dekretu niniejs'z ego bez
Slprzeciwu ze strony władz państwowych w faktycznym i Sipok'oj.nym wła.d:aniu osób prawnych
Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego,
Art. 83.
W ciągu dwóch la t ·o d dnia wej-
ścia w życie dekretu niniejsz.e go So,bór Biskupów usrtali licibę oraz granice terytorialne die-
cezyj, de1{anatów i para/Iij, Ustalenie to wymaga zgody Ministra Wyznań Religijnych i Oświe
cenia Publicznego.
Art. 84. Wykonanie , dekretu niniejszego
pOrU'cz-a się Ministrowi Wyznań Rel)giinych
i Oświecenia Publicznego oraz innym właści
wym ministr:om.
Art. 85. Dekret niniej,slz ywchodz.i w życie
z dniem ogłoszenia z wyjątkiem art. 64, który
wchodzi w życie w dniu 1 kwietnia 1939 r.
Prezydent RzeczypospoHtej: l. Mościcki
Prezes Rady Ministrów: Sławoj Składkowski
Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia
Publicznego: W. $więtoslawski
Str. 1326
Poz. 597 i 598 - - - - - - - - Dzienmk Ustaw Nr 88
Warszawa, dnia 19 listopada 1938 r.
Nr 88
Treść
DEKRETY PREZYDENTA
Poz.
RZECZYPOSPOLITE~
597-z dnia 18 listopada 1938 r. o stosunku Państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego .
•
598-z dnia 18 listopada 1938 T. o zaniechaniu postępowania karnego w sprawach o niektóre przestępslwa
ROZPORZĄDZENIA
Poz.
Poz.
1326
MINISTRÓW
599-Skarbu z dnia 26 października 1938 r. o zmianach w organizacji terytorialnej niektórych urzędów skarbowych akcyz i monopolów państwowych w okręgach administracyjnych Izb Skarbowych w Poznaniu i Wilnie
600--Spraw Wewnętrznych z dnia 14 listopada 1938 r. o broni typu wojskowego
OśWIADCZENIA
1317
1327
1327
RZĄDOWE
601- z dnia 5 listopada 1938 r. w sprawie ratyfikacji i wejścia w życie porozumienia
między Polską a Wielką Brytanią w ' formie not wymienionych w Warszawie dnia
31 lipca 1937 r., dotyczącego zniżek celnych na pewne artykuły chemiczne.
602-z dnia 5 listopada 1938 r. w sprawie ratyfikacji i wymiany dokumentów ratyfikacyjnych porozumienia między Polską a Finlandią w formie not wymienionych w Warszawie w dniu 10 marca 1938 r., dotyczącego clenia serów pochodzenia finlandzkiego
603-z dnia 5 listopada 1938 r. w sprawie ratyfikacji i wywiany dokum€:ntów ratyfikacyj'nych porozumienia z dnia 25 marca 1938 r. między Polską a Szwajcarią, dotyczącego
clenia blachy ocynkowanej i plecionek do kapeluszy
.
132.7
1328
1328
697
DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z .dtnia 18 listop'ardla 1938 r.
O stosunku Państwa
do Polskiego Autokefaiicznego Kościoła Prawosławnego.
Na podstawie art. 55 ' ust. (2) ustawy konstytucyjnej postanawiam co następuje
ralności z podwładnym
swymi wiernymi.
Załącznik do dekretu Prezyde.n ta
Rzeczypospolitej z dnia 18 listopada
1938 r. (poz. 597).
Tekst przysięgi Metropolity i biskup6w.
(do art. 19, 26 i 27)
Przyrzekam i p'rz)'lsięf,!am Panu Bogu
,Wszechmogącemu na Św. Krzyż i Ewangelię, że
na powierzonym mi stanowisku . . . .
z.go,dnie z nakazem Chrystusa: "oddajcie, CD
je's,t cesarskiego, ces,a rzowi,a co boskiego Bogu" (Mat. XXIII, 21) j1ako wierny i posłuszny syn
Rzeczypospolitej Polskiej, z ' pełną lojalnością
,sz,anować będę Jej Władze, ulstanowione Konstytucją. Obiecuję i ślubuję, dobro i pożytek
Państwa Polskiego zawsze mieć na uwadze; nie
czyńić ni.c wbrew interesom Pańs,twa P·o lskiegOi nie brać udziału w żadnych poczynaniach
i nara,diach, które by mogły przynieść szkodę
Pańs, twu Polskiemu lub porządkowi publicznemu, i nie dozwolić, by podległe mi duchowień
stwo brało udział w talk ich naradach i poczynania'Ch. Gdybym zaś dowiedział się o takich poczynaniach i naradach, nie zaniedbam niczego,
by im zapobiec i wogóle je uniemożliwić. Przyrzekam i przysięgam, że sprawię, aby podle,głe
mi duchowieńs!tW'osz,a~oW'ało \Vł'adze Rzeczy-
pospolitej i w swej dJziałalności kierowało s.ię
zawsze względem na dohro Państwa Polskiego.
