Ustawa z dnia 28 kwietnia 1938 r. o rejestrowych prawach rzeczowych na pojazdach mechanicznych.

Na pojazdach mechanicznych, które są poruszane silnikiem o pojemności skokowej powyżej

100 cm

Rejestrowe prawa rzeczowe można ustanawiać przez

1)

rejestrowe zastrzeżenie prawa własności do czasu uiszczenia ceny kupna,

2)

zastaw rejestrowy.

Na pojeździe mechanicznym nie może jednocześnie ciążyć rejestrowe zastrzeżenie prawa

własności i zastaw rejestrowy.

(1)

Pojazd mechaniczny, obciążony rejestrowym prawem rzeczowym, może wierzyciel pozostawić

w posiadaniu dłużnika.

(2)

Wierzyciel ma prawo żądać dopuszczenia go w stosownym czasie do badania stanu pojazdu;

w razie nieuwzględnienia tego żądania wierzytelność, zabezpieczona rejestrowym prawem

rzeczowym, staje się natychmiast wymagalna.

(1)

W razie zbycia, wydzierżawienia lub ustanowienia zastawu na pojeździe mechanicznym

oraz w razie wprowadzenia w nim zasadniczych zmian konstrukcyjnych bez pisemnej zgody

osoby, której służy rejestrowe prawo rzeczowe, wierzytelność zabezpieczona rejestrowym

prawem rzeczowym staje się natychmiast wymagalna, dokonana zaś czynność prawna jest

wobec tej osoby bezskuteczna.

(2)

Kto nabył lub wziął w zastaw pojazd mechaniczny bez pisemnej zgody osoby, której służy

rejestrowe prawo rzeczowe, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z dłużnikiem

za należność, dla której ustanowiono rejestrowe prawo rzeczowe.

Wierzyciel może przelać swoje uprawnienia z tytułu rejestrowego prawa rzeczowego tylko

łącznie z przelewem zabezpieczonej na jego rzecz wierzytelności.

Wierzytelności, zabezpieczonej rejestrowym prawem rzeczowym, służy pierwszeństwo zaspokojenia

z pojazdu mechanicznego przed wszystkimi innymi wierzytelnościami prywatnoprawnymi

i publicznoprawnymi z wyjątkiem kosztów egzekucji, skierowanej do pojazdu mechanicznego.

(1)

Pierwszeństwo zaspokojenia, wymienione w artykule poprzedzającym, rozciąga się także

na roszczenia do zakładu ubezpieczeń o odszkodowanie z tytułu umowy ubezpieczenia

pojazdu mechanicznego od szkód (autocasco), o ile zakład ubezpieczeń na podstawie

umowy nie pokrywa szkody drogą uiszczenia rachunków za dokonaną naprawę pojazdu; zakład

ubezpieczeń może wypłacić odszkodowanie uprawnionemu jedynie za zgodą osoby, której

służy rejestrowe prawo rzeczowe, jeżeli osoba ta zawiadomi o swym prawie zakład przed

wypłatą.

(2)

Osoba, której służy rejestrowe prawo rzeczowe, może wykonywać w swoim imieniu wszelkie

prawa, wynikające z umowy ubezpieczenia pojazdu od szkód. W szczególności może dochodzić

w drodze sądowej roszczeń o odszkodowanie do wysokości swej należności, zabezpieczonej

rejestrowym prawem rzeczowym.

(3)

Przepisy ustępów poprzedzających stosuje się odpowiednio do wynagrodzenia za wywłaszczony

pojazd mechaniczny, przy czym osoba, na której rzecz wywłaszczono pojazd, jest obowiązana

uwzględnić rejestrowe prawo rzeczowe, chociażby uprawniony nie zawiadomił jej o swym

prawie.

(1)

Do pojazdów mechanicznych, na których ustanowiono rejestrowe prawo rzeczowe, nie stosuje

się przepisów art. 556 i 563 kodeksu handlowego.

