Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo o sądach pracy.

Art. 1. § 1. Sądy pracy rozstrzygają wszystkie

sprawy sporne cywilne, w których wartość przedmiotu sporu nie przewyższa 10.000 złotych, a które

wynikają

1) ze stosunku pracy;

2) ze stosunku chałupniczego i

3) z umowy o naukę zawodową;

4) ze wspólnej pracy w tym samym zakładzie

praCYi

5) z należenia do instytucyj ubezpieczeń społecznych, ich instytucyj zastępczych lub kas zapomogowych, jeżeli ustawa lub statut takiej instytucji

·

~-

Dz.i ennik- t1~t!iw. PQz. 854-

1994

lub kasy nie przekazuje rozstrzygania tych spraw są­

dom szczególnym, władzom administracyjnym lub komisjom rozjemczym.

§ 2. Z zak.resu właściwości, określonej w § 1,

nie są wyłączone

.

1) spory z umowy o ud7ielanie nauki przez nauczycieli poza zakładami naukowemi,

2) spory, dotyczące mieszkań, stanowiących

uposażenie służbowe lub znajdujących ~ię w domach

fabrycznych i kopalnianych (familijnych), a zajmowanych w związku ze stosunkiem pracy - o ile' spory

te ulegają rozpoznaniu w drcdze sądowej.

§ 3. Sądy pracy są właściwe również wtedy,

gdy prawa lub obowiązki ze stosunków, wymienionych w § 1, przesziy na inną osobę.

§ 4. Właściwość sądu pracy uchyla właściwość

innych sądów, władz oraz komisyj polubownych,

rozjemczych i specjalnych, powołanych ustawowo do

załatwiania zata.rgów między pracodawcami a pracownikamL z zastrzeżeniem przepisów art. 50.

§ 5. Strony nie mogą poddać sprawy, należą­

cej do właściwości sądu pracy, innemu sądowi, wła­

dzy lub komisji, ani poddać sądowi pracy sprawy.

należącej do innego sądu, władzy lub komisji, mogą

jednak poddać spór pod rozstrzygnięcie sądu polubownego lub instytucji rozjemczej w trybie, określonym wart. 37.

Art. 2.

§ 1. Do właściwości sądów pracy nie

należą spory

1) pracowników umysłowych, zatrudnionych

na podstawie umowy w urzędach i szkołach pań­

stwowych oraz samorządu terytorjalnego,

2) pracowników i praktykantów w gospodar&twach rolnych, leśnych i ogrodowych oraz w przedsiębiorstwach z niemi związanych,

które nie mają

przeważającego charakteru przemysłowego lub handlowego, a znajdują się poza obszarami gmin miejskich.

§ 2. Rozporządzenie Ministrów: Sprawiedliwości, Opieki Społecznej oraz Rolnictwa i Reform

Rolnych może poddać właściwości sądów pracy spory osób, wymienionych w § 1 pkt. 2, bądż na całym

obszarze Państwa, bądź na jego części.

Art. 3. § 1. W miejscowościach. które nie należą do okręgu żadnego sądu pracy, ~prawy, należą­

ce do właściwości sądu pracy, rozstrzygają rądy

grodzkie, jeżeli wartość przecim~otll sporu nie przewyższa 5.000 złotych. Postępowanie normuje kodeks

postępowania cywilnego, jednakże co do własciwo­

ś ci miejscowej sądu stosuje się przepisy art. 17 prawa niniejszego, co do kosztów sądowych - art. 39,

co do zastępstwa stron przez pełnomocników - art.

21 z tą zmianą, że adwokat może być pełnom(\cni­

kiem strony w każdej sprawie.

§ 2. Sprawy dotyczące dozorców domowych

w tych miejscowościach rozstrzygają powołane ustawowo komisje.

n. Ustrój.

§ 1. Poszczególne samoistne sądy pracy ustanawiają Minister Sprawiedliwości oraz MiniArt. 4.

Nr. 95.

ster Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrami; Spraw Wewnę trznych, Skarbu, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Przemysłu i Handlu.

§ 2. . W razie, gdy utworzenie samoistnego są"

du pracy nie jest wskazane, Minister Sprawiedliwo- .

ści i Minister Opieki Społecznej będą władni utwo- rzyć sąd pracy przy sądzie grodzkim.

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się . także w razie

znoszenia sądów pracy, w szczególno ś ci zaś przepis

§ 1 przy dokonywaniu zmian siedzib lub granic okręgów poszczególr. ych samoistnych sądów pracy.

_

§ 4. Koszty utrzymania sądów pracy ponosi

Skarb Państwa.

Art. 5. Rozporządzenie, ustanawiające samoistny sąd pracy, określa jego ókrąg. Okrąg samoistnego sądu pracy obejmować może jeden lub więC'ej

obszarów gminnych.

Art. 6. § 1. Sąd pracy składa się z przewodnilub zastępców przewodniczącego

oraz co najmniej dziesięciu ławników i podwójnej .

liczby zastępców ławników z każdej z dwóch grup: ·

pracodawców oraz pracowników.

§ 2. Przewodniczącego i zastępcę (zastępców)

przewodniczącego sądu powołuje z pośród sędziów '

Minister Sprawiedliwości. Pełnienie tych obowiąz- .

ków w sądzie pracy przy sądzie grodzkim (art. 4 § 2)

może być powierzone sędziom, urzędującym w tym ·

czącego, zastępcy

sądzie.

§ 3. O ile prawo niniejsze nie zawiera posta- .

odmiennych - do ustroju, administracji są- '

dowej i urzędowania w sądach prac.y, tudzież do nadzoru nad temi sądami stosuje się odpowiednio przepisy, dotyczące w tym zakresie sądów grodzkich.

§ 4. Sędzia, powołany do pełnienia obowiąz­

ków przewodniczącego lub zastępcy przewodniczą­

cego sądu pracy przy sądzie grodzkim z grona sę~ .

dziów tego sądu grodzkiego, podlega nadal pod

względem służbowym sędziemu, sprawującemu kierownictwo tego sądu grodzkiego.

