Rozporządzenie Ministrów Komunikacji i Spraw Wojskowych z dnia 8 września 1937 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych o lotnictwie szybowcowym (szybownictwie).

§ 1. Przez lotnictwo szybowcowe (szybownictwo) rozumie się uprawianie wszelkiego rOdzaju żeglugi powietrznej na szybowcach.

§ 2. Szybowiec je,s t to statek powietrzny

cięższy od powietrza, nie pos, iadający zespo-lu

!lapędowego, lecz utrzymujący się w powietrzu

na skutek siły aerodynamicznej, działającej na

jego płaty nośne umo-c owane nieruchomo podczas lotu. Do szybowców zalicza się również

szybowce z silnikami (szybowce silnikowe),

zbudowane w ten sposób, żeby mogły wy:konywać ląty żaglowe z zatrzymanym silnikiem,

tak jak normalny szybowiec.

n. SPRZĘT SZYBOWCOWY.

§ 3. Do sprzętu szybowcowe2o,

6ię przepisy rozporządzeń

stosuje

a) Ministra Spraw ,W ojskowych z dnia 7

marca 1933 r. o wyznaczeniu lotnisk i

ierenów specjalnych w celu przeprowadzania prób w locie oraz określeniu warunków tych prób (Dz. U. R. P. Nr 26,

poz. 221),

b) Ministra Komunikacji z dnia 5 kwietnia

1932 r. o rejestrze państwowym statków powietrznych, o sposabie ich rejestrac,ji, o badaniu zdolno-ści do lolu oraz

o trybie wydawania dokumentów i ksiąg

tych statków, o systemie

znaczenia statków powietrznych i umieszczania znaków na nich oraz o zakła­

daniu i prowadzeniu Iksiąg pokłado­

wych (Dz. U. R. P. Nr 69, poz. 635) - ze

zmianami i uzupełnieniami, ustalonymi

w rozporza"ldzeniu niniejszym.

i 4. Pisemne zgłoszema w sprawie rejestracji szybowca oraz wszelkich zmian danych,

podlegających rejestracii należy przesyłać do

MinisŁer!>Łwa

Komunikacji za pośrednictwem

instytucji nadzoru techniczn?go statków powietrznych, wskazanej przez to Ministerstwo-.

pokładowych

§ 5. (1) Na dowód wpisania szybowca do ,

rejestru Ministerstwo Komunikacji wydaje wła­

ścicielowi szybowca ksiąjżkę szybowcową.

(2) Książka szybowcowa jest dokumentem

urzędowym, stanowiącym równocześnie Ikartę

rejestracyjną, świadectwo sprawności technicznej oraz książkę pokładową szybowca.

(3) Książkę szybowcową prowadzi się według ustalonego wzoru książki statku powie-

trznego, z uwzględnieniem zmian, wynikających

z odmiennych właściwości techniczno - aerodynamicznych szybowców.

§ 6. (1) Jeżeli w związku z lotem na szybowcu nastąpił wY!Padek, który spowodował

uszkodzenie szybowca z powodu wady konstrukcji Lub przygotowania techniczne,g o albo

śmierć lwb ciężkie uszkodzenie ciała członka

:(ów) załogi lub innych osób, przewożonych na

szybowcu pilot szybowca lub w wypadku, gdy

pilot szybowca nie jest w stanie tego uczynić,

osoba pod której nadzorem są wykonywane loty szybowcowe albo wreszcie miejs-cowe organa władz ,bez.pieczeństwa pUibliczne20 powinny

Poz, 547------------------- Dziennik U.taw Nr 75

natychmiast i 'bezpośrednio zawiadomić o wypadku telefonicznie lub telegraficznie najbliższą

placówkę instytucji nadzoru technicznego (§ 4).

(12) W tym celu w książce szybowcowej

szybowca powinny być wskazane adresy: zwykły, telefoniczny i telegraficzny centrali oraz

placówek miejscowych instytucyj nadzoru te.c hnicznego.

(3) Zawiadomienie powinno zawierać następujące dane

"

a) znaki przynależności państwo,wej i, rejestracyjne szybowca,

h) ,stan załogi,

c} dokładne oznaczenie miejsca wy,padku

z podaniem województwa, powiatu,

gminy, najbliższej stacji kolejowej i odległości od t eli stacji.

(4) Instytucja nadzoru technicznego jest

obowiązana otrzymane zawiadomienie o wypadkach szybowców podawać Ministerstwu Komuni:kacji do wiadomości natychmiast i bezpośrednio telefonicznie lub telegraficznie.

(5) ,W ypadki szybowców nie powodujące

uszkodzenia szybowca z powodu wady konstrukcji luh przygotowania technicznego, ani

śmierci lub ciężkiego uszkodzenia ciała os6b,

bada instytucja nadzoru technicznego przy normalnych oględzinach szybowców.

(6) Posiadacz·e szybowców są obowią.zani

prowadzić ewidencję wszystkich wypadków,

przy ,k tórych nastąpiło uszkodzenie szybowców

i przedstawiać ją przedstawicielom instytucji

nadzoru technicznego przy każdych oględzi­

nach szybowców.

§ 7. Każdy szybowiec, wpisany do rejestru

państwowego powinien być oznaczony grupą

znaków, składających się z liter SP, oznaczają­

cych polską przynależność państwową, oraz

znaku rejestracyjnego, którym jest liczba kolejne,go wpisu do rejestru szybowców.

§ 8. Na szybowcach bezkadłubowych naIdy umieszczać

a) zna;ki przynależno,ści państwo,wej i rejestracji - po obu stronach steru kierunkowego,

h) napis wskazujący całkowity cię:!ar szybowca - po lewej- stronie statecznika

pionowego.

ID.

ZAŁOGA SZYBOWCóW.

