Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 września 1936 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych.

Art. 3.

536.

DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 29 września 1936 r.

Prawo o ustroju sądów wojskowych.

Na podstawie art. 55 ust. lI} ustawy konstytucyjnej i art. 1 pkt a} ustawy z dnia 2 lipca 1936 r.

o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do

wydawania dekretów (Dz. U. R. P. Nr 51. poz. 363)

postanawiam co następuje

DZIAŁ

Właściwość sądów

L

wojskowych.

Art. 1. Sądy wojskowe sprawują w wojsku

marynarce wojennej wymiar sprawiedliwości

w sprawach karnych.

i

Art. 2.

§ 1. .właściwości sądów wojskowych

podlegają

a) żołnierze

w

1275

czynnej

służbie

wojskowej

i w stanie nieczynnym;

b) osoby, które przebywają przy jednostce

wojskowej zmobilizowanej lub będącej poza granicami Rzeczypospolitej;

c) osoby, należące do załogi lub wzięte w charakterze służbowym na pokład okrętu należącego do marynarki wojennej, albo

też

statku wcielonego do niej w czasie mobilizacji lub wojny;

d) jeńcy wojenni i zakładnicy, pozostający pod

nadzorem wojskowym.

§ 2. Właściwość sądów wojskowych co do

osób, wymienionych w § l, rozciąga się na wszystkie

przestępstwa, popełnione w czasie islnienia okoliczJlOści, określonych w § l, jeżeli przepis szczególny

nie stanowi inaczej.

Wła ściw ości sądów wojskowych pod-

legają również

aj inne osoby, prócz wymienionych wart. 2,

mogące się dopuścić przestępstw wojskowych - za dotyczące przestępstwa wojskowe;

b) osoby. klóre na zasadzie stosunku publicznoprawnego lub umownego pełnią służbę

w

poszczególnych dzialach administracji

wojskowej - za popełnione w czasie trwania tego stosunku przestępstwa, przewidziane wart. 100 i 104 kodeksu karnego,

oraz za przestępstwa, przewidziane w r ozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej

z dnia 24 października 1934 r. o niektórych

przestępslwach przeciwko bezpieczeństwu

Państwa (Dz. U. R. P. Nr 94, poz. 851);

ej inne osoby na podstawie szczególnych przepisów - za przestępstwa , określone w tych

przepisach.

Art. 4. § 1. W czasie wojny. mobilizacji, lub

gdy wymaga tego interes obrony Państwa, może Rada Ministrów na wniosek Ministra Spraw Wojskowych poddać drogą rozporządzenia właściwości są­

dów wojskowych osoby, podlegające właściwości są­

dów powszechnych, ·za przestępstwa, które uzna za

niebezpieczne dla obrony Państwa.

§ 2. Naczelny Wódz może wydawać w czasie

wojny zarządzenia o treści przew idzianej w § 1 na

obszarach. na których został wprowadzony stan wojenny. tudzież na okupowanych obszarach państwa

nieprzyjacielskiego.

§ 3. Rozporządzenia i zarządzenia, wymienione w § 1, 2, powinny być o ile możno ś ci ~. nit:zalci.nic od ogłoszenia .-.- podane do POwt;z cchncj wiado··

mości przez ohwieszczenia w micj's cach puhliezTlych

lub w inny sposób.

Nr 76.

- - - -- --_._--_._-- .._-_._---------

DzienniK Ustaw. Poz. 536.

1218

,§ 4. Rozporządzenia i zarządzenia, wymienione w § 1, 2, należy natychmiQst uchylić, jeżeli ustały

przyczyny, dla których je wydano.

Art. 5. § 1. Właściwość sądów wojskowych

w ~akresie prze stępstw wojsk owych nie ustaje, mimo że przestały istnieć okoliczności, które tę wła­

ściwość uzasadniały.

§ 2. Właściwość sądów wojskowych w zakresie przestępstw pospolitych ustaje z chwilą ustania

okoliczności, które tę właściwość uzasadniały, jeżeli

sądowi wojskowemu nie zostal jeszcze złożon y akt

oskarzenia. Po złoż e niu aktu oskarżenia wła ś ciwu .~ ć

sądów wojskowych ustaje , jeżeli usŁ ały okoliczn ości,

które uzasadni.ały właściwość sądów woiskowych,

i jeżeli prokurator wc!skowy najp óźniej przed rozpoczęciem rozprawy r..łówn e j postawi w s ądzie wojskowym wniosek o odstąpienie sprawy władzy wła­

ściwej.

§ 3. Przepis § 2 nie dotyczy jednak przestępstw

pospolitych

aj którymi naruszono wojskowy obowiązek

służbowy;

bJ wymienionych wart. 3 lit. b);

c) pozostających w zbiegu z przestępstwem

woiskowym, albo pospolitym pod a), b)

określonym.

Właściwość sądów wojskowych w zakreprzestępstw wymienionych 'N § 3 ustaje, jeżeli

przestały Istnieć okoliczności, które tę właściwość

uzasadniały, i jeżeli prokurator woiskowy najpóźniej

przed rozpoczęciem rozprawy głównej postawi w są­

§ 4.

sie

dzie wojskowym wniosek o ich odstąpienie władzy

właściwej.

§ 5.

W toku do'ch od:zeni a o,ds'tC\Jpienie sprawy

następuje przez pr:okuratora wo;skowego.

Art. 6. § L Jeżeli przestępstwo pospolite popełlni'One zostało przez osoby, lPodle.gai~ce właściwo­

ści sądów wOljskowych, wspóJl,n1e z oS"JJh ami, podlega;ą,cyu:ni właśówości sąd.ów po'Ws2e'chnyc'h , albo jeżeli prze:stęiP'sJtwo pO'Sipo.Ji1:>e, popełni.o'Ile prze'z osoby,

podlIega;ące wtlaściwnści sądów wnis·k owychi pO'zostaje w bez'polśrednim związ1ku z przes'ę,1JIsbw'em, popełnio'Ilyu:n przez osoby, pod'legaią,ce właściwości są­

dów po'Wsze'ch,llych sąd

woiskowy odstępuje

sprawę są:do' wi pows z.c'c h n emu,

jeżeli prokur3tor

wOljskoJwy zwróci się do Są:d11 wOljslk owe'go z takim

wnLosk iem.

§ 2. \V toku dochodze,n ia odstąl1) ienie slprawy

na:st:ęlp'l1j' e prz'e z pro,k uTa'lo·ra wo'jskowego.

Art. 7. W razie sporu o wł<lściwość między

sądem woiskowym a sąd e m powc;z<?chnym, stosuje

się przepisy art. 36 i 37 kodeksu postępowania karnego.

woj's k'owe sa~dy re.j onowe i woj:skowe sądy marynarskie ;

wo jskowe sądy okręgowe i sądy admiralskiej oraz WSpÓ:1ily dla w o,jska i marynarki wo'iennej

N &ijWYŻ'szy Sq,d \,\l o'jskowy.

§ 2. W czasie w0'jln y Slprawui'ą wymiar spra~

wiedll i.woś'oi w wo.jsku i w marynarce wOljennej ponadto sądy wo·j enne. Sąd'y w n j'cnne w wo'i sku no·szą

nazwę są.clów po.luwych, a w marynarce wojennej mors](jich sq:dó'w wojenn ych.

Art. 9. § 1. W posfę{jJ'o'waniu karnym przed

wojskowymi sądami rejon ·o wymi (wo:;!skowymi sąda­

mi marynarskimi), wojskowymi sądami okręgowymi

(sądami ad.m:ralskimiJ i sądami wO'jennymi wSlpół­

działa w srp osób prawem przepisanyzwierzdlJnik

sądowo-karny.

§ 2. Wła ś ciwość miC'js.cowa sądió1w wymienionych w § 1 zależy od właściwo ści o:soho'we,j Z1WierzchUlika s~o'W'o-karnego w danej sprawie.

. Art. 10. Na.jwyżs'Zy Sąd WO'jskowy

siedzibę IN st10ll icy Państwa.

ma swą

Art. 11. § 1. Wojskowe sądy okręgowe znajdują

obejmUjąc swym obS3areffi dZiałania cały olk ręg kol'pusu i siedzibą wojsk0'wego sądu olkręgo'we.go ,j·e·s't siedziba dowódcy

okręgu konpusu, jeże:li Minister Spraw Worjskowych

nie zarządl~,i 1nacz e-j.

§ 2. Obrs.z,a r działania i siedzilbę sądów admiralskiic h okreś!la Minister Spraw WOljis kowych.

się w kaŻicl ym o:kręgu kor pusu

Art. 12. § 1. Obszarrem działania wo'isko'wego

sądu re,j onoJwego je1s t rejon sądowy, będ.ący częścią

obszaru jednego o'krę!&u kor:prusu. llo'Ść rej'0nów są­

dowych i icb granice o·raz siedzrbę woj,s1kow)'lch są­

dów rejonow)'lch określa MinisteT S\praw Wojskowych.

§ 2. tlość, ohszar działania i siedzibę WoQ1skOwych sądów marynarskich określa Minister Spraw

Wojskowych.

Two'r z'eni1e i znoszenie w01sk'owych

sądów adll1lira l skich, wojlSlkowych s'1!dórw re;o:no<wy1cb i wO';sko'wych sądów mary- '

na'T'Shch następuje w drodz.e roz1kaw Ministra Spraw

W'O-jIS'k o·wych..

Art. 13.

sądów

okręgowych,

Art. 14. § 1. Organizacja wojenna sił zbrojnych olkrcśla, przy ja!bch j'edlnostrKach (formacjach)

wOljskowych istniej·ą sądy woj,enne.

§ 2. Na'czellne'll1lu Wndzo'w i przysługuje prawo

tworzenia i zJnosz'enia sądów Wlo-joenny.ch, ustalania

i zmia:ny ich siedz~b, obszarólw działania oraz wła­

ściwości. r'Zecz<owej.

Art. 15. § 1. S'1!d wOiskowy spełnia zasadniczo

na swoim ohszar'Ze działania.

§ 2. Poza swo im ohsza'rem dz·iała,nia sąd wo,jskowy mo'że s'pełniać czynności, jeżeli te,go w)'1maga

dobro wymiaru sprawiedJ]iwości IU!b je'Ż'eH przez to

oszcz.~dzi się zna·cznie na kos.zltach.

czynnoś'ci

DZIAŁ II.

Sądy wojskowe.

Rozdział

!.

Przepisy ogólne.

Art. 8. § 1. Wymiar sprawi e dliwości w wo!jsku

i w marynarce wojenne~ s~rawa:ją

Art. 16. § 1. Jeżeli przepis szczególny nie stanOWI maczc;, w01sko'v r,c sądy reionowe i wojskowe

sądy marynarski€ oraz sądy wOJicll'ne obowiązane są

udzielać pomo'cy sądowej na ź.ą:dainie innych sądów,

zarówno woj!sko<wych jak i pOWlSze'chnych, oraz

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

w pr'zyp.adJ'ka,ch prawem prz,eprsan)'ich - na żądanie

innych władz zarówno po!s/k ich jak i zagranicznych.

§ 2. OSIpełn i enie czynnośd w drodze pomocy

S<l!do'Wcj nall,cży zwralcać się do s~drU, na którego 'obszarze działan i a czynność ma być sJPCłniona.

§ 3. przy slpełinian,iu p'oszcz,elgÓ'!nych C'zynno'ści

na żądanie sąd&w lub władz za,g raniczny'c h - s<l!dy

wo'j:Slkowe sto,sują przepisy prawa pOlLs,b ielg o; należy

jednak na ż<\Jdanie sądu hllb władJzy zagranicznei zastos'O'wać szcz'e lgó.lny tryb po'stępowania lub szczególną fo,tiffię, j'eżeli przepisy pra'w a po,lskiego tego

'trybu lub tej f,ormy nie zabra:n1aią.