§ 5. Do każdego samoistnego sądu pracy po~

winna być przeznaczona odpowiednia liczba urzędników sądowych i funkcjonarjuszów niższych.

•

§ 6. Zasady uposażenia sędziów, powołanych

nastanow1sko przewodniczącego lub zastępcy przewodniczącego samoistnego sądu pracy,

określają

ogólne przepisy, regulujące wysokość uposażenia '

sędziów i prokuratorów, przyczem w zakresie tych

przepisów przewodniczący samoistnego sądu pracy .

jest zrównany z sędzią grodzkim, sprawującym kierownictwo sądu grodzkiego, liczącego ponad 15 sę­

dziów.

nowień

§ 1. Ławników sądów pracy i -sądów .

powołuje w równej liczbie z każdej '

z dwóch grup (art. 6 § 1) na okres trzy!etni Minist~r.

Sprawiedliwości na wspólny wniosek Ministra Opieki Społecznej oraz jednego z następujących Mini- ·

strów: Ministra Przemysłu i Handlu, Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych i Ministra Spraw Wewnętrz­

nych - zależnie od ich właściwości -na podstawie

Art. 7.

okręgowych

list kandydatów, przedstawionych

1) z grupy pracodawców przez czynne w ·

okręgu danego S4du izby przemysłowo~handlowe,

.

