Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. - Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem.

Art. 1. Wywłaszczenie jest dopuszczalne wyze względów wyższej użyteczności, za odszkodowaniem , w przypadkach, w których przepis

prawa przewiduje możność wywłaszczenia.

łącznie

Art. 2. Wywłaszczenie, unormowane prawem

niniejszem, może polegać na

1) odjęciu prawa własności lub innych praw

rzeczowych na nieruchomości, albo na ograniczeniu czasowem lub stałem praw rzeczowych na nieruchomości;

2) odjęciu prawa własności materjałów, niezbędnych do budowy urządzeń na cele obrony Państwa, dróg lądowych i wodnych oraz

kolei;

3) czasowem zajęciu nieruchomości.

Art. 3. § 1. Do orzekania o wywłaszczeniu

i odszkodowaniu za wywłaszczenie w myśl prawa

niniejszego powołany jest wojewoda, właściwy według położenia przedmiotu wywłaszczenia .

§ 2. Jeżeli przedmiotem wywłaszczenia są

nieruchomości, położone na obszatze dwóch lub wię­

cej województw, orzekanie należy do tego wojewody, którego w tym celu wyznaczy Minister Spraw

Wewnętrznych.

Art. 4. Jeżeli prawo niniejsze nie stanowi inaczej, przy postępowaniu wywłaszczeniowem stosuje

się przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnem (Dz. U. R. P. Nr. 36, poz. 341).

Art. 5. Sąd, powołany w myśl prawa niniejszego do ,orzekania co do odszkodowania za wywła­

f.zczenie, wydaje orzeczenie w trybie postępowania

nie spornego.

Rozdział

Nr. 86.

II.

Czynności wstępne.

Art. 6. § 1. Jeżeli ubiegający się o wywłasz­

czenie zamierza wbrew woli właściciela dokonać na

jego gruncie prac pomiarowych, powinien na to uzy-

władzy administracji

ogólnej.

§ 2. W zezwoleniu wymieniony będzie imiennie kierownik tych prac oraz ilościowo: technicy dokonywający pomiarów, tudzież personel pomocniczy

i robotmczy, upoważniony do wstępu na grunt celem

dokonania pomiaru.

Art. 7. § 1. Ub i egający się o wywłaszczenie

w razie nieodz ownej konieczności usuwać

trwałe przeszkody, utrudniające mu dokonanie niezbędnych prac pomiarowych, tylko na podstawie zezwolenia powiatowej władzy administracji ogólnej,

może

wymieniającego

przeszkodę,

którą należy

usunąć,

oraz sposób jej usunięcia ,

§ 2. Ubiegający się (} wywłaszczenie oraz osoby, upoważnione do dokor.ania pomiaru, mają prawo

wstępu do wnętrza budynków posiadacza nieruchomości w poszczególnym przypadku tylko za zezwoleniem tej władzy, wymieniającem miejsca, do których dostęp jest dozwolony.

Art. 8. § 1. Jeżeli zezwolenie, wymienione

wart. 6 lub 7, dotyczy nieruchomości, pozostających

w administracji wojska, lub budynków, zajmowanych

przez wojsko, powiatowa władza administracji ogólnej wyda zezwolenie po uzyskaniu zgody właściwej

władzy wojskowej.

,

§ 2. Powiatowa władza administracji ogólnej

powinna doręczyć posiadaczowi nieruchomości odpis

zezwolenia, wymienionego wart. 6 lub 7, co najmniej

na 3 dni przed rozpoczęciem pomiarów. W przypadku, gdy zezwolenie dotyczy większej liczby osób,

może być ono podane do wiadomości interesowanych zapomocą obwieszczeń publicznych we właści­

wych gminach.

§ 3. Od decyzji udzielającej zezwolenia służy

odwołanie na zasadach ogólnych; odwołanie 'nie

wstrzymuje wykonania.

Art. 9. § 1. Ubiegający się o wywłaszczenie

obowiązany jest wynagrodzić szkody, jakie wyrzą­

dził wskutek prowadzenia prac pomiarowych.

§ 2. Na zabezpieczenie wypłaty odszkodowania powinna być na ż ądanie interesowanego przed

rozpoczęciem prac pomiarowych złożona powiatow~j

władzy administracji ogólnej kaucja w wysokości,

określonej przez tę władzę. Od obowiązku składania"

kaucji wolny jest Skarb Państwa, monopole i przedsiębiorstwa państwowe oraz związki samorządu terytorjalnego.

'

§ 3. V/.! razie wyrządzenia szkody powiatowa .

władza administracji ogólnej określi wysokość od- ·

szkodowania po wysłuchaniu opinji biegłego. Odszkoduwanie będzie wypłacone w ciągu miesiąca lub

- w r azi e zachodzących przeszkód prawnych - zło­

żone do depozy tu sądowego; w razie niezachowania

tego te rminu powiatowa władza administracji ogólnej na 'I.<!:!1iosek st rony zabroni dalszego prowadzenia

prac pomiarowych ..

§ 4. Orzeczenie powiatowej władzy adri'.inistracji o!o:ólncj jest ostateczne w administracyjnym

toku instancyj. .Je Żeli strona nie zgadza się na odszkodowanic:, ust~.i on e orzeczeniem tej władzy , może w ciąg u mi esi ąca od daty doręczenia orzeczenia

żądać usta lenia vdszkodowania przez właściwy sąd.

Dziennik Ustaw. Poz. 776.

Nr. 86.

R o z d z i a ł III.

Postępowanie

Art. 10.

§ 1.

przygotowawcze.

Celem wszczęcia Pbstępowania

wywłaszczeniowego ubiegający się o wywłas zczenie

powinien złożyć wojewodzie uzasadniony wniosek

wraz z odpowiednie mi załącznikami.