Art 17.§ 1. S:pory po'wstałe między sądami

wojskowymi, oprócz ~ ::dów wojennych, wsku1ek odmowy udzieilenia pomocy sądowej, ro,c:strzyga. osIatecznie sąd przełożony nad sąd ,zm, do którego o pomoc się zwró,cono.

§ 2. Zą:danie pomocy sądowei skierowane przez

sąd' przelożo.ny jest wiążące .

§ 3. JeŻldi spór powstał ffi!ędzy dwoma sądami

wO'jenn)nn'1i, rozstrzyga ostate c'znie ws,p6.1my przeło­

żony

d cwódców

(prz ełożO'nY'chJ,

posiada.jących

upraw!lienia zwierzchnil·:a sądowo-karnego.

§ 4. W ilmych przYlpad:kach spory między są­

dami w'ej1skowymi z powodu odmówie'n ia pomo,=y

sądowej rozlstrzyga ostat,eczn~e Najwyższy Sąd Woj·

skoiwy,

Art. 18.

Języlkj,em urz,ędowyilli

w sądach woj-

skowych jest j'ęz)"k pO'Lski.

R o 'z d z li a ł II.

Wojskowe sądy rerjolllowe i wofskowe sądy

malfynaf'skie .

Art 19. § 1. WO'jlskowy sCltd rejonowy składa

się z sęd'ziego wOl,s lkowego, któryje",t kierowniketn

sądu, oraz w razie potrze1"y z odpowiedniej ilości

wojskowych sę,dziów rejoiflowych.

§ 2. W przypadkach 'Ąr)'lmalgaiących zastęp­

stwa sęd'zie~o wo j!s,k oweg:l przez irune,go, ruiż ffiCłJją­

cego przyn,:lcżifl'OŚĆ slruż;bpwą dro danego wojsko'wego

sądu rei'o'l .owego, wyzna,c'Z.a zastęp.cę na czas potrzeby sz~f woj!sikowego sądu okręgowego sj)Qśród

sędziów wo,j skowych s'lJciów rejono'wych, podlporząd­

kowanyc<h temu wojls ko'we:mu sądowi okrę'gowemu,

lub też spośród podlporząd!kowanych mu wo';s'kowych

sędziów okręgowych.

Art. 20. § 1. Do właściwości w01;IS,k owych są­

dów rejonowych na!leży raZ/poznawanie s.pn,w sZere,gowców, podoficeTów i osób cywi.llI1ych, nie posiadajC\Jcych st'(Jpnia oiicers.kie.go

a) o Wy1St'ęlpki wo,j!skowe i pos'Po.Ji:l~, t,a,grożone

!karą poz:bawienia wo,1ności na cz,as do jednego rOiku, choóby w potączeuiu z grzywną

Łub karami dodatko'wYa11i;

h) o występki woi~lw"ve, za'grożone karą pozbawienia wo1noś,ci na czas do lat trze,ch,

lub o występki pospolite, zagrożone karą pozbawienia worlności ponad jeden rok - jeżeli z.e względu na ako 'licz!1ości cZy!lU rtie

naJeży oczekiwać surQlwszej ka'r y, niż kary

$lozbawLenia wQllnoś:ci dO' a'edne'g'O roku,

choć'by w połączeniu z gI'lzywttlą luh karami

d oda t'ko'Wymi;

e) o wylkroczenia.

§ 2. \Y/o,j:s'kowe sądy rejonowe piolz a rozpo'Z'Ilawan~em s'p ruw, na'l, eżących w myś: l § 1 do ich wła­

ściwości

a) (prowadzą Z!lecone im śledztwa w sprawach,

na,I'c, żC\Jcych do właściwości wojskowych są­

dów okręgowych;

h) udzie:lają pomocy sądowej na żą;danie są:dów

lub władz j

c) siPdn'ialją czynności i wyd'rują orzecz'e nia i zarz<'tttzenia w przypuiclikach prawem przepisanych.

Art. 21. § 1. W spmwach żOiill'lerzy, pełnią­

cyc,h służo.ę w marynarce wo·;c nneq, oraz rnnychosób,

pod.legających dowódcom (Iprzeł'o'żonym) w marynarce woj'en:ncj, - wo,j,sk owc s ądy re'jonowe sprawują

wymiar s.p'rawicdliwoś'ci jako wojiSkowe są;dy marynarskie, j.eżelii n ie został ut>wo'l'IZony o's obny wojs,kowy sąd marynarski, kLóry bybby właściwy w daJn ej

sprawie.

§ 2. Przepi,s y od'noszą;ce się do woiskowych

sądów rejonowych stosuje się odpowiednio do tych

sądów jak,O' wO;lsik o'w ych są;dów marynarskich oraz

do wo,j's kowych sądów marymarsik ich.

Art. 22. § 1. Ro'zlp rawy odbywa,ją się przy

udziale jednego sędzie,go wO';lsikowego, który prowadzi ro'zlprawę jatko prze'wod:J.iczący, i cliwócb ases'orów, z których ,jeden jest o,f icerem, drugi z'aś podoficerem.

§ 2. Podofic·e r będątCy asesorem nie mo,że mieć

niższ'ego ,s topnia wojiskorw~lg'o, niż oskarżony.

§ 3..JeŻeli jest k~lku oska rżon Y'ch, skład sądu

dostosowui'c się do os:kal'żonergo lp'osiaclaJjącego najwyższy stopień wo jskowy.

§ 4. \'<1 ShDr2.Vlach jeńców wOljenuvch u'W'zlględlnia

się w miarę możnośd ich st10lpień wo,j skowy.

Art. 23. Poza rozprawą rozpoznaje Siprawy należ3,lce

do właściwości wO'j,s ko'wych sądów rejonowych (wo;s'k'o wych sądów m:lrynars'bch) jooonoosobowo sędzia wojskowy.

Rozdział

UL

Wojskowe sądy okręilowe i sądy admiralskie.

Art. 24'. \Y.I o,j:3 kowy sąd oJkręgowy skła,da się

z wojskowych sędziów okręgowych: szefa sądu, jego

zastępcy, oraz z odpowiedniej ilości wojsl-- owych sę­

dziów O'rzekai~cych i śi1edczych.

Att. 25. 0.0 właści'1tl'O'ści

okręgowych należy

wa:isk'O'Wych sądów

aj rozpO'znawanie w pierwszej instaThcPi spra'w,

nie naJeżących w myślI art. 20 § 1 do wła­

ściwośd wO'iskowych są;dów rejonowych

(w"oilS.ko,wydJ sądów maTynars1kich);

b) l'oZ!poz'n avra.nie środków odwoławczych od

~)rze<:zeń w01s1w,,",:ych sąrdów ~eiono'wych

.1 \vo ;.skowych ~ii!dO'\'! crIHl.r'ł'!larskl,ch, od zatządzeń kierowników tych sądów, od po,gtalIlowi'eń i zarządzeń wojrs kowych sęd:z'iów

śLedcz)'Ich, o'r az w przY':padJka~h prawem

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

pr'ZejpiJsanych od in'Oych posta'O'owień i zaf'ząd, zeńj

c) pwwadzen'ie Ś'ledzl:w w sprawach, których

r'ozipo'zlnanie w myśl! ar'tykułu nin'i ';!jszego

Ht. a) należy do właściwości woiskowYC!l

sądów okręgorwy,chj

d) spełnianie czynn ości ora z w y dawa'n ie orz ec'zeń i zarządze ń w przyp a dl~ ach p r aw e m

przepi san ych.

Art. 26. § 1. W spraw a ch żołnierzy, pełniących

służhę w marynarce w o'j,enn e,jl. oraz innych os ób,

pod.le gaj''llcych dowódcom ( p rzeloż,onym) w m arynarce wojennej. - wojskowe sądy o'kręgo'we s, prawują

wymiar sprawiedliwości jako sCjJdy admiralskie, jeżeli

nie został utworzony osohny sąd admimlski, który

był'by właściwy w dane'i sprawie.

§ 2,. Przepisy odno.s zCjJce s i ę do w OI;:sko'w ych

sądów okręgowych stosu,j e się od'powiednio do tych

sądów jako sądów adm irallskic h oraz do sądów adm irals kich.

Art. 27.

§ 1. Ro'z'p rawy wSIp rawach

° prze-

stęps bwa za:gro1żone karą śmierci lub więzienia dożyw ot' ni e go, prowadzonych w p 'J,stę'Powaniu wojen nym, oraz w sprawach prowadzonych w ,postępowa­

niu doraźnym, odbywają się przy udziale dwóch wojsko,w ych sędziów orz,ek ają.cy;ch, z których i,ed en pro-

wadzi rozprawę jaJco przewodniczący, i trzech asesorów.

§ 2. Roz prawy w ~nn ych siPrawa,ch odbywają

się przy udziale jednego woiskowego sędziego orzeta, jąc e, go , który prowadzi r oz'prawę jako przewodnic ząc y , i dwóch as esor ów.

§ 3. Roz'Pr awy rewiz )"jne odbywa;j;ą się w skła­

dzie szefa sądu lub j.zgo zastępcy, jako przewodnic z ąc'e g o, oraz dwóch woj!skowych sędiz!ió'w orz'e'k aj ąc ych; j,eden z sęd'ziówwo;,skowych, na:leżą;cY'ch do

s kładu są;dzące,go, Iest sędzią sprawozdawcą.

Art. 28. § 1. Do rozip raw, które prz)'ipuslczalni c hędą tr'vvać cza:s dłużs'zy, s'md są!du mO'ż,e powolać

sędz i eg o dodatkowego, jako zastępcę sę dziego. Do

H)'Zjpraw takich można te.ż przybrać z,as'tę'Pców asesorów.

§ 2. Zastępca sędziego i asesora może być

obecny na naradzie, ni e może być jednak obecny

w czasie głosowania; w naradzie i głosowaniu zastęp­

c a bierze udział wówczas, jeżeli wszedł w miejsce

sędziego lub asesora, który ustąpił ze składu sądzą­

cego.

Art. 29. § 1. Na rozipraw:ie głównej przewodnicz yć może tyllko wo'j's kowy sędzia orzekaiący (szef

s C'tdu , jego z as'tępc a) w sto·piniu oHcera szlahoweg'oj

d o ty c.zy to również sędziego dodatIkowego.

§ 2. Żad'en z sędzi ów wO'j:skowY'ch, wchodzą'

c ych w skład s ądzą'CY, nie mO'że posiadać stopnia

wojskowego niższego niż oskarżony. Jeżeli w sądzie

wojskowym nie ma sęclzi e:go o w~ma.ganym stalpniu

wois kowyttll - prz, ewod,nic'zą'Ge:go ro'ziprawy, a w razi e potrzeby także dru:g'i ego lub d,odatko,wegol sędzie­

~~ o wojskowego, wyznacza szef departamentu ~ pra­

w i ('cHiwościMinislerst!wa Spraw WO;lskowych spo'

~: ród pusiadających ten slo/pieli sę:dz·ió,w innych · są­

d ,sw wojskowych.

Nr 76.

§ 3. W sprawach przeciw generałom i admirałom (kontradmirałom, wiceadmirałom) przewodniczącego, a w razie 'pofrz,ehy także drugiego lub dodatkowego sędziego wojskowego, wyznacza prezes

Najwyższego Sądu W o,js,kowe1go spośród sędziów tegoż sądu, pos i adających stopie!i ge,nerah'ki. Pr'z'e·p i'su

§ 2 w tych sprawach nie stos l1';,e się.

Art. 30. § 1. A sesor o'wi c n ie mOlgą mieć stopnia wo js'km'V'ego niż,sz.ego niż olska r ż on y.

