Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej.

Art. 1. Znakami :woj'slk a i ~arynank.i wojennej są

a) w wojsku: sztaJIldar, Haga i siZa,c hownica

Lotnicza;

h) w ma·ryna1"ce wojennej: bandera wojenna, zn3Jk dowódcy 'okrętu i proporzec

marynarki wojenlIlej; Sita-tki powiet!l"zne

i porty lotnidwa ma'l"ynarki wojennej

używają znaków woj,s ka.

Art. 2. Poza wymienionymi wart. 1 znakami wojska i mruryna'l"ki wojennej stosuje się

a) w wojsku: ozna'czelIlia wojskio we (odróż­

nienia i wyróżnienia), do których zalicza się proporce i bUl1cz,uki, znaki dowódców, znaki oddziałowe, cho'l"ągiew­

ki, płomienie itp. j

hl w ma;rynarce wojennej: oznaczenia maryn8.'rki wojelIlne,j, do ktÓ'1"ych zalicza

się fla~gi

i propo,r czyki dowódców oraz

inne Hagi i propor,c zyki.

Art. 3. 'Ministe,r Spraw ,Woj:sk.owych

a co do maryna~ki wojennej, ·z jego upoważ­

nienia, szef Kiewwnktwa MarynaI1ki Wojennej - U'sŁa,Ia WZlQry znaków wymiEmionych

wart. 2, oraz określa ,rozkazem te formacje

wojska i marynarki wojennej, którym służy

prawo do posiadania ,t ych znaków.

Art. 4. Minister Spraw Woj.skowych

a co do marynatki 'Wojennej, z je'g o upoważ­

nienia, szef Kierowui:c\wa Marynrurki Wojennej

13.) nadaje, z wyjątkiem sztandarów, wszelkie znaki stosowane w woisku i ma,r y·

naI'ce wojennej;

b) określa rozkazem warunki i sposoby

używania Wlszelkich znaków woj!ska

i ma'r ynarki wójennej.

Art. 5. Nazwa II'sztand3Jr" i "bande.r a wojenna" ·o raz Wzór tych znaków, ustaJony w dekrecie niniejszym, przysługuje wyłącznie znakom używanym przez woj1sko i ma,rynal"lkę wojenną·

Art. 6. UstalI one w dek'r ecie mmeJszym

luh w pr,z episach na je,g o podstawie wydanych

znaki · wojska i m3Jrynaflki wojennej korzystaj~

..

z ochrony przewidzia,nej ustawowo dla godeł

państwowych.

R o z d 'z ,i a ł II.

Znaki wojska. '

A. S z t a n ci a :r y.

Art. 7.

Sztanda:rjest widomym znakiem

uosabiającym Państwo Polskiej jest symbolem

najl'~\lyżs.zych w a rtości ducha i ciała, których

Polska wymaga od ,s'w ych żołnie,rzy.

Art. 8. (1) Prawo do posiadania sztandaru

fO'rma cj:om liniowym woj,s ka, liniowym

odcizi ałom l ądowym IUaryna,r ki wojennej o,r ,a,z

szkołortl ks:zotakącym na o,{icerów służby stałej

lub ' po<J.,oficerów zawod'o wy,ch.

(2) Szta:nda-ry nada je P,r ezydent Rze.czypospolitej jako Zwierzchnik Sił Zbrojnych na

wniosek Ministra Sprww Wnj's kowych.

służy

Art. 9. Sztandar składa się z płatu, orła,

drzewca i kokardy.

Art. 10. (1) Płatem sztandaru jest tkanina

biała w kształcie kwadratu, na ktÓorej obu st'r onach znajciujesię krzyż kawalerski wykonany

z tk8Jniny czerwonej (barwy cynobru). Jeden

bok płatu przytwierdza się do dnzewca. Botki

sztandaru, z wyjątkiem boku przytwierdz,o nego do drzewca obszyte są frędzlą barwy jasneg,o zł'ota szerokości 5CUl.

