Ustawa z dnia 28 marca 1933 r. o ubezpieczeniu społecznym.

Ustawa niniejsza określa następujące rodzaje ubezpieczeń

1)

na wypadek choroby i macierzyństwa (art. 95 - 114),

2)

na wypadek niezdolności do zarobkowania lub śmierci osoby ubezpieczonej (art. 134

- 178)

a)

wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej,

b)

wskutek wszelkich przyczyn.

(1)

Obowiązkowi ubezpieczenia podlegają z zastrzeżeniem art. 4, 5 i 6 wszystkie osoby

bez różnicy płci i wieku, pozostające w stosunku pracy najemnej lub w stosunku służbowym.

(2)

Obowiązkowi ubezpieczenia z zastrzeżeniem art. 4, 5 i 6 podlegają również

a)

uczniowie, terminatorzy, wolontarjusze i praktykanci,

b)

zatrudnieni przez pracodawcę jego krewni i powinowaci z wyjątkiem małżonka.

c)

chałupnicy i osoby z nimi pracujące,

d)

więźniowie, jeżeli są zatrudnieni w myśl art. 19, 20 i 22 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 7 marca 1928 r. w sprawie

organizacji więziennictwa

(Dz. U. R. P. Nr 29, poz. 272).

Do czasu wejścia w życie ustawy o pracy chałupniczej, ustalającej definicję chałupnika,

za chałupników w rozumieniu ustawy niniejszej uważane są osoby, które zawodowo wyrabiają,

przerabiają lub wykańczają własną pracą, chociażby korzystały z pomocy osób innych,

przedmioty zamówione przez jednego lub więcej przedsiębiorców (fabrykantów, kupców,

majstrów, pośredników i t. p.) zazwyczaj z dostarczanych przez nich materjałów, jeżeli

ta praca wykonywana jest zazwyczaj dla przedsiębiorcy i na jego ryzyko i jeżeli osoby

te pracują we własnem mieszkaniu lub w jakiemkolwiek innem miejscu, w którem tryb

pracy nie jest normowany przez przedsiębiorcę.

Obywatele polscy, zatrudnieni zagranicą w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych

i etatowych konsulatach, jeżeli nie są obowiązkowo ubezpieczeni na podstawie ustawodawstwa,

obowiązującego w miejscu zatrudnienia, podlegają w myśl ustawy niniejszej obowiązkowi

ubezpieczenia tylko w zakresie art. 1 pkt 2. Osoby te mogą być od tego ubezpieczenia

zwolnione na własne żądanie, jeżeli są dobrowolnie ubezpieczone w innych instytucjach

(towarzystwach) ubezpieczeń na wypadek niezdolności, do zarobkowania lub śmierci osoby

ubezpieczonej.

(1)

Nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia, określonego ustawą niniejszą

1)

funkcjonariusze państwowi, podlegający ustawie z dnia 11 grudnia 1923 r. o zaopatrzeniu emerytalnem funkcjonarjuszów państwowych

i zawodowych wojskowych

(Dz. U. R. P. z 1931 r. Nr 41, poz. 380) w brzmieniu ustawy z dnia 18 marca 1932 r.

(Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 239), oraz pracownicy przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe” i państwowi funkcjonariusze

zarządu tego przedsiębiorstwa, objęci powyższą ustawą lub rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 lipca 1932 r. o zaopatrzeniu emerytalnem pracowników

przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe” i o zaopatrzeniu pozostałych po nich wdów

i sierot oraz o odszkodowaniu za nieszczęśliwe wypadki

(Dz. U. R. P. Nr 61, poz. 577);

2)

funkcjonariusze państwowi, mianowani do odwołania (prowizorycznie) lub odbywający

służbę przygotowawczą, jeśli są pracownikami umysłowymi w rozumieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911);

3)

osoby, pozostające w czynnej służbie wojskowej;

4)

duchowni wyznań, uznanych przez Państwo, oraz członkowie zakonów, zgromadzeń zakonnych

i stowarzyszeń religijnych, należących do tych wyznań, jeżeli wykonywają czynności,

bezpośrednio wynikające z ich powołania duchownego i nie na mocy specjalnego tytułu

prawno-prywatnego tudzież osoby, spełniające prace lub posługi bez wynagrodzenia,

wyłącznie z pobudek religijnych, humanitarnych lub ideowych;

5)

cudzoziemcy, zatrudnieni w przedstawicielstwach dyplomatycznych i konsularnych państw

obcych oraz w międzynarodowych komisjach.

(2)

Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń rozciągać

w całości lub części obowiązek ubezpieczenia na pracowników, wymienionych w punkcie

1 i 2, oraz pociągnąć do obowiązku ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 1 pracowników,

wymienionych w art. 6 ust. 2.

