Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Kodeks zobowiązań.

Art. 4. Spółdłużnicy. zobowiązani do świad­

czenia ni,~podzielnego, odpowiadają za wykonanie zobowiązania. jak dłużnicy solidarni.

Art. 5. § 1. Jeżeli iest kilku wierzycieli, każdy

z nich może żądać wykon,ania wbo,wiązania niepodzielnego.

§ 2. W razie zgłoszenia sprzeciwu chociażby

przez jednego wierzyciela dłużnik obowiązany jest

.świadczyć wszystkim

wierzycielom łącznie, albo

złożyć p'rzedmiot świadczenia do depozytu sądo­

wego. _

Art. 1. Zobowiązani.a powstają z oświadczeń

woli oraz z czynów i innych zdarzeń, z któremi usta- '

Art. 6. § 1. Żaden z wierzycieli. uprawnionych

wa łączy powstanie zobowiązania.

do świadczenia niepodzielnego. nie może bez zgody

Art. 2. § 1. Istota zobowiązania polega na tem, spółwierzycieli zwolnić dłużnika z długu ani zmienić

zobowiązania pierwotnego lub przyjąć innego świad­

że dłużnik obowiązany jest wobec wierzyciela do

czenia.

świadczenia.

§ 2. Zwłoka dłużnika oraz przerwanie lub za§ 2. Treścią świadczenia może być danie,czywieszenie

biegu przedawnienia w stosunku do jednienie, nieczynienie, zaprzestanie lub znoszenie.

nego z wien;ycieli, uprawnionych do świadczenia

niepodzielnego. ma skutek względem wszystkich

DZIAŁ I.

wierzycieli.

Zobowiązania podzielne i niepodzielne.

Art. 7. § 1. Dłużnik, który wykonał zobowią­

Art. 3. § 1. Jeżeli jest kilku dłużników albo zanie niepodzielne. może żądać od spółdłużników

wierzycieli, a świadc z enie jest podzielne, wówcz.as zwrotu wartości świadczenia w części, jaka na każ·

zarówno dług jak i wi.erzytelność dzielą się na tyle dego z nich przypada.

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

§ 2. Wierzycie}" który otrzymał świadczenie

niepodzielne, jest odpowiedzialny w stosunku do

spółwierzycieli w częściach, które na nich przypadają.

§ 3. Domniemywa się, że części są równe.

DZIAŁ

II.

Zobowiązania solidarne.

Rozdział

I.

Przepisy ogólne.

Art. 8. § 1. Jeżeli dług jest solidarny, każdy

z dłużników odpowiada za całość długu, a wierzyciel

może dochodzić całości lub części długu bd wszystkich dłużników łącznie, od kilku lub od każdego

zosobna.

§ 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela

wszyscy spółdłużnicy pozostają zobowiązani.

§ 3. Zaspokojenie wierzyciela prze.z jednego

z spółdłużników zwalnia wszystkich dłużników.

Art 9. § 1. Jeżeli wierzytelność jest solidarna, każdy z wierzycieli może żądać zapłaty całej

wierzytelności, a zaspokojenie jednego umarza dług

względem wszystkich wierzyciel.i.

§ 2. Dłużnik może uiścić dług, według swe~o

wyboru, któremukolwiek z wierzycieli solidarnych,

dopóki jeden z nich nie wytoczy przeciwko niemu

powództwa.

Art. 10. Zobowiązanie może być solidarne,

chociażby każdy z dłużników zobowiązany był w sposób odmienny, albo chociażby wspólny dłużnik zobowiązany był w sposób odmienny wobec każdego

z wierzycieli.

Art. 11. Solidarności, czy to

wierzycieli, nie domniemywa się.

dłużników,

czy

Art. 12. § 1. Jeżeli kilka osób zaciągnęło zoboprzez umowę, dotyczącą ich wspólnego

przedsiębiorstwa lub ich wspól.nej własności. odpowiadają solidarnie, chyba że umówiono się inaczej.

§ 2. Dłużnicy, zobowiązani do świadczenia podzielnego. odpowiadają . w braku odmiennej umowy.

za jego spełnienie solidarni.e. jeżeli wzajemn-e świad,­

czenie wierzyciela jest niepodzielne.

wiązanie

R o z d z i a ł II.

Solidarność dłużników.

Art. 13. § 1. Czyny i zaniecha.nia jednego z dłuż­

ników solidarnych nie mogą po g orszyć polożenia

prawnego spółdłużników ani wz g lędem wierzyciela.

ani w stosunkach między dłużnikami.

§ 2. W szcze gó lności, zwłoka jednego z dłuż·

ników soI.idarnych, jak również uznanie dł,u gu przez

które gokolwiek z nich ,uie ma skutku względem pozostałych.

Art. 14. Jeżeli z.obowiązanie solidarne stał·o się

niewykonalnem skutkiem ol<olicznosci, za które jedim z dłużników solidarnych odpowiada, spółdłużni­

cy nie są zwolnieni od obow iąz ku zapłaty wartości

świadczenia, lecz nie odpowiadają za szkodę.

Art. 15. Przerwanie lub zawieszenie · biegu

przedawnienia w stosunku do jednego z dłużników

solidarnych nie ma skutku względem pozosbłych.

Art. 16. § 1. Zrzeczenie się solidarności przez

wierzyciela wz ględem jednego z dłużników solidarnych lub zwolnienie go z długu nie ma skutku wzglę­

dem pozostałych dłużników.

§ 2. Odnowienie, dokonane między wierzycielem

a jednym z dłużników solidarnych, zwalnia pozostałych, chyba.b y wi,e rzyciel zastrzegł, iż zachowuje

przeciwko nim swe prawa.

§ 3. Zwłoka wierzyciela względem jednego

;z, dłużników solidarnych ma skutek również wzglę­

dem pozostałych.

Art. 17. § 1. Dłużnik solidarny może bronić się

zarzutami, które służą mu osobiście wobec wierzyciela, oraz temi, które ze wzgl,ędu na sposób powstania lub treść zobowiązania są wspólne wszystkim

dłużnikom.

§ 2. Wyrok, zapadły na korzyść jednego z dłuz­

ników solidarnych, ' zwalnia spółdłużników, jeżeli

uwzględnia zarzuty, które są im wszystkim wspólne.

Art. 18. § 1. Dłużnik solidarny, który dokonał

zapłaty, ma prawo żądać od spółdłużników zwrotu

w częściach, jakie na nich przypadają, a w razie

wątpliwości w częściach równych.

§ 2. Jeżeli dług był zaciągnięty na rzecz jednego tylko lub kilku dłużników solidarnych, dłużnicy

ci odpowiadają względem pozostałych za cały dług.

§ 3. Część dłużnika nie wypłacalnego rbzkłada

się mi ę dzy pozostałych oraz tego, który zapłaty dokonał.

R o z d z i a ł III.

Solidarność wierzycieli.

Art. 19. Z włoka dłużnika oraz przerwanie lub

zawieszenie biegu przedawnienia w stosunku do jednego z wierzycieli solidarnych ma skutek względem

wszystkich wierzycieli.

Art. 20. § 1. Wierzyciel solidarny nie może bez

zgody spółwierzycieli zmienić zobowiązania pierwotnego ani przyjąć innego świadczenia.

§2. Zwolnienie z dłu.~ u przez jednego z wierzycieli solidarnych zwalnia dłużnika jedynie co do czę­

ści tego wierzyciela.

Art. 21. Wierzyciel solidarny, który otrzymał

zapłatę, jest odpowiedzialny wobec spółwierzycieli

w częściach, jakie na nich przypadają, a w razie wąt­

pliwości - w częściach równych.

DZIAŁ III .

Zobowiązania

przemienne.

Art. 22. § 1. Jeżeli dłużnik winien spełnić albo

jedno, albo drugie świadcz.enie, wybór należy do niego, chybaby był zastrzeżony dla wierzyciela.

§ 2. Ani dłużnik, ani wierzyciel nie może wybrać części jednego i części drugiego świadczenia.

Art. 23. § 1. Wybór uważa się za dokonany,

gdy strona, uprawniona do wyboru, zawiadomi o nim

drugą stronę, jak również gdy uprawniony do wybo-

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

ru dłużnik świadczenie spełni. albo uprawniony do

wyboru wierzyciel jednego ze świadczeń zażąda.

§ 2. Dokonanego wyboru nie można zmienić bez

zgody drugiej strony.

czenia woli wywiera brak zdolności do działań

prawnych lub jej ograniczenie, oraz o tern, w jaki sposób mogą składać oświadczenia woli osoby prawne.

Art. 24. Jeżeli wierzyciel ma prawo wyboru

i nie korzysh z niego w czasie właściwym. dłużnik

może wyznaczyć wierzycielowi odpowiedni termin do

wykonania wyboru, a po bezskutecznym upływie tego terminu może zwolnić się od zobowiązania przez

spełnienie iednego ze świadczeń.

prawnych.

Art. 25. Jeżeli prawo wyboru służy kilku osobom, które nie mogą złożyć zgodnego oświadczenia,

wyboru dokona sąd na żądanie jednej z nich.

.

niać według

Art. 26. § 1. Jeżeli wyhór 1"\ależy do dłużnika,

a jedno z przyrzeczonych ś,wiadczeft spełnione być

nie może, chociażby skutkiem okoliczności, za które

dłużnik odpowiada, zobowiązanie ogranicza się do

świadczenia, które może być spełnione.

§ 2, Jeżeli żadne ze świadcz.eń nie może być

spełnione, a niemożliwość chociażby jednego z nich

jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiada, dłużnik obowiązany jest uiścić wartość

świadczenia, którego spełnienie stało się niemożli­

wem na ostatku.

Art. 27. Jeżeli wybór służy wierzycielowi,

a jedno ze świadczeń nie może być spełnione wskutek oko\,iczności, za które dłużnik odpowiada, na

miejsce tego świadczenia wchodzi odszkodowanie.

Art. 28. Przepisy działu niniejszego stosuje się

także w przypadku, gdy zobowiązanie przemienne

obejmuje więcej niż dwa świadczenia.

TYTUŁ II.

POWSTANIE ZOBOWIĄZAŃ.

DZIAŁ I.

Oświadczenie woli.

Rozdział

I.

Oświadczenie woli w ogólności.

Art. 33. Nieważne jest oświadczenie woli.

ujawniające, ze względu na okoliczności, w których

zł-ożone zostało, brak zamiaru wy,wołania skutków

Art. 34. § 1. Nieważne jest oświadczenie woli.

złożone drugiej osobie. za iej zgodą. dla pozoru.

§ 2. Gdy pod takiem o~wiadczeniem woli ukrywa się rzeczywista czynność pr.awna, należy ją ocejej natury.

Art. 35. § 1. Pozorność oświadczenia woli nie

może szkodzić prawom osób trzecich. nabytym .w dobrej wierze.

'

§ 2. Wierzyciele stron oraz osoby trzecie mogą

powoływać się na pozorność wszelkich czynności

prawnych, zdziałanych na ich szkodę.

Art. 36. Kto składa oświadczenie woli pod

wpływem błędnej pobudki, ten, jeżeli ustawa inaczej

nie stanowi, nie mOŻe uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia. chyba że prawdziwość pcbudki była warunkiem ważności oświadczenia woLi.

Art. 37. § L Kto był w błędzie co do treści

swego oświadczenia lub oświadczenia drugiej strony.

ten może uchylić się od skutków prawlfych swego

oświadczenia. jeżeli błąd wywołała druga strona swojem zachowaniem się, chociażby bez własnej winy.

albo o błędzie wiedziała l,ub z łatwością mogła była

błąd z:luważyć.

§ 2. Można powoływać się tylko na błąd istotny' uzasadniający przYlPuszczenie, że strona. nie bę­

dąc w błędzie i oceniając rzecz rozsądnie. nie złoży.

łaby oświadczenia lub nie przyjęłaby oświadczellla

drugiej strony.

Art. 38. Będący w błędzie nie może uchylić

się od skutków prawnych swego oświadczenia woli.

jeżeli druga strona oświadczy gotowość spełnienia

świadczenia, które będący w błędzie byłby sobie zasltrzegł, gdyby błąd nie był zaszedł.

Art. 29. Wolę oświadczyć można nietylko sło­

wami i powszechnie przyjętemi znakami, lecz i takiem zachowaniem się, które w danych okolicznościach nie budzi wątpliwości co do treści oświadcz,e­

nia.

Att. 39. Jeżeli błąd wywołała druga strona

podstępnie, będący w błędzie może uchylić się od

skutków prawnych swego oświadczenia. złożonego

pod wpływem tego błędu, bez względu na to. czy

błąd dotyczył pobudki. czy treści oświadczeni.a lub

czy był istotny.

Art. 30. Oświadczenie woli, które ma być zło­

żone drugiej osobie, jest dokonane z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła o niem ,powziąć

wiadomość.

Art. 40. Podstęp osoby trzeciej jest równoZ'naczny z podstępem strony, jeżeli ta o pods tępie

wiedziała i drugiej strony z błędu nie wyprowadziła.

R o z d z i a ł II.

Wady oświadczel1ia woli.

Art. 31. Nieważne jest oświadczenie wo!'i, zło­

żone przez osobę, ~majdującą się w stanie nieprzytomności lub chociażby przemijającego zakłócenia

czynności psychicznej wyłączającego świadomą wolę.

I

1451

.

Art. 32.

Przepisy, zawarte w prawie osobowem, stanowią o tern, jaki wpływ na ważność oświad-

Art.41. Kto pod wpływem bezprawne; groźby

drugiej strony lub osoby trzeciej złożył oświadczenie

woli. albo przyjął oświadczenie drugiej strony, ten

może uchylić się od skutków prawnych swego

oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł

się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi

poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe,

Art. 42. Jeżeli jedna strona. wyzyskując lekkomyślność, niedołęstwo, niedoświadczenie lub przymusowe położenie druglej strony, wzamian za swoje

Dziennik Ustaw. Poz.

świadczenie przyjmuje lub zastrzega dla siebie Lub

dla kogo innego świadczenie, któr.ego wartość mająt­

kowa w chwili zawarcia umowy jest raźąco wysoka

w stosunku do wartości świadczenia wzajemnego,

druga strona może żądać zmniejszenia swego świad­

czenia albo zwiększenia świadczenia wzajemnego,

a gdy jedno i drugie jest utrudnione, może uchylić się

od skutków prawnych swego oświadczenia woli.

Art. 43. § 1. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, złożonego pod wpływem

błędu, podstępu, groźby albo wyzysku, następuje

przez zawiadomienie na piśmie drugiej strony.

§ 2. Prawo uchylenia się wygasa: w przypadku błędu i po.dstępu - z upływem 'r'o ku od dnia i.ch

wykrycia; w przypadku graźby - z upływem raku

od dnia, w którym stan obawy ustał; w przypadku

wyzysku - z upływem roku od dnia oświadczenia

woli.

§ 3. W przypadku wyzysku roszczenia a zmniej"

szenie własnego świadczenia, albo o zwiększenie

świadczenia drugiej strany nie mażna dachadzić są­

downie po upływie roku ad dnia oświadczenia woli.

Art. 44. Zniekształcenie oświadczenia woli, do konane przez użytą do je~o przesłania osobę lub

przedsiębiorstwo, ma takie same skutki, jak błąd

przy złożeniu oświadczenia.

Art. 45. Przepisy rozdziału niniejszego stQSUje się odpowiednio do oświadczeń woli, złożonych

w cudzem imieniu.

R o z d z i a ł III.

Warunek.

Art. 46. § 1. Składający oświadczeni.e woli może, jeżeli ustawa temu się nie sprzeciwia, uzależnić

skutecz,ność lub ustanie skutków oświadczenia od

zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek zawieszający lub rozwiązujący).

§ 2. Ziszczenie się warunku nie ma mocy

wstecznej, jeżeli inaczej nie postanowiono.

Art. 47. § 1. Skoro warunek się ziści, wszelkie

rozporządzenia prawem warunkowem

tracą

moc,

o He mogłyby udaremnić skutek ziszczenia się warunku.

§ 2. Warunkowo uprawniony może wykonywać wszelki'e czynności, do zachowania jego prawa

zmierzające.

Art. 48. § 1. Jeżeli strona, której zależy na ,n teziszczeniu się warunku, wbrew wymaganiom dobrej

wiary udaremni ziszczenie się warunku, następują

skutki takie, jak gdyby warunek się ziścił.

§ 2. Jeżeli strona, której zależy ' na ziszczeniu

~ię warunku, wbrew wymaganiom dobrej wiary spowoduje ziszczenie si'ę warunku, nast.ępują skutki takie, jak gdyby warunek się nie ziścił.

Art. 49. Warun·ek niemożliwy, przeciwny popublicznemu, usta wie lub dobrym obyczajom, czyni niewaźnem oświadczenie wo11, gdy jest

zawieszający; uważa się za niebyły, gdy jest rozwią­

zujący. Jednakże warunek rozwiązujący niemożliwy,

przeciwny porządkowi publicznemu, ustawie lub dobrym obyczajom, czyni niewaźnem oświadczenie Worządkowi

598.

Nr. 82 . .

li, jeżeli przypuszczać należy, że bez dodania tego

warunku nie zostałoby złożone.

R o z d z i a ł IV.

Umowy w ogólności.

Art. 50.

§ 1. Umowa powstaje przez zgodne

oświadczenie woli dwóch stron, z których jedna zo-

bowiązuje się do świadczenia,

a druga zabowiązanie

to przyjmuje.

§ 2. PrzedmiQtem umowy może być również

powstanie, zmiana lub ustanie stosunku prawnego,

bez zobowiązania się do świadczenia.

Art. 51. Jeżel,i obie strony zobowiązują się wzajemnie tak, że jedno świadczenie ma być odpOWiednikiem drugiego, uma,w a jest wzajemna.

Art. 52. W szelkie umowy podlegają przepisom

o zobowiązaniach w ogólności, o ile ustawa nie pod~

daje ich przepisom szczegóLnym.

Art. 53. Nie można powaływać się na brak lub

ograniczenie zdolności do działań prawnych osoby,

z którą umowę się zawarło . Kto taką umowę zawarł,

maże wyznaczyć przedstawicielowi ustawowemu niezdolnego odpowiedni termin da jej potwierdzenia;

staje się wol,n ym po bezskutecznym upływie tego

terminu.

Art. 54. Kto., ukrywając podstępnie swą n.iedo działań prawnych, składa oświadczeOle

woli drugiej osobie, która nie mogła się z łatWOŚCIą

przekonać o niezd0lnaści składającego oświadczenie,

ten obowiązany jest do naprawienia szkody, jaką druga strona ponosi przez to, że zawarła umowę, nie

wiedząc o tej niezdolności.

zdolność

Ari. 55. Strony, zawierające umowę, mogą stosunek swój ułożyć według swego uznania, byLeby

treść i cel umowy nie sprzeciwiały się porządkowi

publicznemu, ustawie, ani dobrym obyczajom.

Art. 56. § 1. Umawy treści niemożliwej do wykonania oraz umawy sprzeczne z porządkiem publicznym, ustawą lub dobremi obyczajami, są nieważne.

§ 2. Jeżeli wadliwaści tego rodzaju dotyczą

tylko niektórych postanowień umawy, inne postanowienia pozastają w ma·c y, chyba że przypuszczać

należy, iż bez postanowień, datkniętych nieważna·ś­

cią, strony nie byłyby zawarły umowy.

Art. 57. Strana, która wiedziała przy zawarciu umawy o niemożliwości świadczenia, obowiązana

jest do naprawienia szkody, jaką druga strana pano~i przez to, że zawarła umowę, nie wiedząc o niemoźli \\'ości świadczenia.

Art. 58. Umowa Q spadek po osobie żyjącej

jest nieważna, z wyjątkiem ,p rzypadków, przewidzianych w ustawie.

Art. 59. § 1. Strony mogą postanowić, że świad·

czenie określi osoba trzecia.

§ 2. Umawa ta.ka staje się bezskuteczna, jeżeli

osoba trzecia określenia odmawia albo go nie dokona w ciągu terminu, przez strony oznaczonego, albo

j

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Nr. 82.

jeżeli określi świadczenie w sposób, oczywiście krzywdzący jedną

ze stron.

Art. 60. Umowy zobowiązują nietylko do tego,

co Vi nich jest wyrażone, lecz także do wszelkich następstw, wynikających z ustawy, zwyczaju lub słusz­

ności.

R o z d z i a ł V.

Zawarcie umowy.

Art. 61. § 1. Rokowania między stronami, chociażby doprowadziły do zgody co do niektórych postanowień, nie mają mocy obowiązuj ą cej, dopóki strony nie wyrażą swej zgody co do całości.

§ 2. Jeżeli jednak strony wyraziły swą zgodę

co do wszystkich istotnych postanowiell umowy, pozostawiając porozumienie się co do szcze g ółów na

przyszłość, bez zastrzeż,enia, że w razie niedojścia do

porozumienia umowę uważać będą za niedoszłą do

skutku, w takim razie umowę poczytywać należy za

zawartą, a co do szcze g ółów, w razie sporu, orzeka

sąd na pods,lawie przepisów ustawy, zwyc,z aju lub

słuszności.

Art. 62. § 1. Umowa przedws,tępna, przez którą jedna lub

obie strony zobowiązują się do zawarcia oznaczonej umowy w przyszłości, wymaga do

swej ważności określenia istotnych postanowień mającej się zawrzeć umowy oraz terminu, w którym ma

być zawarta.

§ 2. Umowa przedwstępna powinna być pismem

stwierdzona.

§ 3. W razie uchylenia się strony zobowiązanej

od zawarcia umowy, sąd może, na żądanie drugiej

str,ony, jeżeli tylko są spełni'one warunki potrzebne

do ważności umowy przyrzeczonej, a w szczególności zachowana także jej forma, wyzn.aczyć zobowiąza­

nemu termin do Jej zawarcia z tym skutkiem, że

w razie niezawarcia jej w ciągu tego terminu wyrok

prawomocny będzie równoznaczny z zawarciem

umowy.

§ 4. Poza tym przypadkiem niewykonanie zobowiązania zawarcia umowy uza~; adnia tylko żądanie

odszkodowania.

§ 5. Roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej przedawnia się z upływem reku od chwiJ.i, kiedy

umowa miała być zawarta.

Art. 63. § 1. Kto w celu zawarcia umowy zło­

ży drugiej stronie oświadczenie, obejmujące istotne

postaillow~enia tej umowy (oferta), i oznaczy termin,

w ciągu którego oczekiwać będzie odpowiedzi, ten

związany jest ofertą aż do upływu oznaczonego terminu.

§ 2. Gdy termin nie był oznaczony, oferta, uczyniona drugiej stroni.e w jej obecności, alho bezpośrednio zapomocą telefonu Jub innego środka porozumiewania się na odległość, przestaje wiązać, jeiei,j

nie będzie przyjęta natychmiast j uczyniona zaś

w inny sposób przestaje wiązać po upływie czasu,

w jakim czyniący ofertę mógł w zwykłym toku czynności otrzymać odpowiedź, wysłaną bez nieuzasadnionej zwłoki.

Art. 64. Jeżeli z opóźnionej odpowiedzi okazuje się, że byla ona wysłana w czasie właściwym.

czyniący ofertę winien niezwłocznie wysłać drugiej

1453

stronie zawiadomienie, źe odpowiedź nadeszła z opó ..

źn teniem i ż,e umowa nie zost.ała zawarta. W braku

t 3.kiego zawiadomienia umowę poczytywać należy za

zawadą.

Art. 65. Oferta traci moc, jeżeli zawiadomi,enie

o jej odwołaniu dos z ło do drugiej strony przed otrzymaniem lub jednocześnie z otrzymaniem oferty.

Przepis ten stosuje się również do odpowiedzi na

ofertę.

Art. 66. Oferta lub przyjęcie oferty nie tracą

mocy wskutek tego, że osoba , która takie oświadcze­

nie złożyła, zmarła lub utraciła zdolność do działań

prawnych przed zawarciem umowy, chyba że co innego wynika z woli stron albo z natury rzeczy.

Art. 67 •. Przyjęcie oferty pod zmienionemi Lu})

nowemi warunkami poczytuje się za nową ofertę.

Art. 68. Jeżeli czyniący ofertę żąda niezwłocz­

nego wykonania umowy, albo jeżeli zgodnie z treścią oferty lub zwyczajem zawiadomienie o przyję­

ciu jest niepotrzebne, umowę uważa się za zawartą,

skoro druga strona w czasie właściwym przystąpi do

jej wykonania.

Art. 69. Kto w celu zawarcia umowy spełnia

zaofiarowane świadczenie, nie czekając na zawiadomienie 'o pr zyjęciu oferty, ten w razie niedojścia umowy do skuiku ponosi niebezpieczellstwo spełnionego

świadczenia, chociażby druga strona żadnej odpowiedzi nie udzieliła.

Art. 70. W razie wątpliwości co do miejsca

i czasu zawarcia umowy uwab. ć należy, że umowę

zawarto w miejscu i czasie otrzymania odpowiedzi

na ofertę, a w przypadku, gdy zawiadomienie o przy- ·

jęciu jest niepotrzebne, w miejscu i czasie przystąpie­

nia do wykona nia umowy przez stronę, która otrzymała ofertę.

Art. 71. § 1. Regulamin, wydany przez jedną ze

stron, wiąże drugą stronę tylko wówczas, gdy został

jej wręczony przy zawarciu umowy, a jeżeli posługI­

w anie się regulaminem jest zwyczajowo w danych

stosunkach przyjęte - także wówczas, gdy druga

strona mogła z łatwością dowiedzieć się o treści regulaminu.

§ 2. Regulamin, wydany w czasie trwania stosunku prawnego o charakterze ciągłym, wiąźe drugą

stronę, jeżeli zosŁały zachowane przepisy paragrafu

porprzedzającego, a druga strona nie wypowiedziała

umowy z najbliższym terminem wypowiedzenia.

§ 3. Regulamin nie może sprzeciwiać się umowie.

Art. 72. Jeźeli istnieje wzór umowy (umowa

typowa), wydany lub zatwierdz.ony prze.z wladz,ę pań­

stwową lub samorządową, wówczas strony, zawierające umowę z powołaniem się na ten wzór, są zwią­

zane jego postanowieniami.

Art. 73. § 1. O g łoszenia, reklamy, cenniki

i wszelkiego rodzaju wiadomości o podaży i popycie,

skierowane do ogółu lub do poszczególnych osób,

uważa się, w razie wątpliwości, nie za ofe.rtę, lecz za

zaproszenie do rozp o częcia rokowań.

.

§ 2. Jeżeli ten, Ho wystąpił z tego rodzaju zaproszeniem, odmawia zawarcia umowy bez usprawie~

Nr. 82.

Dziennik Ustaw Poz. 598.

dliw~onego powodu, obowiązany jest do odsz kodo-

wanta.

R o z d z i a ł VI.

Dodatkowe zastrzeżenia umowne.

Oddział

1.

Zadatek.

Art. 74. § 1. W braku odmiennego postanowienia umowy albo zwycza ju, uw aża się, że zadatek,

dany przy zawarciu u mowy, zastępuje odszkodowanie z powodu niewy konani a um owy pr ze z jedną ze

stron .

§ 2. W razie niewykonan ia umowy przez jedną

ze stron, dru ga stmn.a może, według swe go wyboru,

bądź dochodzić wykonan ia umowy, b 2, dź od Ull1GWy

odstąpić i, chociażby iacin.a szkoda n ie na stąpiła ,

otrzymany zad.atek zatrzymać, a jeżeli sama go dała,

domagać się sumy dwukrotnie wyższej.

§ 3. Przepis artykułu nin ie jsz·e g,o stosuje się bez

względu na to, jaką naz.wę strony zad a tkowi nadały.

Oddział

3.

Odstępne.

Art. 80. Je że li strony umówi ł y się, że jednej

albo każdej z nich zosobna wolno b:~dzie o dst ąp i ć od

umowy za zapł atą pewnej sumy p ieniężnej, czyli od:,t~pnego, odstąpienie skuteczne będ zie tylko wówcz as, gdy odstępne b ędzie zapłacone jednocześnie

z ośw i adczeniem o odstąpieniu.

Art. 81. Jeżeli przy zawa rciu umowy z zadatkiem strony zastrzegły sobie prawo odstąp i eni a od

umowy , za datek, w braku odm ien nego post a nowienia umowy, ma znaczenie odstę pne gu .

Oddział

4.

Odszkodowan ie umowne.

Art. 82. J eżeli dłużnik zobowiązał się zapłac ić w razie niewykonania zobowiązania określon ą

s um ą p ie ni~t żną lub spelnić inne świad czen ie, zapła­

t a. sumy lub ~:pełnienie laki.e go świ a dczenia z a st ę puje

odszk od owanie.

Art. 83. § 1. Dłuż ni k nie ma prawa zwoln i ć

od zobowiązania pr zez zapłatę umówioneg o odArt. 75. § 1. Przy spełnieniu świadczenia, na szkodowania.

§ 2. W r azi e niewykonania zobowi ąza n i a wiektóre był dany zadatek, zadatek ulega zarachowa- .

niu, a jeż·eli zarachowanie jest n ie m oż l iw e, winien rzyciel m a p rawo żą dać al b o wykonania zobowi ą za­

nia, albo ;:apła ly umó,vionzgo odszkodowania . Jebyć zwrócony.

dnego i dru giego ł ącznie wierzyciel może żądać tyl§ 2. Zwrot zadatku należy się równtez w ra- ko wtedy , gdy odszkodowanie zastrzeżono za samo

zie niemożności wykonania umowy w skutek okolicz- opóźnienie lub za nienal eży te wyko2-anie zobowią­

noś. ci, za które żadna ze stron nie odpowiada, oraz

zania.

rozwiązania umowy z winy obu stron lub za ich

Art. 84. § 1. Odszkodowanie umowne należy

zgodą.

się wierzycielowi bez potrzeby wykazania przezetl

i'a kiejkolwiek szkody.

Oddział 2. Umowne prawo odstąpienia.

§ 2. Odszkodowania wyższego niż umowne wieArt. 76. § 1. Przy zawarciu umowy każda ze rzyciel może dochodzić na zasadach ogólnych. jeżeli

stron mo,że sobie zastrzec prawo odstąpienia od się zrzeknie odszkodowania umownego.

umowy.

.

Art. 85. § 1. Je.żeli ·odszkodowanie umowne

§ 2. Jeżeli strony nie oznaczyły terminu do jes-t rażąco wygórowane, albo jeżeli umowa cz.ęściowo

odsłąpienila od umowy, stronie uprawnionej może być

wykonana została, dłużnik może żądać zmniejszenia

wyznaczony przez drugą stronę odpowiedni termin,

odszkodowania umownego, zwłaszcza gdy udowodni,

po którego tljpływie prawo odstąpi,enia wygasa.

że wierzyciel wskutek rriewykonania umowy nie poniósł

żadnej szkody, albo poniósł szkodę nieznaczną.

Art. 77. § 1. Pr.awo ,odstą<pienia ·o d umowy wy§ 2. Przec iwne postanowienie umowy jest

konywa s,ię przez zawiadomienie drugiej strony.

nie. ważne.

§ 2. Jeżeli wartość przedmiotu umowy przeOddział 5.

Odsetki.

nosi tysiąc złotych, zawiadomienie powinno nastąpić

na piśinie.

.

Art. 86. § 1. Wierzyciel może żądać odsetek

od nale.żnych mu sum. pieniężnych tylko wówczas,

Art. 78. § 1. W przypadku odstąpienia od

gdy to wynika z umowy, zwyczaju lub ustawy.

umowy uw,aża się, jak gdyby umowa wcale nie była

§ 2.' W razie nieokreślenia przez strony stopy

zawarta.

odsetek, należą ~ię odsetki ustawowe .

§ 2. To, co strony sobie już świadczyły, uleArt. 87. W braku umowy co do terminów płc, t­

ga zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że

zmiana była koniec.zna w granicach zwykłego za- noś ci 'odse:te k dłużn ik winien je płacić półrocznie

zdołu. a jeżeli umowa był a zawarta na krótszy okres

rządu.

§ 3. Za świadczone usługi oraz za korzysta- czasu. winien zapłacić oą.setki jednocześnie z zapłatą

nie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie dłużnej sumy pieniężnej .

wynagrodzenie.

Art. 88. Dłużn.ik, który dobrowolnie zapłacił

odsetki od dłużnej sumy pieniężnej, nie może żądać

Art. 79. Kto nie może zwrócić tego, co otrzyani ich zwrotu, ani zaliczenia na poczet długu, cho·

mał, w stanile niezmienionym, obowiązany jest do

ci.ażby odsetki się nie naieżały .

naprawienia szkody, wywołan~j utratą, uszkodzeniem lub obciążeniem przedmiotu świadczenia, chyArt. 89. Jeżeli dłużnik zapłacił dług, nie ż q d1.·

ba Iże szkoda pows.t ala wskutek okoliczności, za jąc zwrotu nadpłaconych zgóry odsetek, uważać naktóre nie odpowiada.

leiy, że zrzekł się ich zwrotu.

się

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. POIZ. 598.

Art. 90. § 1. Jeżeli umówiona stopa procentowa przenosi o dw ~ e jedn ostki każdorazową stopę odsetek ustawo wy ch a wierz yciel nie zgodzi się na obniżenie odscŁek do pow yżs zej wy s okości, dłużnik może wypowiedzieć dług z zachowaniem sześciomie­

sięcznego term inu wypow i,edzen ia.

§ 2. Przeciwne postanowienie umowy jest nieważne.

R o z d z i a ł VII.

Umowy o świadczenie przez osobę trzecią lub na

rzecz osoby trzeciej.

Art. 91. Kto przyr z ekł, że osoba trzecia zobowiąże s.ię lub spełn i św i a dczen i e, obow i ązany jest dać

odszkodowani e dru giej stronie, jeżeli osoba trzecia

odmawia zaciągnięci,a zobowiąz,ania lub nie spełnia

przyrz'eczonego ś wiadczen ia ; może jednak zwolnić

si.ę od obowiązku odszkodowania przez spełnienie

przyrzeczoneń,o

świadc le n : a,

jeżeli

to jest możliwe

bez szkody dla wierzyciela.

kto, zawierając umowę,

z,astrzegł św i adczenie na rzecz osoby trzeciej, os oba

ta, w b ra ku odmi ennej um owy, może wprost od dłuż­

nika żądać spełnienia świadczenia.

Art. 92.

§ 1.

Jeżeli

Kto takie zastrzeżenie uczynił, nie może

go już odwołać, jeżeli osoba trziecia ośw i adczyła jemu lub dłużnikowi, że chce z zastrzeżenia skorzy-

§ 2,

stać.

§ 3. Dłużnik może podnieść zarzuty z umowy

także i przeciwko osobie trzeciej.

R o z d z i a ł VIII.

Przedsta wicielstwo.

Art. 93. § 1. Umowę zawrzeć można osobilub przez przedstawiciela, jeżeli ustawa inaczej

nie stanowi,

§ 2. Przedstawi.ciel, który zawiera umowę

w granicach swego umocowania, zobowiązuje reprezentowanego i nabywa dlań prawa bezpośrednio.

§ 3. Działanie w cudzem imieniu może być wyraźne lub wynikać z , okoliczności,

SCle

Art. 94. § 1. Granice umocowania przedstawiciela, ustanowionego z mocy ustawy,określają

przepisy szczególne.

§ 2. Granic,e umocowania przedstawiciela, ustanowionego z woli reprezentowanego, określa treść

pełn omocnic twa.

Art. 95. § 1. Udzielenie pełnomocnictwa ogólnego nie obejmuj,e umocowania do zbywania i obcią­

żania nieruchomo ś ci, zaciągania pożyczek i zobo' wią­

zań wekslowych, czynienia darowizn, przyjmowania

lub zrzekania się spadków, zawierania ugód, wytaczania powództw, czynienia zapisów na sąd polubowny i wykonywania innych czynności, przekra,c zających zakres zwykłego zarządu.