§ 9. Do załogi szybowców słosuje się

a) przepisy §§ 1 - 3, 11 - 13, 16, 18, 21":23, 27 - 29, 38 oraz §§ 42, 43 i 44 ust. 1

rOlZporządzenia Ministra Komunikacji

z dnia 8 lutego 1929 r. o sposcihie badania i wymaganych warunka.c:h stanu

zdrowia · kandydatów na czlonkó w załogi oraz członków załogi statków powietrznych, o zakresie e·gzaminów teoretycznych i ,p raktycroych, . o składzie

komisji egzaminacyjnej i zakresie·

uprawnień, wypłyv... ających ze świadec­

twa uzdo,l nienia i upoważnienia {licen-

Str. 1374

cji) oraz o warunkach udzielania tudzie!

cofnięcia i terminach ważności upoważ~

nień

(licencyj) (Dz. U. R. P. Nr 35,

poz. 323).

b) prze,p isy §§ 1 -

4, 6 - 8, 10, 11 i 14

Ministra Komunikacji

z dnia 26 listopada 1928 r. o skła­

dzie załogi statku powietrznego, o zakresie obowiązków służbowych czł.on­

ków załogi oraz o rejestrze pilotów (Dz

U. R. P. z 1929 r. Nr 1, poz. 6).

Ze zmianami i uzupełnieniami, ustalonymi w

rozporządzeniu niniejs'Zym.

rozporządzenia

§ 10. (1) Piło,tem szybowca może zostać

osoba, która po ukończeniu szkolenia szybow.

cowego i po złożeniu, z' wynikiem dodatnim,

przepisanych egzaminów teoretycznych i prak.·

tycznych, otrzyma świadectwo przewidziane w

§ 13.

(2) Szkolenie w pilotaZu szybowcowym

może być dokonywane jedynie za pozwoleniem

Ministerstwa Komunikacji i na warunkach oraz

według programów p.rzez nie ustalonych lub

zatwierdzonych.

(3) Zakres egzaminów teoretycznych i praktycznych, wymaganych do otrzymania świa~

dectwa pilota szybowcoweg·o, powinien być

wskazany w programach s~kolenia.

(4) Na dowód zło·żenia egzaminu wydaje

się świadectwo według wzoru przystosowanego

do wzoru Nr 4 w rO'Ziporządzeniu, wymienionym

w§ 9 lit. a).

§ 11. (1) Do szkolenia szybowcowego moga. być przyjmowani obywatele polscy w wieku

co najmniej ukończonych 16 lat, przy czym niepowinni przedstawić pisemne pozwolenie ojca lub opiekuna.

(2) Warunek posiadania obywatelstwa polskiego może nie być stosowany jedynie za pozwoleniem Ministra Komunikacji, udzielanym

w porozumieniu z Ministrem Spraw ~e'wnętrz­

nych.

pełnoletni

• 12. (1) Osoby, zamierzające szkolić się

w pilotażu szybowcowym, powinny przed przystąpieniem do tego sZlkolenia poddać się badaniu lekarskiemu, w celu oceny ich ,roolnośd fizycznej i psychiczne!j.

(2) Jeżeli kandydaci illa pilotów szybowcowych nie zamierzają po ukończeniu podstawowego wyszkolenia szybowcowego szkolić się na

pilotów samolotowych albo też na instruktorów

szybowcowych, podlegają badaniom lekarskim

w poradniach lekarskich lub u lekarzy, wskazanych przez Ministerstwo Komunikacji. Warunki i sposób przeprowadzenia tych badań

ustala Instytut Badań Lekarskich Lotnictwa.

(3) Kandydaci na pilotów szybowcowych,

którzy zamie.rzają oprócz podstawowego wyszkolenia otrzymać dalsze wyszkolenie na pilota samolotowego lub na instruktora szybowcowego, podlegają badaniom lotniczo - lekarsk1m,

obowiązującym kandydatów na pilotówsamolotów turystycznych.

•

Str. 1375

Dziennik Ustaw Nr 75 - - - - - - - - - Poz. 547

§ 13. Do kategoryj świadectw, ustalonych

w § 3 rozporządzenia, wymienionego w § 9 lit.

a) dodaje się dwie nowe kategorie świadectw,

a mianowicie

1) świadedwe !pilob szybowcowego,

2) świadectwo instruktora szybowcowego..

§ 14. (1) Swiadectwa pilota szybowcowego

dzielą się na 4 podkat,eg'orie: A, B, C i D.

. (2) Świadectwa ,pileta szybewcowego pedkategerii A i B uprawniają de wykonywania

ślizgowych lotów szybowc,owych pod nadzorem

instruktora szybowcowego. na szybowiskach zarejestr,owanych.

(3) SWiadecŁwa !pileta szybewcowego podkategorii C i D uprawniają do wyko'nywania ża­

glewych letów szybewcowych pod nadz,e rem

instruktora szybowcowego., przy czym odlet

(sta,rt) do tych lotów [pOWinien się odbywać na

szybowiskach zarejestrowanych. Pileci pod'k ategerii C i D przed ukeńczeniem 19 lat mogą

być ograniczeni w wyikenywaniu pewnego redzaiju letów szybowcowych.

§ 15. (1) Swiade,cŁwa ,pileta szybewcewege

mogą być wydawane przez instytucje upeważ­

,p rzez ()soby, posiadaiące świadectwo pilota

samelotu turystycznego lub komunikacyjnego.

(3) De .p rzeszkolenia w dokonywaniu loŁów

na szybowcach silnikowych mogą być dopuszczeni tylko. tacy piloci szybowcowi, którzy

ukończyli z wynikiem pomyślnym pełne wyszkelenie szybowcowe, ustalone w warunkach

i programach szkolenia, o ktorych mowa w § 10

ust. (2). Ograniczenia tego nie stosuje się do

pilotów samolotów.