§ 2. Przepis § 1 n ie dotycz y a S'2S cHÓW w sprawach D'r:ze.ciw 6enerał om lub ad.m i:tałom (konhadmiratom; wiceadn~irabm); w t y'c h s'prawach as e s orowie

muszą posiadać co najmniej stopień gen e rał a brygady lub kontradmirała.

§ 3. W sprawach p r z'8 c.iwko ohcerom, nie posiadającym stopnia generalskiego (admiralskie,gol,

jeden z as,esorów musi p o's iadać co na'jrmaiej stopień

wojskowy

a) kapita.na (równor z ędnego) - je ż.z li os karżony jest p odporucznikiem lub porucznikiem (równ o rzędny m) ;

h) majora (kom a ndor a podporucznilka) - jeżeli

oskarżony jest kapit,a1

nem (równorz,ędnym) j

c) pułkownika (komandora) - jeże,li oskarżo­

ny j1est ofice'rem s'Z'la;howym;

d) ,generała brygady (lwnfradmira,tal - jeżeli

oskarżony jest puł.kown~ki, em (komandorem). z.aj:mującyim stanowisko służlbowe wyż­

sz'e niż d owó<dcy 'Pułku.

§ 4 . W sprawach prz,e ci.w podofi:cerom i szeregowcom jednym z a sesorów ma być podofic.er .

§ 5. W s'PrawRch prz eclj,w nsohom nie posiadającym st opnia v.wjs:k owe go wszys'c y as·eso'ro'w ie muszą posiadać s top ie ń oficerski.

§ 6. W sprawa'c h o pr'Z esi: ę\ps twa , z·a,grożone

karą śmierci lub więzi:e'nia dc'żywot,niego, prowadzonych w postępowaniu wojennym, oraz w sprawach

prowadzony'c h w postę\pOlwaniu dnraźlnym - ws'zyscy

asesorowi'e beiz wZlg!lęd.u n'a slto'Pień nskarżoncgo

(§ 4) muszą mi.eć stopień oficerski.

§ 7. P.rzepis art. 22 § 3, 4 na:leży tu st'o,sować.

Art. 31. Poza roz!prawą wOij's kowy sąld okręto­

wy (sąd admiralski) rozp'oz:naje sprawy, należące do

jego' właściwoś'Ci , na posiedzenia,ch nie'i awnych, jeże.Ji do ich t'oz!po'zit1an,i a nie j'e s't pra,w em up'o'ważnio­

ny jeden sędzia wojsko'w y.

Art. 32. § 1. Posiedz,z'nia niejawne odbywają

się w s.kładzie szefa sądu, lub jego zastępcy, jako

przewodu1czą1cego, oraz dwóch wo';'s kowych sę,d,ziów

okręg'OIwychj jeden z s ędziów wojsko'w ych, należą­

cych do skł,adu s Cled'z ą:c e:g o , jest sęd.zią s:prawo·zld awcą.

§ 2. Na po's iedz'e nia'c h n,i,ejawnych zalpadają

orzeczenia po wys"uchan:u ustnego lub odczytaniu

pisemnego wniosku prokuratora wojskowego.

§ 3. Prokurator woj's kowy bier'ze udz'iał w posiedzeniu niejawnym bez prawa obecności przy naradzie.

§ 4. Narada sędz,i,ów wojis ko'wych j'e:s l t'aj,ua.

Pr6cz sędziów, bi'orCjJc ych udział w naradzie , m'Jż· e

być pr'zy naradzie i głosowaniu ohecny tylko pro-tokolan t

§ 5 . Głos o'V/anie od'bywa się w tym porz'lld.ku,

że sędz ia s·p rawO'zdaw:c a ~ł m;tl'j,c plcr'ws'zy, przlcwod-

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

Nr 76,

niczący zaś )"eźeili nie ;est sam rówll'o'cześnie s:pra' J

ł d .

wozdawicą, olstatnij poza tym gl OlSują kolejlIlo m Ol SI

przed star:s'z ymi s [.opniem.

.

"

§ 6. Prz,e pisy o glosowaniu na roz,praWle głow­

nej stosu:;,e się odpowiednio.

Ro td'z. i a ł

IV.

Najwyższy Sąd Wojskowy.

Art. 33. Najwyżs'zy Są:d WOljsko.w y składa si~

z sędziów NajiWyż'S'Zelg·o Są:du Wojls1ko-wego: prezesa,

wiceprezesa oraz z odpowiedniej ilości sędziów

Najwyższego Sądu Wojskowego, posiadających co

najmniej stopień pułkownika.

Art. 35. § 1. Na.jwyższy Sa,d Wo,j.s k·owy o-rze,k.:t

i wydaje opi,l1ie na roz\prawie lub .na po'sied'zeniu niejawnym w s1dadzi.e trze'ch sędziów Na,j:wyż:szego Są­

du Wo.jslk owelg o, z których jed.en jest sędzią s:prawozdawcą.

§ 2. Orze czenia i opinie Najwyższ,ego Sądu

Wo,jskoweg·o zap3dają po wY'sluchaniu us·tnego lub

odczytaniu p isemnego wnios,k u prokuratora Najwyż­

szego Sądu Woj.5ko'w ego.

§ 3. W sprawie narady i gIo's owania na posiedzeniu niejawH)'1lll st'olsuje się prz'epi:s art. 32 § 3 do 6.

Art. 36. § 1. Skład sądzący Na;jwyźszego Sądu

Wojskowego może prz,edsta'wić zasadę prawną, budZll!cą wą·tlp:lirwoŚć, do rozostrzylgnięcia Zigromadzeniu

ogól'n emu sędziów Najwyższego Są:du W 0,j1s:lww e g·o ,

po czym uchwaloną zasadę wpisuje się do księgi za-

sad pralWn)'lch.

§ 2. Zgromadwn'i a ogóJ]lne odlbywaią się pod

pr'zewodnict.wem prezesa Na.jlwyŻ:szego Sądu WOljs kowe.ęo. ProrkuraJor Na,j1wyźsziego Są;du Wojskowego hi,erze ud'ział w zgromadzeniach ogó-lnY'ch bez

prawa obecno'ści przy naradziej ma on prawo slawiania wnios,ków.

§ 3. Do powzięcia uchwały wymagana jest

obecność przynajmniej 2/3 części ogólnej ilości sę­

dziów Na;wyższego Sądu \Voj,sko'wego. Uchwały zapadają większością głosów; w razie rów'll'o'ś,ci glosó'w

rozstrzyga głos przewodniczącego.

§ 4. Narada i głosowanie (Jdbywa s,i'ę wedle

ad. 32 § 4 do 6.

§ 5. Skład sądzący, orze,ka·jąc w dane;j sprawie

l,arn'e j, jest związany rO'zstr'zygnięciem zlg'r omad'ze11ia ogólneg·o,.

§ 6. Odstą'pienie przez Najwyższy Sąd W'ojls kowy od zasady prawnej, tlslal{)nej prze'z zgromadzenie

ogól1ne, może l1astąpić tyJ,ko w drod:z,e ponowne'go

l(nrstrzyl gnięc'ia zgromadz'e nia o,gólnego.

Art. 37. § l. Na żąda.nie Minist'ra Spraw Wo,jskowych lub p.rezesa Najwyższe,go Są)du Woj'skoweig,)

powolan-e jest z;gromadzenie og,ó lne również do wyjaśnienia przepisów prawa karnego, które budzą wąt-

1221

- -- - ---"'----------.-----_ .

pliwości, lub których st·osowanie wywołała rozbież­

ność w

{Jrzecznidwie.

§ 2. Opinie z,gromad'zlenia ogólnego wpisuje się

do' księ·gi zasad prawnych.

Art. 38. § 1. NajlWYższ y Sąd Wojskowy wydaJe zhiÓ'r swoidl orz,eicz'eń i o·p.i'ilii, za"w'ierających rozstrzygnięcia zasad,niczych za,g;adnieIl prawnych.

§ 2. Materiał praiw ny do orz '2cznidwa Na;j,wyż­

szego Sądu \Vojskowego z:bicra Biuro Orz'cczinictwa

istniejące przy tym s ą;dz.i-e ; w skład Biura Orze,cz'nic-

twa Wichodz·ą oficerowie audytorowie.

§ 3. Prezes Na:iwyż'szeg o Sctdu Woi's kowe'go

może powierzać członkom Biura Orzecznictwa również inne czynności służbowe.

Art. 34. Na1wYż:szy Sąd Wojskowy roz!poZinaie

śro-dki odwoławcze od or'z'c lczeń wO';l3k'o -wych sądów

okręgowych j sądów admitals:k,iIC11, od .zaI"zC\Jdzeń szefów tychż'e sądów, oraz orzeka i wydaj-e opinie w innych sprawach, w przypadlka.ch pra.wem przepisanych.

. - - ---

R o z' d z i a t

V.

Sądy wojenne.

Art. 39. Sąd woj'e/n ny składa si·ę Z i sędz i eg'}

w01skowe,go, który jesit. szdem są)du, oraz z odpo wiedniej ilości ,sędziów wojskowych.

Art. 40. Sądy wojenne roziPoznaią wszystkie

sprawy karne osób, na klóre roz:cill!ga się właściwość

osobowa zwierzch,uiika sądowo..kame.go, prz y którym dany sąd jest ut1worzony, jieżeli Nacz'elny Wód~

nie zarządzi inaczej.

Art. 41.

§ 1. Rozprawy w sprawach o prz e-

slępstwa, zalg' ro, żone karą śmierci lub więzienia dożywotnielgo, oraz w sprawach prowadzonych w postępo'waniu doraźnym, odbywa;ją się pr:zy udziale

dwóch sędzió'w wojskowych, z których jeden jest

kierown:rkiem rozprawy, i trzech C\ls esorów.

§ 2. Rozlprawy w i,n'nych sprawa,ch o,dtbywają się

przy udziale j'e dnego sędziel~o wojskowego, kit.óry jlest

kierovv'nikiem rozprawy, i dwóch asesorów.

§ 3. Prz,ewod.ni·czącym rozprawy jest najstarszy

slopuiem wo·jlSko'w ym asesor, jeż'eli pO'siada on stopień wo'isko'wy wyższy niż kierownik rozprawyj

w przeciiwnym pay/pad'ku kierownik rozprawy jest

ie-dnoc;ześnie je,; pr'z ewodniC'z,ącYTIl.

§ 4. Przepis art. 28 stosuje się z tą zmianą, ź,e

sęclzi'e go dodatkowego wyznacza zwierzchnik sądo­

wo-karny.

§ 5. Przepis art. 30 § l, 2 oraz 4 do 7 s lo~uie

SIę również w sądach wo,j'eil1lnych.

R o z ci z i a ł VI.

Podzi,ał cz.ynności.

Art. 42. § 1. Podział c'zylnności między sędziów

wo-;slk owy-ch następ'u lje z kOIl'c em każd ego ro,J,oll lla

następny rok kalendaTzowy,

§ 2. Zmia.na podz'iału cZylJ1noś c i w C'ią~ll ro1"11

mo·że nastąpić, j~żdi okaże się to koni,C?czJl<: z po ..

wadu prizeciążenia n'iektóry·c h sędziów, zmian w obsadzie sądu lub trwałej przeszkody po stronic pn szczegóil nych sędziów.

Art. 43. § 1. Podział c'zynnoś',:::i naslę. plJ.)t;> lIil

podstawie zarzą.dz€nia sędziego woj's;kowego, stoją­

cego na czde sądu.