§ 2. Do powyższych czynn,ości wystarcza peł­

nomocnictwo , obejmujące dany ich rodzai, jeżeli ustawa nie wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej

czynności.

1455

Art. 96. § 1. Udzielenie pełnomocnictwa ogólnego powinno pod nieważnością nastąpić nil piśmie.

§ 2. Jeżeli do ważności umowy potrzebna jest

szcz.ególna forma, udzielenie pełnomocnictwa powinno pod nieważno. ścią nastąpić w tej formie.

Art. 97.

§ 1. Ograniczona zdolność do dzia-

łań prawnych pełnomocnika nie ma wpływu na waż­

ność umowy, zawartej w imieniu mocodawcy.

§ 2. Jeżeli ograniczenie nastąpiło po udziel.eniu

zawarta przez pełnomocni­

ka w imieniu mocodawcy po tern ograniczeniu, jest

nieważna wówczas, gdy mocodawca o ograniczeniu

nie wiedział, albo, dowiedziawszy się, nie miał już

czasu odwołać pełnomocnictwa.

pełnomocnictwa, umowa,

Art. 98. Jeżeli nie sprzeciwia się temu stosunek prawny, b,ędący podstawą pełnomocnictwa, może ono być każdego czasu odwołane lub ograniczone i wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomoc­

nika.

Art. 99. Po wygaśnięciu pełnomocnictwa peł­

nomocnik obowiązany jest zwrócić mocodawcy dokument pełnomocnictwa, może jednak żądać wydania poświadczonego odpisu tego dokumentu.

Art. 100. Wygaśnięcie lub ograniczenie peł­

nomocnictwa nie wpływa na ważność umowy, zawartej przez pełnomocnika w granicach umoc.owani:a,

chyba że druga strona w chwili zawarcia umowy

o wygaśnięciu lub ogranicz,e niu pełnomocnictwa wiedział.a, ,albo wiedzieć była powinna.

Art. 101. § 1. Jeżeli zawierający umowę w cudzem imieniu nie ma pełnomocnictwa, albo pełno­

mocnictwo przekroczy, skuteczność umowy zależy

od potwierdzenia jej przez osobę, w której imieniu

umowa została zawarta.

§ 2. Druga strona może wyznaczyć osobie,

w której imieniu umowa była zawarta, odpowiedni

Łermindo potwierdzenia umowy; staje się wolna po

bezskutecznym upływie tego t,erminu.

§ 3. W razie braku potwierdzenia druga strona

może żądać od tego, kto działał jako pełnomocnik,

na'prawienia szkody, jaką poniosla przez to, że zawarła z nim umowę w z,aufaniu do istnienia pełno­

mocnictwa.

§ 4. Potwierdzenie umowy przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta, odnosi skutek od

chwili jej zawarcia; dobr'owolne wykonanie umowy

w całości lub w części przez tę osobę jest równoznaczne z potwierdzeniem.

Art. 102. § 1. Pełnomoc.nik może na swe miejs,ce podstawi,ć kogo ipnego, jeżeli ta możność została

mu nadana przez pełnomocnictwo, albo wynika

z ustawy lub ze stosunku, będącego podstawą pełnomocnictwa.

.

§ 2, Z kilku pełnomocników, umocowanych do

jednej i tej samej czynno,ści, każdy może działać oddzielnie, jeżeli inaczej nie postanowiono.

§ 3. Przepisy te stosuje się również do osób,

które pełnomocnik na swe miejsce podstawił.

Art. 103. Przepisy rozdziału mniejszego stosuje się odpowiednio do j,ednostronnyc.h oświadczeń

woli, zł'Ożonych przez przedstawi.cie.la.

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

R o z d z .i a ł JX.

Przyrzeczenie publiczne.

§ 1. Kto ogłosi publicznie,że wypłaci nagrodę za wykonanie pewnej czynności, obowiązany jest dotrzymać przyrzeczenia.

.

.

§ 2. Jeieliprzyrzekający nie oznaczył terminu

do wykonania czynności, ani nie zrzekł się odwołania, wolno mu przyrzeczenie odwołać.

.

§ 3. Odwołanie winno być ogłoszone pub1i.czn~e

w taki sam sposób, w jaki było uczynione przyrzeczenie.

§ 4. Odwołanie jest bezskuteczne względem tego, kto przedtem czynność wykonał.

Art. 104.

Art. 105. § 1. Jeieli czynność wykona kilka

osób oddzielnie i niezależnie od siebie, każdej należy

się nagroda, chyba że byla przyrzeczona tylko jedna

nagroda.

§ 2. W tym drugim przypadku otrzyma nagrodę osoba, która pierwsza się zgłosi, a w razie jednoczesnego zgłoszenia się kilku osób ta, która pierwsza czynność wykonała.

§ 3. J·eżeli czynność wykonało kilka osób

wspólnie, w razie sporu, sąd odpowiednio podzi.eli

sporu niedopuszcz.a lny jest dowód ze świadków bez

zgody obu stron.

Art. 111. Jeżeli umowa była zawarta na piś­

mie, uzupełnienie, zmiana lub rozwiązanie jęiz-a

zgodą obu stron, oraz odstąpienie od umowy, winny być pismem stwierdzone.

Art. 112. § .1. Umowa, której zawarcia na piś­

mie wymaga pod rygorem nieważności ustawa albo

wola stron, jest zawarta, skoro ją strony włas'Thoręczl­

nie podpiszą.

§ 2. W przypadku umowy wzajemnej wystarcz,a wymiana pism, podpisanych przez stronę zobowiązaną.

Art. 113. Za niepiśmiennych lub niemogących

lecz umiejących czytać, może podpisać się

na osoba, której podpis winien być uwierzytelniony

przez notarjusz,a lub władzę gminną z zaznac~enj,em,

że osoba ta podpis,ała się na życzenie niepiśmiennego

lub niemogącego pisać, lecz umiejącego czytać.

in.-

pisać,

Art. 114. Osoby nieumiejąc,e lub niemogące czytać, mogą składać oświadczenia woli na piśmie jedynie w formie aktu notarjalnego.

.

nagrodę.

Art. 106. § 1. Publiczne przyrzeczenie nagwdy konkursowej za dzieło najlepsze jest nieważne,

jeżeli w ogłoszeniu nie oznaczono terminu,w ciągu

którego można się ubiegać o nagrodę.

§ 2. Ocena, czy i k~óre dzieło zasługuje na

nagrodę, nale. ży do przyrzekającego, jeżeli w ogło­

szeniu nie oznaczył innego sposobu oceny. Przyrzekający nagrodę tylko wtedy staje się właścicielem

nagrodzonego. dzieła lub też .nabywa prawo autorskie do niego, gdy to zastrzegł w ogłoszeniu.

R o z d z i a ł X.

,Tłumaczenie oświadczeń . woli.

Art. 107. Oświadczenie woli należy tak tłuma­

czyć, jak tego wymagają ze wzgIędu na okoliczności,

w których złażonie zostało, dobra wiara i zwyczaje

uczciwego obrotu.

Art. 108. W umowach należy raczej badać, jaki był wspólny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na dosłownem znaczeniu wyrazów.

R o z d zi a ł XI.

Forma oświadczeń woli w ogólności.

Art. 109. § 1. Ważn'ość oświadczenia woli zależ­

na i·est od zachowanj'a szczególnej formy tylko w

przypadkach, w których ustawa lub umowa wyraźnie

wymag.a zachowania pewnej formy pod rygorem nieważności.

§ 2. Jeżeli według woli stron zawarcie umowy

ma nastąpić w pewnej formie, domniemywa · si'ę, że

strony zastrzegły zachowanie umówionej formy pod

rygorem nieważności.

Art. 110.

Wymaganie uśtawy lub ~mowy,bez

aby zachowana była forto znaczenie, że w razie

zagrożenia nieważności,ą,

ma piśmienna, ma tylko

DZIAŁ

II.

Powstanie zobowiązań z innych źródeł.

R o z.d z i a ł I.

Prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia.

Art. 115. Kto bez zlecenia prowadzi cudze

sprawy, obowiązany jest do. działania z korzyścią

iJ zgodnie z rzeczywistą lub domniemaną wolą

osoby interesowanej, ą. w prowadzeniu tych spraw

obowiązany jest dokładać nale.żytej staranno. ści.

.

Art. 116. § 1. Prowadzący cudzą sprawę bez

zlecenia winien, w mial'lę mo.żności, zawiadomić o tern

osobę interesowaną i oczekiwać jej zleceń, chyba że

okoliczności wymagają działania bez zwłoki.

§ 2. W każdym razie obowiązany jest doprowadzić sprawę do końca, a przynajmniej prowadzić ją

dopóty, dopóki osoba interesowana nie będzie mogla

jej objąć.

§ 3. Z czynności swych prowadzący cudzą sprawę winien złożyć rachunek.

Art. 117. § 1. .Prowadzący cudzą sprawę bez

zlecenia ma prawo do zwrotu wszelkich wydatków

użytecznych, j.akie poczynił, wraz z odsetkami od

dnia ich wyłożenia, jeżeli działanie było z korzyścią

i odpowiadało rzeczywistej lub domniemanej woB

osoby interes.o wanej.

§ 2. Przy istnieniu tych samych warunkówoso·

ba interesowana, na żądanie prowadzącego sprawę,

obowiązana jest zwolnić go od zobowiązań, jakie na

siebie przyjął.

Art. 118. Kto prowadzi cudzą sprawę wbrew

wiadome,j mu woli osoby interesowanej, nietylko nie

ma prawa do zwrotu wydatków, lecz odpowiada za

wsz,elką stąd wynikłą szkodę, chyba że z·akaz osoby

interesowanej sprzeciwia się porządkowi publicznemu, ustawie lub dobrym ,o byczajom.

Nr. 82.

Art. 119. Jeżeli prowadzący cudzą sprawię dokonał zmian w imieniu oso,b y interesowanej bez wyraźnej potrzeby lub korzyści, albo wbrew wiadomej

mu woli tejże osoby, ob ow ią zany jest na jej żądanie

przywrócić rzeczy do stanu p oprz,edniego, a gdyby to

nie było mo ż liwe, dać odszkodowanie. Nakłady może zabrać żpowrolem, o ile to jest możliwe bez

uszkodzenia rzeczy.

. Art. 120. Potwie rdzenie osoby interesowanej

nadaje prow adzen iu jej sprawy wszelkie skutki zlecenia, nawel gdy prowadz ący sprawę mniemał, że

.prow adzi spraw ę własn ą.

Art. 121. § 1. Kto, celem odwr ócen ia niebezpiec z.eństwa, grożącego drugiemu, ra luje jego dobro,

ma prawo żą dać od ni ego z wro i u konieczn ych wydatków, chociażby d z iałanie nie odnio s ło skutku

i .. Qdpowiad a tylk o za rażące l1iedbalslwo .

.

§ 2. Przepisu tego nie stosuje s ię do osób, obowiązanych chronić cudze dobro.

Art. 122. Kto, w celu odwrócenia gro żącej drugiemu szkody lub wspóln ego ni e bezp i ec z eń.stwa , dobrowolnie lub nawet przymusowo poniósł szkodę majątkową, ten może ż ądać od osób, które z tego odniosły korzyść, powetowania w ,o dpowiednim stosun,ku doznanej straty.

R o z d z i a ł II.

Niesłuszne zbogacenie.

niesłusznie uzyskał korzyść z

majątku innej osoby, obowiązany jest do wydania te,j

osobie uzyskanej korzyści w naturze, a gdyby to nie

dało się uskutecznić, do wydania wa r tości.

Art. 123. Kto

l'-.

1457

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Art. 124. Obowiązek wydania. korzyśCi obejmuje nieŁylko korzyść, bezpośrednio uzyskaną,

lecz także i to, co w razie zbycia, utraty lub uszkodzenia uzyskano jako równowad.o·śćlub odszkodow.a nie.

Art. 125. Jeżeli ten, kto uzyskał korzyść z majątku innej osoby, rozporządził tą korzyśćią na rzecz

osoby trzeciej pod tytułem darmym, wówczas obowiąz.aną do wydania jest ta osoba trzecia.

Art. 126.

Zobowiązany

do wydania uzyskanej

zwrotu nakładów ko,r iieczn,ych i użytecznych. Jeżeli wiedz. iał. że korzyść mu

się ni.e należy, zwrotu nakładów użytecznych może

żądać tylko do wysokości zwiększenia się wartości

rzec.zy, albo może zabrać je zpowrotem, o ile to jest

możliwe bez uszkodzenia rzeczy.

korzyści ma prawo żądać

Obowiązek wydania korzyści lub jej

wygasa, jeżeli ten, kto ją uzyskał, wykaże,

że korzyść tę zużył lub utracił w taki sposób, iż nie

je.s.t już zbogacony, chyba że, pozbywając się korzyści,był w złej wierze, albo powinien był . liczyć się

z obowiązkiem zwrotu.

. Art. 127.

wartości

R O z d z i a ł III.

Nienależne świadczenie.

Art. 128. § 1. Kto, celem wykonania zobowią­

zania, spełnił świadczenie, ma prawo żądać zwrotu

tego, co świadczył, o ile w chwili spełnienia świad­

czenia nie był zobowiązany względem osoby, której

świadczył.

§ 2. Kto spełnił należne świ.adczenie, zanim

sŁało się wymagalnem, nie może żądać zwrotu.

Art. 129. Można żądać zwrotu spełnionego

świadc. zenia, gdy podstawa prawna świ,adczenia odpadła lub nie została urzeczywistniona wskutek tego, że zastrzeżonego celu świadczenia nie osiągnięto.

<

Nieważność z.obowiązania pociąg,a za

s ob ą obowiązek zwrotu otrzymanego świadczen.ia,

chyba że zobowiązanie po spełnieniu świadczenia

stało się ważnem.

Art. 130.

Art. 131.

Nie m oż na żąda ć zwro tu ś wi a dc z e -

nia

ł) je ż eli ustawa odmawia prawa ~ ąd ow' ego dowierzy,teln oś ci lub uznaj e ją za pr zedawnioną;

chodzenia

2)j'eżeli spełnione

obowiązkowi moralnemu,

świadczenie odpowiada

względom przyzwoitości

lub zwyczajom;

3) . jeżeli spełniający dobrowoln ie świ,adczenie

wiedział, .że do. świad.czenia nie był obowiązany, chyba że spełnienie świadcz.enia nastąpiło z zastrzeże­

niem zwrotu, w celu uniknięcia przymusu, itlbo w

wykonaniu czynności prawnej, zakazanej lub mają­

cej celniegodziwy.

Art. 132. § 1. Kto drugiemu świadomie płaci

za spełnienie czynu zabronionego lub przeciwnego

dobrym obyczajom, albo w celu skłonienia go do takiego czynu, ten nie ma prawa żądać zwrotu tego,

co . zapł,acił.

.

§ 2~' Równi,eż nie ma prawa żądać zwrotu ten,

kto wykonał z.obo.wiązanie z czynności prawnej o celu niegodziwym,jeżeli niegodziwość zachodzi po jego

stronie.

Art. 133. § 1. Kto otrzymał nienależne świad­

czenie, obowiązany jest do zwrotu według przepisów

o niesłusznem zbogaceniu.

§ 2. Jeżeli przyjmujący świadczenie wiedział,

że ono się nie należy, winien nadto naprawić szkodę.

R o z d z i a ł IV.

Czyny niedozwolone.

Oddział 1. Odpowiedzialność za własne czyny.

Art. 134. Kto z winy s'Yej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia .

Art. 135. Kto rozmyślnie lub przez niedbal·

stwowyrządził drugiemu szkodę, wykonywając swe

prawo, obowiązany jest do jej naprawienia, jeżeli

wykroczył poza. granice,

zakreślone przez dobrą

wiarę lub przez cel, ze względu na który prawo mu

służyło.

Art. 136. Za wyrządzoną szkodę odpowiada

nietylko ten, kto ją bezpośrednio wywołał, lecz i ten,

kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo

był jej pomocny, jak również i ten, kto świadomie

skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody.

DzienniK ustaw. Poz. 598.

Art. 137. § 1. Jeżeli szkodę wyrządziło kilka

osób wspólnie, odpowiedzialność ich jest solidarna,

chyba że udowodnione będzie, kto w jakim stopniu

przyczynił się do wywołania szkody.

§ 2. Kto z pomiędzy zobowiązanych solidarnie

do odszkodowania zapłacił całkowitą wartość szkody, ten ma prawo żądać od każdego z pozostałych

zwrotu części, którą oznaczy sąd z uwzględnieniem

okoliczności, a zwłaszcza winy każdego.

Nt. 82.

§ 2. Przepisu powyższego nie stosuje się

w przypadku, gdy wykonanie czynności zostało powierzone osobom, przedsiębiorstwom i zakładom,

trudniącym się zawodowo

wykonywaniem takich

czynności.

Kto powierza wykonanie czynności

sw~mu pod wła dnemu, odpowiada za szkodę, wyrzą­

dzoną z jego winy przy wykonywaniu powierzonej

mu czyn noś ci.

Art. 145.

I

Oddział 2.

Wyłączenie odpowiedzialności za własne czyny.

Art. 138. § 1. Za szkodę, wyrządzoną w stunie niedorozwoju psychicznego, choroby psychicznej

lub innego zakłócenia czynności psychicznej, sprawca w ogólności nie odpowiada.

§ 2. Jednakże kto uległ zakłóceniu czynności

psychicznej skutkiem użycia napojów odurzających

albo innych podobnych środków, ten obowiązany jest

do odszkodowania, chybaby udowodnił, że stan taki

został wywołany bez jego winy.

Kto działa w obronie koniecznej, odpierając bezpośredni bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro własne lub innej osoby, ten nie odpowiada za szkodę, jaką wyrządził przytem napastnikowi.

Art. 139.

Art. 140. Kto zniszczył lub uszkodził cudzą

rzecz, albo zabił lub zranił cudze zwierzę, w celu odwrócenia od siebie lub od innych niebezpieczeństwa,

g,rożącego bezpośrednio od tej rzeczy lub zwierzęcia,

ten nie odpowiada za szkodę, jeżeli niebezpieczeń­

stwa sam nie wywołał, a czyn wyrządzający szkodę

był konieczny.

Art. 141.

§ 1. Posiadacz gruntu ma prawo

zwierzę cudze,

które na gruncie szkodę wyrządza,

zająć celem zabezpieczenia naprawienia szkody.

§ 2. Na zajętem zwierzęciu uzyskuje ustawowe

prawo zastawu, celem zabezpieczenia należnego mu

odszkodowania oraz kosztów żywienia i utrzymania

Za jętego zwierzęcia .

Jeżeli za szkodę odpowiada, w myśl

artykułów poprzedzających, nietylko sprawca,

lecz

i mna osoba, ich odpowied zial ność jest solidarna.

Art. 146.

Art. 147. Osoby, odpowiadające za cudze czyny, mają zwrotne roszczenie do sprawcy, jeżeli udowodnią, że szkoda powstała z jego winy.

Oddział

4.

Odpowiedzialność

za szkody,

zwierzltta i rzeczy.

Art. 148.

wyrządzone

Właściciel zwierzęcia

przez

albo ten, kto

się zwierzęciem posługuje,

odpowiedzialny jest za

szkodę , jaką ono w yrzą dziło , niezależnie od tego,

czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się

lub uciekło, chybaby udowodnił, że nie można poczytać żadnej winy ani jemu, ani osobie,

za którą

ponosi odpowiedzialność.

Art. 149. Chociażby właśc iciel zwierzęcia albo ten, kto się zwierzęci e m posługuje, nie był odpowiedzialny, w myśl artykułu poprzedzającego, za

szkodę,

przez zwierzę wyrząd z oną, sąd może,

uwzględniając okoliczności, a zwłaszcza stan ma jąŁ­

kowy poszkodowanego i wła ściciela albo posługują­

cego się zwierzęciem, włożyć na właściciela albo na

tego, kto się zwierzęciem POsłuRiwał, obowiązek cał­

kowitego lub częściowego odszkodowania, jeżeli to

odpowiada względom słu szności.

wiązar.y

Art. 150. Za szkodę, wywołaną wyrzuceniem,

wylaniem lub spadnięciem czegoś z pomieszczenia,

odpowiada ten, kto je zajmuje, chybaby udowodnił,

że wypadek nastąpił wskutek siły wyższej, albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej,

za której czyny nie ponosi odpowiedzialności i której

działaniu nie mógł przeszkodzić.

Art. 143. Gdy poszkodowany nie może uzysnaprawienia szkody od osób, obowiązanych do

nadzoru, obowiązek całkowitego lub czę ś ciowego odszkodowania może być włożony na samego sprawcę,

jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza ze stanu majątk o ­

wego poszkodowanego i sprawcy wynika, że odpowiada to względom słuszności .

Art. 151. § 1. Za szkodę, wyrządzoną przez

zawalenie się budynku lub oberwanie się części budynku albo innego urządzenia, odpowiada posiadacz,

chybaby udowodnił, że wypadek nie nastąpił skutkiem braku utrzymania budynku w należytym stanie,

ani skutkiem wady w jego budowie.

§ 2. Osoba, której grnzi szkocJa l~a wYi'adek zawalenia się budynku ju bi ;lrJe~o urządzenia, 1110ż e żą ­

dać od posiadacza, ażeby podjął środki zaradcze, jakic,h wymaga odwrócenie grożącego niebezpieczeń­

stwa, a na przypadek ic h n iepo djęc ia może być upoważniona przez sąd do zastosowania środków zaradczych na koszt posiad.acza.

Oddział

3.

Odpowiedzialność

za cudze czyny.

Art. 142. Kto z mocy ustawy lub umowy obojest do nadzoru nad osobą, której z powodu

wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego win y

przypisać nie można, obowiązany jest do naprawienia szkody, jaką osoba ta wytządziła, chybaby udowodnił, że uczynił zadość obowiązkowi nadzoru, albo

że szkoda byłaby nas tąpiła także i przy starannem

wykonywaniu nadzotu.

kać

Art. 144. § 1. Kto powierza wykonanie czyndrugiemu, odpowiada za szkodę, wyrządzoną

przez sprawcę przy wykonywaniu powierzonej mil

czynności, chybaby udowodnił, że nie ponosi żadnej

winy w wyborze.

ności

Oddział 5.

Odpowiedzialność za szkody, wyrządzone

ku z użyciem

sił

w związ­

przyrody.

Art. 152. § 1. Właściciele przedsiębiorslw lub

wprawianych w ruch zapomocą sił przy-

zakładów,

i

\

~

Dziennik Ustaw

Nr. 82.

- -- -- - -- - - - - -- - - -- ---_._._.-_. __._--_.

poz. -598.

1459

rody (pary, gazu, elektryczno ści, wody i t. p .), alb o

wytwarzających ma terjały w ybuchowe lub posł ug u­

jących się niemi, odpowi a dają za szko dę na oso bie

lub mieniu, wyrząd z oną k omuk olw iek przez ruch

prz.edsiębiorstwa lub z a k ła du j od tej odpowi ed z:alności mogą uwoln i ć się tyl k o wów czas , gdy ud owodnią, że sz,k oda po wst ał a wy ł ą c znie z w iny p o szkodowanego lub osoby trzec iej, za h.tó re j czyny nie

p0I1:0szą odpowiedzialności , albo wskutek siły wy ż ­

szeJ.

§ 2. Jeżeli przedsiębiorstwo lub zakł a d prO 'Nadzi inna osoba na własny rachunek, za szkodę wyrządzoną odpowiada zamiast właściciela Ła oso b.a.

może, stosownie do okoliczności, nakażać naprawie·

nie szkody przez przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego.

Art. 153. § 1. Odpowied z ialność, w artykule

poprzedzającym przewidzianą, ponoszą ró wnież w ła­

ściciele mechanicznych środków komunikacji, poruszanych zapomocą sił przyrody.

§ 2. Jeżeli jednak środek komunikacji oddany

był do użytku innej osobie na jej własny rachunek

i niebezpieczeństwo, albo je ż eli właściciel pozbawiony zosŁał możności rozporządzania nim wskutek cu. dzego czynu bezprawnego, za szkodę wyrządzoną odpowiada zamiast wła ś ciciela ten, kto miał władzę

Art. 161. § 1. Kto odpowiedzialny jest za

uszkodzenie ciała lub za wywołanie rozshoju zdrowia, p onosi ws zelkie powstałe z tego powodu koszty,

a w r a zie potrzeby obowiązany jest do wyłożenia

zgóry sumy, niezbędnej na leczenie poszkodowanego.

§ 2. Gdyby poszkodowany utracił w całości lub

w czę ś ci zdol no ś ć do pracy zarobkowej, albo gdyby

zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki

powodzenia w przyszłoś ci, zobowiązany do odszkodowania p owinien mu wypłacać rentę w wysokości,

odpowiadającej wyrządzon ej szkodzie.

§ 3. Jeżeli w czas ie wydania wyroku szkoda nie

da się jeszcze ustalić dokładnie, poszkodowanemu

może być przyznana renta tymczasowa.

rozporządzania środkiem

komunikacji.

Art. 154. § 1. W razie zderzenia się mecha nicznych środków komunikacji os oby, które ponoszą

odpowiedzialność na podstawie artykułu poprzedzającego,

mogą

wzajemnie dochodzić naprawienia

szkód, poniesionych wskutek zderzenia, tylko na zasadach ogólnych.

§ 2. Również na zasadach ogólnych osoby te

odpowiadają za szkody,

wyrządzone tym,

których

przewożą z grzeczności.

Ograniczenie lub wyłączenie zgóry

w trzech artykułach

poprzedzających, jest nieważne.

Art. 155.

odpowiedzialności, określonej

Art. 160. Przy określaniu szkody majątkowej

b ierz e się p od uwag ę wartość rzeczy w,edług cen ,r ynkowych, a w razie złego zamiaru lub rażącego nied balstwa zobowiązanego do odszkodowania, także

s z c z eg ó lną warto ś ć rzeczy dla poszkodowanego.

Oddział 7. Odszkodowanie za uszkodzenie ciała lub rozstróJ

zdr()wia, za pozbawienie życia, pozbawienie wolności i obrazę

czci.

Art. 162. § 1. W razie śmierci poszkodowanego wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, zobowiązany do odszkodowania winien

zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł.

§ 2. Osobom, do których utrzymywania zmarły

był obow ią zan y z mo cy ustawy i które rzeczywiśc i e

utrzymywał, zobowiązany do odszkodowania winien

wynagrodzić utracone . korzyści

przez wypłacanie

jaką

renty, obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanych, do dochodów i prawdopodobnej długości życia

zmarłego, a także do prawdopodobnego czasu trwania pra wa do alimentacji.

§ 3. Nadto krewni, powinowaci, wychowańcy

i inne osoby bliskie, którym zmarły dobrowolnie i stale dostarcz a ł środków utrzymania, mo gą żądać przyznania takiej renty , jeżeli z okoliczności, a zwłaszcza

ze stosunku stanu majątkowego poszkodow a nych

i osoby zobowiąz a nej do odszkodowania wynika, że

odszkodowanie odpowiada względom słuszności .

ralną.

Art. 163. § L W przypadkach, przewidzianych w dwóch artykułach poprzedzających, sąd może orzec, zarówno w wyroku przyznającym rentę jak

i później, że renta ma być zabezpieczona na mo.jątku

dłużnika, i oznaczyć sposób zabezpieczenia .

§ c. W ra zie zmiany okoliczności można żąd a ć

uchylenia renty lub zmiany jej wysokości.

Art. 158. § 1. Wysokość odszkodowania bę­

dzie ustalona z uwzględnieniem wszelkich zachodzą­

cych okoliczności.

§ 2. Jeżeli poszkodowany przyczynił się do wyrządzenia szkody, odszkodowanie ulega odpowiedniemu zmniejszeniu.

Art. 164. § L Zamiast renty sąd może z waż­

nych powodów przyznać jednorazowe odszkodowanie.

§ 2. Jednorazowe odszkodowanie nie może

przewyższać dziesięcio l etniej kapitalizacji renty,chyba że strony zgodzą się na wyższą kapitalizację.

Art. 156. Przepisów oddziału niniejszego nie

stosuje się, jeżeli odpowiedzialność za wypadki,

związane z ruchem przedsiębiorstw i zakładów oraz

mechanicznych środków komunikac ji unormowana

jes t w przepisach szczególnych.

Oddział

6.

Odszkodowanie w ogólności.

Art. 157. § 1. Odszkodowanie obejmuje stratę,

po,s zkodowany poniósł, i korzyść, której mógł

się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

§ 2. Zobowiązany do odszkodowania odpowiada

tylko za normalne następstwa działania' lub zaniechania, które spowodowało szkodę .

§ 3. W przypadkach, przez ustawę przewidzianych, można żądać, niezależnie od naprawienia szkody majątkowej, zadośćuczynienia za krzywdę mo-

Art. 159. Odszkodowanie należy się w pie ..

Jednak na żądanie poszkodowanego sąd

niądzach.

Art. 165. § 1. W razie iiszkod żenia ciała lub

rozstroju zdrowia, pozbawienia życia, po-

wywołania

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Nr. 82.

-.:bawienia wolności lub obrazy czci, sąd może przyposzkodowanemu lub instytucji przezeń wskazanej stosowną sumę pieniężną, jako zadośćuczynie­

vie za cierpienia fizyczne i krzywdę moralną·

§ 2. Przepis powyższy stosuje się rówmez

w przypadkach, gdy kobietę albo małoletniego lub

psychicznie upośledzonego mężczyznę skłonioGo zapomocą podstępu, gwałtu, nadużycia, stosunku zale ż ­

ności lub wyzyskania krytycznego położenia do poddania się czynowi nierządnemu.

§ 3. Prawo do zadośćuczynienia przechodzi na

spadkobierców, jeżeli zostało umownie lub prawomocnym wyrokiem przyznane za życia poszkodowanego, a w przypadku, przewidzianym w piiragrafie

pierwszym,. także wtedy, gdy powództwo zostałó wytoczone za życia poszkodowanegą.

Art. 174. Dłużnikowi służą przeciwko nabywc.y

wierzytelności zarzuty, jakie miał przeciwko zbywcy

w chwili powzięcia wiadomości o przelewie.

"

Art. 166. W razie slmerci poszkodowanego

wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroja

zdrowia, sąd może przyznać na jbliższym członkom

rodziny zmarłego lub instytucji, przez nich wskazanej, stosowną sumę pieniężną, jako zadośćuczynienie

:ta doznaną przez nich krzywdę moralną.

Art. 175. Gdy między kilku osobami toczy . się

spór o to, która z nich jest wierzycielem, każda strona procesowa może żądać od sądu, aby do czasu

ukończenia procesu nakazał dłużnikowi

wstrzymać

się z zapłatą długu lub złożyć przedmiot świadczenia

do depozytu sądowego, jeżeli dług jest wymagalny.

'lnać

Art. 167. Praw do odszkodowania, w oddziale

niniejszym przewidzianych, ni,e można ustępować

osobom trzecim, z wyjątkiem należności umownie lub

prawomocnym wyrokiem przyznanych i to jedynie

już wymagalnych.

Art. 172. .Przelew wierzytelności WlDlen być

pismem stwierdzony. Przepisu tego nie stosuje się

do przelewu wierzytelności z dokumentu na okaziciela.

Art. 173. Dopóki dłużnik nie otrzymał zawiadomienia na piśmie o przelewie wierzytelności od

zbywcy albo od nabywcy, zapłata, dokonana popr:z;edniemu wierzyc ielowi, oraz czynności prawne, z nim

zdz i ałane, mają skut.ek przeciwko nabywcy, chyba że

dłużnik wiedział o dokonanym przelewie w chwili zapłaty długu lub w chwili zawarcia czynności z poprzednim wierzycielem.

,

Art. 176.

Przepisy o przelewie v.rierzytelności

sŁosuje się odpowiednio do ustąpienia osobom trzecim

wszelkiego rodzaju praw, o ile w tej mierze nie oboprzepisy szczególne.

wiązują

R o z d z i a ł II.

TYTUŁ III.

Wstąpienie osoby trzeciej w prawa zaspokojonego '

PRZEJśCIE PRAW I OBOWIĄZKóW, WYNIKAJĄ­

wierzyciela.

CYCH Z ZOBOWIĄZAŃ.

Art. 177. Osoba trzecia, spłacająca wierzyciela, może wstapić w jego prawa. albo z mocy umowy.

albo z mocy ustawy.

DZIAŁ

L

Zmiana wierzyciela.

Rozdział

I.

Przelew wierzytelności.

Art. 168. Wierzyciel może bez zezwolenia dłuż­

nika przelać swą wierzytelność na osobę trzecią, o ile

to nie sprzeciwia się właściwości zobowiązania, ani

przepisom ustawy.

Art. 169. Jeżeli, wbrew postanowieniu umownemu, wierzyciel przelewa:Swą wierzytelność bez

zezwolenia dłużnika, przelew wiąże dłużnika tyHo

w przypadku, gdy co do przelanej wierzytelności

istniał dokument piśmienny, nie zawierający wzmianki o takiem ograniczeniu praw wierzyciela, a nabywca polegał na dokumencie.

Art. 170. § 1. Nabywca wstępuje w prawa

wierzyc,iela: z chwilą zawarcia umowy o przelew wierzytelności.

§ 2. Wraz z wierzytelnością przechodzą nCl nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności prawo do zaległych odsetek, jeżeli nie umówiono

się inaczej.

Art. 171. Przelewu wierzytelności z dokumentu na okaziciela dokonywa się przez wydanie dokumentu.

Art. 178. Wstąpienie w prawa wierzyciela jest

umowne

1) gdy wierzyciel, otrzymując zapłatę od osoby

trzeciej, podstawia ją w swe prawa; podstawienie to

powinno być wyraźne i równoczesne z zapłatą;

2) gdy dłużnik spłaca wierzyciela sumą, poży­

czoną w celu zapłacenia długu i podstawienia wypożyc z ającego w prawa wierzyciela; ażeby podstawienie to było ważn e , potrzeba, aby 'oświadczenie o zaciągnięciu pożyczki, pokwitowanie j'ej odbioru i pokwitowanie spłaty wierzyciela sporządzone były

w jednym akcie przed notarjuszeą), oraz aby w akcie mieściło się oświadczenie, że spłata dopełniona

została pieniędzmi, dostarczonemi w tym celu przez

nowego wierzyciela.

Art. 179. Wstąpienie w prawa wierzyciela na·

z mocy ustawy

1) gdy wierzyciei spłaca innego wierzyciela;

mającego przed nim pierwszeństwo co do zaspokojenia;

2) gdy kto płaci cudzy dług, za który odpo~ia·

da o~obiście albo pewnemi przedmiotami majątkowe m!.

Art. 180. Zaspokojony wierzyciel obowiązany

je ,; t osobie, wstępującej w jego prawa z mocy umowy lub ustawy, wydać dokumenty, dotyczące wierzytelności, oraz przedmioty, służące do jej zabezpieczenia.

stępuje

Dziennik Uśtaw. Poz'. 598."

Nr. 82.

Art. 181. Wstąpienie umowne albo z mocy

ustawy nie może szkodzić pierwotnemu wierzycielowi, gdy tylko w części zas pokojony został; może on

w tym przypadku wylwnywać swe prawa co do pozostałej należności z pierwszelistwem przed tym, od

którego otrzymał tylko częściową zapł atę, chyba że

zrzekł się tego pierwszeństwa.

1461'

TYTUŁ IV.

WYGAśNIĘCIE ZOBOWIĄZAŃ.

DZIAŁ L

Wykonanie zobowiązań.

