Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. o rzeczowych świadczeniach wojennych.
Table of Provisions (91)
Statutory Text (91 Articles)
Art. 1. (1) Z chwilą wybuchu wojny lub zarzą
dzenia mobilizacji powstaje z mocy samego prawa
na całym. obszarze Państwa obowiązek ludności
swi"dczenia na rzecz Państwa za wynagrodzeniem
przedmiotów i praw, potrzebnych bezpośrednio lub
poś re dnio
do obrony Państwa (świadczenia rzeczowe).
(2) Rada Ministrów może w drodze rozporzą
dzenia wprowa dzić obowiązek świadczeń rzeczowych
bądź na całym obszarze Państwa, bądź też w poszczególnych jego częściach, gdy Vlrymaga tego interes obrony Państwa, stwierdzony uchwałą Rady
Ministrów.
Art. 2. W zakresie, określonym w rozporzą
dze niu niniejszem, Państwo może już w czasie pokoju
nałożyć na osoby fizyczne lub prawne obowiązek
przysposobienia do świadczeń rzeczowych, polegający
1) na przygotowaniu przedsiębiorstw, gospodarstw i innych warsztatów pracy, albo też ich czę
ści do wytwórczości lub działalności, odpowiadającej
potrzebom obrony Państwa lub warunkom wojennym;
2) na przystosowaniu ich do przejścia na tę wytwórczość.
Art. 3. (1) Obowiązek świadczeń rzeczowych
trwa przez czas wojny lub pozostawania wojska albo
marynarki wojennej (ich części) w stanie zmobilizowanym. Termin usŁania tego obowiązku ogłasza
w drodze obwieszczenia Minister Spraw Wojskowych.
(2) W przypadku, określonym wart. 1 ust. 2,
óbowiązek świadczeń rzeczowych trwa do czasu jego zniesienia rozporządzeniem Rady Ministrów.
Art. 4. (1) Przedmiotem świadczeń rzeczowych
są rzeczy ruchome i nieruchorne oraz prawa, będące
własnoś cią lub w posiadaniu (dzierżeniu) osób fizycznych lub prawnych.
(2) Przedmiotem
być róvmież przyszłe
świadczeń rzeczowych mogą
wytwory pracy lub płody na-
tu ry.
Art. 5.
lega
Obowiązek świadczeń rzeczowych po-
Nt. 95.
1) na odstąpieniu na rzecz Państwa prawa wła
sności, użytkowania, używania i innych praw odnoszących się do ruchomości lub nieruchomości, lub
na ograniczeniu tych praw;
2) na oddaniu na rzecz Państwa nieruchomości
do użytku lub do swobodnego rozporządzenia;
3) na podporządkowaniu osób fizycznych lub
prawnych żądaniom władzy w zakresie pewnego
ok~eślonego· wykonywania przez te osoby ich praw
majątkowych lub korzystania przez nie z tych praw.
Art. 6. Przymusowe odstąpienie na rzecz Pań
stwa prawa własności nieruchomości. tytułem świad
czenia rzeczowego następuje w drodze wywłasz
czenia.
Art. 7. Oddanie do użytku nieruchomości
uprawnia Państwo do stawiania na nich fortyfikacyj,
fabryk oraz innych budowli, tudzież do budowy na
nich mostów, dróg, kolęi żelaznych i lotnisk oraz
tego wszystkiego, co jest potrzebne do celów wojennych.
Art. 8. (1) Oddanie nieruchomości do swobodnego rozporządzenia nadaje Państwu, oprócz uprawnień, określonych wart. 7, także prawo istotnej
zmiany lub zburzenia budynków.
(2) Na żądanie właściciela nieruchomości, oddanej do swobodnego rozporządzenia, przeprowadza
się jej wywłaszczenie;
zgłoszenie tego żądania nie
wstrzymuje przejęcia nieruchomości do swobodnego
rozporządzenia.
Art. 9. (1) Obowiązek świadczeń rzeczowych
(att. 1) oraz obowiązek przysposobienia do tych
świadczeń (art. 2) ciąży - jeśli rozporządzenie niniejsze nie stanowi inaczej - na właścicielach, posiadaczach lub dzierżycielach przedmiotów świadczeń,
bądź też na ich prawnych zastępcach albo przedstawicielach.
(2) W przypadku niewykonania obowiąZKU
świadczeń rzeczowych lub przysposobienia do tych
świadczeń w czasie i w sposób nakazany przez wła
dzę, wykonanie nastąpi w razie potrzeby przy uży
ciu środków przymusowych.
Ad. 10. Nie mogą być przedmiotem świadczeń
rzeczowych
1) kościoły, kaplice i domy modlitwy wszystkich
uznanych w Państwie wyznań religijnych wraz ze
znajdującemi się w nich przedmiotami, służącemi bezpośrednio do służby bożej, oraz przedmioty kultu;
2) nieruchomości i ruchomości, pozostające
w zarządzie lub użytkowaniu żeglugi śródlądowej, bę
dącej pod zarządem Państwa, Polskiego Monopolu
Tytoniowego, Państwowego Monopolu Spirytusowego, Polskiego Monopolu Solnego oraz plzedsiębiorstw
państwowych: "Polskie Koleje Państwowe" i "Polska
Poczta, Telegraf i Telefon", niezależnie od tego, czy
stanowią one własność Skarbu Państwa, przedsię
biorstwa lub osoby prywatnej;
3) wszelkie przesyłki, powierzone poczcie, do
chwili wydania ich odbiorcy;
(~~,
t
"j-.r
"
i"
.. / '
-/
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
Nr. 95.
2015
I
I
4) nieruchomości, ruchomości i prawa, wolne od
, obowiązku . świadczeń rz e czowych w myśl prawa
międzynarodowego, zwyczajów międzynarodowych
lub zawartych konwencyj.
Art. 11. (1) Z mocy rozporządzenia władzy mogą być zwolnione od świadczeń rzeczowych
,
1) mające charakter publiczny: muzea, przy~ytki sztuki, bibljoteki i zbiory n aukowe oraz art ys~yczne, tudzież mające wartość zabytkową prywatne
zbiory i poszczególne przedmioty (ruchome lub nieruchome) sztuki i zabytków kultury. Rozporządz e nie
Ministra Spraw Wojskowych, wydane w porozumie;
niu Z interesowanymi ministrami, określi właściwość
władz uprawnionych do udzielania zwolnień, tryb
zwolnień oraz rodz a je muzeów, przybytków sztuki
i t. p., które uważać należy za mające charakter publiczny' lub zbiory i przedmioty, k tóre uważać należy
za mające wartość zabytkową;
2) instytucje, zakłady i pracownie naukowo'doświadczalne, laboratorja i instytucje badawczo' rozpoznawcze oraz laboratorja wytwarzając e środki
lecznicze, medyczne, surowice i szczepionki lub
środki lecznicze, surowice i szczepionki weteryna-ryjne, które interesowani ministrowie w porozumieniu
z Ministrem Spraw Wojskowych lub władze przez
nich upoważnione zwolnią od świadczeń; zwolnienie
może być zupełne lub ograniczone tylko do zwolnienia od zajęcia lokalu i ruchomości, stanowiących
część składową pracowni naukowej; w tym ostatnim
jednak przypadku zakład naukowo-doświadczalny
, może być użyty jedynie do prac doświadczalnych, laboratorja i instytucje badawczo-rozpoznawcze do
prac badawczo-rozpoznawczych, a laboratorja wytwarzające środki lecznicze medyczne lub weterynaryjne - do wytwarzania tych środków;
3) gospodarstwa wiejskie, posiadające szcze,'g ólne znaczenie dla kultury rolnej, hodowlanej, ógrodowej, rybnej lub leśnej, które właściwy wojewoda
w porozumieniu z właściwym dowódcą okręgu korpusu zwolni od świadczeń;
4) części gospodarstw wiejskich (zwierżęta,
rośliny, nasiona, pasza, pomieszczenia i t. p.), posiadające szczególne znaczenie dla kultury rolnej, hodowlanej, ogrodowej, rybnej lub leśnej, które określi
w drodze rozporządzenia Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrem Spraw
Nil ojskowych.
(2) Na obszarze objętym stanem wojennym zwolnienie od świadczeń rzeczowych zarządza Naczelny
~ ódz lub upoważnione przez niego władze.
Art. 12.
(1) Od świadczeń rzeczowych mogą
być zwolnione
1) przedmioty, konieczne do zaspakajania nie-
, zbędnych codziennych potrzeb osobistych lub służą
ce do osobistego wykonywania zawodu osoby obodo świadczenia lub najbliższych członków
jej rodziny;
2) produkty wszelkiego rodzaju, jakie w gospoaar,s twie wiejskiem są niezbędne do siewu, sadzenia
lub obsady (ryby);
3) inwentarz żywy i martwy w ilości niezbędnej
ala prawidłowego prowadzenia gospodarstwa wiejskiego;
wiązanej
4) zapasy produktów niezbędnych w gospodarstwie wiejsk iem do wyżywie nia gospodarza, jego domowników, stałych robotników oraz inwentarza.
(2) O zwolnieniu przedmiotów, wymienionych
w pkt. 1), orzeka na prośbę interesowanego powiatowa władza administracji ogólnej, o zwołnieniu mienia,
wymienione go w pkt. 2), 3) i 4), - właściwa władza
administra cyjna I instancji, wedle zasad określonych
przez Ministra Rolnictwa i R eform Rolnych w porozumieniu z Ivlinistre m Spraw Wojskowych i Ministrem
Spraw Wewn ętrznych . Od zarządzeni a władzy słu
ży stronie odwołanie,
które nie ma jednak mocy
wstrzymuj ącej wykonania zarządzenia.
(3) Na obszarz e obj ę t ym sta nem wojennym zwolnienie od świadczeń rze czowych zarządza Naczelny
W ódz lub upoważnione przez niego władze.
Art. 13. (1) Szpitale, zakłady zdrojowe i zakłady zdr owotnoś ci publicznej mogą być przedmiotem świad cz e ń rzeczowych j8dynie dla celów sanitarno-wojskowych za z g odą Ministra Opieki Społecz
~ej, a j e ś li chodzi o z a kł a d y weterynaryjne - za zgoC1ą Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych.
(2) Na obszarze obję tym stanem woj ennym prawo dysponow ania szpitalami, z akł a dami zdrojowemi,
zakład ami zdrow otnoś ci publ iczne j i zakł adami weterynaryjnemi służy Naczelne mu Wodzowi lub upoważ
nionym przez niego władzom.
Art. 14. (1) Ministrowie: Spraw Wojskowych,
Spraw Wewnę trznych i Skarbu w porozumieniu
z interesowanymi ministrami oznaczać będą w drodze
rozporządzeń, k t óre rodzaje ruchomości i nieruchomości mają podlegać świadczeniom rzeczowym.
(2) Na obszarze objętym stanem wojennym rodzaje ruchomości i nieruchomości, mające podlegać
świadcz e niom rzeczowym, określają rozporządzenia
i zarządz e nia Naczelnego Wodza.
