Rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej z dnia 12 sierpnia 1935 r. w sprawie zmiany i uzupełnienia umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r.

§ 1. Umowę pomiędzy Rzecząpospolitą Polską

a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem,

podpisaną wraz z protokółem końcowym w Berlinie

dnia 11 czerwca 1931 r. (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr. 65,

poz. 487), zmienioną i uzupełnioną stosownie do postanowień porozumienia, zawartego na podstawie

art. 43 powyższej umowy w dniu 3 października

1933 r., które stanowi załącznik do rozporządzenia

Ministra Opieki Społecznej z dnia 18 listopada 1933 r.

(Dz. U. R. P. Nr. 101, poz. 773) oraz porozumienia,

zawartego na podstawie tegoż artykułu powyższej

umowy w dniu 27 stycznia 1934 r., które stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Opieki Społecz­

nej z dnia 16 marca 1934 r. (Dz. U. R. P. Nr. 41,poz.

366), zmienia się i uzupełnia stosownie do postanowień porozumienia, zawartego na podstawie art. 43

powyższej umowy w dniu 26 maja 1935 r., które stanowi załącznik do rozporządzenia niniejszego.

§ 2. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w życie

z dniem ogłoszenia z tern, że postanowienia porozumienia, wymienionego w § 1, obowiązują od terminów, wymienionych w punkcie 16 tegoż porozumienia.

Minister Opieki Społecznej: Jerzy Paciorkowski

Nr. 68.

Dziennik Ustaw. Poz. 426.

ności do wykonywania zawodu przez instytucję ubezpieczeniową, do której ubezpieczony ostatnio należał, wiąże również uczestniczące w udzielaniu świad­

czenia instytucje ubezpieczeniowe Państwa dru-

426.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA OPIEKI SPOŁECZNEJ

z dnia 12 sierpnia 1935 r.

w sprawie zmiany i uzupełnienia umowy pomiędzy

Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem

końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r.

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 28 stycznia

1932 r. w sprawie ratyfikacji umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem, podpisanej wraz z protokółem

końcowym w Berlinie dnia 11 czerwca 1931 r. (Dz.

U. R. P. z 1932 r. Nr. 16, poz. 94) oraz artykułów 43

i 44 powyższej umowy (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr. 65,

poz. 487) zarządzam co następuje

Załącznik do rozporządzenia Ministra

Opieki Społecznej z dnia 12 sierpnia 1935 r.

(poz. 426).

Polski Minister Opieki Społecznej i niemiecki

Minister Pracy Rzeszy zawarli w myśl artykułu 43

umowy pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Rzeszą

Niemiecką o ubezpieczeniu społecznem z dnia

11 czerwca 1931 r. na podstawie konferencji, odbytej w Berlinie w czasie od 14 do 26 maja 1935 r., następujące

POROZUMIENIE

o uzupełnieniu i zmianie umowy polsko - niemieckiej

o ubezpieczeniu społecznem z dnia 11 czerwca

1931 roku.

1. Po art.ykule 6 a wstawia się

kuł fi b

następujący

1199

arty-

"Artykuł 6 b.

O ih~ w obu Państwach ustala się inwalidztwo

lub niezdolność do wykonywania zawodu według

równych zasad, to ustalenie inwalidztwa lub nie zdol-

giego."

2. Do artykułu 12

W porozumieniu z dnia 3 października 1933 r.

zastępuje się słowa "wniosku o rentę" przez słowo

"wniosku."

3. Do artykułu 15 ust. 6

Za obszary graniczne w rozumieniu artykułu

15 ust. 6 należy uważać oprócz obszarów granicznych wymienionych w porozumieniu z dnia 3 paź­

dziernika 1933 r.

ze strony polskiej powiaty Bielsko i Biała,

ze strony niemieckiej powiaty wiejskie Beuthen

i Hindenburg.

