Dekret Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 kwietnia 1936 r. w sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznemi i krajowemi środkami płatniczemi.
Table of Provisions (19)
Statutory Text (19 Articles)
Art. 6. (1) Handel złotem, przywóz jelgo Z zagranicy 'Oraz wywóz zlota zagranicę są bez zezwolenia zabronione . p.rze'z handea złotem rozumie się
zawieranie lUlb w)'lk'o nywanie umów KUipna-;s ;przedaży, zamiany, pożyczki, przelewu Qra'z zastawu, których pr1z edmiotem jest zloŁo.
(2) PrzepiJS ustępu poprz'edzają'ce'go ma z,ast.osowan,ie do złota w mone'b ch, za'ró'Wno stanowią
cych w jakimikolwiek kraju ustawowy środek płatni
czy (art. 1) .jack i nie mający'ch ni!g dzie obie,gu ustawowelgo, tud'zież w s'ztalba'ch, IW p·o:stad ,o dlewów
i przedmilo tów, nie posiadających znamion. got·owego
do użytku wyrobu, oraz w sŁani.e nieprzer.()lbionym
we W1s,z el1kiej postad.
Art. 2. W·szel1kie zaJka'LIY i IOgra;n~czenia, zawarte w dek'r ede niniejszymora'z w wydanych na
je~ podsItawie
.r'ol~porządzenia·ch
wykona'WIczych,
nie mają zas-tosowania do Ba'lJjku Polskie'Ro.
Art. 3. (1) Jako organ wykonywający przepisy dekretu Dmielszelgo w zakresie, ustalonym
W rOZiporzą:dzeniach w)'lkiO'n awczych , pow.o·łaną zostaje Komisja Dewi'zowa. Liozlbę 'Cztonlków ~omisii
Dewiz·owej oraz sIpols6b ~ch powoływania oIk'reśli rozporządzenie wykonawcze z tem, że przewodniczące
go Komisji mianuje Minister Skarbu.
(2) Komisja Dewiz:owa wrama,c h swych 'llIprawnień decyduje na podsItawie swohodne:g o uznania
bez obowią·zku podania powodów. Orzeczenia i de(:yzje tej Komisii mogą być bądź tlOoRólne, Ibądź dotyczące poszczególnych Sipraw.
(3) Komisja Dewizowa jest Uiprawniona do pobierania Oipłat mani;pula'cyjnych od IP oszczeig ólnych
swoich cZY1nn1o'ści urzędowy,ch w ozmaCZJonej przez
siebie wysokości.
(4) Podania i vgłoszenia, wnosz.one do Komisji
Dewiz1owej, oraz udzielane przez nią ze,z wolenia, jak
również 'WS'zelka z tą Komisją ilwrespon:dealJcja, wolna 'ą od 0ip,ła1t stemplowych.
Art. 4. Jeżetli w deklt"ecie ninieiszym lub w wydanych na jelgo podstawie ro'z'Porzą'dzenia,ch wykonawczych jest mowa Q ze1zw oleniu, rozumieć należy, Q ile z brzmienia lub treści da,n e,g o IP'rzepi,s u
ina'czej nie w}'lni!ka, - zezwolenie K:omisji Dewizowej.
Art. 5. (1) Handel zagranicznemi środkami
płałniczemi, .Q ile jedną ze skon, za,wierających umowę, nie jest Banik POI}slk i łub p'rzedsięb~I,O'rs{w.'o ban.kowe, które uzyskało od Ministra SkaTbu odpowiednie uprawnienia (uprawnienia dewizowe), jest zabroniony.
(2J Minister Skarhu uS1tala: wamnki i zakreś
udziela1nych uprawnień deWIzowych i moż,e je na
Art. 7. Nabywanie za,grani'cl2lnych pa:pierów
pr,ocentowY'ch i dywiden:do'\vychoraz kuponów od.
takich papierów, slprowadzanie .tych wiIJJ,orów Z zagra:nicy, jaJk równiecŻ na:b ywa'nie ,odcudz,oziemców
ora'z Siprowadzanie z . zaig ranicy polSibch papie'tów
procentowych i dywidendowych oraz kuponów od
bkichże papierów jest bez lZe.z'Wolenia Z<ltbroniolD.e.
Art. 8. (1) P'rzekazywanie, wysyłanie i wywóz
zagranicę środków płatni, czych bez względu na
wa-
lutę, na jaką one opiewają, są bez zezwolenia za-
bronione.
.