(1)

Obowiązkowi ubezpieczenia, określonego niniejszą ustawą, podlegają tylko w zakresie

art. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a)

1)

pracownicy umysłowi, z wyjątkiem wymienionych w ust. 3 pkt 1 lit. a), objęci rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z 24 listopada

1927 r. o ubezpieczeniu pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911) z późniejszemi zmianami i uzupełnieniami, albo zwolnieni w myśl tegoż rozporządzenia

od obowiązku ubezpieczenia;

2)

osoby, które po przekroczeniu sześćdziesiątego roku życia, w chwili objęcia zatrudnienia,

uzasadniającego obowiązek ubezpieczenia, nie zachowały ciągłości ubezpieczenia w rozumieniu

art. 153 i które nie przebyły przed osiągnięciem powyższego wieku w ubezpieczeniu

co najmniej 200 tygodni składkowych, osoby niezdolne do zarobkowania w rozumieniu

art. 154 ust. 1 oraz osoby, które otrzymują rentę inwalidzką;

3)

terminatorzy, odbywający naukę zawodową na podstawie umowy spisanej i rejestrowanej

w myśl wymagań prawa przemysłowego (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 7 czerwca 1927 r. o prawie przemysłowem

(Dz. U. R. P. Nr 53, poz. 468));

4)

osoby, których zasadniczem źródłem utrzymania nie jest praca najemna, jeżeli zatrudnione

są przez zarząd poczt i telegrafów przy różnych robotach sezonowych na linjach telegraficznych

i telefonicznych nie dłużej jak jeden miesiąc.

(2)

Pracownicy nieetatowi przedsiębiorstwa „Polskie Koleje Państwowe”, nie objęci rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 8 lipca 1932 r.

(Dz. U. R. P. Nr 61, poz. 577), ubezpieczeni są tylko w zakresie art. 1 pkt 2 lit. a) i b).

(3)

Obowiązkowi ubezpieczenia, unormowanego niniejszą ustawą, podlegają tylko w zakresie

art. 1 pkt 2 lit. a)

1)

pracownicy rolni, zatrudnieni w gospodarstwach rolnych, leśnych, ogrodowych, hodowlanych

i rybnych oraz przy meljoracjach i komasacjach, jak również w zakładach pracy, ściśle

z temi gospodarstwami związanych, a nie posiadających przeważającego charakteru przemysłowego

lub handlowego

a)

pracownicy umysłowi, objęci rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych z późniejszemi zmianami i uzupełnieniami albo zwolnieni w myśl tegoż rozporządzenia

od obowiązku ubezpieczenia,

b)

robotnicy rolni, zarówno stali jak i sezonowi, oraz służba domowa,

c)

zatrudnieni dorywczo, t. j. krócej aniżeli 25 dni bez przerwy u jednego i tego samego

pracodawcy,

d)

oraz ci, dla których praca najemna nawet podczas jej wykonywania nie jest źródłem

utrzymania, a stanowi dochód uboczny, nie przekraczający 50 gr dziennie,

W razie zmiany stosunków zarobkowych Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń,

wydanych w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych, zmieniać powyższą

granicę dochodu ubocznego,

W dalszych przepisach niniejszej ustawy zamiast nazwy, wymienionej w punkcie niniejszym,

używa się nazwy skróconej: „pracownicy rolni” lub odpowiednio: „pracownicy umysłowi

rolni”, „robotnicy rolni”, „pracodawcy rolni” i „gospodarstwa rolne”.

Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń, wydanych w porozumieniu z Ministrem

Przemysłu i Handlu oraz Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych, ustali rodzaje zakładów,

ściśle z rolnictwem związanych, a nie posiadających przeważającego charakteru przemysłowego

lub handlowego;

2)

krewni pracodawcy, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy, jeżeli są zatrudnieni

przez tegoż pracodawcę, a nie pozostają w stosunku pracy najemnej;

3)

praktykanci i wolontariusze, będący uczniami lub absolwentami szkół zawodowych i akademickich,

zatrudnieni wyłącznie w celu praktycznego przysposobienia się do swego zawodu według

przepisów ustawowych lub danej uczelni;

4)

więźniowie.

(4)

Funkcjonarjusze państwowi, mianowani do odwołania (prowizorycznie), nie podpadający

pod postanowienia art. 5 pkt 2, podlegają ubezpieczeniu, przewidzianemu w ustawie

niniejszej, tylko w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b).

(5)

Pracownicy rolni, wymienieni w ust. 3 pkt 1 lit. a) i b), zatrudnieni w gospodarstwach

rolnych, otrzymują na wypadek choroby lub macierzyństwa świadczenia, ustalone w art.

212 i 213.