(2) Na prawej stronie płatu (wzór Nr 1)

tj. ze stanowiska pa:tl1zące,go na lewo 'o d dr,ze'wca, pośrodku krzyża kawalerskiego ,znajdują

się dwie gałązki wawrzynu uł:ożone w kształcie

wieńca. P'oś,rodku wieńca mieści się orzeł pań­

stwowy. P.omiędzy If am~o.nami kr,zyża kawaler-

skie,g o w ,r ogach płatu są umieszczone mniejsze wieńce z wawrzynu, a w ich polach numery formac,ji, aLbo - zamiast numeru - inicjały

(emblematy) forma'cji.

,

(3) Na le,wej skonie płatu (wzór Nr 2), poś~odku k~zyża k.awalerskiego znajduje się wieUlec, t~kl sam Jak na prawej ,s tl'onie pła tu,

a w wleń<cu trzywiers.z owy napis: "Honor i Ojczyzna". PIOmiędzy ramionami krzyż'a, w rogach płatu znajdują się mniejsze wieńce, jak

na prawej stronie płatu, lub tarczej w wień­

cach lub na tarcz'a ch mogą być umieszczane

numer~. lub. emblematy formacji, inicjały szefa

f.o.!'I?aC)1, wl~eru1l!ki święŁy,ch, herby lub godła

~leI'SCOWOŚ'Cl .zwią:zanych z historią forma<:ji

Itp. Na ramIonach krzyża kawalerskiego mogą .być umie's 7cza,ne na,zlw y miejscowości i daty

zWIązane z hlsL'orią f.o.r,m acji. Emblematy, symbole itp., umieszczane stosownie do decyzji

MinistTa Spraw W'ojskowych w wieńca,ch lub

na ta,r cza'c h, a także napisy na ramio.nach krzy.

Str. 48

ża

haftowane są według wz'o rów zatwierdzanych przez Ministra Spraw Wojskowych.

Art. 11. (1) Orzeł przedstawiony jest w po~

zycji siedzącej, głowę trzyma zwróco.ną w praWOj na g łowie umieszczona jest korona, skl1ZYdla są rozchylone i wzniesione Ik u gÓorzej szponami opiera si ę o g,rania'stą pods tawę. Na przedniej ś'cianie podstawy umies zoza się numer

forma,cji aLbo zamiast numeru- inicjały

(emblematy) torffiCl!cji.

(2) Orzeł i podstawa są wykonane z białego metalu (srehra) i korona, dziób i ' szpony

są zlocone.

(3) Wysokość orła z padstawą wynosi 25

cm, samej podstawy 6 cm, długość podstawy

9 cm, szerokość 4,5 <:m.

Art. 12. Drzewce, długości 2,5 m jest sporządz,one z drze,w a boc,z'o.nego i politurowaneg'o.

Na je dnym jego końcu umieszczony jest orzeł

Z podstawą,

na drugim metalowe stożk'owate

okucie.

Art. 13.

(1) Kokarda je,s t

uwiązana

ze

wstęgi O ba'r;'.va'ch państwowych, koń<ce jej ~wi­

sają swobodnie i ,są obszyte, jak boki płatu,

frędzlą.

Na ws:Łęd ze może by ć wyhaftowana

dewiza f'0'rma,cji, której brzmienie i wzór za. twierdza M.,i!Iliste,r Spraw Wojskowych. KOIka.r , dę umielsiz cza się na drzewcu, poniżej podstawy

z orłem po prawej stro.nie płatu.

(2) Na sztandaratch formacji odznaczonych

krzyżem orderu wojennego "Virtuti Militari"

jest umieszczona pod k okar dą o barwach pań­

stwowych druga kokarda uwią zana ze wstęgi

orderu wojennego. "Virtuti Militari" I klasy.

Końce wstęgi są opszyte frędzlą, jak wstęgi

o barwach państwowych. Układ kokard równoległy. Szerokość wstęgi wynosi 10 cm. Na

drzewcu sztandaru między pierwszym a drugim

gwoździem od góry przytwierdzony jest krzyż

orderu wo.jennego "Virtuti Militari" klasy V

(wzór Nr 3).

Art. 14. (1) Na sztandarze formacji, której

na?any orde,r zagraniczny, mogą być za

zezwolemem Prezydenta Rzeczypo,spolitej umieszczone oznruki (lwkarda, krzyż) tego orderu.

(2) Oznaki orderu zagrM1icznego umieszcza si.ę na sztamdatnze w ten sam sposób, jak

o.znakl orderu wo.jennego "Virtuti Militari".