Art. 15. Właściciele, posiadacze lub dzierży
ciele przedmiotów i praw podle g ających świadcze
niom, albo też ich pra wni zastępcy lub przedstawiciele obowiązani są w k aż dym czasie do udzielenia
na żąd ani e właściwych władz państwowych danych,
dotyczących przedmiotów świadczeń.
Art. 16. W warunkach, przewidzianych wart. l,
Rada Ministrów - jeśli dane uprawnienie nie służy
innej władzy - może
1) zakazać wywozu wszelkiego rodzaju ruchomości zagranicę, bądź do pewnych cz:ęści Państwa,
lub wywóz ograniczyć;
2) normować oraz poddać ko ntroli obrót tdwarowy i pieniężny, za równo na rynkach wewnętrz
nych, jak i w stosunka ch z zagran icą;
3) normować wytwórczość i spożycie;
4) nak az ać lub t e ż z akazać wytwarzania lub
przerobu pewnych produktów;
5) zakazać lub o gr an iczyć podróż e objektówpływ ających żeglu gi morsk ie j lub śródlądowej zagranicę·
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
R o z d z i a ł II.
Zgłaszanie
zapotrzebowań i
pobieranie
świadczeń
rzeczowych.
Art. 17. (1) Prawo zgłaszania zapotrzebowań
świadc z eń rzeczowych przysl:u~uj e l'.1inislrowi Spraw
,VI'; ojskowych oraz innym ministrom w zakresie ich
działalno ś ci, a także władzom i organom przez nich
upoważnionym.
(2) Na obszarze objętym stanem wojennym
prawo z głaszania zapotrzebowań świadczeń rzeczowych sluży Naczelnemu vlcdzowi oraz upoważnio
nym przez niego włc:dzom lub organom.
Art. 18. W przypadku zgłoszenia zapotrzebowania na ten sam przedmiot świadczenia przez wła
dze wo jskowe i inne władze paóstwowe, pierwszeń
stwo w zaspokojeniu zapotrzebowania służy władzom
wOJskowym.
Art. 19. (1) Władze, upoważnione do zgłaszania
zapolrzebowań świa.dczeń rzeczowych, kierują je, jeśli prż e pisy rozporz ądzenia ninie jszego nie stanowią
inaczej, - do władz administracyjnych, które określi
rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych, wydane w porozumieniu z interesowanymi ministrami.
(2) W przypadkach nie cierpiących zwłoki, tudzież gdy wła dze administracyjne przestały już działać, mo g. ą być zapotrzebowania skierowywane wprost
do zarządu gminy, a gdyby i ten sposób zapotrzebowania nie dawał pewności, że świadczenie na czas
będzie wykonane, kieruje się zapotrzebowanie w formie nakazu b ezpoś rednio do osoby, od której żąda się
świadczenia.
(3) Na obszarze objętym stanem wojennym Naczelny Wódz oraz władze lub organa przez niego
upoważnione mogą bez potrzeby skierowywania
zapotrzebowań do władz właściwych wydawać
oraz bezpośrednio doręczać nakazy dotyczące obowiązku świadczenia.
A rt. 20.
(1) Na podstawie otrzymanych zapo-
trzebowań władze, wymienione wart. 19, wydają odpowiednie zarządzenia, ~stawiają n.ak.azy or.az doręczają je osobom, ObOWIązanym do sWladczen.
(2) Nakaz należy kierować bezpośrednio do
właściciela, posiadacza lub dzierżyciela przed~iotów
świadczeń, albo też do ich prawnychzastępcow lub
przedstawicieli, jeśli przepisy rozporządzenia niniejszego nie stanowią inaczej.
(3) Obowi ązek wykonania nakazu ciąży - na osobach, którym zgodnie z przepisami rozporządzenia
niniejsz ego nakaz doręczono.
Art. 21. (1) Organ odbierający przedmiot świad
czenia obowiązany jest doręczyć niezwłocznie świad
czącemu dowód wykonania świadczenia.
(2) Jeżeli właściciel, posiadacz lub dzierżyciel
przedmiotu świadczenia, albo też ich prawni zastępcy
lub przedstawiciele są nieobecni lub niewiadomi, należy pobrać świadczenie w obecności dwóch świad
ków, w razie potrzeby przy udziale biegłych, jeśli
tylko istnieje możność ich powołania. SIl tym przy-
Nr. 95.
padku nakaz i dowód wykonania świadczenia przesyła się do właściwe j powiatowej komisji świadczeń
rzeczowych.
Art. 22. (1) Pobranie jako świadczenia rzeczowego ruchomośc i
1) z łożonych lub przechowywanych: w składach
lub magazynach pa11stwowych lub samorząd owych,
kolei, przedsiębiorstw komunikacyjnych i transportowych, w składach towarowych, jak również u osób
prywatnych fizycznych i prawnych;
2) przewożonych lub transportowanych niezale żnie od sposobu - lądem, wodą lub powietrzem, odbywa się w obecności dwóch świadków, w razie
potrzeby przy udziale biegłych, jeśli istnieje możność
ich powołania.
(2) W przypadkach, wymienionych w ust. 1, nak az i dowód wykonania świadczenia wystawia się
w dwóch egzemplarza ch. Jeden egżemplarz nakazu
i dowodu wykonania świadczenia doręcza się depozytarjuszowi, przewoźnikowi lub dzierżycielowi, drugi właścicielowi lub posiadaczowi przedmiotów
świadczeń; jeżeli zaś uprawniony do otrzymania nakazu i dowodu jest nieobecny lub niewiadomy, przeznaczony dla niego egzemplarz nakazu i dowodu wykonania świadczeń przesyła się do właściwej powiatowej komisji świadczeń rzeczowych.
(3) Wydanie przedmiotu świadczenia zwalnia
w przypadk ach, wymienionych w ust. 1, depozytarjuszów, przewoźników lub dzierżycieli od ciążących na
nich prawnych obowiązków. Wynagrodzenie z tytułu
tych świadczeń służy interesowanym na zabezpieczenie tych samych praw, jakie im służyły na wydanych
przedmiotach świadczeń.
Art. 23. (1) W przypadkach, w których w celu
dostarczenia przedmiotu świadczenia do oznaczonego miejsca i w oznaczonym czasie okaże się konieczne odpowiednie jego opakowanie lub czasowe
użycie środka przewozowego, służy organowi odbierającemu przedmiot świadczenia prawo zażądania
i pobrania przedmiotów służących do opakowania
oraz prawo użycia środka przewozowego -- bez
osobnego zgłoszenia zapotrzebowania przez w~aściwe
władze.
(2) Pobranie przedmiotów służących dJ opakowania oraz czasowe użycie środka przev/ozowego
stwierdza organ odbierający świadczenie w dowodzie
wykonania świadczenia, odnoszącym się do głównego
przedmiotu świadczenia.
Art. 24. Pobranie świadczeń rzeczow/ch może
nastąpić także w drodze repartycji. Polega ona na
ustaleniu ilości przedmiotów świadczenia, jade mają
być dostarczone przez poszczególne okręgi administracyjne i w następstwie przez poszczególne pod. mioty obowiązane do świadczeń.
Art. 25. (1) Pobranie rzeczowych świadczeń
w drodze repartycji zarządza
1) jeżeli świ adczenia mają być pobrane z dwóch
lub więcej województw - właściwy minister, który
ustala zarazem kontyngent na poszczególne województwa
Nr. 95.
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
2) jeżeli świadczenia mają być pobrane z dwóch
łub więcej powiatów tego samego województwa właściwa władza administracyjna II instancji, która
2017
(2) Od ustaleń, poczynionych w liście repartycyjnej, przysługuje interesowanemu odwoł.anie w administracyjnym toku instancji, które me wstrzymuje wykonania świadczenia.
ustala zarazem kontyngent na poszczególne powiaty;
3) jeżeli świadczenia mają być pobrane z jednego
powiatu lub też poszczególnych gmin (wsi, przysiół
Art. 29. (1) Doświadczenia obowiązany jest
ków, osad i t. p.) te go samego powiatu - właściwa każdy, kto jest umieszczony w liście repartycyjnej.
władza administracyjna I instancji, która ustala
(2) W razie nieobecności osób, wymienionych
zarazem kontyngent na poszczególne gminy, oraz na w liście repartycyjnej, organ przeprowadzający powchodzące w ich skład wsie, przysiółk i, osady i t. p.
branie świadczenia w drodze repartycji postępuje
(2) Władze określają zarazem termin, w którym w sposób, określony wart. 21 ust. 2.
powinny być ustalone listy repartycyjne oraz uskutecznione pobranie świadczeń w drodze repartycji.
Art. 30. (1) Każdemu ze świadczących na pod(3) Pobranie świadczeń w drodze repartycji stawie listy repartycyjnej organy odbierające przedw zakresie drewna użytkowego, materjałów drzew- miot świadczenia wydają dowód wykonania świad
nych przerobionych oraz drewna op ałowego przygo- czenia.
towują na podstawie planu repartycji, wydanego przez
(2) W przypadku nieobecności świadczącego doMinistra Rolnictwa i Reform Rolnych, organy admi- wód wykonania świadczenia ma być złożony w zarzą
nistracji lasów państwowych na swym obszarze dzia- dzie gminy z przeznaczeniem doręczenia go świadczą
łania. Przygotowane przez organy administracji lacemu na jego żądanie.
sów państwowych plany repartycji są podstawą do
zarządzenia repartycji przez władze administracji
Art. 31. (1) Stosownie do wyników świadczeń,
ogólnej.
· pobranych w gminie na podstawie list repartycy jnych,
(4) Sposób zarządzenia repartycji, ustalenia list zarząd gminy otrzymuje dowód wykonania świadcze
repartycyjnych oraz tryb postępowania w tych spra- nia prZez gminę.
wach co do gospodarstw leśnych - określi rozporzą
.(2) Dowody te wystawia władza administracyjna
dzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych, wydane I instancji, która w myśl art. 25 ust. 1 pkt. 3) zarzą
w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych dziła w gminie pobranie świadczeń w drodze repari Spraw Wojskowych.
tycji.
Art. 26. Na obszarze objętym stanem wojennym
pobranie rzeczowych świadczeń w drodze repartycji
normuje Naczelny Wódz lub upowćJ ~::nione przez niego
władze.
Art. 32. Zamiast przeprowadzenia repartycji
zarząd gminy może dostarczyć żądanych przedmiotów
świadczeń w inny sposób, jeśli to nie pociągnie za
sobą opóźnienia w ich dostarczeniu.
Art. 27. (1) Repartycję świadczeń, nałożonych
Art. 33. (1) Wynagrodzenie za pobrane w drona gminę (wieś, przysiółek, osadę i t. p.). między po- dze repartycji świadczenia będzie wypłacone zarzą
szczególne podmioty obowiązane do świadczeń usku- dowi gminy za okazaniem dowodu wykonania świad
tecznia się na podstawie list repartycyjnych.
czenia przez gminę.