§ 2. We wniosku należy

1) wymienić i opisać rodzaj i cel zamierzonych

robót, wymagających wywłaszczenia;

2) uzasadnić potrzebę wywłaszczenia ze wskazaniem przepisu prawnego, przewid ującego dopuszczalność wywłaszczenia na dany cel;

3) wskazać w przybliż c lhu ogólną powierzchnię

terenu, przeznaczonego do wywłaszczenia, z powołaniem się na plan sytuacyjny, oraz opisać ogólnie to,

co się na nieruchomości znajduje;

4) wskazać, na czem ma polegać wywłasz­

czenie;

5) wymienić cenę żądaną przez właściciela

i ofiarowaną mu w wyniku pertraktacyj, prowadzonych w celu dobrowolne go nabycia nieruchomości;

6) oznaczyć termin rozpoczęcia zamierzonych

robót.

§ 3. Jeżeli wywłaszczenie nie jest zamie rzone

na rzecz Skarbu Państwa, monop olów lub przedsię­

biorstw państwowych, ani na rzecz związk ów samorządu terytorjalnego, ubiega j ący się o wywłaszcz enie

powinien nadto poprzeć dowodem posiadanie odpowiednich środków lub niezbędnych kredytów na odszkodowanie za wywłaszczenie oraz na wykonanie

zamierzonych robót.

§ 4. Jeżeli wywłaszczenie jest zamierzone na

cele obrony Państwa, ubiegający się o wywłaszcze­

nie może wymienić i opisać rodzaj i cel zamierzonych robót w sposób ogólny oraz pominąć dane, wymienione w pkt. 6) § 2; te ostatnie dane można również pominąć, gdy wywłaszczenie jest zamierzone na

cele kolei żelaznych użytku publicznego. W przypadku, gdy wywłaszczenie dotyczy większej liczby

osób, można pominąć dane, wymienione w pkt.

5) § 2.

Art. H. § 1. Do wniosku należy dołączyć

1) ogólny plan sytuacyjny z oznaczeniem granic terenu, który ma ulec wywłaszczeniu;

2) wyciągi z ksiąg hipotecznych wywłaszcza­

nych nieruchomości, jeżeli nieruchomości te posiadają hipotekę j

3) wykaz właścicieli wywłaszczanych gruntów!

możliwie z podaniem ich adresów.

§ 2. Plany sytuacyjne i inne załączniki, wymienione w paragrafie poprzedzającym, powinny być

sporządzone oddzielnie dla każdej gminy i złożone w

takiej ilości, aby mogły być ogłoszone we wszystkich

gminach, w których obrębie znajdują się nieruchomości, mające ulec wywłaszczeniu.

Art. 12.

§ 1.

Wojewoda

oddali

wniosek o

wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, jeżeli

niema podstaw prawnych do wywłaszczenia; w przeciwnym razie wszczyna postępowanie wywłaszcze­

niowe.

1657

§ 2. Równocześnie z wszczęciem postępowa­

nia wywłaszczeniowego wojewoda prześle władzy

hipotecznej pisemny wniosek o wpisanie ostrzeżenia

(adnotacji) o postępowaniu wywłaszczeniowem we

właściwej księuze hipotecznej.

§ 3. Zmiany w stanie hipotecznym, zaszłe po

wniesieniu ostrzeżenia (adnotacji), nie mają wpływu ,

na dalsze postępowanie wywłaszczeniowe.

Art. 13. Wojewoda przesyła powiatowej wła­

dzy administracji ogólnej wniosek wywłaszczeniowy

wraz z załącznikami w celu obwieszczenia o wywłaszczeniu w gminach, w których obrębie znajdują

się wywłaszczane nieruchomości.

Art. 14. § 1. Obwieszczenie polega na podaniu do publicznej wiadomości w sposób, przyjęty w

danej mi ejscowośc i, następujących danych o wywłaszczeniu

1) na czyją rzecz i na jaki cel ma być dokonane wywł aszczenie;

2) na czem ma ono poIegać według zamierzeń

wn losk cda wcy;

3) przybliżoną o g ólną powierżchnię gruntów

i wskazanie miejsca, gdzie grunty te się

znaj dują;

4) wyszczególnienie właścicieli gruntów.

§ 2. W obwieszczeniu n"leży na dto podać do

wiadomości, że plan sytuacyjny i in.'1e załączniki zostały wyłożone w lokalu zarządu gminy do przejrzenia w okresie dni czternastu, oraz ogłosić, że w tym

terminie wolno każdej osobie interesowanej zgłaszać

wnioski lub sprzeciwy, k t óre należy wnosić na ręce

przełożonego gminy.

§ 3. Treść obwieszczenia należy nadto wywiesić w lokalach urzędowych właściwej powiatowej

władzy administrr,cji ogólnej oraz w lokalach właści­

wych zarządów gmin.

Art. 15. Niezwłocznie po upływie terminu,

wymienionego w artykule poprzedzającym, zarząd

gminy przedstawi akta sprawy powiatowej władzy

administracji ogóinej i dołączy do nich zgłoszone

wnioski, sprzeciwy, jak również treść obwieszczenia,

jakie zarządził, ,ze wskazaniem daty oraz sposobu, w

jakim zostało dokonane.

Art. 16. Powiatowa władza administracji ogólnej przedstawia akta ze swą opinją wojewodzie.

Art. 17. § 1. Wojewoda po zapoznaniu się

z aktami sprawy zawiadomi wywłaszczającego

o zgłoszonych wnioskach lub sprzeciwach, wyznaczając mu termin do zapoznania się z niemi i złoże­

nia wyjaśnień.

§ 2. Równocześnie wojewoda wezwie wywłaszczającego do przedstawienia w oznaczonym

terminie szcze gół owych danych, określających: 1)

granice i rodzaj każdej przeznaczonej do wywłasz­

czenia nieruchomości lub jej części, oraz wszystkiego, co się na niej znajduje; 2) powierzchnie, obliczone w metrach kwadratowych, z powołaniem się na

plan; 3) imiona, nazwiska i adresy właścicieli oraz

tych osób trzecich, którym służą prawa rzeczowe na

...