(2)

Sprzedawca może skorzystać z zastrzeżenia natychmiastowej wymagalności resztującej

ceny kupna na przypadek niezapłacenia w terminie poszczególnych rat oraz może odstąpić

od umowy nawet wówczas, gdy łączna suma zalegających rat jest mniejsza niż jedna piąta

część umówionej ceny kupna.

Do egzekucji z pojazdu mechanicznego nie stosuje się przepisów art. 570 i 581 § 2, zdanie ostatnie kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli egzekucję prowadzi osoba, której służy rejestrowe prawo rzeczowe.

Do wniosku o sprzedanie przez licytację publiczną pojazdu mechanicznego, określonego

w art. 1, wierzyciel powinien dołączyć wypis z rejestru lub zaświadczenie władzy rejestrowej,

że pojazd nie jest obciążony rejestrowym prawem rzeczowym.

(1)

Komornik zawiadomi o terminie licytacji publicznej pojazdu mechanicznego wszystkie

osoby, których prawa zostały ujawnione w rejestrze.

(2)

Doręczenia pism w postępowaniu rejestrowym, w postępowaniu egzekucyjnym oraz w postępowaniu,

skierowanym ku realizacji rejestrowych praw rzeczowych, pod adresem, wskazanym w rejestrze,

mają moc prawną, chociażby pod tym adresem odbiorcy nie odnaleziono.

W razie skierowania egzekucji do wierzytelności, zabezpieczonej rejestrowym prawem

rzeczowym, należy uczynić o tym wzmiankę w rejestrze.

(1)

Sumę, osiągniętą ze sprzedaży egzekucyjnej pojazdu mechanicznego, obciążonego rejestrowym

prawem rzeczowym, należy złożyć do depozytu sądowego celem dokonania podziału.

(2)

Wierzytelność, zabezpieczona rejestrowym prawem rzeczowym, będzie wypłacona na podstawie

dokumentów, stwierdzających zobowiązanie nawet jeszcze niewymagalne do wysokości,

ujawnionej w rejestrze sumy wierzytelności bez potrzeby składania tytułu wykonawczego

lub uzyskania zgody dłużnika.

(3)

Jeżeli na pokrycie lub zabezpieczenie należności zostały wydane wierzycielowi weksle

lub inne papiery wartościowe, stwierdzające zobowiązanie zapłacenia sumy pieniężnej,

należność będzie wypłacona wierzycielowi tylko wówczas, gdy przedstawi te dokumenty;

po zaznaczeniu na nich sum wypłaconych należy je wydać dłużnikowi, a jeżeli należności,

objęte wekslami lub innymi papierami wartościowymi, nie zostały zaspokojone całkowicie,

należy zwrócić je wierzycielowi.

(4)

Jeżeli wierzyciel nie wykorzystał całkowicie swego rejestrowego prawa rzeczowego,

a prawo to może mu służyć na zabezpieczenie pozostałej części jego wierzytelności,

reszta sumy pozostanie w depozycie sądowym aż do ustania stosunku prawnego, uzasadniającego

korzystanie z rejestrowego prawa rzeczowego.

W postępowaniu upadłościowym pojazd mechaniczny, obciążony rejestrowym prawem rzeczowym,

będzie sprzedany przez licytację publiczną według przepisów o egzekucji z pojazdu

mechanicznego; do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania, lub do przyłączenia

się do wszczętego postępowania egzekucyjnego uprawniony jest syndyk na podstawie postanowienia

o ogłoszeniu upadłości.

Pisma, stwierdzające umowę zastawniczą, zawartą celem ustanowienia rejestrowego prawa

zastawu (art. 31 i 32) oraz pisma, stwierdzające przelew wierzytelności z jednoczesnym

przelewem prawa rzeczowego, zabezpieczającego tę wierzytelność, są wolne od opłaty

stemplowej.

(1)

Ustanawia się rejestr praw rzeczowych na pojazdach mechanicznych, do którego wpisuje

się rejestrowe prawa rzeczowe (art. 2).

(2)

Rejestr wraz z dokumentami, złożonymi do rejestru, jest jawny.

Rejestr prowadzą władze administracji ogólnej, właściwe miejscowo według przepisów

o ruchu pojazdów mechanicznych.