' ,

,

\

\

i

~

~~~~~ ~'

,

i

:Nr. 95.

Dziennik Ustaw. Poz. 854.

1995

izby rzemieślnicze oraz stowarzyszenia zawodowe rakteru, ukończył 30 lat, posiada znajomość zawodu,

pracodawców, nie reprezentowanych w tych izbach, który reprezentuje, i włada językiem polskim w sło­

tudzież izby rolnicze oraz stowarzyszenia zawodowe

wie i piśmie.

pracodawców rolnych, przez zarządy instytucyj,

§ 2. Od zajmowania stanowiska ławnika i jeprzedsiębiorstw, wytwórni i banków państwowych go zastępcy wyłączeni są: duchowni i zakonnicy,

oraz samorządu terytorjalnego, nie należących do członkowie Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej oraz

stowarzyszeń zawodowych pracodawców, a czynnych

funkcjonarjusze państwowi i wojskowi w służbie

czynnej.

w okręgu danego sądu;

2) z grupy pracowników - przez stowarzysze§ 3. Powołanie na stanowisko ławnika lub jenia zawodowe pracownicze~ czynne w . okręgu dane- go zastępcy pracownika instytucji komunikacyjnej

go sądu.

'

może nastąpić jedynie za zgodą władz przełożonych

§ 2. Jednocześnie powoływana jest podwójna danej instytucji.

§ 4. Można odmówić przyjęcia lub złożyć ob~

liczba zastępców ławników dla każdego sądu pracy

jęty

urząd

ławnika lub jego zastępcy, jeżeli kandydat

lub sądu okręgowego,

lub

ławnik albo jego zastępca

§ 3. Przy powoływaniu ławników i zastępców

1) przekroczył 60 rok,

ławników z grupy pracodawców przedstawiane kan2)

dotknięty jest ułomnością, utrudniającą spradydatury powinny być uwzględniane w miarę moż ­

wowanie

urzędu,

lub upadkiem sił fizycznych lub

ności proporcjonalnie do liczby pracowników,

zatrudnionych przez ogół członków stowarzys?:eń za- umysłowych, .

3) nie mieszka lub przestaje mieszkać w okrę­

wodowych pracodawców oraz przez instytucje,

gu

danego

sądu,

przedsiębiorstwa, wytwórnie i banki państwowe oraz

4) , w poprzedniej kadencji pełnił obowiązki

samorządu terytorjalnego, uprawnione do przedstaławnika lub zastępcy ławnika,

wiania list kandydatów, z grupy ,zaś pracowników 5) utracił charakter reprezentanta , tej gru- '

o ile możności, proporcjonalnie do liczby pracowni.

ków, zrzeszonych w stowarzyszeniach zawodowych ,py, z której był przedstawiony lub powołany,

6)

wykonywa

osobiście przemysł bez udziału '

pracowniczych,

pracowników.

§ 4. W razie nieistnienia w okręgu danego są­

§ 5. O dopuszczalności odmowy przyjęcia lub

du stowarzyszeń zawodowych, wymienionych w § 1,

lub w razie uchylenia się tych stowarzyszeń od złożenia urzędu ławnika lub zastępcy ławnika orzeprzedstawienia kandydatów w wyznaczonym termi- ka Minister Sprawiedliwości.

§ 6. Ławnicy i ich zastępcy nie mogą doznanie, Minister Sprawiedliwości na wspólny wniosek

Ministra Opieki Społecznej oraz Ministra Przemysłu wać utrudnień ze strony pracodawców przy pełnie,

i Handlu lub Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych niu swych obowiązków.

powołuje odpowiednie kategorje ławników i ich zaA,rt. 9. § 1. Ławnicy i ich zastępcy są w sprastępców z urzędu,

§5. W razie zmniejszenia się w czasie trwania wowamu swych urzędów niezawiśli i podlegają tylko

kadencji liczby ławników i ich zastępców danego są­ ustawom.

§ 2. Ławnicy i ich zastępcy składają przed obdu tak dalece, że wpływa to ujemnie na sprawność

jęciem urzędu przed przewodniczącym sądu pracy

czynności sądowych, a także w przypadku zmiany

granic okręgu sądu, może nastąpić na czas trwania (prezesem sądu okręgowego) następujące przyrzedanej kadencji dodatkowe powołanie odpowiedniej czenie

liczby ławników i ich zastępców na zasadach, wyra"Przyrzekam, że na powierzonym mi urzędzie

żonych w paragrafach poprzedzających.

ławnika (zastępcy ławnika) sądu pracy (sądu okrę­

§ 6. Przepisy szczegółowe co do wykonania gowego) będę sumiennie i gorliwie spełniał powieprzepisów § 1 - 5 ustala rozporządzenie Ministrów, rzone mi obowiązki, poświęcając im całą swą wiedzę

i doświadczenie, a sprawiedliwość bezstronnie i zgodwymienionych w § 1.

nie

z przepisami prawa oraz zasadami słuszności wy§ 7. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

w . porozumieniu z Ministrami: Opieki Społecznej, mierzał",

§ 3. W zakresie obowiązku dochowania taPrzemysłu i Handlu, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz

Spraw Wewnętrznych mogą przekazać na obszarze jemnicy ławnicy i ich zastępcy są zrównani z sę­

całego państwa lub na poszczególnych obszarach dziami.

okręgów sądów apelacyjnych powoływanie ławników

Art. 10. Listę, 'zawierającą nazwiska i miejsce

i i~h zastępców prezesom sądów apelacyjnych na

podstawie wspólnych wniosków okręgowych inspek- zamieszkania wszystkich ławników i zastępców ław­

torów pracy i wojewódzkich władz administracji ników, Minister Sprawiedliwości ogłasza w "Monitoogólnej, z uwzględnieniem list kandydatów, stosow- rze Polskim".

nie do przepisów § 1 - 3. Rozporządzenia te okreArt. 11. § 1. Ławnicy i ' ich zastępcy pełnią

ślą zarazem odpowiednie sŁosowanie przepisów § 4

i 5 artykułu niniejszego, art. 8 § 5, art. 10 i zdania swe .obowiązki bezpłatnie, wszakże utrzymujący si{~

z dZ1ennego zarobku otrzymują na żądanie odszkodrugiego § 2 art. 13.

dowanie zau,tracony zarobek, zamieszkali zaś poza

Art. 8. § 1. Ławnikiem lub jego zastępcą może siedzibą sądu' - diety oraz zwrot kosztów przejazdu.

być obywatel polski, który korzysta w pełni z praw

§ 2. Wysokość, jak również zasady ustalania

cywilnych i obywatelskich, jest nieskazitelnego cha- i wypłacania odszkodowania, diet oraz kosztów prze-

Dziennik Ustaw. Poz. 854.

jazdu określa rozporządzenie Ministra Sprawied~iw?­