Dziennik Ustaw. Poz. 776.

danej nieruchomości, z wymienieniem tych praw

zgodnie z księgą hipoteczną, a w braku jej na zasadzie innych odpowiednich dokumentów; 4) wysokość

odszkodowania, zaofiarowanego każdemu z wła­

ścicieli.

§3. Wywłaszczający powinien nadto dołączyć

lub powołać się na dokumenty, na których oparto

dane, wymienione w pkt. 1) - 3) paragrafu poprzedzającego, oraz dołączyć szczegółowe plany pomiarowe wywłaszczanych nieruchomości. W przypadku,

gdy wywłaszczenie dotyczy większej liczby osób,

wywłaszczający może pominąć przedstawienie danych, wymienionych w pkt. 4) paragrafu poprzedzającego.

oraz

Art. 18.§ t. Pomiaru terenu dokonywają

plan pomiarowy sporządzają mierniczowie.

przysięgli.

§ 2. Jeżeli wywłaszczenie jest zamierzone na

rzecz Skarbu Państwa, monopoli lub przedsiębiorstw

państwowych, prace, wymienione w paragrafie po-

przedzającym, mogą wykonywać także mierniczo~ie

bądź inżynierowie urzędów, monopoli lub przeds1ę­

biorstw państwowych.

§ 3. Przepis niniejszy stosuje się również do

prac pomiarowych, dokonywanych w toku czynności wstępnych.

Art. 19. § t. Jeżeli wywłaszczany zgadza się

na odstąpienie nieruchomości, spór zaś dotyczy tylko

wysokości odszkodowania, strony mogą zawrzeć odpowiednią umowę z zastrzeżeniem ustalenia odszkodowania w myśl przepisów prawa niniejszego. Umowa może być zawarta także przed powiatową władzą

administracji ogólnej lub wojewodą.

§ 2. Obowiązujące ograniczenia co do rozdrabniania gruntów i obrotu ziemią nie będą stosowane.

§ 3. Posiadacze ordynacyj i fideikomisów wła­

dni są sami zawierać umowy.

R o z d z i a ł IV.

:Wywłaszczenie.

Art. 20. Jeżeli strony zawarły umowę, przewidzianą w artykule poprzedzającym, wojewoda może wydać orzeczenie o wywłaszczeniu bez wszczynania postępowania przygotowawczego i bez rozprawy.

Art. 21. § t. Wojewoda, wyznaczając rozpraco do wywłaszczenia, zawiadomi o miejscu i ter ..

minie rozprawy co najmniej na 14 dni przedtem: wywłaszczającego, właściciela, osoby, które zgłosiły

wnioski lub sprzeciwy, oraz osoby trzecie, których

te wnioski, sprzeciwy lub odpowiedzi na nie bezpowę

średnio dotyczą.

. § 2. W przypadku, gdy zawiadomienia, przewidziane w paragrafie poprzedzającym, dotyczą

większej liczby osób, osoby te mogą być zawiadomione zapomocą obwieszczeń publicznych we wła­

ściwych gminach~

Nt. 86.

§ 3. W razie potrzeby rozprawa odbywa się

na miejscu i z udziałem biegłych.

Art. 22. § 1. Po przeprowadzeniu rozprawy

wojewoda wydaje orzeczenie o wywłaszczeniu albo

odmawia jego wydania, o ile zachodzą ku temu po ..

wody prawne lub faktyczne.

§ 2. Orzeczenie powinno w szczególności za

wierać

1) ustalenie przedmiotu i rozmiaru wywłasz-

czenia;

2) cel wywłaszczenia z określeniem todzaju

projektowanych robót;

3) uzasadnienie przyjęcia lub odrzucenia wniosków i sprzeciwów.

§ 3. ,W przypadku wywłaszczenia nierucho ..

mości na rzecz Skarbu Państwa na budowę lub prze"

budowę linij kolejowych, budynków i innych urzą­

dzeń, niezbędnych do eksploatacji kolei, wojewoda

na wniosek wywłaszczającego może mu zezwolić na

niezwłoczne objęcie wywłaszczonej nieruchomości.

Wojewoda ustali równocześnie lub najpóźniej w cią..

gu 3 miesięcy od chwili objęcia nieruchomości wyso-

'kość odszkodowania za wywłaszczoną nierucho1l\oś4,

które będzie wypłacone w ciągu dwóch miesięcy lub

- w razie zachodzących przeszkód prawnych --.

złożone do depozytu sądowego; w rażie niezachowania tego terminu wojewoda na wniosek strony

uchyli zezwolenie na niezwłoczne objęcie nieruchomości.

Art. 23. W orzeczeniu wywłaszczający moi~

być zobowiązany do wybudowania i utrzymywania

własnym kosztem we wskazanych przez władzę miejscach mostów, dróg, grobli, przejazdów, rowów odpływowych i innych urządzeń, niezbędnych celem

zapobieżenia stratom i niewygodom, mogącym powstać dla gruntów sąsiednich wskutek wykonania

robót, oraz celem zapewnienia im bezpieczeństwa,

zagrożonego przez dokonane roboty.

Art. 24. § 1.

,W brew woli właściciela nie mo"

ie mu być pozostawiona tylko taka część jego nie-

ruchomości, która wskutek rozdrobnienia, wywoła­

nego wywłaszczeniem, nie może być racjonalnie

użytkowana na cele dotychczasowe; w tym przypadku wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela

objąć całą nieruchomość.

§ 2. Jeżeli tylko pewna część gruntu, pozostawionego właścicielowi, traci dla niego znaczenie ze

względu na dotychczasowe przeznaczenie, wówczas

przymus nabycia przez wywłaszczającego za odszkodowaniem dotyczy tylko tej części.