8 17. Rozróżnia się trzy ,rodzaje świa­

dectw instruktora szybowcowego, zależnie od

uzyskanego. stO!pnia wyszkolenia szybowcowego.

instruktera - Ik ierownika

a) świadectwo.

wyszkolenia ,szybowcewego, uprawniające do !prowadzenia samedzielnego, zatwierdzonej przez Ministerstwo Komunikacji szkoły szybowcowej lub de szkolenia grup uczniów w takiej szkole oraz

de samodzielnego szkolenia we wszystkich rodzajach lotów szybowcowychna warunkach ustalonych przez to Ministerstwo.,

b) świadectwo. samoozielnego instruktora

szybowcowego., uprawniające do samodzIelnego szkolenia grupy uczniów w

ł'edzaiach lotów szybowcowych, okre. ślonych w licencji instruktora,

c) świadectwo

pomocnika

instruktora,

uprawniające de prowadzenia szkolenia

grupy uczniów, pod kierunkiem instruktera samodzielnego.

niene przez Ministerstwo Komunikacji lu:b przez

szkoły i ośrodki szybowcewe, u,poważnione

przez wspemniane instytucje, na warunkach zatwierdzonych prze'z Ministerstwo. Komunikacji.

(2) Wzór świadectw ustala Ministerstwo

Kemunikacji.

(3) lWl ,celu uzyskania ~wiad'edwa naleiy

złożyć de instytucji, o której mowa w ust. (1),

podanie z załącznikami wskazanymi w § 38

8 18. (1) Swiadectwa instruktera szybewro?;porządzenia, wymienione,go w § 9 lit. a)

cowege wydaje Ministerstwo Komunikacji weoraz ze świadectwami stwierdzającymi wyke- dług wzorów odpowiednio przystosowanych do

nanie warunków, ustalonych w przepisach mię­ wzorów świadectw piletów samolotów.

dzynarodowych dla uzyskania normalnego. świa­

(2) Pedania e uzyskanie świadectwa indectwa pilota szybewc()wegojednej z podka- struktora szybewcowego na przepisanym formut e,goryj od A do D, wysŁawionymi przez in- lanu należy składać za pośrednictwem insty·

struktor:a, który kandydata wyszkom lub łucji upoważlllionej (§ 15 ust. (1). Do podania

p'rze'z kierownictwo szkoły szybowcowej.

pewinny być dołączene załączniki stwierdzają­

,(4) Załączniki ,przedstawione de uzyskania ce · kwalifika-cje ,de otrzymania świadectwa hiświadectwa podkaŁegerii C powinny być nadto. struktera szybówc,o wego ednośnego stopnią

!pOItwierdzene przez kemisarza szybowcewege . oraz 3 fotografie.

Aeroklubu Rzeczypospolitej Po1.skielj.

§ 19. (1) Wojskowi, 1clÓrzy są uprawnieni

(5) W celu uzyskania świadectwa podJkategorii D, do podania należy dołączyć również przez władze wojskowe do pilotowania szybowbarogramy z wykonanych ,przeletów i warunke- ców, mają ,p rawe de otrzymania odpewiednich'

wege lotu na wysokość oraz protekół komisa- świadectw cywilnych pilota lub instruktora

rza szybewcowege Aeroklubu Rzeczypospelitej szybewcewege.

(2) Instruktorzy szybowcowi wyznaczeni

Polskiej.

,przez władze lotnic'ze wojskowe ma.ją prawo

§ 16. (1) Swiadedwe pilota szybowcowego. szkolenia w zakr'esie swoich .uprawnień równie uprawnia de dokonywania lotów na szy- nież w szkoł'ach i na kursach szybowcowych

bowcach silnikowych bez specjalnego. upoważ­ cywilnych bez potrzeby uzyskiwania świadectw

nienia udzielanego, zgodnie z warunkami usta- cywilnych.

lonymi przez Ministerstwo Komunikacji, o.so- ,

bom, k1óre ukoń,czą z wynikiem pomyślnym

§ 20. (1) Wiżneść świadectw pilota lub inprzeszkolenie w dokonywaniu takich lotów. struktora szybowcowego zależy

Upoważnienie wpisuje się do świadectwa pilota

a) od zachowani'a wymaganych kwalifikaszybowc,owego.

cyj zdrowotnych,

(12) Analogicznym rygorom podlega p,r awe

b) od zachowania nabytej umiejętności w

dokonywania lotów na szybowcach silnikowych

pilotażu szybowcowym.

Poz. 547 ------~,~~~~-_-_-_-_-____

D_z_l

,·e_n_ruk_·__U_s_~_w

____

Nr_7_5______________________S_tr_._l_3_7_6

(2) Piloci oraz instruktorzy szybowcowi

pewinni być cerocznie poddawani przepis'a nym

badaniom lotniczo - lekarskim. W razie ujemnego wyniku tych badań pesiadane świadectwo

traci swą ważność na czas w,skazany worzeczeniu lekarskim lub na zawsze.

(3) Kierownicy szkół i ośrodków szybowcewych mają prawe, w ,r azie petrzeby, zarzą­

dzić w dowolnym ter;minie zbadanie stanu zdrowia pilot'a lub instruktora.

(4) Swiadectwa pilotów i instruktorów szybowcowych przestają być ważne po upływie

dwóch lat niewykonywania lotów. Odnewienie

ważności może nastąpić dopiero po spełnieniu

warunków określonych przez Minister,s two Komunikacji.

§ 21. Obowiązek pO'siadania i prowadzenia

dziennika l.otów nie dotyczy pilotów szybowcowych.

§ 22. (1) Piloci szybOowc.owi .obowiązani są

st.osowaĆ się do zarządzeń kierowników szkół,

szybowi,s k i lotów ,s zybowcowych i wykonywać

1ch zlecenia, wydane' w wykonaniu obowiązu­

jących przepisów lotniczych.