4. Do artykułu 19

a) W artykule 19 ust. 4 zdanie 2 wstawia się

po słowach "kwoty podstawowej" słowa '" polskie;

dziesięcioprocentowej kwoty indywidualnej."

b) Po artykule 19 ust. 4 wstawia się następują­

cy ust. 4a

,,(4 a). O ile świadczenia z niemieckiego ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa mają być udzielane na podstawie prawa obowiązującego od dnia

1 stycznia 1934 r., obowiązują, również o ile chodzi

o ustalone już prawomocnie na podstawie tego prawa świadczenia, przy stosowaniu ust. 4, następujące

specjalne postanowienia

a) Roczna kwota wzrostu wynosi za każdą

składkę tygodniową

w klasie pierwszej

Ił

"drugiej

"

trzeciej

"

. czwartej

piątej

"

"

szóstej

"

siódmej

ósmej

"

6 fenigów Rzeszy

11 "

"

15"

"

19"

"

24"

"

29"

"

33"

"

37"

"

Ił

dziewiątej

42"

"

"

dziesiątej

47"

II

b) Przepisy o minimalnej wysokości i uzupeł­

nianiu kwoty wzrostu nie mają zastosowania."

5. Do artykułów 20 i 5

al Artykuł 20 skreśla się.

b) Artykuł 5 ust. 1 otrzymuje następujące

brzmienie

,,(1) Uprawnionym, obywatelom jednego z obu

Państw, udziela się również podczas pobytu zagranicą jednocześnie z zasadniczerni świadczeniami także

wszystkich dodatków, do których mieliby prawo

podczas pobytu w kraju. Każdemu z obu Państw pozostawia się prawo niewypłacania z ubezpieczenia

na wypadek inwalidztwa uprawnionym, którzy przebywają na obszarze Państwa trzeciego, polskiego dodatku państwowego i dopłaty rocznej, jak również

dodatku Rzeszy i obciążającej Rzeszę kwoty podstawowej."

.

6. Do artykułu 21

al · Punkt 2 porozumienia z dnia 27 stycznia

1934 r. otrzymuje następujące brzmienie

Dziennik Ustaw. Poz. 426.

68 .

_._----_._-- - - - - - - - - - - - - - - -Nr.- -

.

"Do artykułu 21

O ile przed wejściem w życie umowy doBrowolnie kontynuowano ubezpieczenie w instytucji ubezpieczeniowej, w której nie było ono dozwolone na

podstawie obowiązujących przepisów, stosuje się

z mocą wstecz artykuł 21."

b) Artykuł 21 otrzymuje nast~wujący ust. 2

,,(2) Ust. 1 ma odpowiednie zastosowanie do

pracowników pogranicznych, którzy mieszkają w

jednem z obu Państw, a byli zatrudnieni w drugiem

Państwie, podlegając obowiązkowi ubezpieczenia."

7. Artykuł 22 otrzymuje następujące zdanie 3

"Instytucje ubezpieczeniowe uczestniczące w

udzielaniu renty mogą wypłacać .zgóry za okres trzymiesięczny renty wymienione w zdaniu 1."

8. Do artykułu 23

a) Ust. 1 zdanie 1 zastępuje się przez następu­

jące postanowienia

,,(1) Do ubezpieczenia pracowników umysło­

wych mają odpowiednie zastosowanie postanowienia

o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa. Przy tern

dla wypełnienia okresu wyczekiwania na rentę starczą z polskiego ubezpieczenia pracowników umysło­

wych przyjmuje się trzy składki niemieckie za jedną

składkę polską. Pozatem przyjmuje się przy rentach

z tytułu wypadków ubezpieczeniowych zaszłych po

31 grudnia 1933 r. za kwotę podstawową polskiego

ubezpieczenia pracowników umysłowych połowę

ustawowej kwoty podstawowej, a za kwotę wzrostu

za każdy miesiąc składkowy jedną ósmą od sta zasadniczego przeciętnego zarobku, branego za podstawę obliczenia świadczeń."

b) Po ust. 1 wsŁawia się następujący ust. 1 a

,,(1 a) O ile świadczenia z niemieckiego ubezpieczenia pracowników umysłowych mają być udzielane na podstawie prawa obowiązującego 04 dnia

1 stycznia 1934 r., obowiązuje również o ile chodzi

o ustalone już prawomocnie na podstawie tego prawa świadczenia, następujące specjalne postanowienie

Roczna kwota wzrostu za każdą składkę miesięczną

w klasie A

B

" "

C

" "

D

"

"

"

"

"

"

fi

"

"

"

"

E

F

G

H

0,20 marek Rzeszy

0,35

"

"

0,75

"

"

1,15

"

"

1,50

"

"

1,85

"

"

2,25

"

"

3,00

"

"

4,50

"

" '!

