Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 1938 r. o przygotowaniu w czasie pokoju obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej w dziedzinach regulacji i zabudowania osiedli oraz budownictwa publicznego i prywatnego.
Table of Provisions (20)
Statutory Text (20 Articles)
§ 1. Artykuły, powołane w rozporządzeniu
'niniejszym bez bliższego określenia, oznaczają
.
•
Poz. 278 - - - - - - - - - - Dziennik Us,taw Nr 32
Str. 510
artykuły rozporządzenia Prezydenta Rzeczypo-
§ 6. (1) Odległość pomiędzy frontowymi lispolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budo- niami zabudowania przy ulicach, nie będących
wlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. R. P. \głównymi arteriami komunikacyjnymi, powinna
Nr 23, poz. 202) w brzmieniu rozporządzeń Pre- wynosić co najmniej
zydenta Rzeczypospolitej z dnia 3 grudnia
1) 18 m - jeżeli przy ulicy ma być dopusz1930 r. (Dz. U. R. P. Nr 86, poz. 663) i z dnia
czone wznoszenie budynków o wysoko28 grudnia 1934 r. (Dz. U. R. P. Nr 110, poz. 976)
ści, nie przewyższającej 16 mj
oraz ustawy z dnia 14 lipca 1936 r. (Dz. U. R. P.
2) 22,5 m - jeżeli przy ulicy ma być doNr 56, poz. 405). Paragrafy, powołane bez bliż
puszczone wznoszenie budynków o wyszego określenia, oznaczają paragrafy rozporzą
sokości od 16 do 19 mj
dzenia niniejszego.
3) półtora najwyższej dopuszczalnej wysokości budynków, 'jeżeli przy ulicy ma być
dopuszczone
wznoszenie
budynków
Plany zabudowania.
wyższych niż 19 m.
(2) Odstępstwa od norm powyż!?zych są do§ 2. Nowe osiedla i nowe dzielnice naleiy
puszczalne w przypadkach, gdy ze względu na
tak projektować, by części osiedli, przeznaczone
pod' zabudowę, poOsiadały kształt nieregularny, znaczną ilość istniejących już budynków zastosowanie tych norm jest szczególnie ucią.iwe.
w każdym zaś razie odbiegający od formy koła
lub kwadratu.
§ 7. Zakładanie ulic zamkniętych budyn-
§ 3. (1) Układ arterii komunikacyjnych zasadniczo powinien być prostolinijny i jeśli temu
nie stoją na przeszkodzie względy zdrowotne
lub inne, w miarę możności zgodny co do kierunku z wiatrami, najczęściej panującymi w danej okolicy.
(2) W razie, gdyby kierunek arterii komunikacyjnej był niekorzystny dla właściwego nasłonecznienia budynków przy zastosowaniu zabudowania zwartego, równoległego do ulicy,
wówczas należy w miarę możnośCi zastosować
zabudowanie, prostopadłe do niej.
§ 4. (1) Odległość pomiędzy frontowymi liniami zabudowania przy głównych arteriach komunikacyjnych, biegnących szlakiem dróg pań
stwowych i wojewódzkich, albo stanowiących,
czy mających stanowić bezpośrednie przedłuże
nie takich dróg, powinna wynosić co najmniej
60m.
(2) Jeśli przeprowadzenie arterii, określo
nej w ust. . (1), 'z zachowaniem odległości 60 m
pomiędzy frontowymi liniami zabudowania jest
utrudnione ze względu na znaczną ilość istnieją
cych budynków, wówczas należy założyć dodatkową arterię odciążającą.
§ 5. (1) Odległość pomiędzy frontowymi
liniami zabudowania przy głównych arteriach
komunikacyjnych, z wyjątkiem arterii, określo
nych w § 4 ust. (1), oraz przy arteriach odciąża
jących, określonych w § 4 ust. (2). powinna wynosić co najmniej 34 m.
(2) Jeśli przeprowadzenie głównej arterii
komunikacyjnej, nie biegnącej szlakiem drogi
państwowej lub wojewódzkiej, z zachowaniem
odległości 34 m pomiędzy frontowymi liniami
zabudowania jest utrudnione ze względu na
znaczną ilość istniejących budynków, wówczas
należy założyć dodatkową arterię odciążającą
o podanej wyżej odległości pomiędzy frontowymi liniami zabudowania.
,
ł
kami (ślepych) jest zabronione. Przepis powyż
szy nie dotyczy ulic, przeznaczonych wyłącznie
dla komunikacji pieszej.
§ 8. (1) WieLkomiejskie ośrodki o zagęsz
czonym zabudowaniu, skupiające siedziby handlu, przemysłu i administracji, jak również gę
sto zabudowane dzielnice mieszkaniowe należy rozluźniać przez wprowadzenie jak najwięk
szej ilości terenów niezabudowanych.
(2) P,oszczególne dzielnice, a także ich czę
ści, powinny być przedzielane terenami wolnymi od zabudowy, w postaci ogrodów, placów
publicznych, pasm zieleni itp., zadrzewionych,
zakrzewionych lub obsianych trawą.
(3) . Obszarom zadrzewionym należy w planie
zabudowania nadać przeznaczenie, zapewniają
ce zachowanie istniejącego drzewostanu, a w
szczegółn'ości przeznaczać je na parki, kulturę
leśną lub ogrodową itp.
§ 9. Przy zakładaniu nowych osiedli i nowych dzielnic co najmniej 40 % całego obszar~
nowopowstającego osiedla albo nowozakładan~J
dzielnicy należy przeznaczać na skwery, parkI,
ogrody, place sportowe i tym podobne cele, na
lotniska, porty wodne i tym podobrie urządze
nia komunikacyjne oraz na pkłady i urządzenia
użyteczności publicznej, jeżeli te zakłady i urzą
d~enia nie są budynkami nadziemnymi, wreszcie na uprawę leśną, rolną, ogrodową, ogrodniczą lub inną podobną, łącznie z terenami, stanowiącymi część działek budowlanych i położony
mi wewnątrz bloków budowlanych, jeżeli odległość pomiędzy tylnymi liniami zabudowania
wynosi co najmniej 40 mj na cele zaś budowlane
oraz pod arterie komunikacyjne razem z urzą
dzeniami pomocniczymi nie można przeznaczać
więcej niż 60 % tegoż obszaru.