(2) Kierownikami szkół, szybowisk i lotów

szybowcowych mogą być tylko instruktorzy

szybowcowi w zakre,sie, do którego upoważnia­

ją ich pOosiadane świadectwa instruktOora szybowcowegO' (§ 1

(3) Pilot lub instruktor szybowco'w y w czasie dokonywania lotów na szybowcu lub speł­

niania funkcyj instruktorskich, powinien stale

pOosi adać przy sobie świa, dectwo (lieoencję) i okazywać je na każde żądanie władz lotniczych

i władz be~p.ieczeństwa publicznego.

n

§ 23. (1) Do prowadzenia rejestru pilotów

szybowcowych upoważnione są instytucie, o

których mowa w § 15 ust. (1). Rejestr powinien

być prowadzony w sposób zatwierdzony przez

Ministerstwo Komunikacji.

(2) Instytucje wymienione w § 15 ust. (1)

obowiązane są przesyłać co kwartał do Minislers{wa Komunikacji wyka'zy zmian w rejestrze pilotów 'szybowcowych, sporządzone według wzoru zatwierdzonego przez to Ministerstwo.

IV. ' LOTNISKA SZYBOWCOWE (SZYBOWISKA).

§ 24. (1) Przez lotnisko szybowcowe (szybow isko) rozumie się teren, pOosiadający wła­

&ciwo§,ci 'które umożliwiają dokonywanie na

nim lotó'w szyhowcowych w zakresi'e wskazanym w pozwoleniu na użytkowanie szybowiska

i specjalnie do tego celu przysto.sowany.

(2) Do szybowisk stosuje się przepisy §§ 1

- 29, 31 - 38, 44, 45, 47, 48 - 50, 55 - 57,

oraz §§ 63 - 65 rozporzą~zenia Ministra Komunikacji z dnia 15 lutego 1934 r. o podziale

kJtnisk na kategorie oraz o warunkach zakła­

dania, urządzania i korzystania z lotnisk ora.z

urządzeń pomocniczych (Dz;. U. R. P. Nr 18,

poz. 14(2) - ze zmianami i uZUipełnieniami, ustalonymi w rozporządzeniu niniejszym.

§ 25. Szybowiska lądowe, vi zależności od

uksztaHo·wania terenu, dzielą się na szybo.wiska

a) na terenie falistym,

~) na terenie płaskim.

§ 26. Szybowiska lIla terenie falistym w za-

leżności od różnicy poziomów miejsc startu i lą­

dowania, dzielą się na następujące kategorie

a) katego.ria A, do Mórej należą szybowiska, dające mOożność wykonania lotu W

linii proste'j trwającego 30 sekund; stoki wzniesienia, z którego. odbywa się

odlot nie powinny mieć spadku więk­

szego niż 20 procent, różnica zaś wysokości miejscaodlo.tu względem miejsca

łądowania powinna

wynosić najmniej

30 m;

b) kategoria B, do której należą szybowi~

ska, dające możność wykonania lotu w

kszt.ałcie litery S, trwającego najmniej

60 sekund; stoki wzniesienia, z które,g o odbywa się odlot nie powinny na po·

czątkowym odcinku długOości najmniej

50 metrów mieć spadku większego niż

20 procent, różnica zaś wysokości miejsca odlotUl względem miejsca lądowania

powinna wynosić najmniej 60 m;

c) kategoria C, de której należą szybowiska położone nad dolinami o termicznych ,prądach wznoszących, dające możność wykonania lotu żaglowego trwa9ącego najmniej 5 minut;

różnica wysokości wzgórza, z którego .odbywa się

odlot i doliny, nad którą odbywa się lot,

,powinna wynosić najmniej 80 m.

§ 27. (1) Szybowiska na te'renie pła,skim

w zależności od zasf-osowania przyrządu cią­

gnącego oraz charakteru lotu

się na następujące kategorie

szybowca dzielą

a) kategoria A, do której należą S'zybowiska szerokości 150 m,dające moŻno.ść

wykonywania lotów w linii prostej, przy

czym w razie użycia do ciągnienia szybowca . wydźwigarki, długość szybowi,ska powinna wynosić najmniej 200 m,

w razie użycia samocho.du - 450 m;

b) kategoria B, do której należą szybowiska szerokości 200 m dające możność

wykonywania rotów w kształcie litery

S, przy czym w razie użycia do ciągnie­

nia szybowca wydźwigarki, długość

szybowiska powinna wynosić najmniej 400 .m, w ra:zie zaś użycia samo'

chodu - 750 m;

e) kategoria C, do której należą szybowiska, posiada~ące wymiar najmniej 400X

400 m i dające możność wykonywania

lotów ciągnionych szybowca za samolotem; na szybowiskach tych niedozwolOone jest wykonywanie lotów ciągnionych

szkolnych celem uzyskania świadectwa

Dziennik Ustaw Nr 75 - - - - - - - - - - Poz. 547

Str. 1377

pilota szybowcowego, podkategorii C

(§ 14 ust. 3).

(2) Wymiary szybowisk, podane w ust. (1)

lit. a} i b) odnoszą się do szybowisk dwukierunkowych; szybowiska czterokierunkowe powinny mieć kształt krzyża lub litery T albo L

i wymiary szerokości i długO'ści ramion podane

w ust. (1) lit. a) i b). Wymiary te Ministerstwo

Komunikacji może zmniejszyć tylko w stO'sunku

do tych szybowisk, na których przy użyciu samochodu, jakO' przyrządu ciągnącego szybO'wiec,

będzie

zapewnione utrzymanie nawierzchni

szybowiska w stanie równym i gładkim i stałe

koszenie trawy.

§ 28. (1) Zakładanie i użytkowanie szybowis.k odbywa się w sposób ·obowiązul: ący przy

zakładaniu lotnisk samolotowych użytku ściśle

prywatnego.