§ 3. W razie potrzeby objęcia wywłaszcze·

niem części budynku wywłaszczenie na żądanie wła"

ściciela powinno objąć cały budynek.

Art. 25.

§ 1.

Orzeczenie

doręcza

się

wy-

piśmie. WJ

przypadku, gdy orzeczenie dotyczy większej liczby

osób, treść jego może być podana do wiadomości interesowanych zapomocą obwieszczeń publiczny<.::h'

we właściwych gminach.

właszczającemu i wywłaszczonemu

na

Nt. 86.

§ 2. W· cią!!u dni czternastu od daty doręcze­

nia orzeczenia lub od daty dokonania obwieszcz.eli

służy stn>nie odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrżnych.

§ 3. Wojewoda udziela stronie przeciwnej terminu czternastodniowego do zapoznania się z treścią

odwołania i do wniesienia w tym czasie pisemnej odpowiedzi, poczem przedstawia akta Ministrowi

Spraw Wewnętrznych.

§ 4. Orzeczenie Ministra Spraw Wewnętrz­

nych zapada W porozumieniu Z właściwym ministrem.

R o z d z i a ł V.

Zasady odszkodowania.

Art. 30., § 1. NIl braku zgody stron na inny

sposób wynagrodzenia odszkodowanie powinno być

wypłacone w pieniądzach.

§ 2. Jeżeli suma odszkodowania, ustalona

przez wojewodę, zostanie podwyższona przez sąd,

wywłaszczonemu należą się odsetki w wysokości stopy dyskontowej Banku Polskiego od nadwyżki odszkodowania, ustalonej przez sąd, licząc od dnia

prawnego objęcia nieruchomości do dnia zapłaty lub

złożenia nadwyżki do depozytu sądowego.

§ 3. W razie objęcia nieruchomości na podstawie art. 22 § 3 lub art. 56 pkt. 4) wywłaszczonemu

należą się odsetki w tej samej wysokości od sumy bd·

szkodowania, licząc od dnia prawnego objęcia nieruchomości przez wywłaszcżającego do dnia zapłaty

lub złotenia tej sumy do depozytu sądowego.

Art. 26. Obowiązek odszkodowania ciąży na

tym, na czyją rzecz orzeczono wywłaszczenie.

Art. 27.

Rozdział

§ 1. Odszkodowanie obejmuje stra-

tę, powstałą wskutek , wywłaszczenia.

§ 2. Wzrostu wartości nieruchomości, powstałej wskutek przeprowadzenia robót, budowli lub

urządzen, dla których wywłaszczenie , następuje, nie

uwzględnia się przy ustaleniu odszkodowania.

W przypadku wywłaszczenia tylko CZę­

odszkodowanie powinno obejmować nietylko wartość części wywłaszczonej,

lecz

takte ubytek wartości części nieobjętej wywłasz­

czeniem.

§ 3.

ści nieruchomości

Art. 28: ~ 1. Odszkodowanie nie należy się

za: nowowzmeSlOne budowle, zaprowadr:one plantacje i wogóle za wszelkie nowe urządzenia i ulepszenia, co do których ze sposobu ich wykonania, czasu

powstania albo innych okoliczności da się stwierdzić, że zostały dokonane w celu osiągnięcia wyż­

szego odszkodowania.

§ 2. W przypadku, przewidzianym w paragrafie poprzedzającym, wywłaszczony może znieść na

własny koszt i zabrać przedmiot takich urządzeń do

czasu faktycznego objęcia nieruchomości przez wywłaszczającego; w przeciWnym razie wywłaszcza­

jący władny jest usunąć wymienione przedmioty na

koszt i niebezpieczeństwo wywłaszczonego.

'Art. 29. § 1. W przypadku ograniczenia praw

lub czasowego zajęcia odszkodowanie powinno być

ustalone i wypłacone zgóry, jeżeli zarówno czas

. ograniczenia jak szkoda dadzą się zgóry ustalić. Gdy'by ustalenie takie było niemożliwe, odszkodowanie

.będzie określone z upływem każdego półrocza w

okresie trwania ograniczenia.

§ 2. Odszkodowanie obejmuje prócz utraconych pożytków również określone oddzielnie zmniejszenie się Wattości przedmiotu, wynikłe wskutek

czasowego :zajęcia.

)

§ 3. Jeżeli ograniczenie praw nie zostało dokonane na rzecz Skarbu Państwa, monopoli, przedsiębiorstw państwowych lub związków samorządu

terytorjalnego, wywłaszczony może żądać zabezpieczenia pieniężnego w wysokości co najmniej półrocz­

nego odszkodowania.

VI.

Ustalenie odszkodowania.

Art. 31. § 1. Wniosek o ustalenie odszkodowania wywłaszczający składa wojewodzie naJpo:tniej prżed upływem trzech miesięcy od daty dorę­

czenia ostatecznego otzeczenia o wywłaszczeniu.

§ 2. Jeżeli wywłaszczający nie zgłosi w tym

terminie wniosku, wywłaszczony może sam wystąpić

z żądaniem ustalenia odszkodowania.

Art. 32. § 1. Narozprawę co do odszkodowania należy wezwać co najmniej na 14 dni przedtem

strony oraz te osoby, których prawa rzeczowe na

nieruchomości zostały ujawnione w postępowaniu

wywłaszczeniowem.

W przypadku, gdy wezwanie

dotyczy większej liczby osób, osoby te mogą być

wezwane zapomocą obwieszczeń publicznych we

właściwych gminach.

§ 2. W wezwaniach i obwieszczeniach, wymienionych w paragrafie poprzedzającym, należy

uprzedzić, że w razie niestawienia się wzywanych

wysokość odszkodowania będzie ustalona bez ich

udziału.

Art. 33. § 1. Na rozprawie strony mogą zawrzeć układ, dotyczący wysokości odszkodowania,

jeżeli osoby, mające prawa rzeczowe na wywł~sz­

ćzonej nieruchomości, na to się zgodzą.