Rozdział

DZIAŁ

II.

Zmiana dłużnika.

Art. 182. Kto przez . umowę z dłużnikiem zobowiązał się zwolnić go od obowiązku świadczenia,

powinien w czasie właś ciwym zaspokoić wierzyciela

i odpowiada względem dłużnika za to, że wierzyciel

do spełnienia świa dczenia pociągać go nie b ę dzie.

Art. 183. ~ 1. Kto przez umowę z wierzycielem zobowiązuje - się doświadczenia zamiast dłużni­

ka, ten wstępuje na jego miejsce i przejmuje wszelkie jego obowiązki.

§ 2. Dotychczasowy dłużnik zostaje zwolniony

wówczas, gdy to wyraźnie wypływa z umowy.

§ 3. W razie wątpliwości nowego dłużnika

uważać należy za dłużnika solidarnego.

§ 4. Jeżeli nabywca nieruchomości przejmuje

ciążące na niej długi, rozumieć należy, w razie wąt­

pliwości, że ma wstąpić na miejsce dotychczasowego

dłużnika.

Art. 184. Jeżeli wierzyciel zgadza się na zmiana skutek umowy, zawartej między dotychczasowym dłużnikiem a nowym, wstępującym na

jego miejsce, dotychczasowy dłużnik zostaje zwolniony, chyba że nowy dłużnik był niewypłacalny

w chwili dokonania zmiany, a wierzycielotem nie

nę dłużnika

wiedział. ·

Art. 185. Przejmujący cudzy dług może przeciwstawić wierzycielowi wszelkie zarzuty, jakie wynikają

ze stosunku wierzyciela z dotychczasowym

dłużnikiem, z wyjątkiem zarzutu potrącenia z wierzytelnością dotychczasowego dłużnika.

,

Art. 186. WskutC'k zmiany dłużnika za zgodą

wierzyciela wygasają ustanowione celem zabezpieczenia wierzytelności poręczenia i prawa zastawu,

jeżeli poręczyciel lub osoby, do których należy przedmiot prawa zastawu, nie zgodzą się na dalsze ich

trwanie.

Art. 187. Jeżeli istnieje co do długu dokument

oświadczenie przejmującego dług i zezwolenie wierzyciela na zmianę dłużnika winny być

pismem stwierdzone.

piśmienny,

Art. 188. § 1. Kto nabywa majątek lub przedbez przejęcia lub zaspokojenia długów,

jakie na nich ciążą, ten odpowiada solidarnie ze

zbywcą za te długi nabytym majątkiem lub przedsię­

biorstwem, o ile o ich istnieniu w czasie nabycia wiedział lub wiedżieć był powinien.

§ 2. Jeżeli majątek lub przedsiębiorstwo nabywa oSIo ba bliska zbywcy, domniemywa się, że

O istnieniu długów wiedziała.

siębiorstwo

L

Przepisy ogólne o sposobie, miejscu i czasie

wykonania.

Art. 189. Strony winny wykonywać zobowią­

zania zgodnie z ich treścią, w sposób, odpowiadający

wymaganiom dobrej wiary i zwyczajom uczciwego

obrotu.

Art. 190. § 1. Dłużnik obowiązany jest spełnić

świadczenie w miejscu, wskazanem w umowie lub odpowiadającem naturze zobowiązania.

§ 2. Jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie

może być w ten sposób określone, świadczenie winno

być

spełnione w miejscu

zamieszkania dłużnika

w czasie spełnienia, albo w miejscu siedziby przedsiębiorstwa dłużnika, jeżeli zobowiązanie ma związek

z tem przedsiębiorstwem.

§ 3. Świadczenie, polegające na wydaniu rzeczy co do tożsamości oznaczonej, w razie wątpliwości

winno być spełnione w miejscu, w którem rzecz

w czasie powslania zobowiązania się znajdowała.

§ 4. Jeżeli w zobowiązaniach wzajemnych

mIeJsce spełnienia jednego ze świadczeń wynika

z umowy lub z natury zobowiązania, wówczas, w razie

wątpliwości, świadczenie wzajemne winno być speł­

nione w tern samem miejscu.

Art. 191. § 1. Sumę rpieniężną dłużnik obojest, w braku odmiennego postanowienia

umowy, przesłać wierzycielowi na swój koszt i niebezpieczeństwo do miejsca, gdzie wierzyciel ma swe

zamieszkanie albo siedzibę przedsiębiorstwa.

§ 2. Jeżeli wierzyciel zmienił miejsce zamieszkania albo s ied z ibę swego przedsiębiorstwa po powstaniu zobowiąz a ni a, ponosi spowodowaną przez tę

zmianę nadwyżkę kosztów przesłania .

wiązany

Art. 192. § 1. Dłużnik obowiązany jest spełnić

świadczenie w terminie, wskazanym w umowie lub

wynikającym z natury zobowiązania.

Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie

w ten sposób określony, dłużnik obowią ­

zany jest spełnić świadczenie niezwłocznie po powstaniu zobowiązania.

§ 2.

może być

Art. 193. Jeżeli z tre ś ci zob o wiązania wyni,k a. że dłużnik winien spełn i ć świadczenie, gdy bę­

dzie mógł lub gdy będzie miał po temu środki, sąd

wyznaczy odpowiedni termin do spełnienia świad­

czenia.

Art. 194. Terminy, ustanowione przez oświad­

czenie woli lub ustawę. oblic,z a s,ię według treści

oświadczenia woli lub ll'stawy.W razie wątpliwości

s tosuje się przepisy poniższe.

Art. 195. § 1. Przy obliczaniu terminów na

dni każdy dzień liczy się od północy do północy.

DZiennik Dstaw. Poz. 598.

§ 2. Jeżeli początkiem terminu, obliczonego na

dni, jest pewne zdarzenie, nie uwzględnia się przy

obliczaniu terminu doby, w ciągu której zdarzenie to

zaszło.

§ 3. W przypadku przedłużenia terminu termin przedłużony biegnie od dnia, następującego po

upływie poprzedniego terminu.

Art. 196.

Terminy, oznaczone

na

tygodnie,

miesiące lub lata, kończą się w dniu, odpowiadają­

cym nazwą lub datą początkowemu dniow i terminu,

a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było,

w ostatnim dniu tegoż miesiąca.

Art. 197.

Za środek miesiąca, niezależnie od

iloś'Ci w nim dni, uważa się piętnasty dzień miesiąca,

a termin półmiesięczny uważa się za równy piętna­

stu dniom.

Art. 198. Jeżeli termin jest określony na miesiące lub lata, a ciągłość terminu nie jest wymagana,

miesiąc liczy się za pełny ch dni trzydzieści, rok za

pełnych dni trzysta sześćdziesiąt pięć.

Nr. 82.

R o z d z i a ł III.

Przedmiot wykonania.

Art. 206. § 1. Wierzyciel może odmówić

przyjęcia świadczenia częściowego, jeżeli cały dług

jest wymagalny.

.

§ 2. Jednorazowe lub kilkakrotne przyjęcie .

przez wierzyciela części wymagalnego długu nie pozbawia go prawa żądania od dłużnika niezwłoczne­

go uiszczenia reszty długu, chyba że wierzyciel zgod ził się wyr aźnie na od,roczenie lub rozłożenie długu

na raty.

Art. 207. Jeżeli wierzyciel na zaspokojenie

swej wierzytelności przyjmuje świadczenie inne niż

to wynika z treści zobowiązania, zobowiązanie wygasa, a dłużnik w tym przypadku obowiąz.any jest do

rękojmi za przy j ęte przez w ie rzyc iela świadczenie.

Art. 208. Dł użn ik , obowiązany do dania wierz y ci elowi rze,c zy co do tożsamości oznaczonej, ma

obowią zek .zachowania jej z należytą starannością

aż do wyd ania.

niedz.ielę

Jeżeli koniec terminu przypa da na

lub d zi eń ustawowo uznany za świąteczny ,

albo na d z ień , w któ rym świadczenie nie może być

spełnione wobec ohowiązujących przep isów, term in

upływa w dniu następnym.

Art. 209. Jeżeli przedmiotem zobowiąza nia

jest rzecz, oznaczona tylko co do gatunku, bez ś ci­

ślej.sze gookreś lenia, dłużnik winien dać rzecz śre­

dniej j,akośc i i d obroci .

Domniemywa się, ż e termin jest zana korzyść dłużnika, chybaby wynikało

z umowy, przepisu ustawy lub okol i czności, że termin był zastrzeżony na korzyść wierzyciela lub

stron obu.

Art. 210. Je ż eli pr ze dmiotem zobowiązania

jest suma p i eni ęż na, dłużn i k może zapłacić sumę

dłużną każ d ym ga tunkiem pieni ę dzy, mających obieg

prawny w miejscu i chw ili zapłaty według wartościt,

jaką państwo tym pieni ądzo m nada je.

Art. 201. Jeżeli dłużnik sŁał się niewypłacal­

nym, albo czynem swoim zna'c znie zmniejszył udzielone zabezpieczenie wi,erzytelno ś ci, zobowiązanie

terminowe staje się natychmiast w ymagaln e m .

Art. 211. § 1. Jeżeli p.rzedmiotem zobowią­

zania jest suma, OZnaczona w pieniądzach zagranicznych , dłużnik może zapłacić dług pieniędzmi krajowem i, chyba że za płata w pieniądzach zagranicznych była wyr.aźnie zastrzeżona.

§ 2. Wysoko ś ć s umy, którą dłużnik płaci pieniędzmi krajowemi, winna być oblic.z ona według

kursu pieniędzy zagranicznych w chwili i miejscu

Art. 199.

Art. 200.

strzeżony

R o z d z i a ł II.

Osoby

uczestniczące w

wykonaniu.

Ąrt. 202. § 1. Wierzyciel ma prawo żądać od

dłużnika świad"czenia osobistego tylko w przypad-

kach, w których to wynika z umowy albo z natury

zobowiązania.

§ 2.

Zobowiązanie,

nie wymagające osobistego

świadczenia dłużnika, może wykonać osoba trzec ia

nawet bez jego wiedzy.

Art. 203. Świadczen i e do rąk wierz y ciela jest

nieważne, jeżeli był on ni ezdG lny do odb ioru, chybaby dłużnik dowiódł, że spełnio ne świadczenie

obrócone zostało na korzyść wierzyciela, .albo że

spełnienie potwierdził wierzyciel, po uzyskaniu

zdolności

do odbio.ru.

do rąk osoby, do odbioru nieumocowanej, zwaln ia dłużnika, o ile wierzyciel je potwierdził lub z niego skorzystał.

Art. 204.

Świadczenie

Art. 205. Spełnienie świadczenia w dobrej

wierze do rąk osoby trzeciej , jako prawnego następ­

cy wierzyciela, zwalnia dłużn ika , chociażby następ­

stwo po spełnieniu świadczenia zostało unieważnio­

ne lub og,r aniczone.

zapłaty.

§ 3. Jeżeli dłużnik dopuścił się zwłoki, wierzyciel mo ż e żądać zapłaty, według swego wyboru, albo

podług kursu p i eni ę dzy zagranicznych w dniu wymagal ności, alb o p o dług kurs u w dniu zapłaty.

§ 4. J eż eli zapłat. a na s tępuje pieniędzmi zagran icZll " mi, dł uż n ik mo że za p ł a cić s u m ę dłużną każ­

dym gatunkie m p ie nięd zy , mających ob ieg prawny

w kr aju, kió c'eg o pien i ędzmi płaci .

R o z d zi a ł IV.

Zarachowanie zapłaty.

Art. 212. § 1. Dłużn ik, mający wobec t ego

samego wierzyc iel a kilka długów tego sameg o rodzaju, może wskazać przy zapłacie, który dług chce

uiścić .

.

§ 2. Jednak z tego, co przypada na rachunek

danego długu, wierzyciel ma prawo z.aspokoić przedewszystkiem zaległe koszty, odsetki lub raty.

dług

Art. 213. Jeżeli dłużnik nie wskazał, który

chce uiścić, i przyjął pokwitowanie, w którem

Nr. e?

wierzyc iel zarach owa ł zapłatę na jed en l ub ni ·e które

z długów, dłużn ik nie może już żądać zarachowania

na inny dług.

Art. 21.4. '\II b ra~nt jakiegokolwiek oświ.adcze­

nia zarach o"vuje ~ię zaplatę nap :zód na poczet dłu­

gu wyma g.alnego ; jeżdi jest kilka długów wymagalnych, na poczet t e go, który jest na jmniej zabezpieczony; je że li jest Ulka dłu gó w jedrl.'lkowo zabe zpiecz o ny c h, na po czet na jb ctr dz iej [r:;iąż li,,'/e g 'J dla d tllŻ ­

nika; jeżeli je s t k ilk a d I Li~OW r ów n :e u ciążiiwy: h , na

poczet na jdawn i c :sze(~o; w jednakowych po d każdym

wzglę de m okol i czn ·)ścia: h na poc;:ct w szyslkic:l

długów st os un ko wo.

R o z d z i a ł V.

\"lykou.mie zoboy,rl"z a:J wzaje mnych.

Art. 215. § 1. Swiadcze n:a, nal eż ąc e si.~ obu

stronom z umów w Z:l jcn:c. yc h, w inn y b y ć s p ełnio ne

jednocze śn i e, o ile co in n cf~o n ie wynik a z umowy

lub z natury z. obowiąz ,dl.

§ 2. Każ c.a ze st rcn może wdrzym ać s!e ze

swe m świ. adczeniem, c!J 1:: ó\i druga strona nie speł ni

swe go świ ad c zenia .

Art. 216.

1463

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

§ 1. K to zob owiąz ał s ię do wcze-

śni ejszego ś\viadczer: ia , moż e wstrzy mać się ze swe m

świadcz enie m aż do spelnien ia lub zab ezpi e ·:zeni a

świadczenia wz aje mn ego , je ż e li speł nien i e wz.a jemnego świa d czenia je st wątpliwe w c bec złego stanu

maj· ątkowe go drugiej strony.

§ 2. Prawo to n ie s ł uży stron i e, k t ór a O złym

stanie ma jąt kov/y m drugiej str·:my w czasie zawarcia

umowy w.:e dz iała lub wiedzieć b y ła powinna.

Art. 217. Nie s pełnienie nie znacznej CZęSCI

świadcze nia n ie u p rawnia drugiej s trony do w strzymania się od s pełn ien i a ś wiadcze n i a w zajemnego,

chyba że takie wstrzyman ie się usprawiedl.iwiują

okoliczności.

R o z d z i a ł VI.

Prawo zatrzymania.

Art. 218. § 1. Zobowiązany do wydania cudzej rzeczy może ją zatrzymać, dopóki nie nastąpi

zwrot lub należyte zabezpieczenie wyłożo,nych na

rzecz wyd a tk ów koniecznych i użytecznych.

§ 2. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku, gdy ,obowi ąz ek wydania cudz e j rzeczy wyn ika

z czynu niedozwolon q~ o, albo gdy chodzi o zwrot

rzeczy użyczonej, wyn a jętej lub wydzierżawionej.

Jeżeli wskutek rozwiązania umowy

strony obowiąz.ane są do zwrotu wzajemnych świad­

czeń, każdej z nich służy prawo zatrzymania, do-

Art. 219.

póki druga strona nie zwróci lub nie zabezpieczy

zwrotu otrzymanego świadczenia wzajemnego .

R o z d z i a ł VII.

Pokwitowania i inne dowody wykonania zobowiązań.

Art. 220. § 1. Dłużnik, który spełnił świad­

czenie., ma prawo żądać od wierzyciela pokwitowama.

§ 2. Dłużnik może żądać pokwitowania w pewnej formie, jeżeli I:1a w tern interes.

§ 3. Koszty pokwitowa n ia pono s i dłużnik, jeżeli co inne go n ie w ynika. z tr eś: i z o bowiąz a nia.

§ 4. Odmowa wyd.ania p okwitowania upoważ­

nia dłużnika do złożenia przedmi otu świad ·::::zenia do

depozytu sądowegQ.

Art. 221. Kto zgłosi się do dłużnika z p ·o kwitowaniem wie rzyc iela., te go uważa s.ię za umoc owanego do odb io ru św:adcz.en:a, jeżeli n ie było zastrzeż one, że świ adczenie ma na s t ąpi ć do rąk własnych

w ierzyc ie la.

Art. 2:?2.

§ 1. Gdy istn iej e dokument, stwier-

dzający zob ;:nviąznnie,

dłużn i k ma prawo żądać

dok um entu j edno c zcśn i e ze spełnieniem

świadczen ia, a je że li spełn.ia s,:: adcz enie tylko czę­

ściowo, zaz nac zenia o te rn na dokumencie.

§ 2. D obrowolny zwrot dokumentu lub zazn.ac:?;enie p rzez wie rzyciel a na dokumenci e , że świad­

czenie zostało spclnio.ne czę ścio wo l ub zmniejszone,

uza sad nia domn:emanie, ż? dbg w c ało ści lub w czę­

ści zosta ł zapiaco ny, aibG że dłużnik został w c a ło­

sCl l ub w części z d ł ugu zwolniony.

§ 3. Gdy wierz ycie l nie chce zwróc i ć d ok umentu lub odm avv' ia zazna cze nia na d ok umencie

o czę śc iowej zap!.acie , dłużn ik może złożyć przedmiot ś wia dczenia do d epoz ytu s ądowego, a w razie

utraty do ku m e ntu ma p nw o żądać od wierzyciela,

niezależnie o d pokwito w aai a z odbio ru długu, wydan ia uwierzytelnionego na kO Ez t w ie rzyciela oświ.ad­

czen ia na p iś m ie , że d oku m e nt zosta l utra'c ony.

zwro tu

Art. 223.

Gdy istnieje dokum en t, stwierdza-

jący zobow ią zanie dan.ia p ie n i ęc.zy l ub rzeczy wartości ponad ty sią c zł o tych, spełnienie świadczenia

winno być p ismem stwierdzone, chyba że nastąpił

zwrot dokumentu.

Art. 224. Piśmienne potw.i erdzenie odbioru

kapitału uza sadnia dom nie m a n ie, że wszelkie należ­

ności dodat ko we, jakoto od setk i i t. p. zostały z.aspokojone. To samo dotyczy piśmiennego potwierdzenia odb.ioru świadczenia okresowego w stos unku

do świadczeń, wymagalnych wcześniej.

R o z d z i a ł VIII.

Dolmmenty na okaziciela i znaki legitymacyjne.

Art. 225.

Kto wy st a wi dokument, w którym

zobowiąże się speł.nić św :a dcz en.i e na żądanie okaziciela, obowiązany jest do świadcz e nia za zwr o tem

wydanego dokumentu, a w razie cz ęściowego świad­

czenia za zaznaczeniem o tern na okazanym dokumencie.

Ar,ł. 226. Jeżeli do wystawiania i puszczania

w obieg d okumentów na oka zici ela u stawa wymaga

zezwole.nia władzy, dokument, wystawiony bez zezwolenia wł,aściwej władzy, jest nieważny, a wystawca odpowiedzialny jest za szkodę, jaką komukolwiek wyrządzi przez wyst.awienie takiego dokumentu .

Art, 7.27. Posiadaczowi dokumentu na okazicida może wystawca przeciwstawić tylko takie za.-

rzuty, które odnoszą się do autentyczności lub wyniz treści okaz.anego ,dokumentu, albo słuzą mu

przeciw osobie okaziciela.

kają

Art. 228. § 1. Spełnienie świadczenia do .rąk

okaziciela zwalnia dłuznikaod zobowiązania.

§ 2. Dłuznik niema obowiązku dochodzenia,

,czy okaziciel jest prawnym posiadacz,e ni dokumentu.

§ 3. Gdyby jednak dłuznik miał powód do

przypuszczenia, ze okazany dokument dostał się do

rąk okaz.iciela sposobem be.z prawnym, ,a lbo gdyby

wł.aściwa władza wydała zak'a z spełnienia świadcze­

nia, dłuznik ma prawo zwolnić się od zobowiązania

przez złozenie przedmiotu świadczenia do depozytu

sądowego.

Art. 229. Gdy dokument na okaz.iciela został

prawomocnie umorzony,dłuznik obowiązany jest

wydać osobie, na której ządanie nastąpiło umorzenie, na jej koszt nowy dokument, ,albo, gdy wierzytelność jest wymagalna, spełnić świadczenie.

Art. 230. § 1. Przepisy o dokumentach na

okaziciela stosuje się odpowiednio do kontramarek

i tym podobnych znaków legitymacyjnych,stwierdzających obowiązek świadczenia naządanieoka­

ziciela.

§ 2. W razie utraty znaku ,dłuznik winien speł­

nić świadczenie na ządanie osoby, która wykaze,ze

była prawnym posiadaczem znaku i ze znak został

utracony.

Ro z d zi a ł IX.

Zwłoka

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

wierzyciela i złożenie do depozytu sądo­

wego.

Art. 231. Wierzyciel dopuszcza się ' zwłoki,

.gdy bez uzasadnionego powodu uchyla się od przyjęcia świad,czenia, rzeczywii,ście mu zaofiarowanego,

lub odmawia wykonania czynności, bez której świad­

czenie nie moze być spełnione, albo oznajmi, ze

świadczenia nie przyjmie.

Art. 232. Jezeli wierzyciel dopuścił się zwło­

ki w przyjęciu świadcz.enia, dłuznik ma pr,a wb zło­

zyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego,

a gdyby przedmiot do tego się nie nadawał, ządać

od sądu wyznaczenia dozorcy lub zarządcy, celem

jego zachowania.

Art. 233. O złozeniu przedmiotu świadczenia

do depozytu sądowego, lub o zarządzeniu sądu co do

jego z.achowania dłuznik obowiązany jest zawiadomić wierzyciela niezwłocznie na piśmie.

.

Art. 234. § 1. Po złozeniu przedmiotuswiadczenia do depozytu ,sądowego lub na zachowanie,

wierzyciel moze ządać wydania go, lecz. dopóki takiego ządania nie zgłosi, dłuznik moze edebrać

przedmiot zpowrotem.

,

§ 2. W razie odebrania przedmiotu przez ,dłuż­

nika, złozenie do depozytu sądowego lub na zachowanie uwaza się za niebyłe.

Art. 235. § 1. Rzeczy, ulegające szybkiemu

zepsuciu lub wymagaj,ące znacznych kosztów, zachowania, mogą być, na ządanie dłuznika i za zezwoleniem sądu, sprzedane drogą prz.etargu public.znego,

a cena osiągnięta z.e sprzedazy może być złożona do

depozytu sądowego.

§ 2. Jez.e li rzeczy mają cenę rynkową lub gie'ł­

dową, mogą być sprzedane z przetargu publicznego

tylko . wtedy, gdy nie mo·gły być sprzedane z wolnej

ręki po cenie biezącej.

Art. 236. Wazne ziozenie do depozytu sądo­

wego lub na zachowanie zwalnia dłuznika z zobowiązania oraz wkłada na wierzyciela obowiązek

zwrotu dłuznikowi wyłozonych kosztów.

Art. 237. § 1. Przepisy rozdziału niniejszego

stosuje się odpowiednio w przypadkach, gdy dłużni,k

nie wie, kto jest wierzycielem, lub j.akie je,s t miejsce

zamieszkania wierzyciela, ,g dy wierzyciel został

ograniczony w zdolności do działań prawnych lub jej

pozbawiony, a nie ma przedstawiciela, uprawnionego do przyjęcia świadczenia, gdy wie,rzytelność jest

sporna między kilku osobami lub gdy z.achodzą inM

ważne powody.

§ 2. Zawiadomienie wierzyciela jest w tych

przypadkach niepotrzebne.

Art. 238. Jezeli wierzyciel dopuścił się zwło­

ki w przyjęciu świadczenia, dłuznik moze ządać naprawienia wynikłe} stąd szkody.

R o z d z i ,a ł X.

Skutki niewykonania zobowiązań w ogólności.

Oddział

1.

Odszkodowanie.

Art. 239. Dłuznik od!powiedzialny jest wobec

wierzyciela za wszelką szkodę, wynikłą z niewykonania lub nienalezyŁego wykonania zobowiąz.ania,

chybaby udowodni.ł, ze niewykonanie lub nienależy­

te wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie odpowiada.

Art. 240. § 1. Dłuznik odpow,i edzialny jest

nie tylko za działanie lub zaniechanie rozmyślne, lecz

i za iIliedołoienie staranności, wymaganej, w uczciwym obroc.ie lub w danym ,s tosunku prawnym.

§ 2. Postanowienie umowy, że dłużnik nie . bę­

dZ.ie odpowiadał za szkodę, jaką moze wyrządzić

wierzycielowi rozmyślnie, jest niewazne.

Art. 241. Dłużnik nie moze się zasłaniać tern,

wykonanie zobowiązania zlecił komu tinnemu,

chociazby był do tego uprawniony, albo że zobowią­

zanie, zaciągnięte w jego ,imieniu, winien wykonać

jego przedstawiciel ustawowy. Za dz,iałanie i zaniechanie tych osób odpowiada tak, jak za swe własne

działanie i zaniechanie.

'

że

Art. 242. Odszkodowanie określa się według

umowy lub szczególnych przepisów

ustawy; w braku tychże stosuje się odpowiednio

przepisy o naprawieniu szkody, wyrządzonej czynem niedozwolonym.

postanowień

Oddział 2,

Zwłoka dł~żnika.

Art. 243. § 1. Dłuznik ,dopuszcza s'ię zwłoki,

jezeli nie spełnia świadczenia w terminie, oznaczonym w umowie lub w ustawie, a w przypadku gdy

termin nie jestoznac.z ony, jeżeLi nie spełnia świad-

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Pm. 598-.

czenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela.

§ 2. Opóźnienie w spełnieniu świadczenia, bę­

dące następstwem okoLiczności, za które dłużnik nie

pdpowiada, nie jest uważane .z a zwłokę.

Art. 244. W razie zwłoki dłużnika wierzyciel

może domagać się, niezależnie od świadczenia, naprawienia <szkody, spowodowanej przez zwłokę.

1465

dni termin do wykonania z zastrzeżeniem, że po

bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu od

umowY odstępuje.

§ 2. Jeżeli świadczenia obu stron są podzielne,

wówczas w razie zwłoki jednej ze stron w wykonaniu zobowiązania co do części świadczenia, prawo

do odstąpienia, służące drugiej stronie" ogranicza się,

według jej wyboru, do tej części albo do całej reszty

Art. 245. Dłużnik, będący w zwłoce, odpowiada za utratę lub uszkodzenie przedmiotu świad­

czenia, chybaby udowodnił, iż jedno lub drugi,e byłoby nastąpiło, chociażby spełnił świadczenie w czasie właśdwym.

niespełnionego świadczenia.

Art. 246. Jeżeli świadczenie polega na wydaniu rzeczy, oznaczonej tylko co' do gatunku, wierzyciel ' może w razie zwłoki dłużnika nabyć rzecz tego

sameg'0 gatunku na koszt dłużnika, albo żądać zapłaty warŁości rzeczy, zachowując w obu przypad;k ach prawo do odszkodowania.

Art. 251. § 1. Jeżeli strony zastrzegły sobie

prawo odstąpienia od umowy na przypadek niewykonania zobowiązania wz.ajemnego w terminie ściśle

określonym, strona uprawniona, w razie zwłoki drugiejstrony, może bez wyznaczenia dodatkowego terminu'oświadczyć, że od umowy odstępuje.

§ 2. 'Przepis ten stosuje się również w przypadku, gdy wykonanie zobowiązania przez jedną ze

stron po terminie nie ma dla drugiej strony znaczenia b4dź z uwagi na naturę zobowiąz.ania, bądź

z uwagi naniemoż,ność osiągnięcia celu, w którym

umowę zawarto.

Art. 247. § 1. W r,azie zwło}{)i dłużnika w wy-

zobowiąz.ania czynienia, wierzyciel może

żądać up'0ważnienia sądowego do wykonania czynności na koszt dłużnika, zachowując p.rawo do od-

konaniu

szkodowania.

§ 2. JeżeLi zobowiąz,anie polega na nieczynieniu, zaprzestaniu lub znoszeniu, Wlierzyciel może żą­

dać upoważnienia sądowego do usunięcia na koszt

dłużnika wszystkiego, co dłużnik wbrew zobowiąza­

niu uczynil, zachowując prawo do odszkodowania.

§ 3. W przypadkach nagłych wlierzyciel może,

bez upoważnienia sądowego, wykonać czynność na

koszldłużnika lub usunąć na jego koszt to, co

wbrew zobowiązaniu uczynione zostało.

_

Art. 248. § 1. Jeżeli dłużnik opozma się

z wykonaniemzobow,iąz.ania pieniężnego, winien z.apłacić wierzycielowi tytułem odszkodowania za

opóźnienie odsetki umowne, a w braku umowy

w tym względzie odsetki ustawowe" Licząc od dnia

wymagalności długu.

§ 2. Odsetki te należą się wierzycielowi bez

potrzeby wykazania przezeń jakiejkolwiek szkody

i bez względu na to, czy dłużnik dopuścił się winy.

§ 3. Wierzyciel może żądać nadto dodat.kowego ·b dszkodowania na zasadach ogóLnych.

zaległych odsetek wolno

odsetki za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że z woli stron zaległe ' odsetki ZoOstały ,skapitaliz.owane już po powstaniu zaległości.

§ 2. Przep.is powyżs:?y nie uchybia odmiennym

przepi,som i zwyczajom handlowym.

§ 3. Od zaległych świadczeń okresowych wol1110 liczyć odsetki za opóźnienie, jak przy zobowią­

.z aniach pieniężnych.

§ 3. Jeżeli wartość przedmiotu umowy przenosi tysiąc złotych, wyznaczenie terminu do wyk,onaniazobowiązania z zagrożeniem o odstąpieniu

winno nastąpić na piśmie.

Art. 252. Gdy zobowiąz.anie wzajemne stanie

się niemożliwem do wykonania skutkiem okoliczności, za które strona zobowiąz.ana odpowiada, strona

uprawniona może, według swego wyboru, albo żądać

ods.zkodowania za niewykonanie zobowiązania, albo

oświadczyć, że od umowy odstępuje. W razie czę­

śc,iowej niemożLiwości druga strona może od umowy

odstąpić, jeżeli z natury zobowiązania lub z celu, zamierzonego przez strony, wynika, że wykonanie czę­

ściowe nie ma dla strony uprawnionej znaczenia.

Art. 253. Strona, odstępująca od umowy,

winna zw,rócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej z mocy umowy, oraz ma prawo żądać nietylko zwrotu tego, co' dała, lecz i naprawienia szkody, spowodowanej, niewykonaniem zobowiąz.ania

wzajemnego.

DZIAŁ II.

Potrącenie.

Art. 249. § 1. Od

liczyć

Oddział

3. Skutki niewykonania

zobowiązań

wzajemnych.

Art. 250. § 1. Jeżeli jedna ze stron dopuści

się zwłoki w wykonaniu zobowiązania wzajemnego,

druga· strona może, według swego wyboru, albo dochoclzić wykonania zobowiązania i odszkodowania

za zwłokę, albo, wyznaczyć drugiej stronie odpowie-

Art. 254. § 1. Dłużnik ma prawo potrąc.ić ze

swego· długu to, co wierzyc,iel chociażby z innego

stosunku prawnego jest mu dłużny, jeżeli przedmiotem obu długów są sumy pieniężne albo rzeczy zamienne tego s.amego gatunku i jakości, a obie wierzytelnośdsą wymagalne i zaska.rżalne.

'§ 2. Gdy dłużnik oświadczy wierzycielowi, że

korzysta z prawa potrącenia, obie wierzytelności

uważane będą za wzajemnie umorzone w całości lub

w części z chwilą, kiedy stały się możliwe do potrącenia.

Art. 255. Dłużnik może wykonać prawo potrące~ia, chociażby miejsca płatnośd obu długów byłyróżne, jednak winien w tym przypadku powetow,ać stratę, jakąby wierzyciel poniósł z tego powodu.

· Dziennik Ustaw. Poz. 5'18.

Art. 256. § 1. Odroczenie ' wykonania zoboudzielone przez sąd lub bezpł.atnie przez

wierzyciela, nie przeszkadza potrąceniu.

§ 2. Wierzytelność przedawniona może być

potrącona, jeżeli w czasie, gdy potrącenie stało się

możliwe, nie była jeszcze przedawniona.

wiązania,

Art. 257. Jeżeli między dwiema osobami ist"

nieje kilka długów, nadających się do potrącenia,

przy potrąceniu ich slosuj.e się przepisy o zarachowaniu zapłaty.

Art. 258.

Art. 266. Gdy w i erzyt21ność pierwo tna zos taje umorzona przez odnow ie nie, zabezp ieczenia prawem zastawu albo po rę czeniem mogą być utrzymane w mocy, je że li zastawca i poręczyciel na to s.ię ·

zgodzą·

DZIAŁ

umorzenie jej przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik sŁał się wierzycidem już po

zajęciu.

Wbrew woli wierzyciela nie

mogą

być umorzone przez potrącenie ze strony dłużnika

1) wierzytelności, dolycząc.e zwrotu r.z eczy,

oddanych na przechowanie, użyczonych lub samowolnie zabranych;

2) wierzytelności z tytułu alimentów oraz wierzytelności nie ulegające zajęciu;

3) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za

pr, acę, j, eżeli wynagrodzenie

nie przenosi tysiąca

dwustu złotych miesięcznie.

Art. 260. !Poręczyciel może potrącić to, co

wierzyciel winien jest dłużnikowi głównemu, le,:z

dłużnik główny nie może potrącić tego, co wierzyciel winien jest poręczycielowi.

Art. 261. Dłużnik może potrącić wobec jednego z wierzycieli solidarnych to, co mu jest winien

inny wi,e rzyciel solidarny.

Kto z mocy umowy obowiązany jest

do świadczenia na rzecz osoby trzedej., ten nie może potrąc, ić wierzytelności, służącej mu przeciw temu, z kim zawarł umowę.

§ 1. Gd y spełnien i e św i ad ':ze nia

się niemożliwe skutkiem okoliczności, za

które dłużnik nie odpowiada, zob o wiązan i e wygasa.

§ 2. Dłużnik, zwo Lniony skutkie m nie możl i wo­

słało

Art. 257.

ści

od obowiązku św i adczen i a w całości lub części,

traci p,rawo do świadczenia wza jemnego w całości

lub części, a gdy je już otrzymał, obowiązany j-est do

zwrotu.

§ 3. Gdy w zobowiąz.aniu wzajemnem świad­

czenie j.e dnzj strony stanie się niemożliwe do wykonania tylko w części, dru ga strolna może odstąpić

od umowy, jeżeli z nat ury zobowiązania albo z celu,

zamierzonego przez strony, wyn ika, że częściowe

wykonanie zobowiązania nie ma dla strony uprawnionej zrnaczenia.

Art. 268. Jeżeli rzecz, będąca przedmiotem

świadczenia, została utracona, a dłużnikowi ,służą

z tego tytułu roszczen ia odszkodow,awcze przeciwko

osobom trzecim, obowiązany on jest ustąpić wierzycielowi te roszczenia lub uzyskane odszkodowanie.

DZIAŁ V.

Art. 262.

DZIAŁ III.

Odnowienie.

Art. 263. Jeżeli dłużnik, w celu timorzenia zobowiązania, -za zgodą wierzyciela zobowiąże się

świadczyć co innego, niż był obowiąz.any, albo choć­

by to samo, lecz z innej pod.stawy prawnej" zobowią­

zanie wygasa przez odnowienie.

Art. 264. § 1. Odnowienia :me domniemywa się.

§ 2. Zmiany w zobowiązaniu, dotyczące jedynie czasu, miejsca lub sposobu spełnienia św i adcze­

nia, oraz zmiany w zabezpiecz,cniu, oprocentowaniu

lub innych dodatkowych świadczeniach, jak również

wystawienie nowego dokumentu, nie stanowią s,ame

przez się odnowienia.