(2) Do podania należy dołąiczyć

1) wycinek mapy topograficznej z warstwicami w skali l : 100.000 z oznaczeniem na niej kolorem czerwonym poło­

żenia szybowiska, obejmujący drogi, dojazdy i inne komunikacje łączące szybowisko ze zna{clującymi się w pobliżu

większymi skupieniami ludności i wę­

złami kO'ffitmikacyj:nymi;

2) szczegółowy plan terenu szybowcowego

z najbliższym

oteczeniem w skali

1 : 25.000 (lub większej, np. 1 : 12.500,

1 : 10.000) z warstwicami; na planie

,t ym należy nanieść względnie oznaczyć

a) wszelkie przeszkody

naturalne i

sztuczne, np. lasy, drzewa, krzewy,

rowy, budynki, wieże, kominy, anteny, napowietrzne przewody telekomunikacyjne i przewody prądów silnych z podaniem wysokości przeszkód, długości i szerokości wąwo­

zów itp.;

b) stanowiska a:p aratu fotograficznego

,p rzy dokonywaniu zdjęć terenu i kierunku zdjęć (kółko ze strzałką koloru niebieskiego, oznaczone numerem);

c) mi'e jsca i kierunki .odlotów (linia

prosta ze strzałką koloru czerwonego, oznaczona numerem) oraz miejsca lądowania, otoczone czerwoną

linią kropkowaną;

3) przekroje terenu wzdłuż wszystkich

projektowanych kierunków odlotu od

miejsca odlotu do miejsca lądowania, w

skali długości 1 : 5000 (1 cm odpowiada

50 m) i skali wysokości 1: 500 (1 cm

.odpowiada 5 m); przekroje powinny być

,wykreślone na podstawie planu wymienionego w pkt 2 i zgodnie z tym planem

oznaczone, nadto zaś powinny zawierać wymiary długości,

rzędne

terenu

i spadki odcinków terenu w procentach;

4) fotografie

terenu ponumerowane zgodnie z planem wymienionym w pkt 2;

przy fotografO'waniu te,r enu wskazane

/jest ustawianie widocznych chorągiewek

w miejscach odlotu ,i lądowania;

. 5) opis szybowiska obejmujący

a) określenie położenia szybowiska ze

wskazaniem województwa, powiatu,

gminy i miejscowości,

b) rodzaj terenu (rola, łąka, pastwisko),

przeszkody rolne i sztuczne,

c) drogi i środki komunikacyjne, łą­

czą\ce szybowiskó z większymi skupieniami ludności,

d) inne uwagi o szybowisku, mające

znaczenie przy korzystaniu z niego,

jak np. dotyczące naprawy sprzętu,

pomocy lekarskiej, telefonu, zaobserwowanych kierunków szybkości

wiatrów, opadów atmosferycznych

itd.;

6) oryginalną opinię instruktora ,s amodzielnego (§ 17 lit. b) o szybowisku,

zawiera j ącą wniosek o zaliczenie

szybowiska do odpowiedniej kategorii

opinia instruktora powinna wyraźnie

wskazać ,k ierunki, w których można

wykonywać loty 30 - 60 sekundowe

i dłuższe; wskazanie tych kierunków

jest wymagane tylko we wnioskach o

rel;estrację szybowisk na terenie falistym;

7) wykaz se·rii lotów, gdy wnio,s ek dotyczy rEfjestracji szybowiska na terenie

, falistym kategorii "B" lub "C"; w tym

wykazie powinny być pedane miejsce

i kierunek odlotu, data, czas lotu, siła

wiatru oraz nazwisko mstrukto,r a, który

wykonał loty próbne.

§ 29. (1) Ministerstwo Komunikacji na

podstawie nadesłanego materiału (§ 28) po zbadaniu, w razie potrzeby, warunków na miejscu,

udziela pozwolenia na założenie szybowiska,

nadając mu nazwę i zaliczając do kategorii oraz'

zastrzegając w miarę potrzeby warunki dodatk~lwe, od których wykonania może być uzależ­

mone rozpoczęcie korzystania z szybowiska.

(2) W udzielonym pozwoleniu Ministerstwo

Komunikacji wyznacza zakres lotów szybcwcowych, które mogą być wykonywane na szyboWIsku.

(3) Pozwolenie na założenie szybowiska

jest .imienne i ni'e może być odstąpione innej

osobIe bez zgody Ministerstwa Komunikacji.

(4) Pozwolenie na założenie szybowi.5ka

nie zwalnia korzystającego z szybowiska od zawarcia odpowiedniej umowy z właścicielami

gruntów, na których ma być urządzone szybowisko.

(5) Pozwolenie na użytkowanie szybowiska

może być w każ. dym czasie zawieszone lub cofnięte przez M.inisŁerstwo Komunikacji z równoczesnym podaniem powodów,

Poz. 547 - - - - - - - - - - D'ziJenn:łk Ustaw Nr 75

§ 30. (1) Ministerstwo Komunika,cji może

szybowisko na terenie falistym już zarejestrowane zaliczyć do wyższej kateg'orii, na wniosek

osoby interesowanej, do którego powinien być

dołączony wykaz lotów (§ 28 ust. (12) pkt 7).

(2) Ministerstwo Komunikacji może również zaliczyć szybowisko płaskie niższ~j kategorii do wyższej kategorii na ~niosek strony

interesowanej, do którego powmny być dołą­

czone plan szybowiska i przekroje wykazujące

~pełnienie warunków, wymaganych dla katego,ryj wyższych.

§ 31. (1) Bez pozwolenia Ministerstwa Ko'munikacji nie wolno wznosić na szybowiskach

jakichkolwiek budowli i urządzeń stałych.