i Ministra Opieki Społecznej w porozumlemu

z Ministrem Skarbu.

ści

Art. 12. § 1. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo do sądu lub uchylanie się od spełniania

obowiązków urzędowych przewodniczący sądu pracy, a w sądzie okręgowym - prezes może ukarać

ławnika lub zastępcę ławnika karą porządkową w

wysokości do 500 złotych oraz obciążyć na rzecz

Skarbu Państwa kosztami, wywołanemi odroczeniem

rozprawy lub innych czynności sądowych z powodu

niestawiennictwa ławnika.

§ 2. Od orzeczenia przewodniczącego sądu

pracy, a w sądzie okręgowym - prezesa, ukarany

ławnik lub zastępca ławnika może w przeciągu dni

czternastu od dnia doręczenia orzeczenia wnieść

sprzeciw do właściwego sądu, który orzeka ostatecznie w składzie, złożonym z przewodniczącego

sądu pracy, a w sądzie okręgowym z prezesa, jako przewodniczących, oraz 4 ławników, po dwóch

z każdej z dwóch grup: pracodawców i pracowników,

na rozprawie niejawnej, wszakże z prawem wezwania ukaranego, a na jego żądanie z obowiązkiem dopuszczenia go do udzielenia osobistych wyjaśnień.

§ 3. W razie niemożności ściągnięcia kary porządkowej, sąd, który ją wymierzył, zamienia ją według swego uznania na areszt do dwóch tygodni . .

§ 4. Co do ściągnięcia i użycia kary porząd­

kowej sŁosuje się tryb, przewidziany dla grzywien w

postępowaniu karno-sądowem.

§ 5. Odpis skazującego orzeczenia, jak rów- w przypadku wniesienia sprzeciwu przez

ukaranego ławnika - odpis protokółu rozprawy niejawnej właściwy sąd przedstawia prezesowi sądu

nież

okręgowego.

Art. 13. § 1. Kolegjum administracyjne właści­

wego sądu okręgowego może usunąć ławnika lub zastępcę ławnika z urzędu na wniosek przewodniczą­

cego sądu pracy lub prezesa sądu okręgowego, gdy

chodzi o usunięcie ławnika lub zastępcy ławnika są­

du okręgowego

l) jeżeli co do niego zajdą lub staną się wiadome okoliczności, które wyłączają go od zajmowania

stanowiska ławnika (art. 8) j

2) jeżeli utracił charakter reprezentanta tej

grupy, z której był powołany, oraz

3) jeżeli dopuścił się poważnego naruszenia

swoich obowiązków urzędowych, a w szczególności

w razie niedochowania tajemnicy (art. 9 § 3) lub trzykrotnego ukarania karą porządkową (art. 12).

§ 2. Orzeczenie kolegjum administracyjnego są­

du okręgowego jest ostateczne. Odpis orzeczenia

przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości.

III.

Postępowanie.

Art. 14. § 1. O ile prawo niniejsze nie zawiera

przepisów odmiennych, sądy pracy prowadzą rozprawy i orzekają w kompletach, składających się z przewodniczącego lub jego zastępcy, jednego ławnika lub

zastępcy ławnika z grupy pracodawców i jednego

ławnika lub zastępcy ławnika z grupy pracowników,

Nr•. 95.

przyczem przy rozpóznawaniu spraw pracowników

umysłowych ławnikiem z grupy pracowników powinna być osoba, należąca do kategorji przedstawicieli pracowników umysłowych, a przy rozpoznawaniu spraw pracowników fizycznych - osoba, należą­

ca do kategorji przedstawicieli pracowników fizycznych.

§ 2. Przy rozpoznawaniu spraw, dotyczących

gospodarstw rolnych, leśQych i ogrodowych tudzież

przedsiębiorstw z niemi związanych, ławnikami powinny być osoby, należące do kategorji przedstawicieli pracodawców i pracowników rolnych.

§ 3. Zasady, według których przewodniczący

sądu pracy powoływać będzie na posiedzenia sądowe

poszczególnych ławników i ich zastępców, określa

rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości i Ministra

Opieki Społecznej.

Art. 15.

Wszystkie postanowienia poza roz-

prawą sądową oraz zarządzenia i orzeczenia natury

administracyjnej i porządkowej wydaje przewodniczący sądu pracy lub jego zastępca. Dotyczy to 'również wydawania nakazów w postępowaniach nakaz o-

wem i upominawczem.

Art. 16. O ile prawo niniejsze nie zawiera

przepisów odmiennych, do właściwości i postępowa­

nia w sprawach, wszczętych przed sądami pracy, stosuje się przepisy o właściwości i postępowaniu· w

sprawach cywilnych, wszczętych przed sądami grodzkiemi.

Art. 17. § 1. Powód może według swego uznania wytoczyć powództwo wyłącznie bądź przed sąd,

w którego okręgu jest, była lub miała być wykonywa.

na praca, bądź przed sąd, w którego okręgu znajduje

się zakład pracy lub siedziba zarządu' przedsiębior­

stwa, bądź przed sąd właściwości ogólnej pozwanego.

§ 2. Przepis § l nie narusza przepisu art. 89

statutu Banku Polskiego (Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr.

113, poz. 966) o wyłącznej właściwości sądów w

Warszawie w sprawach przeciwko Bankowi Polskiemu.

Art. 18. W sporach o właściwość

jest zrównany z sądem grodzkim.

sąd

pracy

Art. 19. § 1. Ławnik lub zastępca ławnika jest

wyłączony z mocy sarnę; ustawy również wtedy, gdy

zatrudnia jedną ze stron lub jest przez nią zatrudniony, może zaś być wyłączony na wniosek strony, jeżeli zachodzą okoliczności, wywołujące uzasadnioną

wątpliwość co do jego bezstronności.

§ 2. O wyłączeniu ławnika lub zastępcy ławni­

ka orzeka przewodniczący.

Art. 20. Spółuczestnictwo w sporze jest dopuszczalne bez względu na ogólną wartość dochodzonych roszczeń.

Art. 21. § 1. Pełnomocnikiem strony przed są­

dem pracy oraz przed sądem okręgowym może być

l) ojciec, matka, małżonek, brat, siostra lub

dziecko;

.

, '2;~

-

~,':·~{~.:F .'

~." .

,'::: "\

~: ,

Nr. 95.

Dziennik Ustaw. Poz. 854.

2) przedstawiciel stowarzyszenia zawodowego,

którego strona jest członkiem, upoważniony przez

stowarzyszenie do występowania przed sądem pracy;

3) adwokat jako stały radca prawny pracodawcy lub stowarzyszenia zawodowego, którego strona

jest członkiem;