§ 10. Gmachów, przeznaczonych dla instytucyj o istotnym znaczeniu dla normalnego działania brganizmu państwowego, nie należy sku-
·
,
Str;' 511
Dzieńnik Ustaw Ni" 32 ---:---:-~,..---:---- :' Poz. 278
masą miałyby ~yróżniać się spośród otoczemFl·
wzgJędami natury gospodarczo-finansowej lUD
zabytkowej. ,
, ' § U. (1) Dzielnice · przemysłowe należy zakładać o małych powierzchniach i w. znacznych
§ 15. W przypadkach wyjątkowych, zasłu
gujących na uwzględnienie, Minister Spraw We-o
piać, zwłaszcza', jeż,eli swoją wysokościąj l?b
odległo.iach jedne od drugich.
, (2) Dzielnice przemysłowe o większych powierzchniach można zakładać wówczas, gdy
względy bezpieczenstwa życia lub zdrowia lud~
kiego albo poważne względy gospodarcze stOją
na przeszkodzie zastosowaniu przepisu ust. (1).
,W ' tym ~rzypadku ' obszary dzie~nic prze~ysło
wych należy podzielić na CZęŚCI, odgramczone
od siebie za pomocą pasm niezabudowąnych
o szerokości co najmniej 150 m, zadrzewionych,
zakrzewionych, obsianych trawą albo przeznaczonych pod uprawę rolną, ogrodniczą itp.
§ 12. (1) Stos.unek powieq:c,hni dzielnic
przemysłowych w miastach, z wyłątzeniem powierzchni pasm niezabudowanych, określonych
wyżej w § 11 ust. (2), do powierzchni całego
miasta nie powinien przekraczać l :7.
(2) Stosunek powierzchni, określony w ust.
(1) powinien być zachowany i wówczas, gdy
w braku planu zabudowania przeznaczenie terenów pod budowę zakładów przemrsłowych
szkodHwych i uciążliwych ustalają , na podstawie art. 322 rady miejskie albo wła!1ze, powołane do udzielania pozwoleń na budowę budynków przemysłowych.
(3) Przekroczenie określonego , w ust. (1)
stosunku może nastąpić. w przypad,kach wyjąt
kowych, ze względu na potrzebę rozbudowy istpiejących lub powstawania nowych zakładów
przemysłowych, za zgodą Ministn\ : Przemysłu
i Handlu, udzieloną w porozumieniu, z Ministrem
Spraw Wewnętrznych.
' ,
wnętrznych w porozumieniu z Ministrem Spraw
Wojskowych może zezwolić na odstępstwa od
przepisow, zawartych w §§ 2 - 11 oraz 13, nie
przewidziane w tych paragrafach, na . odstęp
stwa zaś od przepisów, zawartych w§ 12 ' w porozumieniu z Ministrem ,Spraw Wojsko ..
wych i Ministrem Przemysłu i Handlu.
§ 16. ' W razie, gdy w planach zabudowania,
które zostały zatwierdzone albo uprawomocniły się przed wejściem w życie rozporządzenia
niniejszego, przewiduje się zabudowanie więcej
niż 60 % powierzchni terenów budowlanych, organa, powołane do sporządzania planów zabudowania, obowiązane są rozważyć możliwość
zmiany planów zabudowania w kierunku obniżenia procentu zabudowania i ' ewentualnie takifhzmian dokonać (art. 51).
Zadrzewienie, zakrzewienie ,i obsianie tra'Y4.
§ 11. (1) Zabrania się zmiany uprawy leśnej na inny rodzaj użytkowania, a także usuwania zadrzewienia na gruntach , nieleśnych , bęz
uprzedniego uzyskani;l pozwolenia władz, wy-
mienionych w ust. 4
1) jeżeli powierzchnia gruntu leśnego lub innego obszaru zadrzewionego, położonego na te.renach, określonych w ust: (2)" chociażby będą
cego własnością- kilku osób, wynosi w obręQie
granic administracyjnych gmin miejskich więcej
niż 1 ha, a poza tymi granicami więcej niż
2 ha,
'
.
2) na obszarach, które w zatwierdzonym
§ 13. Tylne linie zabudowania przy zabudo- planie zabudowania , na podstawie art..10 pkt 1
wie zwartej należy tak ustalać, aby pomiędzy lit. d) przeznaczone zostały na uprawę leśną,
nimi wewnątrz bloków budowlanych pozosta- ogrodową 'itp.
wały pasma wolne od zabudoWy o szerokości co
(2) Przepis ust. (1) pkt 1) stosuje się na tenajmniej 25 m. Pasma takie w miarę' możności renach, położonych w obrębie granicadminipowinny tworzyć ciągły układ terenów, prze- 'stracyjnych miast, wydzielonych z powiatowych
chodzących przez przyległe ,bloki , i łączących ,
związków samorządowych oraz na terenach,
się z przestrzeniami, wolnymi od zabudowy.
przylegających do tych miast, w promieniu
I
'
' 50 km od wspomnianych granic, gdy chodzi
§ 14. (1) Dwa przeCiwległe
bloków, o miasta powyżej 500.000 mieszkańców, i 30 kmprzeznaczonych pod zabudowę zwartą, powin- gdy chodzi o inne miasta, wydzielone z powia.
ny być wyłączone z zabudowy.
.: '
towych związków samorządowych. '
',
' ./
(2) Odstępstwa od przepisu u§~~ (1) ' są ' do(3) Przepis ust. U) nie dotyczy usuwania
puszczalne w przypadkach, gdy to jest koDi~cz poszczegóhiych drzew, gdy dany obszar zosta'ne ze względu na lokalne warunki, z tym jednak, nie ponownie zadrzewiony. Zadrzewienie poże w zabudowaniu bloku z p:rzeciwległych stron winno nastąpić najpóźniej w okresie' 1 , roku od ,
powinny być , przewidziane dwie pn;erwy, za- dnia usunięcia drzewostanu.
'
pewniające w dostatecznym stopniu, przewiew
, (4) Zezwolenia, przewidzianego w ' ust. U)'
bloku, każda o szerokości, wynosząc"ej co naj- udzielają, w porozumieniu z właściwym teryt(i:mniej 12 m.