(1)

Do rejestru wpisuje się

1)

opis pojazdu mechanicznego, wystarczający do stwierdzenia jego tożsamości,

2)

imię, nazwisko (nazwę) i miejsce zamieszkania (siedzibę) kupującego,

3)

rejestrowe prawa rzeczowe ze wskazaniem imienia, nazwiska (nazwy) i zamieszkania (siedziby)

osoby, której to prawo służy, oraz sumy wierzytelności,

4)

wzmianki o egzekucji (art. 13 i 34),

5)

orzeczenia sądu, odnoszące się do danych, ujawnionych w rejestrze,

6)

zmiany danych, wymienionych w pkt 1) - 5).

(2)

Rozporządzenie Ministra Komunikacji, wydane w porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwości

oraz Przemysłu i Handlu, może nakazać ujawnianie w rejestrze także innych danych.

(1)

Wpisy do rejestru będą dokonywane na podstawie zgłoszeń, chyba że prawo przepisuje

wpis z urzędu; do zgłoszenia należy dołączyć w oryginałach lub uwierzytelnionych odpisach

dokumenty, stwierdzające dane, ulegające zarejestrowaniu.

(2)

Odpisy będą uwierzytelnione przez notariusza lub przez władzę rejestrową (art. 18).

(1)

Na decyzję władzy rejestrowej co do wpisu lub odmowy wpisu w rejestrze służy zażalenie

w terminie siedmiodniowym od daty doręczenia decyzji osobie interesowanej do sądu

okręgowego za pośrednictwem władzy rejestrowej; właściwy jest sąd okręgowy siedziby

władzy rejestrowej.

(2)

Sąd rozpoznaje sprawę według przepisów o postępowaniu w sprawach rejestrowych.

(3)

Orzeczenie sądu okręgowego jest natychmiast wykonalne.

(4)

Od orzeczenia sądu okręgowego służy jedynie skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

W razie zmiany miejsca zarejestrowania pojazdu, zgodnie z przepisami o ruchu pojazdów

mechanicznych, wpisy, przewidziane w ustawie niniejszej, przenosi się z urzędu do

właściwego rejestru.

(1)

Wobec osób trzecich ustanowienie rejestrowego prawa rzeczowego na pojeździe mechanicznym

uzyskuje skutek prawny z chwilą wpisania w rejestrze.

(2)

Nikt nie może zasłaniać się nieświadomością rejestrowych praw rzeczowych, ujawnionych

w rejestrze.

(1)

Rejestrowe prawo rzeczowe wygasa i zostanie z urzędu wykreślone z rejestru po upływie

terminu, na który zostało ustanowione, a w każdym razie po upływie lat pięciu od daty

wpisu.

(2)

Przepis ten nie ma zastosowania, jeżeli strony przed upływem terminu oznaczonego lub

przed upływem pięcioletniego terminu od daty wpisu zgodnie wniosą o utrzymanie wpisu

wskutek przedłużenia umowy, albo jeżeli najpóźniej w dwa tygodnie po upływie terminu

wierzyciel złoży władzy rejestrowej zaświadczenie sądu o wytoczeniu powództwa z tytułu

roszczeń, zabezpieczonych rejestrowym prawem zastawu, lub zaświadczenie komornika

o wszczęciu postępowania, mającego na celu realizację rejestrowego prawa rzeczowego.

Poza przypadkami, przewidzianymi w artykule poprzedzającym, wykreślenie rejestrowego

prawa rzeczowego następuje

1)

na wniosek osoby, której służy rejestrowe prawo rzeczowe,

2)

na wniosek dłużnika na podstawie pisma, zawierającego zezwolenie wierzyciela na wykreślenie,

3)

na wniosek dłużnika lub innej osoby interesowanej na podstawie orzeczenia sądowego,

4)

w razie sprzedaży pojazdu mechanicznego przez publiczną licytację; w tym przypadku

komornik zawiadomi z urzędu władzę rejestrową o dokonanej sprzedaży.

(1)

Minister Komunikacji wyda w porozumieniu z Ministrem Skarbu rozporządzenie o opłatach

w postępowaniu rejestrowym przed władzami administracyjnymi.