4) działający w zastępstwie pracodawcy kierownik lub funkcjonarjusz zakładu pracy, w którym

pracownik jest zatrudniony.

§ 2. W sprawach, wymienionych wart. 32, peł­

nomocnikiem strony może być ponadto każdy

adwokat.

§ 3. Poczynając od założenia środka odwoław­

czego do Sądu Najwyższego, obowiązuje zastępstwo

stron przez adwokatów.

§ 4. Sąd może zażądać od strony, aby w terminie tygodniowym przedstawiła dowody, że zachodzą warunki zastępstwa, wymienione w § 1.

§ 5. Od postanowienia sądu co do dopuszczenia do udziału w sprawie przedstawiciela stowarzyszenia zawodowego lub adwokata, jako stałego

radcy prawnego, niema środka odwoławczego.

Art. 22. Stronie, działającej bez adwokata, sąd

udziela wskazówek o terminach czynności procesowych, a wydając orzeczenie - o terminie i warunkach formalnyćh do wniesienia środka odwoławcze­

go oraz o skutkach ich niezachowania.

Art. 23. Termin rozprawy należy wyznaczyć

niezwłocznie po wniesieniu pozwu na jeden z najbliższych dni w ten sposób, aby okres czasu od wniesienia pozwu do dnia rozprawy wynosił w miarę

możności nie więcej niż dwa tygodnie, od dnia zaś

doręczenia pozwu do dnia rozprawy nie mniej niż

trzy dni.

.

Art. 24. § 1. Przewodniczący sądu pracy kieruje sprawę na sesję pojednawczą z urzędu lub na

wniosek powoda, jeżeli uważa, że sprawa może być

załatwiona trybem pojednawczym.

§ 2. W sesji pojednawczej biorą udział dwaj

ławnicy, wyznaczeni przez przewodniczącego, jeden

z grupy pracodawców, drugi z grupy pracowników.

Przewodniczy jeden z tych ławników, wyznaczony

przez przewodniczącego.

§ 3. Ławnicy powinni skłaniać strony do pojednania. W razie niemożnoŚci osiągnięcia zgody

bezpośredniej mogą stronom zaproponować warunki

ugody, odraczając sesję na czas do tygodnia.

§ 4. Na sesji pojednawczej nie można badać

świadków i biegłych.

§ 5. Postanowienia zapadają jednomyślnie.

§ 6. Osnowa ugody, zawartej na sesji pojednawczej, powinna być wciągnięta do protokółu i podpisana przez strony i ławników. Gdyby strona nie

mogła podpisać ugody, niemożność tę stwierdzą ła­

wnicy. Ugoda, zawarta na sesji pojednawczej, ma

moc ugody, zawartej przed sądem płacy.

§ 7. W razie niezawarcia ugody lub braku jednomyślności ławników sprawa zostaje skierowana do

postępowania zwykłego.

Art. 25. Na rozorawie ławnicy mogą zadawać

pytania stronom, świadkom i biegłym za zezwoleniem

1997

przewodniczącego, który wszakże może uchylić pytanie, jeżeli je uzna za zbyteczne lub niewłaściwe.

Art. 26.

Przepisy o przekazaniu sprawy sądo­

wi właściwemu przez sąd niewłaściwy oraz o ponownem wniesieniu pozwu, odrzuconego z powodu niewłaściwości sądu, stosuje się również, gdy chodzi

o sąd powszechny i sąd pracy.

Art. 27. Zarzut, że sprawa, wszczęta w sądzie

pracy, należy do właściwości sądu powszechnego, lub

że sprawa, wszczęta w sądzie powszechnym, należy

do właściwości sądu pracy, jest zarzutem niewłaści­

wości sądu, nieusuwalnej na podstawie umowy stron.

Art. 28. W przypadku odroczenia ogłoszenia

sentencji, sentencję może ogłosić sam przewodniczą­

cy rozprawy.

Art. 29. § 1. Wyrok sądu pracy z uzasadnieniem powinien być w ciągu tygodnia sporządzony na

piśmie, jeżeli strona tego zażądała przed upływem

trzech dni od ogłoszenia sentencji.

§ 2. Sporządzenie uzasadnienia wyroku, wydanego z udziałem ławników, należy do przewodniczącego rozprawy; podpisuje je tylko przewodniczący.

Art. 30. § 1. Wyrok sądu pracy w sprawie, wymienionej wart. 31, jest natychmiast wykonalny. Sąd

pracy może na wniosek strony uzależnić wykonanie

wyroku od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia.

§ 2. W sprawach, wymienionych wart. 32, natychmiastowa wykonalność mo ze być wyrzeczona

również W sprawach przeciwko Skarbowi Państwa

oraz przedsiębiorstwom państwowym, zastępowanym

przez Prokuratorję Generalną.

Art. 31. § 1. W sprawach, w których wartość

przedmiotu sporu, pierwotna lub późniejsza w razie

ograniczenia żądania powództwa, nie przewyższa 300

złotych, skarga apelacyjna od wyroku sądu pracy jest

dopuszczalna tylko

1) z przyczyn nieważności, 2) z powodu 'przekroczenia przez sąd pracy zakresu swej właściwości,

3) z powodu naruszenia prawa materjalnego

przez błędną jego wykładnię lub niewłaśclwe zastosowanie.

§ 2. Skargę apelacyjną rozstrzyga sąd okręgo­

wy w składzie trzech sędziów.

Art. 32. § 1. Skargi apelacyjne w innych sprawach, niż wymienione wart. 31, rozstrzyga sąd okrę­

gowy w składzie, złożonym z sędziego okręgowego

jako przewodniczącego i dwóch ławników sądu okrę­

gowego.

§ 2. Rozporządzenie, wymienione wart. 14

§ 3, ustala tryb powoływania ławników i ich zastęp­

ców do udziału w tych posiedzeniach sądu okręgo­

wego.

Art. 33. § 1. Sąd okręgowy nie może wstrzywykonania wyroku, którym zatwierdził wyrok

sądu pracy.

mać

Dziennik Ustaw. Poz. 854~

Nr. 95.

§ 2. Wyrok sądu okręgowego jest natychmiast oraz Skarbu ustanowić może osobny sąd pracy lub

wykonalny również w sprawach przeciwko Skarbo- . osobny wydział sądu pracy w Gdyni do rozstrzygawi Państwa oraz przedsiębiorstwom państwowym, nia sporów ze stosunków pracy pomiędzy armatorazastępowanym przez Prokuratorję Generalną.

mi a członkami załóg statków morskich i przystosować jego działalność do szczególnych potrzeb żeglu­

Art. 34. Zażalenie na postanowienia sądu pra- gi morskiej.

cy rozstrzyga sąd okręgowy w składzie trzech sę­

§ 2. Do czasu wydania rozporządzenia, wymiedziów.

nionego w § 1, prawo niniejsze nie będzie miało zastosowania do osób, zatrudnionych w żegludze morArt. 35. W sprawach, wszczętych pq:ed sąda­ skiej.