§ 2. W sądachwojcnnych podz'i ału cLyunu.ki

międz)' sędziów wojs kowy ch dokon ywa szef sądl..I

Dziennik Ustaw. Poz. E36.

w laki sposób i na lalkie o:kre1sy czasu. jakle w d3inych

wamnkach n<ijLl1'dzic~ od'Powiad~ją po t rzebom służ­

by. Podział ten ma dla z,wierzichnika s4idowo-ka'r ne~o znaczenie orientacyU'ne.

Art. 44. Spełnienie czynności p rzez innego sę­

aziego niż t'cn, k t óry był do njcj powo,l any według

podz'iału czynalOści, nie wpływa na jej ważność.

R o z d lZ i a ł V ~,l.

Adm1uistracja sądowa j Dladzór.

Art. 45. Czynności actministraci1 są:dowej peł­

nią 'iędzi'owve woj'sKowi, sioj<lJcy na czele sądu. blagą

oni powoływac: poszczególnych sędziów WO"iskowych

danego sądu do wsoó, l:działaiuia w czynnościach admiD!~stmcyjnY'ch i nadzor;;zyeh.

'

_

Art. 46. § 1. Na' cz,~ilny nadz6r nad sądami wojskowymi sDrawllj,e M1nisler S,araw \\1 O'js'Kowych,

a nad s(l~daJ;li, wO:'?l1:J ymi N a czel,;lY \Vódz.

§ 2. Mi'!ó;ter S'i1>raW \'lJo)1skowych wykonywa

>nadzór t'en o>sobiś;;.i'e lub przez szefa d'2 :partamentu

s~rawjedliwo~; ci lVllnistcrslwa Spraw Wojskowych

a Naczei1ny Wódz oso<Diści,e lub przez s:~efa sądow­

.lic iwa wojennegc w Naczelnym Dowództwie.

§ 3. S'zcf departamen·tll spl'awi,edhw0ści oraz

szef s<i!downidwa wojennego wykor,rJ,i ą rzl~'co·ny im

:nadzór O'sobiś:;:j· e lnib przez wyzna-::zo'J:ych vrzez siebie oficer6w B.1.JJdvlorów. \X'/yznaczOIllY o.ficcr audytor

n.ie może mieć nii'Szegostopnia wc,js:ko"v1er~o, niż sę­

dz~a wojskowy, stoj<l!cy na czele danego, sąJu.

Art. 47.

stej obrazy przepisów prawa w postępowaniu sądu

niższ.e'go, mo'że niezaJk~Żillie od u;prawnień służą­

cych mu na podstawie kode,ksu WO';GkiOWe.l~O postę­

powania kanwgo - stwierdziJć ucJwbi,erClie i wytknąć

je danemu sądowi. Na żądan,ie s::",d riiższy oho>wiąza­

ny jest udziehć wYljaśni,eń. Stwie'rd:z:enie i wytiknięcie

Udl)~bjtenia ni'c ma wpływu na daną sprawę·

§ 2. O wytknięciu Utchy!b~eTIia sf\!d wyższy zawiadamia sędziego wojskowego, 5tojące~o na czele

sądu, El. w przy!padkach w3.żn:1ejiszych po>nadto, szefa

d:cpa.damentu s.prawiedhwości .Ministerstwa Srraw

:Wojskowl~ch.

Ad. 51. Do personelu, nie pełniącego czynnosel ,sędziowskich w sądach wojskowych, stosuje się

w 'lprawach nadzoru ogólne przepisy, normujące wyk()nY'wani~ nadzoru slużhowego.

Art. 52, § 1. Mj,nis~:eT Spraw Wo'iskowych wydaj'e reglU!lalm~Dy,w których c:kreś>la try1b wewnętrz­

nego ur'zędowania i hiul"'ovvOŚĆ sądów wo,jskowych.

§ 2. Mi<l~ster Spraw Wojskowych oznacza, po

upływie jaki,egn czasu i pod jakimi warunikami akta

spraw sądowych mają być w całoś:ci Lub w części

il1~sz'czone lub pl'zekazywall'le arCl1l:WlUJID .

DZIAŁ III.

Sędzlowie wojskowi.

Rozdz i ał

§ 1. Nadzór nad sa.!dam'i i sędziami

a,) kierownik wo,j'skowcgo sądu re jo>11owego

(wl),j's:kowqgo sąd'u r.1arytrwrskic'go) Vi tymże

sC\!dz~ej

h) szef wo-jsikowc'go sadu okrę 6 owo ,5n w tymże

sądzie oraz w podi)orząclk~~an~~h mu wojskowych sądach rejonowych (wojskowych

sądach marynarsk~chl i

c) prezes Nai~ryższ.ego Sąjdu Wo.jskowego

w tyW2C sąd~ie i

d) sZc! są:du wojenne:go w tymiŻ,\:; sąldzj'e.

§ 2. W raz.ic ubworzenia osohae.g o sqdu admiralskiego szef te go s2"llu pełni nadzó,· w tym sądzie

oraz w podlpnrząd:kowanych mu wo,jiskow'y'1c'h sądach

marynarskich.

Art. 48. § 1. Osoby powołanie do. nadzoru mają

prawo żądać wyjaśniell, ,\v;!~l'd,!dać w czynności i powodować usunięc1e oczYWii3Łych usterek i uchybi'cń

oraz pociągać ponolS.zi:\!cycn vriiTIę do. odpowiedz'ial!I1ości.

§ 2. Nadzór nie muże wlkra'czać w dziedzinę,

w kfórej sędziowie wo';:s'k owi ISą niezawilślL.

§ 3. Osoby powołane do nadzo.ru mo'gą być

obecne na rozprawie, t'o,czapej się przy drz!wiach

zamkniętych.

Art. 49. Każdy sąd W'y~ŻJszy o dnsŁrz.eżonych

przez siehi,e ust,er~~ach i uchybieniach w urzędo.wa­

aliu sądu niż:sze,go za:w iadamia osohę powołaną do

nadzoru.

Ad., 50. § 1. Sąd wyż.szy, w ra'zie do>sk'zeżc1nia

przy rozstrzyganiu środków odwol.awczych oczywi-

I.

Korpus o!icerów audytoil"ów.

pełrrią

1

Nr 76.

Art, 53., Czynności sędz10,wskie i prnk~rator­

skie w wOjSlktl i marynar'CE: wo1en.ncj pełnią ofi.cero~

wie audytorowieoraz genetalowie, plzeni'esieni

z korpusu oficerów audykrów do kOTPUSU generał6w.

Arl. 54. § 1. Oficerem audytorem może b?ć jeclyni(;;. dicer, który

aj od.był przynajmmeJ jednoroczną służbę

w sto'pniu oH'cer:.i1{im w jednym z rodzajów

~rol1i wojska lub marynarki wojennej,

b) UKończył uni:wersyleockie studia prawnicz,e

z przepisanymi w Polsce egzalL.inami,

cJ odbył wojskową aplikację sądową,

d) złożył wo.jskotwy egz,amin sęcl'ziowski.

§ 2. Z wo,jsku,wą aplikacją sądową i e,gzaminem

sędziowskim zrówlnane są: aplika.c ja są:dowa L egzamin sędziowski w sądach powszechnych. oraz apli,'kacoja i elgzamin adwokacki.

§ 3. Od wymagań, wymienionych w § 1 lit. c),

d), wolni są profesorowie i docenci nauk prawniczych w polskich szkołach akademickich.

§ 4. Przeniesienie do rez,~nvy ko·rpu3u oHcerów audyto'rówofkera innelgo korpusu oSCl,bowego

nastąlpić nlO'ż:e bez wz;g'Jętclu na warane1k, wymieniony

w § 1 lit. a).

Art. 55. Tryb oraz szczegółowe warunki pr1z'enoszenia oLcerów do ko'l'puSU oficerów audytorów

okreś.iają przepisy, norrnuj'lice służhę w,o'i,skową oficerów.

R ozdzia ł

II.

Mi.anowanie i obi~cic :;:lmnwhiltal sęd'z.iego

v{o j sl~owt!r:.o.

Art. 56. §. t. S~dzią wojsJ<:cwym mc że b yć mb.n owany tylk o oficer iludY·LO r, albo genern ł, k tó ry

uzy skał stopien gen';r;:.h.lti jaJ,o olicer <l l1d ,;,ior.

§ 2. SędZlÓW w ~' is~. owych , prÓC7. s~rlzi ć. w w s ą'

dach woienn ych. mi anuie i 7.w slnia Prczydent l<ze czyposp oiiicj na wr,!o$ck l\i.i:' ..,t ra $pr::.w Wo j:4:owych.

§ 3. 1.1iar.o-\",·anie nas[ęplI,; e ~a u n,·:d

aj WO;8~,CV"'::::\ ' S;;:Ó.i'::;';0 rc:o:IIJW\!)!Oi

b) \'101;1 owcl-to :;..;(~zj C$lO ck:·q ~'-:we~o j

el SęJLl'C !! O ~"ni':I'ii'2 Z'~';:Z:) Sądu W·J : ~~;c wcgo.

są

1223

Dziennik: Ustaw. Poz. 536.

Nr 76.

§ 4. S~d;,:i<:.mi W!; :s!;.,:>wymi. w sądadl ,'..-oji::nnych

ofi<:en ;\vic a1l'dj'lorow;c, pTZyd%:c!'~ni do tych

§ 3 . Sędzia wo jskowy, przec h odząc y bez pośre ·

dnia z iedne~o slanowi81,a sędz iowsk i ego n a drugie,

ponownej Fzysięgi .nic sk łada.

Rozdz i ał

Ni c zaw!dQ~": z'Zt\ziowska.

Art ;;;9. S~cizio ''''!;c wojsko,,;; .~ą w sprawo wa·

niu cZyIlno~(' SędL i.O·N S:~I('.h niez ~r'Niś :i i poulegsją jedynie prawu.

Art. (iD. Nic:r.awisłosć s«dz;~gu \·,.-o jskowc.tto

nie wyb,'::w ubow ią7. ht wykG .. ~·"".~nia 71ec·.! ri i. roI.'

k azu·,,.. w zt,i:wsie <ldminisl1"n.cii sądowe; oraz w zalu::!!;;:? pp'!:lieni.:.. si'u;· ' »)' ..:ojskc·wcj, 'NyOJ!1ych w ~ Ia­

nicach uprawnkli władzy, któ l'a ,1ccef'.!C iub rozkaz

wycl.ala.

sądów.

Art. 57. fi i. Pr c;:'id~:'1 t Rz ~,::z"y;:"oSUi') l;tcj mia'

nu je sposr6c1 .::ędz:ów N<l;viyŻ$ZqC Sąd.u Wojskowego

prezesa i w;ccpreu~a l.~go qdu.

§ 2. Mi'Jls!cr SjJra'.'.. Wo;sJwwych ;

a ) zgodnie z mi ano'v umiem nil ur z'!.cl. sędz:ir::o,!.'.)

w oj ~koweg("t nadaje

sla:10wiskr.. sill ;~;'JO WC

w s;dach wo;::ko\'lych, a to r:1!anuwanym

wo jr.kowym sędzią rt: jorWWfnl _ ,\r w:);skow ych !"ąd.,ch rc iC:Dow ych (wois1;ow"rc~~ są ·

do.~h marynar:,kich), '.voj ~ kowym sęc ..:ią ohę.,

gowyi! - w " rojsko'.vych są,dacr. okn~~o ­

wych (s;uach admiraiskichJ, sędzi;:. Najwyż­

sze J':;) 5 ;J(\ t1 \'tjOlS· ~ :':;''v.::go - - w Najwy żs zym

Sądz i e \Y/ojs1:,;)·"'ym

b) wyznacza sp,)sród mignow>lnych wojskowym

sęuz:ą okrę~owyr.1. łub f:'!ion cwym l{izrownii:ów '.'.'o1sJ{(Iwych s~1ció w rej'l llowych

(wo jskowych s~d6w rn::tr~'!lar5ki:.:h];

c) wyznacz .. t,p~):l:· ::' d miltno'I!<lr!ych w(ljd\Owym

sęd;o:it\ okr~t:owym wcjs]{'H':l'ch 1:ęd z: iów

orzc1,ających i wciskowych

s~dzi ów ślecl ­

czych VI wo js};:Qwych sądach o!c('ęgowych

(sąd ach admiralskich) 0 ..17. spośr6d woisko wych s~dzićw orzebjący(': h .- szefów tych

sądów i ich za s tępców.