6,00

•

J

K

" "

"

"

9. Do artykułu 26

a) Po ust. 1 wstawia się następujący ust. 1 a

,,(1 a) Ust. 1 zdania 1 i 2 obowiązują równiez

wtedy, gdy opłacono składki z tytułu kontynuowania

ubezpieczenia; przytem jednej składce z tytułu peł­

nego kontynuowania ubezpieczenia w myśl prawa

niemieckiego odpowiadają dwi~ pół składki z tytułu

p e łnego kontynuowania ubezpieczenia w myśl prawa polskiego, jedna półskładka z tytułu ograniczonego kontynuowania ubezpieczenia w myśl prawa nienieckiego odpowiada dwum ćwierćskładkom z tytułu ograniczonego kontynuowania ubezpieczenia w

myśl prawa polskiego."

"

b) W ust. 3 dodaje się do zdania 2 następującą

częś~ zdania: ." ,przytem za jeden miesiąc składkowy

przYJ~u;e się

dwa miesiące jeżeli z tytułu kontynua cztery

0',Va~la ubezpieczenia opłacono półskładki,

mIeSIące, jeżeli opłacono ćwierćskładki."

c) Po ust. 6 wstawia się następujący ust. 6 a

,,(6 a) Artykuł 21 zdania 1 do 3 mają odpowiedzastosowanie do ubezpieczonych w brackiem

ubezp~eczeniu pensyjnem, którzy opłacili składki tylko w )ednem Państwie. Ubezpieczeni, którzy opłacili

składki do instytucyj ubezpieczenia brackiego obu

Pa~stw, mogą kontynuować ubezpieczenie tylko

w mstytucji ubezpieczeniowej tego Państwa, naktórego obszarze mieszkają lub ostatnio mieszkali przed

wyjazdem do Państwa trzeciego."

d) W ust. 7 dodaje się do zdania 2 następującą

część zdania: ,,; powyższe odnosi się również do

składek, które w czasie od 1 lipca 1922 r. do 31 grudnia 1923 r. opłacone zostały do jednego z następ­

ców prawnych b. Górnośląskiej Spółki Brackiej."

e) W usL 8 wstawia się po zdaniu 1 następują­

ce zdanie 2: "Jeżeli na podstawie wewnętrznego

prawa lub w myśl ust. 9 udzielana jest kwota podstawowa z niemieckiej kasy pensyjnej pracowników

umysłowych, to z polskiej robotniczej kasy pensyjnei

nie udziela się kwoty podstawowej."

f) Ust. 9 otrzymuje następujące brzmienie

,,(9) Jeżeli opłacono składki do niemieckiej kasy pensyjnej pracowników umysłowych lub zarówno

do niemieckiej kasy pensyjnej pracowników umysłowych,

jak i do niemieckiego ubezpieczenia pra::'

cowników umysłowych i ponadto składki do polskiego ubezpieczenia pracowników umysłowych, mają

odpowiednie zastosowanie ustępy 1 do 4 i ust. 7 zdanie l, jednak z wyłączeniem ust. 1 zdanie 2, a w stosunku do polskiej renty sierocej, o ile nie chodzi o jej

kwotę minimalną, również z wyłączeniem ust. 3 zdanie 2. Przytem dla wypełnienia okresu wyczekiwania

dwa miesiące, za które uiszczono składki do polskiego ubezpieczenia pracowników umysłowych, przyjmuje się za jeden miesiąc składkowy w niemieckiej

kasie pensyjnej pracowników umysłowych; za kwotę podstawową w polskiem ubezpieczeniu pracowników umysłowych przyjmuje się połowę ustawowej