Art. 265. § 1. Wydani.e wierzycielowi wekslu

lub czeku, opatrzonego wekslowo lub czekowo obowiązującym podpisem dłużnika albo innych osób, nie

stanowi odnowienia, jeżeli tego wyraźnie nie umówiono.

§ 2. Kto otrzymuje od dłużnika weksel lub

czek, nie zwalniając go z pierwotnego zobowiązania,

IV.

Niemożliwość świndczenia.

Zajęc. ie wierzytelności przez osob~

trzecią wyłącza

Art. 259.

ten odpowiedz,ialny jest względem dłużnika za szkouchybieniem przepisom wekslowym

lub czekowym.

dę, wyrządzoną

Wygaśnięcie

lub zmiar.a zobowiązań ze względu na

nadzwyczajne wypadki.

Art. 269. Gdyby z powodu nadzwycz.ajnych

wypadków, jako to: wojny, zarazy, zupełnego nieurodzaju i innych klę sk żywiołowych, świadczenie

było połączone z nadmiernemi trudn o ściami lub groziło jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie

mogły przewidz.ieć przy zawarci u umowy, sąd może}

jeżeli uzna to za konieczne według zasad dobrej wiary, po rozważeniu interesów obu stron, ozna'czyć

sposób wykonania, wysokość świadczenia lub nawet

rozwiązać umowę.

DZIAŁ VI.

Dobrowolne zwolnienie z długu i rozwiązanie umowy.

Art" 270. Z obowiązanie wyga sa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwoln ~enie

to przyjmuje.

Art. 271.

Umowne zobowiązania wzaj 'z mne

strony zgodnie postanowią, że

wygasają, gdy obie

umowę rozwiązują.

Art. 272. Zobowiazanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygas~ po wypowiedzeniu przez

dłu żn ika lub w ie rzyc ie la z zachowaniem term inów

umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w braku tychż.e, niezwłocznie po wypowiedzeniu.

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598

DZIAŁ VII.

Przedawnienie.

Rozdział

I.

Przepisy ogólne.

Art. 273. § 1. Dłużnik może uchylić się od

świadczenia, gdy powoła się na upływ czasu, pocią­

gający za sobą według ustawy przedawnienie wierzytelnośc. i.

§ 2. Sąd nie może z urzędu uwzględnić przedawnienia.

Art. 274. Zrzeczenie się prawa korzystania

z przedawnienia, dokonane przed upływem terminu

przedawnienia, jako też zgoda stron na skrócenie lub

przedłużenie termińu przedawnienia, są nieważne.

Art. 275. Przedawnienie wierzytelności nie

pozbawia wierzyciela prawa uzyskania zaspokojenia

z rzeczy ruchomej, otrzymanej w zastaw.

R o z d z i a ł II.

Bieg przedawnienia.

Art. 276. Bieg przedawnienia rozpoczyna się

od dnia, w którym wierzytelność stała s.ię wyma galna, a w przypadku, gdy wymagalność zależy od woli

wierzyciela, od dnia, w którym wierzyciel mógł tę

wolę wyrazić.

Art. 277.

Bieg przedawnienia nie rozpoczyna

się, a rozpoczęty zaw.iesza si ę

l) względem wierzytelności dzieci przeciwko

rodzicom, przez czas trwania władzy rodzicielskiej j

2) względem wierzytelności osób, pozbawionych zdolności do działań prawnych lub w niej ograniczonych, przeciwko osobom i władzom, sprawują­

cym opiekę lub kuratelę, przez czas trwania opieki

lub kurateli;

3) względem wierzyt.elności jednego z małżon­

ków przeciwko drugiemu, przez czas trwania mał­

żeństwaj

4) względem ' wszelkich w,ierzytelności, gdy

z powodu zawieszenia wymiaru sprawiedliwości albo

siły wyższej n.ie można ich dochodzić przed sądami

polskiemi.

., ; ., ,., .~

Art. 278. § 1. Przedawnienie biegnie przeciwko osobom pozbawionym zdolności do działań

prawnych lub w niej ograniczonym, chociażby osoby

te nie miały przedstawiciela ustawowego.

§ 2, Jednakże termin przedawnienia nie może

się skończyć wcześniej, niż po upływie dwóch lat od

chwili, gdy ustanowiono przedstawiciela, albo gdy

ustała przyczyna jego ustanowienia.

§ 3. Gdy termin przedawnienia jest krótszy niż

dwa lata, bieg przedawnienia rozpoczyna się od

chwili ustanowienia przedstawiciela lub ustania

przyczyny i,ego ustanowienia.

.

Art. 279. Bieg przedawnienia przerywa się

1) przez uznanie wierzytelności ze strony dłuż­

nika;

2) przez wniesienie pozwu, przypozwanie, podniesienie zarzutu potrącenia w procesie, wniosek

1467

o nadanie klauzuli wykonalności lub o wszczęcie

egzekucji, zgłoszenie wierzytelnośCi w postępowaniu

układowem lub upadłościowem, zgłoszenie u inspektora pracy wierzytelności z tytułu umowy o pracę

oraz wogóle przez każdą czyruność w postępowaniu

sądowem, rozjemcze m lub w postępowaniu przed

sądem polubownym, przedsięwziętą przez wierzyciela celem ustalenia, z.a bezpieczenia lub dochodzenia

wierzytelności .

Art. 280. § 1. Po każdem przerwaniu bieg

przedawnienia rozpoczyna się na nowo .

§ 2. Jeżeli przerwanie nastąpiło przez wniesienie pozwu, przypozwanie lub podniesienie zarzutu potrącenia w procesie, bieg przedawnienia rozpoczyna się na nowo dopiero od c-bw,ili p.rawomocnego

rozstrzygnięcia lub innego zak'Jńczenia sporu. Jeżeli

postępowanie uległo zawieszeniu na zgodny wniosek

obu stron, albo wskutek niestawiennictwa obu stron

lub jednej z nich, bieg przedawnienia rozpoczyna się

na nowo z ostatnią czynnością prócesową stron lub

sądu.

§ 3. Jeżeli przerwanie nastąpiło przez zgłosze­

nie wierzytelności w post·w owaniu układowem lUD

upadłościowem, bieg pr.zedawni.e nia rozpoczyna się

na nowo z chw,ilą zakończenia tego p.ostępowania.

R o z. d z i a ł III.

Terminy przedawnienia.

Art. 281. Każda wierzytelność ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu, jeżeli ustawa inaczej nie st.anowi.

Art. 282.

dawnieniu

Z upływem lat pięciu ulegają prze-

1) wierzytelności z tytułu czynszu najmu

i czynszu dzierżawnego;

2) wierzyt.elności z zaległych świadczeń okresowych, powstałe z mocy ustawy lub umów, jeżeli

ustawa nie przewiduje innego terminUj

3) odsetki umowne i ustawowej

4) wierzyteln ośc i osób, należących do wolnych

zawodów, oraz osób, załatwiających cudze sprawy

z urzędu lub dobrowolinie, z tytułu wyna.g rodzenia za

świadczenia i zwrotu poniesionych wydatków, tudzież wierzytelności z tytułu zaliczek, danych tymże

osobom.

Art. 283. § 1. Z upływem lat trzech ulegają

przedawnieniu w.ierzytelności z tytułu naprawienia

szkody, wyrządzonej czynem niedozwolonym.

§ 2. T ermiln ten liczy się od dnia, w którym

poszkodowany dowiedział s ię o szkodzie i o osobie,

obowiązanej do odszkodowani a.

§ 3, W każdym razie wierzytelność przedawnia

się z upływem lat dwudziestu od dnia spełnienia czynu, wyrządzającego szkodę.

§ 4. Jeżeli szkoda wynikła z.e zbrodni lub występku, wierzytelność ulega przedawnieniu dwudziestoletniemu, li~ząc od dnia popełnienia przestęp­

stwa.

Art. 284. Z upływem lat trzech ulegają przedawnieniu wierzytelności pracowników z tytułu wynagrodzenia za pracę i zwrotu poniesionych w ydat-

·Dziennik UstiJ:w. Poz. 598.

ków, tudzież wierzytelności pracodawców z tytułu

· udzielonych zaliczek.

Art. 285. Z upływem lat dwóch ulegają przedawnieniu

. 1) wierzytelności przemysłowców, rzemieślników i kupców z tytułu dokonania robót .i dostarczenia towarów, tudzież wierzytelności rolników z tytułu dostarczenia płodów rolniczych lub leśnych;

2) wierzyt,elności z tytułu utrtymania, pielę­

gnowania, wychowania lub nauki, przypadające osobom, trudniącym s.ię tern zawodowo, · albo utrzymu· jącym zakłady, na ten cel przeznaczone;

3)

wierzytelności

przedsiębiorstw

prowadzą­

cych hotele, pokoje umeblow,ane, domy zajezdne

i wszelkiego rodzaju jadłodajnie, z t ytułu należności

·za dostarczone gościom mieszkanie, utrzymanie

i usługi, oraz z tytułu wydatków dla hich ponie·sionych.

Art. 286. Przedawni'e nie, przewidziane w artykulach 282, 284 i 285, następuje, chociażby świad­

czenia okres,owe, praca, roboty i dostarczanie trwały w dalszym ciągu.

.

Art. 287. § 1. Gdy nastąpiła kapita1izacja zaległych świadczeń okresowych lub odsetek, gdy nastąpiło zamknięci.e rachunku, uznanie długu na piśmie lub stwierdze'nie długu prawomocnym wyrokiem, wierzytelności w ten sposób ustalone ulegają

ogólnemu przedawnieniu dwudziestoletniemu, licząc

od dnia ,ich ustalenia.

§ 2. Jeżeli wierzytelność, ustalona w powyż­

szy sposób, obejmuje świadczenia okresowe lub ods,e tki płatne w przyszłości, świadczenia te lub odsetki ulegają przedawnieniu pięcioletniemu.

TYTUŁ

V.

ZASKARżANIE CZYNNOśCI DtużNIKA, ZDZIAŁANYCH ZE SZKODĄ WIERZYCIELI.

Art. 288.

§ 1. Wierzyciele mogą żądać, aby

l'lr. ~".

to, czy obdarowany wiedział lub powinien był wietern, że dłużnik miał świadomość pokrzywdz,e nia wierzycieli ..

§ 2. Jeżeli czynność taka została dokonana

przez dłużnika nie dawniej, niż na rok przed powstaniem wierzytelności., wierzyciel może ją zaskarżyć

na wet bez względu na to, czy dłużnik miał świado­

mość pokrzywdzenia wierzycieli.

dziećo

Art. 290. Wierzyciel może dochodzić pr.aw,

przyznanych mu w tytule niniejszym, przeciwko następcy szczególnemu osoby, która z dłużnikiem czynność zawarła, jeż.e li następca uzyskał korzyść pod

tytułem darmym, albo jeżeli wi,edział o- okolicznościach, które uzasadniały prawa wierzycieli przeciwko jego poprz.ednikowi.

Art. 291. Kto osiągnął korzyść z czynnoscl

dłużnika, dokonanej ze szkodą wierzycieli, ten może

zwolnić się o.d ich roszczeń bądź przez zaspokojenie

ich wierzytelności, bądź przez wskazanie mienia

dłużnika, dostatecznego do ich zaspokoj,e nia.

Art. 292. W razie uznania czynności dłużnika

za hezskuteczną w stosunku do wierzyciela, korzystającego z prawa zaskarżenia, wierzyciel ten z wyłączeniem innych wierzycieli może poszukiwać swego z.aspokojenia na tern, co skutkiem zaskarżonej

czynności wyszlo z majątku dłużnika lub do niego

nie weszło.

Art. 293. § 1. Wierzycielz nie mogą dochodzić sądownie praw, przyznanych im w tytule niniejszym, po upływie lat pięciu od daty dokonania czynności przez dłużnika.

§ 2. Jednakże przed upływem powyższego- terminu wierzyciel może zawiadomić osobę, przeciwko

której chce dochodzić swych ros.zczeń, () zamiarze

zaskarżenia czynności dłużnika, dokonanej z j.ego

szkodą, a wówczas powyŻs,zy termin liczyć się bę­

dzie od daty zawiadomienia. Zawiadomienie winno

nastąpić przez notarjusza lub komornika.

czynności pr,awne, dokonane przez dłużnika z ich

szkodą, były uznane w stosunku do nich za bezsku-

teczne.

§ 2. Z żądaniem tern wierzyciele mogą wystą­

pić w d:.-odze powództwa albo zarzutu przeciwko

osobie trzeciej, która skutkiem czynności prawnej

dłużnika nabyła prawo, albo zwolniona została od

obowiązku, jeżeli dłużnik przed s ięwziął czynność ze

świadomością pokrzywdz'e nia wierzycieli, a osoba

trzecia o- tern wiedziała lub wiedzieć była powinll;a

,j jeżeli pozostały majątek dłużnika nie wystarcza na

zupełne pokrycie wierzytelności.

§ 3. Jeżeli z czynności prawnej dłużnika osią­

ga korzyść osoba, będąca w bliskim z nim stosunku,

domniemywa się, że wiedziała o świadome m działa­

niu ze szkodą wierzycieli.

.

§ 4. Czynność pr.awna dłużnika może być uznana za bezskuteczną w stosunku do wi,e rzyciela, chociażby wierzytelność powstała po dokonaniu czynności .

Art. 289. § 1. Jeżeli osoba trzecia osiągnęła

korzyść pod tytułem darmym, wierzyciel może za~karżyć czynność prawną dłużnika bez względu na

TYTUŁ VI.

SPRZEDAż

I ZAMIANA.

DZIAŁ

L

Sprzedaż.

Rozdział

I.

Przepisy ogólne.

Art. 294. Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy lub inne prawo majątkowe na kupującego, który zobowią­

zuje się zapłacić określoną cenę.

Art. 295.

Przedmiotem sprzedaży mogą być

w przyszłości.

także prawa, mające powstać

Art. 296. § 1. Cenę można określić przez

wskazanie podstaw do- ustale,n ia jej w przyszłości.

§ 2. Jeżeli strony zgodziły się na cenę rynkową lub giełdową, ro,zumieć należy, w razie wątpli­

wości, przeciętną cenę rynkową lub giełdową w mie~-

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Nr. 82.

scu i czasie, w których przedmiot sprzedaży ma być

wydany.

.

§ 3. Jeżeli w tern m~ ejscu ceny takiej niema,

stosuje się cenę ry.nkową lub giełdową miejsca, którego ceny według przyjętego zwyczaju uważane są

tam za rozstrzygające.

kupującemu

Art. 297. Jeżeli określenie ceny pozostawiono słusznemu uznaniu jednej ze stron lub osoby trzeciej, w razie sporu sąd cenę' usŁali.

Art. 298. Brak określenia ceny przez strony

nie pociąga za sobą nieważności sprzedaży., jeżeli

z okoliczności wynika, że strony miały na myśli zwykłe ceny, przyjęte wogóle w obrocie lub w ich stosunkach wzajemnych.

R o z d z i a ł II.

Obowiązki sprzedawcy.

Art. 299. § 1. Sprzedawca jest obowiązany

spełnić wszystko, czego wymaga przeniesienie sprzedanego prawa na kupującego i powstrzymać się od

wszelkich czynności, któreby mogły

utrudnić przeniesienie prawa.

udaremnić

lub

§ 2. Sprzedawca własności rzeczy ni,eruchomej

winien zwolnić nieruchomość od obciążeń, wynikających z hipotek i zaległości uprzywilejowanych,

o He kupujący nie przyjął na siebie tych obciążeń

i zaległości, niemniej obowiązany jest postarać się

o wykreślenie praw, które są wpisane do księgi hipotecznej (gruntowej), Lecz nie istnieją.

Art. 300. § 1. Sprz-edawca własności rzeczy

obowiązany jest wydać tę rzecz kupującemu w umówionym czasie i miejscu z wszystkiemi przynależno­

ściami, w umowie nie wyłączonemi.

§ 2. Sprzedawca innego prawa obowiązany jest

jego wykonywanie, a jeżeli

do tego potrz ebne jest posiadanie rzeczy, obowiąz.a­

ny jest ją wydać .

umożliwić kupującemu

Art. 303. Koszty wydania, w szczególności

zmie,r zenia, zważenia i opakowania, ponosi sprzedawca, koszty odbioru i przesłania ponosi kupujący,

wszelkie zaś inne koszty, związane ze sprzedażą, ponoszą obie strony po połowie.

R o z d z i a ł III.

Korzyści i ciężary.

Niebezpieczeństwo.

Art. 304. § 1. Z chwilą wydania rz'e czy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary

oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub

uszkodzenia .

§ 2. Jeżeli własność sprzedanej nieruchomości

przechodzi na kupującego przed jej wydaniem, skutki te, w braku odmiennej umowy, powstają już

z chwilą przejścia własności.

§ 3. Jeżeli strony przyjęły iriną cnwilę rozliczenia się co do korzyści i ciężarów. wówczas. w razie wątpliwości. niebezpieczeństwo przypadkowej

utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupują­

ce1go z tąż chwilą.

Art. 305. § 1. Jeżeli umowę sprzedaży zawarto pod warunkiem zawiesz,ającym, a rzecz została

wydana, korzyści i ciężary oraz niebezpieczeństwo

przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzą na kupującego dopiero z chwilą ziszczenia się

warunku.

§ 2. Jeżeli umowę sprzedaży zawarto pod warunkiem rozwiązującym, korzyści i ciężary oraz niebezpieczeństwo przypadkowei utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzą na kupującego jak przy sprzedaży bezwarunkowej j jednakże w razie ziszczenia

się warunku przechodzą one z powrotem na sprzedawcę z chwilą, gdy rzecz została mu zwrócona,

a przy nieruchomościach z chwilą odzyskania wła­

sności, j,eżeli sprzedawca odzyskał własność rzeczy

przed jej zwrotem.

R o z d z i a ł IV.

Art. 301. § 1. Jeżeli r,z ecz ma być przesłana

kupującemu, uważa się ją, w braku odmiennej umowy, za wydaną, gdy sprzedawca odda ją, celem do-

Rękojmia za wady prawne i fizyczne.

starczenia na miejsce przeznacz,enia, osobie lub zaprzewozem rzeczy tego rodzaju .

§ 2. Sprzedawca winien z należytą starannością dokonać wyboru osoby lub z,akładu, którym poleca przesłanie rzeczy.

. § 3. Jeżeli kupujący dał sprzedawcy szczególne wskazówki co do sposobu dostarczenia rzeczy

-;przedanej, a sprzedawca be,z usprawi,edliwionych

powodów od tych wskazówek 'odstąpił, odpowiada

za wynikłą stąd szkodę.

Art. 306. § 1. Sprzedawca obowiązany jest

do rękojmi, jeżeli się okaże, iż sprzedane przezeń

prawo służy w całości lub części osobie trzeciej, jest

ograniczone lub obciążone, albo nie istnieje (wady

prawne).

§ 2. Sprzedawca obowiązany jest do rękojmi,

jeżeli rzecz sprzedana nie posiadała w chwili wydania właściwości, o których istnieniu zapewnił kupującego, albo jeżeli miała wady, zmniejszające jej

wartość lub użyteczność ze względu na cel, w umowie oznaczony, albo z natury lub przeznaczenia rzeczy wynikający (wady fizyczne).

kładowi. zawodowo trudniącym się

Art. 302. Sprzedawc,a winien udzielić kupującemu potrzebnych wyjaśnień o stosunkach prawnych i faktycznych, dotyczących przedmiotu sprzedaży, oraz wydać posiadane przez siebie dokumenty, odnoszące się do sprz,e danego prawa i sposobu

korzystania z niego. Jeżeli treść takiego dokumentu

dotyczy także innych praw, sprzedawca winien wydać wyciąg uwierzytelniony.

Oddział

1.

Przepisy ogólne.

Art. 307.

Sprzedawca j.est zwolniony od oboo wadzi:e

w czasie zawarcia umowy, a gdy chodzi o rzeczy

oznaczone tylko' co do gatunku, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w czasie wydania.

wiązku rękojmi, jeżeli kupujący wiedział

Art. 308. Strony mogą przez umowę odpowiez tytułu rękojmi rozszerzyć, ograniczyć

dzialność

Dziennik Usta~. Poz. 598.

lub wyłączyć. Jednakże wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności z tytułu ręko jmi jest nieważne,

jeżeli sprzedawca zataił pods tę pnie przed kupującym

wadę przedmiotu sprzedaży.

Art. 309. Jeżeli ' kupujący odstępuje od umowy

ż powodu wady. obie strony winny sobie. nawzajem

zwrócić

otrzymane świad c zenia według przepisów,

dotyczących

umownego prawa odstąpienia.

Art. 310. Jeżeli kupujący żąda obniżenia ceny

z powodu wady, następuje ono w takim stosunku, w

jakim wartość przedmiotu sprzedaży, wolnego od

wad,

pozostaje do jego wartości,

obliczonej

z uwzględnieniem istniejących wad.

Oddział

2.

Rękojmia

za wady prawne.

Art. 311. Sprzedawca nieruchomości nie jest

obowiązany do rękojmi za publiczno-prawne ciężary

i ograniczenia, którym nieruchomość podlega.

Art. 312. § 1. Sprzedawca wierzytelności odpowiada za wypłacalność dłużnika w chwili przelewu

tylko o tyle, o ile taką odpowiedzialność na siebie

przyjął.

§ 2. Przy sprzedaży papierów wartościowych

sprzedawca odpowiada z tytułu rękojmi 'IV razie

wszczęcia postępowania umarził;ącego, gdy ogłosze­

nie o wszczęciu tego postępowania nastąpiło przed

za warciem umowy.

.

Art. 313.

Kupujący może dochodzić praw z ty-

tułu rękojmi,

chociażby osoba trzecia nie wystąpiła

przeciw niemu sądownie z roszczeniem do przedmiotu sprzedaży, jeżeli udowodni istnienie wady

prawnej; w szczególności może żądać zwrotu kosztów

spowodowanych procesem, a także zwrotu nakładów

poczynionych na rzecz, o ile wskutek pozbawienia go

rzeczy nie miał z nich korzyści, a nie otrzymał wynagrodzenia od osoby trzeciej.

. § 2. Sprzedawca odpowiada wobec kupującego

również za ..vszelką inną szkodę, chybaby udowodnił,

że nie ponosi żadnej winy.

Art. 318. Jeżeli kupujący uniknął utraty nabytego prawa w całości lub w części, a lbo skutków

ograniczenia lub obciąienia prawa na rzecz osoby

trzeciej przez zaiPłatę sumy pi eniężnej lub spełnienie

innego świadczenia, sprzedawca może zwolnić sięod

obowiązku rękojmi, zwracając kupującemu zapłaconą

sumę lub wartość ' spełnionego świadczenia wraz z od·

setkami ustawowemi i kosztami.

Art. 319. § 1. Roszczeń z tytułu rękojmi za

prawne nie można dochodzić sądownie po

upływie lat trzech,

jeżeli chodzi o nieruchomości,

w innych zaś przypadkach po upływie roku; terminy

te biegną od chwili, kiedy kupujący dowiedział się

o faktach, uzasadniających rękojmię; w przypadkach,

gdy kupujący dowiedział się o tych faktach dopiero

z pozwu, wniesionego przez osobę trzecią, terminy

powyższe biegną od daty uprawomocnienia się wyroku.

§ 2. W drodze zarzutu kupujący może żądać

rękojmi także po upływie powyżsżych terminów, jeżeli

przed ich upły:wem zawiadomił sprzedawcę

o wadzie.

.

§ 3. Sprzedawca nie może korzystać z upływu

tych terminów, jeżeli wadę podstępnie zataił.

wady

prawnej.

Oddział

pozwany sądownie przez

sobie pra wo do przedmiotu sprzedaży, obo wią zany jest niezwłocznie przypozwać sprzedawcę. Gdyby te go zaniechał, a osoba

trzecia uzyskała wyrok dla siebie korzystny, sprzedawca zwolniony będzie od rękojmi, o ile wykaże,

iż jego udział w procesie przyczyniłby się do zapadnięcia wyroku, pomyślnego dla kupującego.

Art. 314.

osobę

trzecią.

Kupu ją cy,

roszcz ą cą

Art. 315. § 1. Jeżeli sprzedane prawo służy

w całości osobie trzeci,e jalbo nie istnieje, kupujący

mOże od umowy odstąpić.

§ 2. Jeżeli sprzeda ne prawo służy osobie trzeciej tylko częściowo. albo is tn ieje tylko w mniejszej

rozciągłości,

kupujący moż e żądać obniżenia ceny,

a jeżeli z okoliczności wyn ika, że nie zawarłby umowy. gdyby był o tern wiedział, może od umowy odstąpić.

Te same prawa służ ą kupującemu w przypadku, gdy przedmiot sprzedaży jest obciążony.

Art. 316. Umowne wył ą czenie ręko j mi za wady prawne przedmiotu sprz e daży nie zwalnia sprze. dawcy od obowi ązku zwrotu otrzymanej ceny kupującemu. pozbawionemu przedmiotu sorzedaży, chybaby kupujący wiedział, iż nabyte prawo jest sporne

lub na'był je na własne niebez'P ie czeństwo.

Nr. 82.

3.

Rękojmia

za wady fizyczne.

Art. 320. Jeżeli sprzedawca nieruchomości zapewnił kupującego, że ma ona oznaczony obszar, odpowiada za obszar łak, jak za pewną oznaczoną

właściwość.

Art. 321. Przy sprzedaży według próbki lub

wzoru rozumie się, że istnienie właściwości, jakie ma

próbka lub wzór, jest przez sprzedawcę zapewnione.

Art. 322.

Sprzedawca nie odpowiada z tytułu

r,ękojmi za wady fizyczne, powstałe po przejściu niebezpieczeństwa na kupującego, chyba że wady wynikły z przyczyny, tkwiącej już poprzednio w rzeczy

sprzedanej.

Art. 323. Jeżeli w chwili zawarcia umowy,

a gdy chodzi o rzeczy oznaczone tylko co do gatunku,

w chwili wydania, kupujący mógł dowiedzieć się

o wadach rzeczy przy dołożeniu zwykłej uwagi, ma

on prawa z tytułu rękojmi tylko wtedy, gdy go sprzedawca zapewnił, że wady nie istnieją, albo gdy ich

istnienie podstępnie zataił.

Art. 324.

§ 1.

Kupujący traci prawa z tytułu

rękojmi

1) jeżeli nie zawiadomi sprzedawcy o wadzie

w ciągu miesiąca od jej wykrycia;

Art. 317. § 1. Kupujący, który odstępuje od

2) jeżeli w przypadkach, w których zbadanie

urnowy albo doma ga się obniżeni a ceny, moż·e żądać rzeczy jest przyjęte, nie Zawiadomi sprzedawcy

od sprzedawcy naprawienia szkody, jaką poniósł o wadzie w ciągu miesiąca po upływie czasu, w któ~

przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o wadzie rym przy należytej staranności mógł ją wykryć.

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

§ 2. Jeżeli zawiadomienie było piśmienne lub

telegraficzne, wystarcza, aby w powyższym terminie

pismo lub telegram były wysłane.

§ 3. Utrata praw w tych przypadkach nie następuje. jeżeli sp rz edawca wadę podsŁępni,e zataił,

albo jeżeli miejsce zamieszkania sprzedawcy nie jest

kupującemu wiadome.

Art. 325. § 1. W przypadku rękojmi za wady

fizyczne kupujący może od umowy odstąpić albo żą­

dać obniżenia ceny.

§ 2. Jeżeli przedmiotem sprzedaży są rzeczy

zamienne, kupującemu służy wybór między prawami,

przewidzianemi w paragrafie poprzedzającym, a żą­

daniem dostarczenia, zamiast rzeczy wadliwych, takiej samej ilości rzeczy tego samego gatunku, wolnych od wad, oraz naprawienia szkody, wynikłej

z opóźnienia.

Art. 326. Jeżeli kupujący zawiadomił sprzedawcę o wadzie fizycznej sprzedanej rzeczy, sprzedawca może mu wyznaczyć odpowiedni termin do

oświadczenia, czy pragnie od umowy odstąpić.

Po

'upływie

tego terminu odstąpienie jest niedopuszczalne.

Art. 327. Kupujący nieruchomość może odstą­

umowy z powodu niezupełności zapewnionego

obszaru tylko wtedy, gdy niezupełność jest tak

znaczna, że utrzymanie umowy w mocy nie przedstawia dlań interesu.

pić od

Art. 328. Jeżeli kupujący odstępuje od umowy, obowiązany jest w szczególności zwrócić rzecz

ze wszystkiemi uzyskanemi korzyściami. sprzedawca

zaś winien zwrócić otrzymaną cenę z odsetkami ustawowemi oraz wartość poczynionych przez kupujące­

go nakładów koniecznych i użytecznych .

Art. 329. § 1. Jeżeli z powodu wad fizycznych rzeczy, nadesłanej z innej miejscowości, kupujący chce od umowy odstąpić, nie może odesłać rzeczy bez uprzedniego porozumienia: się ze sprzedawcą;

obowiązany jest postarać się o przechowanie rzeczy

na koszt sprzedawcy aż do chwjli, w której w normalnych warunkach sprzedawca będzie miał możność

nią rozporządzić.

§ 2. Jeżeli zachodzi obawa, że rzecz ulegnie pogorszeniu, kupujący ma prawo, a nawet, gdy tego in. teres sprzedawcy wymaga, obowiązek sprzedać rzecz

z zachowaniem należytej staranności. Powyższe prawo służy kupując,emu również wtedy, gdy sprzedawca zwleka z rozporządzeniem rzeczą lub gdy

jej przechowanie wymaga znacznych kosztów.

§ 3. O zami a rze sprzedaży ku:pujący powinien,

w miarę możności, zawiadomić sprze,dawcę, w każ­

dym zaś razie powinien wysłać mu zawiadomienie

niezwłocznie po dokonaniu sprzedaży.

Art. 330. § 1. Gdy z pomiędzy rzeczy sprzedanych tylko niektóre są wadliwe i dadzą się odłączyć

od wolnych od wad, bez szkody dla obu stron, prawo

kupują'cego do odstąpienia od umowy ogranicza się

do rzeczy wadliwych.

§ 2. Odstąpienie od umowy co do rze'c zy

głównej pociąga za sobą odstąpienie od umowy co do

rzeczy dodatkowej, ale nie odwrotnie.

1471

Art. 331. § 1. Kupujący, który odstępuje od

umowy albo domaga się obniżenia ceny lub dostarczenia rzeczy wolnych od wad za miast wadliwych,

może żądać na:prawienia szkody, jakiej doznał przez

to, że zawarł umowę, albo, Ig dy chodzi o rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, przez to, że przyjął rzecz,

nie wiedząc o jej wadzie.

§ 2. Sprzedawca odpowiada wobec kupujące­

go również za wszelką inną szkodę, chybaby udowodnił, że nie ponosi żadnej winy.

Art. 332. Do sprzedaży zwierząt domowych,

jako to : koni, bydła rogatego, owiec, kóz, trzody

chlewnej, oraz innych zwierząt, które wymieni rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych

w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, sto

suje się przepisy o rękojmi ze zmianami, wskazaneml

w artykułach poniższych .

Art. 333. § 1. Sprzedawca odpowiada tylko za

wady główne i tylko o tyle, o ile wyjdą najaw w cią­

gu oznaczonego terminu.

§ 2. Wady główne i terminy ich ujawnienia

się (terminy rękojmi) oz.naczy rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu

z Ministrem Sprawi e dl iwości.

§ 3. Za wady, nie oznaczone wtem rozporzą­

dzeni.u, sprzedawca odpowiada wtedy, jeżeli taką odpowiedzialność wyrażnie na siebie przyjął.

Art. 334. Jeżeli w ciągu oznaczonego terminu

wyjdzie najaw wada, za którą sprzedawca odpowiada, ,domniemywa się, że istniała już w chwili wydania zwierzęcia.

Art. 335. § 1. KllpUjąCy traci prawa z tytułu

rękojmi , jeżeli w ciągu tygodnia po wykryciu wady

głównej nie z,a wiadomi o niej sprzedawcy.

§ 2. Jeżeli zawiadomienie było piśmienne lub

telegraficzne, wystarcza. aby w powyższym terminie

pismo lub telegram były wysłane .

§ 3. Utrata praw nie następuje, jeżeli sprzedawca wadę podstępnie zataił, albo jeżeli miejsce

zamieszkania sprzedawcy nie jest kupującemu wiadome.

Art. 336. § 1. Roszczeń z tytułu rękojmi za

wady fizyczne nie można dochodz i ć sądownie po

upływie roku, a gdy chodzi o !Wady budynku po upły­

wie lat pięciu licząc od dnia otrzymania rzeczy przez

kupującego .

§ 2. Jeżeli chodzi o wady zwierząt, termin ten

wynosi sz· eść tygodni i bie gnie od końca terminu rę­

koimi, ustanowionego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Minis,trem Sprawiedliwości.

§ 3. W drodze zarzutu 'kupujący może żądać

rękojmi także po upływie powyższych terminów, jeżeli przed ich upływem zawiadomił sprzedawcę

o wadzie.

, § 4. Sprzedawca nie może korzystać z upły­

wu łych terminów, jeżeli wadę podstępnie zataił.

Ro zdzi a ł

V.

Obowiązki kupującego.

Art. 337. § 1. Kupujący obowiąza'o.y jest za·

płacić umówioną cenę. oraz odebrać rzecz, jeżeli

sprzedawca ma obowiązek ją wydCl.ć.

'1472

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

§ 2. Jeżeli rzecz ma być przesłana z innej

miejs,cowości, kupujący obowiązany jest zapłacić cenę dopiero po nadejsciu rzeczy do miejsca przezna-

§ 2. Jeżeli jest kilku uprawnionych do odkupu,

a niektórzy z nich nie wykonywają tego prawa, pozostali mogą je wykonać ,w całości.

czenia i po umożliwieniu mu jej zbadania.

Art. 338. Kupujący obowiązany jest zapładć

odsetki ustawowe od umówionej ceny od chwili,

w której uzyskał możność korzystania z nabytego

prawa, chyba że według umowy cena ma być zapła­

cona w terminie późniejszym.

Rozdział

VI.

•

Sprzedaż na próbę.

Art. 339. § 1. Slprzedaż na próbę lub z zastrzeżeniem obejrzenia uważa się, w razie wątpli­

wości, za zawartą pod warunkiem zawieszającym, że

kupujący uzna przedmiot sprzedaży za dobry. W braku oznaczenia w umowie czasu próby lub obejrzenia

sprzedawca może wyznaczyć kupującemu odpowiedni termin.

§ 2. Warunek uważa się za ziszczony, jeżeli

kupujący rzecz odebrał, a nie złożył oświadczenia

przed upływem terminu umówionego lub wyznaczonego.

R o z d z i a ł VII.

Prawo odkupu.

Art. 340. Prawo odkupu może być zastrzew umowie sprzedaży na czas nie przenoszący

lat pięciu, zastrzeżone zaś na czas dłuższy ulega skróceniu do lat pięciu. Prawo to wykonywa się przez

oświadczenie sprzedawcy,

skierowane do kupują­

cego.

żone

Art. 341. § 1. Z chwilą wykonania prawa odkupu kupujący obowiC1zany jest przenieść zpowrotern na sprzedawcę nabyte prawo za zwrotem ceny

i kosztów sprzedaży oraz nakładów koniecznych

i uży tecznych; zwrot nakładów użytecznych należy

się kupującemu tylko do wysokości przyros,tu wart,ości, istniejącego w chwili odkupu, w porównaniu

z wartością rzeczy w chwili otrzymania jej przez kupującego.