mi pracy, skarga kasacyjna służy, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia przewyższa 300 złotych.

V. Przepisy przejściowe i końcowe.

Art. 36. Powód może żądać wydania nakazu

zapłaty w postępowaniu nakazowem również na podstawie książeczki obrachunkowej, jezeli odpowiada

ona przepisom prawa, nie nasuwa podejrzenia co do

jej prawdziwości, a należność pracownika jest st~ier­

dzona podpisem pracodawcy lub osoby upoważnio­

riej przez niego do rozliczeń z pracownikami.

Art. 37. § 1. Strony mogą zawrzeć umowę

o poddanie istniejącego już sporu, należącego do

właściwości sądu pracy,

pod rozstrzygnięcie sądu

polubownego lub instytucji rozjemczej, powołanej

przez układ zbiorowy. W układzie zbiorowym można

poddać pod rozstrzygnięcie polubowne również spory przyszłe.

§ 2. W przypadku, przewidzianym w § l, są­

dem państwowym w rozumieniu art. 506 kodeksu

postępowania cywilnego jest sąd pracy.

Art. 38. Ugoda, zawarta przed sądem pracy,

jest tytułem egzekucyjnym.

§ 1. Co do kosztów sądowych stosuje

sądowych w sprawach,

grodzkiemi, z wyjątkami,

zawartemi w § 2 i 3.

Art. 39.

się przepisy o kosztach

wszczętych przed sądami

§ 2. W sprawach, należących do właściwości

sądów pracy,

jeżeli wartość przedmiotu sporu nie

przewyższa 50 złotych , nie pobiera się opłat sądo­

wych z wyjątkiem opłat za doręczenia; jeżeli wartość

przedmiotu sporu nie przewyższa 1.000 złotych, opła­

ta wpisu stosunkowego wynosi połowę odpowiedniej

opłaty wpisu stosunkowego, pobieranego w sądach

powszechnych; przy wyższej wartości przedmiotu

sporu zwolnienie powyższe dotyczy pierwszych 1.00,0

złoty ch. . Przy spółuczestnictwie w sporze, przewidzianem wart. 69 pkt. 2 kodeksu postępowania cywilnego, wpis stosunkowy oblicza się dla każdego

ze spółuczestników osobno.

§ 3. W sprawach, należących do właściwości

sądów pracy, w których wartość przedmiotu sporu

nie przewyższa 1.000 złotych, wysokość kaucji kasacyjnej wynosi połowę sumy, pobieranej od skarg kasacyjnych w sprawach, należących do właściwości

sądów grodzkich.

IV.

Art. 40.

wiedliwości,

Morski sąd pracy.

§ 1. Rozporządzenie Ministrów SpraOpieki Społecznej, Przemysłu i Handlu

Art. 41. Sądy pracy, istniejące w dniu wejścia

w życie prawa niniejszego, stają się sądami pracy w

rozumieniu tego prawa.

Art. 42. § 1. Sprawy cywilne, wszczęte w są­

dach pracy przed dniem wejścia w życie prawa niniejszego, rozpoznawać należy aż do ukończenia według przepisów dotychczasowych.

§ 2. Sprawy cywilne, w których w sądzie pracy nastąpiło zawieszenie postępowania, w razie ich

podjęcia po wejściu w życie prawa niniejszego prowadzi się nadal według przepisów tego prawa

z uwzględnieniem już dokonanych czynności procesowych i zebranego materjału.

§ 3. W sprawach cywilnych, rozstrzygniętych

według dotychczasowych przepisów, wznowienie postępowania wszczęte po wejściu w życie prawa niniejszego, odbywa się . według tego prawa.

Art. 43. § 1. Do właściwości obwodowych inspektorów pracy przekazuje się sprawy o wykroczenia, przewidziane

VI art. 6, 7 i 14 ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r.

o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi (Dz. U. R. P.

z 1931 r. Nr. 90, poz. 706), a to zarówno co do pracodawców i pracowników rolnych, jak i właścicieli nieruchomości miejskich oraz dozorców domowych (Dz.

U. R. P. z 1920 r. Nr. 8, poz. 53),

wart. 10 ustawy z dnia 16 maja 1922 r. o urlopach dla pracowników, zatrudnionych w przemyśle

i handlu (Dz. U. R. P. z 1933 r. Nr. 94, poz. 735),

wart. 8 w związku z art. 5 i 6 rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 czerwca 1927

r. w sprawie produkcji, przywozu i używania bieli

ołowianej, siarczanu ołowiu oraz innych związków

ołowiu (Dz. U. R. P. Nr. 62, poz. 544), przyczem uchyla się art. 12 tego rozporządzenia,

wart. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 18 maja 1927 r. o kaucjach składanych

w związku z umową o pracę (Dz. U. R. P. Nr. 46,

poz. 409),

wart. 29 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 14 lipca 1927 .r . o inspekcji pracy (Dz.

U. R. P. Nr. 67, poz. 590),

wart. 5Z i 55 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o prae;ę pracowników umysłowych (Dz. U. R. P. Nr. 35,

poz. 323),

wart. 60 i 64 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pra-.

cę robotników (Dz. U. R. P. Nr. 35, poz. 324),

, Nr. 95.

Dziennik. Ustaw. Poz. 854

w arf. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o bezpieczeństwie

i higjenie pracy (Dz. U. R. P. Nr. 35, poz. 325),

wart. 59 prawa o wykroczeniach (Dz. U. R. P.

z 1932 r. Nr. 60, poz. 572).

§ 2. Do właściwości władz administracji ogólnej przekazuje się sprawy o wykroczenia, przewidziane

'

wart. 17 i 18 ustawy z dnia 21 października

1921 r. o zarobkowem pośrednictwie pracy (Dz. U.

R. P. Nr. 88, poz. 647), przyczem w miejsce kar, przewidzianych wart. 17 tej ustawy, wstępują kary następujące: areszt do trzech miesięcy i grzywna do

3.000 złotych albo jedna z tych kar,

wart. 6 i 7 ustawy z dnia 10 czetwca'1924 r.

o społeczne m pośrednictwie pracy (Dz. U. R. P.

, Nr. 58, poz. 585),

wart. 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapo1:,ieganiu chorobom zawodowym i ich zwalczaniu (Dz. U. RP.

Nr. 78, poz. 676).

§ 3. Sprawy o przestępstwa, wymienione w § 1

i 2, w których akt oskarżenia wpłynął do sądu, albo

żądanie l'rzekazanl a sprawy sądowi złożono przed

dniem wejścia w życie prawa niniejszego, toczą się

do końca według przepisów dotychczasOwych.

Art. 44. W sprawie, w której orzeczenie karne

administracyjne wydał inspektor pracy