(2) Listy repartycyjne ustalają
(2) Zarząd gminy obowiązany jest wypłacić nie1) w miastach o odrę bn 2m prawie (statucie) oraz
·
zwłocznie po otrzymaniu wynagrodzenia· każdemu ze
miastach wydzielonych z powiatowych związków saświadczących należną mu kwotę.
morządowych - jedna lub więcej komisyj repartycyjnycą, składające się z prezydenta miasta lub jego
przedstawiciela jako przewodniczącego oraz czterech
R o z d z i a ł III.
członków rady miejskiej;
2) w miastach innych, niż określone w pkt. 1),Świadczenia przemysłu.
burmistrz lub jego zastępca, w gminach wiejskich wójt lub jego zastępca, przy udziale czterech człon
Art. 34. (1) Za przedsiębiorstwa przemysłowe
ków rady miejskiej albo gminnej, po wysłuchaniu
w rozumieniu rozporządzenia niniejszego uw aż a się
w miarę potrzeby opinji sołtysa.
1) wszelkie warsztaty pracy, wydobyw ające su(3) W razie przeszkód, spowodowanych siłą
rowce,
wytwarzające lub przetwarzające (fabryki,
wyższą, oraz w przypadkach niecierpiących zwłoki
stocznie,
huty, kopalnie i inne przedsiębi ors twa górustalenie listy repartycyjnej przeprowadzają bez
nicze,
urządzenia portowe i t. p.) niezależnie od roudziału osób, wymienionych w ust. 2, prezydent miadzaju sił, jakiemi są poruszane, lub z jakich korzysta, burmistrz lub wójt, bądź też ich zastępcy, przy
stają, oraz niezależnie od tego, czy prowadzone są
udziale o ile możności dwóch mieszkaliCÓW gminy.
·
w
celu zysku, czy też w innym celu;
(4) W przypadku nieustalenia w terminie list re2) przedsiębi orstwa handlowe, składowe, transpartycyjnych, listy te ustalają właściwe władze admiportowe i komunikacyjne, z wyjątkiem podle ga j ącyc h
nistracyjne I instancji (art. 25 ust. 1 pkt. 3)).
Ministrowi Komunikacji;
3) przedsiębiorstwa telekomunikacyjne, z wyArt. 28. (1) Lista repartycyjna zastępuje nakaz ·
świadczenia. Należy ją ogłosić w gminie w sposób jątkiem podlegających Ministrowi Poczt i Te!ep,rafów;
zwyczajowo przyjęty; ogł oszenia zastępuje doręczenie
4) zakłady wytwarzające, przesyłające lub roznakazu świadczenia.
dzielające energję;
,
. '-', Y.T:&.
. " ,)
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
5) zakłady wodociąg owe i kanalizacyjne.
(2) Do przedsiębi orstw przemysłowych w rozumieniu rozporządzenia niniejszego zalicza się również
grupy i organizacje przemys ł owe i handlowe (ust. 1)
o charakterze administracyjno-gospodarczym (koncerny, syndykaty, kartele, związki przemysłowe
i handlowe i t. p.).
Nr. , 95.
czowych: urządzeń, maszyn, narzędzi materjałów
ruchu, surowców, półfabrykatów, fabrykatów i innych
ruchomości nie stwarza tytułu własności na nich dla
właścicieli, posiadaczy lub dzierżycieli tych przedsię
biorstw, jeśli zawarta umowa nie stanowi inaczej.
Art. 37. (1) Delegaci Ministerstwa Spraw Woj-,
skowych, wyznaczeni przez Ministra Spraw WojskoArt. 35. (1) Minister Przemysłu i Handlu może wych w porozumieniu z interesowanymi ministrami,
j uż w czasie pokoju w porozumieniu z Ministrami
mają niezależnie od warunków przewidzianych
Spraw Wo jskowych i Skarbu z arządzić przysposobie- wart. 1 - prawo wstępu do wszystkich pomieszczeń
nie
przeds ię biorstwa do świadczeń rzeczowych
i urządzeń przedsiębiorstw przemysłowych celem zei w tym celu nakł adać na właścic ieli lub posiadaczy brania danych dotyczących przedmiotów świadczeń
lub też na zarządy (zarządców) przedsiębiorstw prze- rzeczowych.
,mysłowych
(2) Właściciele, posiadacze i zarządy (zarządcy)
1) obowiązek przygotowania przedsiębiorstw przedsiębiorstw przemysłowych, lub ich prawni ,z atak istniejących, jak i nowo zakładanych do wytwór- stępcy albo przedstawiciele obowiązani są na żądanie
czości lub działalności, odpowiadającej potrzebom
delegatów Ministerstwa Spraw Wojskowych, wystę
obrony Państwa lub warunk om wojennym, a zwła pujących w towarzystwie przedstawiciela właściwej
szcza - przez dostosowanie budowy lub przeróbki władzy państwowej, przemysłowej, górniczej, kolejo~
objektów przedsiębiorstwa do potrzeb tej wytwór- wej i t. p. lub okazujących polecenie tej władzy
czości lub działalności oraz przez stałe posiadanię
1) poczynić wszelkie ułatwienia przy przeglą"<
i utrzymywanie w nal e żytym stanie wskazanych przez dzie przedsiębiorstwa lub zdejmowaniu planów i szkitych ministrów urządzeń, maszyn, narzędzi, materja- ców: terenów z dojazdami, budowli, składów, maga ...
łów ruchu, surowców, półfabrykatów, fabrykatów zynów, maszyn i urządzeń technicznych, okazując na
i innych ruchomości;
żądanie również posiadane plany i rysunki zabudowań,
2) obowiązek przystosowania przeds iębiorstw do i poszczególnych urządzeń;
przejścia na wytwórczość wojenną lub dzi a łalność
2) udzielać informacyj i wyjaśnień, dotyczących
według zadań i wskazówek wymienionych ministrów,
maszyn i urządzell technicznych, personelu, produko-,
a zwłaszcza - przez uruchomienie tytułe m próby wania, zdolności wytwórczej, pojemności składó~
wytwórczości wojennej, przez zmontowanie i zainstai magazynów i sposobu przechowywania i magazy-)
lowanie urządzeń technicznych i maszyn dla celów nowania;
wytwórczości wojennej lub działalności wedle żądań
3) okazywać zapasy i podać ich ilość, a w szcze..,
i wskazówek wymienionych ministrów, oraz przez gólności paliwa i materjałów pędnych, surowców, pół'"1
opracowanie elaboratu eksploatacyjnego, odpowiada- fabrykatów i fabrykatów, jak również narzędzi i in.,1
jącego potrzebom tej wytwórczości lub działalności,
nych ruchomości;
,
a obejmującego plan przeprowadzenia potrzebnych .
4) podać do wiadomości wysokosć i rodzaj kaph
adaptacyj technicznych, plan uzupełnień personal- tału przedsiębiorstwa.
nych, plan przeszkolenia personelu, plan gromadzenia
(3) Otrzymane dane stanowią tajemnicę urzędo"',
i uzupełniania zapasów surowców i półfabrykatów wą i mogą być zużytkowane tylko dla celów, prze-
oraz plan organizacji pracy.
widzianych przez rozporządzenie niniejsze.
(2) W sprawach, dotyczących przemysłu rolnego oraz wytwarzania nawozów sztucznych, maszyn
Art. 38. (1) Do udzielania danych dotyczących
i narzędzi rolniczych, powyższe zarz ądzenia Ministra przedmiotów świ adczeń rzeczowych (art. 37) or~z dQ
Przemys łu i H andlu będą wydawane w porozumieniu załatwiania wszelkich spraw, związanych z przyspo-<
również z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych,
sobieniem przedsiębiorstw przemysłowych do świad
a w sprawach dotyczących przemysłu chemiczno-far- czeń rzeczowych (art. 35), ma przedsiębiorstwo obomaceutycznego, wytwarzania przyrządów, narzędzi wiązek ustanowienia na własny koszt - stosowni~
i przyborów lekarskich, dentystycznych, elektro- do żądania właściwej wojewódzkiej władzy admini..,i
medycznych oraz środków opatrunkowych - w po- stracji ogólnej - stałego pełnomocnika upoważnio-,
rozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej.
nego do występowania wobec tej władzy imieniem,
(3) W stosunku do przemysłu drzewnego, prze- przedsię biorstwa.
rabiającego surowce, zarządzenia, objęte ust. 1, wy(2) Jeżeli przedsiębiorstwo obejmuje kilka za"')
daje Minist er Rolnictwa i Reform Rolnych w porozu- kładów pracy, będących odrębne mi jednostkami tech ~
mieniu z Ministrami: Przem y słu i Handlu, Spraw niczno-administracyjnemi, ciąży na niem ponadto ob o;
,W oJskowych i Skarbu, albo też upoważnione przez wiązek ustanowienia - na żądanie właściwej woje ~
nich wład z e podle głe.
wódzkiej władzy administracji ogólnej - stałych peł ~
(4) W sprawach dotycz ących aprowizacji zarzą nomocników dla każdego zakładu zosobna.
dzenia, objęte ust. 1, wydaje Minister Spraw We(3) Na żądanie właściwej wojewódzkiej władz~
wn ę trznych w porozumieniu z Ministrami: Spraw
administracji ogófnej ma przedsiębiorstwo równieti
Wojskowych i Skarbu oraz innymi interesowanymi obowiązek ustanowienia stałego zastępcy pełno"'j
ministrami.
mocnika.
(4) Do zastępcy pełnomocnika stosuje się
Art. 36. Dostarczenie przez Państwo dla celów wszystkie przepisy' odnoszące się do stałego pełno"'
przysposobienia przedsiębi orstwa do świadczeń rze- mocnika.
Nr. 95.
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
Art. 39. (1) Pełnomocnikiem
można ustanowić
osobę, która
1} posiada obywatelstwo polskie,
biegle językiem polskim vv ~)łowie
2} włada
piśmie,
3} zajmuje
przedsiębiorstwie
kierownicze stanowisko w dam:m
albo należy do zarządu danego
przedsię biorst wa,
. 4) posiada pełne zaufanie władz pałlstwow y ch.
(2) Wojewódzka w ł adza administracji ogólnej
może wyjątkowo zezwolić na ustanowienie pełno moc
nikiem osoby, nie odpowiadającej warunkowi, okreslonemu w ust. 1 pkt. 3}. lecz posiadające; odpJwiednie
kwalifikacje zawodowe.
(3) ' Obowiązki pełnomocnika może pełnić wła
, ściciel, współwłaściciel lub posiadacz prz e ds i ębiorstwa, jeżeli odpowiada warunkom,
określonym
w ust. 1 pkt. 1), 2) i 4).
Art. 40. (1) Pełnomocnika należy ustanowić
.w terminie wyznaczonym przez właściwą wojewódzką
władzę administracji ogólnej; termin ten nie będzie
krótszy, niż dwa tygodnie.
(2) O ustanowieniu pełnomocnika należy zawiadomić władzę, która zażądała ustanowienia, dołącza
jąc równocześnie pisemną deklarację odnośnej osoby
o gotowości przyjęcia obowiązków pełnomocn i ka.