§ 2. Jeżeli shony określiły w umowie sprzedaży cenę odkupu przenoszącą cenę i koszty sprzedaży,

sprzedawca może żądać obniżenia ceny odkupu do

wartości przedmiotu sprzedaży w chwili wykonania

prawa odkupu, jednak nie niżej kwoty, którą musiał­

by zapłacić w myśl paragrafu poprzedzającego.

Art. 342. Jeżeli kupujący, mimo zastrzeżenia

prawa odkupu przez sprzedawcę, zbył lub obciążył

nabyte prawo albo dokonał istotnych zmian rzeczy,

obowiązany jest usunąć prawa osób trzecich albo

dokonane zmiany, a gdyby to było niemożliwe, dać

odszkodowanie.

Art. 343. Prawo odkupu służy sprzedawcy

prze-c iwko osobom trzecim, jeżeli przedmiot sprzedaży nabyły, wiedząc o zastrzeżonem prawie odkupu,

albo jeżeli prawo to było ujawnione w księdze hipotecznej(gruntowej). Art. 344.

i niepodzielne.

§ 1. Prawo odkupu jest niezbywalne

Rozdział

VIII.

Prawo pierwokupu.

Art. 345. Kto zastrzegł sobie prawo pierwokupu, może je wykonać przez oświadczenie skiero~

wane do zobowiązanego, gdy ten zawarł z osobą

trzecią umowę sprzedaży prawa, do którego się odnosi zas'trzeżenie pierwokupu .

Art. 346. § 1. Zobowiązany może zawrzeć

z osobą trzecią umowę sprzedaży prawa, do którego

się odnosi zastrzeżenie pierwokupu, jedynie pod warunkiem zawieszającym, że uprawniony nie wykona

prawa pierwokupu.

§ 2. Zobowiązany powinien niezwłocznie zawiadomić uprawnionego do pierwokupu o treści umowy, zawartej z osobą trzecią.

§ 3. Prawo pierwokupu co do nieruchomości

można wykonać w ciągu miesiąca, co do innych rzeczy w ciągu tygodnia od otrzymania tego zawiadomienia, jeżeli nie ustanowiono innych terminów.

§ 4.

Jeżeli

zawiadomienie

uprawnionego

o sprzedaży jest niewykonalne z powodu okoliczności, za które zobowiązany nie odpowiada,

prawo

pierwokupu upada.

Art. 347. .JeŻeli zobowiązany sprzedał nabyte

prawo osobie trzeciej bezwarunkowo, albo jeżeli nie

zawiad omił. uprawnionego do pierwokupu (o sprzedaży lub podał do jego wia domości warunki sprzedaży niezgodne z rzeczywistemi,

uprawniony może

żądać od niego odszkodowania, a w przypadku złej

wiary osoby trzeciej może wykonać prawo pierwokupu wobec tej osoby; termin do wykonania pierwokupu biec będzie wówczas od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o uchybieniu ze strony zobowiązanego.

Art. 348. § 1. Przez wykonanie prawa pierwokupu przychodzi do skutku umowa sprzedaży między

zobowiązanym a uprawnionym, pod temi samemi warunkami, pod jakiemi zobowiązany zawarł umowę

z osobą trzecią. Jednakże postanowienia umo-w y

z osobą trzecią, mające na celu udaremnienie prawa

pierwokupu, są bezskuteczne względem uprawnionego.

§ 2. Jeżeli umowa z osobą trzecią przewiduje

świadczenia dodatkowe, których uprawniony do pierwokupu nie mógłby spełnić, może on wykonać prawo

pierwokupu, uiszczając wartość tych świadczeń; jeżeli nie dają się ocenić w pieniądzach, a bez nich

umowa z osobą trzecią nie byłaby doszła do skutku,

prawo pierwokupu up~da.

Art. 349. § 1. Jeżeli przedmiotem umowy

z osobą trzecią jest sprzedaż prawa, do którego się

odnosi zastrzeżenie pierwokupu, łącznie z innemi

prawami, nie związanemi z prawem pierwokupu, za'

bowiązany może żądać rozciągnięcia prawa pierwokupu na te prawa, o ile nie dają się one oddzielić

bez uszczerbku dla niego. Ządanie takie winien połą-

Nr. 82.

czyć z zawiadomieniem uprawnionego do pierwokupu

o zamierzonej sprzedaży.

§ 2. Jeżeli osoba trzecia na mocy umowy ma

zapłacić cenę kupna w terminie późniejszym, uprawniony do pierwokupu może skQrzystać z tego terminu tylko wtedy, gdy zabezpieczy zapłatę ceny.

Art. 350. § 1. Prawo p i~rwokupu jest niepodzielne i w braku odmiennej umowy n iezbywalne.

§ 2. Jeżeli jest kilku uprawnionych do pierwo'lwpu, a niektórzy z nich nie wykonywają tego prawa, pozostali mogą wykonać je w całości.

Art. 351. Jeżeli ustawa inaczej nie stanowi,

przepisy rozdziału niniejszego stosuje się także w

przypadkach, gdy prawo .p ierwoku,pu wynrka z fnnych tytułów niż umowne .

Zamiana.

z3.miany każda ze

stron zobowiązuje się przenie ś ć na diUgą dronę wra sność rzeczy lub inne prawo maj ątk.o we wzamian za

zobowiązanie się do przeniesienia własności rzeczy

lub innego prawa majątkowego.

Przez

umowę

Art. 353. Do zamiany stosuje się odpowiednio

przepisy o siPrzedaży.

.

TYTUŁ

VII.

DAROWIZNA.

Rozdzi ał

cia go lub odrzucenia przez drugą stronę; jednak

może wezwać drugą stronę do złożenia oświadcze- ,

nia, wyznaczając jej w tym celu odpowiedni termin.

W razie bezskutecznego upływu tego terminu uważa

się, .że darowizna nie przyszła do skutku.

Art. 358. § 1. Jeżeli przysporzenie majątkowe

na rzecz obdarowanego nie następuje przez samo

zawarcie umowy lub równocześnie z nią, potrzeba

do ważności darowizny, aby oświadczenie darczyń­

cy sporządzone było w formie aktu notarjalnego.

§ 2. Jednakże późniejsze wykonanie darowizny uchyla skutki braku formy.

Roz dz i a ł

Obowiązki darczyńcy.

Art. 360. § 1. Darczyńca odpowiada za szkodę, wynikłą z niespełnienia lub nienależytego speł­

nienia świadczenia, tylko w razie złego zamiaru lub

rażącego niedbalstwa.

§ 2. W przypadku opóźnienia w zapłacie darowanej sumy pieniężnej odsetki za opóźnienie należą się dopiero od dnia wniesienia pozwu.

Art. 361. Jeżeli rzecz darowana ma wady

prawne lub fizyczne, darczyńca odpowiada za szkodę, jaką wyrządził obdarowanemu przez to, że, wiedząc o wadach, nie zawiadomił go o nich najpóźni,ej

w chwili wydania rzeczy.

I.

R o z d z i a ł III.

Przepisy ogólne.

§ 1. Przez umowę darowizny darczyń·ca zobowiązuje się dokonać koszlem swego majątku bezpłatnego przysporzenia majątkowego na

rzecz osoby obdarowanej.

§ 2. Darczyńca może obciążyć obdarowanego

obowiązkiem spełnienia oznaczonego świadczenia.

Art. 354.

Art. 355.

n.

Art. 359. Do obowiązków darczyńcy stosuje

się odpowiednio przepisy o obowiązkach sprzedawcy,

z zachowaniem przepisów poniższych.

DZIAŁ II.

Art. 352.

1473

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Przepisów o darowiźnie nie stosuje

się

1) jeżeli kto bez wynagrodzenia zobowiązuje

się do usług lub daje drugiemu używanie rzeczy, chociażby zazwyczaj za te usługi lub danie używania pobierał wynagrodzenie;

2) jeżeli kto zrzeka się prawa, którego jeszcze

nie nabył lub które nabył w takich warunkach, że

w razie zrzeczenia Is ię pra wo uważa się za llienabyte;

3) o ile przyrze czone lub ·dokonane przysporzenie majątkowe odpowiada obowiązkowi moralnemu,

względom przyzwoitości lub zwyczajom.

Art. 356. Przedmiotem d3.rowizny nie może

zbycie lub obciążenie użytkowaniem majątku

przyszłego ani w całości, ani w części.

być

Art. 357. Kto wolę uczynienia darowizny

oświadczył w sposób inny niż między obecnymi i nie

bezpośrednio zapomocą telefonu lub innego środka

porozumiewania się na odległość, a nie oznaczył terminu, w ciągu którego ma nastąpić przyjęcie, zwią­

zany jest swem oświadczeniem aż do chwili przyję-

Spełnienie

świadczenia,

obciążającego

obdarowa-

nego.

Art. 362.

§ 1. Darczyńca ma . prawo domagać

się spełnienia świadczenia, obciąża j ącego obdarowanego' jeżeli wykonał swe zobowiązania, wynikające

z umowy darowizny, a świadczenie nie ma na celu

wyłącznie korzyści obdarowanego.

§ 2.

darczyńcy.

§ 3.

blicznym,

Pra wo to przechodzi na spadkobierców

'

Jeżeli świadczenie leży w interesie puspełnienia

świadczenia może żądać po

śmierci darczyńcy także właściwa władza .

§ 4. Osoba trzecia, która odnosi korzyść ze

świadczenia, może się domagać jego spełnienia według przepisów o umowach na rzecz osób trzecich~

Art. 363. § 1. Jeżeli obdarowany nie spełnia

bez uzasadnionej przyczyny, darczyńca

lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu przysporzenia majątkowego według przepisów o niesłusz­

nem zbogaceniu o tyle, o ile to przysporzenie musiałoby być użyte na spełnienie świadczenia.

§ 2. Zwrot przysporzenia uskutecznia się przez

zapłatę odpowiedniej

sumy pieniężnej, chociażby

przedmiotem darowizny nie były pieniądze; jednak

obdarowany może zwolnić się od obowiązku zapłaty

tej sumy, zwracając przedmiot darowizny w naturze

w stanie, w jakim się znajduje.

,

świadczenia

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Rozdzi a ł

IV.

TYTUL VIII.

NAJEM l DZIERŻAWA .

Odwołanie darowizny.

Art. 364. Darczyńca może odwołać darowiznę

jeszcze niewykonaną, jeżeli od chwili, kiedy ją był

przyrzekł, jego stosunki majątkowe tak się zmieniły,

że nie może wykonać darowizny bez uszczerbku dla

własnego utrzymania, odpowiadającego jego shnowisku społecznemu, oraz bez uszczerbku dla ciążą­

cych na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych.

Art. 365. Jeżeli darczyńca popa'd nie w niedostatek po wykonaniu darowizny, obdarowany, o ile

jesŁ jeszcze zbogacony skutkiem darowizny, ma obowiązek dostarczać darczyńcy środków, których mu

brakuje do utrzymania, odpowiadającego jego stanowisku społecznemu, i do dopełnienia ciążących na

nim usbwowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany nie jest obowiązany płacić z tego tytułu

więcej, niż wynoszą us,t awowe odsetki . od wartości

zbogacenia. Może się zwolnić od tego obowiązku,

zwracając darczyńcy wartość wzbog8Jcenia, będącego

następstwem darowizny.

Art. 366.

Darczyńca

może odwołać

darowi-

znę, nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił

się względem niego rażącej niewdzięczności, zwłasz­

cza przez popełnienie czynu, sltanowiącego przestęp­

stwo albo ciężkie naruszenie

nych.

obowiązków

rodz~n­

Art. 367. § 1. Darowizna me może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca

przebaczył obdarowanemu, j8Jk również po śmierci

obdarowanego.

§ 2. Prawo odwołania darowizny z powodu

niewdzięczności służy spa.dkobiercom darczyńcy, jeżeli istniało je's zcze w 'c hwili jego śmierci, albo gdy

powstało skutkiem tego, że obdarowany rozmyślnie

pozbawił darczyńcę życia.

§ 3.

Prawo odwolania darowizny z powodu

wygasa z upływem roku od chwili,

kiedy uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.

niewdzięczności

Art. 368. § 1. Odwołanie wykonywa się przez

na piśmie, skierowane do obdarowa-

oświadczenie

ln ego.

przedmiotu darowizny następuje

o niesłusznem zbogaceniu. Od

czynu, uzasadniającego odwoła­

nie, obdarowanego uważa się za będącego w złej

wierze.

§ 2.

Nr. 82.

Zwrot

według przepisów

chwili popełnienia

Art. 369. § 1. Przedstawiciel ustawowy osoby,

pozbawionej zdolności do działań prawnych lub

w niej ograniczonej, może domagać się sądownie

unieważnienia darowizny, dokonanej przez tę osobę

przed pozbawieniem jej zdolności do działań prawnych lub ograniczeniem tej zdolności, o ile darowizna, ze względu na warto's c darowanego przedmiotu

i brak poważnych pobudek moralnych, jest nadmierna.

§ 2. Unieważnienia darowizny nie można doohodzić sądownie po upływie lat dwóch od chwili

jej wykonania.

DZIAŁ

I.

Najem.

R o z d z i a ł l.

Przepisy ogólne.

Art. 370. § 1. Przez umowę najmu ~ynajmują­

cy zobowiązuje się dać najemcy używame rzeczy

przez czas oznaczony lub nieoznaczony za zapłatą

umówionego czynszu.

§ 2. Czynsz może być oznaczony w pienią­

dzach lub w świadczeniach innego rodzaju.

Art. 371. Umowa najmu nieru<:homości lub

pomieszczenia, zawarta na czas oznaczony, dłuższy

niż rok, powinna być pismem stwierdzona. To samo

obowiązuje co do umów, zawartych na czas życia wynajmującego lub najemcy.

Art. 372. § 1. Najem nieruchomości, zawarty

na c.zas dłuzszy niż lat dwadzieścia pi'ęć, i najem pomieszczenia, zawarty na czas dłuższy niż lat dziesięć, uważa się po upływie tych terminów za zawarty

na czas nieoznaczony.

§ 2. Jeżeli czynsz w całości lub części jest

oznaczony w pracy osobistej na rzecz wynajmujące­

go, najem, zawady na czas dłuższy niż lat pięć, uważa się po upływie lat pięciu za zawarty na cza:s nieoznaczony.

R o z d z i a ł II.

Obowiązki wynajmującego.

Art. 373. § 1. Wynajmujący powinien wydać

najemcy rzecz w terminie umówionym w stanie do

umówionego użytku zdatnym i utrzymywać ją w takim stanie przez czas trwania najmu.

§ 2. Drobne naprawy i wydatki, połączone ze

zwykłem używaniem rzeczy, obciążają najemcę.

§ 3. Wynajmujący nie jest obowiązany do odbudowy rzeczy najętej, zniszczonej wskutek wypadku.

Art. 374. Gdyby przy wydaniu rzeczy najętej

O'kazała się potrzeba napraw, które obciążają wynajmującego, albo gdyby taka potrzeba powstała

w czasie trwania najmu, a wynajmujący, mimo otrzymania zawiadomienia, ' nie uskutecznił tych napraw

w czasie odpowiednim, najemca może je uskutecznić

na koszt wynajmującego.

Art. 375.

§ 1. Gdy w czasie wydania rzecz

najęta ma wady, sprzeciwiające się umowie albo

utrudniające jej używanie lub zmniejszają'ce użytecz­

ność, albo gdy takie wady powstaną później wskutek

okoliczności, za które najemca nie odpowia,da, wolny

on jest przez czas trwania wady od obowiązku pła­

cenia odpowiedniej części czynszu.

§ 2. Gdyby mimo istnienia wady czynsz został

w całości zapłacony, najemca może żądać zwrotu

w odpowiednim stosunku.

§ 3. Roszczenia o zwrot czynszu, zapłaconego

mimo istnienia wady, nie można dochodzić sądownie

. Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

po upływie sześciu miesięcy od chwili zapłaty, a gdyby zapłata nastąpiła przed okazaniem się wady, od

chwili okaz.ania się wady.

Art. 376. § 1. Gdy rzecz najęta ma wady, które czynią przewidziany w umowie użytek niemożli­

wym, najemca może odstąpić od umowy, jeżeli wady

te istniały już przy wydaniu, a gdy powstały póź­

niej, jeżeli wynajmujący nie usunął ich w odpowiednim czasie, mimo że został o nich zawia.domiony,

albo jeżeli usunąć się nie dadzą.

§ 2. Jeżeli wady najętego pomieszczenia są

tego rodzaju, że zagrażają zdrowiu najemcy lub jego

domowników, może on odstąpić od umowy, chociaż­

by zgóry zrzekł się tego prawa.

rt

I'

t

1475

ju urządzeń, jeżeli sposób ich zaprawadzenia nie

sprzeciwia się abawiązującym przepisam , chybaby

wynajmujący wykazał, że w danych akol i czno ś c i ach

zmiany takie zagrażają bezp i eczeństwu nieruchomości.

O ile do powyższych urządzeń potrzebn.e jest

współdziałanie wynajmującegO', najemca maże domagać się tegO' współdziałania za zwratem wynikłych

stąd kasztów.

Art. 382. Gdy najem-ca używa rzeczy w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem lub umową i mimo upomnienia nie przestaje jej używać w ten sposób, albo gdy zan<iedbuje rzecz tak. że jest naraż,ma

na znaczne uszkadzenie, wreszcie gdy najemca pomieszczenia wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko obowiązującemu porządkowi domaArt. 377. Przepisy dwóch artykułów poprze- wemu, albo gdy przez nieprzyzwoite ;1:achowanie się

dzających stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy·

wywołuje zgorszenie u innych mieszkańców lub są­

z'e względu na prawa osoby trzeciej rzecz najęta zo- ,s iadów. wynajmujący maże odstąpiĆ ad umawy i żą­

stanie odebrana w całości lub w części, jak również dać odszkadawania.

w przypadku, gdy . ze względu na te prawa najemca

dozna przeszkody w używaniu rzeczy, określonem

Art. 383. § 1. Jeżeli w ciągu trwania narmu

w umowie.

pamieszczenia budynek wymaga napraw. których nie

można adłożyć a ż da ukończenia najmu. najemca wjArt. 378. § 1. Gdy osoba trzecia dochodzi nien znosić niedogodnaści, jakie mu naprawy spraprzeciwko najemcy praw do rzeczy najętej, l~ tóreby wiają, jednakże ma prawo żądać obniżenia czynszu

mu mogły przeszkodzić w wykonywaniu uprawnień, w stasunku do czasu i do części budynku. której uży­

wynikających z umowy

najmu, powinien on nie- wania był pozbawiany.

zwłocznie zawiadomić o tern wynajmującego.

§ 2. Jeżeli naprawy są tego rodzaju, że w cza§. 2. Gdy najemca zaniecha tego zawiadomie- się ich wykonywania pamieszczenie jed niezdatne

nia, odpowiada względem wynajmującego aa .wy- do użytku. określone go ,w umawie, najemca ma pranikłą stąd szkodę.

wo 'Od umowy adstąpić.

Art. 379. W przypadku, gdy najemca dozna

Art. 384. § 1. Najemca obowiązany jest

przeszkody w używaniu rze'c zy najętej wskutek sa- ui'szczać czynsz w terminie umówionym. a gdy termowolnych czynów osób trzecich, nie roszczących min nie jest w umowie oznaczony, w terminie zwysobie żadnego prawa do tej rzeczy, może on, nawet czajawo przyjętym.

nie zawiadamiając wynajmującego, wystąpić w imie§ 2. Jeżeli termin płatności nie jes:t oznaczoniu własnem przeciwko tym osobom nietylko a od- ny ani przez umawę, ani przez zwyczaj. czynsz wiszkadawanie, lecz również a ochranę zakłócan.ego nien być płacony zgóry, a mianowicie: gdy najem ma

lub a przywrócenie utraconegO' pasiadania.

trwać n ie dłużej niż miesiąc. za cały czas najmu, gdy

ma trwać dłużej niż miesiąc, lub gdy umowa była

R o z d z i a ł III.

zawarta na czas nie·o znaczony - miesięcznie.

Obowiązki najemcy.

Art. 385. § 1. Gdy najemca z własnej winy

Art. 380. § 1. Najemca ma obowiązek przez albo z przyczyn, dotyczących jego osaby. nie maże

czas It rwania najmu używać rzeczy najętej z należytą używać rze'c zy na ję tej lub może jej używać tylko

w ograniczonym zakresie, abowiązany jest mimo to

starannośCią , w sposób określony umową, a gdy urnawa nie określa sposobu używania, w sposób, odpo- płacić czynsz, jeżeli wynajmujący gotów był mu wydać albo po zastawić rzecz w st~nie zdatnym do umówiadający przeznaczeniu rzeczy.

§ 2. Jeżeli wczasie najmu okaże się potrzeba wionego używania.

napraw, które abciążają wynajmującego, najemca pa§ 2. W takim przypadku najemca może powinien zawiadamić go ' o tern niezwłocznie , w prze- trącić to, co skutkiem nieużywania przez niego rzeciwnym razieadpawiada za szkodę.

czy wynajmujący oszczędził lub uzyskał przez inne

§ 3. Jeżeli' przedmiotem najmu jest pamiesz- jej użycie.

czenie, najemc a powinien stasawać się da porządku

Art. 386. Celem zabezpieczenia czynszu. zaledomawego, o ile ten nie jest sprzeczny z uprawnieniami, z umawy wynikającemi, nadto zaś powinien gającegO' nie dłużej niż rok, służy wynajmującemu

ustawowe prawo zastawu na wniesi:anych do przedliczyć się w miarę mażności z potrzebami innych

miatu najmu ruchomościach najemcy i członków jemieszka ń có w i sąsiadów.

gO' rod "liny. z nim razem mieszkających, o ile ruchoArt. 381. § 1. Bez pazwalenia wynajmującego maści te nie są zwolniane od zajęcia w drodze egzenie wolno najemcy czynić w rzeczy najętej zmian, kucji.

. któreby naruszały jej substancję.

Art. 387. § 1. Ustawawe prawa zastawu wy§ 2. ' Nie są uważane za zmiany substancji

zaprowadzenie w pomieszczeniu aświetlenia elek- najmującegO' wygasa. gdy rzec.zy zostaną z przedtrycznego, gazu, telefanu, radja i innych tego rodza- miotu najmu wyniesiane.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

§ 2. Wynajmujący może się sprzeCIWIC wyniesieniu rzeczy i zatrzymać je na własne niebezpieczeństwo, dopóki zaległy czynsz nie hędzie zapł,a­

eony albo zabezpieczony.

§ 3. Gdy rzeczy mają być wyniesione skutkiem zarządzenia władzy, wynajmujący zachowuje

swoje prawo, zastawu, jeżeli w ciągu dni trzech zgło­

si je u władzy, która wyniesienie zarządziła.

Art. 388. Wynajmuj,ący może odstąpić od umowy z powodu niepłacenia czynszu przez najemcę,

,g dy naj-emca zalega z zaplatą czynszu co najmniej za

dw,a okresy płatności.

R o z d z i a ł IV.

Zakończenie najmu.

Art. 389. § 1. Najem kończy się z upł.ywe?1

czasu, na który był zawarty, jeżeli w umOWIe me

zastrzeżono, że w razie zaniechania wypowiedzenia

na pewien cz,as przed ko-ńc'em najmu przedłuża się

'o n na czas oznaczony lub ni,e oznaczony.

§ 2. Jeżeli czas trwania najmu nie jest oznaczony, zarówno wynajmujący jak i najemca mogą

rozwiązać najem przez wypowiedzenie z zachowaniem terminów wypowiedzenia umownych, zwyczajowych, a w ich braku ustawowych.

§ 3. Umowa, z,awarta na czas życia wynajmującego lub najemcy, nie mo,że być wypowiedziana

przez wynajmującego.

Art. 390. Ustawowe terminy wypowiedzenia

najmu są następujące: gdy czynsz jest płatny w odstępach czasu dłuższych ni,ż mi'esiąc najem można

wypowiedzieć najpóźniej na trzy miesiące naprzód

na koniec kwartału kalendarzowego; gdy czynsz jest

płatny miesięcznie na miesiąc naprzód na koniec

miesiąca kalendarzowego; gdy czynsz jest płatny

w krótszych odstępach czasu - na trzy dni naprzód; gdy najem jest dzienny - na jeden dzień naprzód.

Art. 391. § 1. Najem nie rozwiązuje się ani

przez śmierć wynajmującego, ani przez śmierć najemcy.

§ 2. W razie śmierci najemcy mieszkania jego małżonek, wstępni, zstępni, przysposobieni i mdzeństwo, mieszkający z nim stale razem aż do ChWł­

li jego śmierci, wstępują w umowę najmu. Jednak

osoby te mogą wypowiedzieć najem z zachowaniem

ustawowych terminów wypowiedzenia.

§ 3. W razie wypowiedzeni.a najmu przez niektóre z wymieni,onych os,ób najem rozwiązuj,e się

wz, ględem tych, któr,e wypowiedzenia dokonały.

Art. 392. Osoby, pozostające w służbie pań­

stwowej lub samoTz,ądowej, mogą w razie przeniesienia służbowego do innej miejscowości: rozwiąz,ać umow'ę najmu mieszkan~a, zawartą na czas oznaczony,

z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia.

Art. 393. Gdy po upływie czasu,określonego

w umowie albo w wypowiedzeniu, najemca używa

nadal rzeczy za wynaźną lub milczącą zgodą wynaj-

Nr. 82.

mującego, uw.aża się, że

najem został przedłużony

na czas nieoznaczony.

Art. 394. § 1. Po zakończeniu najmu najemca

lub osoha, której najemca rzecz oddał do bezpłatne­

go używani,a lub w podnajem, obowiązani są zwrócić j,ą wynajmującemu w stanie niepogorszonym.

.

§ 2. Jednakże najemca nie odpowiada ani za

zużycie, będące następstwem prawidłowego używa­

nia, ,a ni za uszkodzenie lub utratę wskutek wypadku.

.

§ 3. Domniemywa się, iż rzecz była wydana najemcy w stanie dobrym, do użytku zdatnym.

Art. 395. Roszczeń o odszkodowanie z powodu, że rzecz została zwrócona w stanie gorszym niż

ten, w jakim była wydana najemcy, nie można dO'chodzić sądownie po upływie miesięcy sześciu od

dnia zwrotu.

Art. 396. J'eżeli najemca rzecz ulepszył, wynajmujący, w braku odmiennelj umowy, ma prawo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy, odpowi,adają­

cej ich wartości w chwili zwrotu, lub żądać, aby najemca je usunął.

.

Art. 397. Po upływie miesięcy sześciu od dnia

zwrotu rzeczy najętej najemca nie mo·że dochodzić

sądownie rosz: czeń o zwrot wydatków na naprawy,

obciążające wynajmującego, oraz wydatków, poniesionych na ochronę rzeczy od utraty lub uszkodzeciL

'

R oz d z i a ł V.

Odstąpienie używania rzeczy najętej i podnajem.

Art. 398. § 1. Najemca może rzecz najętą odw całości lub części osobie trzedej do bezpł'at­

nego używania albo w podnajem, jeżeli mu tego umowa nie zabrania.

§ 2. Najemc.a odpnwiada z'a to, że osoba trzecia będzie używała rzeczy naj'ętej zgodnie 2 jego obodać

wiązkami.

§ 3. Umowa o używanie lub o podnajem rozwiązuje się przez zakończenie stosunku najmu, jeżeli jej' roz.wiąz'anie nie nastąpilo wcześniej z innych

przyczyn.

R o z d z ia ł VI.

Zbycie rzeczy najętej.

Art. 399. § 1. W razie zbycia rzeczy najętej

w czasie trwania najmu nabywca .wstępuje z mocy

samego prawa w stosunek najmu na miejsce zbywcy,

może jednak wypowiedzieć na:jem z zac,howaniem

tel"minów ustawo,w yc'h.

.

§ 2. Powyższe prawo wypowiedzenia nie słu­

ży mu, jeżeli najem był ujawniony w księdze hipotecznej (gruntoweiJ, albo je.żeli w chwili nabyda

rzecz była już wydana najemcy, a umowa najmu była zawarta na pLśmie z datą urz'ędownie zaświad­

czoną·

§ 1. Jeżeli wskutek wypowiedzenia

nabywcę na1emca musi oddać rzecz najętą

wcześni,ej, niż byłby obowiązany stosownie do umo,wy najmu, mnże żądać od zbywcy odszkodowania

Art. 400.

przez

z powodu niewykonania umowy.

§ 2. W przypadku takim najemca powicien niezwłocznie zawiadomić zbywc:ę

o przedwczesnem

Dziennik Ustaw. POL. 5"'8.

Nr. 82.

wYpowiedzeniu, w przeciwnym razie zbywca może

mu przeciwstawić wszelkie zarzuty, których podniesienie uczyniłoby wypowiedzenie ze strony n abywcy

bezskutecznem, a których najemca nie podniósł.

Art. 401. Najemca ni'e może powoływać się

wobe,c nabywcy na zapłatę czynszu, dokonaną zgóry do rąk zbywcy wię cej niż za jede n okres płatno­

ści, chyba że z'apłata była uj.awniona w ksiE, dze hipotecznej (g run towej).

§ 1. Naprawy,

połączone

ze zwy..

ności przy dzierżaw ie gruntów rolnych naprawy

dróg, mostów. ogrodzeń, studzien, budynków mieszkalaych i gospodarczych, obciążają dzierżawcę.

§ 2. Do napraw. obciążających wydzierżawia­

jącego, należy w szczególności odbudowa wydzierża­

wionych budynków. zniszczonych wskutek wypadku,

jeżeli dzierżawca nie może bez nich prowadzić prawidłowej gospodarki.

Art. 439. § 1. Dzierżawca ma ohowiązek kOirzystać z przedmIo tu dz i erżawy według zasad prawidłowej gospodarki. W szczególności przydzierża­

DZIAŁ II.

Dzierżawa.

Rozdział

Art. 4fJ8.

kłem używan i em p rzedmiotu dzierżawy, w szczegól-

I.

Przepisy ogGlne.

Art. 402. § 1. Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się dać dzierżawcy uży­

wanie i użytkowanie rzeczy lub prawa majątkowego,

w szczególności prawo wytwarzania i pob:erania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony za

zapłatą umówionego czynszu.

§ 2. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach

lub rzeczach zamiennych innego rodz-aju, albo w

ułamkowej c~ęści pożytków.

Art. 403. Przepisy o najmie sto wje się odpowiednio do dzierżawy z,e zmianami, wskazanemi w

artykułach poniższych.

Att. 404. Umowa dzierżawy zawarta na czas

oznaczony, dłuższy n ~ż rok, po,w inna być pismem

stwierdzona.

Art. 405. Dzierżawę. zawartą na czas dłuższy

lal trzydzieści, uważa si,ę po upływie lat trzydziestu za zawartą na czas nieoznaczony.

niż

R o z d z i a ł II.

wie gruntów rolnych obowiązany jest utrzymywać

odpowiedni inwentarz żywy i martwy, uprawi'ać

i użyźniać ziemię.

§ 2. Bez zezwolenia wydzier:iawiającego dzierżawca nie może przedsiębrać takich zmian w zagospodarowaniu p rzed miotu dzierżawy, które byłyby

niezgodne z jego dotychczasowem przeznaczeniem.

Art. 410. Jeżeli terminy płatności czynszu nie

są okre ś lone ani przez umowę. ani przez zwyczaj,

należy płacić czynsz półrocznie zdołu.

Art. 411. Jeżeli wskutek niezwykłych wypadków. zwłaszcza k k; sk żywi,ołowych, zwyczajny przychód z przedm io tu dzierżawy uległ znacznemu

zmniejszeniu, sąd mOlże przy dzierżawie, zawartej na

kró tki okres cz asu, o bn iżyć odpowiednio czyns,z,

przypadający za odnośny okres gospodarczy.

Art. 412. Do ruchomości, objętych ustawowem prawem zastawu wydzierżawiającego, należą

także, pod warunkami usŁalonemi przez odpowiednie

p rzepisy o najmie. rzeczy. znajdujące się w obrębie

prze cm:otu d z:el'żawy i służące do prowadzenia gospodarstwa lub p r zemysłu. a w szczegóiności przy

dzie r:J:awi e gruntów płody oraz inwentarz żywy,

i martwy.

Obowiązli:i stron.

Art. 406. Wydzierżawiający wtedy tylko obojest wydać dzierżawty inwentarz żywy

i martwy, znajdujący się na gruncie, gdy inwentarz

ten zo.stał również wydzierż,awiony.

_

R o z d z i a ł III.

wiązany

_

Art. 407. § 1. Je. żeli dzierżawca obejmuje inwentarz wydzierżawiającego., obowiązany jes,t utrzymywać go według zasad prawidłowej gospodarki.

Jeżeli obejmuje inwentarz żywy, obowiązany jest

utrzymywać poszczególne jego sztuki i zast ępować

sztuki ubywające w naturalnym toku rzeczy młode­

mi, uzyskanemi z inwentarza w granicach prawidło'­

wej gospodarki.

§ 2. Poza tym przypadkiem do zastąpienia

sztuk, ubywających skutkiem okoliczno.ści. za które

<hierżawca nie odpowiada, obowiązany jest wydzierżawiający. Jeżeli nie uczyni tego niezwłocznie po

otrzymaniu zawiadomienia o ubytku, albo gdy poroz'timi,enie się z nim spowodow!lłoby zwłokę, niepożą­

daną ze względu na prawidło'wy tok gospodarki,

dzierżawca może uzupełnić braki na rachunek wydzierżawiającego i potrącić ten wydatek z najbliż­

szej ra-ty dzierżawne~.

Zakończenie dzierżawy.

Art. 413.

\VI braku odmiennej umowy

można!

wypowi'edzieć dzierżawę gruntów rolnych na

rok

zgóry najpóźniej przed początkiem roku dzierżaw­

nego ze skutkiem na koniec tego r-o ku. inną zaś

dzierżawę na jpóźniej na sześć miesięcy przed upły­

wem roku dz ierżawnego.

Art. 414. Po zakończeniu dzierżawy dzierżaw­

ca powinien. w braku odmiennej umow'y, zwrócić

przedmiot dzi.erżawy w takim stanie, jaki odpowiada

prawidłowej gospodarce.

Art. 415. § 1. Jeżeli dzierżawca otrzymał inwentarz z ohowiązkiem zwrotu według wartości szacunkowej, ustalonej przy rozpoczęciu dzierżawy,

obowiązany jest zwrócić inwentarz tego samego rodzaju i tej samej wartości szacunkowej. Ubytek wartości szacunkowej powinien wynagrodzić. gdyby za§

okazała się nadwyżka, może żądać jej zwrotu.

. 1478

DZIennik Ustaw. Poz. 598.

§ 2. Nie odpowiada za ubytek, spowodowany

winą wydzierżawiającego lub s. iłą wyższą.

§ 3. Nie może żądać zwrotu nadwyżki

tości, do której się nie przyczynił.

Nr. 82.

§ 3. W przypadku, gdy mu prawo takie służy,

jest zawi adom i ć niezwłoczni.e użyczają­

cego, gdzie i u kogo rzecz zło żył , i odpowiada wtedy

tylko za winę w wyborze tej osoby.

obowj,ą zany

war-

Art. 416. Dzierżawca gruntów rolnych może

iądać zwrotu wydatków na zasiewy, które zgodnie

ze swym obowiązkiem pozostawia przy zakończeniu

dzierżawy, o ile wbrew zasadom prawidłowej gospo.darki nie otrzymał takich zasiewów przy rozpoczę­

ciu dzierżawy, albo gdy dzierżawa koriczy się przed

upływem roku dzierżawnego, w którym plony z tych

zasiewów miały być zebrane.