1) o terminie rozprawy w sądzie okręgowym zawiadomić należy również inspektora pracy, który

wydał orzeczenie,

2) właściwy inspektor pracy ma prawo zapowiedzieć kasację, przyczem w razie zapowiedzenIa

należy mu doręczyć odpis wyroku z uzasadhieniem,

,

3) prawo założenia kasacji od wyroku sądu

,okręgowego służy narówni z prokuratorem ' Główne­

mu Inspektorowi Pracy lub jego zastępcy.

Art. 45. § 1. W razie utworzenia sądu pracy

sprawy, wszczęte przed innemi sądami, władzami

lub komisjami w okręgu utworzonego sądu pracy

przed dniem rozpoczęcia czynności przez nowoutworzony sąd pracy, będą rozpoznawane aż do ukończe­

nia przez sądy, władze lub komisje, które były dla

tych spraw właściwe przed powyższym dniem.

§ 2. W razie zniesienia sądu pracy rozporzą­

dzenie, wymienione wart. 4 § 3, wyznaczy sądy,

którym zostaną przekazane sprawy nieukończone,

oraz wskaże dalszy tryb postępowania w tych sprawach.

Art. 46. § 1. Z dniem wejścia w życie prawa

niniejszego tracą moc wszelkie przepisy, dotyczące

przedmiotów, unormowanych prawem niniejszem. W

szczególności traci moc rozporządzenie Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o sądach

pracy (Dz. U. R P. Nr. 37, poz. 350).

§ 2. Jednakże ustawao sądach przemysłowych

z dnia 29 lipaa 1890 r . (Dz. U. Rzeszy str. 249) oraz

ustawa o sądach kupieckich z dnia 6 lipca 1904 r.

(Dz. U. Rzeszy str. 266) - wraz z wszystkiemi póź­

niejszemi ich zmianami tracą moc dopiero z dniem

wejścia w życie rozporządzeń, przewidzianych w

art. 48 § 1.

1999

§ 3. Z dniem wejscia w życie prawa niniejszego tracą moc przepisy karne oraz przepisy, poddają­

ce właściwości władz administracyjnych spory pomiędzy służbodawcami a służącymi, zawarte w regulaminie dla sług, ogłoszonym dla byłych okręgów administracyjnych krakowskiego i lwowskiego oraz dla

miasta Krakowa rozporządzeniami z dnia 11 marca

1855 r. (dz. u. kro okr. krak. Nr. 14, oddz. II), z dnia

1 lipca 1857 r. (dz. U. kro okr. lwow. Nr. 12, oddz. II)

oraz z dnia 4 lipca 1857 r. (dz. U. kro okr. krak. Nr. 18,

oddz. ID.

'

Art. 47. Do czasu wydania rozporządzeń, przewidzianych w art. 7 § 6, art. 11 § 2 oraz art. 14 § 3,

stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe.

,

Art. 48. § 1. Sądy przemysłowe i kupieckie,

działające na, obszarze województw poznańskiego,

pomorskiego i górnośląskiej części województwa ślą­

skiego, zostaną przekształcone, z uwzględnieniem

przepisu § 2, na sądy pracy, w terminie i na zasadach, które ustalą rozporządzenia Rady Ministrów.

Rozporządzenia te mogą uchylić całkowicie lub czę­

ściowo stosowanie w tych sądach przepisów art. 21.

Rozporządzenia te wskażą również dalszy tryb postępowania w sprawach nieukończonych.

§ 2. Jeżeli w jednej miejscowości działa kilka

sądów przemysłowych i kupieckich, mogą być one

złączone w jeden sąd pracy, którego okrąg będzie

obejmował okręgi zniesionych sądów przemysłowych

i kupieckich.

§ 3. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości

określi zasady, na jakich dotychczasowi przewodniczący sądów przemysłowych i kupieckich będą mogli

być z odstępstwem od zasady, wyrażonej wart. 6 § 2,

powołani na przewodniczących lub zastępców przewodniczących ' sądów ' pracy.

§ 4. Związki samorządu terytorjalnego, które

dotychczas pokrywały koszty utrzymania sądów

przemysłowych i kupieckich, będą ponosiły te świad­

czenia do dnia 1 kwietnia 194:0 r. W tym celu do budżetu odpowiednich związków samorządu terytorjalnego powinna być w tym okresie wstawiana corocznie osobna suma, przelewana do Skarbu Państwa na

dochód budżetu Ministerstwa Sprawiedliwości, w

wysokości, odpowiadającej rocznej przeciętnej sum

i kosztów, przeznaczonych na utrzymanie sądów

przemysłowych i kupieckich w latach 1929 1933.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości i Ministra Skarbu normuje

wykonanie przepisu ninięjszego i nadzór nad jego

stosowaniem.

Art. 49. W razie rozszerzenia właściwości są­

dów pracy na spory pracowników i praktykantów

w gospodarstwach rolnych, leśnych i ogrodowych

oraz w przedsiębiorstwach z niemi związanych (art. 2

§ 2), tracą moc art. 19 ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r.

o załatwianiu 'zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi (Dz. U. R P. z 1931

r. Nr. 90, poz. 706), tudzież art. 4 ustawy z dnia

18 lipca 1924 r. w przedmiocie uprawnień Ministra

Pracy i Opieki Społecznej do powoływania Nadzwycżajnych Komisyj Rozjemczych do załatwiania zatargów zbiorowych pomiędzv "racodawcami a pracow-

. t~·~\·:·~

,;

•

Dziennik Ustaw. Poz. 854 i 855.

nikami rolnymi (Dz.U. R. P. Nr. 71, poz. 686), o ile

temi przepisami przekazano komisjom rozjemczym

rozpatrywanie sporów indywidualnych, wynikających

między pracodawcami a pracownikami rolnymi na tle

niestosowania się do umów zbiorowych oraz do orzeczeń komisyj rozjemczych lub Nadzwyczajnej Komisji

Rozjemczej, regulujących zatargi zbiorowe - na tych

obszarach, na których orzecznictwo sądów pracy

w sprawach pracowników i praktykantów w gospodarstwach rolnych, leśnych i ogrodowych oraz

w przedsiębiorstwach z niemi związanych będzie

wprowadzone. Jednocześnie na tych obszarach spory indywidualne, należące dotąd do właściwości komisyj rozjemczych w myśl art. 19 ustawy z dnia· 1 sierpnia 1919 r., przejdą do właściwości sądów pracy i są­

dów grodzkich z zastrzeżeniem, że sprawy, wszczęte

uprzednio przed kOJ:nisjami rozjemczemi, będą ukoń­

czone przez te komisje.

Art. 50. § 1. Komisje pojednawczo-rozjemcze,

na podstawie rozporządzenia z dnia