(2)

Od zażalenia na decyzję władzy rejestrowej i od skargi kasacyjnej na orzeczenie sądu

okręgowego (art. 21) pobiera się wpis stały w wysokości 8 zł; poza tym w postępowaniu

przed sądem w sprawach wpisu do rejestru stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach

sądowych (Dz. U. R. P. z 1934 r. Nr 93, poz. 837).

Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrami Sprawiedliwości, Spraw Wewnętrznych

oraz Przemysłu i Handlu wyda w drodze rozporządzenia przepisy szczegółowe, dotyczące

urządzenia rejestru i postępowania rejestrowego.

(1)

Umowa sprzedaży z rejestrowym zastrzeżeniem na rzecz sprzedawcy prawa własności do

czasu uiszczenia ceny kupna ma być zawarta na piśmie i powinna zawierać

1)

imiona, nazwiska (nazwę) oraz zamieszkanie (siedzibę) sprzedawcy i kupującego;

2)

opis pojazdu mechanicznego, będącego przedmiotem umowy (art. 19 ust. (1) pkt 1)),

w szczególności numer silnika i numer fabryczny podwozia, jeżeli jest wiadomy,

3)

cenę kupna i warunki płatności,

4)

postanowienie o ujawnieniu w rejestrze zastrzeżenia prawa własności na rzecz sprzedawcy,

5)

datę umowy.

(2)

W razie niezachowania tych przepisów umowa nie może być ujawniona w rejestrze.

Przy sprzedaży pojazdu mechanicznego z rejestrowym zastrzeżeniem prawa własności zobowiązania,

powstałe po oddaniu pojazdu, a wiążące się czy z własnością, czy też z jego posiadaniem,

nie wyłączając należności publicznoprawnych, obciążają wyłącznie kupującego.

(1)

Egzekucja z pojazdu mechanicznego, co do którego wpisano do rejestru zastrzeżenie

prawa własności, dopuszczalna jest jedynie na rzecz sprzedawcy lub jego następcy prawnego

i to tylko celem zaspokojenia zalegającej ceny kupna, jak również i odsetek.

(2)

W razie wszczęcia egzekucji przez sprzedawcę bądź przez jego następcę prawnego inni

wierzyciele kupującego mogą przyłączyć się do egzekucji.

(3)

Wszczęcie egzekucji przez sprzedawcę uważa się za zrzeczenie się zastrzeżonego na

jego rzecz prawa własności.

(4)

W razie umorzenia egzekucji rejestrowe zastrzeżenie prawa własności odzyskuje moc

prawną.

(1)

Umowa zastawnicza ma być zawarta na piśmie i powinna zawierać

1)

imiona, nazwiska (nazwę) oraz zamieszkanie (siedzibę) wierzyciela i zastępcy,

2)

opis przedmiotu zastawu (art. 19 ust. (1) pkt 1)), w szczególności numer silnika i

numer fabryczny podwozia, jeżeli jest wiadomy,

3)

sumę i warunki płatności wierzytelności zabezpieczonej zastawem,

4)

postanowienie o ujawnieniu w rejestrze prawa zastawu na rzecz sprzedawcy,

5)

datę umowy.

(2)

W razie niezachowania tych przepisów umowa nie może być ujawniona w rejestrze.

Rejestrowe prawo zastawu można ustanowić wyłącznie na rzecz

1)

sprzedawcy z tytułu ceny kupna, wynikającej z umowy sprzedaży pojazdu mechanicznego

lub podwozia,

2)

osoby, która wykonała nadwozie pojazdu, z tytułu należności za wykonanie,

3)

osoby, która uiściła sprzedawcy pojazdu lub podwozia albo wykonawcy nadwozia całość

lub część należności, wymienionych w pkt 1) i 2) - do wysokości uiszczonej sumy.

(1)

Jeżeli rejestrowym prawem zastawu są zabezpieczone dwie lub więcej wierzytelności,

będą one zaspokojone w kolejności wpisów.