Art. 41. Pełnomocnik może spełniać czynności
swe po zatwierdzeniu przez właściwą wojewódzką
władzę administracji ogólnej, która może zatwierdzenia odmówić lub zatwierdzenie cofnąć, jeśli pełno
mocnik nie odpowiada lub przestaje odpowiadać warunkom, określonym wart. 39. W tym przypadku
wyznacza ona równocześnie termin, nie krótszy, niż
dwa tygodnie, w którym przedsiębiorstwo ma obow i ą
zek ustanowić innego pełnomocnika.
Art. 42. (1) Jeżeli przedsiębiorstwo nie ustanowiło w terminie pełnomocnika, albo te ż jeżeli właści
wa wojewódzka władza administracji ogólnej trzykrotnie odmówiła zatwierdzenia p e łnomocnika, ustanowionego przez przedsiębiorstwo, wyznacza ona
pełnomocnika komisarycznego.
(2) Pełnomocnik komisaryczny otrzymuje od
przedsiębiorstwa wynagrodzenie w wysokości, ustalonej przez wojewódzką władzę administracji ogólnej
według przeciętnego wynagrodzenia osób, zajmują
cych stan'o wiska kierownicze w danem przedsiębior
stwie. Przedsiębiorstwu służy prawo zgłoszenia -w nieprzekraczalnym terminie 14 dni po otrzymaniu
odpisu decyzji wojewódzkiej władzy administracji
ogólnej - wniosku do sądu okręgowego o ust aleniu
wysokości wynagrodzenia. Sąd załatwia wniosek
taki w postępowaniu niespornem (incydentalnem),
którego koszty ponosi przedsiębiorstwo.
(3) Do pełnomocnika komisarycznego st osuje się
wszystkie przepisy odnoszące si ę do pełnomocnika
ustanowionego przez przedsiębiorstwo.
(4) Przedsiębiorstwo ma obowiązek przydzielić
pełnomocnikowi komisarycznemu odpowiednio urzą
dzony lokal służbowy i umożliwić mu uzyskiwanie
wszelkich wiadomości, potrzebnych do wykonywania
jego obowiązków.
. A
2019
(5) .Pełnomocnik komisaryczny pełni swe czyn-
ności, dopóki przedsiębiorstwo nie ustanowi pełno
mocnikiem osoby, którą właściwa wojewódzka wła
dza administracji ogólnej zatwierdzi jako pełnomoc
nika.
Art. 43. (l) Przedsiębiorstwo może zwolnić
pracownilm, będącego pełnomocnikiem, stosownie
do obowiązujących w tej mierze przepisów, ma jednak ob owiązek ustanowić w terminie nie dłuższym,
niż trzy dni innego pdnomocnika; przepisy art. 3842 stosuj e się odpowiednio.
(2) Jednocześnie z wypowiedzeniem pracy pracownikowi pełniącemu obowiązki pełnomocnika lub
jednocześnie z rozwiązaniem z nim umowy o pracę
bez wypowiedzenia przedsiębiorstwo powinno zawiadomić o tern wojewódzką .władzę administracji
ogólnej.
Art. 44. Od decyzji wojewódzkiej władzy administracji ogólnej w sprawach, objętych art. 38-43,
służy odwołanie; odwołanie nie wstrzymuje wykonania decyzji.
Art. 45.
(1) Przygotowanie przedsiębiorstw do
wytwórczości
lub działalności wojennej, tudzież
przystosowanie ich do przejścia na wytwórczość wojenną lub dział aln o ś ć wedle żądań i wskazówek wła
dzy (art. 35) odbywa się na koszt Skarbu Państwa,
jeżeli żądane przygotowanie lub przystosowanie wykracza poza 'w łasny gospodarczy interes przedsię
biorstwa.
(2) Jeżeli właściciel lub posiadacz prZYJm1e
z mocy umowy na siebie obowiązki, wymienione
wart. 35, stosuj e się zamiast powyższych przepisów
postanowienia umowy.
Art. 46. (1) W przypadku niewykonania w terminie. oznaczonym czynności dotyczących przysposobienia do świadczeń rzeczowych, a nakazanych
w myśl art. 35 lub wynikających z umowy, Minister
Przemysłu i Handlu może w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych i.Skarbu oraz innymi interesowanymi ministrami (art. 35 ust. 2) zarządzić
wyk onanie nakazanych czynności w trybie administracyjnym.
(2) Jeśli Skarb Państwa nie jest obowiązany do
poniesienia kosztów tych czynności w myśl art. 45
ust. 1, wykonanie odbędzie się na koszt obowiąza
nych do ich wykonania. W tym przypadku Minister
Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrami
Spraw Wojskowych i Skarbu oraz innymi interesowanymi ministrami (art. 35 ust. 2) wyda orzeczenie
w sprawie ściągnięcia z mienia osób obowiązanych
do wykonania tych czynności sumy stanowiącej równowartość kosztów wykonania czynności.
(3) Orzeczenie stanowi tytuł wykonawczy.
Osoby interesowane mogą żądać w trybie powództwa sądowego w terminie dni 14 od daty doręczenia
im odpisu orzeczenia obniżenia ustalonych niem
kosztów. Sąd może w razie wniesienia powództwa
wstrzymać na wniosek powoda wykonanie orzeczenia.
(4) W stosunku do przemysłu drzewnego, przerabiaja,cego surowce, zarządzenia i orzeczenia wy-
Dziennik: UsŁaw. Poz. 859.
daje Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami: Przemysłu i Handlu, Spraw
Wojskowych i Skarbu, w sprawach zaś, dotyczących
aprowizacji - Minister Spraw Wewnętrznych w porozumieniu z Ministrami: Spraw W ojskowych i Skarbu oraz innymi interesowanymi ministrami.
Art. 47. (1) W warunkach, przewidzianych
wart. 1, Minister Przemysłu i Handlu w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych i Ministrem
Skarbu może w każdem przedsiębiorstwie przemysłowem dokonać kosztem Skarbu Państwa wszelkich
zmian i przeróbek według swego uznania w celu
przygotowania przedsiębiorstwa do wymagań wytwórczości lub działalności wojennej, lub też w celu
zmiany ich charakteru i rodzaju wytwórczoś ci oraz
działalności.
(2) W sprawach, dotyczących przemysłu rolnego, wytwarzania nawozóW sztu~znych, J?a~zyn
i narzędzi rolniczych, zarządzema, wymkaJące
z ust. 1, wydaje Minister Przemysłu i Handlu również w porozumieniu z Ministrem RolniCtwa i Reform Rolnych, a w sprawach dotycz ących p~zemysłu
chemiczno - farmaceutyczneg~, wytwarzama przyrządów, narzędzi i przyborów lekarskich, dentystycznych i elektromedycznych oraz środków opa. trunkowych, - w porozumieniu z Ministrem Opieki
Społecznej.
(3) W stosunku do przemysłu drzewnego, przerabiającego
surowce,
zarządzenia,
wynikające
z ust. 1, wydaje Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami: Przemysłu i Handlu, Spraw Wojskowych i Skarbu, a w sprawach dotyczących aprowizacji - Minister Spraw Wewnętrz
nych w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych i Skarbu oraz innymi interesowanymi ministrami.
Art. 48. (1) W warunkach, przewidzianych
wart. 1, mogą wymienieni wart. 47 ministrowie uży
wać według swego uznania całej zdolności wytwórczej przedsiębiorstw przemysłowych do celów obrony Państwa w takim zakresie, w jakim to jest bezpośrednio lub pośrednio potrzebne do osiągnięcia tych
celów.
(2) Wymienieni wart. 47 ministrowie mogą
przekazywać przysługujące im z mocy artykułu ninie jszego uprawnienia władzom podległym.
Art. 49. (1) Wymienieni wart. 47 ministrowie
lub upoważnione przez nich władze podległe mogą
stosownie do pierwotnego lub zmienionego charakteru przedsiębiorstwa (art. 47 ust. 1) - wydawać
w warunkach, przewidzianych wart. 1, zarządzenia
w kierunku
1) prowadzenia pewnego rodzaju wytwórczości
przemysłowej lub wydobycia górniczego;
2) oddawania Państwu ruchomości na włas
ność, do użytkowania lub używania w ręce
oznaczonych w nakazie osób, w miejscu
i terminach tamże wskazanych. Przepis ten
dotyczy zarówno już wytworzonych lub posiadanych przedmiotów, jak również tych,
które zostaną wytworzone, wzniesionel
ustanowione lub wydobyte,
Nr. 95.
albo które po-
wstaną jako przyrost l1a~ uralny, albo w inny
sposób _. po doręc zeniu nakaZUj
l
3) wykonania oznaczonych W nakazie robót
i c zynn ości wszelkiego rodzajuj
4) magazynowania i przechowywania oznaczo"
nych w nakazie ruchomości;
5) transportowania
przez
przedsiębiorstwa
transportowe i komunikacyjne osób, zwierząt i wszelkiego rodzaju ruchomości.
(2) Ponadto wymienieni wart. 47 ministrowie
lub upoważnione przez nich władze podległe mogą
w warunkach, przewidzianych wart. 1
1) normować działalność przedsiębiorstw prze'"
mysł owych pod każdym względem, a w
szcze g ólności co do metod wytwórczości(
r odzaju i j akoś ci wytworów, jako też rodza ...
ju i j ak ości materjałów, surowców i półfa ...
bryk at ów, jakie mają być przy tern użytej
2) zarządzać wytwarzanie lub wykonywanie
robót i innych czynności we własnym za ...
kresie działania przez swoje organy przy .
użyciu całości lub części należących do
prz e ds iębiorstw przemysłowych: pomieszczeIl, maszyn, silników, urządzeń, sprzętu
inwentarza, fabrykatów,
półfabrykatów"
wszelkiego rodzaju zapasów i innych nieruch omości i ruchomości, stanowiących części
lub przynależności tych przedsiębiorstw;
3) mianować delegatów do przedsiębiorstw
przemysłowych w charakterze: instruktorów, inspektorów, kontrolerów i dozorców
robót; rozporządzenie Ministra Przemysłu
i Handlu, wydane w porozumieniu z Mini..,
strami: Spraw Wojskowych, Rolnictwa i Re-form Rolnych oraz Skarbu, oznaczy zakres
działania tych delegatów;
4) wziąć przedsiębiorstwa przemysłowe w przy"
musowy zarząd i zarządzać niemi przez osoby w tym celu delegowane, lub wziąć przedsiębiorstwa przemysłowe w przymusową
dzierżawę, albo do użytkowania;
5) łączyć przedsiębiorstwa przemysłowe w grupy i organizacje i nadawać im osobowość
prawną zależnie od nadanego statutu; grupy te i organizacje mogą być wpisywane do
rejestru handlowego;
6) administrować zorganizowanym przemysłem
(pkt. 5}) bezpośrednio lub przez osoby w tym
celu wydelegowane;
7) rozdzielać kontyngentowo materjały, surowce lub półfabrykaty pomiędzy poszczególne
zakłady przemysłowe.
