Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 października 1936 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu o pomieszczeniach i urządzeniach zakładów mleczarskich oraz o zawodowym przygotowaniu kierowników tych zakładów.

§ 1. (1) Zlewnią mleka jest zakład, w którym

zlewa się mleko pochodzące z własnego gospodar-

1344

stwa lub z cudzych gospodarstw w celu sprzedaży

lub wprowadzenia w obrót w inny sposób, o ile mleko nie jest w zakładzie poddawane innym zabiegom,

niż oczyszczenie i schłodzenie.

(2) Nie jest zlewnią zakład, w którym zlewa

się (oczyszcza, schładza) mleko, pochodzące z wła­

snego gospodarstwa w celu dostarczenia go do zakładu mleczarskiego (zlewni, mleczarni,

maślarni,

śmietanczarni, serowni).

§ 2. Zlewnia mleka powinna posiadać co najmniej dwa pomieszczenia.

§ 3. Zle:wnia mleka powinna posiadać co najmmej

1) wagę lub miernik do określania ilości odbieranego mleka,

2) urządzenia do określania jakości (czystości,

świeżości) odbieranego mleka oraz zawartości w nim

tłuszczu; jeżeli badanie tłuszczu w mleku odbywa

się nie w zlewni lecz w zakładzie mleczarskim, do

którego zlewnia dostarcza mleko, a zlewnia poza

Nr 82.

Dziennik tJshw. Poz. 568.

tym nie wprowadza mleka w obrót -

zamiast urzą­

do określania zawartości tłuszczu w mleku

zlewnia powinna posiadać urządzenia do pobierania

i przechowywania próbek mleka,

3) urządzenia do oczyszczania mleka (sito mleczarskie z filtrem lub wirówkę oczyszczającą), jego

oziębiania (oziębiacz) l urządzenia do przechowywania mleka (kadź do przechowywania mleka lub basen do przechowywania baniek z mlekiem), umożli­

wiające utrzymanie niskiej temperatury.

tłuszczu; jeżeli badanie zawartości tłuszczu w mleku odbywa się nie w śmietanc7.:arni lecz w maślami,

do której śmietanczarnia. dostarcza śmietankę, śmie­

tanczarnia zamiast urządzeń do określania zawartości tłuszczu w mleku powinna posiada;; urządzenia

do pobierania i przechowywania próbek mleka,

3) urządzenia do podgrzewania mleka (podgrzewacz lub kocioł) oraz wirówkę,

4) oziębiacz,

5) urządzenia do utrzymywania śmietanki

w niskiej temperaturze do czasu wysłania do ma-

§ 4. Wielkość i wzajemny stosunek urządzeń

zlewni mleka powin!ly dawać możność odbiom,

oczyszczenia i schlodzenia dostarczonego każdora­

zowo' do zlewni mleka do temperatury poniżej

10°C w ciągu na iwyżej 2 godzin oraz utrzymania

mleka w tej temperaturze aż do czasu jego wydania.

ślarni.

dzeń

'\V

+

. § 12. Wielkość i wzajemny stosunek urządze6

śmietanczarni powin " y dawać możność odebrania

i oczyszczenia mleka, odciągnięcia z niego śmietan­

ki w ciągu najwyżej trzygodzinnej pracy wirówki

(wirówek), przyjmując za podstawę jej (ich) katalogową sprawność, schłodzenia śmietanki bezpośrednio

Mleczarnie.

§ 5. (1) Mleczarnią jest zakład, w którym prócz

zabiegów, określonych w § 1, mleko jest poddawane

jeszcze innym zabiegom. jak np. pasteryzowanie,

homogenizowanie. butelkowanie w celu sprzedaży

lub wprowadzenia w obrót w inny sposób.

(2) Mleczarnią jest również zakład. który

oprócz czynności, wymienionych w ustępie poprzedzającym, wyrabia z mleka śmietankę lub śmietanę

w celu jei snrzedaży lub wprowadzenia w obrót

W inny spo:;ób.

§ 6. Mleczarnie powinny posiadać co najmniej

trzy pomieszczenia.

§ 7. Mleczarnie powinny posiadać co najmniej

w8zystkie urządzenia zlewni (§ 3), przy czym wielkość oziębiacza powinna być taka, aby cała ilość

mleka mogła być bezpośrednio po oczyszczeniu lub

po pasteryzacji schłodzona przez jednorazowe przepuszczenie przez oziębiacz do temperatury poniżej

10°C.