(2)

W razie zbiegu rejestrowego prawa zastawu i zastawu ręcznego, zastaw rejestrowy ma

pierwszeństwo, chyba że zastaw ręczny został ustanowiony przed zastawem rejestrowym.

W rejestrze pojazdów mechanicznych należy na żądanie wierzyciela wpisać wzmiankę o

egzekucji, skierowanej do pojazdu mechanicznego, obciążonego na jego rzecz rejestrowym

prawem zastawu.

Jeżeli osoba, której służy rejestrowe prawo rzeczowe na pojeździe mechanicznym, jest

kupcem rejestrowym, ma ona uprawnienia, wskazane w rozdziale niniejszym.

(1)

Jeżeli kupujący zalega z zapłatą przynajmniej dwóch rat umówionej ceny kupna pojazdu

mechanicznego, osoba, której służy rejestrowe zastrzeżenie prawa własności, może odebrać

pojazd, chociażby znajdował się we władaniu osoby trzeciej.

(2)

Na wniosek osoby, której służy rejestrowe zastrzeżenie prawa własności, komornik odbierze

pojazd mechaniczny i odda go pod dozór; osoba ta lub kupujący oraz jego małżonek,

dziecko lub domownik może być dozorcą tylko za zgodą strony przeciwnej.

(3)

Jeżeli kupujący nie zapłaci w ciągu dwóch tygodni zaległych rat, komornik wyda pojazd

osobie, której służy rejestrowe zastrzeżenie prawa własności; odebranie przez tę osobę

pojazdu mechanicznego uważa się za odstąpienie od sprzedaży.

(1)

Jeżeli dłużnik zalega z zapłatą przynajmniej dwóch rat sumy, zabezpieczonej rejestrowym

prawem rzeczowym, osoba, której służy takie prawo, może zaspokoić swoje roszczenie

z pojazdu mechanicznego i w tym celu może zgłosić wniosek do komornika o odebranie

posiadaczowi pojazdu mechanicznego, chociażby znajdował się we władaniu osoby trzeciej,

oraz o sprzedanie go przez licytację publiczną.

(2)

Odebrany pojazd komornik odda pod dozór; wierzyciel lub dłużnik oraz jego małżonek,

dziecko lub domownik może być dozorcą tylko za zgodą strony przeciwnej.

(3)

Jeżeli dłużnik nie zapłaci w ciągu dwóch tygodni zaległych rat, komornik sprzeda pojazd

przez licytację publiczną.

Właściwy jest ten komornik, w którego okręgu urzędowym znajduje się pojazd mechaniczny.

We wniosku o odebranie pojazdu mechanicznego (art. 36 i 37) wierzyciel powinien wymienić

ilość rat zaległych, ich wysokość, termin płatności, oraz dołączyć wyciąg z rejestru,

stwierdzający ustanowienie na jego rzecz rejestrowego prawa rzeczowego, i zaświadczenie

z rejestru handlowego stwierdzające, że jest kupcem rejestrowym.

Odpis protokołu odebrania pojazdu mechanicznego kupującemu komornik doręczy dłużnikowi

i równocześnie wezwie go, żeby zapłacił zalegającą należność w ciągu dwóch tygodni,

pod rygorem oddania pojazdu osobie, której służy rejestrowe prawo rzeczowe (art. 36),

bądź sprzedania go przez licytację publiczną (art. 37).

Z ceny osiągniętej ze sprzedaży komornik pokryje koszty sprzedaży, resztę zaś złoży

do depozytu sądowego celem dokonania podziału, którego dokona sąd, stosując przepisy

o podziale sumy, uzyskanej przez egzekucję z pojazdu mechanicznego, obciążonego rejestrowym

prawem rzeczowym (art. 15).

Jeżeli ustawa niniejsza nie stanowi inaczej, do sprzedaży pojazdów mechanicznych przez

licytację publiczną stosuje się odpowiednio przepisy art. 510 § 2, art. 512 i 513 kodeksu handlowego.

Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrom: Komunikacji, Skarbu i Sprawiedliwości

w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu oraz z innymi właściwymi ministrami.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1938 roku.