Art. 417. Jeżeli dzierżawakotlczy się przed

upływem roku dzierżawnego, dzierżawca obowiąza­

ny jest zapłacić czynsz w takim stosunku, w jakim

pożytki, które pobrał lub mógł pobrać w czasie

trwania dzierżawy w tym roku, pozostają do pożyt­

ków z całego roku dzierżawnego.

Art. 424. Biorący do używania odpowiada za

przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy, jeżeli

używa rzeczy w sposób niezgodny z umową lub z jej

naturą i

przeznaczeniem, albo gdy, nie b ę dąc do tego upowa ż niony przez umowę ani zmuszony przez

okol i czności, odda rzecz innej osob ie, a rzecz nie byłaby ule g ła utrac ie lub uszkodz eniu, gd yby jej uży­

wał w sposób właściwy albo gdyby ją był u siebie

zatrzymał.

Art. 425. Biorący do używf ,::a ponosi zwykłe

koszty utrzymania rzeczy, ma nat omiast prawo żą-

dać od użyczaj ą cego zwrotu innych nakładów, sto'sownie do przepisów o prowadzeniu cudzych spraw

bez zlecenia.

Art. 426. Gdy kilka osób wspólnie

rzecz do używa{lia, odpowiadają solidarnie.

R o z d z i a ł IV.

Odstąpienie używania przedmiotu dzierżawy i

dzierżawa.

wzięło

pod-

Art. 418. § 1. Bez zgody wydzierżawiającego

dzierżawca nie ma prawa oddawać przedmiotu dzierżawy w całości osobie trzeciej do bezpłatnego uży­

wania i użytkowania, ani go poddzierżawiać choćby

w części.

§ 2. Gdyby to uczynił, wydzierżawiający może

od umowy odstąpić i żądać odszkodowania.

TYTUŁ IX.

UżYCZENIE.

Rozdział · !.

Pner.. ~s ogólny.

Art. 419. Przez umowę użyczenia użyczający

zobowiązuje się dać biorącemu bezpłatne używanie

.r zeczy użyczonej.

R o z d z i a ł III.

Zakończenie użyczenia.

Art. 427. § 1. Jeżeli umowę użyczenia zawarto na czas nieoznaczony, użyczenie kończy się, gdy

biorący uczynił z rzeczy użytek, odpowiadający umowie, albo gdy upłynął czas, w którym mógł był uCzyn ~ć ten użytek.

§ 2. Użyczający może żądać wcześniejszego

zwrotu, gdy biorący używa rzeczy niezgodnie z umO'wą albo z naturą lub przeznaczeniem rzeczy, gdy ją

zaniedbuje, gdy odda ją innej osobie, nie będąc do

tego upo.ważniony przez umow'ę ani zmuszony przez

okoliczności, wreszcie gdy rzecz s.tanie się potrzebna

samemu użyczającemu z powodów, nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy.

. § 3. Użyczenie kończy się ze śmiercią biorące­

go, j.eżeli umowa inaczej nie stanowi.

jest wydać

Art. 428. Po zakończeniu użyczenia biorący

do używania, jak ró:wnież os.oba, której biorący rzecz

oddał, obowiązani są zwrócić rzecz użyczającemu, w

słanie niepogorszonym.

Art. 421. Gdy rzecz użyczona ma takie wady,

że może wyrządzić szkodę temu, kto jej używa, uży­

czaj,ący obowi ą zany jest względem biorącego do naprawienia wynikłej stąd s.zkody, jeżeli znając wady

nie ostrzegł go o nich najpóźniej w chwili wydania.

Art. 429. Po upływie miesięcy sześciu od dnia

zwrotu rzeczy użycz.onej nie może użyczający dochodzić sądownie roszczeń o odszkodowanie za

uszkodzenie rzeczy, a biorący do używania-roszczeń

o zwrot wydatków i nakładów oraz o odszkodowanie.

R o z d z i a ł II.

Obowiązki stron.

Art. 420. Użyczający obowiązany

biorącemu rzecz użyczoną.

Art 422. § 1. Jeżeli w umowie nie określono

sposobu używania, biorący może używać rzeczy w

sposób odpowiadający jej naturze i przeznaczeniu.

§ 2. Nie wolno mu bez zezwolenia użyczające­

go oddawać jej do uiywania innej osobie.

Art. 423. § 1. Biorący do używania obowiąza­

ny iest czuwać starannie nad zachowaniem rz,e czy w

stanie, w jakim ją otrzymał.

§ 2. Nie ma prawa oddawać rzeczy na przechowanie innej osobie, chyba że zmuszają go do tego

okoliczności albo upoważnia umowa.

TYTUŁ X.

POżYCZKA.

Rozdział

I.

Przepisy ogólne.

Art. 430. § 1. Rrzęz umowę pożyczki dający

pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego przedmiot po ż yczki , a biorący zobowiązuje

się zwrócić przedmiot pożyczki w rzeczach tego samego gatunku i takiej samej jakości.

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

§ 2. Przedmiotem p oży czki mogą b yć pieniądze

lub inne rzeczy z::m le nne.

Art. 431. Zobowi,a zanie udzielen ia oraz odebranie p oży czki pien i ę żr;cj ponad dw ie ści,e p i ęćdzie­

s.iąt złotych powinny być p;s mem stwierdzone .

R o z d z i a ł II.

Obowiązki stron.

Art. 432. § 1. Daj ący po życ zkę może odstąpić

od urnowy i odmówić wydania przedmiotu pożyczki,

jeżeli zwrot przedmiotu pożyczki jest wątpliwy

z powodu złego stanu mająikowego drugiej strony.

§ 2. Prawo to nie służy stronie, która w czasie zawa rcia umowy o zły m stanie majątkowym

drugiej strony wiedziała lub wiedzieć była powinna.

mie sią ca, a pożyczkę powyżej tej sumy w ciągu

trz.ech miesięcy po wypowiedzeniu przez dającego

pożyczkę.

Art. 440. § 1. Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, bior ą cy pożyczkę może ją zwrócić w każdej

chwili, bez względu na to czy termin oddania był ·

oznaczony czy nieoznaczony.

§ 2. Jeżeli pożyczka była oprocentowana, dłuż­

nik nie może, w braku odmiennej umowy, zwrócić

prz,edmiotu pożyczki przed nadejściem oznaczonego

terminu.

TYTUŁ

UMOWY O śWIADCZENIE USŁUG.

DZIAŁ I.

Art. 433. Ros zczenie biorącego pożyczkę o

wydan ie prz edmiotu pożyczb przedawnia si ę z upły­

wem miesięcy sześciu od clnvili, gdy dający pożycz­

Umowa o pracę.

Rozdział

kę dopuś cił się zwłoki.

§ 1. Biorący po ży czkę oprocentowaobowiązany jest do odebrania prze dmiotu po-

§ 2. R osz czenie dającego po ż yczkę o odebranie

przedmiotu poż y c zki prze dawn ia się z upływem :{l1iesięcy sz,eściu od ch'wili, gdy b iorąc y pożyczkę mógł

domagać się wydania.

Art. 435. Jeżeli przedmiotem pożyczki są pieniądze, biorą cy pożyczkę powinien zwrócić taką

sumę pieniężną, jak'l otrzymał.

Art. 436. J de li przedmiotem pożyczki są

rzeczy zamienne, inne niż p ienią dze, bior ą cy pożycz­

kę obowiązany jest zwrócić t aką samą ilość rzeczy

tego samego gatunku i ja koś ci, jaką otrzymał.

Art. 437. § 1. Jeżeli według umowy pożyczka

ma być zwrócona w równowartości szlachetnego

kruszcu lub pieniędzy zagranicznych, przelicza si'ę

pożyczkę na odpow ie dnią ilość kruszcu lub pienię ­

dzy zagranicznych podług kursu z czasu i miejsca

wypłaty pożyczki, a biorący pożyczkę obowiązany

jest w takim przypadku zapłacić tytułem zwrotu pożyczki kwotę, odpowiadającą wartości, jaką przerachowana w powyŻE'zy sposób ilość kruszcu lub pienię­

dzy zagranicznych przedstawia w pieni ąd zach krajowych w czasie i miejscu zwrotu pożyczki.

§ 2. Jeżeli dłużnik dopu śc ił się zwłoki, wierzyciel może żądać zapłaty, według swego wyboru, albo

podług kursu kruszcu lub pieni ę dzy zagranicznych w

dniu wymagalności, albo podług kursu w dniu za-

I.

Przepisy ogólne.

Art. 434.

ną

życzki.

XI.

Art. 441.

Przez umowę o pracę pracownik zo-

bowi ąz uje się do pełnienia dla pr,acoclawcy pracy za.

wynagrodzeniem.

Art. 442. § 1. Zrzeczenie si,ę zgóry wyna,g rodzenia za pracę jest nieważne.

§ 2. Jeżeli ani umowa indywidualna, ani układ

zhiorowy nie określa rodzaju i rozmiaru pracy albo

rodzaju i wysokości wynagrodzenia, można żądać

pracy i wyna.g rodzenia, jakie w danych okolicznościach są ustalone zwyczajem, a w braku zwyczaju

jakie uchodzą za odpowiednie.

Art. 443. Umowa o prac.ę na czas życia pracodawcy lub pracownika albo na okres czasu powyżej

lat trzech powinna być pismem stwierdzona.

Art. 444. § 1. Prawo pracownika do wynagrodzenia może być zbyte lub oddane w zastaw tylko

w granicach, w których podlega egzekucji.

.

§ 2. Umową nie można granic tych przekroczyć.

Art. 438. Jeżeli przedmiotem pożyczki są papiery na okaziciela, a w terminie wymagalności zwrotu pożyczki papierów tych niema już w obrocie, biorący pożyczkę obowiązany jest zapłacić ich wartość

w chwili zwrotu, a W razie wycofania ich z obiegu

ich wartość według ceny umorzenia.

Art. 445. § 1. Układ co do warunków umów

indywidualnych o pracę, zawarty między pracodawcą albo prawnie istniejącym związkiem pracodawców z jednej strony a prawnie istniejącym związkiem

pracowników z drugiej strony (układ zhiorowy), wią­

że, w braku szczególnego przepisu ustawy, tylko

strony, które układ zawarły, oraz członków związ­

ku, będącego stroną.

§ 2. Układ zbiorowy powinien być pod nieważnością zawarty na piśmie.

§ 3. Gdy czas mocy obowiązującej albo termin

wypowiedzenia nie jest w samym układzie zhiorowym oznaczony, każda ze stron może układ wypowiedzieć na miesiąc naprzód.

§ 4. Postanowienia umów indywidualnych,

mniej korzystne dla pracowników niż postanowienia

układu zbiorowego, są nieważne. Zamiast nich mają

moc odpowiednie postanowienia układu zbiorowego.

Art. 439. Je że li czas zwrotu pożyczki nie jest

oznaczony, dłużnik obowi ąza ny jest zwrócić pożycz­

kę poniżej dwustu pięćdziesięciu złotych w ciągu

Art. 446. Jeżeli dla pewnej kategorji pracowników isbieje lub wydana będzie szczególna ustawa.

regulująca stosunek pracy, przepisy działu niniejsze-

płaty.

go stosuje się jedynie w przedmiotach, ustawą -szczególną nie objętych.

: ... .

R o z d z ia ł II.

Obowiązki: stron.

Art. 447. Pracownik obowiązany jest peJni'ć

pracę osobiście, jeżeli z umowy lub okoliczności nie

wynika nic innego. .

Art. 448.

.-

§ 1. Pracownik powinien pełrii~pra­

Cę sumiennie i ze starannośCią, jakiej ·wymagarodzaj

pracy lub zwyczaj oraz slusznyinteres pracodawcy.

§ 2. W tych granicach pracownik powinien stosować się do poleceń pracodawcy. nie sprzeciwiają­

cych się umowie, ustawom i dobrym . obyczajom.

O ile natura stosunku na to pozwala, pracodawca

moż~poruczyć kierownictwo innej osobie.

Art. 449.

Pracodawca powinien .przyzwoicie

obchodzić się z pracownikiem i szanować jego godność osobistą,

Art. 450.

Pracodawca obowiązany jestdoko-

nywać wypłaty wynagrodzenia pieniężnego gotówką, w przeciwnym razie odpowiada za powstałą stąd

szkodę.

-

Art. 451. § 1. Terminy płatnościwynagro­

dzenia określa umowa lub zwyczaj.

§ 2. W braku odmiennej umowy lub zwyczaju

pracodawc a obowiązany iest płacić wynagrodzenie

zdolu, a mianowicie: ieżeli w umowie oznaczono wynagrodzenie miesięcznie lub według krótszych okresów czasu - z końcem każdego okresu; · jeżeli je

oznaczono według dłuższych okresów --- z końcem

każdego miesiąca kalendarzowego. Wynagrbdzenie

dniówkowe albo oblicwne od godziny i wynagrodzenie akordowe jest płatne z końcem każdego tygodnia.

§ 3. W każdym przypadku wynagrodzenie jest

płatne najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku

pracy.

Art. 452.

Nr. 82.. ..• _ "

Dz!ennik Ustaw. Poz. 598.

§ 1.

Jeżeli według umowy oprócz

stałego wynagrodzenia albo zamiast nieg() należy się

pracownikowi udział w zysku pracodawcy (umowa

tantjemowa), prowizja albo procenty od obrotu; produkcji, oszczędności lub tym podobne korzyści, pracodawca powinien dać pracownikowi piśmienne obliczenie należności.

§ 2. Pracownikowi, albo zamiast, nłego mężo­

wi zaufania, które go w braku zgody między stronami wyznacza sąd, pracowadca obowiązany jest umożliwić przejrzenie odpowiednich zapisów w księgach

celem sprawdzenia o bliczenia. To samo obowiązuje,

jeżeli pracodawca nie udzielił pracownikowi obliczenia . .

Art. 453. Jeżeli według umowy lab zwyczaju

należy się pracownikowi ·oprócz stałego wynagrodzenia gratyfikacja (świąteczne, bilansowe i t. p .),

a wynagrodzenie przypada mu tylko za pewną część

roku, należy mu się również stosunkowa część gratyfikacji. To samo obowiązuje w przypadku' umowy

tein tjemowej

Art. 454.

W przypadkach, gdy obliczenie na·..

leżności z tytułów, określonych w dwóch artykułach

poprzedzających, następuje na podstawie bilansu,

wynagrodzenie jest płatne beuwłocznie po ustaJe..

niu bilansu. W innychprzypad"kach oblicżenie iwy..

płata tych należności powinny nastąpić. w braku 04mienriej .umowy lubzwyczaiUj .poupływiekażdego

miesiąca.

Art. 455. Pracownikowi należy się wynagrodzenie także za pracę niespełnioną, jeżeli był gotów

do jej pełnienia a doznał przeszkody z przyczyn; dotyczących pracodawcy.

§ 1. Pracownik, który zobowiązał

przez czas oznaczony lub nieozna,czony za wynagrodzeniem akordowem, może domagać się, aby pracodawca dostarczył mu pracy odpowiedniej codo rodzaju i rozmiarów.

_

§ 2. W razie niedopełnienia tego obowiązku

przez pracodawcę praco,wnik może żądać stosownego wynagrodzenia za czas, w którym był gotów do

pracy.

Art. 456.

się , pełnić pracę

Art. 457. Pracodawca obowiązany jest do za ..

pracownikowi, znajdującemu się w potrzebie, wynagrodzenia przed terminem płatności ta pracę już spełnioną, jeżeli może to uczynić bez szkody

dla siebie.

--

płacenia

Art. 458. § 1. Pracownik, dla któregosłosu­

nek pracy stanowi wyłączne lub główne źródło

,utrzymania, zachowuje prawo do wynagrodzenia.

chociażby w pełnieniu pracy doznał bez swej winy

przeszkody skutkiem choroby, wypadku, powołania

go na ćwiczenia wojskowe albo z innych podobnych

ważnych przyczyn.

§ 2. Jeżeli ustawa lub umowa nie zawierakorzystniejszych dla pracownika postanowień, prawo,

określone w paragrafie poprzedzającym, służy mu

tylko przez okres dwóch tygodni i jedynie wówczas,

gdy stosunek pracy trwał już pół roku przed powstaniem przeszkody.

§ 3. Wynagrodzenie to należy się pracownikowi, choćby stosunek pracy skończył się przed upły­

wem powyższego dwutygodniowego Łerminu wskutek wypowiedzenia, dokonanego w okresie przeszkody przez pracodawcę, albo wskutek przedwczesnego rozwiązania umowy przez pracodawcę bez winy

pracownika.

Art. 459. Jeżeli stosunek pracy trwał mmeJ

niż pół roku, pracownik zachowuje prawo do wyna;.

grodzenia w razie niemożności pełnienia pracy z waż­

nej przyczyny przez krótki okres . czasu.

Art. 460. § 1. Zrzeczenie się zgóry wynagrodzenia, przypadającego za czas przeszkody, jest nieważne.

§ 2. Pracodawca może odliczyć od przypadającego za czas przeszkody wynagrodzenia sumy, które pracownik otrzymał za ten czas z funduszów publicznyoh, z wyjątkiem sum, otrzymywanych w czasie ćwiczeń wojskowych.

Art. 461. § 1. Pracodawca powinien codo

i narzędzi, jakich dostarcza, poczyIirć

pomieszczeń

Nr. 82.

Dziennik Ustaw.Ppz. 598.

odpowiednie zarządzenia celem zabezpieczenia ży­

cia i zdrowia pracownika.

§ 2. Jeżeli zobowiązał się dostarczać pracownikowi mieszkania, noclegu lub żywn.ości, powinien

przy tych świadczeniach mieć na względzie zdr.owie

i przyzwoitość.

§ 3. Umowa nie może zmienić ani .ograniczyć

obowiązków pracodawcy, przewidzianych w artykule niniejszym.

Art. 462.

§ 1. Gdy w stosunku pracy, stano-

wiącym wyłączne lub główne źródło utrzymania pra-

cownika, pracownik przyjęty został przez pracodawcę w poczet domowników, to w razie choroby pracownika, nie spowodowanej przezeń rozmyślnie, pracodawca obowiązany jest zapewnić mu potrzebne

utrzymanie i opiekę lekarską oraz konieczne środki

lecznicze w ciągu dwócih tygodni, jeżeli stosunek

pracy trwał już dwa tygodnie, a w ciągu czterech

tygodni, jeżeli stosun,ek pracy trwał już pół roku.

§ 2. Zrze~zenie się tych praw zgóry jest niewaine.

§ 3. Pracodawca może potrącić wydatki na

opiekę lekarską i środki lecznicze z wynagrodzenia

pieniężnego, należącego się pracownikowi.

§ 4. Pracodawca nie ma powyższych .obowiąz­

ków, jeżeli stosunek pracy zawiązany był jedynie na

czas przemijającej potrzeby, a nie trwał jeszcze miesiąca.

.

§ 5. Obowiązki te odpadają również w przypadku, gdy pracownik ma prawo do świadczeń z tytułu ubezpieczenia publiczno-prawnego na przypadek choroby.

. Art. 463. § 1. . Utrzymanie i opieka lekarska

oraz śr.odki lecznicze przez czas choroby należą się

pracownikowi, chociażby stosunek pracy skończył

się przed upływem okresów trwania obowiązków

pracodawcy, wymienionych w artykule poprzedzają­

~ym.

§ 2. Jednakże obowiązki te ustają wcześniej

wraz z zakończeniem stosunku pracy, jeżelinastą­

piło ono wskutek upływu czasu, na jaki st.osunek był

zawarty, albo skutki~m wypowiedzenia, dokonanego przed chorobą pracownika, lub skutkiem przedwczesnego rozwiązania umowy przez pracodawcę

z ważnych powodów, wyjąwszy chorobę.

Art. 464. Pracownikowi, przyjętemu w poczet

domowników, pracodawca obowiązany jest pozostawić odpowiedni czas do wypoczynku i praktyk reli'gijnych.

Art. 465. Pracownikowi, dla ,k tórego stosunek

pracy stanowi wyłączne lub główne źródło utrzymania, pracodawca po rocznem trwaniu stosunku obowiązany jest corocznie, w terminie przez siebie oznaczonym, udzielić urlopu tygodniowego.

R o z d z i a ł III.

Zakończenie stosunku

pracy.

Art. 466. § 1. Stosunek . pracy, zawarty na

czas oznaczony lub do wykonania oznaczonej pracy,

kończy się z upływem tego czasu lub z wykonaniem

lejpr.acy.

1481

. § 2. Jeżeli po upływie oznaczonego w umowie

czasu pracownik pełni nadal pracę bez sprzeciwu ze

strony pracodawcy, należy uważać umowę za przedłużoną na czas nie oznaczony.

Art. 467. § 1. Umowa o pracę, zawarta na

próbę, może być w pierwszym miesiącu rozwiązana

przez każdą ze stron każdego czasu za tygodniowem

wypowiedzeniem.

§ 2. Jeżeli wypowiedzenie nie nastąpi na ~­

dzień przed końcem tego miesięcznego okresu, uważa się umowę za zawartą na czas nieoznaczony.

§ 3. Okres próbny nie może trwać dłużej nii

miesiąc; przedłużenie jest niedopuszczalne.

Art. 468. Umowa o pracę, zawarta na czas

życia pracodawcy lub pracownika bądź na czas dłuż­

szy niż . lat trzy, może być po upływie lat trzech rozwiązana przez pracownika za sześciomiesięcznem

wypowiedzeniem.

Art. 469. § 1. Jeżeli czas trwania stosunku

pracy nie jest w umowie oznaczony ani nie wynika

z rodzaju lub celu pracy, każda ze stron może rozwiązać umowę przez wypowiedzenie.

§. 2. Jeżeli slósunek pracy pracownika umysłowego stanowi wyłączne lub główne źródło jego

utrzymania, pracodawca może umowę wypowiedzieć

najpóźniej na sześć tygodni naprzód na koniec kwartału kalendarzowego.

§ 3. Jeżeli stosunek pracy trwa już lat dziesięć, pracodawca może wypowiedzieć umowę najpóźni,ej na sześć miesięcy naprzód na koniec kwartału kalendarzowego.

§ 4. W innych przypadkach termin wypowiedzenia,. dla obu stron wynosi dwa tygodnie.

, § '5. Terminy wypowiedzenia mogą być oznaczone w umowie z tem ograniczeniem, że termin wypowiedzenia przez pracodawcę nie może być krótszy

od tęrminów, określonych wyżej, oraz że termin wypowiedzenia przez pracownika nie może być dłuższy

niż tet:min wypowiedzenia przez pracodawcę.

Art. 470. ' § 1. Z ważnych powodów każda ze

stron może odstąpić od umowy o pracę przed upły­

wem , umówionego czasu i bez zachowania terminu

,wypowiedzenia (rozwiązanie przedwczesne).

§ ·. 2. Ważnemi powodami rozwiązania umowy

są okoliczności, które sprawiają, że nie można zgodnie z wymaganiami dobrej wiary żądać od strony,

aby po;zostawałaz drugą stroną w stosunku pracy.

§ 3. Rozwiązanie umowy następuje przez zawiadomienie drugiej strony.

§ 4. Prawo rozwiązania umowy z ważnego

powodu wygasa, jeżeli strona nie dokonała rozwią­

zania

ciągu dwóch tygodni od powzięcia wiadomości .9 istnieniu ważnego powodu.

§ 5. Jeżeli ważne powody rozwiązania mają

charakter ciągły lub powtarzający się, termin dwu,tygodniowy liczy się od chwili, kiedy ustał stan rze.czy, uzasadniający rozwiązanie umowy.

w

Art.. 471. . § 1. Gdy pracodawca rozwiązał

przedwcześnie umowę · o pracę bez ważnego powodu, albo gdy z winy swej dał ważny powód do przedwczesnego rozwiązania umowy przez pracowńika,

pracownik zachowuje prawo do wyna2rodzenia za

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

· cz.a.s, jaki by upłynął do zakończęnia stosunku pracy

. przez nadejście umówionego terminu lub przez na: Iezyte wypowiedzenie umowy ze strony prac.odawcy, co nie uwłacza prawu do wyższego odszkodowaniana zasadach ogólnych.

§ 2. Wynagrodzenie stałe jest płatne odrazu

z chwilą rozwiązania umowy.

§ 3. Gdy pracownik rozwiązał przedwcześnie

umowę bez ważnego pow.Qdu, albo gdy z winy swej

dał ważny powód do rozwiązania umowy przez pracodawcę, pracodawca może żądać naprawienia szkody, Sipowodowanej niewykonaniem umowy; pracownikowi jednak należy się wynagrodzenie za pra cę

się

odpowiednio do umowy , przez którą praco,d awca zobowią z uje się prz yg ot ować ucznia do praktycznego zawodu w związku z pr a cą wykonywaną dla

pracodawcy.

§ 2. Pracodawca obowiązany jes t zatrudniać

,ucznia w sposób odpow i ad a jący jego przyszłemu zawodowi oraz powinien pozos tawić mu odpowiedni

czas wolny od pracy do u z up ełnie nia wykształcen i a

zawo dowego w szkole oraz do wypoczynku i praktyk religijnych.

DZIAŁ II.

Umowa o dzieło.

już spełnioną.

Art. 412. Umowa o pracę rozwiązuje

pracownika.

si,~

ze

Rozdział

śmiercią

Pracodawcy i pracownicy nie mogą

dochodzić sądownie roszczeń, wynikających z umowy o pracę, po upływie roku od dnia zakończenia

stosunku pracy.

Art. 413.

Art. 414. § 1. Pracodawca obowiązany jest

na żądanie pracownika wydać mu piśmienne świ a­

deotwo o cZ,asi,e i rodzaju pr,acy oraz zwróci,ć mu

świadectwa i inne dokumenty, jakie ma w swem

prz.e chowaniu.

§ 2. W świadectwie nie wolno zamieszczać

uwag, któreby mogły ut,rudnić pracownikowi otrzymanie innego zatrudnienia.

Art. 415. § l. Jeżeli rodzaj zajęcia przeszkadza pracownikowi w poszukiwaniu innej pracy, pracodawca obowiązany jest po wypowiedzeniu pozostawić pracownikowi na jego żądanie odpowiedni

po temu czas, nie uszczuplając wynagrodzenia.

§ 2. Jeżli czas ten nie jest określony ustawą,

oznaczy go inspektor pracy, a w braku tegoż w danej miejscowości, sąd.

R o z d z i a ł IV.

. Przejście zakładu pracy na inną osobę.

Art. 416. § 1. W razie przejścia przedsi ę bior­

stwa, gospodarstwa rolnego lub innego zakładu pracy na inną osob ę, nabywca w stępu je mocą samego

prawa w stosunki, wynikające z umów o pracę.

§ 2. Jeżeli przejście nastąpiło na mocy umowy, nabywca odpowiada solidarnie ze zbyw cą za zapłatę wynagrodzenia z umów o pracę, w które wstą­

pił, przypa daj ące.go za c.z,as p r zed zmianą pracodawcy nie więcej jednak niż za rok.

§ 3. W razie przejścia przedsi ę biorstwa, gospodarstwa rolnego lub innego zakładu pracy na

inną osobę, praco wnik może w ciągu mie sią ca a w

gospodarstwie rolnem w ciągu trz e ch miesi.{cy od

dnia, w którym się o tem dowiedział, wypowiedzieć

umowę z zachowaniem t e rminów ust awowych, ch o- ciażby była zawarta na czas oznaczony.

R O z d Z i a ł V.

Umowa o naukę.

Art. 411. § 1. W braku szczególnych pr,z.episów ustawy przepisy działu niniejszeio stosuje

I.

Przepisy ogólne.

Art. 478. Przez umowę o dzieło przyjmujący

zamówienie zobowiązuje się do wykonania zamówionego dzieła, zamawiaj ą cy zaś do zapłaty wynagrodzenia.

Art. 479. Jeżeli n ie umówiono się o wysokość

wynagrodzenia, należy się wyn8.grodzenie, odpowiadaj ące wartości pracy i wydatkom przy j mującego zamówienie .

R o z d z i a ł II.

Obowiązki przyjmu jącego

zamówienie.

. Art. 480. Jeż eli obc wictzek osobistego wykonania lub kie rowania wykonan iem d zi eł a nie wynika z umowy ani z natury świadczenia, przyjmujący

zamówienie mo ż e p o ruczyć wykonanie innej osobie

pod własną odpowiedzialnością.

Art. 481. Jeżeli nic inne go nie wynika z umowy lub ze zwycz aju, pr zy;mujący zamówienie winien

dostarczyć potrzebnych do wykonania dzieła materjałów, narzędzi i środków pomocniczych.

Art. 482. Je żeii materjałów dostarcza zamaw ia jący, przyjmujący zamówienie winien użyć ich w

odpowiedni sposób i zcać sprawę z zu życia zamawiającemu

oraz zwrócić mu ni ez użytą resztę.

Gdy materjał, dostarczony przez zanadaje się do prawidłowego wykonania dzieła , albo gdy istn ie ją lub zajdą okoliczności, które m ogą przesz kodzić nale ż ytemu wykonaniu,

p rzyi muj ący zamówienie winien o tem niezwłocznie

zawiadomić zam a wia j ącego, w przeciwnym razie odpowiad a za s zkodę .

Art. 483.

mawiając ego , nie

Art. 484. Jeżeli przyjmuj ą cy zamówienie zwleka z rozpocz ęc i em albo wykollczeniem dzieła tak, że

nie można przewidywać, iżby zdołał ukończyć je w

czasie um ówionym, zamaw iający może od umowy

odst ąpi ć, nie cz ekaj ą c · terminu wykonania.

Art. 485. § 1. Gdy w ci ąg u wykonywania

dzieła okaże się, że pr zyjmujący zamówienie wykonywa je w sposób wadliwy albo przeciwny umowie,

zamawia ją cy może go wezwać o zm ianę sposobu wykonywan ia i w miarę potrzeby wyznaczyć mu w tym

celu odpowiedni term in, a po bezskutecznym upły­

wie tego terminu odstąpić od umowy albo powie-

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Nr. 82.

T'l-YĆ poprawienie lub dalsze wykonanie innej osobie

konieczność zna~zn.eg~

na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamó-

przyjmujący zamOWleOle obowiązany jest zawiadomić o tem zamawiającego, w przeciwnym razie traci

prawo żądania nadwyżki kosztów.

wienie.

§ 2. W razie odstąpienia od umowy lub powierzenia wykonania innej osobie, zamawi ają cy może, jeśli sam dostarczył materjału, żądać wydania

materjału albo rozpoczętego dzieła.

R o z d z i a ł III.

Rękojmia za wady dzieła.

Art. 486. § 1. Gdy dz ieło ma wady, które

czynią je niezdatnem do zwykłego użytku, albo które sprzeciwiają się wyr aźne j umowie, z;amawiający

może od umo'w y odst ąpić; w przypadku innych wad

zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia

w odpowiednim stosunku.

§ 2. Jeżeli wady dadzą się usunąć, zamawiający może uprzednio zażąd.ać ich usunięci a i VI tym

celu wyznac,zyć przyjmuj ą cemu zamówienie odpo wiedni termin z zagroż~miem, że po bezskutecznym

upływi,e tego terminu nie przyimie naprawy.

§ 3. Przy j mu j ący zamówienie może odmówić

naprawy, gdyby była połączona z nadmiernemi kosztami.

Art. 487. Prawa, wym jci~ione w artykule p o przedzaj ą cym, nie sluż ą zamawiającemu, jeżeli wskazówkami swemi wbrew przestro~om przyjmującego

zamówienie albo w inny sposób sam spowodował

wadliwość dzieła.

Art. 488. O ile z artylmłów poprzedzaj ą cych

nie wynika nic innego, do rę koj mi za wady fizyc zne

i prawne dzieła stosuje się odpowiednio przepisy

o rękojmi przy umo wie sprzedaży z tą zmianą, że

roszczeń z tytułu ręko j mi za w a dy budynku nie moż­

na dochodzić sądownie po upływie lat pięciu od

chwili oddania.

R o z d z i a ł IV.

Obowiązki zamawiającego.

§ 1. W braku odmiennej umowy

zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła.

§ 2. Jeśli dz ieł o ma być oddawane częściami,

a wynagrodzenie obliczono za każdą część zosobna,

wynagrodzenie należy się w chwili oddania każdej

Art. 489.

przyjmującemu

części.

Art. 490. § 1. Gdy strony zawarły umowę

o ryczałtowe wynagrodzenie, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia,

chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było

przewidzieć rozmiarów lub kosztu robót.

§ 2. Gdyby jednak skutkiem zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć. wykonanie

dzieła groziło przyjmuj ącemu

zamówienie rażącą

stratą, sąd może podwyższyć ryczałt lub rozwiązać

umowę, jeżeli uzna to za konieczne zgodnie z wymaganiami dobrej wiary, po rozważeniu interesów stron

obu.

Art. 491. § 1. Gdy umowa zawarta była na

podstawie kosztorysu, a w toku wykonaoiazajdzie

przeliroczenia

kosztorysu,

§ 2. W razie konieczności znacznego przekroczenia kosztorysu z,amawiający ma prawo odstąpić

od umowy, jednakże obowiązany jes.l uczynić to bezzwłocznie i w tym przypadku obowiązany jest zapła­

cić przy j muj ąc emu zamówienie godziwe wynagrodzenie za wykonaną pracę.

Art. 492. Gdy wykonanie dzieła nie dojdzie

do skutku, zamawiający nie może odmówić wynagrod zenia, jeśli przyjmujący zamówienie był gotów

do wykonania umowy, a doznał przeszkody z .przyczyn dotycz ący ch zamawiającego . Jednakże w tym

przypadku zamawiaj ący może potrącić to, co przyjmujący zamówienie oszcz ę dził z powodu zaniechania dzieła.

Art. 493. § 1. Gdy dzieło przed odda niem

ulegnie utracie skutkiem wyp ad ku, przyjmujący z,a mówienie nie może ż ą da ć wynagrodzenia, chybaby

zamawiający

dopuścił się przedtem zwłoki w odbiorze.

§ 2. Zamawia ją cy może żądać zwrotu wartoś c i dostarczonego przez siebie materj ału, jeżeH przyjmujący zamówienie był w zwłoce, a nie dowiedzie,

że utrata dzieła b yłaby na!;tąp:ła, chodażby oddd

dzieło w czasie właśc iwym.

§ 3. J eżeli d zieło uległo zni~zczeniu skutkiem

wadliwości materjału, dostarczonego przez zamawiającego, przyjmuj ą cy zamówienie; jeśli zwrócił uwa·gę

,zamawiają cego na wadliwość materjału, ma prawo

żąd a ć godziwego wyr:agrodzenia za wykonaną pracę.

Art. 494. . Jeżeli wykonanie dzieła wymaga

spółdziałania zamawi ającego, przyjmujący może, gdy

zam aw iając y

nie współdziała, w y znaczyć mu odpowiedni termin z zagrożeniem odstąpienia, a po jego

bezskutecznym upływie od umowy odstąpić .

Art. 495. Zamawiaj ący obowiązany jest odebrać dzieło, które przyjmujący zamówienie oddaje

mu zgodnie ze swem zobowiązaniem.

R o z d z i a ł V.

Rozwiązanie umowy.

Art. 496. Dopóki dzieło nie jest skończone,

zamawiający może w każdej chwili odstąpić od umowy za zapła tą umówionego wynagrodzenia; może

jednak potrąc ić to, co przyjmuj ą cy zamówi·e nie

oszczędził z powodu zaniechania dzieła.

Art. 497. § 1. Umowa o dz i eło, którego wykonanie zależy od osobistych przymiotów przyjmują­

cego zamówien ie, rozwiązuje się skutki,e m jego śmi.er­

ci lub niezdolności do pracy. Przyjmujący zampwienie lub jego spadkobiercy mogą żądać zwrotu ceny

przygotowanego materjału i zapłaty części wynagrpdzenia, odpowiadającej wykonanej pracy, o He jedno

i drugie ma wartość dla zamawiającego.