§ 3. S"dżi0w woisJw·".ych _ ;;: wy i.?lldllnt prczesa i wiceprczesa Naiwybzct,o S~~b \;Vc i::.!wwego

.- może Minister S?::.:w 'W'oj:;kow,!,en mi an ować

r 6wnież na stanowiska, n!c(.biete sld:adar:l i oStlboVlymi sąo:1ów wo j..ho"",·ch ::t pczcwidziane dla oficerów

tl.uayl<l rów \"-i in!lych !::ltiad ... .:h osobowych.

Ari. 58. § 1. Obeimu;ąc stanowisK') w sądzie

wo jskowym s~dz i a wO;:'kowy sl:lada przysi~g~ sę ­

dz iowską w brzmie"i l; u:.lsl'Zpującym

.,Pri'::ysi~~llm P ll nu Balu \V'szeehmogącemu

i W szeChVllCGząccn1u, i;:; ohowią:·:ki s'ichiego

woiskowcs:o becię wypd!1 i& ł .<:cmiennie, }Jez·

shonnie i z!,!od ni;.> z \;s{t!.wr;. !ll<\jac Zat ..2em na

względz ie \I !rzymnnle porząc1ku pnn'lnego i karn ości w sib.c:' zbrojnych P aristwn. T<1k mi Panie

B ożec dop.omóż. Amen" .

§ 2. Przy sięjr,; sld ada 5i<; wobec najb l iż,o;zego

przelożonego, któnmm p:zysłul"uje prawo nadzoru

w dan ym są rhie wojskowym.

III.

R o 7. d o; i CI ł IV.

0dp oHicó ia lM 5ć d:7 ~ .::ypl.i.!Ill!"Dcl.

Ari. 61.. § 1. Zr. prze-winienia, pope!n:onc przy

wykot1Y'..... aniu sru-{.!:Jy s ęd:.: i<lw .,l;:il': ; hib w zwi<',zku

z ni,1o P~) ;lOSZ<\ ~ę d7.icwie ·'ł,'c.is i: c ·:,·i , n i czależi'ie od

ewen tualr.zj (,dpo wi:!d:::i<lIl! o~c i k<lrnci , .. - odpowie d:t.i·Q(n0ść dy~c'iPl!nc.rr ,ą w edle przep isów rozdziała

niniej s;>;c~:o.

§ 2 . P oza przypadkami wymi~l1;onymi w § l'

stosuje s i~ do 5~d<':ltW w:)j"~J"ywych wojslwwe prz e~

pisy dys::ypli!lar!le.

Art. 62. Za pr::ewinh:nia wymienione VI a rt. 61

§ 1 wyu.ie,z:!. siQ 11asl~pu;'i.("~ k ar y dyscyplinarne

a) uPQmnicuie i

h) na~Qnę;

ej surową naganę;

dJ plzen;csiei"'ic na inne s~"-now;.sko s łL!Źhow e

b ez praW!1 do fi<I.1cżnQ~ci za przoz-oies-ienie.

Art. 63. ~ 1. Jeżeli ;" J chv-,-ili przewlnieni3.

upłyn~lo ~rzy fata , postępw"nie '::yscyplin .. rne n ie

nwiz by,; wszczętC' , a w razi'.! •... szczęcia należy je

umorzyć.

§ 2• •T('ż~Ii i ,~ drlak czyn

zawiera znamiona

prz edawnienie d~)s cypEna r ne

nie na stęp uje wcz eślliej, !lii przedawnieni;! I{arn<:.

prze~tęp stwa karw"g~,

Art. 64. Do orzck::m~a w s pr<.i.wach dyscypli narnych w łaściwy j;?sl Najwyższy Sąd Wojskowy, który

orzeka w skl Z:.d zic pre.zes-a lub wiccprezesa jako

p':"zcwo dni cz'lc(;~O i dwóch sęd:.:iów Najwyższego Są ­

du Wojsko wego.

Art. 65. § 1. Wniosek o wszczli'c:e postępow a.

nia dyscY':llina rn ego f'rz ~d d.1wia Najwyższe mu Są­

dowi \X'oj:.kowcmu przcłoio.. y, p'Jworany do wykocywania nadzoru w danym sądzie. wraz z aJ. tami dochndzenia .

§ 2. Najwyższy S.;d W'0:<;kowy może orzec

ws;.~zęci:;; postĘ ,' lwania dysc : plinarnc-go r ównież

z urzędu.

~ 3. O wsz cz~ciu postępo wania dyscyplinat"!le~o orzei,a N::.;wyższy S qd \~·~ .fkowy po .:lB:liu obwi ni0nem\l mol;· ~.:; i 7.1o:r.cili.a wyi<::śrd en oraz po wysłu ~h<lniu proku;,"atora Najwyżs7:C~O Sądu Wojsko~

wego.

<

Nr 76.

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

Art. 66. § 1. Wszczynając postępowanie d y&cyplinarne lub w toku tego postępowani a może Najwyższy Sąd Wojskowy zawiesić obwinionego w czynności a ch służbowych.

§ 2. W przypadkach nie cierpiących zwłoki

może przełożony, slavviający wniosek o wszczęcie

postępowania dyscypl inarnego, zawiesić obwil1ione~o tymczasowo "IN cz yn nościach służbowych, przekawjąc równocześnie swe z arzą dzenie Najwyższemu

Sądowi \'l/ojskowemu do zatwierdze nia.

Art. 67. § 1. Najwyższy Sąd Wojskowy może

przed powzięciem postanowienia o wszczęciu posh~­

powania d ys cyplinarnego, albo też wszczynając postępowal1i~ dyscyptinarne, postanowić przeprowadzenie dochodzenia przez sędziego Najwyższego Są­

du Wojskowego albo przez sędziego wojskowego,

s tojącego na czele sądu, do którego dany sędzia wojskowy ma przynal e żność służbową.

§ 2. Po ukollczeniu dochodzenia akta sprawy

przes y ła się prokuratorowi Najwyższego Sądu Wojskowego celem pos tawienia wniosku.

Art. 68. § 1. Najwyższy Sąd \Vojskowy zała­

twia odmownie wniosek o w sz cz~cie postępowania

dyscyplinarne~o, jeżeli nie znajduje podstaw do

wszczęcia tego po s tępowaJ~ia.

§ 2. Najwyższy Sąd Wojskowy umarza postę­

powanie, jeżeli na podstawie wyników p~zepr()w~ ­

d zoncp.o doch odzc'nia do jd zi", do przek onanIa, że rll e

ma podstawy do dalsze go prowadz enia postępowania

dyscyplinarnego.

w ciągu powyższego okresu nie wydano przeciw skazanemu innego wyroku skazującego.

§ 3. W razie zarządzenia zatarcia skazanie

uważa się za niebyłe . Zatarcie skazania pociąga za

sobą zwłaszcza usunięcie wpisu o skazaniu zwszel·

kich aktów, w których taki wpis umieszczono.

Art. 73. Jeżeli przepisy rozdziału niniejszego

n ic po s t a n a w ia ją inaczej, stosuje się w postępowaniu

dyscyplinarnym odpowiednio przepisy kodeksu wojskowego postępowania karnego,

DZIAŁ IV.

Asesorowie.

Art. 74. Asesorów i ich zastępców w stopniach generałów i admirałów (kontradmirałów, wiceadmirałów) wyznacza do rozpraw każdorazowo Minister Spraw \X'ojskowych, a w sądach wojennych-Naczelny Wódz, spośród podległych im generałów

i admirałów (kontradmirałów, wiceadmirałów).

Art. 75.. § 1. Asesorów i ich zastępców w stopniach wo j,sko w ych innych, niż określone wart. 74, wyznac za do rozpraw zwierzchnik sądowo-karny, właś,ciwy dl a danej sprawy.

. ..

§ 2. lJ prawnienia z § l może zwierzchnik sądo­

wo-karny prze ka za ć miejscowej władzy garni:wnowei.

Asesorami nie mogą by ć

"

a) żołni e rze, prz e ciw klórym toczy się postę­

powanie karne;

b) żołnierze skazani sądownie na karę pozbav"icJ.ia wO];lO ś ci , przed odbyciem kary lub

upływem okr e su zawieszenia kary;

c) oficerowie oddani pod sąd honorowy, przed

pra 1Nomocnym ukończeniem sprawy.

Art. 76.

Art. 69. § 1. Jeżeli nie na s tępuje umorzenie

'W s zczętego postępowania dy sc yplinarnego, Najwyż­

szy Sąd Wojskowy wy znacza dzieJi rozprawy.

§ 2. Obwiniony może p rzy brać sobie obrOlJc ę

tylko spośród sędziów luh p rokura torów (wice prokuratorów, podprokuratorów) woj sk owych.

§ 3. Nicusprawie dliwione nie s tawiennictwo obwinionego lub jego obrOllcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.

§ 4 . Rczprawa odbywa się przy drzwiach zamlmięlych.

§ 5. Wyrok ogłasza się bez z wł o czni e p o rozprawie, przytaczając ustnie najwa ż niejsze jego powody. \Vyrok wraz z uza sadnieniem należy sporzą­

dzić w ciągu siedmiu dni.

Art. 70. Odpis wyroku dor ę cza się pro-lwralo1"owi. Najwyż sze go , Sądu \Vojskow eg o, obwinionemn,

przełoż onemu, który WYSląDił z wni os ki e m o wszc:t.~; ­

c ie post<;:powania dy scyplinarnego, ora z Minislrowi

Spraw \X'ojskowych przez szefa ck parlam en Ln s prJwieclliwości Ministerstwa Sprav.; \\io jskowych.

Art. 71. § 1. Kary, w ym.ienione wart. 62 lit. aj

do ej, uważa się za wyk o nan e z chwilą ogłosze nia

wyroku.

§ 2. Karę, wymienioną wart. 62 lit. d), wykonywaMinisl e r Spraw Wo jskowycb.

Art. 72. § 1. Po 11pły';i e pię ci u la t od wydania

wyrok u sk::t za nie mu źe ul ec zularc ill.

~ 2. O za Lurcill skazani~1 po s tanawia Najwy ż·

sz y Sąd \Vojs ko w y Ila wnios~k ~,kaza n ego, jeże li

Art. 77. § 1. Stopnie wojskowe asesorów w poszczególny ch sprawach mają odpowiadać przepisowi

art. 22 i 30.

§ 2. Podoficerowie, wyznaczani na asesorów,

muszą mieć przyrw,jmniej slopieti. sierżanLa (równorzę dnego) lub bosmana .

§ J. W po,;l~pewaniu wojennym można wyznaczyć na asesora podofice ra ,

posiadającego

niższy

s lopi eti. wojskowy, niż okr e ślony w ~ 2.

Art. 78. Asesurowi e przechodzą na czas trwania dolyczących rnzpraw do dyspo zy cji przewodniczących rozpraw.

DZIAł.

V.

Zwierzchnik sądowo-karny .

Rozdzi:d l.

Przepisy ogólne.

Art. 79. Zwierzchnikiem sądowo-karnym jeslprze pis szc ze gólny 11 ie s tanow i inaczej--wyiszy dowódc a (pr z ełożony) wojskowy; wykonywa

Oll w wojskow ym postępowaniu karnym ustawą okreś loną właJzt: jako przedstawiciel interesu wojska

w zakre sie utrzymania w siłach zbrojnych karności

i po rzą dku prawnego.

jeże li

Nr 76.