§ 2. Układ zostaje w całej treści wciągnięty

do protókółu. Wypisy z tego protokółu mają moc

prawną równą aktowi notarjalnemu.

§ 3. Przepis art. 19 § 3 stosuje się odpowiednio

do układóW.

Art. 34. Jeżeli wywłaszczony oświadczy na

rozprawie zgodę na wysokość odszkodowania, zaofiarowaną przez wywłaszczającego w myśl art. 10

§ 2 pkt. 5), będzie to uważane za zawarcie układu w

rozumieniu artykułu poprzedzającego.

Art. 35. Jeżeli na rozprawie wywłaszczający

i osoby, którym służą prawa rzeczowe na wywłasz~

c:zonej nieruchomości, oświadczą, że zgadzają się na

pozostawienie tych praw na nieruchomości mimo wy-

właszczenia,

osoby te. zostaną . wyłączone z dalszego

a wartość pozostaWiOnego prawa zostanie odpowiednio uwzględniona przy określeniu

odszkodowania,

postępowania,

Art. 36. Na rozprawie należy wysłuchać opinji biegłych co do wysokości odszkodowania.

Art. 37. Orzeczenie co do odszkodowania

wydaje wojewoda na podstawie wyników rozprawy.

.

Nr. 86.

Dziennik Ustaw. Poz. 776.

Art. 38.

§ 1.

Jeżeli wywłaszczona nierucho-

mość jest obciążona na rzecz osób trzecich, ustaloną

sumę ' odszkodowania należy złożyć do depozytu są­

dowego celem jej podziału zgodnie z przepisami kodeksu postępowania' cywilnego, chyba że wywłasz~

czony i osoby trzecie zgodzą się na niezwłoczną wypłatę sumy.

.

§ 2. Jeżeli strona oświadczy, iż na wysokość

odszkodowania, ustaloną orzeczeniem, nie zgadza się

lub odmawia przyjęcia odszkodowania, sumę należy

złożyć do depozytu sądowego.

§ 3. Sumę odszkodowania należy złożyć do

depozytu sądowego także wtedy, gdy z powodu innych przeszkód prawnych niezwłoczne wydanie jej

uprawnionemu jest niemożliwe.

Art. 39. Wyjąwszy przypadki, przewidziane

w artykule poprzedzającym, suma odszkodowania,

ustalona orzeczeniem, powinna być przez wywłasz­

czającego wypłacona uprawnionemu.

Art. 40. § 1. Od orzeczenia wojewody co do

odszkodowania niema ' środka prawnego w administracyjnym toku instancyj.

§ 2. Jeżeli strona nie zgadza się na odszkodowanie, ustalone orzeczeniem wojewody, może w cią­

gu trzech miesięcy od daty doręczenia orzeczenia

żądać ustalenia odszkodowania przez właściwy sąd.

ności przedmiotu wywłaszczonego zostanie przepisany na rzecz wywłaszczającego w ksi~dze hipotecznej,

jeżeli nieruchomość miała uregulowaną hipotekę.

§ 2. Z ujawnieniem tego orzeczenia w księdze

hipotecznej podlegają wykreśleniu wszystkie prawa

rzeczowe na wywłaszczonej nieruchomości z wyjąt­

kiem tych, na których pozostawienie wyrazili zgodę

wywłaszczający i osoby, którym te prawa służą.

§ 3. Wywłaszczający nie wstępuje w umowy,

zawarte przez wywłaszczonego co do wywłaszczonej

nieruchomości, chyba że na wstąpienie w te umowy

wyraził zgodę.

Art. 43. § 1. Jeżeli wywłaszczający nie złoży

wniosku o ustalenie odszkodowania w ciągu trzech

miesięcy od daty doręczenia ostatecznego orzeczenia

o wywłaszczeniu lub zrzeka się wywłaszczenia przed"

ustaleniem odszkodowania, wówczas interesowani

władni są dochodzić w drodze sądowej od wywłasz­

czającego szkody, poniesionej wskutek postępowania

wywłaszczeniowego.

§ 2. Jeżeli wywłaszczający zrzeka się swych

uprawnień po ustaleniu wysokości odszkodowania,

właściciel może dochodzić bądź szkody, poniesionej

przez niego wskutek postępowania wywłaszczenio­

wego, bądź też żądać zapłaty ustalonego odszkodowania wzamian za odstąpienie nieruchomości.

Art. 44. § 1. Wywłaszczonemu służy prawo

pierwokupu co do wywłaszczonej nieruchomości.

§ 2. Jeżeli wywłaszczenie dotyczyło większej

liczby osób, zawiadomienie interesowanych może być

dokonane zapomocą obwieszczeń publicznych we

właściwych gminach.

R o z d z i a ł VIII.

Wywłaszczenie materjałów.

R o z d z i a ł VII.

lWykonanie i skutki wywłaszczenia.

Prawo pierwokupu.

Art. 41. § 1. Po wydaniu ostatecznego orzeczenia o wywłaszczeniu wojewoda na wniosek wywłaszczającego wyda orzeczenie o wykonaniu wywłaszczenia; orzeczenie jest natychmiast wykonalne.

§ 2. Wydanie orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia będzie poprzedzone wypłaceniem "lub

złożeniem do . depozytu sumy odszkodowania, ustalonego umową lub orzeczenie.m wojewody.

§ 3.' Jeżeli wywłaszczona nieruchomość należała do kościoła lub wyznania prawnie uznanego

i była przeznaczona wyłącznie do służby bożej lub

chowania zmarłych, wydanie orzeczenia o wykonaniu

wywłaszczenia ' będzie poprzedzone pozbawieniem

nieruchomości przez właściwą władzę duchowną

charakteru rzeczy poświęconej.