kwoty podstawowej, a za kwotę wzrostu za każdy

rok z pierwszych dziesięciu lat ubezpieczenia jedną

dwudziestą ustawowej kwoty podstawowej; przy

ustalaniu okresów składkowych w myśl ust. 3 zdanie 2 nie będą zaliczane również okresy składkowe

przebyte w robotniczej kasie pensyjnej oraz składki

z okresu przed 1 stycznia 1913 r. Przy rozstrzyganiu,

czy składki z okresu przed 1 stycznia 1913 r. uważa

się za składki opłacone do niemieckiej robotniczej

kasy pensyjnej, czy też do niemieckiej kasy pensyjnej pracowników umysłowych, miarodajne jest pra··

wo niemieckie."

g) Po ust. 9 wstawia się następujący ust. 9a

,,(9 a) Przy stosowaniu przepisów artykułu 6 a

o spoczywaniu uważa się za kwotę podstawową polskiego ubezpieczenia pracowników umysłowych połowę ustawowej kwoty podstawowej:'

10. Do artykułu 35

a) Do ust. 1 i 2

Jeżeli uprawniony w dniu 1 lipca 1931 r. nie

pobierał świadczeń z niemieckiego ubezpiecz.enia. od

.

me

Nr. 68.

Dziennik Ustaw. Poz; 426.

wypadków, polska instytucja ubezpieczeniowa przejmuje odszkodowanie również wtedy, gdy roszczenie

do świadczeń powstaje po 1 lipca 1931 r. Jeżeli

uprawniony w dniu 1 lipca 1931 r. niepohierał świad­

czeń z polskiego ubezpieczenia od wypadków, niemiecka instytucja ubezpieczeniowa przejmuje od"szkodowanie " również wtedy, " gdy roszczenie do

świadczeń powstaje po 1 lipca 1931 r. Przejmująca

instytucja ubezpieczeniowa przejmuje świadczenie

ód dnia powstania roszczenia.

Instytucja ubezpieczeniowa przejmująca odszkodowanie winna również przeprowadzić postępowanie ustalające.

_

Jeżeli w dniu 1 lipca 1931 r. nie było udzielane

świadczenie, to wartość kapitałową oblicza się według stopnia stwierdzonej przez przejmującą instytucję ubezpieczeniową utraty zdolności do zarobkowania.

bl W ust. 2 dodaje się do zdania 4 następującą

część zdania

"j " Powyższe ma zastosowanie również wtedy, gdy

polska "instytucja ubezpieczeniowa wydała orzeczenie o zmniejszeniu renty po 1 lipca 1931 r."

cl Do ust. 4 i 12

Punkt 8 porozumienia z dnia 27 stycznia 1934r.

otrzymuje następujące zdanie 2

"To samo "ma również zastosowanie, gdy przy

przejęciu rent z ubezpieczenia pracowników umysło­

wych nie jest przekazywana wartość kapitałowa."

" d) Do ust. 11

'..

.

... ,"

,

" O ile w myśl artykułu 48 ust. 4 ustalone zostało łączne świadczenie ubezpieczeniowe, to nie następuje przejęcie rent na podstawie artykułu 35 ust.

l i 2.

11. Do artykułu 38

a) Do ust. 1

"

O "ile postawi~>no w terminie wniosek o przywrócenie ekspektatywy i ekspektatywa zostaje przywrócona, to przewidziane na podstawie wewnętrz­

nego ustawodawstwa okresy do zapłacenia dobiowolnych' składek za czas od 1 września 1933 r. upły­

wają naj wcześniej po trzech miesiącach od doręcie­

nia orzeczenia przywracającego ekspektatywę.

Opłaceniu tych składek nie stoi na przeszkodzie to, że w czasie między wpłynięciem' wniosku

o przywrócenie ekspektatywy a dniem, w którym

upływa wyżej wymieniony okres trzymiesięczny; zaszedł wypadek ubezpieczeniowy.

.