, "
rialnie dowódcą okręgu " korpusu: ' , '
,
(3) Przepisów ust. U) i (2) nie sto~uje , się do
1) o ile chodzi o tereny, należące do , pań·
bloków istniejących, całkowicie obrieżni~ obu- stwowego gospodarstwa leśnego, Minister Roldowanych, ' jeżeli k<?nieczIiość pozoslawienia ta- nictwa i Reform Rolnych lub upoważnione prz.ez
kiego sposobu ,zabudowania 'będzie'- uzasadniona niego organa Lasów Państwowych,
ligAr '
2) o ile chodzi o tereny lasów, nie stan~w~ą
cych własności Państwa, władze uprawnione na
pogstawie przepi~ów ą ochronie la~p'W, ąi~ stanowjących ' wł~sp.q§ci Państwą! do wY4awa~ia
,dli!cyzyj' o zmiall~~ uprawy le~nej na ipńy rodzaj
l-Iżytkó~anła!
'
.
. ~) o ile !=~odzi () t~reny zakładów górniczych~ prezes wyżsżego ur~. ędu górnicz~gą~'
4J Q ile cpodzi o wszystkie i ii nełereny, wła
~ciWł tHyłorialnie w~j~\Y!łpowie; a ,na obszarze m. st. WarsHwy ~ KOIlł i sarz ~~ąą~·
§ 18. (1) Tereny, przeznaczone W zatwierqzonym planie zabudpwapią na podstawie' art.
10 pkt 1 lit. dl na uprawę leśną, ogrodową,
\ ogrodniczą itp., po'Vinny być dpprowadzone · dp
. stallu, zgodnego z przeznaczeniem, określonym
W plani~ zabuGowania, w terminie 3 lat od dnia
wejścia w żvc.ie rozpQrządt enia niniejszego alhp.
, pd dnia upra"fomocnieflia się planu zalnldowa~
ma.
(2) Wojewoda może nakazać 'z adrzewhmie
lub zakrzewienie VI: okre~ie przezeń Qzna~ZQ
nym obszarów, położonych na terenach, okre'ślonych w § 17 ust. (2). jeżeli obszary te nie są
u~vtkowane w sposi'łb, gQspodarpzQ 1.łzasadnifl
ny. Na obszar.ach zakładów górniczych powyż
sz~ ąprą~iepia służą pr~z~sow:i wyższMp Hrzę-
du górnipzego.
.
2) w blokach o zab\1dowaniu zwartym, po~
za określonymi · wyżej ' vi pkt ·. i), półoźollYC!t
w dzi~IQicach Illieszkanio~cp - ~5 % j
3) w dzielpi~ach tnięszl{anionch o z~b9dą
waniu' luźriym lub gruPQWym ---:- ~~%.
I
(2) W przypadkach; zasłtigując,-c~ na
uw~glę~niep.ie, ~ woje,\,odą, ą w W. afs~awi~ p,rezydent miasta, mQgą pozwa1ićw PQrQ~u~h~ '"
niu i terytorialnie właściwym dawlldcą Q~rf.fg"
}5orpusu na poWię~sz~nie nonn, ~kJ:~ślollY, ~4
w l1ąt. (1) pkt 1) ł 2), -::- Q 15% pQwier.z.clmi dfiil:łek i normy okre~lónej w ust. (1) pltt 31 -:::- a lO %
powierzch~i dział~lt dla bloltąw:~ e~ewąiJ.j,\-
cej części już zabudawąny~h ' orąz Qla blQ~qW
lub działek, na l>tóry.ch ze \V'~ględą lli lp1sąh),~
warunki. ziłstqspwaoie wspPPllliąąy.ch Wy*~j
norm ąyłqby utruąpiqpe. Nię dQly~Z)l
d~iął§~.
znajdujących się w blokach o zwartym sposobie
.
te
zabitdQwąnia, jeżeli ni~ zą~l1ąpwąIlo Jwwyżej "
20 % powierzchni całego lłlo~u ' A~ąz dz~~ł~~
p pQwierzchni, ~IlO:s~ą.pgj ~R n~jmqiei Q;?~ ~ą ~
(3) Olą dział~lf §pefjąlnie kQJ;zy~tąie w~y,,
tuowanych 'pr~y placach i H.!is;:q,J:h, j~.~ np, ~~i~ł~
ki pąTQine, l'ą* rq1Ap1le;' -:tła dzi~Hłet;., ktRte ze.
,..
..: 1 ' .. - 'cli: m ą f~: r;z~('
Tlb·'~ks~ · t 'e
"'-~~ ~ęH JW, ł }
b " '." . . .ąry ~ q .. ~ ht%J n~, .
Jl! eg~YI?Y h
.>y~ ~ą udQWaI1~ przx ~ą.c , , 9w~nm
flfzepi~gW 1j§t. (1l i r?), 4ąpqs~F.Hł~e §1l oq!ł~~~
stw~ qp BfZ~Pł~(h'f! Z'!l:W~ftYCH W ~y~~ l1§t~~ąehl
~!ł ~gpą~ WąJę w 9dy, łł- W Wjir~~f!Wł~ ~ }l,rę~y
d.ęp!~ {l1ł~~łił! fązJ~Jąjił~VEh Wp§ffł.HlI[H
., •I;;n,ip: l tę~
§ J?~ ~Z~,ą fj g?!f!~ę!f lłH~ąW~e~yg4, n~~ pr~ę
znaczone do zabudowania, korpunikacji, dla ce- rytonalme w aSClwyrn dOW9t'fEił ~4tr~~e ~j:Jr~
.
'
U?W Ilpnrł8WvP,Q, .pgfP.clp'i~H~h łip,,' 'pgwłnąy' być PHsu.