(2) Stawianie do dyspozycji cucLz.o·z iemców
wsze1kich środlków płatni'czy'ch, uskute'c znianie przekazów, prz,e.!ewów i wipła't, bez wz/g!Iędu na 1'c h formę i walutę, na rachunki cu.dz·O'ziemców, pl'owad:z.one w krajowych przedsiębiorstwach bankowych, oraz
uSlkute,c,z nianie jakichlk,o.lwiek wypłat w k'r aju z polecenia cudzoziemców - są bez zezwolenia zabronione.
(3) Wysyłanie i wywóz zalgunkę papierów
procent.owych i dywidendowych, kuponów od takich
papierów oraz książeczek os~czędnościowych - są
bez ze,z1Wolenia zCllbroni'o ne ..
(4) Z zachowaniem przepisów ust. (1) i (3) artykułu niniejszego wysyłanie zagranicę pocztą środ
ków płatniczych, książeczek oszczędnOŚCiowych,
wszelkich papierów procentowych i dywidendowych
oraz kuponów od takich papierów może odbywać się
wyłącznie w listach lub paczkach wartościowych
oraz w listach poleconych, nadawanych na pocztę
w stanie otwartym.
Art. 9. (1) Udzielanie kredytu cudzoziemcom
lub poręki za spłatę takich kredytów przez osoby
fizyczne i prawne, mające miejsce zamieszkania lub
siedzibę w kraju, jest bez zezwolenia zabronione.
(2) Uzyskanie kredytu od cudzoziemca oraz
udzielenie poręki za spłatę takiego kredytu przez
Nr. 32.
Dziennik Ustaw. Poz. 249.
osobę
fizyczną lub prawną, mającą miejsce zamieszkani.a lub siedzibę w kraju, wymaga zgłoszenia
w Banku Polskim.
(3) Przepis ustępu poprzedzającego nie dotyczy
kredytów, udzielanych nabywcom przez sprzedawców w postaci towaru (t. zw. "kredyty towarowe").
w Wwrszawie (dla pieniędzy zagranicznych - kursy, podawane w rubryce ceduły "Bilety bankowe",
dla dewiz zaś - kursy w rubryce "Czeki i wpłaty").
W razie braku notowań w cedule urzędowej wymienionej giełdy, obowiązuje kurs zagranicznych środ
ków płatniczych, ustalany oraz og,laszany przez Bank
Polski w dziale urzędowym "Monitora Polskiego".
Art. 10. (1) Osoby fizyczne i prawne, mające
miejsce zamieszkania lub siedzibę w kraju, są obowiąz,ane zgłosić do Banku Polskiego i zaofiarować
temuż Bankowi lub uprawnionym przedsiębiorstwom
bankowym (art. 5) do skupu należności od zagranicy
:z: wszelkich tytułów, w szczególności za sprzedane
zagranicę towary, za papiery procentowe i dywidendowe oraz kupony od takich papierów, tudzież za
wszelkiego rodzaju wobec zagranicy świadczenia
i usługi.
(2) Ustanowiony w ustępie poprzedzającym
obowiązek poczytuje się za istniejący w takim zakresie i w odniesieniu do tych kategoryj osób oraz
należności, jak to określać będą rozporządzenia wykonawcz.ei
(2) Zanotowane w cedule giełdowej kursy dewiz są obowiązujące również dla banknotów zagranicznych, nie mających w danym dniu notowania
giełdowego lub kursu, ogłoszonego przez Bank
Polski.
Art. 11. Każde przedsiębiorstwo bankowe i instytucja kredytowa, nie wyłączając przedsiębiorstw
i instytucyj spółdzielczych, oraz te przedsiębiorstwa
handlowe i przemysłowe, które prowadzą z zagranicą interesy handlowe albo swoją działalnością poważnie oddziaływują na obrót pieniężny z zagranicą, mogą być poddawane nadzorowi specjalnych
komisarzy rządowych, wyznaczanych przez Ministra
Skarbu na. koszt danego przedsiębiorstwa lub instytucji.
Art. 12. (1) We wszystkich przypadkach, w których spełnienie świadczenia pieniężnego wymaga zezwolenia stosownie do przepisów dekretu niniejszego lub wydanych na jego podstawie rozporządzeń
wykonawczych, dłużnikowi służy prawo na żądanie
wierzyciela wpłacenia równowartości takiego świad
czenia w walucie krajowej do Banku Polskiego lub
do banku, posiadającego odpowiednie uprawnieniia
dewizowe, na rachunek wierzyciela.