(2) Osoby, zamierzające wznieść budowle

i urządzenia sŁałe na szybowiskach, powinny

przedstawić Ministerstwu Komunikacji do zatwierdzenia

a) plan sytuacyjny w skali l : 1.000 wszystkich istniejących i proljektowanych

budynków; plant,e n zoriento!w any według północy powinien określić położe­

nie wz·ględem szybowiska, gruntów

przeznaczonych do zabudowania;

b) szczegłowy projekt każdego budynku,

który zamierz'ono wykonać, sporzą~zo­

ny zgodnie z obowiązującymi przepisami o wykonywaniu projektów budowli;

c) obliczenie statyczne 'k onstrukcyj więk­

szych rozpiętości.;

d) kosztorys budynku;

e) deklarację, że grunt, przeznaczony do

zabudowania jest własnością osób, zamierzających budować albo przedstawić

warunki dzierżawy ,t ego gruntu albo

wa:runki uzyskania prawa budowania

na cudzym g,runcie.

§ 32. Załączniki do ,podań, wnoszonych do

Ministerstwa Komunikacji w sprawach, o których mowa w §§ 28, 30 i 31, powinny być sporządzone na arkuszach znormalizowanych wymia,ru 297 X 210 mm, lub też złożonych do tego

formatu. Fotografie powinny być naklejone na

aI1kuszach tegoż f.ormatu.

V.

PRZEPISY BEZPIECZE~STWA I PORZĄDKU RUCHU SZYBOWCOWEGO.

§ 33. Do ruchu szybowcowego sŁosuje się

przepisy

a) §§ 1 - 3, 11 i 13 - 30 ,roz.porządzenia

Ministra Komunikacji z dnia 26 lis,t opada 1928 r. o- sygnalizacji lotniczej i o

lotniczych znakach naziemnych (Dz. U.

R. P. z 1929 .r. Nr 1, poz. 9);

b) §§ 1 - 3, 8 - 23, 26 - 37, 39 - 46

i 49 - 51 xozporządzenia Ministra Komunikacjiz dnia 26 lis,tąpada 1928 r.

o przepisach bezpieczeństwa ruchu statków powietrznych (Dz. U. R. P. z 1929 r.

Nr 1, poz. 10);

Str,' 1378

I'ozporządzenie Ministra Komunfk'a cji

z .dnia 15 lipca 1929 r. ó zarządzeniu

wylądo. wania lubWlsll'zymania odlotu

statków powietrznych (Dz. U. R. P.

Nr 56, poz. 445);

;Ze zmianami i uzupełnieniami, ustaLonymi w rozporządzeniu niniejszym.

.c)

§ 34. Loty szybowcowe mo'gą ·się o,dbywać

tylko w ohecnośd i pod nadz'orem instruktora

szybowcowego, odpowiedzialnego za te loty.

§ 35. ~ czas,ie dokonywania l'o tów szybowcowych musi być ustawiony w miejscu odlotu wiatromierz, ż które~, przed każdym odlotem, należy odczytywać siłę wiatru. Siłę tę

wpisuje się do księgi lub ka,rty k'onŁrolnej lotów na szybowisIku. Księga kontrolna lub karta

powinny być prowadz'o ne statrannie i przechowywane w dągu dwóch lat.

I 36. Do uruchomiania szybowców. do 04lotu wolno używać tylko urządzeńmechanicz­

nych typu zatwierdzonego przez Ministerstwo

Komunikacji; urządzenia te powinny być wykonane pod kontrolą organu nadzoru technicznego teg·o Ministerstwa.

837. (1) lWI czasie lotów na śzybowisku

,a) powinna być z!lJpewniona pierwsza pomoc sanitarna onz środki transportowe

do przeniesienia lub przewiezienia .w

razie potrzeby ·c horych albo rannych do

najthliżSlzego l'ekarza lub szpitala,

bl powinna znajdować ,się na mleJSCU

apteczka typu przyjętego przez Instytut

Badań Lekarskich Lotnictwa.

(2) !Nadzór i kontrola nad wykonaniem

przepisów ustępu poprzednie.go należą do Instytutu Badań Lekarskich Lotnictwa.

§ 38. Jeżeli szkoH się równocześnie kilka

grup, odloty zaś odbywają się równocześnie

z kilku punktów odlotowych, kie'f ownik szybowiska szkoły lub obozu ' szybowcowego wyznaCZa poszczególnym grupom

1) miejsc·e odlotu,

2) miejsce lądowania,

3) obszary żaglowania na zboczu,

. 4) drogi dojaulowe do miejsca powtórnego

odlotu tak, aby bezpieczeństwo było całkowicie zapewnione.

.

§ 39. ' Przy żaglowaniu

a) po odlocie z liny gumowej wolno oddalać się od miejsca wzlotów tylko wirażem w kierunku wskazanym przez kierownika lotów,

h) nie wolno przelatywać strefy wzlotu

w promieniu 100 m na takich wysokoś­

ciach, które zagrażają odlotom innych

szybowców lub uniemożliwiają je.

§ 40. Jeżeli szybowce wykonywają żaglo­

wanie na zboczu wzdłuż doliny na wysokości

grzbietu lub niżej grzbietu, to szybszy szybowiec wymija wolniejszy od strony doliny.

•

Str. t~79

.'

,

.

Dziennik Ustaw Nr 75 - - - - - - - - - - ' - - - Poz. 547

§ 41. IWymijać górą na szybowcach wolno

jedynie na WYS9kości nie mniejszej niż 50 m

nad szybo.wcem mijanym. Za mijanie górą odpowiada pilot szybowca górnego..

§ 42. Przy dużym ruchu na zboczu, gdy

możliwe jest lądowanie dużej ilości szybowców

w k,r ótkich odstępach czasu, należy lądować

z lewe!j strony poprzednika. Pierwszy z lądu­

jących ląduje naj'bliżej prawego skraju szybowiska.

§ 43. .Wi czasie lo-l6w nocnych, dokonywa~

nych na kilku szybowcach, wolno lądować tylko 'Po tej stronie lamp, 1lO które'j pali się zieLone światło. Brak zielonego światła oznacza, że

miejsce do lą!dowania jest zajęte przez inny szybowiec lądujący.