(4) przy snorzadzanil1 planów ~abudowan.ia
z~!:lrf. @whmę , ~ą!frz~1fi9P~ 141:> ' Q~§j~nę tr. ą~§
. b ," . ~ ", ~ 1:ł. '~'clt' '''''1· ' ""fl' ""h'er'l/n.,
w g~r~§łę ~ l~t od ąn!il up,r~w(}wq~nłel!ł~ ~!!; rą9Z~ "n: 9ąlH:!&~!?~9nr ł ~ pq~?iF~~~~ .9Ye , ... ~m~~
łe~ wyższy nTocent zaDudnwarria ni* wvma 6a pl~~4 ~ap'uHgw~nja , e.w ~rąką pl'k'u bząbH(l~ . ... .' ,,' " • +, , .•. , ,. .. .. ' ~ .•• :"1 . , ... (i) .Hł 2 l " t ·a'. . ~::r
wąqł~ -'-- gFJ. H~ty 09~~lłi~ ~9 ).lŻ YJ . 4 ,.ugyn .. ą nr r,()~~~~lE; ~9 P~?1.~Pł~9W p~t " ł ~~ ! K~ '" w~
. ~~!!łl 2if ęr?;~~l~tnr .prof~p.~ .~~'iU ... ij~~lH~
lyg gągYOkółV' W~I1!~~j!ląY~h lłą 'lz!~ł~E?, l:!ąą*- . rb!11f\
OKU me moze przewyz§H5= WY~~J ~8ąenY~ tł
od dnia ' wejścia w życie rozporząazenianią!'~k
norm,
l'
~?~&q
~a~yd9W!Bi~ 4~i~łę~·
§ 20. (1) W razie, gdy osiedle pl~nu ząąH~
dpw'anip. tii~ ppsiaqa aI1w gdy zatwierdzQny lub
prawomoGny plan . żiibudowania przed ~~jŚ.ciem
w t ycie r.ozPOTząqzenia niniejszego nie ąst~lił
porm Qkr!:!ślających, ' jaka część działkib~do~
wlanej lTIQ*e by~ zabudowana; pr.oc~nf z~b4clo
'waniil pąwjerzchni działki przy wznoszenil,J no ~
wych Budynków lub przygruqtow,nej przebu- .
dowie istnisjącycQ w stosunku do ' całej po"
wierzchni działki nie może przewyższać: .
1) w blf)kąch o zabudpwaniu zwartyIp., któI'e zastaną uzn;:tne w planie zabudowania zą
pr~eznaczons na cel~ mieszkaniowe z dopusz=
. czeniem zakładów przemysłowych nieszkodłi,.
vrych i nieuciążliwyc::h w myŚl art. to pkt 1 ~it. f),
ą.lpQ w któryJ:n plan zabuqowania dopuści llrzą
dzą.nie wszelkichzakładówhandlf)WY~4 i rze ~
mie§lniczych nij. pa.clstawi~ art. 11 lit. dl ara z
w blokaGh bqllowląonycn o zabudowaniu ~war~
tym. w pn;eważającej mierze zablldqwanych,
PQłp~ ony~h w śrg dmiejskich dzielnicach istnie ~
jących o charakterze handlowym - 45 %j
I
,
r~) ~r~~pf§r p'~S~~ąfH n;hti.~~1gQ ~tPduje
~~~ ~Bwn1e?: J3fzf ~~L}ł ,<>wanm .,~ lą , ~lf "H .~~
keffi!! .rf~~~n~S~gnym! l!!ł 'IH " .~9r Frt@tpv~ .~
~~!.l~~!,* pr~epł§Y ~~~z@~q , ą.e mę ~t~n~m~ m~~
F~el ~
m
~ !!~
p..HSP~§9~ ~ gg n~ę §tp~HjS ę~ ęr,H
Udg~l~l' g~re~Yhr.e,, ~ł~mpys ., !=?ri!~ł· ~~tfrąrgw
przeCIW O;ftuczyc poazleml1ych, po ozonycn . w
b
c.~ł~i ł,sh, W)'§OlfR§fl fHmj~~j H!~fz~jftc~~ te : e nH! J~~el~ pr~~~ p.~ _ e~~ p..!ę ~~~~~H~ tSi~ P.9?:lR~
mu terenu, położ<?p~~p' ąąc! ~ar~~ęm e:,!?9 ~FJmł~
nem,
. (2) Woj~wóda, a w Warszawie prezydent
rąia~ta, mogą pp~~ólić W porofurniel1itj ż tiNtorialnie właś~hvym dowóqcf' ok,ręgu ~orpusu n~
wzniesienie gara*y i sc;:ą.ionów c pq:eciwlptniczych okreś!otiy~h w tlst. (1), cq n~jwyżęj o ~ m
ponad p!>ziofl'!. ~tacz~jącego ' tereJlu . .,.za~'tr~ę#~
niem ur~ą~zenia nadgaraiem lub schron~rp ?<lelęńca, obsianego tr~wą !lJ],o zakrz.ewi~!!~g~. Na
ob§zaraf::h zakładqłĄl' gÓrniGZfcR powyi~zę uprfwnienia służą prezesowi wyż~;l~go ur~ędu górnicze~o. działającemu w pOJ;.o~uDiielliu z t~rYto",
rią.lnie właściwYQ'I.. :dp-wódcą okręgu korpusu.
/
~łr. 513
(~)
Bny budowie
garaży lliizięninych
na
działkach, na któ.rych nie s.ą przek~oczone prj)~
c~Illowe nor~y za!>udowama, okresIone w. § 20
ust. (1); zezwala się na przekr.oczenie pr()~eIJ~
tu
kąści c~ najwyżej o ? m -:-: za zgodą właściw~j
władzy budowlanej j
2)w ifłrz~,pądka.ch, gdy GQ ąajJijnięj 50% dłu
goś~i frontu bloku, prżylegającegQ do odcinka
ulicy; ijollli~d.zv I}ajhHższymi 4licami ppprze~illlY
mi, jest zabudowane budynkami nie !=zyąiący.mi
zadość przepisom ust. (1) lub (2) ~ za zgodą
ni Il:\0gą być wznoszone tylko garaże parterowe wojewody, a W Wąrl;liilWi~ p).7e?iy.q~nta miasta, '
o wy!io~()sci 20 p!ljwyżej 3,5 m: ~ ty.ch przy- działającychow porozumieniu z terytorialnie wła
pądkadi gara~!,: mogą !>yć WZIlleSlOne poza tyJ- ~~j\vyW dP.WR~8ą, ą~ręg» kpfPij,§l!j
nymi i wewnętrznymi liniam,i zabllpowania.
.
4) W przypad~ąFh \Vzną~~~ni~ J.w4yn~Aw
(4) Poza powierzchnią, obliczpną według wj~żą~cp ::--: Zil :lgpqą Miniątra ~praw W~~
zasad ust. (3), zabronione jest wznoszenie na wn~tr~Jly(:4, cl?iiałiłją~ego W porp2;p'mieq~p. z Mid~iałkac·h garaży zaró~o stałych jik i tYIIlcza- ni$tr~m ~p~ąw Woj!!~9Wy'!=h.
.sowyc~ łub przenośnych.