(3) Rozporządzenie ministrów, wymienionych
wart. 47, może wprowadzać wyłączność, zarówno
na rzecz Państwa jak innych podmiotów prawnych,
wytwórczości i obrotu oznaczonych w tem rozporzą
dzeniu surowców, półfabrykatów i fabrykatów.
(1) Przed objęciem przedsiębiorstwa
lub jego części albo poszczególnych
objektów w przymusowy zarząd, dzi1erżawę p.rzymusową lub do użytkowania należy sporządzić w dwóch
egzemplarzach protokół oględzin z dokładlnem przed-
Art. 50.
przemysłowego
Nr. 95.
stawieniem stanu, w jakim się znajduje przedsiębior
stwo w ch wili jego objęcia.
(2) Protokół :sp orządza się przy u dzLale co n ajmniej dw óch ś wiad kó·w, odpowi edniej ilo ś ci b ieglych
oraz wła ś ci ciela, posiadac za, członk a zarz ą d u lub
przedsl avdc icla p rzed s ię b iorstw·a.
(3) J eże li właś c i ci el , p osiadacz, czło nek zar z ą
du lub przeds t awIci el prz ed si ębi o rstwa , będ ą c na Jeżycie wezwany nie stawi się do wz ię c ia udz i ału
. w oględz inach i spis aniu pr o tokó łu, czyni się o t ern
wzmiankę
w p roto kóle.
Niestawiennictwo
nie
wstrzymuje t oku postępowania i nie ma wpływu na
ważn ość dokonanych c zynno ści.
(4) Je że li osoby wła ściciela, posiadacza, człon
ków zarządu lub przedstawiciela przedsi ę biorstwa są
niewiadome, lub je że li osoby te przebywają zagranicą, albo też j eżeli jest stwierdzone, że osoby te nie
mogą przyby ć celem wzii.~cia udziału w ogl ę dzin ach
i spi,saniu pro t okółu, wł a ściwa powiatowa kom isja
świadczeń rzeczowych wyznaczy z urzędu prawnego
zastępcę tych osćb.
(1) Biegłych powołują we wzajemnem
porozumieniu: przedstawiciel wła d zy, któremu polecono dokonanie oględzin, oraz właściciel, posiadacz,
członek zarządu, lub przedstawiciel przedsiębiorstwa,
,albo też ustanowiony zastępca tych osób, biorący
udzi<ał w oględzinac h . Gdy by takie porozumienie nie
doszło do skutku, bi egłych wyzn a czy z urzędu właś
ciwa powiatowa komisja świadc z eń rze'c zowych.
(2) Biegli otrzymują na ż ądanie wyna'g rodzenie ze Skarbu Państwa w wysokoś c i i w e dług za's ad,
ustalonych rozporządzeniem Ministra Skarbu, wydanem w porozumieniu z M.inistrami: Przemysłu i Handlu, Rolnictwa i Reform Róinych oraz Spraw Wojskowych.
Art.51.
Art. 52. Jeżeli obj ęcie przedsiębiorstwa prz.e mysl.owego lub jego części, albo poszczególnego
obiektu w przymusow y zarząd, dzierżawę przymus'o wą lub do użytkowani a jest rzeczą niecierpiącą
zwłoki, a dokonanie oględzin i spi,s ani'e protokółu
w sposób, określony wart. 50, napotyka na znaczne
przeszkody, może nastąpić spisanie protokółu przed
lub po objęciu przedsiębiorstwa, jego części lub poszczególnego objektu z częściowem lub całkowitem
odstępstwem od zasad, określonych wart. 50, -jednak w ten sposób, by protokół możliwie dokładnie
i w sposób nie budzący wątpliwości przedstawiał
:;tanprzedsiębiorstwa w chwili j·ego objęcia.
Art. 53. W sposób, poc;lla ny wart. 50, należy
. dokonać oględzin i spisiać protokół również przy
ust.aniu p rzymusowego z a rządu, dzierżawy przymusowej lub użytkowania, jako też przed zwrotem
przedsiębiorstwa, iego cz ę ści albo poszczególnych
przedmiotów osobom uprawnionym.
Art. 54. (1) Doprowadzenie do poprzedniego
st.anu przedsiębiorl,ltwa, przysposobi,o nego w warunkach przewidzianych wart. 1 ust. 1 do wytwórczo~
ści lub działalno ś ci wojennej, odbywa się na pisemne
żądanie przedsiębiorstwa,
2021
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
zgłoszone
bezpośrednio
po otrzymaniu nakazu przysposobienia lub też najpóźniej do 30 dni od dnia zawiadomienia o zwolnieniu przedsiębi·orstwa od obowiązku świadczenia.
(2) Doprowadzenj.e do poprzednieg·o stanu odbywa się na koszt Skarbu Państwa
1) ,jeż eli wytwórcz.ość woj-e nna danego przedsi ębiorstwa była prowadzona przez Pań
stwo na wł asny rachunek i ryzyko;
2} jeżeli przysposobienie przedsiębiorstwa do,konane zostało kosztem Skarbu Państwa.
(3) Doprowadzenie do poprzednie.go stanu
prz e dsięb iors twa,
przysposobionego do wytwórczości lub dz i ałaln o ści wojennej w warunkach innych,
niż przewidzi.a ne wart. 1 ust. 1, może mi.stąpić tylko
na mocy pozwolenia, w ydanego prze.z właściwego
ministra w myśl art. 35 oraz na warunkach określo
nych w pozwoleniu.
R o z d z i a ł IV.
Świadczenia rolnictwa.
Art. 55. Za ,g ospodarstwa wiejskie w rozumieniu rozporządz eni.a niniejszego uważa si.~ gospodarstwa rolne, hodowlane, ogrodowe, rybne i leśne.
Art. 56. (1) Minister Rolnidwa i Reform Rolnych może już w CZasie po,lwju w porozumi,eniu z Minis'cr.ami: Spraw \V/ojskowych, Spraw Wewnętrz
nych i Skarbu nakładać na właścicieli, pos~adaczy
lub zarządców, będących osobami fizycznemi albo
prawnemi, oraz na zarządy gospodarstw wiej'skich
obowiązek przygotow,an ia gospodarstw do wytwórczości, odp owiadającej potrzebom obrony Państwa
lub warunkom woj ennym
.
1) przez stałe posi.adanie i utrzymywanie w należytym s.tanie wskazanych przez tych mini strów pomie szczeń, maszyn, narzędzi i innych środków wytwórczych;
2) przez p rawadzenie gospodarki w pewnym
nakazanym kierunku.
'.
(2) Przepisy art. 36, 45, 46 i 54 sŁosuje się odpowiednio.
.
Art. 57. (1) Delegaci Ministerstwa Spraw Wojskowych, wyznaczeni przez Ministra Spraw Wojskowych w porozumieniu z Ministrami: Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Spraw Wewnętrznych, . mają niezal e żnie od warunków, przewidzianych wart. 1,prawo wstępu do wszystkich pomies.z,czeń i urządzeń
góspodarstw wiejskich celem zebrania danych dotyczących
przedmio.t ów
świadczeń
rzeczowych'
(art. 15) .
(2) Właścici.ele, posiada·cze,zarządcy i zarządy
gospodarstw wiejskich obowiązani są na żądanie delegwtów Ministerstwa Spraw Wojsk.owych, występu
jących w
towarzystwie przedstawiciela właściwej
władzy państwowej lub okazujących polecenie tej
wła.dzy
1) poczynić wszelkie ułatwieni.a przy przeglą
dzie gospodarstwa wiejskiego OT;az przy
zdejmowaniu planów i szkiców: terenów
z dojazdami, budowli, składów, magazynów,
maszyn i urządzeń oraz okazywać posiadane plany i rysunki, dotyczące tych terenów,
budowli luburządzeńj
DzIennik Ustaw. Poz. 859.
Nr. 95.
2) udzielać informacyrj i wyjaśnień, dotyczą
cych ilości i jakości środków produkcji, inwentarza żywego i martwego, personelu,
wszelkich posiadanych z,a pasów i spos,obów
ich przechowywania oraz sposobu i planu
prowadzenia gospo,darki.
(3) Dane, zebrane w myśl artykułu niniejs,z ego,
stanowią tajemnicę urzędową i mogą być zużytko
w ane tylko dla celów, przewidzianych przez rozporz ądzenie niniejsze.
4) właściciel, posiadacz, zarządca (zarząd), albo
ustanowiony przez ,nich administrator lub
zastępca nie stosuje się do nakazów lub
z.a;kazów, wydanych na zasadzie art. 58.
(2) Powyższe uprawnienia może Minister Ro14 .
nictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych i
Skarbu przekazać wojewodom
w całości
lub
w części.
Art. 58. (1) W warunkach, przewidzianych
w art. l, Minister Rolnictwa i Rdorm Rolnych w po'rozu.mi.eniu z Ministrami: Spraw Wojskowych, Spraw
We wnętrznych i Skarbu może właścidelom, posiad aczom lub zarządcom, będ ą cym osohami fizycznemi
albo prawnemi, oraz zarządom gospodarstw wiejskich, nakazać dla celów obrony Państwa - stOSIOWnie do pierwotnego lub zmienionego charakteru gospodarstwa
1) uprawę pewnych roślin, jej rozszerzenie,
zmniejszenie lub zaniechanie oraz hodowlę
pewnych zwierząt, je'; zwięk'szenie, zmniejszeni.e, zmianę kierunku lub zaniechanie;
2) wykonywanie pewnych prac i inwestycyi,
związanych z nakazaną produkcją;
3) zabez.piecze nie śmdków wytwórczych;
4) wyróhkę, jak również wstrzymanie wyróbki
pewnych s,ortymentów drzewnych;
5) wprowadzenie samopomocy rolnej. polegającej
n.a obowiązku wzaj,e mnej pomocy
w obręhie gmin (gromad) i rnają'cej na celu
uzyskanie jak najwydatniejszej wytwórcz,ości rolne~, ogrodowej lub hodowlanej w zakresie, ustalonym przez Ministra Rolnictwa
i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wewnętrznych i Spmw Wojskowych;
6) szczególną ochronę wytworów już uzyskanych.
(2) Powyższ.e uprawnienia może Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych i
Sk a rbu przekazywać wojewodom w całośd lub
w części.
zarządu albo przymusowej dzierżawy stosuje się od·
Art. 59, (1) W warunka'ch, przewidzianych
wart. l, może Minister Rolnictwa i Reform Rolnych
w porozumieniu z Ministrami : Spraw W'o jskowych,
• Spraw Wewnętrznych i Skarbu ustanawiać dla oznaczo nych gospodarstw wiejskich przymusowy zarząd
lub przymusową dzierżawę w przypadkach, gdy kh
u stanowienia wymaga interes obrony Państwa lub
inny interes publiczny, albo też gdy
1) gospodarstwo zostalo opus'z czone
przez
właściciela, posiadacza lub zarządcę (zarząd) bez ustanowienia przez nich administratora lub zastępcy;
2) właściciel, posiadacz, zarządca (zarząd), albo ustanowiony przez nich administrator
lub zastępca zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa;
3) gospodarstwo lub część gospodarstwa leży
odłogiem, albo jest zupełnie zaniedbana;
Art. 60.