Art. 42. § 1. Na podstawie ostatecznego

orzeczenia o wykonaniu wywłaszczenia tytuł włas-

Art. 45. Powiatowa władza administracji ogólnej może zezwolić wywłaszczającemu na poszukiwanie i wydobywanie na cudzej nieruchomości materiałów, niezbędnych do budowy i utrzymania urządzeń

ne cele obrony Państwa, dróg lądowych i wodnych

oraz kolei, jako to: kami<.mi, żwiru, piasku i innych,

jeżeli budujący nie może ich wydobyć bliżej w odpowiedniej ilości i jakości.

Art. 46. Za sżkody, wyrządzone poszukiwaniami, oraz za wywłaszczone materjały należy się

właścicielowi odszkodowanie,

bez uwzględnienia

jednak wzrostu wartości jego nieruchomości, powstałej wskutek przeprowadzenia drogi lub kolei.

Art. 47. Właściciel może żądać wywłaszczenia

za odszkodowaniem całego gruntu, zawierającego potrzebne materjały, bądź jeżeli z danego gruntu sam

je wydobywał, a materjały te zostały wydobyte przez

wywłaszczającego w takiej ilości, że dalsze użytko­

wanie gruntu zgodnie z dotychczasowem przeznaczeniem jest niemożliwe, bądź jeżeli wydobywanie

materjałów trwa dłużej niż trzy lata.

Nr. 86.

Art. 48. § 1.

władza administracji

określa

W braku umowy powiatowa

ogólnej, po wysłuchaniu stron,

1) zakres ograniczenia praw właścicielaj

2) wysokość odszkodowania na podstawie opi-

nji biegłych.

§ 2. Jeżeli buduj ącym drogę lub kolej nie jesŁ

Skarb Państwa, prz e dsiębiorstwo państwowe lub

związek samorządu terytorjalnego, orzeczenie nadto

na żądanie właściciela określi wysokość zabezpieczenia, jakie powinno być złożone do depozytu są­

dowego przed wykonaniem orzeczenia.

Art. 49. § 1. Od orzeczenia w części, dotyzakresu ograniczenia praw oraz wysokości

zabezpieczenia, służy stronom odwołanie do wojewody.

§ 2. Jeżeli strona nie zgadza się na odszkodowanie, ustalone przez powiatową władzę administracji ogólnej, może w ciągu miesiąca od daty doręcze­

nia orzeczenia żądać ustalenia odszkodowania przez

właściwy sąd.

.

§ 3. Co do sposobu ustalenia i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio zasady prawa

. niniejszego, dotyczące odszkodowania za wywłasz­

czeme.

czącej

R o z d z i a ł IX.

Czasowe zajęcie nieruchomości.

Art. 50. Czasowe zajęcie nieruchomości moie być dokonane tylko wówczas, gdy zamierzony

z niej użytek nie może spowodować trwałej zmiany

gospodarczego przeznaczenia zajętego przedmiotu,

lub gdy z nieruchomości ma być wywłaszczony materjał do budowy urządzeń na cele obrony Państwa,

dróg lądowych i wodnych oraz kolei.

Art. 51. § 1. Jeżeli czasowe zajęcie trwa dłu­

'żej niż trzy lata, właściciel może przez notarjusza

wezwać posiadacza zajętego przedmiotu do nabycia

nieruchomości z wolnej ręki lub jej wywłaszczenia.

Gdyby posiadacz nie nabył nieruchomości z wolnej

ręki w okresie sześciomiesięcznym od daty doręcze­

nia wezwania, lub w tym terminie nie uzyskał orzeczenia wojewody o wywłaszczeniu, właściciel może

wystąpić do sądu o przywrócenie mu posiadania czasowo zajętego majątku.

§ 2. Nieruchomość, zajęta czasowo, powinna

być na żądanie właściciela zwrócona przed terminem, jeżeli zajęcie jej okaże się zbędne, lub jeżeli

czyni się z niej inny użytek od tego, na jaki ją zajęto.

Do orzekania powołany jest wojewoda.

Rozdział

Zajęcie, wywołane silą wyższą

X.

lub nagłą potrzebą.

Art. 52. § ·1. W przypadkach siły wyższej lub

potrzeby powiatowa władza administracji

ogólnej może nakazać czasowe zajęcie cudzej nieru-

nagłej

chomości.

t

16Dl

Dziennik: Ustaw. Poz. 776.

§ 2. Gdyby potrzeba okazała się tak dalece

pilna, że nie byłoby możności zawiadomienia powiatowej władzy administracji ogólnej, przełożony gmi-

ny lub właściwy komendant policji władny jest wydać odpowiednie zarządzenie pod warunkiem niezwłocznego zawiadomienia właściwej

powiatowej

władzy administracji ogólnej celem wydania nakazu

czasowego zajęcia w myśl paragrafu poprzedza·

jącego.

Art. 53. § 1. Powiatowa władza administracji ogólnej w ciągu dni czternastu od dnia zajęcia

określa wysokość odszkodowania, które będzie wypłacone w ciągu mies i ąca lub w razie zachodzą­

cych przeszkód prawnych - złożone do depozytu

sądowegoj w razie niezachowania tego terminu powiatowa władza administracji ogólnej na wniosek

strony uchyli czasowe zajęcie.

§ 2. Orzeczenie powiatowej władzy administracji ogólnej jest ostateczne w administracyjnym

toku instancyj. Jeżeli strona nie zgadza się na odszkodowanie, ustalone orzeczeniem tej władzy, może w ciągu miesiąca . od daty doręczenia orzeczenia

żądać ustalenia odszkodowania przez właściwy sąd.

§ 3. Co do sposobu ustalenia i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio zasady prawa

niniejszego, dotyczące odszkodowania za wywłasz­

czenie .