(2) Zasądzone oraz wyegzekwowane od dłuż
nika po dniu wejścia w życie dekretu niniejszego
świadczenia, wymagające zezwolenia w myśl tego
dekretu lub wydanych na jego podstawie rozporzą
dzeń wykonawczych, winny być na wniosek wierzyciela przez dłużnika lub organy egzekucyjne
w równowartości tych świadczeń w walucie krajowej wpłacone do Banku Polskiego lub do banku, posiadającego odpowiednie uprawnienia dewizowe, na
rachunek wierzyciela.
(3) Warunki dysponowania przez wierzyciela
sumami, wpłaconemi na jego rachunek na zasadzie
artykułu niniejszego, ustali rozporządzenie wykonawcze.
Art. 13. (1) Dla wszelkich obrotów li rozrachunków w zagranicznych środkach płatniczych obowiązują kursy banknotów zagr,anicznych lub dewiz,
notowane w cedule urzędowej Giełdy Pieniężnej
(3) Do obrotów i rozrachunków w zagranicznych środkach płatniczych, których kursy nie są
ogłoszone ani w urzędowej cedule giełdowej, ani
przez Bank Polski, mogą być stosowane odnośne
kursy zagraniczne.
Art. 14.
Poza kursami, notowanemi w cedule
urzędowej
Giełdy Pieniężnej w Warszawie oraz
ustalanemi i ogłaszanemi przez Bank Polski na zasadzie art. 13, ogłaszanie innych kursów krajowych
lub zagranicznych, określających stosunek zagranicznych środków płatniczych lub złota do złotego, jest
zakazane. Zakaz ten nie stosuje się jednakże do
Banku Polskiego, któremu wolno ogłaszać również
kursy zagraniczne złotego, oraz nie dotyczy ustalania i ogłaszania stosunku zagranicznych środków
płatniczych lub złota do złotego przez właściwe wła
dze państwowe w przypadkach ustawowo przewi-
dzianych.
Art. 15. Minister Skarbu władny jest w drodze rozpO'rządzeń, pod warunkami przez siebie ustalanemi, zezwalać na wykonywanie czynności, dekretem niniejszym zakazanych lub ograniczonych, oraz
zwalniać od ustanowionych w tym dekrecie obowiązków.
Art. 16. (1) Winni przekroczenia przepisów,
zawartych wart. 5 ust. (1), art. 6, 7, 8 i 12 oraz rozporządzeń, wydanych w wykonaniu tych artykułów,
jak również winni umyślnego złożenia nieprawdziwych danych lub przedstawienia fałszywych dowodów w celu uzyskania pozwolenia na zakup i wywóz
zagranicę środków płatniczych lub osiągnięcia korzyści z tych czynności, ulegają karze więzienia do
lat 5-ciu i grzywny do 200.000 złotych.
(2) Jeżeli sprawca działa nieumyślnie i bez
chęci zysku, ulega karze aresztu do 2 miesięcy oraz
grzywny nieprzekraczającej 10.000 złotych; w razie
ustalenia przez sąd okoliczności, stanowiących podstawę do nadzwyczajnego złagodzenia kary, może
być ona ograniczona tylko do grzywny.
(3) Jeżeli czynności, stanowiące przestępstwo,
uprawiane są zawodowo, to nie może być wymierzona kara niższa niż 3 lata więzienia i 100.000 złotych
grzywny, przyczem grzywna może być nadto w tym
przypadku zwiększona do potrójnej wysokości sumy,
stanowiącej przedmiot przestępstwa, lub wartości innego przedmiotu przestępstwa .
Dziennik Ustaw. Poz. 249 i 250.
(4) Przy nie uprawnionym wywozie
zagranicę
złota, zagranicznych i krajowych środków płatniczych
oraz innych walorów (przemytnictwa) może być
grzywna zwiększona do wysokości potrójnej wartości
wywożonych przedmiotów, chociażby przestępstwo
nie było popełnione zawodowo.
(.5) Przy przestępstwach, przewidzianych w
ust. (l), (3) i (4), winien być ponadto wyrokiem sądo
wym orzeczony przepadek będących przedmiotem
przestępstwa sum pieniężnych w gotowiźnie, złota
oraz papierów wartościowych, bez względu na to,
czyją stanowią własność.
Poza gotowizną, inne
środki płatnicze (art. l), przepadkowi nie ulegają.
(6) Za winnego przestępstwa, popełnionego
przez przedsiębiorstwo bankowe lub instytucję kredytową, jak również przez jakiekolwiek przedsię
biorstwo handlowe lub przemysłowe, uważa się zarówno bezpośrednich wykonawców czynności, stanowiącej przestępstwo, jak i wszystkich tych przełożonych, którzy wydali polecenie wykonania takiej
czynności lub wykonaną już czynność taką akceptowali. Kierownicy wyżej wymienionych przedsię
biorstw lub instytucyj, o ile nie wiedzieli o wykonaniu stanowiącej przestępstwo czynności przez kierowane przez nich przedsiębiorstwa lub instytucje,
uważani są za winnych niedozoru i ulegają karze
w najwyższym wymiarze, przewidzianym w ust. (2).