§ 44. Przy żaglowaniu na zboczu większej

ilości szybowców należy dbać o zapewnienie

maksimum bezpieczeństwa i nie naruszać porządku ,r uchu w stosunku do innych pil,o tów

s.z ybowcowych. Gdy większa ilość szybowców

przy żaglowaniu na zbo·c zu leci !jeden za drugim na jednej wysokości, szybowiec zawracający może zbliżyć się do zbo·cza dopiero wtedy,

gdy będzie tWolna przestrzeń między lecącymi

szybowcami.

VI. LOTY SZYBOWCOWE POKAZOWE

I CIĄGNIONE.

§ 50. Przez loty szybowcowe ciągnione ro'zumie się loty, w których szybowiec zarówno

przy odlocie! jak i w czasie lotu jest ciągniony

przez samolot za pomocą liny przymocowanej

z Ijednej strony do szybowca, z drugiej zaś dó

samolotu.

§ 51. Ciągnione loty szybowc,o we szkolne

i ćwiczebne (treningowe) za samolotem mog",

być wykonywane jedynie pod nadzorem i w

obecności instruktora szybowcowego,. posiadającego świadectwo, wydane zgodnie z warunkami ustanowionymi przez Ministerslwo Komunikacji, upra1wniające do urzC\ldzania i nadzorowania tego rodzaju lotów.

§ 52. Ciągnione laŁy za samolotem, wykonywane samodzielnie bez nadzoru instruktora

może 'odbywać tylko pilot szybo.wcowy, który

posiada na to spec,jalne pO'zwolenie, udzielone

zgodnie z warunkami, ustanowionymi przez

Ministerstwo Komunikacji. Pozwolenie to wpisuje się do świadectwa pilota szybo,w cowego.

§ 53. ' Pilotować samolot ciągnący mogą

tylko piloci, którzy mają specjalne pozwolenie

Ministe·rstwa Komunikacji, wpisane do upoważnienia (licencji) .pilota.

§ 54. Po,d czas lotów ciągnionych moze się

znajdować na samolocie tylko pilot. Zasada ta

nie doŁyczy lotów specjalnych, w czasie których, w razie uzasadnionej ip,l1Zyczyny, może się

znajdować na samolode prócz pilota także pasażer, jednakże w każdym przypadku za uprzednim wyraźnym pozwoleniem instruktora sźy­

bowcowego, odpowiedzialnego za te loty.

§ 55. Podczas -wszelkich lotów ciągnio­

nych za samolotem wszystkie os·o by zarówno

na szybowcu, Ijak i na samolocie powinny być

be'z warunkowo zaopatrzone w spadochrony.

§ 56. Do lotów ciągnionych za samolotem

można używać tylko tych typów slz ybowców,

które zosłały do tego dopuszczone przez MinistersIt wo Komunikacji. Zdatność każdego szyhow-ca d.o wykonywania lotów ciąjgnio,nych powinna }ryć stwier~na w k.sią~ce szybowcowej.

§ 57. Do ciągnienia szybowców można uży­

wać tylko tych typów samolotów, które zostały

do tego dopuszcz'o ne przez Ministerstwo Komunikacji. Zdatność każdego samolotu do cią­

gnienia szybowców powinna być stwierdzona

w świadectwie sprawności technicznej- samolotu. IWyjątkowo do lotów ciągnionych specjalnych mogą być użyte także samoloty innych

typów, za każdorazowym pozwoleniem Ministers,t wa Komunika,clji.

§ 49. Do lotów pokazowych stosuje się

przepisy §§ 1-3 rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 26 list,o pada 1928 r. o puhlicznych wzlotach pokazowych statków powietrznych (Dz. U. R. P. z 1929 r. Nr l, poz. 8)

w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem tegoż

Ministra z dnia 27 czerwca 1929 r. (Dz, U. R. P.

Nr 71, 2'hZo 536),

§ 58. Zaczepy na szybowcach i urządzenia

do ciągnienia szybowców na samo,l olach oraz

linka do ciągnienia powinny być typu zatwierdzonego przez Minisłe,mtwo Komunikacji.

§ 59. Dopuszczalna szyhkość największa

ciągnienia za samolotem wpisana do książki

siz ybowca dla danego typu szybowca powinna

być dokła.dnie przes.trze~ana. Szybk,ość ta od-

§ 45. Akrobacje można wykonywać tylko

na takich szybowcach, które Ministerstwo Komunikacji uznało za nadające ,gię do tego celUj

właściwość ta powinna być wpisana do książki

szybowcowej.

§ 46. IW szystkich pilotów żaglujących jednocześnie

w jednym kominie obowiązuje jeden

kierunek skrętów, który nadaje ten szybowiec,

który pie,r wszy napotkał komin.

§ 47. Na szybowiskach na terenie płaskim,

posiadających jedno miejsce odlotu i jedno miejsce lądowania odlot następnego szybowca

może się

odbyć dopiero po wyla,do,w aniu

i usunięciu z miejsca lądowania szybowca, któ-

ry wylądował pop,r zednio.

8 48. Na szybowiskach na .terenie płaskim

z paroma miejscami odlotu i paroma miejjscami

..

lądowania drogi lotów z oddzielnych miejsc

odlotu nie maga, się przecinać. Odlot, lot i lą­

dowanie z jednego miejsca odlotu nie powinno

w żadnym razie przesz,kadzać odlotowi, lotowi

lub lądowaniu szybowca, odbywającego lot

z il1itle~omiejsca odlotu.

Poz. 541 -------~-- Dziennik Ustaw Nr 75

nosi

się

dO' powietrza

zupełnie

spokojnego.

Szybkość nQrmalna lotu ciągnionegO' powinna

być mniejsza od dopuszczalnej szybkości największelj. Szybkość najwiękslza ciągnienia powinna być wypisana 'na szybowcu w miejscu

Str. 1380

piecznego ściągnięcia szybowca z miejsca lądo­

wania, należy bezwarunkowo oostawić szybowiec do najbHższegQ lotniska innymi środkami

przewozu (lądo,wymi lub wodnymi).

widQcznym.