O ile sztandar posiada już o.znaki o.rderowe,

o.znaki nowego orderu umieszcza się pod oznakami orderu otrzymanego poprzednio.

zo, stał

Art. 15.

WymiCl!ry płatu sztandaru, oraz

iLość g,woździ ,służących do przytwierdzania

płatu do drzewca ll'stala się następująco

a) dla forma<:yj piechoty, lotnictwa, saperów oraz dla nie wymienionych pod lit.

b) wszelkich innych fO'rmacyj wojsko-

,

Dz.ienniik Ustaw Nr 5

Str. 49

tudzież dla wszelkich szkół

kształcących kandydatów na ofice'r ów

służby stałej i podoficerów zawodowych, nie wymienionych poniżej pod

lit. b), - bok płatu sztam.daru wynosi

1 m, - ilość giwoździ 21;

. wych,

b) dla formacyj kawalerii, artylerii, broni

pacncernych i wojis k łączności omz dla

szkół, kształcących kandydatów na oficerów służby stałej i podoficerów zawodowY'ch tylch . b!1oni, - bok płatu

sztandaru wynosi 65 cm, ilość gwoź­

dzi 16.

lewe górne i prawe dolne są baI1Wy clz erwonej

z ohwódką białą, a pozostałe - barwy białej

z obwódką czerwoną. Stosunek obwódek do

pola wynosi 1 :5.

R o z d z i a ł III.

Znaki marynarki wojennej.

A.

B a n d ę ,r a wo i e n n a.

Art. 20. P'o Iska bandNa wojenna uosabia Pol's kie. Jest ona symbolem najlwyż­

s'z ych wart,ości ducha i ciała, których Oj,c zyzna

wymaga od swej marynair ki wojennej. PodnieS~ona na właściwym mie~\Scu naok,ręcie lub na

statku wcielonym do marynarki wojennej, jest

widomym znakiem przynależności okręltu lub

statku do Polskiej Mary.narki W'Ojennej.

Pańs,two

..

B. F l a g i w 'O i ska.

Art. 16. Rozróżnia się następujące flagi

wo.jska

a) flaga woj,s kowych statków żeglugi śród­

lądowej,

bl flaga wojskowych portów lotniczych

oraz wojis kowa flaga balonowa.

Art. 17.

(1) Hagą WQijsk:owych statków

że'glugi śródlądowej (wzór Nr 4) jest płat tikan~ny o barwa.ch p ańs twowych, w kszt~łcie prostokąta.

Poś r odku hiał e go pasa umleszczony

je,s t he rb p a ń stwowy. Na pasie C'ze,rwo.nym flagi umies zczlo ne są w kollOre;e czaim ym dwie

skrzyżowane 'k o-twke.

(2) Do lHóŁ-szeg.o bo'ku flagi Wlszyta je.st

linka służąca do umoe,o wania i podnoszenia

flagi.

(3) St'O'sunetk szerokości do długości płatu

wynosi 1 :211z. St'OIsunek wysokości he'r hu pań­

stwowe,go do szer,okości płatu wynosi 1 :3, st,osunek wysokości kotwicy do szerokości płatu

wynosi 1:4.

Art. 18. (1) Flagą wojskowych portów lotni.c.zychoraz wojskową flagą balonową (wzór

Nr 5) jest płat tkaniny o ba,rwach państwo­

wych w kształcie prostokąta. Poś,rodku białe­

g,o pasa jest umieszcz'o ny herb państwowy. Na

białym pasie je,s't umie'szczona również szachownica l,otnic,z a we,dle wzo,ru Nr 6.

(2) Do krótszego l?oiku flagi wszyta jest

linka służąca do umoclo wania i podnoszenia

flagi.

(3) Stosunek sze'r'OIkości do długości płatu

w Y'no,s i 5 :8. Stosunek wysokości herbu pań­

stwowego i szachownicy lotniczej do szerokości płatu wynosi 2 :5.

c. Sza c h o w n ,i c al o t nic z a.

Art. 19. (1) Do o,zinaczenia woj,s,kowych samolotów i baIonów służy sza'c hownica lotlI l'kza

(wzór Nr 6).