'
.. ~. 2~: (1) 4P-Qriiąią. si~ Wzno~z~nią. V{ PQqw6.
j ~l. (1) iW razie, gdy !izcz~gó.łgwy z(!..t\fi~r rZ~PH
dzony albo prawomocny plan :?;ąRPA1:HVf1Qją,
1) bU~}1llfpV{ je.dnQtra~towyc;PI j~Hnp$troą,
przed wejściem w życie · roz.porządzenia niniej- llłę pś~i~tl9nY~4 grąz
,
sZli!g?- Ilie llstalił npr~, Qkr~~ląją?y~h o~n~ąJoś~!
?) PJlgrnk~w, Q~?iPP~reHniQ PfzYJ~gąjąHch
P.O,Jll~ęPZY .blldyn4app lM ppdWQf Z t1,. ~p.~~głfłąj;! qą tylqycq 14~ p,ąc;ny~4 gr~Qip ~i~t~k h1Jdo~
pQ.Riiędz~ nQwp~znosumY.lIl h?4~n~lell!i' '. p.r~~= . 'YJflPYcP, jg.§U pl!łl! z;aQJląmy~pJp. me PHe.wiąJ1'"
znaczonym na pobyt llldz!, a Jal:qlIłl{Q . w~e~Jn~ j~ !IlPżliwq~~i w~ąpl>~lmjiJ.- tą.~ifh p~dyąlfpw.
nym nie może być mn.iejsza ni.?: 10 m i pqwinIlą
(?~ Pq:~pisq}V m~t, (1) ni~ stąsJlje ·~i~ dą P1;l"'
co naiwniej równać się
.
qy'n~P'V · go~p,pMr~zycp', j~4: gą~ą*e, o wysQ1f.,o 1) wysokości wyż~zeg~ z .przeciwl~głych ~si A~e pr~~Jir~!=~ając~ j ;3,~ tp orą.~ ąp bijąyą~ów
budynków, . jeżeli" żaden ż nich nie j'rst wyższy tyąlp'zą~owy~b, Qkreśląnych, w ~rt. 1~5.
niż 1ą m i llie posia!fa więfej niż ~ ~<?'Ildy~nacje,
§ 24. (1) W przypadkach, gdy ' stosownie
2) pi~~h~ ~~wartYm ~yspkości wyższego
lmHynłH!, . ię*ęH ~y~o~ość chpcia*by ~~flnego ą,fł PH~flf§qWqhoWi~zui~~ycp łryf11.agąqe jest
~ p.r?,:ę~h.v lę~łyp.h 1?pdrnJ{ó\y "YYn~si ~~cej ni~ ąf?;ilqząp~~ PfiUP' l?rąrqy W npwqwznp~?ql}YFh
1p, rn ~lbą ~4dY~W4 POS!ąą~ co nalIIl~le~ 5 kon- 1? u 9y n b:ę.CP g :l Jąp Wi l1 ce j łffłnpygpą.~ją.pp., ~tfl
Wiflńych W ~l?f:>§pp'zw~r~v, PRWiP,ą.y ł>Y~ zą.0Bą~
dygn~~H·
.'
.
- (2)' Odległość nowowznoszonych budynk@w, trzone w łatwo przewiewne zamknięc~..~" Sf~fo
pr~~HHH;:?9nY~h mt pplwt 11lą?ii, 9c! gr~qjc A~iał- lfp§f ty~ą lłfiłffi powinną wrnosi~ cp, naiJIląi~i 1/6
t
4ł p9 w jpną Wynp~ip.' ~Q llajm}łiej po~ów~ .oął~g~o~ dł»;~p:§~i p.~jąłt}ższ.e~R fn>ll {.J QHdVI}~H, ~ ~y:s,Q-'
~g§~
---'
cq
nąJmnleJ
3,f1~.
Przy M~k§~ęJ rgz~
ści ; określop~j w Jl!it.
Ję?~h pr~~pl~y QPPpj~tp.~ci brąfll.y dOPH§~~~ą si,ęz~tm;qw~i~ zea
o
'YiflzHią~~ nł! Wymiigąją ząćp w t1ią wi~k!i?ych
społu słupów; pod'trzymu;ił:f:=YPQ. ~trop, ną.~ Pfp.ąpłęgłp~ci. , Ah:~głQ~q' ta mą?E:: !>.y~ ~~nf~i§~PJ1ą mą· W budynkach o dłuższym froncie może być
V:( r~zię,gfly jest prą\Vm~ z{lp~wpione n~ez~l?J.!
lH;~,ą~~me. J<.H~,ą prąm p pgólnej ~2ien}koś.fi, wy(hnv"nj~
ś:l~iedni~j p'2;~ał~i
~' , 9 t~k~~j
. .
~ ''' . , '1'1 , , ! - .
.
l ł pglęgł9~c!,
h d . ł nR~~!!~ej ,c p nlljmąi~j l/R ąJug9ąp~ frąptu. Oprpcz
ż~ PRrnł~4~y lł»qyn~~ffił pa tm:y,ę~ , y~ _ ~Htkacu zośtanie zachowana odległośc;WYP.lą.~~n~ . 2;ąm!mi~ć pr~~W!~lVI1Y~P., ł>rąJIlY mRg~ pq~iądąl5
94 s~HłnY \'{ewq~tr?Qęj p.oą,ą.t4pw~ z9-m~N~cią
stosownie do przepisu ust. (1).
p~łńe.
zabudowania, dozwolonego . na pO<łstawu~
tE~~oż ~ 20 u~~. (l) o f 0% powier~chrii ~z~ałki.