Art. 54. Czasowe zajęcie, o którem mowa w

rozdziale niniejszym, ustaje z mocy samego prawa,

jeżeli wnioskodawca w okresie sześciu miesięcy od

uzyskania nakazu nie wystąpi do wojewody o wywłaszczen~e . ~ieruchomości w trybie, przepisanym

prawem mmejszem.

R o z d z i a ł XI.

Wywłaszczenie

na cele obrony Państwa.

Art. 55. § 1. Dopuszczalne jest wywłaszczenie

w przypadku, gdy tego wymaga interes obrony

Państwa.

Przepis § 1 służy za podstawę do wyw przypadkach, nieobjętych inne mi

przepisami prawnemi o dopuszczalności wywłaszcze­

nia na cele obrony Państwa.

§ 2.

właszczenia

..

Art. 56. Do wywłaszczeń na cele obrony Państwa stosuje się przepisy prawa niniejszego ze zmianami następującemi

.1) ~e.r~iny czternast~dniowe, przewidziane w

prawie mme)szem, skraca Się do dni 7'

2) wnioski wywłaszczeniowe, zgłoszone przez

władze wojskowe, są wiążące dla wojewody, o ile

doty~zą potrzeby, prze.dmiotu i rozmiaru wywłasz­

czemaj me wyłącza to jednak zastosowania przepisu

art. 23 i 24j

•

3) u~t~lenie odszkodowania może odbywac się

rownoczesme z rozprawą co do wywłaszczenia;

4) . w przypadkach nagłych wojewoda zezwala

władzy wojskowej na niezwłoczne objęcie nieruchomoś~ij wojewoda ustali równocześnie lub najpóźniej

VI ciągu trzech miesięcy od chwili objęcia nieruchomości wysokość odszkodowania za wywłaszczoną

nieruchomość, które będzie wypłacone w ciągu

dwóch miesięcy lub - w razie zachodzących przeszkód .pra~nych - z~ożone do depozytu sądowego;

W raZ1e mezachowama tego terminu wojewoda na

I

I

{

Dziel11ltli U~taw. Pą!ę;. 776 i 777.

wniosek strony uchyli ze:z:wolewe n,a niezwłoczne

objęcie nieruchomości;

5) zarządzenia tymczasowe,

przewidziane w

art. 52 § 2, może wydawać włąd?,a wojskowa. oznaczona przez Ministra Spraw Wqjslwwych.

R o z d z i a ł XII.

Puepisy ~arnę.

Art. 57. § 1. Kto przeszkadza w wYkon,ywa,niu prac pomiarowych przęz osoby do tego upoważ­

nione, lub nie dopuszcza ich do mięjsc, wymienionych

w zezwoleniu, albo przes?kadza w dokonaJ;iiu czynności, objętych zezwoleniem,

podlega, jeżeli za czyn w myśl ustaw karnych

nie grozi kara surowsza, karzę aresztu do jeclnego miesiąca lub grzywny do 1.000 złotyc;h.

§ 2. Kto usuwa lub niszczy dokonywane prace pomiarowe,

podlega, jeżeli za czyn nie grozi kara suroWsZ{l,

karze aresztu do trzech miesięcy lub grzywny

do 3.000 złotych.

§ 3. Orzekanie należy clo władz admin,istracyjnych.

Art. 58. § 1. Kto wbrew orzeczeniu powiatowej władzy administracji ogólnej przeszkadia W poszukiwaniu i wydobywaniu materjałów, niezbędnych

do budowy urząd:;;:eń na cele obrony Państwa, dróg

lądowych i wodnych oraz kolei,

podlega, jeżeli za czyn w myśl ustaw karny(;h

nie grozi kara surowsza, karze aresztu do jednego miesiąca lub grzywny do 1.000 złotych.

§ 2. Kto wbrew zarządzeniu powiatowej wła­

dzy administracji ogólnej, przełożonego gminy, komendanta policji lub władzy wojskowej pn::eszkadza

W zajęciu nieruchomości w przypadkach siły wyższej

lub nagłej potrzeby,

.

podlega, jeżeli za czyn nie grozi kara surowsza,

karze aresztu do trzech miesięcy lub grzywny

do 3.000 złotych.

§ 3. Orzekanie należy do władz administracyjnych.

Nr. 86.

n,ię zostało ostatecznie ustalo~e. ądszkodowanie nale~y ustalić ze szczególnem uwzględnieniem wynikłej

stąd

straty.

.

Ąrt. 4Q. Wykonanie prawa niniejszego poru- ,

cza się Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz innym

mini~tJ;om - stosown,ie do zakręsu ich działania.

Art. 61. § 1. Rozporządzenie niniejsze wchą­

dzi w życie

upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.

§ 2. . dniem wejścia w życ;:ie rozporządzęnta

niniejszego tracą mOC wszelkię przepisy W sprawach,

unormowanych tern rozporządzeniem.

§ 3. Rqzporządzenię niniejsze nie narusza

10

i~dnak przepisó~, odrębnie normujących postępową­

n~ę ~y~łaszC?;e':l1o.w.e na cele reformy r91nej, iąk

rowmez odpowledmch przepisów ustawy wodnęj

(D~ . .0. R. p. z 1.9~8 r. Nr. 62, po~. 514) i ustawy

? dnIa 28 styczma 1932 r. w sprawie pomiarów Pań-

stwa (Dz. D. R. P. Nr. 19, poz. 125).

.

§ 4. Rozpor~ądzenie niniejsze nie narus~a

również przepisów dotychczasowych w zakresie w

jakim określają cele, dla których dopuszczalne lest

wywłaszczenie i zajęcie nieruchomości.

.

§ 5. Pozostają w mocy przepisy o wywłaszcze­

niu, zawarte w prawie górniczem (Dz. D. R. P.

z 1930 r. Nr. 85, poz. 654).

.

Prezydent Rzeczypospolitej: J. Mościcki

Prezes Ra,dy Ministrów: L. Kozłowski .