+

§ 8. Mleczarnie, które sprzedają lub w inny

sposób wprowadzają w obrót mleko past.eryzowane

lub homogenizowane albo takąż śmietankę, powinny

posiadać aparaty do pasteryzacji lub homogenizacji.

Śmietanczarnie.

§ 9. Śmietanczarnią jest zakład, w którym dokonywa się wyłącznie odciąganie z mleka śmietan­

ki i przygotowywanie jej w celu sprzedaży lub

wprowadzenia w obrót w inny sposób.

§ 10. Smietanczarnia powinna posiadać co najmniej dwa pomieszczenia.

§ 11. Śmietanczarnia powinna posiadać co najmniej

1) wagę lub miernik do określania ilości odbiet"anego mleka,

2) urządzenia do określania jakości (czystości,

świeżości) odbieranego mleka ,o raz zawartości w nim

po odciągnięCiu do temperatury poniżej + 10°C przez

jednorazowe przepuszczenie przez oziębiacz oraz

utrzymania jej w tej temperaturze do czasu wysłania

do maślarni.

Maślarnie.

§ 13. Maślarnią jest zakład, w którym wyrabia

w celu jego sprzedaży lub wprowadzenia

w obrót w inny sposób.

się masło

§ 14. Maślarnia powinna posiadać co naj·

mniej trzy pomieszczenia.

§ 15. (1) Maślarnia powinna posiadać co najmniej

1) wagę lub miernik do określania ilości od.bieranego mleka lub śmietanki,

2) urządzenia do określania jakości (czystości,

świeżości) odbieranego mleka oraz zawartości w nim

tłuszczu,

3) sito mleczarskie z filtrem do oczysz.czania

mleka,

4) urządzenia do podgrzewania mleka (podgrze.

wacz lub kocioł) oraz wirówkę, o ile zakład odbie(fa pełne mleko,

5) oziębiacz,

6) urządzenia do przeprowadzania fermentacji

śmietany (kadzie fermentacyjne lub basen do przechowywania naczyń ze śmietanką),

7) masielnicę i wygniatacz lub masielnicę-wy·

gniatarkę.

(2) Maślarnie, które sprzedają lub w inny sposób wprowadzają w obrót masło wytworzone z pasteryzowanej śmietanki, powinny posiadać aparaf

do pasteryzacji oraz urządzenia do przygotowywania zakwasu.

§ 16. (1) 'Wi elkość i wzajemny st'osunek urzą­

dzeń w maślarniach powinny być t akie, aby

1) z ilości mleka, do's tarczonej w ciągu dnia,

śmietanka mogła być odciągnięta w ciągu najwyżej

trzygodzinnej pracy wirówki (wirówek), przyjmując

za podstawę jej (ich) katalogową sprawność,

2) pasteryzacja śmietanki, uzyskanej z do-starczonego mleka, mogła być ukończona najpóźniej

w ciągu godziny po odciągnięciu śmietanki, .p astery-

Dziennik Ustaw. Poz. 568.

Nr 82.

__ _---, .....----....----

._ - - - _ ._ ----_ _ _._--- ------_.

.. .

..

•.

.

1331

mleczarnie - do wyrobu masła jedno pomieszczenie,

mleczarnie i maślarnie - do- wyrobu serów, przedo maślarni,

znaczonych do rpożycia w stanie świe­

3) śmietanka mogła być schłodzona do tempeżym, jeżeli rozmiar przerobu przekraratury poniżej

100 przez jedorazowe przcpucza 200 litrów mleka dziennie - jedno

~~czenie przez oziębiacz.

pomieszczenie,

(2) Wielkość masielnic powinna być taka, aby

przy największym dziennym wyrobie masła zmaśk­ mleczarnie i maślarnie - do wyrobu serów dojrzewających trzy pomieszczenia,

nie śmietany nie 9dbywało się więcej niż trzy razy

dziennie w każdej masielnicy.

. serownie - do wyrobu masła z serwatki lub mleka, nie nadającego się do wyrobu se(3) Urządzenia do przygotowywania zakwasu

rów, w ilości przekraczającej 10 kg maz czystych kultur powinno umożliwiać utrzymywanie

sła dziennie jedno pomieszczenie.