§ 2. Jeż,eli umrze zamawiający, l'paclkobiercy

jego są nadal umową związani.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

DZIAŁ III.

Zlecenie.

Rozdział

I.

Przepisy ogólne.

Art. 498. § 1. Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobow i ązuje się do dokonania określonej czynności dla dające go zlecenie.

§ 2. Umowy o świadczenie usług, nieuregulowane jako szczególny rodzaj umowy, podlegają przepisom o zleceni~.

Art. 499. Zlecenie, dotyczące czynności prawnej, obejmuje, w braku odmi'e nnej umowy umoco.wanie do wykonania czynności w imieniu dającego

zlecenie.

Art. 500. § 1. Jeżeli z umowy lub z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowią­

zał się wykonać je bez wynagrodzenia, uważa się, że

zlecenie ma być wykonane za wynagrodzeniem.

§ 2. Gdy w umowie nie określono wysokości

wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie, odpowiadające nakładowi pracy.

Art. 501. § 1. Kto jest ustanowiony przez

władzę do spełniania czynności dla drugich, albo kto

zawodowo tern się trudni, powinien, jeżeli nie chce

przyjąć zlecenia, zawiadomić o tern niezwłocznie daiącego zlecenie.

§- 2. Taki sam obowiązek dąży na osobie, któ"fa dającemu zlecenie oświadczyła gotowość załat­

wiania czynności pewnego rodzaju.

§ 3. Zaniechanie zawiadomienia pociąga za so>

b " odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę.

R o z d z i a ł II.

Obowiązki stron.

Art. 502. § 1. Przyjmujący zlecenie pOWlOlen

je wykonać sumiennie i ze starannością, jakiej wymaga rodzaj czynności.

§- 2. Może bez upr.z edniej zgody d a jąc e go zlecenie odstąpić od wskazanego sposobu wykonania

zlecenia, gdy nie ma możności uzyskania tej zgody,

a zachodzi uzasadniony powód do przypuszczenia, że

.dający zlecenie zgodziłby się na zmianę, gdyby wiedział o istniejącym stanie rz eczy.

Art. 503. § 1. Przyjmujący zlecenie ma prawo powierzyć wykonanie zlecenia osobie trzeciej

tylko wtedy, gdy wynika to z umowy lub ze zwyczaju, albo gdy go do tego zmuszają okoliczności.

§ 2. W przypadkach takich obowiąz any jest

donieść natychmiast dającemu zl ecenie o osobie

i miejscu zamieszkania swego zastępcy i wówc zas

odpowiada tylko za win ę w wyborze zastępcy.

§ 3. Zastępca odpowiedzialny jest za swe

czynności również wobec dającego zlecenie.

§ 4. W przypadkach, gdy przyjmujący zlecenie odpowiada za czynności swego zastępcy jak za

swe własne czynności, ich odpowiedzialność jest so-

lidaQl.!

Nr. 82.·

Art. 504. Jeżeli przy;muj ą cy zlecenie powie-;

rza jego wykonanie osobie trzeciej, nie będąc do te"

go uprawn ;ony, odpow iada także za przypadkową

utr a tę lub uszkodz enie rze czy

daj ą cego

zl ecenie,

które w pn.eciwnym razie nie byłoby nastąpiło.

Art. 50S. Kto zobowiązał się wykonać zlecenie bez "\vyna gr o d::.enia, oclpc wia d'ł tylko za szkoJ.~,

wyr z ądzon a rc zmyHni e l ub wskutek bralm staranno ś ci, jr. k iej zwykł dokł a dać we własnych sprawach. ~

Art. 506. § 1. Przyjmujący zlec enie powinien

udzieląć dającemu zlecenie potrżebnych wiadomosci'

o przebiegu sprawy, a po w ykonaniu zlecenia lub po

umowy złożyć mu spra

wozdanie.

.

§ 2. Powinien mu wydać wszystko, co rprzy

wykonaniu zlecenia dla niego uzyskał, choćby działa­

jąc w imieniu własnem, w szczególności powinien

przelać na niego wierzyt e lno ś ci, j.a kie nabył we włas:'

nem imieniu na jego rachunek.

v/c ze-śniejszem rozwiąz aniu

Art. 507. Przyjmującemu zleceni.e nie woln~

rzeczy i kapitałów dającego zlecenie. Od

kapitał ów, zatrzymanych ponad potrzebę, powinien,

płacić dającemu zlecenie odsetki ustawowe. '

' .

używać

Art. 508.

Dający

zlecenie powinien zwróCić'

przy! muj ącemu zlecenie wydatki i n.akłady, poczynione przez niego celem należytego wykonaniazlec>e-

ni a, wraz z odsetkami ustawowemi od chwili, kiedy

wydatki i nakłady były uczynione, oraz zwolnić gO

od zobowiązań, które przyjmujący ilecenie w powyż­

szym celu zaciągnął w imieniu własnem.

Art. 509. Jeżeli wykonanie zlecenia wymaga

wydatków i nakładów, dający zIecen.i,e winien na żą­

danie przyjmującego udzielić mu odpowiedniej zaliczkL

..

Art. 510. W przypadku płatnego zlecenia wy';,

nagrodzenie należy uiścić, w braku odmiennej umowy, po wykonaniu zlecenia.

Art. 511. Jeżeli kilka osób dało lub przyjęło

zlecenie wspólnie, odpowiadają względem drugiej

strony solidarnie.

R o z d z i a l III.

Wygaśnięcie zlecenia •

Art. 512. § 1. Dający zlecenie może odwQ"

je w każdym czasie, powrnien jednak w takim

przypadku zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki

i nakł a dy, jakie ten poczynił celem należytego wykonania zlecenia; w przypadku płatnego zlecenia

obowi ązany jest zapłacić mu część wynagrodzenia,

odpowi a d a jącą jego dotychczasowym czynnościom,

ora z jeżeli odwołanie nast ąpiło be-z ważnego powodu , naprawić wynikłą st ą d szkodę .

§ 2. Przyjmującemu zlecenie wolno również

w każdym czas i·e przez wypowiedzenie uchylić się

od wykonania zlecenia. Jeżeli jednak zlecenie było

pł a tne, a wypowiedzenie n a stąpiło bez ważnego po~

wodu, przyjmujący zlecenie odpowiada za szkodę.

§ 3. Zrzeczenie się zgóry prawa odwołania lub

wypowiedzenia z ważnych powodów jest n'ieważne.

lać

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Art. 513. Jeżeli odwołanie lub wypowiedzenie

zlecenia nastąpiło w czasie nieodpowiednim, strona

odwołująca lub wypowiadająca obowiązana jest na-

DZIAŁ V.

PrzechOlWanie.

prawić wynikłą stąd szkodę.

R lozd ,dl!l!ł

Art. 514. W braku odmiennej umowy zlecenie

nie wygasa ani wskutek śmierci dającego zlecenie,

ani skutkiem okoliczności, że dający zlecenie stał się

niezdolnym do działań prawnych; chociażby jednak

zlecenie wygasło, przyjmujący zlecenie powinien,

o ile z przerwania powierzonych mu czynności mogłaby wyniknąć szkoda, prowadzić te czynności nadal, dopóki spadkobier.cy albo przedstawiciel ustawowy dającego zlecenie nie będą mogli zarządzić

inaczej.

Art. 515. W braku odmienne·j umowy zlece,pie wygasa wskutek śmierci przyjmującego zlecenie .

Jego spadkobiercy powinni niezwłocznie dcmieść

,() jego śmierci dającemu zlecenie i, o ile z przerwania powierzonych przyjmująoemu zlecenie czynności

mogłaby wyniknąć szkoda, prowadzić te czynnoś.ci

n,adal, dopóki dający zlec.enie nie będzie mógł zarządzić inaczej.

Art. 516. J'eŻlelli IzI:ec:e n,Le wYlgi.alsbo·, uWlaźa: Isiię je

m[mo Ito Z1a lislhniieją/ce Dla kio~,zyść pl'lzi~m<11Jją)cego Izlecenie aż do chwili, kiedy dowiedział się o wygaśnię­

'ciu 'z:1ec·c nia.

DZIAŁ IV.

POiŚrecl.nictwiO.

Art. 517. Ktlo przyJrziekla ldlr.u:giiiemu wynaJgiw lclizenile .Z\a n!alS:tJrę'ciZ/eni:e ISplOlS lObllicś1oi ,do !ZJa Wlal1'da umowy

'Z inną IOSIOlbą, ;a lbo za pO'śJrl ediniiclzeiIllie p!rIzy .ziaWiail"ciu

'takilej umowy, IOhoW',iąz:a:ny jes1t z.apŁa;c~ć wy:rualgJ'lo dzenie tylko wtedy, gdy umowa zostanie zawarta

WIskultlek zlalbile ,g ów p\ośl1"edinika.

Art. 518. JeŻ\e~i Isltlrony oli!e o\Znaozyły wylslok\Oś­

d wyn\algJl"IOdlZ1enila, nal'e iży s~ę wynla@!1Qdlz:eni e, lokre-

1485

I.

Przepisy ogólne.

Art. 523. § 1. p ,l"!z,e lZ umlOwę :O pjre:!e ,chlOwal!1ie

pr;zechJowa wca ziohowlią:zuje się ,e:ZUWlać przez cms

O'zn,ac:z,ony lub nie1ozTI!a<:·zlony nad 'ZlachOWlaniem

w S'tan:i,e n.ieplO,giOl:sz:onym tI'zie1Cizy ruchomej, IOdid!atnej

:Dla pirzlechov.i1a!Diie.

§ 2. Je żeli IaIti z umowy, ani 'z. IOikioli:C!Z'n\O<śd me

wynika, że przechow.awca zobowiąz.ał się przechować

1'!z,e cz hez wy;n~lIgr'od!z,cntia, uważla ISlię,Żie reeaz ma

być pr,z.ed1:owan!a 'z a wyn:agJnodz1euLem.

Art. 524. W przypatdklalc h płatn.egio p\nzie1chiOwaniia, !j ieżeli w umowi,e nie ()k:re,ślloulo W)'Islo'klOlści wynag!l'o'dlZ!eniia, należy się wynlag:r101dze.n i'e OiZn,acoone

pTlz,e z (),bcwiązują!cą tall'yfę. W braku tlalryfy wy.sok,ość wynagrodzelniaoznraciZy sąd z u~wlzlg}.ędDiileniJem

zwyC'z:a jów mi:e;s,c:owych albo iZ)asaldi \SluSIZitliOścli.

R o z d :z i a ł II.

Obowiązki stron.

Art. 525. § 1. Ptze'chowlaw~a PlOwinien, czuwać nad rze.czą w sposób, do jakiego się zobowiązał,

a w braku umowy w tym w.zględzie w I'lpo,sób, jaki

w)"n~ka '.z p1r!zyljęt.eg,o' zwycz:aju lub iZ natury WiZ,e1chowywanej rz.eczy.

§ 2. Ma pil'awo :i ,oih!owiąz,ek ,zmjlenić mi.ejisc:e

i sPICisób przle chowlan;iia Ir:z elC'.zy, w umowie o.ktreślOlne,

gdy .okaże się to konieczne celem ochrony rzeczy

od utr;aty lub tlislzke,dlzienia. Jeżeli upl1zec1nie UiZYlskanie z'g,ody .s'kł:adają: cego je:Slt mo:żliwe, pinz:echo·w ,awca

powimilc n P!OiS1tall'ia Ć IS~ę 10 nią 'Przed dlckolIl all1i~em

zmi,any.

i

'śllOne pJI'lZ1etZ zWylaziaĄ.

Art. 519. § 1. Je1żeI,i Z\a n,a:sltlr.ę:cizien~ e iSpos/o bnoś!Ci

do z,awa1l'ai:a umowy lO pll'la:cę, 10 lIlia1 cm mrue/SlZk,aJl1rua lub 10 ,zbY'clie nńell'lUichomlOści, albo Zla pośrednic­

two przy zawarciu taki.ch umów umówiono się o wy!I1ial&Il"OdlZlelnile niieWlspółmiell'nile wYlSlokti,e, ,sąd '11Ia wnilo'sek Idł.użnillkla mO'Źle jie ,ohni,żyć.

. . § 2.Ao lZ1apładewynag:l'IOdz'eniia lohln!uż,en~e ~Icst

nrue·dlopUJSIZiclZlal'Ille.

i

Art. 520. P,ośrlednttk ma plra W IO żąiclJać IZWlrotu

'tylklo wtedy, gdy p/llaW\o lla'kie \wynika

wydatków

z umowy.

Art. 521. PIo~ldln1ik tmci plrlaWlO ,dlo wyn\agt"lOd!z:enrua orlaz ,dlo IZWl110'tu wydla,tków, jl eżieli pośre<d:mi­

czył tlakże na ~O!l'zyść drrugiiej IsJt\!'lony mimo lZlaka!zu

zawartego w umowie, albo w sposób przeciwny wyma:g.auilom dlOlbll'le~ wiall'y i IZWYlCZal~Om uczcliwe:g p

ohnlotu.

Art. 522. Pirlz!ep:isy ,d!z:iał.u niin:i:e j,s'z;eg:o nj'e uchy-

Maj·ą odll1li'e nnym ,~z.e:p'ilSlom o praWlaJch i obowiąz­

k:a,ch pośll'e,dnlików i a(le ntów hantd10wYlch i giełdio­

wych oraz zawodowych pośredników pracy.

Art. 526. Jeżeli używla11ie rzeczy nie jJe!Slt kioniecz:ne dlo Iza ch!owianri:a jej w ,slt:anie niepc:giorslzonym,

nie wolno prz.echowaWlcy używać j,e,j hez p'o,zwloten~a

s kła,da'; ą)Cle~o.

Art. 527. § 1. PJrz~e'chlowawca nie ma praWla

,oldd.awiać r:zie,c:z y Dla pll'ze'c:h owlani.e innej, 10slohile, chybia, że g:o do t e,gio zmUlSlzają o kotiCIZU1Io,śd.

§ 2. W plrzypadkach, IlZdy mu plr1aWlo t:akie słu­

ży, ,obowiązany

jest donieść nie,zwłocznie skladają­

cemu, ,gidzie i u k,og:o 1I'z.ec:z ,ztożył i .Oldiplo wiada wówcZials .fylko z.a winę w wyho'f ze felj ,o soby.

§ 3. Zas1tępCla w pll'izech:owaiIlliu odp,ow.ie:dzialny

jest za swe czynności również względem składają­

c.e,g o.

§ 4. W pmzypadlkach, .~dy plrzechowawc1a. 'odpowiada za czy:n:I1lOści Is wegio zalSitępcy, i,ak lZia swe

wła;s.ne c:zynnoś ci , IOdpowi,edlZialnlOść a'c h jest '801id:all'na.

Art. 528. JeŻleHprzechowawca przyjął rzecz na

prz'echolwlan.ile .bez wy;nag;rode:enia, IOdpowia:c1a tylko

za slzkodę, wy:rzątd:zloną :rozmyślnie lub Wls'kutek b1l'aku staranno,ścii,iakiej :zwykł d,okładać przy przechowaniu 'r:z,ec:z y wł;asnych.

Art. 529. Jeżeli przechKlwawca zmrie:n i bezpr a wnii e IIl!l e'js.c e lub rS po sób pl"'ZJe1cho wa.n.ia il"'z e czy,

albo bez pozwolenia składającego i bez potrzeby

używa Ir'z:eczy IzłQlż1onejalho, nie maryą c d'O t,e·g·o praW'a, 'o dlda ją na pr:z,echow1ani ekcmu ·i nnemu, .odpiowiia,datlakże Zia plrzypa:dkową utratę lub UJszkndzenie rzec:zy, Iktóil"·e w pI1z'ec~wnym 'r a.z;i,e ni,e byloby nao

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

sJtąpiłiCJ..

Art. 530. Skł>aldiaj ą'cy powinien zWlrócić plrzechowaW'cy wyld:artki i [la'k~a dy, p'ołąlciZlOne z nla'lJeży­

tern prz,e'c howaniem Ir'z:ecz y, wraz z odsle tkami U's!tawowemi od chwili ich uskutec.zn~en.ila, 'orruz !zwol,niić

priz:echowawcę IOd' zl obtowiąlZiań, które ten 'zadą,gnął

, w imJilen:iu wł'asnem; pl()w~'Oiien udlzielić mu nJa żąda­

nie od:p'owli\edn.~eiZlaHczki.

Art. 531. Skbad.ają'cy lO!dpowiacl:a Za ~~Iklocl:ę, jaIdej przechow,awca doznał skutkiem właściwości

rzec:zy przechowywane';, chyba że pt1"z'e1cruowuwoa

w chwHi przyjęcia il"'zeczy wUled,ział lub wiedzieć był

p/clw~nien o jej nj'e hezpiec:znych wh Śctiwościa'ch.

Art. 532. § 1. W przyp;rudkalch płatt.n.e,g,o pr'ze-

.:hlOwanila skł'adla j ący powinien, w h naiku odmiennej

wYOla,gi!"od.z,enie naj-

umlOwy,zapł,ac:ić pI'z:e'ch.owawcy

:r:óźniej p4lizy 'C,dlbicl1"ze ir ze!c'zy.

§ 2. Jeżdi odbiór na.srtąpił pnZled upływem umówtto·n egJot,e'rminu, iPrze!chowla wcy nale·ży .s'ię ,tylko

odpo".viedtn.f.Jaazęść wYlna,glfod.z.enia.

Art. 533. Gdy kilka iOsóh wspóltn1e p,r,zyjęłiO lub

oddało '1'I~ecz na ,p rz.eic howanie, ·odplow~a.dają wZigIę­

dJem dm giej s'tro,n y ;SIOJi.dam,i'e.

RlOzd ,ział

III.

Zakończenie przechow.ania.

Art. 534. § 1.

Skbacla.; ący

ma prawo ż1\Idać

\V ka,Żldym oza's!i;e ;z wrotu il"zeczy, cho'ciażby 'oznlaczlo­

nlo dłuż~!zy c,za.s pcr-zechowalni.a.

§ 2 . Ptrz:e!cho'w awca może żą:d'ać iO,d ehmrniuIizle czy przed upływem czasu, oznaczonego w umowie,

jeżeli ,za'cbo-dizą wa'żnle ku t:emu pOWlody. Je'żeli 'CZlas

plI',zechlOwlania nj·e był 'oZlna'c,z:ony, 'aibo ~,eże1i lI"ze'oz

był,a pr.zyjęlta na prze'chrcwa,n,j'e be:z W)"Illalgl1"od:z,e nia,

iPrz,echowawlc a tnloże· żą:dać odlebnan~a Ifz:e'czy W ka,ż­

dym cza's ie, byleby j;ej ZW!r:GIt n'i e ,nalSltąpił w cnwttI:i

nie'odp.O'wiedni!ej dla skla;dającego.

Art. 535. Zwrot .r:z,ec:z y powr.in~en nalsrtąpić

w miej,s cu,gdzie miała być prz'e'chowyw3iIlia . .

Art. 536. § 1. PIf:z echowawc:a p'o wanien :zwiródć r:Z0CZ składając'emu, chociażby IOs\o ba ,tirz,e da 'IiOś­

cHa sobiedlo ni'ej prnawo.

§ 2. Jeżeli p'r zechow1aw:ca 'Olt rzyma są.d·owy zaka:zzwmtu rzeclz y sHa.dIa·;ącemu, :powin,j,en niezwłoczrue ZlClwia:diomić ,go '.0 tem.

działu

niniejszego nie

u<:hyhiaią pil"'ze pisnm , dotyczącym depozyJtu tSą,dowe­

go i pif'ze!chow:ania u ~nnyich władlz p ublrkiZltlycih , 'Ocria!Z

DZIAŁ VI.

Odpowiedzialność i prawo zastawu utrzymujących

hotele, zajazdy i podobne zakłady.

Art. 538. § 1. OSlOlby, utrzymując:e ,zaTlobkowo

hotele, zai:a 'z dy li poid/Gbn,e z:akła:dy, o dpcwiadaj ą 'z a

szkody, pon,ies i,ene przez g,ości wskutek ntra.t y lub

uszkodlZlenia cr-,z e·c:zy pnez nich wnie,sion~ch, chyhaby udowodniły, że szkodę spowodował s,am gość lub

os,oba, 't.owla1"zy's !z ą!ca mu albo goodwied.ziając:a. albo

że 's zk,o d.a wynikla z właśd'wlośC'i sla mej Irzeczy lub

skutkiem nieplrzewidz:i3!nego wyp:1l!d.ku, ,k,tó~"emu nie

mdna było za pobiec nawet przy d·oł,Qiżeniu n'a,jwyż­

s'Z'.e go sf.op11ia iStalI'ann,ości.

§ 2. Wyłą,cZ\enie lub Qg.ran~,c:z,enie 't ej odlpowiedizialności pil"'z:ez ogłiO.sz1enie ni'e ma. tS'k.u:tlku plI'awne'go.

Art. 539. Za wrndeiS,i one uWaJża si,ę ,r ze,c zy, które 'odd3!n'o utrzymując;emu zlakład' lub jeg'o 'służbile,

al1:o umieszlc:z'o no w miej!scu plTzez nkh \wlskruz:anem

lub na ten 'c el prZi€.znaC'zon.em.

Art. 540. § 1. Pos.z:kodowany tr.aci plJ'aWlO clio

od'S'zkc<d.cwanii a, ieżelipio 'o brzymaniu wiadomośd

o S'zko.dz,ie nie zawiadomi Thie:zwłlOcz,ni'e ubrzymujące­

go zaklad.

_

§ 2. Od:szlko:dowa/tli:a n1'e ill'O'żna dochodzać są­

downie po upływie miesięcy sześciu od daty otrzyma.nia wciad.omości o slZklod'zie.

§ 3. Przie pisó)w ail'lty,kułu ninie';ls'z eg,o nie sińosu­

je się, .gdy uh'!zymujący zakład przyjął rzeczy na

ptr.z e'cho wlanie , alhogdy ,jemu lub ~. e :g.o służhie możOla

poczytać zły .zamiaT lub :ra, żą,c.e niedbaLstwo.

o

Art. 541. Je·żeliam.! ultrzytmują:c!emu zakła:d, ani

jego służhie nie można poczytać złe1go z:a mi,aru lub

rażąceg,o niedhaLstwa, odszk,odow,anie polega na zapłacie zwy1dej w.rurtości Ir'z,ec:zy u:trac'onej, a w pT,ZYpia.dkl1 uszkodzenia n.az:a,płacie sumy pi'e:niężnej, potr7eł.nei do ptrzyw.rócenia rzeczy do 's:tanu poptr.zedllie~o.

Art. 542. W ,r azie ut,raty lub us'z kic dzen1a koszpienięd~y, paplie.rów W1a,rtośdC'wY'Ch lub

przedmiotów sztuki, utrzymujący zakład odpowiada

za p('łną !Szkodę tyllco wtedy, ,g dy przyjął .j e na plTze~

chowanie, albo gdy można poczytać :jemu lub jego

służblie zły zamialI' lub mżące niedbalstwo. W innych

prt;YPia dkach odszkodowanie nie mnie pil"lZenosić tysiąca złdych dla każdego IZ pos:ikcd·owan~chgo,śoi.

towności,

Art. 543. Narówni z utrzymującymi hot.el.e, zajazdy i p,(·'dobne iZaktady ,odpowiadają przedsiębior­

cy zi[·kł,adów kąpielowych i wagonów sypialnych za

rzeczy, które goście zazwyczaj z sobą przynoszą.

Art. 544. Celem zahe.zp~ec.z,enia :rIOSI2Jc:z,eń, wynikający'ch z ,g,oszcRt'.ia i żywi:eni.a, ot,az wydatków,

poczyni·onych na gości, !Służy U!trzymu; ą'cym hotele,

zajazdy i podobne zakłady, narówni z wynajmujący­

mi, usta'Wowe prawo !Zastawu na rzec'za<:h, wniesionych prz,{;Z .gości.

DZIAŁ VII.

Art. 537. Przepisy

przepis.om prawa '0 doma'ch skbadowych.

DeP9z.yt niepralwidłoiWy.

Art. 545.

sumę pii eniężną

§ 1. . Jeżeli oddano na przechowanie

be'z .zaSlbrzeżenia,że zwróc·o ne być

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

mają tle s'a me sztuki pienięde:y,ptt"zechowawca ma

prawo rozporządzać otrzymaną sumą. Czas i miejsce

ZW1!10tU ok,reśl,a się według przepisów ,o przechowaniu, pozatem stosuje się oclpowiednio do takiej umowy prz,e!p,isy iQ pOiżyC'z'ce.

§ 2. Jeżeli oddano na przechowanie papiery

w.rurtośóowe

lub xzeczy zamienne i.nne niż pienią­

dZie, prze'pisy p'owyżsize 's tosuje się wówc,z~s, gdy

było wy!r:aźnie zaSIt:rz e 2Jon e , że przechowawca moż'e

r,o'zpotl"ząd' zać rzeczami

oddanemi na przechowanie

i ma zwrócić tylko taką samą ilość r,z eczy tego samego gatunku i takiej samej jakości.

TYTUŁ XII.

SPóŁKA.

R 'o 'z d z i a ł L

Przepisy ogólne.

Przez umowę spółki spólnicy z'o howiąz'ują się dążyć ,do ,o;si ą,g nięcia wspó!ne,g'ocelugosploda~C'zeg'O przez dzia łan ie w sposób IOlz naczony,

w s:zC'z:e;gólnlcści przez wlliiesienie wlkładów.

Art. 546.

,

I

I

f

Art. 547. § 1. W bxaku 'od'm ienne,j ,u mowy

wkłady są r ówne.

§ 2. Wkła d spólnika mo że polegać n.a1wniesieu,iu dlo spółki wł a,m 'oś ci lub innych praw, na :d ozwo-

l,eniu uż y wania rzeczy lub praw, ,a lbo na wykonywaniu pracy.

§ 3. Domniemywa się, że rzeczy, które spólnik

ZJohoW'iązał Isi ę wni e:ść d o ,spółki , m a ją być wniesione na ·własno ść .

Rz:e c'z y i Iprawa, wniesilone tytułem

wkła:du, a ta.kże nah yŁe lub uzys k ane dla !SpóŁki

w ,jabbądź sp'osób w czasie jej is't ni e nia, stanowią

Art. 548.

mająt,e'k spółki.

Art. 549. Przez cza!S tirwania spółki żaden ze

spólni ków nie może dom a g a ć się pooz i ału ma j ątku

spółki.

Art. 550. Umow.a spółki powinna ;być pis mem

s t wie[1d\z,on a.

Art. 551.

§ 1.

Zmiana pos-Łanc'wień

umowy

spółki w ymalga zg,ody w'szY1st k ich spó lników.

§ 2. N i ewa,ż ne są po~,tan o wieini,a umowy s!p ólki,

których moż e być d okonana bez ,zgody

wSlzys:tki'c h spólników ish:t na jej zmiana.

według

Ro z ci' z i ,a ł II.

Stosunki wewnętrzn.e spółki..

1487

§ 4. Spólnilk mQż,e bez uch-wały spólników wykonać czynność nagłą, kt6rej z.a:n iechanie mogłoby

wyrząid'zić :spółic1 e niepowetowane sItir aty.

Art. 553. Uchwały spólników ~apadają jednomyślnie.

Art. 554. § 1. P1"!o'wadze!nie ,s praw .spółki mio~·e

p:owier'z:o ne jednemu lub kilku spólnikIOm Ibą:dź

na mocy umQwyspółki, bądź .na pncltslt awie później­

szej uchwały. W ,t ym razie poz:cs,t:ali ISipólnicy .są wyłą'czeni od pr,owClldz:eni.a spir a w :spÓłki.

§ 2. Jeżeli prowadiz enie Is praw ispółki powier,Zlono kilku 's pólnikom,sr1:osurj,e się 00 do ISPlOSlOlbu

lP'lioW1adzen~ia spln aw prz'erpłsyo prowadzeniu sp:raw

pxzez w:s:z ysltkkh spólnilk ówz tą xóżnicą, że ,U1ChW'!'łę wszYlSitkich spólników za.stępuje uchw,ała spólntków, którym prowadz,enie ,s praw spóŁki z'o~talo powie'fz:o ne.

być

Art. 555. P,rawa i obowiązki is'pólników, prowa1dząc ych :sprawy s, półki,ocen'i a się, w s:tosunku

między nimi a spółk ą , według prz,e ,pisów 10 zleceniu,

a w przypadkaich, .g dy spólnik · działa imieniem spół­

ki, nie posia!c,ając plrawa pr n wild7en'i,a iej sp'raw, albo gdy spólnik, upr,awniony do prowadzenia spraw,

'P'rzekra'c za swą wła,dzę - wedłu.g pr;zepisów o pr.owadizeniu cudzych spraw bez zleC'enia.

Art. 556. § 1. Je ż eli spółka trwa dłużej n,iż

rok, spólnicy, prowadzący jej 's'plrawy, powinni ,skła­

-d,ać iI'achunki ·corrocznie.

§ 2. Spólnik, prowaocllzą'cy sprawy ,spółki, ,uie

'01t:rzymuje wY'nag:r,ocl!zlenia za pra'cę oSlobis:tą.

Art. 557. § 1. Prowa,cliz enie ,s praw ,spółki może

być powierzone na mocy limowy spółki lub uchwały

spólników osobom trzecim nawet z wyłączeniem

spólników.

§ 2. Odwołanie teg'o upoważnienia lub jego

ograniczenie może nastąpić tylko na mocy uchwały

~1'óln i ków lub p rzez sąd z ważnych powodów. Waż­

nym powodem )elslt w sz'czegóLmo ś cidopuszczenie się

przez p:r ow'adzących ,prawy spółki dęiikiego .naruszenia 'obowiązków , alho u,tra!t.a zdolrucściclio do'hrego prowClldzenia sp,raw.

Art. 558. § 1. Jeżeli pr'o wadzenie sp'raw Ispół­

ki p'0wi,eiTlz,ono j,edn,e mu lub nieMó'I'ym ze sp ólln ików ,

z wyłączeniem poz1ost ały'ch, wówcz,a s ,odWlołanie tego upoważnieni.a lub jego ograniczenie może nas tą­

p1ić tylk'o 'z w'ażuych powo,dów na pOldsitawie uchwały powst a łych slpćlników, lub przez sąd na żądanie

większości spólników.

§ 2. Spólnik illIcźe wypo wiedzieć powie'rzone

sobie w umowie .sp ółki p r owla,dz,e nie j,ej spraw tylko

z ważnych powodó w. Do wypowi edzenia stosuje się

od,powie·d ni,o prz>episy ,o w},p,cwieclizeniu zle'Cienia.

Art. 552. § 1. K aż d y s pólnik ma pr a'wo iobopr,owa cl.!zen.ia s,pir,a w spó łki.

§ 2 , Każ dy s'l" óJ nik moż e prowadzić bez

Art. 559. W przypadku, gdy spólnik zl()ihowią­

up:rzed.n:ie; uchw.a ł y spóJ nikówsp:rawy, nieprzekraz.ał .się wni:e'ść do spółiki rzeczy iUlne l11i'ż p:ieniądze

czające zakresu zwykły ch czynności spółki.

. na własność lub d,o używania, wówczas cliO 1ego ·obo§ 3. Jeżeli jedna k prze d załatwieniem takiej wiązku świaldC'zen i,a, cdp.owiedzialności z t ytułu ,rę­

splrawy ch o ćby jed en z po zlo:sta ł y ch s pólników sprze- kojmi i ponosz.en,ja niebe'zpieC'zeilstwa s:t,osu je się

ci'wi się ;e j p r ze pr,o wadzeniu, potrz:eha uprzedniej odpowi,e dnio przepisy już.Ło l() sprzedaży, jużto

uchwały ,s'pólników.

o najmie.

wiązek

Dziennik Ustaw. Poz. 59Ś.

Art. 560.

Spólnik nie jest obowiązany dopod-

!Wyżs~enia umówionego wkłaclu,ani do uzupełnienia

wkładu, zmniejszonego wskutek strat.

.

Art. 561. Spólnik nie może potiTą,cać 'ze szkodami, za które ,odpowiada, k,orzyśd, jakiic h plI"'zyspomył spóke w innych spiTawaoo.

Art. 562. Spolni,k ,ohowiązany JelS\t ,powSItrzymać się od wszelkie1 dział:alności, spr,z , ec:zne~ :z inte,

resami spółki.

Art. 563. § 1. Kalżdy spólnik ma praWio do

równegio udziału ~ 'zysika,ch i uc'z:es,tniC'zy w ,s!katach w tym s'a mym s1,ols.u nku, be,z wz,ględu na irodzaj

i WalrtlCŚĆ wkła.du.

'

"

§ 2. W umowi,e spółki można ina'cz,ej usblić

s!to'Sunek udzi,ału spólników w zyskach i sItratach,

a nawet ,zwolnić jednego lub kilku sr;ólnikó.w W' zupełn,ości od udziału w ,s:katach.

.

§ 3. Sp'ó lnik, który wuió,sł tyt.ułem wkłalcfu swą

pralcę, mie ucze'slniC'zy w s'tra,t ach, j, eżeli umowa .spółki ni,e silanowi inaczej.

"

§ 4. Us:talronyw umowie dosunek ud!Ział.uspól­

ników w zyskach odnosi się w razie wątpliwości

t.akże do udzia łu w strail:ach.

Art. 564. § 1. Spólnik może żądać podziału

i wypłaity zysków dopiero po 'rozwiązaniu ,spółki.

§ 2. Je'żeli .spółkę zawado na dłuższy ,okreis

czasu, spólnicy mOigą żądać podzi.ału i wypłą,ty c,ałOś'ci zysków z k,cńcem każdeg,o roku (Jhrachunkowego.

Art. 565. § 1. W sl:oslun)ku d~ spółki spólnikowi nie wolno Tozp,o,rzą.dzać lP1l'aw:a~i, ,słu:żąc,emi mu

z ty-tułu należenia ,d,o mi,ej, z wy~ąlbkiem p.raw do

św'iaolCz;eń w ,pienią:dz1ach lub innych , rzęc,zach, : p~zy­

lPa.d,aja.'cy!Ch mu w (:za,s ie trwania .spółki jako udiział

'w zyskach, zwa-,ot wydla:tków, wynagl'cdz,e nie 'z:a pro,wadzenie \Spraw, o,raz pl1"aw 'z tytułu 'pod,ziału , ma~ąt­

ku .p o ustąpieniu spólnika lub r'ozwiązaniuspółki.

§ 2. Jeżeli spólnik przyjmie soh~e spólnika lub

ills~a"pi !o,s'oibie tr'z.e ciej w calości lub w części p1raw,a,

służące mu z ,tytułu naJeżenia do' spółki,tiO .anf jego

!Spólnik; an~ ta os,eba ,tJrze'Cia nie zy!Skują 'cha!r~kteru

S1pólnika w stosunku do spółki, a w szczególno,śd nie

mOlgą 'zrusięgać wiadomo'ści ,o stanie jej iIlttere,s ów.

R(J zd zi ał

III.

Stosunek do osób trzecich.

Art. 566. Domniemywa \Się, że spólnik jest

<Um/cc'o wany clio re.pirez'entoW'aoia .spółki w granicach,

,w któ.ry.ch ma prawo pr'o wadzenia jej spnw.

Art. 567. Za zohowią:zania Ispółki wZiględem

osób trzecich spólnicy odpowiadają majątkiem spół­

ki bez ograniczenia, osobistym zaś majątkiem według ogólny,c h plr'z,episów o odpl()\viedzialnoś'Ci spół­

dłużników.