Przyrzekam również, że powierwny'Ch mej
pieczy wiernych na,uczać będę posłuszeństwa
wobec władzy polskiej, wychowując ich na do·
brych chrześcij,an i prawych obywateli Państwa
PolSIk iego.
Na polwier,d zenie tej mojej przy,sięgi całuję
Krzyż i Słowa Zbawiciela melgo.
Tekst przysięgi członka konsystorza.
(do art. 32)
Przyrzekam
przysięgam Panu
Bogu
.Wszechmogącemu na Św. Krzyż i Ewangelię,
że na p,owierz,onym 'mi s.Łanowisku członka konsysto,r za ptawoslawnego w i • • • • • • • ••
'ako wierny i posłtl4s:zny obywatel RzeczypospoHej Pols.kiej, obowiązki Is we spełniać będę sumiennie i zgodnie z ustawa'm i Państwa Polskiego, bacz.ąc pilnie na Jego dorbr·o. Obiecuję i ślu ..
buję, że w dział,alności swej będę przestrzegał
sprawiedliwości i be'zinteres{~wności i nie będę
b:ał udzi~ł\1 w żaldnych nar~d~a,ch i poczyn~.
ma'ch, ktore by mogły przymesc s.zkodę Panstwu Polskiemu i porządkowi publicznemu.
Na potwierdzenie tej mojej przysięgi cału.
ję Krzyż i Słow,a Zbawiciela mego.
l
698
DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 18 listopada 1938 r.
O
zaniechaniu postępowania karne~o w sprawach o niektóre pr2!estępstwa.
Na podstawie art. 55 ust. (2) ustawy konstytucyjnej postanawiam co nast ę puje
Art. 1. (1) Nie ws'zczyna się postępowania
karnego, wszczęte zaś postępowanie umarza się,
jeżeli przy dopełnianiu ohowiązk6w, przewidzianych ' w rozporz.ądizenia'ch wydanych na
podsbwie art. 10 d:ekretu Prezydenta Rzeczypospolitęj Z dnia 26 kwietrtia 1936 r. w sfPrawie
ohro,t u pieniężnego z za'gi'anicą .J r az ohr~tu ta~ranicznvmi i kraiowymi środkami płatni~zym~
(Dz. U . R P . z 1938 r. Ni' 86~ poz. 584) UJawnl
się
1) przestępstwo, przewidziane w dekrecie
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 kwietnia 1936 r. w sprawie ohl'olt u pieniężnego z zagrabicą()lraz obrotu zltgranicznymi i krajOWymi
środ:kami płatniczymi (Dz. U. R . P. z 1938 r.
Nr 86, poz. 584) j
2) przest~.psłwo, przewidziane w dekrecie
Prezyd,e nta RzeczYPosiP olitej t dnia 7 mala
1936 r. w spta wie kÓlntroli obtotu to<warbwego
z zągra,nicą i Wolnym Mia,s tem Gdańskiem (Dz.
U. R. P. Nr 36, poz. 279);
3) przestępstwo ipodatkowe
4) rttitUs!z enie przepisów o olpłatath stemplowych, przewid:tiane watt: 40 i 43 ti!itiWY
o opłatach sfempI'oiW'ydi (D'z. U. R. P. z 1935 r.
Nr 64, poz. 404);
S} przestępstwo, prżewidziane w prz.epiSlach o ()JpodlaŁkowalliu spadków i darowizn;
6) przestęps,two skarhowe.
(2) W prz)'1Pad'kach wymienionych w ustę·
pie poprzedzającym nie będlzie również wszczyn a ne postępo,w anie ż powodu narUSZenia przepisów o Oiplatach stemplolwych, przewidzianegb VI art ~211s,t~Wy ą óp. łatach stemPltl.wyćh
(Oz. U. R. P. z 1935 r. Nr 64, poz. 404).
(3) Ptzep.isy tistęp6w (1) i (2) stog.uj~ !jię
pod warunkiem całkowitego
dopełnienia
wszY1S,t kich obowiązków określonych W ustę
pie (i).
wynik.afące z dOJpełnienia
przewidzianych w rozporządze
niach wydanych na podstawie art. 10 dekl'!:!łu
PteżYdenla RzeczYiPospolitej z drtia 26 kwietnia 1936 r. iN sprawieobrotu, pietiiężrt!:!go z zagtanicą oraz obrotu zagranicznymi i krajo'w ymi środkami płatniczymi (Dz. U. R.P. z 1938 r.
Nr 86, poz. 584) nie mogą być użyte do wymiaru
jakichkolwiek podatków za rok, w którym zgło
szenie i zaofiarowanie nastąpiło i za lata poprzedZajC\tle; jiik f6wniet do wytlliatu iakiiilll~
.
Art. 2. Dane,
óhoiwtązków,