Do okresów przewidzianych na podstawie wewnętrznego ustawodawstwa do opłacenia tychskła­

dek nie wlicza się okresów, podczas których ' trwało

postępowanie o przywrócenie ekspektatywy.

Dla zachowania terminów wystarczy ' złożenie

instytucji ubezpieczeniowej oświadczenia o gotowości zapłaty składek za czas wstecz, o ile ' zostaną one

uiszczone w terminie, określonym przez instytucję

ubezpieczeniową.

bl Do ust. 8

O ile postawiono w terminie wniosek o przywrócenie ekspektatywy i ekspektatywa zostaje przywrócona, to dobrowolne składki za okres od 1 stycznia 1924 r. do 31 sierpnia 1933 r. mogąbyćzapłaco­

ne jeszcze w okresie sześciu miesięcy po doręczeniu

orzeczenia i przywracającegoekspektatywę. O ile

wniosek o przywrócenie ekspektatywy postawiony

został przed zajściem wypadku ubezpieczeniowego,

to śmierć ubezpieczonego nie stoi na przeszkodzie

zapłaceniu dobrowolnych składek za czas do jego

śmierci; pozatem pozostaje nie naruszony artykuł 38

ust. 8 zdanie 3 . .

12. Do artykułu 42 punktu a

Nie można żądać wyznaczenia w kraju pełno­

mocnika dla doręczeń, jeżeli osoba, której dotyczą

doręczenia, ' mieszka wjednem z obu Państw. In sty tucjeubezpieczeniowe jednego Państwa są obowią­

zane na prośbę władz ubezpieczeniowych i instytucyj ubezpieczeniowych Państwa drugiego dokonywać

doręczeń osobom, które przebywają w ich okręg\J

działania.

13. Artykuł 45 ust. 2 otrzymuje następujące brzmienie

,,(2) Instytucje, władze i sądy ubezpieczenia

społecznego sporządzają swe pisma w swym języku

urzędowym."

14. Do artykułu 48

a) Do ust. 1

O ile , nie podjęto wypłaty spoczy~ający~h

świadczeń do 30 września 1935 r . i upr awIllony me

doniósł do tego czasu instytucji ubezpieczeniowe j

o miejscu swego pobytu, to artykuł 48 ust. 1 nie ma

zastosowania.

bl Do ust. 4

Łączne świadczenie ubezpieczeniowe w rozu'

mieniu artykułu 48 ust. 4 istnieje tylko wtedy, gdy

w z.a stosowaniu postanowień decyzji Rady Ligi Na rodów z dnia 17 lipca 1922 r. uwzględni o ne zos t ały

przy ustalaniu renty składki polskiego i niemieckie go uhezpieczenia na wypadek inwalidztwa lub polskiego i niemieckiego ubezpieczenia pracowników

umysłowych

i wypadek ubezpieczenio wy na stąpił

w " ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa luh

w ubezpieczeniu pracowników umysłowych przed

1 stycznia 1923 r.; w przeciwnym wypadku nast ępuj e

nowe" ustalenie w myśl artykułu 31 w połącz e niu

z artykułami 19 i 23.

15. Po artykule 48 wstawia się jako artykuł 48 a

"Artykuł 48 a.

Postanowienia umowy sto sują się do ubezpieczenia społecznegoterytorjum Saary z tern zastrzeżeniem, że przewidziane w umowie terminy zaczynają biec od dnia 1 marca 1935 r."

16. Wejście w życie

Wchodzą w życie

al z mocą od 1 września 1933 r.

punkty 2, 6, 9d-g, 10, 11, 14b;

b l z mocą od 1 stycznia 1934 r.

punkty 4a, 9a-c;

cl z mocą od 1 lipca 1935 r.

punkty l, 3, 4b, 5, 7, 8, 12, 13, 14a, 15.

Berlin, dnia 26 ma ja 1935 r.

Za Ministra Opieki Społecznej

Zbi~niew Skokowski

Zastępca Naczelnika Wydziału

Dr. Stanisław Fischlowitz

Radca

Za Ministra Pracy Rzeszy

Dr. Hans En~el

Dyrektor Ministerjalny .