,t~mperatury w granicach od

20 do 30o

(2) Zakłady mleczarskie, określone w ust. (1),

powinny posiadać oprocz urządzeń przewidzianych

Serownie.

dla danego typu zakładu również określone w niniejszym rozporządzeniu urządzenia maślarskie lub se§ 17. Serownią jest zakład, w którym wy twa- rowarskie, zależnie od rodzaju działalności uboczr-za się sery w celu sprzedaży lub wprowadzenia nej.

w obrót w ;nny sposób.

§ 21. Zakłady mleczarskie, w których dzien§ 18. (1) Serownia, w której wytwarza s ; ę se- ny odbiór mleka przekra.cza. 3000 litrów, powinny

ry, przeznaczone do spożycia w stanie świeżym oraz posiadać oddzielne pomizszczenie przeznaczone na

sery twarogowe, powinna posiadać co najmmej trzy laboratorium, w którym mogą być również umiepomieszczenia.

szczone urządzenia bhlrowe.

(2) Serownia, w której wytwarza się sery dojrzewające, powinna posiadać co najmniej cztery po§ 22. (1) Wszystkie zakłady mleczarskie pomieszczenia.

winny. posiadać urządzenia do chłodzenia,umożli­

(3) W serowniach, w których do wyrobu se- wiające utrzymanie w ciągu całego rok u temperar-ów używa się mleka podstojowego, powinno być tur, przewidzianych w rozporządzeniu niniejszym,

ponadto oddzielne pomieszczenie do przechowywa- lub urządzenia do przechowywania w tym celu odpowiedniej ilości lodu.

nia podstojów.

(2) Urządzenia chłodnicze, które są źródłem

§ 19. fi) Wszystkie serOwnie powinny pOSla- niskiej temperatury, jak również urządzenia napędo­

we (maszyny parowe, motory spalinowe itp.) z wy<lać co najmniej

1) wagę lub miernik do określania ilości od- jątkiem motorów elektrycznych nie mogą mieścić

się "'IN pomieszczeniach, określonych w rozporządze­

bieranego mleka,

niu uinieiszym.

2) silo mleczarskie z filtrem do oczyszczania

(3) Zakłady mkczarskic, mające urządzenia do

mleka,

wytwarzania pary, powinny posiadać urządzenia do

3) urządzenia do określania jakości (czystości, wyparzania konwi.

Świeżości) odbieranego mleka

oraz zawartości

(4) Obowiązek posiadania urządzeń do badania

w niJn tłuszczu,

zawartości tłuszczu w mleku (§ 3, 7, 11, 15 i 19) nie

4) kadź serowarską.

dotyczy zakładów mleczarskich, opierających swą

(2) Serownia, w której wytwarza się sery doj~ działalność wyłącznie na mleku z własnego gospodarstwa.

rzewające, powinna ponadto posiadać

1) urządzenia do określania przydatności mle§ 23. (1) Rozmiary poszczególnych pomiel{a do wyrobu serów (urządzenia do prób fermentaszczeń w zakładach mleczarskich powinny być do-cyjnych i prób na reduktazę).

2) urządzenia do solenia i pielęgnacji serów, slosowane do ilości i rozmiarów znajdujących się

dostosowane do metody produkcji poszczególnych W nich urządzeń, zapewniać łatwy dostęp do tych

urządzeń podczas pracy i ich oczyszczania oraz ła­

typów serów, wytwarzanych w serowni.

twe i sprawne wykonywanie wszelkich czynności

w zakładzie mleczarskim przy zachowaniu jak największej staranności, dokładności i czystości w praPrzepisy og61lle.

cy. Pomieszczenia zakładów mleczarskich powinny

§ 20. (1) Mleczarnie. maślarnie i serownie, być zaopatrzone w urządzenia wentylacyjne, umow których oprócz zasadniczej działalności, określo­ żliwiające stałe odświeżanie powietrza.

nej w niniejszym rozporządzeniu dla tych typów za(2) Pomieszczenia przeznaczone do fermentacji

kładów mleozarskich (§ 5, 13 i 17) prowadzi się jako

śmietany, warzenia, solenia i pielęgnacji serów oraz

uboczny inny rodzaj działalności, powinny posiadać przechowywania mleka podstojowego powinny być

oprócz pomieszczeń, określonych w niniejszym roz- urządzone w sposób, zapewniający możność utrzyporządzeniu, dodatkowe pomieszczenia w co najmniej

mywania odpowiedniej temperatury; pomieszczenia

przeznaczone do pielęgnacji serów powinny hyć po"

następującej ilości

zą.cja zaś śmietanki dostarczonej do maślarni mogła

być ukończol"i a w ciągu 2 godzin po jej dostarczeniu

+

e

+

e.