.Minis,ter Spr.aw W ewnęlrznych

Marjan Zyndram-Kościałkowski

Minister Spraw Zagranicznych: Beck

Minister Spraw Wojskowych: J. Piłsuaski

Minister Skarbu: WI. Zawadzki

Minister Sprawiedliwości: Czesław Michałowski

Minister Wyznań Religijnych

i Oświecenia Publicznego: W. Jędrzejewicz

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych

J. Poniatowski

Minister Przemysłu i Handlu: H. Flo.yw-Rajchm.al1

Minister Komunikacji: M. Butkiewicz

Minister Opieki Społecznej: Jerzy PaciorkO.wski

Minister Poczt i Telegrafów: Kaliński

R o z d z i a ł XIII.

Przepisy końcowe i przejściowe.

Art. 59. § 1. Wywłaszczenia, co do których

.postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w ży­

cie prawa niniejszego, będą ukońq;one na zasadzie

przepisów dotychczasowych.

§ 2. Jeżeli jednak niema decyzji ostatecznej

w toku postępowania administracyjnego co do ustalenia odszkodowania, będzie ono ustalone w lllyśl

przepisów prawa niniejszego.

§ 3. Jeżeli postępowanie co do ustalenia odszkodowania nie zostało wszczęte do chwili wejścia

w życie prawa niniejszego, a strona nie zgłosi odpowiednie go wniosku w ciągu sześciu miesięcy od dnia

wejści a w życie prawa niniejszego,

wywłaszczenie

traci swa moc.

§

Jeżeli do chwili We]SCla w życie prawa

niniejszego odszkodowanie za wywłaszczony · gr~nt

4

777.

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 24 września 1934 r.

o wywłaszczaniu na celę kolejowe.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ~~t~~

wy z dnia 15 marca 1934 r. o upoważn'ieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. D. R. P. Nr. 28, po~. 22.1) postą.­

naw~am co następuje

Art. 1. Wywłaszczać moina na cele budowy,

rozwoju i utrzymania linij kolejowych oraz budowli

i urzł\dzeń, potrzebnych do ęksploatacji kolei.

US

,

rJ

RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Rok 1934.

29 września

T R E Ś ć

ROZPORZĄDZENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

776-z, dnia '24 września 1934 r, Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem

dnia 24 września 1934 r, o wywtaszczantu na ccle k:ah:j.m,ve.

778'- z dnia 24 września 1934 r. o tymczasowych organach ustrojowych gminy m. st. Warszawy

779-z dnia 24 wrzeSOla 1934 r. w sprawie włączenia Drukarni Państwowych do przedsiębiorstwa państwowego "Polska Agencja Telegraficzna" .

780-z dnia 24 września 1934 r. o zniesieniu Państwowego Funduszu Kredytowego, Państwowego

Funduszu Gospodarczego i Funduszu na przedterminową spłatę długów państwowych

781-z dnia 24 września 1934 r. w sprawie przejęcia świadczeń niemieckiego ubezpieczenia społecznego

przez poJskie zakłady ubezpieczeń społecznych

782-z dnia 24 wrzesma 1934 r. o wypuszczeniu państwowej renty wieczystej .

783e-z dnia 24 września 193,4 r. o. wQjskowej służbie pomocniczej .

784-z dnia 24 września 1934 r. w sprawie zmiany !trślnic okręgów sądów apelacyjnych w Krakowie,

Lublinie i Lwowie, zniesienia Sądu Okręgowe~o w Sanoku i zmiany granic sądów okręgowych

w Jaśle, Krakowie. Nowym Sąl~ZU, Przemyślu, Rzeszowie, Tarnowię i Wado wicach

785-z dnia 24 wrżesnia 1934 r. o zezwoleniu na sprzedaż niektórych nieruchomości fundacji "Zakłady Kórnickie"

.

786-z dnia 24 września 1934 r. o zamianie, sprzedaży i bezplatnem odstąpieniu niektórych gru~tów

777~z

państwowych

787-z dnia. 24 września 1934 r. o zamianie i sprzedaży gruntów państwowych w Mościcach •

165.9

1662

ró63

1664

1665

1665

1667

1667

1669

1670

1670

1673

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTROW

Poz.

788-z dnia 27 ":rześnia t 934 r. o .przedłużeniu poboru

gruntowego l przemysłowego

10 ~~ ~dodatkl.l do państwowego

podatku

• \.

1673

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA

Poz.

789-Sprawiedliwości z dnia 24 września' 19~4 r.

Sądu Okręgowego

w Jaśle"

o utworzeniu w , Śa~qti;l ,i'wydziału zamiejscowego

•

1673

OśWIADCZENIA RZĄDOWE

Poz.

790-z dnia 24 sierpnia t 934 r. w sprawie przystąpienia Brazylji do traktatu przeciwwojennego, podpi. ; . . "

.

sanego w Paryżu dnia "27 sierpnia 1928 r.

791- z dnia 24 sierpnia 1934 r. w sprawie zgło,>zenia przystąpienia Królestwa Iraku do konwencji

i statutu o utworzeniu Unji Międzynarodowei niesienia pomocy.

. . . "

.

792-z dnia 27 sierpnia 1934 r. w sprawie złożenia przez Rząd Wielkiej Brytanji deklaracji o rozciągnięciu na terytorja: Basutoland, Protektoratu Bechuanaland

Swaziland konwencji międzynarodowej, dotyczącej ruchu ' samochodowego

~-

.

"

.

,/",

'

"

I

.I

1656

Dziennik Ustaw. Poz. 776.

skać zezwolenie powiatowej

776.

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 24 września 1934 r.

Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowem.

Na, podstawie art. 44 ust. . 6 Konstytucji i ustawy z dni J. 15 marca 1934 r. o upoważnieniu Prezydenli. . i,-<.zeczypospolit ej do wydawania rozporządzell

z moc ą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 28, poz. 221) postanawiam co następuje

Rozdział

1.

Przepisy ogólne •.