Art. 17. Winni ogłoszenia kursów krajowych
lub zagranicznych, których ogłaszanie jest zabronione przepisami art. 14, oraz winni przekroczenia
przepisów art. 9 i 10 oraz rozporządzeń, wydanych
w wykonaniu tych artykułów, ulegają karze aresztu
do 1 roku i grzywny do 100.000 złotych. Jeżeli
sprawca działa nieumyślnie, stosuje się kary, przewidziane wart. 16 ust. (2).
Art. 18. Winni zawierania tranzakcyj i dokonywania rozrachunków po kursie wyższym od obowiązującego w myśl art. 13 ulegają karom, przewidzianym wart. 16.
Art. 19.
Osoby, skazane na karę, przewidzia-
ną wart. 16 ust. (l), (3) i (4) oraz wart. 18, można
wyrokiem sądowym pozbawić na przeciąg czasu do
lat 5 prawa prowadzenia handlu lub zarządzania
przedsiębiorstwem handlowem, lub zajmowania się
pośrednictwem handlowem.
Art. 20. Przestępstwa, wymienione wart. 1618, należą do właściwości sądów okręgowych.
Art. 21. (l) iW przypadkach przemytnictwa
(art. 16 ust. (4)) należy zarządzić tymczasowe zaaresztowanie oskarżonego.
(2) Sędzia śledczy może złagodzić lub uchylić
środek zapobiegawczy jedynie na wniosek prokuratora.
Art. 22. Wykonanie dekretu niniejszego porucza się: w części, objętej art. 16 - 21 Ministrowi
Sprawiedliwości, w odniesieniu do art. 12 Mini-
Nr. 32.
strowi Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiew części pozostałej - Ministrowi Skarbu.
dliwości,
Art. 23. (1) Dekret niniejszy wchodzi w życie
z dniem ogłoszenia.
(2) Jednocześnie traci moc obowiązującą rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 15
lutego 1928 r. w sprawie wywozu zagranicę złota
(Dz. U. R. P. Nr. 18, poz. 156).
Prezydent Rz.eczypospolitej: l. Mościcki
Prezes Rady MinisItrów
Marjan Zyndram - Kościalkowski
Minister Skarbu: E. Kwiatkowski
Minister Sprawiedliwości: Czesław Michałowski
250.
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA
SKARBU
z dnia 26 tkrwiefmia 1936 Ił".
o obrocie pieniężnym z zagranicą oraz o obrocie
zagranicznemi i krajowemi środkami płałniczemi.
Na podstawie a'rt. 22 dehetu 'P,rezvdenta Rzeczypospolite'; z dnia 26 kwietnia 1936 r. w sprawie
obrotu pienięŻoIleg1o z (Zagranicą o~a'z ohr'o tu zagranicmemi i kraj,owemi ślrordkami płatnkzemi (Dz. U.
R. P. Nr. 32, poz. 249) zarządza się co następuje
L Przepisy ogólne.
§ 1. U) P'1"zedsięibio'rs'twa bankowe, uprawni,one przez Ministra Skarbu do zaimowania się handlem zagrruniclZillemi środkami tpła'fni,czemi, lotrzymują nazwę banków de'wizowych 'lub ag'en.tów dewizowych zaleŻinie od zakretSU udzielonych im uprawnień.
Uprawnienia banku luh a,g enta dewiz.o.wego udzielane są indywidualnie w formie pisemnych dekretów.
(2) Uzyskanie 'llIp1"awnień banku dewi'z,owego
podąga za sOlbą dla przedsiębiorstwa bank'owego
obowiązek ocLpr,zedawania posiadanych zagraniczny'ch środków płatniczych Bankowi P'olskiemu na jego żądanie.
(3) Uprawnienia banIku dewiz,owel!o, o ile dekret o udzieleniu 'l'ze'cz.onych uprawnień żadnych
w tym wz:ględz.ie oglran1czeń nie zawie'ra, obejmują
dokonywanie wszelkich trall'z.akcyj zai&rankmemi
środkami płatni:czemi z Bankiem Po<lskim i z innem!
bankami dewiz,owemi, nieograni'czony skup w k'raju
za'gracicznych śr'odków płatniczych, joak również -
"
/p .
NQ 32.
27 kwietnia
Rok 1936.