(1) Przy ustanawianiu przymuso,w ego
powiednio przepisy ,a rt. 50-53.
(2) Sposób stwierdz,a nia warunków uzasadniaustanowienie przymusowego za1:ządu lub
przymusowej dzierżawy, prawa i obowiązki organów
spra~uj ~~ych ten zarząd lub ,clzierżawę ,o raz sposób
hk.wldaCjl przymusowego zarządu lub przymus,o wej
dZierżawy określi rozporządzenie Minrstra Rolnic~
twa i Reform Rolnych, wydane w porozumieniu z Ministrami: Spraw Wojskowych, Spraw Wewnętrznych
i Skarbu.
jących
Art, 61. Ministrowi Rolnictwa i Reform Ro1
nych sł~ż~ w stosunku do gospodarstw wiejskich
uprawmema,
które .służą Ministrowi Przemysłu
i Handlu w sto.sunku do przedsiębiorstw przemysło
wych, a które są wysz.c zególnione wart. 46, 47, 48
i 54.
4
Rozdzi a ł
V.
Świadczenia przedsiębiorstw transportowych
i komunikacyjnych.
Art. 62. Przepisy rozporządzenia niniejszego
stosuje się odpowiednio do nie będących własnością
lub pod zarządem Państwa kolei i kolejek oraz innych przedsiębiorstw transportowych i komunikacyj4
nych, podlegających Ministrowi Komunikacji, bez
względu na to, ja'ką siłą są poruszane, jeśli te przep~sy nie są sprzeczne z
postano,w ieniami ustawy
z dnia 27 marca 1920 r. o kolejach w cza's ie wojny
(Dz. U. R. P. Nr. 27, poz. 160), zmienionej ustawą
z dnia 7 listopruda 1931 r. (Dz. U. R. P. Nr. 109,
poz. 844).
Art. 63. Ministrowi Komunikacji slużą w stosunku do przedsiębiorstw transportowych i komunikacyjnych, wymienionych wart. 62, uprawnienia,
które służą Ministrowi Przemysłu i Handlu w stosunku do przedsiębiorstw przemysłowych.
Rozdział
VI.
Świadczenia żeglugi morskiej.
Art. 64. Minister Spraw Wojskowych może już.
w czasie pokoju w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu nakładać na właścicieli lub posiadaczy, lub też na zarządy (zarządców) objektów pływa
jących żeglugi morskiej obowiązek
Nr. 95.
1) stawiania na ż ą danie władzy wojskowej p rywatnych s tatków morsk ich do prz egl ądu
w m iejs.cu i czasie, o znaczonym przez wła ś
ciwe wł a dze w ojskowe w porozumieniu
z właściwe mi władza mi administ'r acji ogólneij
2) prowa dzenia okrętowych zeszyt ów ewidencyjnych przegl ądu w edle wzoru, ustalon ego
rozporządz en ie m Ministr a Spraw W oiskowych, wyd anem w p orozumieniu z Ministrem Przemysłu i H andlu.
Art. 65. (1) Jeżeli przedmiotem świadczenia
rzec,Z'Qwego j'e ,st ob jekt pływaj ą cy że,glu gi morski'e jniezależnie od tego, jaką s iłą jest po ruszany, nakaz i dowód wykonania świadC Zlenia należy do~ręczyć
w razie nieob e cn ośc i na miejscu osób, wymienionych
wart. 20 ust. 2, kapitanowi, szyprowi albo kierownikowi danego objektu pływającego,.
(2) Jeż,eH wymi enione osoby są nieo.becne, a,lbO' niewiadome, sto's uje się ,o dpowie dnio prz,episy
;art. 21 ust. 2.
Art. 66. (1) W warunkach, przewidzia nych
wart. 1, pozbycie objektów pływaj ących żeglugi
morskiej - niezależnie od tego, jaką siłą są poruszane, -,-- a stanowiących własno ś ć obywateli polskich
lub osób pr.awnych, mających siedzibę prawną na
obszar.ze Rzeczypospolitej, tudzi'eż umo wy ograni,czające prawo rozporządzenia przez wymienione
o.soby temi objektami na rzecz ,c udzoziemców (osób
fizycznych lub prawnych) są nieważne z mocy samego prawa, jeżeli nastąpią bez zezwolenia właściwej
władzy.
(2) Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu, wydane w ,p orozumieniu z Ministrem Spraw
Wojskowych, oznaczy władze, upoważnione do wydawania tych zezwoleń, oraz objekty pływające ż, e
glugi morskie'j, które można pozbywać hez zezwolenia.
Art. 67. (1) Ładunek, zna,jduj ący się na objekciepływającym, podle g aj ącym świadczeniom na mocy rozporządzenia niniejszego, j,eźeli n ie jest również
przedmiotem świadczenia, pows taje w rozporządze
niu właściciela lub innej osoby uprawnionej.
(2) Usunięcie ładunku powinno nastąpić w te'r minie oznac.zonym przez władzę, która wydała nakaz świadczenia. Obowiązek usunięcia ciąży na osobie, rozporządzającej ładunkiem.
.
(3) W r azie nieusun.ięcia ładunku w oznaczonym terminie, zostanie on usunięty w trybie administracy:jnym na koszt rozporządzającego ładunkiemj
za mogące wyniknąć z tego powodu straty lub szkody Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności.
(4) Prz,e·c howanie i ochrona usuniętego ładunku
odbywa się na koszt rozporządzającego ładunkiem.
(5) W razie braku odpowiednich składów i ma'g a:zynów w miejscowości, gdzie nastąpiło wyładowa
nie, władza udziela l"o,zporządzaj ą cemu ładunkiem
do prze,chowania i ochrani.ania tego ż - w miarę
możności pomocy przez czas, nieprzekraczający
dwóch tygodni od daty wyładowania.
.. :!l
2023 ·
Dziennik Ustaw. P,oz. 859.
Art. 68. Przepisy rozdziału III, dotyczące
świadczeń przemysłu or,a z uprawnień Ministra P rzemys łu i H an dlu w stosunku do przedsi ę b i orstw, wymienionych wad. 34, slosuje
się
przedsiębiorstw i objektów żeglu gi
odpowiednio do
morskiej.
Art. 69. (l) W w a runkach, przewidzianych
wart. 1 ust. 1, Minister Sp raw Wojskowych w porozumieniu z M.inis tr ami : P rz emys łu i Handlu oraz
Komunikacji może w inte resie obrony Państwa normować cały ruch żeglugi morskiej i organizować
transporty.
(2) Na obszarze obj ętym stanem wojennym prawa powyższe przys ługują Naczelnemu Wodz.owi.
Rozdział
VII.
świadczenia żeglugi śródlądowej.
Art. 70. Minister Spraw Wojskowych może już
w czasie pokoju w poro,zumien.iu z Minis t rem Komunikacji nakładać lia właścicieli lub posia daczy, lub
też na zarządy (zar.ządców)objektów żeglugi śródlą
dowej obowiązek
1) stawiania na żądanie władzy wojskowej prywatnych statków rzecznych do pr.zeglądu
w miejscu i czasie, ozna czonym przez właś
ciwe władze wojskowe w porozumieniu
z właściwemi władzami admin~stracji ogólnejj
2) prowadzenia okręto\vych 'z eszytów ewidencyjnych przegl ą du w e dle wzoru, ustalonego
rozporządzeniem
Ministra Spraw Wojskowych, wydanem w pOl'ozumieniu z Ministrem Komunikacji.
Art. 71. (1) Przepisy rozdziału VI Q świad
czeniach ż e glugi morskiej stosuje się odpowiednio do
świadczeń żegl ugi śródlądowej, o ile prze'Pisy u stawy
wodne'j z . dnia 19 wrześni a 1922 r. (Dz. U. R. P.
z 1928 r. Nr. 62, poz. 574) omz ust awy z dnia 7 marca 1932 r. o zbywaniu statków i ł odz,i p olskich, uży
wanych w żegludze na śródlądowych dro.g ach wodnych (Dz. U. R. P. Nr. 25, poz. 217) nie stanowią ina~
czej.
(2) Ministrowi Komunikacji służą w stosunku
do przedsiębiorstw żeglugi śródl ą dowej uprawnienia, jakie w stosunku do przedsiębiorstw przemysło
wych służą Minist rowi Przemysłu i Handlu.
Ro z dzi ał
świadczenia żeglugi
VIII.
powietrznej.
Art. 72. Przedmiotem świadczeń żeglugi powietrznej mogą być
l) wszelkiego rodzaju statki powietrzne w rozumieniu art. 4 rozporządzenia Prezydenta
Rzeczypospolitej z dni a 14 marca 1928 r:.
o prawie lotniczem (Dz. U. R. P.. Nr. 31,
poz. 294);
DzienniI< Ustaw. Poz. 859.
2) lotniska i urządzenia pomocnicze dla lotnisk
oraz wszelkie zabudowania, znajdujące się
na lotnisk ach;
3) wszel k iego roclza;u sprzęt i narzędzia pomocnicze dla statków po wietrznych, lotnisk
i urz ą dzeń pomocniczych, zn a;dują cych się
na lotniskach, jako to: części składowe statków powietrznych oraz urządzeń sygnalizacyjnych, meteorologicznych i innych, przyrz ąd y i instrumenty precyzyjne, mat.erjały
p ę dne i smary oraz surowce i półfabrykaty,
sł u żą ce do wyrobu przedmiotów wyżej wymienionych.
Art. 73. (1) Jeżeli przedmiotem świadczenia
jest statek powietrzny (aparat lotniczy), nakaz i dow ód wykonania świadczenia należy doręczyć w razie nieobecności na miejscu osób wymienionych
wart. 20 ust. 2 - pilotowi albo kierownikowi statku
powietrznego (aparatu lotniczego).
(2) Jeżeli wymienione osoby są nieobecne albo
niewiadome, stosuje się odpowiednio przepisy art. 21
ust. 2.
A rt. 74. (1) Upoważnione przez Ministra Spraw
W ojsk owych władze wojsko~e mogą wystawiać .bezp oś r e d nio nakazy świadc.zema bez potrze~y. skler~
wywania zapolrzebowama do władz admlmstracY)nych, jak również mogą d o ręczać je bezpośrednio
p odmiotom obowiązanym do świadczeń.
(2) Przepisy usL 1 nie dotyczą jednak linij komunikacji powietrznej użyteczności publicznej. co do
k tórych wsz elkie zarządzenia w sprawie świadczeń
wy da je Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych.
Art. 75. (1) Przepisy rozdziału III o świadcze
niach przemysłu sŁosuje się odpowiednio do świad
czeń ż eg lugi powietrznej.
(2) Rozporządzenie Ministra Komunikacji, wydane w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych, określi właściwość władz powołanych do wydawania zarządzeń w sprawie świadczeń żeglugi powie trzne j.
(3) Na obszarze objętym stanem wojennym prawo wydawania zarządzeń w sprawach świadczeń że
glugi powietrznej należy do Naczelnego Wodza lub
w ł adz przez niego upoważnionych.