Na powi~kszoIlej w spo~6b powyższy powIerzch-
p},
mj (?) llię stP~!lj~ się
I
,
.
mni~ ~~g~J.!j~ą~ę w Pf?y"
w pr~:ypąą~ilgh, gdy j~,ąęn ,~ pr?e~hv!eg~ysh bą~ p.ą,Jk§FP, ggy pIp#: Qllą~w!~IlY pj!'l i~!!t t.p~~ mp(~) rr~ełłisQW H~ł~
dynłH~W ję§t ł:?!lpVtl.k ie !l1 pąrterg:wymą ' WY§9~9~
~~i;·. nię Pf2;~ł<:r~p:Z~j6S:~k' ,3 ,5 m, Jlie pr~~~Ha<;~p,
qYJll pą PQPVł h~.ązi,· j~ . !lP~ gąrę.~eąt, ja~ rqwlł~et W przYPiicll}ącb, gąy ż~dł!!': ~Pf~~c;jwJ~g~yąh
ściątl hltc}ynł<:f:l w s~~ięąniąh bad~ ~Gi~ną bliąVR
lUl,~n.iłjd»jg~a się W B9Rli~H grąp.icy ~!ął~!r njEJ
posiada Q~iefl,ą.lh~ tę~, g.qV !;hqcl.~i g ~cjąąy!
przylegające do przerw w zabudowaniu, okresJaav~h W § 14y§t,(~l. Pfj§lmj§f ~§t, (1) j (~) nie
d~ty~zą, rpwni.~i 1:m·ą.yn~i!w za~łą~ąw ł?gę~y
słpwypp, uię bęąąpv~h hqdYJlk~m!, pr~ę1iP-f+§~Q
ll'ymi da uiytkll pijbUp'~nęg9, ąUm gfl,rą~~mi.
(?) Pgepf~H J!st·
ż~ gyF. PRHPo-Wąny !łpr~~*mę W ąpqSQ .. ~Wp.Fły
więcej niż z 2 stron lub gq'Y i§tJlj~ją lup 1łląi1l Pv~
pozostawione w nim dwie albo więcej p'r zerw
W ~ą.Qągg:wąniq, #,!l*ąą. ~ $1ięrq~p~~i go n&jmniej
q pl, ą tP€>~~łp ~zią!k<J. ł!j~ je!'t pto~~oną ~e
W~~YIl*ic;h. stroq P.tfp-y~ką.Jfli~
.
(4) W PfZYRiHłk~s>Jt n~łHgt,tj1'l~y§h pą
qw~glęqnieJlie włilr~~iWfl wł~Jk;~ 1P.~~ę ~e~wolić
nąQdst~pstwa pp pr;l;l'!~isy, ;z;ilw~M~~p W qst. Ul.
O~rg~zenial
(4) Odstępstwapd przępisGw usLU)i :(2) są
dopuszczalne
'
.
.
1) .w przypa~U~ach, &~y dlfl WYfÓW11ąl1ią wy~
spkośc! quą.y:ąkow, połozonyc4 pr:lY uhcy, ko-
nieczne jest przekroczenie dopuszczalnej wyso-'
łek
§ 25. (1) Nowawznoszpne ogrodzenia Cłzia~
i nieruchqmóści, zarówno od ulic i placów
publicznych, jak i od strony działek i nieruchomo~ci przyległych, powinny być łatwQ pq;e=
wiewne, z wyjątkiem czasowych ' ogródzęń
\
Poz: 278 - - - - - - - . . . : . . . - - Dziennik U,s taw Nr 32
Str. 51-1
wykonY'wa.ne jako szkieletowe:: żelazne . (stalowe) obetonowane lub obłożone cegłą na zaprawie cementowej, albo żelazobetonowe. Wyuwzględnienie, właściwa władza może pozwolić
~onywanie. konstrukcji tych. budynków z cegły'
"
' .' ,
na ' zastosowanie ogrodzenia, nie 'czyniącego · za- Jest zabronIone.
dość wymaganiom ust. (1). ,
',
.•
, {2) Minister Spraw Wewnętrznych wpotozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych moŻe ze2:walać na określony przeciąg czasu na
Konstrukcje budynków.
wznoszenie , niektórych kategorii budynków
'. . § 26. (1) Fundamenty konstrukcji nośnycn bez zachowania przepisu ust. (1). Zezwolenia te
s~lan zewnętrznych budynków o 4 kondygria- , mogą dotyczyć całego obszaru Państwa bądź
qach i wyższych i w ogóle budynków o wysoko- poszczególnych miejscowości.
ści, przekraczającej 16 m, powinny być założo
" § 31.: ,'lWI budynka-ch,nie podpadający~h
ne na głębokości co najmniej 2,5 m poniżej popod przepisy ' § 30, posiadających trzy lub wię
ziomu chodnika, bądź otaczającego terenu.
(2) W przypadkach, gdy ze względu na lo- cej kondygnacji, przybudowie ścian zewnę
kalne warunki jest niemożliwe założenie funda- trznych z cegły powinna być stosowana zapramentów do głębokości, podanej w ust. (1), wo- wa półcementowa.
jewoda, a w Warszawie prezydent niiasta, mogą pozwolić w porozumieniu z właściwym tery,§ 32. ' (1) W budynkach, .nie podpadających
torialnie dowódcą okręgu korpusu na mniejsze pod przepisy § 30, posiadających trzy lub wię
zagłębienie fundamentów, określonych w tym- , cej kondygnacji, wszY!1 tki e stropy, powinny być
że ust. (1), z równoczesnym określeniem sposo- ' połączone ze ścianami za pomocą wieńców bebu ich wykonania. Gdy chodzi o budynki, okre- tonowych , lub żelazobetonowy.ch.
ślone wart. 348, powyższe uprawnienia służą
, (2) Przy stosowaniu stropów o dźwigarach
prezesowi wyższego .urzędu górniczego, dzia- żelaznych, dźwigary należy zamocować w wień
łającemu w porozumieniu z terytorialnie wła- cach betonowych lub żelazobetonowych.
ściwym dowódcą okręgu korpusu.
'
§ 33. (1). Stropy i sklepienia w budynkach,
§ 27. (1) Zabrania się częściowego podpi- przeznaczoąych do użytku publicznego, oraZ
Wniczania budynków o trzech i większej ilości w budynkach mieszkalnych, z wyjątkiem ~u
kondygnacji oraz budynków wyższych niż ,12 m dynków, określonych w § 29 ust. (2), powinny
bez zachowania warunku, określonego ' niżej być wyKonane z kamienia naturalnego, betonu,
w ust. (2). '
cegły i tym podobnych materiałów ogniotrwa(2) W razie częściowego podpiwnic?:enia łych.
"
,
budynku, określonego w ust. (1), część podpi(2) Wytrzymałość stropu nad ostatnią konwniczona powinna posiadać konstrukcję, nie- dygnacją ~~winna być obliczona na obciążenie
zależną od konstrukcji części budynku niepod- użytkowe' co najmniej 200 kg na 1 m2 •
piwniczonej (dylatacja).