T RE Ś CI
DEKRET P~EZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
Poz.
249-z dnia 26 kwietnia 1936 r. w sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznemi
i krajowemi środkami płatniczemi.
. ~.
. . : i , ~ ••
•••
ROZPORZĄDZENIE
Po..
559
MINISTRA
150-Skarbu z dnia 26 kwietnia 1936 r. o obrocie pieniężnym z zagranicą oraz o obrocie zagraniczI
•
•
;
•
•
;
nemi i krajowemi środkami płałniczemi. •
562
OśWIADCZENIA RZĄDOWE
Poz.
251-z dnia 2 kwietnia 1936 r. w sprawie przystąpienia Austrji do konwencji o uregulowaniu połowu
wielorybów, z dnia 24 września 1931 r.
252-z dnia 2 kwietnia 1936 r. w sprawie złożenia przez Australję dokumentu ratyfikacyjnego międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, z dnia 31 maja 1929 f .
253-z dnia 8 kwietnia 1936 r. w sprawie złożenia przez Finlandię dokumentu ratyfikac yjnego konwencji o polepszeniu losu rannych i chorych w armjach czynnych, z dnia 27 lipca 1929 r. •
249.
DEKRET PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 26 !k'Wieltni·a 1936 11".
W sprawie obrotu pieniężnego z zagranicą oraz obrotu zagranicznemi i krajowemi środkami płatniczemi.
Na podstawie art. 55 ust. (1) ustawy konstytucyjnej i ustawy z dnia 30 marca 1'936 ~. o u,pOiWażnie
niu Prez)'ldenta Rzec:zypos.poilite:j ,dro 'Wydawania de:kreŁów(iDz. U. R. P. Nr. 23, poz. 186) pos;tanawiam
co następuje
565
566
566
Art. 1• . (1) Środkami płatniczemi w rozumieniu
delkreiu niniej's zego są pieniądze (monety, ba:nknoty
oraz ws'zeJJkie z-naki pienię:bne pa;pierowe). tudzież
w e:klSle , C'z,elki, asygnaty lkalS o'We , a;k redytywy, polecenia wyjpłat i ip'l'ze'kazy. Pieniądze, nie .mające
w klTaju .Qbi~u ustawowego (pieniądze zagraniczne),
oraz we'ksle, C'zeki, alSytgnaty kasowe, akred)'itywy,
,p olecenia wypłat i prz~kalzy, OIpiewające na walu.ty
zagraniczne i płatne 'za,gran~cąfdew~zy), stan-owią
środJki płatnicze za'graniC'olne.
(2) Przez W)'ITażenie "handeil ,za!gTanicz.nemi
środkami ipłatniczemi" rr'OIzumie się zawieranie lub
wykonywanie umów kupna-sprzedaży, zamiany, po-
Nr. 32.
Dziennik Ustaw. Poz. 249.
życzlki, przelewu .oraz zas1tawu, !których :przedmiotern są za'granlczln e środki płaimic,ze.
(3) Cudz,oziemcem w rozumie,niu dekretu niniejS'zego jestos,oba hzyc.z na lub prarwna, mająca
miejsce zamiels zkania lub siedzibęz.a,gTanicą, nie wyłączając za,grani'oznychoddziałów
(filii, a,ge.ntur,
przedstawicielstw) przedsiębiorstw i instytucyj krajowych.
(4) JaJk,o osoby, mające miejs~e zamie.szkania
lub lSiedz~bę w kraju, uważa się również połOlżone na
terytorium Polski 'Pl'zedsięlbiorstwa i Za/kłady przemY1słowe, ha;ndl'o we i t . p., których zaTZ<\!dy lub wła
ściciele mają miejsce zamieszkania Ilub siedzibę zagrani(:ą, oraz z-uaj,dujące się w Polsce oddziały (filje,
age'ntury, przcd stawicieJlstwa) IPczedsiębiOlrs·tw i instytucyj za.:granicznych.
(5) PT'ze;piJSy d ekretu niniejszego oraz wydanych na jClg o podsta,wierozporządzeń w)l1J.wnawczych st,o suje się do obszaru W. M. Gdań,S:ka analogicznie jak do terytorjum za:gran1czne,~o.
podstawie :swo,bo'Clneg'o uznania, bez .obowiązku podania powodów, ogranic.zyć, zawiesić lub cof\nąć.
(3) Listę przedsiębiorstw bankowych, uprawnionych do handlu zagranicznemi środkami płatni.
czerni, oraz jej zmiany ogłasza Minister Skarbu
w dziale urzędowym "Monitora Polskiego",