§ 60. (1) Odlot do lo,t ów ciągnionych przy

wietrze mającym przy ziemi szybkość powyżej

8 misek. jest zabroniony.

(2) Jeżeli samo}.Qt wraz z szybQwcem znajdą się w czasie lotu ciągnionego, w warunkach

atmosferycznych, 'PQwodujących silne rzucanie,

należysta,rać się lecieć z szybkością mQżliwie

małą i lot .w takich warunkach Ij ak najs.z ybciej

przerwać.

§ 61. Przepisy §§ 51-60 dQtyczą! przypadków wykonywania IQtów ,ciągnionych tylko na

lotniskach lilb slzybowiskach zarejestrowanych,

na których dozwQlQne jest przez Ministerstwo

KQmunikacji wykonywan.ie ,teg'orodzaju lotów.

§ 62. (1) Wykonywanie lotów ciągnionych

poza obrębem lotnisk i szybowisk, o których

mowa w paragll'afie poprlZednim, ~e6t z,akazane,

z wyjątkiem przypadków koniecz,n'Qści ściąg­

nięcia szybowca t który wylądował przymuso'w o

poza obrębem ,l otnis.k a.

(2) lWi przypadkach wskazanych w ustępie

poprzedz'aljącym ściągnięcie szybo,wca jest dozwolone ,j edynie pod warunkiem, że odpowiedzia;l ny kierownik pilQtażu w danym ośrodku

1Qtniczym albo UPQważniQny przez niegO' pilQt

samolotowy, uprawniony dO' wykonywania lotów ciągnionych, posiadający kwalifikacje zapewniaj~ce dobre i belZpieczne ściągnięcie szybowca z miejsca przymusowego lądowania,

stwierdzą, że teren, na ,k tórym szybQwiec wylądQwał PQzwala na to be'z żadnych zastrzeżeń .

VII. PRZEPISY KONCOWE.

§ 63. Szczegóły porządkowo - techniczne

wykonania przepisów rozporządzenia niniejszego normująj zarządzenia Ministerstwa Komunikacji.

§ 64. Przepisy rozporządzenia niniejszego

nie dotyczą lotnictwa szybowcowego woijsko wei!o.

§ 65. (1) Rozporządzenie niniejsze wchodzi

w życie pO' upły.wie miesiąca od dnia ogło­

sz,e nia.

(2) Z dniem wejścia w życie rOZ1pQrządze.­

oia niniej.szegQ tracą moc obowiązującą

al p'r,z episy §§ 6 - 11 rozpol'1ządzenia Ministra KQmunikacji :z dnia 26 listopada

1928 r. Q puhlicznych wzlotach pQkazowych s:tabków PQwietrznych (Dz. U.

R. P. z 1929 r. Nr 1, PQz. 8)i

bl ' przepisy § 64 ,rQzporządzenia Ministra

Komunikacji z dnia 5 kwietnia 1932 r.

QrejesŁ-rze państwowym statków powietrznych, Q sPQsobie ich reljestracji,

o badaniu zdolno' ści do Jotu Qraz o trybie wydawania dokum.entów i ksiąg pokładowych tych statków, Q systemie

znaczenia statków 'PQwietrznych i

umiesz·czania znaków na nich oraz Q zakładaniu i prowadzeniu ksiąg pokłado­

wych (Dz. U. R. P. Nr 69, poz. 635) . .

Minister Komuniliacji: Ulrych

(3) Gdyby warunki miejscowę nasuwały

ijakiekQlwiek wątpliwości , co do . możności bez-

:Tłoczono

z polecenia Ministra Sprawiedliwości w Drukarni Państwow,ej w Warszawie.

94002

Cena 25 lir

Prenumerata Dz. U. R. P. wynosi w kraju 8 Et kwartalnie (32 zł rocznie). Władze, urzędy i instytucje państwo­

we oraz władze samorządu terytorialnego opłacają 6 zł kwartalnie (24 zł rocznie). Do prenumeraty zaQraniCl:a.i dolicza się 4 zł kwartalnie (16 zł rocznie) tytułem porta pocztowego. Prenumeralę wpłacać naldy z ióry

przed początkiem każdel!o kwarlału, półrocza lub roku.

Zamówienia na prenumeratę jak również na numery pojedyncze wykonywa się iedynie po wpłaceniu naletno'ci

Rekl'amacje z powodu nie otrzymania poszczególnych numerów wnosić należy do właściwych urzędów pocztowych niezwłocznie po otrzymaniu następnego kolejnei!o numeru. Reklamacji spóźnionych lub wniesionych

właściwie nie uwzi!lędnia się .

ni.-

• uellde wpłat, lL8 Da. U. R. P. wIloli6 aalei, za poireUiGłwem P. L O. lL8 bllto "ekowe D,. U.taw 3O-UO.

Warszawa,' dnia 27 paździer:nika 1937 r.

Nr 75

Treść

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRÓW

547-Komunikacji i Spraw Wojskowych z dnia 8 września 1937 r. wydan e w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych o lotnictwie szybowcowym (szybownictwie)

- Poz.

1373

647

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRóW, KOMUNIKACJI I SPRAW :w.OJSKOWYCH

z dnia 8 września 1937 r.

wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych o lotnictwie szybowcowym (szybownictwie).

Na p,odstawie art. 8 ust. (12) lit. a) i ust. (4),

art. 10 ust. (2), art. 12, art. 15 ust. (2), art. 17

ust. (2), art. 19 ust. (3), art. 20 ust. (2), art. 22

ust. (2), art. 27 ust. (2) i art. 36 ust. (2) rozporzą­

dzenia Prezydenta Rzeczypospolitel; z dnia 14

marca 1928 r. o prawie lotniczym (Dz. U. R P.

z 1935 r. Nr 69, poz. 437) zarządza się co następuje

I. PRZEPISY OGÓLNE.