. § 34 .'~" Wszelkie schody wewnętrzne w budynkachmieszKalnych o 3 kondygnacjach i wyż§ 28. W przypadkach wznoszenia budynku szych powinny być wykonane jako schody
przy granicy działki z wykorz)'staniem wspól- ogniotrwałe w znaczeniu art. 214 i powinny łą
nego muru ogniochronnego, istniejącego pr2:Y czyć się z ,piwnicami, mieszczącymi schron przejej granicy, konstrukcja wznoszonego budynku ciwlotniczy.
powinna być niezależna o.d wspomnianego mu§ 35. Konstrukcje dachów ,w budynkach,
ru ogniochronnego, jeżeli głębokość fundamentów nowowznoszonego budynku , różni się od przeznaczonych do użytku publicznego, i w budynkach~ lIlieszkalnych, z wyjątkiem budyngłębokości fundamentów budynku sąsiedniego,
ków,
okr~lonych w § 29 ust. (2), pow~nny być
przyległego do granicy.
wykonane. z żelazobetonu o grubości płyty . co
§ 29. (1) ,W ykonywanie ścian zewnętrznych najmniej J:ł ~m albo z żelaza, przykrytego pły
i nośnych, filarów nośnych i konstrukcji da- tami . zmateriału niezapalnego o wytrzymałości
chów z drzewa jest zabronione, z wyjątkiem naprzebj9ie, odpowiadającej wytrzymałości
płyty żela,zobetonowej o grubości 8 cm. '
przypadków, określonych niżej w ust. (2) .
(2) Konstrukcje, wymienione V{ ust. (1),
§ 36. Zabrania się: 1) urządzania mieszkań
mo~ą być wykonywane z drzewa: 1) w budynkach wolnostojących i bliźniaczych o kubatu-. w poddaszach w budynkach o dwóch kondyrze nie przewyższającej 1000 m3 , 2) w budyn- gnacjach i wyższych, 2) budowy wykuszy, wy- ,
kach parterowych oraz 3) w budynkach ' tym- kra czających poza linię zabudowania oraz 3)
budowy gzymsów wysuniętych przed lice buczasowych, określonych wart. 195.
dynku więcej niż o 0,5 m.
'
§ 30. ' (1) Konstrukcje budynków o 5 kon§ 37. Dzielenie poddasz (strychów) na czę
dygnacjach i wyższych i w ogóle budynków o
wysokości, przekraczającei 16 m. powinny być ści poza podziałem murami ogniochronnymi,
z drzewa. Podmurowanie ogrodzeń nie może być
wyższe niż 1 m.
.
(2) W przypadkach" , ' zasługujących na
.
,
Str. 515
Dziennik Ustaw Nr 32 - - - - - - - - - - Poz. 278
jest dozwolone tylko za pomocą przepierzeń
przewiewnych z materiału niezapalnego, jak np.
z' siatki metalowej.
§ 38. Przy nachyleniu dachu poniżej ' 30°
od poziomu, wysokość strychu użytkowego powinna wynosić co najmniej 0,60 m w na:jniższym
miejscu.
(7) W razie. gdy osiedle posiada wodocią~
i kanalizację gminną, schron powinien być zaopatrzony w normalną instalację wodociągową
i posiadać ustęp spłukiwany wodą, a w razie,
gdy osiedle nie posiada wodociaQu i kanalizacji
gminnej, w schronie powinien być urządzony
zbiornik na wodę i ustęp nie spłukiwany, szczelnie zamykany.
Schrony przechvlotnicze. ,
Przepisy przejściowe i końcowe.
§ 39. Budynki mieszkalne nowowznoszone o kubaturze, przewyższającej 2500 m3 powinny ·.·posiadać schrony przeciwlotnicze, prze·
znaczone dla osób; zamiesikującychdany budynek
§ 41. Przepisów rozporządzenia niniejszego nie stosuje ' się: '
. 1) ,do budynków, wznoszonych na podstawie pozwoleń; udzielonych przed wej'ściem jego
w życie,
2) do . budynków, wznoszonych na podstawie po~woleń . udzielonych po wejściu w życie
rozporządzenia niniejszego w przypadkach, ~dy
prośba o ,pozwolenie na budowę zgłoszona została przed jego ogłoszeniem, a ponadto budowa
została rozpoczęta w okresie co najwyżei iednego miesiąca od· daty uzyskania pozwolenia
na budowę,
3) do budynków kolejowych, określonych
'wart. 329 ust. (2),
.
§ 40.(1) Schrony określone w § 39, powinny być urządzane w piwnicach pod budynkiem
lubcałkowitie bądź częściowo poza budynkiem
i powinny posiadać stropy, obliczone na utytkowe obciążenie, wyrażone w kilogramach na
1 m 2 , równające się iloczynowi 500 i liczby,
oznaczającej ilość kondygnacji, znajduiących się
nad schronem. Obciążenie . to nie może być
mniejsze. niż 1.500 kg na 1 m 2 i może nie prże
wyższać 2.500 kg na 1 m 2 • W każdym wypadku
gru1;>ość płyty żelbetowej stropu nie może być
mniejsza od 30 cm przy· wytrzymałości walcowej
' betonu wynoszącej po 28 dniach co najmniej
220 kg :na 1 cm2 • Zbrojenie ' płyty powinno być
krzyżo~e o oczkach nie większych ' niż 10 ' cm
przy ilości zbrojenia co naj,mniej 100 kg na 1 m 3•
(2) Schron powinien' posiadać dwa wejścia
2: przedsionkami, o powierzchni co najwniej 4 m 2 c;Ua każdego przedsionka. Dojścia do schronu
powinny być zabezpieczone st~opam~ w tensarr.
sposób jak i schron. Jedno z wejść,', mające słu
żyć rów{lo<:ześnie, jako wyjście zapasowe; po,winno prowadzić, gdy jest to możliwe, : poza
obr~b terenu, narażonego na ewentualne zasypanie gruzem ,w przypadku zawalenia się budynku.
._
. -
§ 42. Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych
mOże zwolnić poszczególne miejscowości od
obowiązku stosowania przepisów rozporządze
IIia niniejszego. Zwolnienia mogą być udzielone
na określony przeciąg czasu i mogą być cofnięte.