Dziennik Ustaw. Poz. 568.

nadto urządzone w sposób umożliwiający utrzymywanie odpowiedniej wilgotności.

§24. IW szystkie urządz. eniazakł~dówmlećZar­

,,~kich powinny pozostawać ·w stanie zapewniaJącym

1ch sprawne dZIałanie.

..

.

§ 25. Termom~try powinny byc wmontowane

w poszczególne aparaty (podgrzewacze, aparaty do

pasteryzacji), w spo.sób umo.żliwiający dokładne odczytanie temperatury. Zakład mleczarski powi:1icn

posiadać ,odpowiednią ilość termometrów do wszystkichczynności, przy których konieczne jest śle­

dzenie temperatury, jak również odpowiedni zapas

termometrów.

§ 26. (1) Zakłady mleczarskie powinny być zaopatrzone w wodę zdatną do. picia dla ludzi w ilości

dostatecznej dla normalnej pracy zakładu mleczarskiego. oraz u~rzymywania pomieszczeń i urządzeń

w czystości.

(2) Zakłady mleczarskie, położone w miejscowościa ch nie posiadających sieci wodociągowej, powinny mieć studnie art ezyjskie lub zwykłe, wybudowane z krę~ów cementowych, cegły wyprawianej

lub kamienia uszczelnioneg·o. zaprawą cem c: ntową.

Studnie powinny być stale przykryte i zaopatrzone

w pompę. Obowiązek posiadania pompy w studni

nie dotyczy zl~wni mleka i śmietanczarni, których

dzienny odbiór nie przekracza 500 litrów.

Zawodowe przygotowanie kierowników zakładów

mleczarskich.

§ 27. Kierownicy techniczni poszczególnych

rodzajów zakładów mleczarskich powinni pOl'iadać

co najmniej następujące przygotowanie zawodowe

mleczarni, której dzienny odbiór mleka nie przekracza 1000 litrów - co najmniej 6-miesięcz­

ną praktykę w mleczarstwie

mleczarni, której dzienny odbiór mleka przekracza

1000 litrów - szkołę mleczarską i co

najmniej roczną praktykę w mleczarstwie;

maślarni o napędzie ręcznym szkołę mleczarską

i co. najmniej jednoroczną praktykę w maślarni;

maślarni o napędzie mechanicznym szkołę mleczarską i co najmniej dwuletnią praktykę w maślarni; za maślarnie o napędzie

mechanicznym uważa się te, w których

wirówki, masielnice i wygniatarki po.ruszane są za po.mo.cą motorów, maszyn

parOowych lub siły wodnej;

serowni, . której dzienny odbiór mleka nie przekracza 500 litrów - specjalny kurs przeszkoleniowy i co. najmniej roczną praktykę

w serowni;

serowni, której dzienny odbiór mleka przekracza

500 litrów - szkołę mleczarską i co najmniej dwuletnią praktykę w serowni.

§ 28. Za- kursy " przeszkoleniowe w ro.zumieniu

niniejszego rozporządzenia uważa się kursy organi-

Nr 82.

zowane z upowaznrenia Mini sterstwa Rolnictwa

i Reform Rolnych przez izby rolnicze lub spółdzielcze organizacje rolnicze.

.

§ 29. (1) Za szkolymle czarskie w rozumieniu

niniejszego rozporządzenia uważa się: Państwową

Szkołę Mleczarską w Rz eszo wie, Szkołę Mleczar sk ą

Wielkopolskiej Izby R olnic ze j wc Wr ześ ni, Szko łę

]vlleczarską w Szafarni, b. Kursy Mleczarskie w Liskowie, oraz 6-miesięc zny kurs mleczarski w roku 1931/2 i S zkołę M.leczarską Krajowego Związku

Mleczarskiego " Masłosojuz " w Stryju.

(2) Za równoznaczne z ukończeniem szkoły

mleczarskiej uważa się uk0l1czenie polskiej szkoły

akademickiej lub liceum, na których były wykłada­

ne przedmioty z zakresu technologii przemysłu fermentacyjnego lub posiadanie uznanego w Państwie

Polskim dyplomu takie jże z:J.granicznej szkoły akademickiej.