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

Art. 80. § 1. Zwierzchnik sądowo-karny obo-

wiązany jest w granicach swej właściwości do zarządzania ścigania karnego wszystkich przestępstw,

które doszły do jego wiadomości, oraz do współdzia­

łania w postępowaniu karnym w sposób prawem

określony.

§ 2. W czynnościach swoich zwierzchnik sądo­

wo-karny ma się stosować z równą dla wszystkich

bezstronnością do przepisów prawa oraz do zleceń

swych przełożonych.

Art. 81. W razie przeszkody w urzędowaniu

uprawnienia zwierzchnika sądowo-karnego przechodzą na czas trwania przeszkody na jego zastępcę

w dowodzeniu.

Roz dz i a ł

II.

~łaściwość osobowa zwierzchnika sądowo­

karnego.

Art. 82. § 1. Zwierzchnikiem sądowo-karnym

w sprawach, należących do właściwości woj skowych

sądów okręgowych, jest dowódca okręgu korpusu

w stosunku do wszystkich żołnierzy, podporządko­

wanych mu służbowo lub mających przynależność

służbową do jednostki, zalogującej na obszarze da nego okręgu korpusu, oraz w stosunIm do innych

osób podlegających lub poddanych sądownictwu wojskowemu, które na obszarze danego okręgu korpusu

'przestępstwo popełniły lub zostały ujęte.

§ 2. Minister Spraw Wojskowych może w razie

potrzeby nadać uprawnienia zwierzchnika s ądowo­

karnego w sprawach, należących do właściwości

wojskowych sądów okręgowych, również innym dowódcom (przełożonym) wojskowym w stosunku do

żołnierzy, podporządkowanych im służbowo, albo w

stosunku do innych osób, podlegających lub podda nych sądownictwu wojskowemu.

§ 3. Zwierzchnikiem sąd owo-karnym w stosunku do Naczelnego Wodza, Generalnego Inspektora

Sił Zbrojnych oraz Ministra Spraw Wojskowych jest

Prezydent Rzeczypospolitej, jako Zwierzchnik Sił

Zbrojnych.

Art. 83. § 1. Zwierzchnikiem sądowo-karnym

w sprawach, należących do właściwości wojskowych sądów rejonowych, jest dowódca dywizji piechoty, mający swą siedzibę na obszarze działania danego wojskowego sądu rejonowego, w slosunku do

żołnierzy, podporządkowanych mu służbowo lub mających przynależność służbową do jednostki, zało­

gującej na obszarze działania danego sądu, oraz w

stosunku do innych osób, podlegających lub poddanych sądownictwu wojskowemu, które na obszarze

działania danego sądu przestępstwo popełniły lub

zosŁały ujęte.

§ 2. Minister Spraw Wojskowych może w razie

potrzeby nadać uprawnienia zwierzchnika sądowo­

l{arnego w sprawach, należących do właściwości

wojskowych sądów rejonowych, również innym dowódcom (przełożonym) wojskowym, w stosunku do

żołnierzy, podporządkowanych im służbowo, albo

w stosunku do innych osób, podlegających 1ltb pocldarJy~~ h !-;ądownidwll wojskowclTm.

1225

Art. 84. § 1. Zwierzchnikiem s ądowo-kuny m

w sprawach, należących do właściwości sądów ad miralskich lub wojskowych sądów okręgowych jako

admiralskich, jest szef Kierownictwa Marynarki Wojennej lub inny dowódca [przełożony) wyznaczony

przez Ministra Spraw \Vojskowych spośród dowódców (przełożonych) w marynarce w ojennej.

§ 2. Zwierzchnika sądowo-karnego w sprawach,

należących do wła śc iwości wojskowych sądów marynarskich lub wojskowych sądów rejonowych jako marynarskich, wyzn acz a Minister Spraw Wojskowych spośród dowódców (przełożonych) w marynarce wo je nn ej .

Art. 85. Żołn ie r ze , mający czasową pr zyna leż­

ność służbową do jednostki wojskowej (formacii, zakładu, urzędu), podlegają w czasie tej przynależno'

ści wła śc iwości osobowej zwierzchnika s ądowo-kar­

nego właściwego dla tej jednostki.

Art. 86. Uprawnienia zwi e rzchnika sądowo­

karnego w stosunku do osób, podlegających lub poddanych sąd o wnictwu wojskowemu, które nie podpadają pod żadn e z powyższych przepisów, przy sługu­

ją zwierzchnikowi sąuowo-karnemu, mając e mu swą

s ied zi bę n ajb li że j miejsca popełnienia przeslępstwa

lub u jęc ia sprilwcy.

Art. 87. Właściwość zwierzchnika sadowl)karn ego, Ezasadniona ze względu na m iejs ce 'p o peł­

nienia przestępstwa lub ujęcia sprawcy, ustaje, j c ~: e li

zwierzchnik s ąd owo-karny, któremu sprawca je st

podporządkowany służbowo, skorzys ta sam z prawa

zarządzenia ścigania ]( a rnego.

Art. 88. Jeżeli ze względu na miejsce pope111ienia przestępstwa lub ujęcia sprawcy byłaby uzasadniona właściwość kilku zwierzchników

sądowo­

karnych, wówczas właściwym jest ten, klóry najpierw zarządził ściganie karne sprawcy.

Art. 89. W przypadku wydania sprawcy prz::!z

inne państwo, uważa się miejsce wydania za miejsce

ujęcia.

Art. 90. § 1. Je że li Nac ze lny Wódz nie zarzą­

dził inaczej, zwierzchnikiem sądowo -k arnym w sprawach, należąc y ch do zakresu dział a nia sądów wo-

jennych, jest

.

a) dowódca jednostki (formacji) wojskowej,

przy której sąd wojenny zo s tał utworz ony,

w stosunku do wszy stkich żołnierzy, podporządkowanych mu służbowo, Oraz w slosunku do innych osób, podle ga jących lub

poddanych sądownictwu wojskowemu, które na obszarze działania danej jednostki

!formacji) przestępstwo popełniły lub zoslały ujętej

b} komendan t obszaru, dla któreoo sad wo:enny zost.al u.t worzony, w stosunku d~ wsz~sl­

kich zołlllerzy, podporządkowanych mu

s łużbowo lub mających przyn21eżno.ść s luż ­

bow~ do. jednostki wojskowej (formacji), zal'oguJąceJ na tym obszarze <I ni e p udoo rząd ·

kowanych dowódcy, wymiclliunen;u pod

lit. a}, oraz w s tnSlInkn do innych osób, pod-

Nr 76.

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

--_ ._-_. _ - -----------~- , - _

legających

lub poddanych

sądownictwu

które na tym obszarze przestępstwo popełniły lub zostały uj ę te.

§ 2. Jeżeli na podstawie prz episu § 1 byłaby

uzasad niona właściwość kiiku zwierzchników sądo­

wo • karnych, wówczas ma pierwszeństwo ten, który najpierw zarządził ściganie karne sprawcy. Sprawę należy jednak odstąpić

innclilu wlaści'wcmu

zwierzchnih:owi sądow o - karnemu, icże~i przyśpie­

szyłoby to jej przeprowadzenie ze wz~lędu na oko liczności sprawy, a zwłaszcza ze względu na przynależn ość siu:':bową o sk a rżo, ne\5o, albo ze względu na

miejsc e pobytu oskarżonego lub świadków.

wojskowemu,

Art. 91. § 1. Spory o właściwość między poszczególnymi d owódcz<Dl! (przełożonymi) wojskowymi, będącymi zwier?chl1il~ami s<>clowo -karnYi;li, rozslrzyga ostatecznie ich w ;:; pólny p rz elożony.

§ 2. '.'1/ toku sporu o właściwoś ć lDżay ze

zwierzchników sqclOV\10-k2snych or.n k a żd y z są­

dów, których spór de/tyczy, jest olw 'wiąz a ny spełniać

w zakres ie swe j właściwo ści w;.zclkic czynności nie

cierpiące zwłoki.

R O z ci z i a ł III.

~łaściwość zwieJ:'zdmiltów sądowo-karnych w przyp~dku !rtc~e!'!.!~ spra\Y"

Art. 92.

§ 1. Jeżeli tę samą osobę oskarżono

o kilka przest ępstw albo j eżel i jest kilku sprawców,

lub są również podźegacze, p omocnicy albo inne osoby, których działanie prz estępne pozostaje w śc isłym

związku z działaniem spra\vcy, wówczas postępowa­

nie karne przeprowadza s;ę łącz::::::, j eżeli przepis

szczególny nie stanowi inaczej.

§ 2. Jcżtzli sprawy w ymienione w ~ l należ ą

części o wo do wła ś ciwo ś ci wo:::.kowe!J,o sądu okręgo­

wego, cz ę ściowo zaś do włCl.ściv/Ości podporządko ­

wane go mu wojskowego SJ,du rejonowe,go. ściganie

ich należy do zwierzchnil,a sądowo-karnego w sprawach, należących do właściv/ości wojskowych są­

dów okręgowych, a ła, czne przeprowadzenie postę­

powani'l karnego następuje w wojskowym sądzie

okręgowym.

Art. 93. § 1. Jeżeli w przes h~pstwje brah udział

osoby, d o których ści~,m ia karnego powołani są

zwicrzchn:cy sądown-kami, nie po zosl<l :ący między

sobą w stosunku podporz ą dkow an ia, łączne przeprowadzenie post ę pow'.! nia zUr7.Cldza sąd postanowieniem na w'n iosek prokuTi'.1 orD. wojskowego. jeżeli

uzna , Ż-B przy(' zvni s; ~~ lo do uproszczenia lub przyśpieszenia postępowania.

§ 2. Połąc ze ni e spraw zarządza

a) Rdy chodżi o spr<.twy należące do właściwo­

ści ,v o~ s1-:o\vvch sadó'\v r e 1cno"",,,ych "\"" ch~ r ę ..

gu le go s[[r,~ ~( o wo; s].;oW C'~ () c;ąclll ol<ręgo ­

w ers.o .- ten wo ;sknwy s?,.d okręgowy;

b) w i:" nych rrzyp a d;(ilCh - Na j wyższy Sąd

\X! ojskowy.

§ 3 . Z '1 n:",c1 :,T,".:F(C p 0hczenie spraw ], urnych,

squ. pos iz. n :T'i/ir.: Z .:l r ·'l?~Cm., kt ó rv ze z'\,v ;er7.chników są­

clow,)-];a,'ny ch b ę dzie właśclwy dla spraw połą­

cLonych.

...~'

~

' _._'-'-

Art. 94. § l . W sprawach, należących do zakresu d zia łania s"dów wojennych, połączenie spraw

przeciw osobom, do których scigania karnego są powdani różni z'wierzchnicy sądowo -k arni, na wniosek

jednego z nich lub z urz t;du zarządza

a) jeżeli p o zos t ają między sobą w stosunku

podporządkowania-przełożony podporząd-

kowanego;

.

b) w innych przypadkach -

wspólny przeło­

żony.

§ 2. Wf zarządzeniu postanm,via się zarazem,

który z dotycząc:ych zwie rz chników sądowo-karnych

będzi e w ł c:.ś c;wv dla pohczonych snfaw.

§ 3. Polą~zeni~ spr'aw zarząd~a się tylko wtedy, jeżeli może s ię to przyczynić do uproszczenia lub

przy śpieszenia postępow a nia.