§ 43. Wykonanie rozporządzenia niniej~
szego porucza się Ministrowi Spraw Wewnętrz
nych i Ministrowi Spraw Wojskowych oraz innym ministrom, st.osownie do ich zakresu działania,
, § 44. Rozporządzenie niniejsze wchodzi
,,,·iycie
1) na óbszarze miast, wydzielonych z [po- '. (3) WysokoŚć schronu powinna wynosiĆ w wiatowych związków samorządowych, a gdy
chodzi o przepis, za warty w § 17 ust. (1), rówswietle co najmniej 2,20 m.
,
nież i na obszarach, określonych w tymże § 17.
(4) Powierzchnia schronu, · z · wvłączeniem , ust. (2) - z dniem 15 maja 1938 r.,
przedsionków ' i urządzen pomocnit::zych, -po2) w innych miejscowościach - z dniem'
winna być obliczona w stosunku 1 m 2 na osotę, ogłoszenia przez Ministra Spraw Wewnętrz
3
,1' pojemnbŚć wstosunkit 3 m powietrza na oso- nych, dzia.łającego vi porozumieniu z Ministrami
hę. ' Przy ' obliczaniu powierzchni i , pojemności
Spraw Wojskowych i Skarbu, wykazów tych
schronu przyjmuje się 4 osoby na każde Samoistne mieszkanie, a dla lokali.' mieszczacvch ho- miejscowości we właściwych "Dziennikach Wotele, pensjonaty, pokoje umeblowane 'itp. 600/. jewó#kich",
ilości osób, na ja,ką lokale te są obliczone.
P~ezes Rady ,MiriistrÓw i
" (5) W . r,azie, gdy warunki, pkreślone w
MihisterSpraw' Wewnętrznych
ust. (4), 'nie mo~ą być zachowane, schron powiSławoj Składkowski
1).ien być . zaopatrzony ' w sztuczną yJentylację.
(6) Schron powinien . hyć gazoszczelny.
Minister Spraw Wojskowych: Kasp.rzy,cki
Str. 509
Dziennik Ustaw Nr 32 - - - - - - - - Poz. 277 i 278
nie mają odpowiednika w szkołach wyższych
akademickich, ustala Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.
Art. 4. Kwalifikacje zawodowe nauczycielskie do nauczania przedmiotów pomocniczych
posiada osoba, która
1) uzyskała dyplom odpowiedniej szkoły
wyższej akademickiej lub świadectwo,
uznane przez Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za równoważne do celów k\)'alifikacyjnychj
2) odbyła co najmniej dwuletnią praktykę
pedagogiczną·
Minister Wyznań Religijnych i
Oświecenia Publicznego ustala, jakie przedmioty nałczania w poszczególnych szkołach należą do przedmiotów zawodowych oraz pomocniczy,ch.
Art. 5.
cJ
dwuletnią praktykę zawodową nienauczycielską;
odbyła co najmniej dwuletnią szkolną
praktykę instruktorską.
Art. 7. (1) Minister Wyznań Religijnych i
Publicznego ustala, które szkoły
uważa się za odpowiednie w rozumieniu art. 3
pkt 1), art. 4 pkt 1) i art. 6 pkt 1) lit. a) i pkt 2)
lit. a).
(2) Minister Wyznań Religijnych i Oświe
cenia Publicznego jest powołany również do
uznawania praktyki zawodowej nienauczycielskiej za odpowiednią w rozumieniu art. 3 pkt 2)
i art. 6 pkt 1) lit. b) oraz pkt 2) lit. b).
Oświecenia
.
Art. 8. (1) Minister Wyznań Religijnych ł
Oświecenia Publicznego może przyznać kwalifikacje zawodowe , nauczycielskie lub instruktorskie osobom, nie posiadającym warunków,
przewidzianych ustawą niniejszą, jeżeli wyróż
niają się one odpowiednią praktyką zawodową
lub nauczycielską.
(2) Minister Wyznań Religijnych i Oświece
nia ,P ublicznego może czasowo zezwolić na
nauczanie osobie, nie posiadającej przepisanych
kwalifikacyj.
, Art. 6. Kwalifikacje zawodowe instruktorskie do praktycznego nauczania zawodu posiada
1) osoba, która
a) uzyskała świadectwo ukończenia odpowiedniej szkoły zawodowej stopnia co.
najmniej gimnazjalnego lub innej szkoArt. 9. Posiadanie bądź przyznanie kwaliły, uznanej przez Ministra Wyznań Refikacyj zawodowych nauczycielskich (instrukligijnych i Oświecenia Publicznego za torskich) stwierdza Minister \Vyznań Religijrównoważną do
celów ' kwalifikacyj- nych i Oświecenia Publicznego przez wydanie
nych;
,dyplomu, w którym będą wskazane przedmiob) odbyła po uzyskaniu świadectwa odpo- ty, objęte kwalifikacją.
wiednią co najmniej czteroletnią praktykę zawodową nienauczycielskąj
Art. 10. ,W ykonanie ustawy niniejsz.ej po- \
rucza
się Ministrowi Wyznań Religijnych i \
c) odbyła co najmniej dwuletnią ' szkolną
Oświecenia Publicznego.
praktykę instruktorską;
2) osoba, która
a) uzyskała świadectwo ukończenia odpowiedniej szkoły mistrzów lub innej szkoły, uznanej przez Ministra , Wyznań Religijnych i Ośw:iecenia Publicznego za
równoważną do celów kwalifikacyjnych,
albo posiada tytuł mistrza;
b) odbyła po uzyskaniu świadectwa lub tytułu mistrza odpowiednią co najmniej
Art. 11. Ustawa niniejsza wchodzi w życie
z dniem ogłoszenia.
Prezydent Rzeczypospolitej: 1. Mościcki
Prezes Rady Ministrów: Sławoj Skł~dkowski
Minister Wyznań Religijnych i
Oświecenia Publicznego
lW. Swięłoslawskf
278
ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRó~
z 'd nia 29 kwietnia 1938 r.
o przygotGwaniu w czasie pGkGju GbrGny Iprzeciwlotnic:zej i przeciwgazGwej w dziedzinacli
regulacji i zabudGwania Gsiedli Graz budownictwa publicznego. i prywatnego..
Na podstawie art. 5 pkt 3, 4, 5 i 6 ustawy
z chlia 15 marca 1934 r. o o.bronie przeciwlotniczej i przeciwga~owej (Dz. U. R. P. Nr 80,
poz. 742) zarządza się co następuje
Przepis wstępny. ,