Art. 568. Spólnik moiŻe odmówić zaspokloienia

wielr zyciela spółki, dopóki wierzyciel spółki IDIOlŻe

.się za.spolwić prze:z piortil'ą,cenie swojej wierzytelIltOści z wi. e 'rzy:tebością, ,j aka służy ISpół,ce piT,z eciwko

niemu.

Nr. 82.

Art. 569. § 1. W 'czasi'e f!rwania ,s'Półki spólnik

nie moż;e żądać ,od dłużnikaspół'ki zapłruty przypadają,c'ego nanudziału w wie. rzytelności spółki, ani

wierzy<:ielowi osobis-temu prze:d:Stawiać dlo IPotrące­

rtia wierzytelności spółki.

§ 2. DłuŻillik spótk1 nie IDIoż,e przedstawić spół­

ce ,clo: potrącenia wierzytelności, ~ka mu ,służy pirz:eciwooo dednemu ze ,s'p ólników.

.

Rozdzia ł

IV.

Ustąpienie spólników ze spółki.

Art. 570. P'rzes:taj:e się być ,s pólnikiem pirZ'ez

l)śmi.erć;

2) upadłość;

. 3) pmlbawienie lub ,ograniczenie zlddil1'O'śd. dJo

d'ziałań ,p rawnych;

4) ' wyp.owi,edz.e nie udziału

spółki z w, <łżmych powodów;

5) wyłąc.zenie ze .spółki;

6) wypowiedzenie

wierzyciela s'pólnika.

udziału

lUib wystąpienie z,e

przez

Ois'obisJŁ.e'g<>

Art. 571. Jeżeli. ~mowa spółki' s,t anowi, że

w ~azi,e śmielr'ci spólnika .spółka ma ,jsltnieć nardal

z jego s.p'aclkiobie!I';cami, wówczas wcho!dlzą !cni do

spółki z mo'cy prawa; słu:żą im WJszy,sit kim w,spólnie

te ,p rawa, jaki:e miał zmairły sp.ólnik. DO' wyil{!Q.nywania tych praw winni ws.lkaz.ać spółce i,e'dną 100S!oJbę.

Czynności, dokonane przez' po:w,sif.ałych .spólników

przed 'takiem wskazaniem, są d}a sp<łdkobie,rców

spólnikp. wiążące.

Art. 572. § 1. Jeżeli spółkę za wali~o na C\Za!$

nie,o:z:na,CZIOIl1Y, spólnikffioże wypowiedzieć swój

udział na tTzy miesiące prz,ed! ~oń,cem Ir·oku lo Dtachurukowegio.

§ '2.2 wa,żnych .powodów spólnik może Wy<Sltą­

pić ~e spółki natychmiast i hez wypowi:e'd zenia,chociażby .spółka była zawa,r ta na C'za's !oznacz,oIl1Y. Odimienne pos;t:a n!a.wienie umo,W'Y jeslt .niew,ażne.

§ 3. Wypowied!z'e nie lub ·oświ<łdcz:ęnie 'o wystąpieniu u:slkułecz,oia się przez za w1<łdlomienie' jplQ~O'Stałyc!h spóLników lub osób, umo.cowaillY'chdO'repr,ezeil1ltowania spółki.

Art. 573. § 1. Z wruŻinych powodów spólnik

mo.że być wyłączony ze spółki je:cmomyśllną uchwałą ,poiZ1ost1ałych spólników.

§ 2. Odmienne postail1lowie,oie umowy ileSIt nieważnie.

Art. 574. § 1. W cza!sli e trwania spółki w~er,zy­

ciele Is pólnika mogą uzy,skać ,zajęcie I'tylko tych

pr'a w, Isłu:żą'cY'ch spóLnikowi z t)'ltułu należ,enia .ao

spółki, któremi spólnikowi wolno w stosunku do niej

rozporządzać.

§ 2. Jeżeli w ciągu ·ostatnich s'zleściu miesięcy

e~ g' zekucąę:z il'Uichowierzyciel osobisty,

kitóry na p'odstlawie pll',aWlomocn€lgo t)'ltułu egzeku(:y;megro uzyskał zajęcie praw, służących ,s pólnikowi

na przypadek jego ustąpienia z·e spółki lub jej rozwiązania, może wypowiedzieć jego udział w spółce na

.trzy miesiące przed: Uipływem roku obrachunlrowe&0, nawet gdy spółka była zawarta na czas oz.naczoIP'r~erlr1()WaxlZIQln,o hez-slkuŁecznie

mości spóLnika, WÓWCZalS je'g o

f Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Nr. 82.

ny. Jeżeli umcwa spółki prz,ewiduje krótszy termin

.wypcwiedzeniJa, wierzyciel może s.k.Cil"zy,st.ać z .te·rminu umcwoeg,o.

Art. 575. § 1. Ze spólnikiem,U1S,tępl\.lją'cym ze

5p1Ó1lki, albo 'z j,ego spadkobiercami nal'eży dlckonać

'rozliczenia. W 'tym c,e lu ma,jątek sEółki hę-dzie oS'zacow:any według jego rzeczywistej ~artcści w chwili

I\.lst'ąpi,enia s.pólnika i .przypaldrujący spólnikiowi udział

będzie WYl.Płacony w pieniądzaoh. P,rzy 'Uwaleniu wy®okości udziału Sit oSIUj e się cdpowiednio przep.isy

Q likwidaciji spółki.

§ 2. Rzeczy, odJdane .spółce przez spó1nikru ,ty1k·c dO' używan ila , zWll"aoa się w n.a:turze.

§ 3. J,eż.eli przy il"rczliczen,iu udział spólnika

ustępującegO' okaże się bierny, spólnik jest obowiązruny zapłacić s,póŁce przypadającą nań część niedoboru.

§ 4. SIP ólnik ootc;puią'Cy ałbo rje;gc spadkobiercy uczlesrtniczą wzyslkaoh i sitrrubach ze spraw j,esZlcze

nie zak,cń,clZrOI1lych, nie mają 11ednak wpływu na ,ich

'prowamen~e, a mog-ą tylko żądać wyj,aśnień, il"achunków i: pcdziałuzytSków i sItrat z ko,ńcem kaJżldegiO r,oku obrachunlkowel~c.

'

§ 5. P.rzepisy powYJŻsze stosuje się Irównież

w przyp.adku, gid y wskutek ustąpienia w,gzy:s tkich

spólników .z wyi<\Jtlkiem ,jletdnego spółka ulega rezwiąz.ooiu.

'

R·ozd!Ział

V.

Rozwiązanie spółki.

Art. 576. Rozwiązani,e spółki nasrtę!P'uj-e

1) z pcw,od.ów, lPuewidzi.anYClh w umoWie;

2) ,je'żeli ,jlej cel Zlo.stał ,osiągnięty lub Sltał srę

niemcżliwy do csiągnięcia;

3) 1eżeli poz01Stał w niej ,ty1100 j,e den spólnik

wskUlbek U!SrŁąpienia innych;

4) WSlk utek j'ednomyślOtej uchwały spólników;

5) w&kulek 'wyrooku sądowego, o~zekaiącego

iei rozwiązanie.

Art. 577. Spółkę uwa,ża się za przedłużoną milClZąOO

na 'czas nieoz.nrucZlolIly ,jeżeli mimo istnienia

powodów rozwiązani,a, przewidzi.anych w umcwie,

pil"owadzi ,orna .n adal ,swe czynności za IZg'ordą 'WSZYiStkich spólników.

może żądać

z ważn)'lCh ,powcd'ó w Tlozwiązania ,spółki przez sąd.

§ 2. Odmie.nne IPolsrŁra'nowie'nie umowy jest nie-

Art. 578. § 1. Krumy spólnik

wtażne.

Rcz. dz'iał

VI.

Likwidacja spółki.

Art. 579. W razie ,rQ'Z'Wi:ązania ,spółki odbywa

likwidacja ilej maiątku w sposób, p;rzewidzia~y

w umowie .spóbki, .a w braku umowy co dO' likwidacji, w sposób w:skazany w a"rly,kuł,acn poniŻ/szych.

Art. 580. Aż do u:k'o~ńczenia likwidacji majątku

rozwiązan,ei spółki uważa się spółkę za i.s.tnie,jącą,

o Hec.el likw:~dacii tego. wymaga, z,arrówno w s:tosunku między spólnikami, .jak i wobe:c ,osób trzecich.

się

Art. 581. Rr:aw.o prowadzenia SU1l'aw sp'ółki,

służące spólnikcwi ·z

mocy umowy 5ipółkil\ib lPóź-

-1489

rniejszej 1icnwały, wyg'a Jsaz chwilą .I'iozwią:zania spół,,:,

ki, uważa się jednak za istniejące na kcrzyść spólnika aż do chwili, w 'kttÓliei lO r,ozwiązaniu spółki się

dowiedział. '

Art. 582. § 1. Likwidac,ję przeprowadzają

wszyscy spólnicy łącznie.

§.2. Spadkobiercy spólnika winni wskazać spół­

ce do wy,konyw:arnia ich plfaw j.edną {)sobę. Czynności, <l'ckonane prz:ez poz.o:stałyoh spólników IPrrzed

takie m w,s kazaniem,· są dla s:p adkobie'rców spólni,ka

wiążące.

§ 3. Na mie;s'oe spólnika upadłe~o lwchodzi za. .

IrządJca ma,s y upadłości.

§ 1. Spólnicy mogą je,dn'omyślną

w)"zna'czyć d-o prz.~p'r.owad:zernia likwida'cii

Art. 583.

uchwałą

jednego lub 'k ilku likwidatorów w licZlbie niepa,rzysof ej z pośród siehie lub z poza sweg·o g.r ona.

§ 2. W braku zg'o dy spólników co do 'osoby likwidatora lub z innych ważnych powcdów sąd na

wni,osek spólnika lub innej csoby interesowanej mo'Że us,t.anoowić .jedrnego lub kilku likwidatl:orów.

Art. 584. Likwidatmcwie morgą być 'ordw,ołani

'Ola mocy jednomyśLnej uchwały spólnikćiw.

Art. 585. § 1. Z ważnych pcwodów mcże sąd

na wnicsek spólnika lub innej csoby interesowanej

cdwcłać likwidatorów.

§ 2. Likwidatcrów, ustancwionych przed sąd,

tylko sąd może cdwołać.

, §. 3. . Odmienne pcstancwienia umcwy są nieważne.

Art. 586. § 1. Likwida'Cja ma na celu ukcńcze­

nie spraw bieżących, wykonanie zobowiązań oraz

ściągnięcie wierzytelncści i wogóle zrealizowanie ' masy czynnej. Ncwe sprawy mcżna podejmcwać tylko

o tyle, o ile jest tO' kcnieczne w c~lu zakończenia

dawnych. Sumy, pctrzebne dO' spłaty długów niewymagalnych lub spornych, składa się dO' depozytu są­

dcwego.

§ 2. Oscby, przeprcwadzające likwidację, załatwiają

sprawy, wchodzące w zakres likwidacji,

większcścią głosów.

Art. 587. Domniemywa się, że cscby, przeprcwadz.ające likwidację, są umocowane do reprezentcwania spółki w granicach, w których są upoważnio­

ne do prowadzenia jej spraw.

Art. 588. § 1. Z pozostałości pc zapłaceniu

długów spółki i zachcwaniu sum,

potrzebnych dO'

spłaty należności niezaspokojonych, zwraca się spólnikcm przedewszystkiem wkłady, przyczem za wkła­

dy niepieniężne płaci się ich cen.ę, oznaczon.ą w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia zwraca się

wartość, jaką wkłady miały w chwili wniesieni.a. Wartość wkładu pracy csobistej, użytkowania lub uży­

wa.n ia rzeczy nie ulega zwrctcwi.

§ 2. Rzeczy, cd dane spółce przez spólników

tylkO' do używania, zwraca się W naturze, według

zasad .C zwrccie rzeczy najętej.

.

Art. 589. Przewyżka, pczostała pc pokryciu

wszystkich długów oraz zwrocie wkładów, dzieli się

Dzienni~ Ustaw. Poz. 598.

DZIAŁ II.

,- między spólników według stosunku, w jakim uczestniczą w zyskach.

Art. 590. Ani umowa spółki, ani uchwała !':pólników nie mogą przewidywać spłaty udziałów poszczególnych spólników poniżej rzeczywistej wartości w chwili ostatecznego ustalenia udziałów.

Art. 591. Gdyby majątek spółki nie wystarczał

na spłatę długów i zwrot wkładów, niedobór dzieli

się między spólników w stosunku, w jakim uczestniczą

w stratach. W przypadku niewypłalCalności

jednego ze spólników przypadająca nań część niedoboru dzieli się między pozostałych spólników

- w tym samym stosunku.

Nr. M~.

Umowa o dożywocie.

Art. 599. § 1. Kto wzamian za prawo własno­

zobowiąże się do dożywotniego

utrzymywania zbywcy (dożywocie, wymowa, wymiar) powinien, w braku odmiennej umowy przyjąć

go do wspólności domowej i dostarczać mu mieszkania, . ubrania i żywności, odpowiadających stanowi

i dotychczasowej stopie życiowej uprawnionego,

a także zapewnić mu pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz postarać się własnym kosztem o pogrzeb, odpowiadający zwyczajom miejscowym.

§ 2. Dożywocie można u s tanowić także na

rzecz małżonka i innych osób bliskich zbywcy nieSCl

nieruchomości

ruchomości.

TYTUŁ XIII.

RENTA I DOZYWaCIE.

DZIAŁ

I.

Renta.

Przez umowę o rentę jedna ze stron

zobowiązuje się do oznaczonych świadczeń okresowych w pieniądzach lub innych rzeczach zamiennych

na rzecz drugiej strony lub osoby trzeciej.

Art. 592.

Art. 593.

Jeżeli

nie oznaczono inaczej termi-

nów płatności ren.ty, rentę pieniężną należy uiszczać

zgóry, renta zaś, polegająca na świad­

czeniu innych 'rzeczy zamiennych, jest płatna w terminach, wskazanych przez jej właściwości i cel.

miesięcznie

Art. 594. Jeżeli uprawniony dożył dnia phtności renty, płatnej zgóry, należy mu się cała renta,

przypadająca za dany okres. Jeżeli renta jest płatna

zdolu, powinna być zapłacona za okres czasu do

dnia, w którym obowiązek ustał.

Art. 595. § 1. .JeĘeli z umowy lub z natury

rzeczy nic innego nie wynika, należy uiszczać rentę

aż do śmierci osoby, na której rzecz ustanowioną została (renta dożywotnia).

§ 2. Jeżeli rentę dożywotnią ustanowiono na

rzecz kilku osób, a obowiązek płacenia renty ustał

względem niektórych z nich, renta, w braku odmiennej umowy, ulega zmniejszeniu w odpowiednim stosunku.

Art. 596. § 1. Do renty, ustanowionej za wynagrodzeniem, stosuje się odpowiednio _przepisy

o sprzedaży.

§ 2. Do renty, ustanowionej bez wynagrodzenia, stosuje się odpowiednio przepisy o darowiźnie.

§ 3. Obowiązki nabywcy nieruchomości mogą

rówmez obejmować spełnienie oznaczonych świad­

czeń na rzecz innych osób.

Art. 600. Umowa o dożywocie powinna być

- pod nieważnością zawarta w formie aktu notarjalnego.

Art. 601. Wpis prawa własności nieruchomości

na rzecz zobowiązanego z tytułu dożywocia może nastąpić tylko równocześnie z wpisem praw, z umowy

o dożywocie wynikających,

Art. 602. Jeżeli nieruchomość została oddana

w posiadanie zobowiązanego przed wpisaniem go jako właściciela, obowiązek utrzymywania dożywotnika

rozpoczyna się dopiero od dnia wpisu, w przeciwnym

zaś razie od objęcia nieruchomości w posiadanie.

Ąrt. 603. Jeżeli dożywocie ustanowiono na

rzecz kilku osób, ulega ono, w przypadku śmierci jednej z nich, odpowiedniemu zmniejszeniu.

Art. 604. Zobowiązany z tytułu dożywocia może żądać usług w gospodarstwie od dożywotnika tyli,o wtedy, gdy lO było wyraźnie zastrzeżone w umowie i tylko w miarę sił i zdolności dożywolnika.

Art. 605. § 1. Jeżeli wskutek niedopełnienia

o bowiązków przez zobowiązanego albo z innych przyczyn wytworzą się między doży wotnikiem a zobowiqzanym takie stosunki, że nie można wymagać od

stron, aby nadal pozostawały w bezpośredniej ze sobą styczności, sąd, na żądanie którejkolwiek z nich,

przyzna dożywotnikowi, wzamian za prawa w umowie określone, odpowiednią rentę dożywotnią.

~ 2. W przypadkach wyjątkowych sąd może,

na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, będą­

cego zbywcą nieruchomości, rozwiązać umowę o dożywocie.

Art. 606.

Dożywotnik nie może przelać na inną

osobę praw, z umowy O dożywocie wynikających.

Art. 597. Przepisy działu niniej-szegó stosuje

w braku odmiennych przepisów, również do

wszelkich rent, powstałych z tytułów innych niż

umowne.

Art. 607. W przypadku, gdy zobowiązany zbył

otrzymaną nieruchomość,

dożywotnik może żądać,

zamiast świadczeń z umowy wynikających, dożywot­

niej renty, odpowiadającej wartości jego praw.

Art. 598. Przepisy działu niniejszego nie uchybiają przepisom, dotyczącym ubezpieczenia na życie

w zakładach ubezpieczeń.

Art. 6Q8. § 1. Osoby, względem których doży­

wotnik ma ustawowy obowiązek alimentacji, mogą

żądać uznania umowy o dożywocie za bezskuteczną

się,

Dziennik Ustaw. Poz. 598~

w stosunku do nich, o ile wskutek zbycia nieruchomości dożywotnik utracił możność dopełnienia tego obowiązku.

§ 2. Powyższe prawo zaskarżenia służy tym

osobom bez względu na to, czy dożywotnik miał

świadomość ich pokrzywdz.enia, oraz bez względu n.a

czas zawarcia umowy o dożywocie.

Art. 609. Przepisów działu niniejszego nie

stosuje się do umów z zakładami ubezpieczeń.

TYTUŁ XIV.

GRA I ZAKŁAD.

Art. 610. § 1. Niedopuszczalne jest sądowe

'd ochodzenie wierzytelności, pochodzących z gry lub

zakładu.

§ 2. Wierzytelności te nie mogą również być

przedmiotem ugody, uznania ani odnowienia.

Art. 611. Za grę uważa się również umowę

o dostawę towarów lub papierów wartościowych, jeżeli według wyraźnej lub domniemanej woli stron

rzeczywiste spełnienie wzajemnych świadczeń jest

wyłączone, a tylko jedna lub druga ze stron obowią­

zana jest zapłacić różnicę między umówioną ceną

sprzedaży a

ceną

rynkową w czasie wykonania

umowy.

Art. 612. Przepisów powyższych nie stosuje się

do gier i losowań, zarządzonych lub zatwierdzonych

przez państwo oraz do umów zawieranych na gieł­

dach.

TYTUŁ XV.

PRZEKAZ.

Art. 613. Kto przekazuje drugieI)1u (odbiorcy

przekazu) świadczenie osoby trzeciej (przekazanego),

upoważnia tern samem odbiorcę przekazu do przyjęcia, a przekazanego do spełnienia świadczenia na

rachunek przekazującego.

Art. 614. § 1. Jeżeli przekazany oświadczy odbiorcy, że przekaz przyjmuje, obowiązany jest

względem

odbiorcy do spełnienia przekazanego

świadczenia i może przeciwstawić odbiorcy tylko te

zarzuty, które wynikają z treści przekazu, albo służą

mu osobiście przeciwko odbiorcy.

§ 2. Przepisy powyższe stosuje się również

w przypadku, gdy odbiorcy wydano przekaz piśmien­

ny, na którym zn.ajduje się już o.świadcz.enie przekazanego, że przekaz przyjmuje.

Art. 615. Prawa odbiorcy przeciwko przekazanemu, wynikające z przyjęcia przekazu, przedawniają się z upływem roku.

Art. 616. .JeŻeli przekazany odmawia przyjęcia

przekazu lub spełnienia świadczenia, albo jeżeli odbiorca nie chce lub nie może uczynić użytku z przekazu, odbiorca winien niezwłocznie zawiadomić o tern

przekazu j ącego.

Art. 617. § t. Przekazujący może przekaz od.wołać, dopóki przekazany nie przyjął go wobec odbiorcy I albo nie spełnił świadczenia.

149~

§ 2. Odwołanie jest dokonane z chwilą, gdy

doszło do przekazanego.

§ 3. Przekaz uważa się za odwołany, jeżeli

w czasie, w którym odwołanie jest możliwe, ogło­

szono upadłość przekazującego.

Art. 618. Przepisy tytułu niniejszego stosuje się

również w przypadku, gdy przekaz piśmienny wystawiony został na okaziciela jako odbiorcę. W przypadku takim przekazany może spełnić świadczenie

na rachunek przekazującego tylko za zwrotem przekazu.

Art. 619. O ile przekazany jest już dłużnikiem

przekazującego co do przekazanego świadczenia, jest

on obowiązany względem przekazującego do zadość­

uczynienia przekazowi.

Art. 620. § 1. Jeżeli zapomocą przekazu ma

umorzony dł~g przekazującego względem odbiorcy, który przyjął przekaz, odbiorca obowiązany

jest wezwać przekazanego do spełnienia świadczenia.

§ 2. Umorzenie długu następuje dopiero przez

spełnienie świadczenia,

jeżeli nie ' umówiono się

inaczej.

być

TYTUŁ XVI.

UGODA.

Art. 621. Przez ugodę shonyczynią sobie wzajemne ustęps twa co do istniejąc ego między niemi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić spór istniejący lub powstać rnogący lub niepewność co do

roszczeń, wynikających ze stosunku prawnego, albo

by zapewnić realizację tych roszczeń.

Art. 622. § 1. Z powodu błędu można uchylić

się od skutków prawnych ugody tylko wtedy,

gdy

błąd dotyczy stanu fak tycznego, który wedł~g treści

ugody obie strony uważały Zil niewąŁpliwy, a spór

albo niepewność nie b yłyby powstały, gdyby w czasie zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym

stanie rzeczy.

§ 2. To s~mo dotyczy błędu co do ważności

czynności prawnej.

Art. 623.

Odnalezienie dowodów co do roszpodo-

czeń, które były przedmiotem ugody, nie możę

zbawić jej mocy prawnej, jeżeli była zawarta w

brej wierze.

Art. 624. .J eże li w ugodzie strony zobowiązały

do przeniesienia prawa, stosuje się przepisy o rę­

kojmi przy sprzedaży.

się

TYTUŁ XVII.

PORĘCZENIE.

Rozdzi al!.

Przepisy ogólne.

Art. 625. Przez umowę poręczenia .poręczyciel

zobowiązuje się względem wierzyciela do wykonania

zobowiązania dłużnika w przypadku, g9yby (;iłużnik

wbowiązania nie wykonał.

Dziennik Ustaw. Poz. 598.

Art. 626. Kto poręczy za dług nieważny z powodu braku zdolności dłużnika do działań prawnych,

powinien wykonać zobowiązanie jako dłużnik głów­

ny, jeżeli w chwili poręczenia wiedział lub powinien

był wiedzieć o braku zdolności dłużnika.

Nr. 82.

Art. 635. § 1. Poręczycielowi służą przeciwko

wierzycielowi wszystkie zarzuty, jakie mógł podnieść

dłużnik.

za dług

albo za

§ 2. Poręczyciel nie traci prawa podniesienia

zarzutów, chociażby dłużnik zrzekł się tego prawa

wobec wierzyciela albo roszczenia wierzyciela uznał.

§ 3. W razie śmierci dłużnika poręczyciel nie

może powoływać się na ograniczenie odpowiedzialności spadkobiercy, wynikające z prawa spadkowego.

Art. 628. Bezterminowe poręczenie za dług

przyszły może być przed powstaniem długu odwoła­

ne w każdym czasie.

Art. 636. Gdy kilka osób udzieliło poręczenia,

odpowiadają zarówno względem wierzyciela,

jak

i między sobą według przepisów o solidarności.

Art. 629. Jeżeli kto dał drugiemu zlecenie

udzielenia kredytu osobie trzeciej, to zlecenie takie,

w braku odmiennej umowy, znaczy tyle, co poręcze­

nie za dług przyszły.

Art. 637. Zobowiązanie poręczyciela prze-- _

dawnia się z upływem roku od dnia wymagalności

długu, za który poręczył.

Przepis ten nie dotyczy

poręczyciela, który zobowiązał się odpowiadać jako

poręczyciel solidarny lub udzielił poręczenia za wynagrodzeniem.

Art. 627. Można poręczyć również

przyszły

do wysokości zgóry oznaczonej,

dług warunkowy.

Art. 630. W przypadku, przewidzianym w artykule poprzedzającym, poręczyciel zostaje zwolniony, jeżeli w chwili powstania długu, za który porę­

czył, wierzyciel wiedział lub wiedzieć był powinien,

że położ'enie dłużnika uleglo znacznemu pog'o rszeniu, a nie otrzymał potwierdzenia zlecenia ze strony

poręczyciela.

być

Art. 631. Zobowiązanie poręczyciela powinno

pismem stwierdzone.

R o z d z i a ł II.

Obowiązki poręczyciela.

Art. 632. § 1. O rozciągłości zobow i ązania

rozstrzyga każdoczesny stan zobowiąza­

poręczyciela

nia dłużnika.

§ 2. Czynność prawna, zdziałana przez dłuż­

nika z wierzycielem po udzieleniu poręczenia, nie

może zwiększyć zobowiązania poręczyciela.

Art. 633. § 1. Jeż·eli dłużnik opóźnił slię z zapłatą długu, wierzyciel powinien zawiadomić o tem

niezwłocznie poręczyciela.

§ 2. Poręczyciel obowiązany jest wykonać

zobowiązanie, za które poręczył, w ciągu tygodnia od

chwili, gdy wierzyciel zawiadomił go o opóźnieniu

dłużnika.

§ 3. W razie spóźnionego zawiadomienia poręczyciel

może

żądać od wierzyciela naprawienia

szkody, jaką wskutek tego poniósł.

§ 4. Jeżeli poręczyciel zobowiązał się jako poręczyciel solidarny lub udzielił poręczenia za wynagrodzeniem, winien on na żądanie wierzyciela wykonać zobowiązanie, za które poręczył, z chwilą gdy

stało się wymagalne.

Art. 634. § 1. Jeżeli termin pła tności długu nie

jest oznaczony, albo gdy płatność długu zależy od

wypowiedzenia, poręczyciel może żądać po upływie

sześciu miesięcy od chwili poręczenia, a jeżeli porę­

czył za dług przyszły od chwili powstania długu,

aby wierzyciel wezwał dłużnika o zapłatę; bądź

w najbliższym terminie wypowiedzenia dokonał.

§ 2. Jeżeli wierzyciel nie uczyni zadość temu

ządaniu, poręczyciel będzie zwolniony od poręczenia.

R o z d z i a ł III.

Zwrotne roszczenie.

Art. 638. § 1. O ile poręczyciel zaspokoi wie'~

rzyciela, wierzytelność przechodzi na poręczyciela.

§ 2. Dłużnik może przeciwstawić poręczycie'"

lowi także te zarzuty, które mu służą przeciwko niemu osobiście.

Art. 639. § 1. Poręczyciel, zapozwany przez

wierzyciela, może przypozwać dłużnika.

§ 2. Jeżeli dłużnik nie weźmie udziału w procesie, traci prawo podniesienia przeciwko poręczycie­

lowi zarzutów, które mu służyły przeciwko wierzycielowi, a których poręczyciel nie podniósł z tego

powodu, że o nich nie wiedział.

Art. 640. § l. Poręczyciel powinien niezwło­

cznie zawiadomić dłużnika o dokonanej przez siebie

zapłacie długu, za który poręczył.

§ 2. Gdyby tego nie uczynił. traci prawo żą­

dania od dłużnika zwrotu tego, co zapłacił wierzyciel?wi, jeżeli dłużnik wykonał tymczasem zobowią- .

zame.

Art. 641. § 1. ' Jeżeli poręczenia udz·i elono

z wiedzą dłużnika, dłużnik, wykonywając zobowią­

zanie, powinien niezwłocznie zawiadomić o tern poręczyciela.

§ 2. Gdyby tego nie uczynił, poręczyciel, który

tymczasem zaspokoił wierzyciela, ma prawo żądać

od dłużnika zwrotu tego, co zapłacił wierzycielowi.

R o z d z i a ł IV.

Obowiązki wierzyciela.

Art. 642. § 1. Jeżeli wierzyciel wyzbył się zabezpieczenia wierzytelności albo środków dowodowych, odpowiada za szkodę, jaką poręczyciel przez.

to ponosi.

§ 2. Przepis powyższy stosuje się również

w przypadku, gdy zabezpieczenie lub środki dowodowe, których się wierzyciel wyzbył, powstały dopiero

po udzieleniu poręczenia.

Nr. 82.

Dziennik Ustaw. Poz. 598 i 599.

. Art. 643. Wierzyciel odpowia:da za szkodę,

którą poręczycielowi wyrządził przez to, że nie zgło­

sił

swej wierzytelności do masy upadłości dłużnika.

PRZEPISY KOŃCOWE.

Art. 644. Wykon,anie kodeksu niniejszego porucza się Ministrowi Sprawiedliwości.

Art. 645. Rozporządzenie nilIliejsze

w życie z dniem 1 lipca 1934 r.

wchodzi

Prezydent Rzeczypospolitej: I. Mościcki

Prezes Rady Ministrów

i M,inister Wyznań Religijnych

.

i Oświecenia Publiczne'go

J. Jędrzejewicz

Minister S.praw Wewnętrznych: Bronisław Pieracki

Minister Spraw Zagranicznych: Beck

Minister Spraw Wojskowych: J. Piłsudski

Minister Skarbu: Wł. Zawadzki

Minister Sprawiedliwcści: Czesław Mic1jalowski

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych

.

N akoniecznikow-Klukowski

Minister Przemysłu i Handlu: Zarzycki

Minister Komunikacji: M. Butkiewicz

Minister Opieki Społecznej: Hubicki

Minister Poczt i Telegrafów: Kaliński

1493

6) nakładające odpowiedzialność za cudze

czyny;

7) dotyczące obowiązku naprawienia szkody;

8) przewidujące odpowiedzialność w charakte,r ze spółdłużnika lub poręczyciela;

9) wyłączające dopus,z,czalność ugód;

10) zabraniające przelewu wierzytelności lub

ograniczające skutki przelewu;

11) wyłączające wierzytelności od potrącenia;

12) nakładające na wierzyciela obowiązek

przyjmowania spłaty częściowej lub spłaty przed

terminem płatności albo nadające wierzycielowi prawo żądania zapłaty przed terminem;

13) upoważniające do złożenia lub nakazujące

złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego;

.

14) wprowadzające szczególne terminy przedawnienia i sposoby przerwania lub zawieszenia

przedawnienia oraz szczególne terminy zawite;

15) do,tyczące prawa odkupu i pierwokupu;

16) dotyczące wypowiadania i rozwiązywania

umów o pracę.

Art. III. Pozostają nadto w mocy ustawy

1) o sprzedaiy na raty;

2) o licytacji dobrowolnej;

3) o ochronie lokatorów. zapewn.ieniu czasowych mieszkań i /pomieszczeń dla zwolnionych robotników rolnych;

4) o wywłaszczeniu;

5) o wykupie gruntów zajętych przez dzierżawców pod budynki;

6) o przerachowaniu zobowiązań, o innych

599.

udogodnieniach w stosunkac.h kr,e dylowych, o znj,żeniu oprocentowania i zmianie okresów umorzeROZPORZĄDZENIE

nia pożyczek długo,terminowych, o ulgach w spłacie

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

pożyczek krótkoterminowych. o pożyczkach na odbudowę budynków zniszczonych wskutek działań

z dnia 27 października 1933 r.

wojennych;

Przepisy wprowadzające kodeks zobowiązań.

7) o upadłości, zapobieganiu upadłości oraz

o zapobieganiu skutkom trudności płatniczych;

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i usta8) o umorzeniu (amortyzacji) dokumentów;

wy z dnia 25 marca 1933 r. oupoważnien,iu Pre9) o dopusz,c zalnej wysokości odsetek umozydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporzą­ wnych i o lichwie pieniężnej oraz o wysokości odsedzeń z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 29, poz. 249) tek ustawowych;

postanawiam co następuje

10) o umowie o prac'ę szczególnych kategoryj

pracowników, o pośrednictwie pracy i o ochronie

R o z d z i a ł I.

pracy;

.

11) o z ała,Łwi aniu zatargów zbiorowych mi'ędzy

Przepisy ogólne.

pewnemi kategorjami pracodawców i pracowników;

Art. I. Z dniem wejścia w życie kodeksu zo12) o urzędach rozj,e mczych do spraw majątko­

bowiązań tracą moc przepisy dotychczas obowiązu­

wych;

jących kodeksów cywilnych, ustaw wprowadzają­

13) o prawie górniczem i o prawie dotyczącem

cych je i ustaw szczególnych, dotyczące przedmio- nafty, innych minerał,ów żywicznych i gazów ziemtów, unormowanych w kodeksie zobowiązań, o ile nych;

przepisy poniższe nie . s.tanowią inaczej.

14) o ubezpieczeniach;

15) o prawie autorskiem, o ochronie wynalazArt. II. Pozostają w mocy przepisy ustaw

ków,

wzorów i znaków towarowych i o zwalczaniu

szczególnych

nieuczciwej konkurencji.

1) dotyczące przedmiotów, codo których kodeks zobowiązań odwołuje się do przepisów ustawy;

Art. IV. Pozostają w mocy ustawy dotyczą­

2) dotyczące zdolności zobowiązywania się;

ce ustroju rolnego, w szczególności ustawy o scala3) dotycząc,e formy czynności prawnych;

niu gruntów, o zniesieniu służebności, o ochronie

4) uznające za nieważne czynności prawne;

drobnyoh dzierżawców rolnych, o wykupie gruntów

5) dotyczące .pełnomocnictw szczególnego rOI- podlegających ustawie o ochronie drobnych dzierżawców rolnych, O likwida,cji stosunków żelarskkh

,dza.juj

/

.~ ~ NI

1>\

K

It

RZECZYPOSPOLlrrEJ POLSKTFJJ

NQ 82.

28 października

Rok 1933.

T R E Ś ć

ROZPORZĄDZENIA PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

Poz.

598-z dnia 27 października 1933 r. Kodeks zobowiązań

599-z dnia 27 października 1933 r. Przepisy wprowadzające kodeks zobowiązań

600-z dnia 27 października 1"933 r. Kodeks handlowy

601-z dnia 27 października 193'3 r. Przepisy wprowadzające kodeks handlowy

602-z dnia 27 października 1933 r. Prawo o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnośćią.

603- z dnia 27 października 1933 r. w sprawie zmiany Kodeksu Postępowania Cywilnego

604-z dnia 27 października 1933 r. o nadzwyczajnych komisjach rozjemczych do załatwiania zatargów

zbiorowych pomiędzy pracodawcami a pracownikami w przemyśle i handlu .

598.

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 27 października 193;3 r.

KODEKS ZOBOWIĄZAŃ.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i ustawy z dnia 25 marca 1933 r. o upoważnieniu Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozporządzeń

z mocą ustawy (Dz. U. R. P. Nr. 29, poz. 249) postan.awiam 00 następuje

TYTUL I.

źRóDŁA,

ISTOTA I RODZAJE ZOBOWIĄZAfl.

1449

1493

1498

1517

1521

1534

1535

niezależnych od si,e bie równych części, ilu}est dłuż­

ników albo wierzycieli.

§ 2. Świadczenie jest podzielne, jeżeli może

być spełnione częściowo bez zmiany istoty i wartości.