Art. 95. § L W przypadkach łącznego prowad zenia spraw może nastąp i ć wyłączenie sprawy co

do pewnego przestępstwa lub co do p ewnego oskaJ:'żone go, celem odr ę bn e Qo rozpoznania jej, jeżeli może się t o przyczynić do uproszcze nia lub przyśpie­

sz enia jJosŁępowania. lub jeżeli tego wymaga wzgląd

na dyscypJjm, wojskową albo t e ż jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

§ 2. \'V'yłączenie zarządza

aj w toku do ch odzc71ia -- właś ciwy dla spraw

polącz onych zwierz.chnik sądowo-karny;

b) po wszczęciu śledztwa - wojskowy sędzia

śl i'; dczy, na 'wni osek prokuratora wojskowego;

c) p o z lożeniu sądowi wojskowemu aktu oskarżenia i w toku rozprawy sąd wojskowy.

§ 3. Sprawa wyłączona należy nadal do wła­

ściwotici zwierzchnika sądowo-karnego, właściwego

dla spraw połączonych.

§ 4. J eżeli ze względu na uproszczenie lub

przyśp ie szenie postępowania albo z innych ważnych

powodów okaże si ę potrzebne przeniesienie wyłą­

czonej sprawy do właściwości tego zwierzchnika są­

dowo-k arnego, który byłby właściwy dla tej sprawy,

gdyby nie zarządzono połączenia spraw - przeniesienie sprawy wyłączonej d8 jego właściwości zarzą­

dza na wniosek oskarżyciela publicznego

a) w przypadkach, w skaz anych wart. 92 § 2ten zwierzchnik sądowo-karny lub ten sąd

wo is kowy,

który

zarządził

wyłączenie

sprawy;

b) w innych przypadkach - ten sąd wojsko ..

wy, który zarządził połączenie sprawa w spra'vVach, należących do zakresu dział a nia sądów wojennych - wspólny przeło­

żony zwi erzchników sądowo-karnych.

R o z d z i a ł IV.

Delegacja zwierzchnika s:')dowo-karnego.

Art. 96. § 1. Najwyższy Sąd Wojskowy może,

na wni osek zwierzchnika sądow o -karnego, oskarżo­

nego lub z urzędu, prze'nieść sprawę z właściwości

t e[;o zwierzchnika do właściwości innego zwierzchnika s(l(hwo-!{arnego, ież eli uzna to za potrzebne ze

wzg; ~ Ju na zapewnienie

prawidłowego wymiaru

Nr 76.

Dziennik Ustaw. Poz. 536.

sprawiedliwości, interes służby wojskowej lub z innych ważnych powodów.

§ 2. Najwyższy Sąd Wojskowy postąpi w sposó'b, wskazany w § l, na wr.iosek lub z urzędu, gdy

w stosunku do zwierzchnika sądowo-karnego zachodzą takie okoliczności, które w myśl prawa wyłącza­

ją sędziego wojskowego od udziału w prowadzeniu

sprawy. .

§ 3. Uprawnienia wymienione w § l, 2 przysługują w sprawach, należących do zakresu. d z iała­

nia sądów wojennych, Naczelnemu WodZOWI; przeniesienie sprawy nastąpić może do właśc iwości

zwierzchnika sądowo-karnego, podporządkowanego

Naczelnemu W oclzowi.

Rozdział

Stosunek zwierzchnika

V.

są.~!owo-karnego

do

sądów

znanie sprawy przez sąd inny, mz właściwy w myśl

art. 98 § 2, uważa za potrzebne celem przyśpie sze­

nia postępowania karne go iub zmnie jszenia jego

kosztów, albo z innych ważnych powodów.

§ 3. Je że li przestaną istnieć okolIczności, które spow o dowały wyznacz enie sądu w myśl § l, ~,

może zwierzchnik sądowo-karny w

dan e j spraW1e

zarządzić przekazanie sprawy' sądowi, miejscowo

właściwemu w myśl art. 98, jeśli uważa to za potrzebne celem przyśpieszenia post ę p o wania karnego lub zmnieiszenia jego kosztów, al bo z innych waż­

nych powodów.

\y/ sprawach, nale żących do właści­

wojennych, zVvierzchnik s ądowo-karny

współdzi a ła z sąd e m wojennym przez sędziego wojskowego, ~,tojąceŚ'.o na c~ e l e sądu, jeżeli przepis

szczególny nie sta nowi inaczej.

Art. 100.

wości sądów

wojslwwych.

Zwierzchnicy sądowo - karni

współdziałają z sąd .:l mi w ojskowymi w spra wach, należą..-:ych do '",laściwości wojskowych sc\dów okręgo­

wych (admiralskich) i r e jonowych (marynarskich),

przez oskarżyciela publicznego, ustanowionego przy

sądzie, właściwym miejsc owo dla dan e j sprawy.

§ 2. W przypadku określonym wart. 82 § 3

zwierzchnik sądowo-karny współdziała z wo isko-

Art. 97.

wym sądem

§ L

okręgowym,

mającym

swą

siedzibę

w stolicy Państwa, przez Naczelnego Prokuratora

Wojskowego.

Art. 98. § 1. Właściwym mIejSCowo iest ten

sąd, na którego obszarze dział ania załapuią jednostki w0jskowe (formacje, u~kłady. urz ę dv), podporząłkowane słuibowo dowódcy (przełożonemu) wojskowc:mu, będącemu zwierzchnikiem. sądowo-kar­

nym w JatH:d sprawie.

§ 2. Jeżeli określone VI § 1 jBdnostki w'Jjskówe (formacje, zakłady, urzędy) z[J.łoguj4 na obszarze

działania kilku sądóv", \vlaściwym miejscowo S1)Ośród nich je!5t

' .

aJ w sprawach przeciw OSOb()lT~ . podpor ządko­

wanym służbowo zwierzchnikov'i sądowo­

kaliiemu w danej spravvie -- sąd, na którego obsza rze działania z a loguje iedr.ostka

wojskowa (formacja. zakład, urząd), w któtej osoby te pełnią służbę;

hl w sprawach przeciw innym osobom - sąd,

nil którego obszarze działania znajduje się

siedziba llowódcy (przełożonego) woiskowego, będącego zwien.chnikiem sądowo­

karnym w danej sprawie.

Art. 99.

§ L Jeżeli

w

sprc.wie

jest kilku

(),skarżony,h ; podlegających właściwości tego samego zwierzchnika sądowo-karnego, co do których

w myśl art. 98 § 2 byłaby uzasadniona właściwość

miejsr;owa kilku sądów, sąd miejscowo wła ś ciwy

dl" Sprawy wyznaczy spośród tych sądów zwierzchnik sąoowo-karny.

§ 2. Zwierzchnik sądowo-karny vvyznaczy rówmez spośród sądów, nd których ohs;:arz~ clzi3łan : a

zalogują podpor zą dkowane mu służbowo jednostki

wojskowe (formacje, zakłady, urz ę dy) . sąd właściwy

mil::jscowo dla sprawy w przypadkach, gdy rozpo-

D Z I A Ł VI.

Prokuratura wo;:;!wwa.

Art. 10L Prokura torowie woiskowi stoją na

straży u s bw. O bo wiąza ni są do petd8nla czynności

oskarżyciel i pnblicznych prze d s ą dami wojskowymi

oraz do współdziałania w wyrn i::trze sprawiedliwości

w sposób prawe m ckreślony. 'VI c?ynnościach swoich mają dążyć z !'ówną dla wszystki ch b ezstronnością do wyj aś ni.enia wszystk ich okoliczności, służą­

cych do wyśledzenia prawdy.

Art. 102. Na czele prokuratury wojskowej

stoi Minister Spraw Wojskowych. któremu p odlegają wszys cy prokuratorowie w o;skowi.

Stałym

zastępcą Ministra VI tej dziedzinie jest Naczelny Prokurator Wojskowy.

Art. 1r.J3. § 1. Czynności prokuratorów wojskowych pełnią

a) Naczc:ny Prokurator \Vojskowy;

bl przy N a jwyżs zym S ~ dzie W o;slcowym

prokur ator Najwyższego Sądu W o iskowe~o

or ~z podL:~1i n~ll ·,,vicep·fOkuratorowie Najwy ż sze ro S"tdu \XI ojd'.owego;

ej przy w oiskov'Iych sąd ach ,;kręgowych-woj­

skowy prokurulor okr~Q owy oraz podlegli

mu ·wois\::.owi p odp r okuratorowie ok r '..;~~owi;

pod p roknrat orovvie ci w stopni<lch of i(;crów

sztabowych nOS2ą n óEVv'ę wojskowych wicepro};: lU a lorów o lHę:~o'f.ly r:h .

§ 2. -Prokura brem (wiceprckuratarem, podprokuratorem) woj skowym może być tylko oficer

audytor albo gencrd, który uzy sk ał sŁopiel1 generalski jako oficer audytor.

§ 3. W w ojskowych sqd ach rej o!1 (n'J)'ch i wojskowych sądach mr.ry:12J:s kich zadania okreś!one

wart. 101 suełn i[;.1ą dicerowie s ,~ dowi. wyznaczani

z poza korpt;su oficerów audy torów prz ez zwierzchnika sądowo-karnego.

§ 4 . W sąd a ch w 0;cnnych czyn n ości o skarży­

cieli publicznych pełnią oficc r c '\'/ie , wyzn".czcni ·

przez zwierzchnika sądowo-kame r o.

Art. 104. § 1. Prezydent ł~zeczypospolitcj na

wniosek Ministra Spra w ~~oj sk owych mianuje

-. _._1228

._-._- .-

- ----_.-~

i zwalnia

Ustaw. Poz. 536.

-'- -.-•..._--- ------ - -Dziennik

-- - --- - - -- -- -_ . - - - -

Naczelnego

Prokura lora

Woiskowego,

J:;ro~<uratora i wiceprokuratorów Najwyższego Sądu

,W oJskowego oraz wOjskowych prokuratorów okrę­

gowych.

§ 2. l\Hnis lei Spraw Wojskowych na wniosek

~aczel n.eg o . Prokurator~

Wojskowego

mia:nujc

1 zwalm3 wOjskowych wIceprokuratorów i podprokurator ó.w okręgowych oraz nadaje w prolmraturach w~jskowych stanowiska służbowe prokuratorom (wIceprokurat orom, podprokuratorom) wojskowym, jeżeli nadanie stanc w :ska nie wynika lUZ

z mianowania prz ez rrezydenta Rzeczypospolitej.

§ 3. Prokurat orów (wiceprokuratorów, podprokuratorów) wojskowych - z wyjątkiem prolmratora Najwyż sz ego Sądu Wojskowego - może Ministcr Spraw V/o jskowych mianować również na

stanowiska, nieobjęle składami osobowymi prokuratur wojskowych, a przewidziane dla oficerów audytorów w innych sldade.ch osobowych.

Art. 105. Prawo fachowego nadzoru i kierownidwa służy

a) Naczelnemu Prokuratorowi Wojskowemu

w stosunku do wszystkich prokuratorów

wo:skowych i oficerów sądowych;

b) prokuratorowi Najwyższego Sądu Wojskowego w stosunku do wiceprokuratorów tego sąduj

c) wojskowym prokuratorom okre~owym w stosunku do podległych im woj skowych wiceprokuratorów i podprokuratorów okręgo­

wych oraz w st os unku do podporządkowa­

nych im oficerów sądowych.

, . Art 106. § L Prokurator Najwyższego Sądu

':" ClF,l, OW€~go może przedsiębrać czynności, należące

(lo. zakr et' L1 rlziałania

prolmratury,

we

wszystkich

s': d~ch vr>iskowych, oprócz sądów wojennych, osoblŚC1C lub wykonywanie ich zlecać podwładnym.

§ 2. To samo uprawnienie przysługuje wojskowemu prokuratorowi okręgowemu w stosunku do

wojskowych sądów rejonowych lub wojskowych są­

dó w marynarskich w danym okrę~u.