§ 30. Ukończenie w b. cesarstwie austro-wę­

przed dni em 1 listopada 1918 r" lub w b.

cesarstwie niemieckim p:-zed dn ie m 27 grudnia

1918 r" albo w b. cesarstwie r03yj3kim przed dniem

27 listopada 1917 r. szkoły akademickiej, na której

były wykł a da!H~ przedmioty z zakresu ' technologii

przemy s łu ferm entacyjnego,

aj bo szkoły mleczarskiej Q. co najmniej jednorocznym kursie uważa się

za równoznaczncz ukońc7cniem szkoły mleczarskiej

w rozumieniu niniejszego rozporządzenia.

gicrs~im

§ 31. (1) Osoby, które ukończyły inne szkoły

mleczarskie lub kursy mleczarskie niż o.kreślone

w §§ 28 do. 30 i posiadają odpowiednią praktykę,

oraz osoby, które pracowały co· najmniej 5 lat w zakładzie mleczarskim, mogą być kierownikami tee;hnicznymi odpowie dnich zakładów mleczarskich, jeżeli złożą egzamin z wiadomości teoretycznych w je}

dnej ze szkół mleczarskich, wymienionych w § 29

ust. (1).

(2) Osoby, które ukończyły 35 rok życia i pra..

cują w zawodzie mleczarskim co. najmniej

10 lat,

a w chwili wejścia w życie niniejszego rozporządze­

nia były kierownikami technicznymi zakładu mleczarskiego, może właściwa izba rolnicza zwolnić od

egzaminu, przewidzianego w ustępie po.prz·edzają­

cym.

§ 32. (1) Osoby, które w dniu wejścia w życie

niniejszego rozporządzenia są kierownikami technicznymi zakładów mieczarskich, a których zawodowe przygotowanie nie odpowiada wymaganiom, ustalonym w rozpo.rządzeniu niniejszym, powinny do dnia

1 lipca 1939 r. uzupełnić przygoto.wanie zawodowe

stosownie do tych wymagań.

(2) Te spośród osób wymienionych w ustępie

poprzedzającym, które do dnia 1 lipca 1939 r. nie

uzupełnią zawodowego przygotowania, nie będą mo.gły po tym terminie zajmować stanowisk technicznych kierowników zakładów mleczarskich.

§ 33. Rozpo.rządzenie niniejsze wchodzi w życie z dniem 1 listopada 1936 r.

. .

l\linisler Rolnictwa i Reform Rolnych

J. Poniatowski

1>\

~ ~ NI K

.

USJ

4

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

NQ 82.

28 października

Rok 1936.

.

T R E Ś C

ROZPORZĄDZENIA MINISTRóW

Poz.

568-Rolnic!wa i Reform Rolnych z dnia 15 października 1936 r. wydane w porozumieniu z Ministrem

Przemysłu i Handlu o pomieszczeniach i urządzeniach zakładów mleczarskich oraz o zawodowym

przygotowaniu kierowników tych zakładów.

'.

569-RoJnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 października 1936 r. wydane w porozumieniu z Ministrem

Przemysłu i Handlu o wywozie masła za granicę.

570-Skarbu z dnia 24 października 1936 r. o zmianie rozporządzenia Ministra Skarbu z dnia 11 grudnia 1934 r. o zasadach udzielania pomocy instytucjom, zawierającym układy z dłużnikami w zakresie wierzytelności rolniczych • •

., • • • • • • • • • • • • • • ~

1329

1333

1343

OśWIADCZENIE RZĄDOWE

Poz.

571-z dnia 19 października 1936 r. w sprawie przystąpienia Turcji do układu dotyczącego sygnałów

morskich i układu dotyczącego latarniowców, które nie znajdują się na swych normalnych miej.

scach postoju, z dnia 23 października 1930 r.

• • •

568.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ROLNICTWA

I REFORM ROLNYCH

z dnia 15 października 1936 r.

wydane w porozumieniu z Miniśtrem Przemysłu

i Handlu o pomieszczeniach i urządzeniach zakładów

mleczarskich oraz o zawodowym przygotowaniu

kierowników tych zakładów.

Na podstawie art. 2 ust. (1) i art. 19 ustawy

z dnia 22 kwietnia 1936 r. o mleczarstwie (Dz. U.

R. P. Nr 35, poz. 272) zarządza się co następuje

Pomieszczenia

urządzenia zakładów

mleczarskich.

Zlewnie mleka.