'

(2) Szachownica lotnicza je,s t to kwadrat

podzieLony na oziery równe pola, z których

Art. 21. Prawo do posiadania bandery wojennej służy okrętom oraz statkom wcielonym

do marynarki wojennej.

Art. 22. li} Bandera wojenna (wzór Nr 7)

jest płatem tkaniny o barwach państwowycl:t

w kształcie prostokąta z wdęciem tróikątnym

w jednym z krótszych bo,k ów. Pośrodku białe­

go pasa w _ połowie ·odległ'ości pomiędzy bokiem

bez wcięcia, a wcięciem, umie,szcrony jest herb

paÓJs twowy.

(2) Sto,s unek szeroko,ści do całkowitej dłu­

gości wynosi 5:101/2. głębokość wcięcia je's t

równa połowie szer·o!koś'ci p'l'lost'okąta. Sto,s unek wysokości herbu pań,stwoweg,o do slze,rokości prost1okąta wyno,si 2:5.

(3) Do bO'ku płatu be,z wcięcia, jest wszyta

linka służąca do umocowania i podnoszenia

. bandery.

B.

Z n ak d'O w, ód c yo K rę l u.

Art. 23. (1)

Znak dowódcy okrętu

(wzór

Nr 8) służy dla oz,nac.zenia okrętu lub statku

wcielonego do marynarki wojennej, będące.go

w kampanii i pozostającego pod dowództw'e m

ofice,ra marynarki wojennej.

(2) Znakiem tym jelst wstęga o barwach

pańlstwowych z głębokim wcięciem na koń'cu

oraz krzyżem kawale·rskim w c<zęś'ci wstęgi

przy mruszc1e. W środku krzyża ,z najduje się

okrągła tarcza. Ramiona knyża i pół tarczy,

znajdujące się na białym pasie, są czerwone,

a ramiona i pół tarczy na czerwonym pasie

białe.

(3) Stosuneksze ~OIkości do długośd znaku

wynosi 1:25; wysokość k,rzyża kawaler.skiego

w stosunku do szerok'o· Ści znaku 1 :2.

(4) Do wstęgi w jej części bez wcięcia jest

wszyta linka służąca do umocowania i podnoszenia znaku.

,

DZIIenniik Ustaw Nr 5

C. Propo Ir zec ma :r ynarki w ,o jennej.

Art. 24. (1) Pl1Q1po.rzec maryiUM'Iki wojennej (wzór Nr 9) jest to pł'at tkaniny o. b~rwach

pań1stwowych w I~ształcie prost.okąta.

(2) Pośrodku płatu umieszczony jelst krzyż

kawalerski, które'go ,raJmiona położone na białym polu sąCZel'lWlOne, a naczelrWiOuym pOlIu białe.

Obągła t,a,rc,za w środku ,kirzyża jest

czerwona. Na ts!l"ozy tei znajduje się ramię

zibI'ojne (ręka z mieczem). Ramię z mieczem

zlwrócone jest w stromę OId ' maJS'z tu.

(3) Stosunek pionowej szer,olko·ści do PlOzi:omej długo.ści wynosi 5 :6, stosurnek wysokości krzyża kawalerskiego do pionowej szerokości płatu wynolsi 4:5.

(4) Do boku pł,atu jest wszyta linka sIużl\lca do umocowania i podnoszenia proporca.

(5) Pr·arwo do proporca ma:rynarki wojennej 'służy okrętom ora,z slaltklOm wcielonym dlO

marynarki wojennej według zasad określonych

przez szefa Kierownktwa Marynarki W,ojennej.

R O Z d,z i a ł IV.

Przepisy końcowe.

Art. 25. W TO'Zpo.rzą,dzen-iu P,rezydeinta

Rzec.zyposp,olite:j z dnia 13 grudnia 1927 r.

o godłach i barwaich państ!wowych 'Oraz 'O oznakach, cho:rągwi:cllCh i pieczęci~ch (Dz. U. R. P.

Str. 50

Nr 115, poz. 980), 'zmie,nionym r,o.zpoi:lządzeniem

P,re!zydenta Rze'czypospolitej z dnia 24 li:stopada 1930 r. (Dz. U. R. P. Nr 80, poz. 629), ustawą z dnia 14 marca 1933 r. (Dz. U. R. P. Nr 29,

poz. 246) i ustawą ·z dnia 3 marca 1937 r. (Dz.