Art. 107. § 1. Prokurator Najwyższego Sądu

Wojsl\owego może

aj cofnąć środek odwoławczy, założony do

Najwyższego Sądu Wo jE kowego przez wojskowego prokuratora okręgowego;

bl stwierdzić oczywiste uchybienie, dostrzeżone przy badaniu środków odwoławczych,

założonych przez wojskowych prokuratorów okręgowych, lub przy załatwianiu innych spraw, oraz wytknąć je właściwemu

prokuratorowi.

§ 2. O wytknięciu uchybienia prokurator Najwyższego Sądu Wojskowego melduje Naczelnemu

ProJntratorowi Wojskowemu.

~rt. 108. § 1. Prokuratorowie (wiceprokuratorOWie, podprokuratorowie) wojskowi oraz oficerowie sądowi obowiązani są wykonywać polecenia

J wska z ó~ki, dane im przez przełożonych,

którym

pr zys lugl~le .w slo~unkl1 do nich prawo fachowego

I"H17.orll t kll.: rowl1lclwa.

.

Nr 76.

§ 2. Wojskowi prokuratorowie okręgowi i oficerowie sądowi obowiązani są wykonywać polecenia

zwierzchników sądowo-karnych, wydane w zakresie

ich uplawnień.

§ 3. Wobec sądu prokuratorowie (wiceprokuratorowie, podprokuratorowie) wojskowi oraz oficerowie sądowi występują z wnioskami samodzielnie .

§ 4. Prokuratorowie (wiceprokuratorowie, podprokuratorowie) wojskowi oraz oficerowie sądowi są

niezawiśli od sądu.

Art. 109. § 1. Wojskowy prokurator okręgowy

oraz oficer sąd o wy zamierzając spowodować

a) wszczęcie postępowania przygotowawczego

albo też odmówienie ścig;:mia lub umorzenie

dochodzenia albo śledztwa;

b) pozostawienie oskarżonego na wolności oraz

zarządzenie lub uchylenie środka zapobiegawczego;

c) przeka,z anie sprawy władzy właściwej w

przypadkach wymienionych wart. 5 § 2, -1.

5, oraz wart. 6;

d) złożenie sądowi wojskowemu aktu oskarżenia;

e) wznowienie postępowania lub podjęcie na

nowo umorzonego dochodzeni:aj

f) zarządzenie lub odwołanie warunkowego

zwolnienia;

obowiązany jest uzyskać zgodę zwierzchnika sądo­

wo·l~arne~o prz e d wystąpieniem z wnioskiem lub

przed wydaniem zarządzeni a.

§ 2. Zwierzchnik sądowo-karny może w pewnych rodzajach spraw z góry wyrazić zgodę na stawla me p rze z wojskowego prokura tora okręgowego

wnic,sków lub wydawanie przez niego zarządzeń

w sprawach wymiznionych w § 1.

§ 3. Przepis § 1 .nie ma zastosowania do wniosk?w wyłaniających się z przebiegu rozprawy głów­

neJ.

Art. 110. § 1. W sprawach wymienionych

wart. 109 § 1, jeżeli zwierzchnik sądowo-karny nie

zgadza się. z wojskowym prokuratorem okręgowym

albo gdy wydał mu w tych sprawach polecenie wystąpienia z wnioskiem, lub wydania z.arządzeni.a,

a

wojskowy prokurator okręgowy zamierza wystąpić

z wni'oskiem odmiennym lu!-' wydać zarządzenie odmienne, wówczas zwierzchnik sądowo-karny przedstawia. sprawę niezwłocznie do decyzji Ministrowi

Spr,aw Wojskowych przez Naczelnego Prokuratora.

Wojskowego.

§ 2. W sprawach wymienionych wart. 109

§ l, należących do właściwości wojskowych sądów

rejonowych [wojskowych sądów marynarskich), decyzja zwierzchni,k a sądowo-karnego jest dla oficera

sądowego wiążąca.

Art. 111. Prokuratorowie (wiceprokuratorowie, podprokuratorowie) wojskowi oraz oficerowie

sądowi nic wogą pełnić czynności asesorów lub

obr o ńców , z wyjątkiem przypadku, przewidzianego

wart. 69 § 2.

Art. 112.

rcgtllamilll , w

Minister Spraw Wojskowych wyda

którym oluc;;li tryb wcwnęlrzneloto

Dziennik Ustaw. Poz. 536 i 537,

Nr 76.

urzędowania i biurowość prokuratorów wojskowych

oficerów sądowych.

D Z lAŁ VII.

Asyst2nci.

Art" 113. Oficerowie audylorowic, przydzieleni .do sądów lub prokuratur wojsko wych 'prze? ol.r:-:ymaniem pie rwsz ego mianowania nasędz ! e go lub pro

kuratora wojskowe go , pełnią służbę jako aSY'sten~L

Służ,ba ta ma n a celu wszechstronne przyg otowa me

ich na stanowiska sę,dziowskie i prokuratorskie.

Art. 114. § 1. Asystentom można powierzać

czasowo pełnienie czynności wojskowego sędziego

śledczego lub wojskowego podprokuratora okręgo­

wego oraz pełnienie w poszczególnych sprawach

czynności obrońcy z urzędu.

§ 2. Pełnienie czynności wojskowego sędziego

śledczego powierza asystentom szd wojskowego są­

du okręgowego a czynnoś ci wojskowego podprokuratora okręgowego - wojskowy prokurator okrę­

gowy.

D Z lAŁ VIII.

Selire!ariaty sądów i prokuratur wojskowych.

Art. 115. Celem załatwiania spraw kancelaryjnych istnieje w każd ym ~ądzie wojskowym i prokuraturze wojskowej sekretariat.

Art. p6. Sekretariaty sądów i prokuratur wojskowych składa,ją się z kierownika sekretariatu i potrzebnej ilości innych pracowników kancelaryjnych.

D ZIAŁ IX.

Przepisy końcowe.

Art. 117. Wykonanie d ekr e tu nini ejszego porucza się Ministrowi Sp raw Wojskowych.

Art. 118. Dekret niniejszy wchodzi w

z dniem l stycznia 1937 r.

życie

Prezydent Rzeczyposnolitej: 1. M oścźcki

Prezes Rady Ministrów: Sławoj Składkowski

Minister Spraw Wojskowych: f{asprzycki

537.

DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 29 września 1936 r.

Kodeks wojskowego postępowania karnego.

Na podsta wie art. 55 ust. {1j ustawy 1wnstytllcyjnej i art. 1 pkt aj u s taw y z dnia 2 lipca 1936 r.

() Uipo,~ażnielliu Prezyd i::: nta Rz:eczY'PospoJitej do wydawama dekretów (D z. U. R. P. Nr 51, poz. 363)

postanawiam co nas tępuje

CZĘść PiERWSZA.

PRZEPISY OGóLNE.

Art. 1. Postępowanie karne w sprawach o pr.zesit(,p.st:wa, należące d'o właściwoś'c i sądów wojsko·

1229

wych, odbywa się wedŁug prz1epLsó,w kodeksu ninie:,·

szego.

Art. 2. § 1. Z pominięci'em post'ępowania kar·

nego można wymierzyć, zamiast .kary grożącej za dane 1H'z,eslępstwo, karę dyscy:plinarną .wed,~·e wo'js1k ow ych przepisÓlwdyscyp:linarnyc:h, ,jeżeli 'Przestępstwo

nada.j'e się do ukara,nia dyscyplinarnego w myś,l prze.p Łsów ;kodeksu karnego wojskowego. Powołanym do

wymierz enia J<.ary dyscypliJnCł. rnej jes't zarówno prze łożonydyscypihnarny jak i zwierz·c hnik sądowo­

karny.

§ 2. Wymierz enie kary dyscyphnal'llej za przestęp'stwo śdgane na wniosek pok rzywdzonego, na

wnioselk ~'ego władzy prz.ełożo,nej hlJb z oskarżenia

prywatne'go, może nastąp i,ć tY'l:ko za z,godą stawiającego ww;osek lub oskarżyciela prywatnego.

. § 3. J eżCIli za prz'2 stępsbwo nastąjpiło ukaranie

dyscyplinarne mimo braku zgody określonej w § 2

albo miJffio bralm waT'unków do dY'scy!plinarne go ukarania, 0lkreś,lon yd1 w kodeksie karnym wojskowym,

należy WSz.cząć postępow anie :k arne, o ile ściganie

nie Ulle,gło przedawnieniu. \"1 pr.2ypad'ku tal\.im, w raz ie sądowego skazania, sąd, wymierzaj ąc karę pozba,w ie nia wo,1ności, zalicza pr'Zy tym w','koluaną karę

ci yscypIinarną aresztu.

Art. 3. § 1. PoS'tę'powani'e karn e wszczyna si ę

na żądanie uprawn ionego oskarżyciela ;publicznego

oraz, w przypadkach w kodeksie niniejszym wskazanych, na żOidanie z,w ierzchnika sa~dowo-'karnego.

§ 2. Oskarż yciel tplllbtliczny hrb zwi,erz,crunik są­

dowo-karny powinien wy:jed 'nać z,ez.w olenie na ściga­

ni.e okre śilo,nej oso,by,jeŻJeli ta'k ie'g o 'z'ezwo,l enia wymaiga szczegóJny prz,epis prawa.

Art. 4.

Nie Wiszcz-y!il'a się po stępnwa:llia,

a wszczęte umarza się w 'razie ŚiJl1ierci oskarżonego,

przed?wnienia, 'llkaraniady,scyplinar.ne.g o w myśl

art. 2 § 1, 2 lub innej oko,lkzności w ylączającej ści­

ganie.

Art. 5. Sąd moż,e za zlg ocią oskarżyciela puhlicz,nego umorzyć postępowan i e 'w s'Prawieo przestępstwo pospolite, jeżeli najwyższa kara grożąca

oskarż-:memu nie prze1kracza 'jedne.go rokupozbawienia wolności i musialaby z mocy ;prawa ulec pochłonięciu przez karę, ,i'uż pra'w cmocnie orz,eczoną.

Art. 6. § 1. W ra'zi'e nieohecności lub nienję­

cia o,s karżone'go a]:bo jego ,choroby ,psychicznej, po'

stępowanie zawiesza , się na czas trwania przeszik ody.

Do'wody należy zebrać i zabezpieczyć.

§ 2. W,ła.dzą właściwą do zawie sz enia 'pO !'i tę'Po­

wania jest wład z a, uprawniona do umorzenia p os t;;powania.

O wszcz· ęcin tudzież n ukol1czeniu po ··

l{ar,nego prze'ciwko żolIlierzom w cZylI llej s'łużbie wojskowej, osobom podlegającym pu blicznej władzy dyscypli,oarnej, oraz wY'c howańco,m

zakładów naukowych zawiadamia się włtl.~c iwą wl aArt. 7.

c;[ę.powania

c.lz·ę.

Art. 8. Sąd w01's ko'w y ro'zstrzyga samodzj.elni',e wszelkie zagadnienia 'p rawne, W"y'll1 ika,jące w toiku

postępowania i nie iest związany or'zecz emiem81T1cgo

sądu Lub urzędu.

I K USr

~1

1/7

RZECZYPOSPOLlTEJ POLSKIEJ

N276.

6 października

T R E

ś

Rok 1936.

C

DEKRETY PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

536-z dnia 29 wrzesma 1936 r. Prawo o U>ilroju s"d6w wojskowych

537-z dnia 29 wJ'Ześnia 1936 r. Kodek s wojskowego postępowania karnego

..

1217

1229

538-z dnia 29 września 1936 r. Przepisy wprowadzające prawo o ustroju sqdów wojskowych

postępowania

kodeks wojskowego

knrnego ,