23 grudnia 1918 r. o umowach zbiorowych, wydziałach robotniczych i pracowniczych oraz o rozjemstwie w zatargach pracy (Dz. U. Rzeszy str. 1456),

orzekają nadal w sporach indywidualnych, przeka,z anych im późniejszemi ustawami.

§ 2. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

i Ministra Opieki Społecznej mogą wszystkie lub niektóre z pośród tych sporów przekazać do rozstrzygania sądom pracy.

Minister Spraw Wojskowych: J. Piłsudski

Minister Skarbu: Wł. Zawadzki

Minister Sprawiedliwości: Czesław Michałowski

Minister Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego: W. Jędrzejewicz

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych: J. Poniatowski

Minister Przemysłu i Handlu: H. Floyar-Rajchman

Minister Komunikacji: M. Butkiewicz

Minister Opieki Społecznej : Jerzy Paciorkowski

Minister Poczt i Telegrafów: E. Kaliński

~

."""\

·855;

ROZPO ' ĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

-

działające

Art. 51. § 1. Termin końcowy okresu kadencji

ławników i zastępców ławników sądów pracy i sądów

okręgowych, którzy w dniu wejścia w życie prawa

niniejszego zajmują te stanowiska, oznacza się bez

na datę powołania poszczegóinych ławni­

ków lub ich zastępców - na dzień 31 grudnia 1935 r.

§ 2. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

oraz Ministra Opieki Społecznej mogą przesunąć ten

termin dla sądów pracy, znajdujących się w okrę­

gach poszczególnych sądów apelacyjnych, na przeciąg czasu nie dłuższy niż jeden rok.

względu

Art. 52. Prezes właściwego sądu apelacyjnego

na wniosek prezesa właściwego· sądu okręgo­

wego powierzyć dodatkowo przewodniczącemu lub

zastępcy przewodniczącego samoistnego sądu pracy

pełnienie czynności sędziowskich w miejscowym są­

dzie powszechnym.

może

Art. 53. Wykonanie prawa niniejszego porucza

się Ministrowi Sprawiedliwości i Ministrowi Opieki

Społecznej oraz innym ministrom, każdemu w zakresie jego działania.

Art. 54. Rozporządzenie mmeJsze wchodzi

w życie z dniem 1 stycznia 1935 r. i obowiązuje na

obszarze całego Państwa.

Prezydent Rzeczypospolitej: I. Mościcki

Prezes Rady Ministrów: L. Kozłowski

Minister Spraw Wewnętrznych

Marjan Zyndram-Kościałkowski

Minister Spraw Zagranicznych: Beck

Nr. 95.

z dnia 24 października 1934 r.

o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r . .o ubezpic·

' ---o-

- ----- -·ezemU ~spoteczIieiii; .-. -,

,

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 15 marca 1934 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 28, poz. 221) postanawiam co następuje

Art. 1. W ustawie z dnia 28 marca 1933 r.

o ubezpieczeniu społecznem (Dz. U. R. P. Nr. 51,

poz. 396) wprowadza się zmiany następujące

1) wart. 2 w ustępach l i 2 cyfry ,,4, 5 i 6" zastępuje się cyframi ,,4, 5, 6, 6-a, 6-b i 6-c";

2) w art. 5 ust. 1 w punkcie 5 zastępuje się

kropkę średf',:"~iem i wstawia się po punkcie 5 następujące punkty 6 i 7

,,6) osoby, zatrud~ne w gosj)~~twi~A?E!0we m, których zatrudnienie _w .PQszczegól~h ~g~~p~~at~,ctw:ach dOll1~w'y~? jest ~t~y rzeczy Krotkotrwałe,)eżeh u tego _~a­

mego praCddawcy nie trwa ono dłużej niż

dWa tygodnie,

. '7) zatrudnieni w rzemiośle zstępni, rodzeństwo

i wstępni pracodawcy, jeżeli pozostają

z nim we wspólne m gospodarstwie domowem.";

3) w art. 6 ust. 1 w punkcie 1 wyrazy "wymienionych w ust. 3 pkt. 1 lit. a)" zastępuje się wyrazami "objętych przepisem ust. 3 pkt. 1";

4) w art. 6 ust. 1 w punkcie 2 wyrazy "nie zachowały

ciągłości

ubezpieczenia w rozumieniu

art. 153 i które", zastępuje się wyrazami "nie mają

przebytych w ubeżpieczeniu co najmniej 50 tygod~

ni składkowych w przeciągu ostatnich trzech lat,

przyczem do okresu trzech lat nie wlicza się okresów,

wymienionych wart. 153 ust. 2, albo któJ;"e";

5) w art. 6 ust. 3 punkt 1 otrzymuje brzmmnie

na-

następujące

,,1) pracownicy, zatrudnieni w gospodarstwach

rolnych, leśnych, ogrodowych, hodowlanych i ryb-

~

\ t l\. N I K Us

1'4

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

; .

N2 95.

29 października

Rok 1934.

T R E Ś ć

ROZPORZĄDZENIA

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.: , &54-z dnia 24 października 1934 r.

Prawo o sądach pracy

.855-z dnia 24 października 1934 r. o zmianie ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu

społecznem .

856-z dnia 24 października 1934 r. w sprawie zmiany ustawy z dnia 23 marca 1922 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów Wojsk Polskich

.

857-z dnia 24 października t 934 r. w sprawie zmiany ustawy z dnia 20 czerwca 1924 r. o podstawowych obowiązkach i prawach oficerów Polskiej Marynarki Wojennej .

858-z dnia 24 października 1934 r. o osobistych świadczeniach wojennych .

859-z dnia 24 października 1934 r. o rzeczowych świadczeniach wojennych.

860-z dnia 24 października 1934 r. o komunalnych kasach oszczędności .

861-z dnia 24 października 1934 r. o sprzedaży, zamianie i bezpłatnem odstąpieniu niektórych nieruchomości państwowych oraz o ustanowieniu prawa budowy •

1993

2000

2008

2009

2009

2014

2027

20'36

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Poz.

862-Skarbu z dnia 23 października 1934 r. w sprawie osobnych opłat za wykonywanie czynnoscl

przez funkcjonarjuszów celnych poza miejscem urzędowem lub poza czasem urzędowym oraz za

konwojowanie i strzeżenie towarów .

I.

854.

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 24 października 1934 r.

Prawo o sądach pracy.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 15 marca 1934 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 28, poz. 221) postanawiam co następuje

2039

Właściwość.