U. R. P. Nr 17, pOlZ. 111) wpr'owa~a się zmiany nwstę'Pują;ce

a) uchyla się art. 6 - 11 i ust. ost. art. 26;

h) tytuł 1'IoZlporz<\!dzenia IOtrzymu1e brzmienie

"RozpOlr,ządzenie Prezydenta Rzeczypolspolitej ,z dnia 13 gmdnia 1927 r.

godłach i barwach

państwowych

oraz o oznakach i pieczęciach";

c) tytuł III otrzymuje oznalczenie: "Tytuł

III. Flagi i bande-ry",

°

Art. 26. 'Wpr'owrudz:one przed wejśdem

w życie dekretu niniej.szel~o znaki wojis ka i marynal'ki woiennej (chorągwie i s'ztandalTY oddziałów wojs.k,orwychJ, jak również włzemnki

orła państwowego na mich nie ulel&aJją z.miame.

Art. 27. Wykonanie dekretu niniejszelg o

pomcrza się Minist'I'owi Spraw ,W'ojskowych.

Art. 28. Dekret nin:iejsrz y wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia.

Prezydent Rzeczypospolitej: l. 'Mościcki

.Minister Spraw Wojskowych: Kasprzycki

Tłoczono z polecenia Ministra Sprawied1iwo'oi w Drukarni Państwow.ej w Warszawie.

,

95849

Cena 1 zl

Prenumerata Dz. U. R. P. wynosi w kraju 8 zł kwartalnie (32 zł rocznie). Władze, urzędy i instytucje państwo­

we oraz władze samorządu terytorialnego opłacają 6 zł kwartalnie (24 zł rocznie). Do prenumeraty zal!ranic,znej dolicza się 4 zł kwartalnie 116 zł rocznie) tytułem porta pocztowego. Prenumeratę' wpłacać nalety z e6ry

. przed początkiem każdego kwartału, p6łrocza lub roku.

Zam6wienia na prenumeratę jak również na numery pojedyncze wykonywa się jedynie po wpłaceniu naleŻDo§ci.

ReklamaCje z powodu nieotrzymania poszczeg6lnych numer6w wnosić należy do właściwych urzęd6w pocztowych niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnego numeru. Reklamacji spóźniooych lub wniesionych niewłaściwie nie uwzględnia się.

~lz81kie wpłaty Da Dz. U. R. P. wnosić naleiy za pośrednictwem P. K. O. na konto czekowe Dz. Uataw 30-130.

Warszawa, dnia 28 stycznia 1938 r.

Nr 5

TreŚ6.

DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

32-z dnia 24 listopada 1937 r. o znakach wojska i marynarki wojennej.

• •

• •

•

47

32

DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

'z dnia 24 listopada 1937 1".

o znakach wojska i marynarki wojenne;.

Na pods-tawie ad. 63 ust. (1) 'Ustawy kOIIlstytucyjnej oraz Zlgod.n.ie z dek'l"etem P,r ezydenta Rzeczypospolitej z dnia 9 maj,a 1936 r.

o spraJWowaniu zwierz.chnidwa nad Siłami

Zbrojnymi i Ol"2,ani:zac'ii na,c zelnych władz wojskowy'Ch w cza,g'ie pok'Oiu (Dz. U. R. P. Nr 38,

p~. 286) postanawiam 'Co na:sŁępuje

Ro~dział

I.

Przepisy wstępne.

Załączniki do dekr e tu Prezydenta Rze-

czypospolitej

z dnia 24 listopada

1937 r.

Wzór Nr 1

do art. 10 ust. 2.

Sztandar

Wzór Nr 2

do a rt . 10 ust. 3.

Sztandar

lewa strona.

Sztandar

odzn.czony orderem wojennym "Virtuti _Militari".

Wzór Nr 3

do art. 13.

.,

W zór Nr 6

do art. 19.

Szachownica lotnicza.

· . .- ----_._ - - - - - - - -

Wzór Nr 7

do art. 22.

Polska bandera wojenna.

1\

; ~/

I

I

I I

J

I I

I I

,_,

_____--------------------------------------------------------~

Wzór Nr 9

do art. 24.

Proporzec marynarki wojennej.