Art. 76. Ministrowi Komunikacji w porozumieni u z Ministrami: Spraw Wojskowych i Spraw Wewnę trznych służy - niezależnie od uprawnień, wynika ją cych z innych przepisów prawnych, już w czasie p okoju prawo ograniczenia lub wstrzymania cyw ilnego ruchu lotniczego.
R o z d z i a ł IX.
świadczenia przedsiębiorstw telekomunikacyjnych.
Art. 77. Przepisy rozporządzenia niniejszego
stosuje się odpowiednio do przedsiębiorstw służą
cych, przysposobionych lub przeznaczonych do porozumiewania się, przesyłania i przyjmowania wia-
Nr. 95.
domości na odległość (przeddębiorstwa telekomuni ..
kacyjne), podl egających Mini:;trowi Poczt i Telegrafów, a nie b ędą cych własno : icią lub pod zarządem
Państwa, jeśli przepisy te nie są sprzeczne z przepisami ustawy z dnia 18 grudnia. 1920 r. o pocztach, radjotelegrafach, telegrafach i telefonach w czasie wojny (Dz. U. R. P. z 1921 r. Nr. 7, poz. 36).
Art. 78. Upow aż nione przez Ministra Spraw
Wojskowych władze wojskowe: mogą wystawiać bez ..
pośrednio nakazy świadczeni ; l bez potrzeby skierowywania zapotrzebowania do władz administracyjnych, jak również mO!!ą doręczać je bezpośrednio
podmiotom, obowiązanym dCl świadczeń, zawiada..
miając o wydanym nakazie Ministerstwo Poczt i Te-.
Jegrafów.
Art. 79. Uprawnienia Ministra Przemysłu
Handlu w zakresie świadczeń przemysłu służą
w stosunku do przedsiębiorstw telekomunikacyj-.
nych - Ministrowi Poczt i Telegrafów.
R o z d z i a ł X.
Komisje cenni.kowe.
Art. 80. (1) Do ustanowienia cennikÓw przed",
miotów świadczeń rzeczowych powołane są: woje..,
wódzkie komisje cennikowe i Główna Komisja Cen"';
nik owa.
(2) Cenniki są podstawą do wypłaty wynagro~,
dzenia za przedmiot świadczenia, objęty cennikiem"
Art. 81. (1) Wojewódzkie komisje cennikowe
w składzie jedne go lub więcej kompletów powołuje
do życia w drodze zarządzeni ,l Minister Spraw We~
wn ę trznych w porozumieniu z Ministrami: Spraw
Wojskowych, Przemysłu i Handlu, Rolnictwa i Re ..
form Rolnych oraz Skarbu.
(2) Wojewódzka komisja cennikowa urzęduje
w siedzibie urzędu województ:iego; właściwość jej
obejmuje cały obszar wojewć , dztwa. W przypadku
utworzenia kilku kompletów właściwość terytorjalną
każdego z nich określi zarządzenie o powołaniu komisji do życia.
Art. 82. (1) Przewodn 'lczącym wojewÓdzKiej
komisji cennikowej jest wojewoda lub jego zastępca.
albo też osoba, wyznaczona przez wojewodę.
(2) W skład kompletu wojewódzkiej komisji
cennikowej wchodzą
1) przedstawiciel woiska, delegowany przez
Ministra Spraw Wojskowych lub władzę
wojskową przez niegn upoważnioną;
2) przedstawiciel władzy skarbowej, delegowa ..
ny przez Ministra Skarbu lub władzę skarbową przez niego up,)ważnioną;
3) wyznaczeni przez woj ~wodę urzędnicy urzę
du wojewódzkiego z , hiału przemysł9wego,
. aprowizacyjn ego oraz rolnictwa, po jednym
z każde go działu, a jE śli chodzi o świadcze
nia z zakresu górnictwa - przedstawiciel
właściwej władzy górniczej;
Nr. 95.
Dz~ennik Ustiaw. BO/z. 859.
4) przedstawiciel administracji lasów państwo
wych, delegowany przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych lub organy przez niego upoważnione;
5) dwaj przedstawiciele handlu,
przemysłu
i górnictwa, jeden przedstawiciel" rzemiosła
oraz dwaj pr zedstaw iciele rolnictwa, delegowani przez właściwe miejscowe izby samorz ądu gospodarczego;
6) przedstawiciel spożywców, powołany przez
wojewódzką władzę administracji ogólnej.
(3) Województwa, w których niema izb, wymienionych w ust. 1 pkt. 5), p o w ołuje wojewoda
w miejsce przedstawicieli tych izb odpowiednią ilość
przedstawicieli miejscowych organizacyj o charakterze gospodarczo - społecznym, lub też przedstawicieli samorządu.
.
Art. 83.
(1) Główną Komisję Cennikową
w składzie jednego lub więcej kompletów powołuje
do życia Rada Ministrów. Główna Komisja urzęduje
w siedzibie Rządu; właściwość jej obejmuje cały obszar Rzeczypospolitej.
(2) Przewodniczącym Głównej Komisji Cennikowej jest Minister Skarbu lub osoba przezeń wyznaczona.
(3) W skład kompletu Głównej Komisji Cennikowej wchodzą
1) po jednym przedstawicielu Ministrów: Spraw
Wewnętrznych, Spraw Wojskowych oraz
Przemysłu i Handlu, tudzież dwaj przedstawiciele Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych;
2) pięciu przedstawicieli Naczelnej Izby Gospodarczej, przez tę Izbę delegowanych;
3) czterej przedstawiciele spożywców, powołani przez Ministra Spraw Wewnętrznych.
Art. 84. Komisje cennikowe powołują w razie
potrzeby biegłych.
Art. 85. (1) Decyzje komisyj cennikowych zapadają w formie uchwał zwykłą większością głosów
przy udziale co najmniej sześciu członków i prze-
wodniczącego.
(2) Członek wojewódzkiej komisji cennikowej,
będący przedstawicielem wbtdzy skarbowej, może
w terminie 24 godzin od dnia zapadnięcia uchwały
zgłosić pisemny sprzeciw przeciw uchwale komisji.
Sprzeciw powoduje wstrzymanie ogłoszenia uchwały.
(3) Sprzeciw rozstrzyga Główna Komisja Cennikowa, która najdalej do dni 14 po jego otrzymaniu
ma zakomunikować komisji wojewódzkiej swoją decyzję w sprawie sprzeciwu. W razie nieotrzymania
w tym terminie przez wojewódzką komisję cennikową decyzji Głównej Komisji Cennikowej. wojewódzka komisja cennikowa ogłasza własną uchwałę.
Art. 86. Wojewódzkie komisje cennikowe ustalają ceny przedmiotów świ'łdczeń rzeczowych p erjodycznie lub w miarę potrzeby i ogłaszają je w postaci
cenników, oznaczonych liczbami porządkowemi, ze
wskazaniem miejscowości i daty wydania cennika.
Art. 87. Główna Komisja Cennikowa może zastrzec sobie ustalanie i ogłaszanie cen za pewne ka-
2025
tegorje przedmiotów oraz z urzędu badać i zmieniać
ustalone przez wojewódzkie komisje cennikowe ceny przedmiotów świadczeń.
Art. 88. Ustalone przez komisje cennikowe ceny obowiązują na obszarze właściwości danej komisji z chwilą ogłoszenia cennika, jeżeli uchwała komisji nie stanowi inaczej.
R o z d z i a ł XI.
Wynagrodzenie za świadczenia.
Art. 89. (1) Za świadczenia rzeczowe należy
się wynagrodzenie, obejmuje ono także wynagrodzenie za normalne zużycie przedmiotu świadczenia.
(2) Wynagrodzenie nie należy się za zużycie
dróg prywatnych oraz nieprzynoszących dochodów
placów niezabudowanych i budynków nieużytkowa
nych.
Art. 90. Wynagrodzenie za świadczenie wypłaca w gotówce lub w drodze wystawienia asygnaty
organ upoważniony do wypłaty.
Art. 91.
(1)
Wynagrodzenie
za
świadczenie
wypłaca się w wysokości określonej w cenniku, jeżeli przedmiot świadczenia lub wartość świadczenia
jest ściśle. określona cennikiem.
(2) Jeżeli cena przedmiotu świadczenia lub
wartość świadczenia jest w cenniku określona tylko
przez podanie jej najniższej i najwyższej granicy (skala cen), wysokość . wynagrodzenia za świadczenie
ustala się w ramach skali cen.
(3) Jeżeli cennik nie obejmuje wogóle przedmiotu świadczenia, wysokość wynagrodzenia za
świadczenie ustala się przy udziale biegłego wedle
istniejących w danym czasie i miejscowości cen ryn'
kowych.
(4) Wysokość wynagrodzenia za świadczenie
ustala organ upoważniony do wypłaty, jeżeli sam dokonywa odbioru przedmiotu świadczenia; w innych
przypadkach wysokość wynagrodzenia ustala powiatowa lub specjalna komisja świadczeń rzeczowych.
Art. 92. (1) Powiatowe komisje świadczeń rzeczowych, po jednej dla każdego powiatu, powołuje
do żyoia wojewoda w porozumieniu z dowódcą okrę~
gu korpusu z chwilą powstania warunków, przewidzianych wart. 1. Komisje te urzędują w siedzibach
powiatowych władz administracji ogólnej; właściwość
ich obejmuje obszar powiatu, w którym zóstały utworzone.
(2) W skład powiatowych komisyj świadczeń
rzeczowych wchodzą
1) kierownik powiatowej władzy administracji
ogólnej lub jego zastępca, albo też osoba,
wyznaczona przez wojewodę, - jako przewodniczący;
2) dwaj członkowie wybrani przez organy samorządu powiatowego;
3) przedstawiciel władzy skarbowej;
4) przedstawiciel władzy wojskoweii
Nr. 95.
Dziennik Ustaw. p.oz. 859.
5) dwaj przedstawiciele handlu, przemysłu, górnictwa i rzemiosła oraz jeden przedstawiciel
rolnictwa, delegowani przez właściwe instytucje samorządu gospodarczego.
(3) Tryb postępowania tych komisyj określi rozporządzenie Ministra Spraw Wojsl~owych, wydane
w porozumieniu z interesowanymi ministrami.
art. 58 i 59, a spełnione przez gospodarstwa
wiejskie.
(2) Właściwy minister (art. 94 ust. 1) może zarządzić, by ustalenie wysokości wynagrodzenia, bądź
za niektóre, bądź za wszystkie świadczenia objęte
ust. l, należało do właściwości powiatow~j komisji
świadczeń rzeczowych.
Art. 93. Do właściwości powiatowej komisji
świadczeń rzeczowych należy
1) ustalenie wysokości wynagrodzenia za świad
Art. 96. (1) Wypłata wynagrodzenia za pobrane świadczenia powinna nastąpić bezzwłoczl:,lie po
ustaleniu jego wysokości.
(2) W przypadkach niemożności zapłacenia gotówką, wydaje się asygnaty, płatne w każdej kasie
skarbowej w ciągu czterech tygodni od dnia przedstawienia ich do zapłaty.
(3) W razie nie dotrzymania terminu zapłaty
z winy władz . państwowych należą się stronie ustawowe odsetki zwłoki od ostatniego dnia płatności.
czenia w tych wszystkich przypadkach,
w których nie zostało ono ustalone przez
organ upoważniony do wypłaty (art. 91
ust. 4), lub w których ustalenie wysokości
wynagrodzenia nie należy w myśl rozporzą
dzenia niniejszego do specjalnej komisji
świadczeń rzeczowych;
2) ustalenie wysokości wynagrodzenia w przypadkach zużycia przedmiotu świadczenia
ponad zwykłą miarę, gdy przedmiot świad
czenia był oddany tylko do czasowego uży
wania lub użytkowania, oraz w przypadkach
zmiany istoty przedmiotu lub zburzenia budynku, gdy przedmiot świadczenia był oddany do swobodnego rozporządzenia (art. 8);
3) załatwienie spraw, związanych ze świadcze
niami rzeczowemi, które w myśl rozporzą
dzenia ninie jszego zos tały przekazane wła
ściwości powiatowej komisji świadczeń rzeczowych (art. 21, 22, 50, 51 i 95).
Art. 94. (1) Specjalne komisje świadczeń rzeczowych tworzy w miarę potrzeby minister, który
wydał zarządzenie, powodujące w następstwie obowiązek wypłaty wynagrodzenia za świadczenie, do
którego ustalania wła ściwą jest w myśl rozporządze
nia niniejszego specjalna komisja świadczeń rzeczowych. Komisje te urz ę dują w miejscowości, oznaczonej prze z właściwego ministra w zarządze niu, powołującem do życia komisję.
(2) Skład specjalnej komisji świ adcze ń rzeczowych oraz tryb p ostępowania określi rozporządzenie
Ministra Spraw Wojskowych, wydane w porozumieniu z interesowanymi ministrami.
Art. 95. (1) Do właściwości specjalnych komisyj świadczeń rzeczowych na l eży us talenie wysokości wynagrodzenia za świadczeni e wprzypadkC).ch
1) gdy za przedmio t świadczenia lub w~rt.oŚć
świadczenia nie jest przewidziana cenmklem
cena lub skala cen, ani te ż przy odbiorze
świ a dcz eni a nie ustalono wysokości wynagrodz enia (art. 91 ust. 4) ;
2) gdy chodzi o w yna grodzenie za świadczenie,
wyn ikłe w 112. s tępstwie wydanych przez wła
dzę z arządzeń, przewidzianych wart. 47 i 49,
a spełnione przez przedsiębiorstwa przemysłowe (a rt. 34), transportowe i komunikacyjne (art. 62 i 63), żeglugi morskiej (art. 68),
śródlądowej
(a rt. 71)
lub powietrznej
fa rt. 75 ust. l}, albo prze z przedsiębiorstwa
L-1ekomunikacyine (art. 77) lub te .ż gdy chod zi o wy:1i{grGd zenie za świad:::z'imia wynikłe
w nast ęps twie zar ządzeń wydanych w myśl
Art. 97. (1) Jeżeli wykonywujący świadczenie
nie zadawala się wysokością wynagrodzenia, ustalonego w myśl art. 91 ust. 4, art. 93 i 95, może w terminie dni 30 od dnia zawiadomienia go o wysokości
przyznanego wynagrodzenia domagać się jego ustalenia w drodze powództwa sądowego.
(2) Prawo to nie służy osobom, które przyjęły
przyznane wynagrodzenie za świadczenie.
R o z d z i a ł XII.
Przepisy karne.
Art. 98. (1) Kto wbrew przepisom rozporzą
dzenia niniejszego lub rozporządzeń albo zarządzeń,!
wydanych na jego podstawie
1) nie dostarcza lub nie wytwarza przedmiotów
świadczeń rzeczowych,
2) nie przysposobi do świadczeń rzeczowych
przedsiębiorstwa, gospodarstwa, ,warsztatu,
albo ich części, stosownie do żądania władzy
lub obowiązku przyjętego umową,
3) stawia przeszkody lub nie umożliwia wbrew
swym obowiązkom ustanowionemu pełno ..
mocnikowi, jego stałemu zastępcy lub pełno
mocnikowi komisarycznemu wykonywania
jego obowiązków stosownie do przepisów
art. 38,
- podlega karze więzienia . do lat 5 lub'
aresztu. Obok kary pozbawienia wolności
sąd m'Jże orzec również karę grzywny.
(2) Jeżeli jednego z czynów wymienionycn
w ust. 1 dopuszczono się w czasie wojny lub mobilizacji, sprawca podlega karze więzienia do lat 10 lub
aresztu. Obok kary pozbawienia wolności sąd może
orzec również karę grzywny.
Art. 99. (1) Kto
1) nie ustanawia pełnomocnika lub jego zastępcy stosownie do przepisów art. 38-43~
2) nie udziela danych, dotyczących przedmio .. ,
tów świadczel1 rzeczowych, albo slawia
przeszkody w ich zbieraniu właściwym wla-'
dzom stosownie do przepisów art. 15,37 i 57"
:. ,'~
'.
Nr. 95.
Dziennik Ustww. Poz. 859 i 860.
3) nie sŁosuje się do nakazów lub zakazów, wydanych z mocy art. 16,47,49,58,59,69 i 76,
podlega karze więzienia do lat 3 lub aresztu do
Jat 3, albo karze grzywny. Obok kary pozbawienia
· wolpo ś ci s?,d m o ż e orzec również k a r ę grzywny.
J 2) Je ż e li czynu, wymienionego w ust. 1, dopusz~zono się w czasie wojny lub mobilizacji, sprawca
podlega karze wi ę z ie nia do lat to lub ares ztu. O bok
kary pozbawienia wolności sąd moze orzec również
karf; grzywny.
Art. 100. Kto
t) jąko ustanowiony pełnomocnik, stały zastęp
ca pełnomocnika lub pełnomocnik komisaryczny nie udziela danych dot ycz ą cych
przedmiotów świadczeń rzeczowych lub nie
z ałatwia spraw, związ anych z przysposobieniem do rzeczowych świadcz e ń przeds ię
biorstwa, gospodarstwa, warsztatu lub ich
części stosownie do przepisów art. 38,
2) nie stosuje się do nakazów lub zakazów, wydanych z mocy art. 64 i 70,
...... podlega karze aresztu do 3 miesięcy i grzywny do
3.000 zł, albo jednej z tych kar.
, . Art. 101. (1) W razie skazania za przestępstwo
z art. 98 lub 99, sąd może orzec przepadek przedmiotów, które miano dostarczyć jako przedmiot świad
czenia lub materjałów, z których miano je wyprodukować.
(2) W razie niemozności odebrania przedmiotów, wymienionych w ust. l, ściąga się z majątku
osoby skazanej równowartość przedmiotu lub materjału.
Art. 102. (1) Sprawy o przestępstwa, przewidziane wart. 98 i 99, nalezą do właściwości s ądów
Art. 106. (t) Rozporządzenie niniejsze wchodzi
w życie w miesiąc p o ogłoszeniu.
(2) Termin w ej ś cia w życie przepisów art. 56 na
obszarach p oszczególnych województw określą rozporz ądzenia H.ady l\'iinistrów.
(3) Z dniem w ej ś cia w ż ycie rozporządzenia niniejsze go tracą moc obowi ązującą: rozporządzenie
Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 26 sierpnia
t927 r . o rzeczowych świadczeniach wojennych (Dz.
U. R. P. Nr. 79, poz. 687) i ustawa z dnia 9 marca
1932 r. (Dz. U. R. P. Nr. 29, poz. 288).
(4) Przepisy rozporządzenia niniejszego nie naruszają przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 8 listopada 1927 r. o obowiązku
odstępowania zwierząt pociągowych , wozów, pojazdów 1!lechan'icznych i rowerów dla celów obrony Pań
stw<l; (Dz. U. R. P. Nr. 98, poz. 859) oraz ustawy
z dma 25 lutego 1932 r. o drogach lądowych i .drogach
wodnych śródlądowych w czasie wojny lub grozące
go Państwu niebezpieczeństwa (Dz. U. R. P. Nr. 26.
poz. 230).
Prezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki
Prezes R ady Ministrów: L. Ko:d owski
Minister Spraw Wewnętrz n ych
Marjan Zyndram-Kościalkowski
Minister Spraw Zagranicznych: Beck
Minister Spraw Wo'jsko'w ych: J. Piłsudski
Minister Skarbu: WI. Zawadzki .
Minister Sprawiedliwości: Cz esław Michałowski
Minister Wyznań Religijnych .
i O ś wiecenia Publicznego: W. Jędrzejewicz
Minister Rolnictwa i Reform Rolnych: J. Poniatowski
Minister Przemysłu i Handlu: H. Floyar-Rajchman
Minister Komunikacji: M. Butkiewicz
Minister Opieki Społecznej : Jerzy Paciorko wsk i
Minister Poczt i Telegrafów: E. Kaliński
okręgowych.
(2) Sprawy o przestęps twa, przewidziane
wart. 100, nalezą do właściwości powiatowych władz
· administracji ogólnej.
860.
R o z d z i a ł XIII.
PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ
Przepisy przejściowe i końcowe.
z dnia 24 października 1934 r .
Art. 103. (t) Wszelkie akty, podania, załączni
ki i zaświadczenia w sprawie świadczeń rzeczowych
są wolne od opłat skarbowych.
.
(2) Przepis ust. 1 nie dotyczy opłat sądowych.
o komunalnych kasach oszczędności.
RO ZPORZĄDZENIE
Art. 104. Do czasu utworzenia Naczelnej Izby
Gospodarczej będą członkami Głównej Komisji Cennikowej zamiast przedstawicieli Izby czterej przedstawiciele handlu, przemysłu, górnictwa i rzemiosła
oraz dwaj przedstawiciele rolnictwa, delegowani
przez właściwe instytucje samorządu gospodarczego.
Art. 105. Wykonanie rozporządzenia niniejsze&0 porucza się Ministrowi Spraw Wojskowych oraz
· innym ministrom - kazdemu we właściwym zakre· sie działania - w porozumieniu z Ministrem Spraw
Wojskowych. .
Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 15 marca t934 r. o upowaznieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń
z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 28, poz. 221) postanawiam co następuje
ROZDZIAŁ
I.
KOMUNALNE KASY OSZCZĘDNOŚCI.
Dział
L
Przepisy ogólne.
Art. 1. Komunalne kasy oszczędności są zakładami samorządu terytorjalnego, mającemi na celu
Dziennik Ustaw. Poz. 859.
859.
ROZPÓnZĄDZENIE
PREZYDEN1'A ł~ZECZYPOSPOLITEJ
z dnia 24 października 1934 r.
o rzeczowych świadczeniach wojennych.
Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z d!l~a 15 marca 1934 r. o upoważnieniu Prezyd "nta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń
z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 28, poz. 221) postanawiam co następuje
Rozdział
I.
Przepisy ogólne.