(1)

Ubezpieczenie robotników rolnych na wypadek niezdolności do zarobkowania i na wypadek

śmierci unormuje odrębna ustawa. Projekt tej ustawy Minister Opieki Społecznej wniesie

do Sejmu do dnia 1 stycznia 1934 r.

(2)

Do czasu wejścia w życie powyższej ustawy ubezpieczenie inwalidzkie robotników rolnych

w województwach poznańskiem i pomorskiem nie ulega zmianom (art. 293).

(1)

Obowiązek ubezpieczenia rozpoczyna się z dniem faktycznego rozpoczęcia pracy przez

pracownika, a ustaje z dniem rozwiązania stosunku pracy.

(2)

Obowiązek ubezpieczenia chałupników, uczniów, terminatorów, wolontarjuszów, krewnych

i powinowatych pracodawców, z wyjątkiem małżonka, rozpoczyna się z dniem podjęcia

zatrudnienia, a kończy się z dniem ustania zatrudnienia.

Ubezpieczenie w instytucjach, nie przewidzianych w ustawie niniejszej, na wypadek

choroby, macierzyństwa, niezdolności do zarobkowania, na starość i na wypadek śmierci

nie zwalnia od obowiązku ubezpieczenia w myśl postanowień tej ustawy z zastrzeżeniami,

wynikającemi z art. 5 i 6.

(1)

Osobom, które były ubezpieczone obowiązkowo w którejkolwiek ubezpieczalni społecznej,

działającej na zasadzie niniejszej ustawy, jeżeli za to ubezpieczenie opłacono przynajmniej

dwadzieścia składek tygodniowych w ciągu ostatnich pięćdziesięciu dwóch tygodni przed

ustaniem obowiązku ubezpieczenia, przysługuje prawo do kontynuowania ubezpieczenia

w zakresie art. 1 pkt 1, jeżeli w 3-tygodniowym terminie po ustaniu obowiązku ubezpieczenia

zgłoszą gotowość niezwłocznego rozpoczęcia kontynuowania ubezpieczenia. Do powyższego

3-tygodniowego okresu nie wlicza się czasu, za który należą się perjodyczne świadczenia

pieniężne (zasiłki), przewidziane w ustawie niniejszej, oraz czasu, przebytego w służbie

wojskowej.

(2)

Kontynuowanie ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 1 rozpoczyna się z dniem uiszczenia

składki, a ustaje

1)

jeżeli ubezpieczony oświadczy na piśmie, że nadal nie będzie korzystał z niego - z

dniem otrzymania przez właściwą ubezpieczalnię społeczną odnośnego zawiadomienia,

2)

jeżeli zalega ze składkami za ostatnie 4 okresy płatnicze - z dniem ostatniego terminu

płatności składki.

(1)

Osobom, które przebyły w ubezpieczeniu co najmniej sto pięćdziesiąt tygodni składkowych

na podstawie obowiązkowego ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b), przysługuje

w terminie trzynastu tygodni od ustania obowiązku ubezpieczenia prawo do rozpoczęcia

kontynuowania ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b) na zasadach, określonych

w art. 223 ustęp ostatni. Do powyższego trzynasto-tygodniowego okresu stosują się

odpowiednio przepisy zdania drugiego ust. 1 art. 10 niniejszej ustawy.

(2)

Kontynuowanie ubezpieczenia ustaje z końcem półrocza kalendarzowego, w ciągu którego

ubezpieczony nie opłacił co najmniej dwudziestu składek tygodniowych.

(3)

Szczegółowe przepisy, dotyczące ewidencji osób, kontynuujących ubezpieczenie (art.

10 i 11), oraz sposobu uiszczania przez nie składek, wydaje Minister Opieki Społecznej

w drodze rozporządzeń.

(1)

Z własnej woli mogą przystąpić do ubezpieczenia osoby, nie podlegające obowiązkowi

ubezpieczenia, które ukończyły szesnasty rok życia, a nie przekroczyły czterdziestego

piątego, jeżeli całkowity ich dochód roczny nie przewyższa dziesięciu tysięcy złotych.

Kto pragnie przystąpić do ubezpieczenia, winien przedłożyć zeznanie o źródłach i wysokości

dochodu oraz świadectwo zdrowia, wydane przez wyznaczonego w tym celu przez ubezpieczalnię

społeczną lekarza, względnie komisję lekarską. Jeżeli świadectwo lekarskie wykaże

zły stan zdrowia, ubezpieczalnia społeczna, względnie Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników, ma prawo odmówić przyjęcia do ubezpieczenia.

(2)

Wysokość składek i rozmiar świadczeń, sposób opłacania składki, zakres osób, korzystających

ze świadczeń i inne bliższe warunki dobrowolnego ubezpieczenia - określają rozporządzenia

Ministra Opieki Społecznej. Minister Opieki Społecznej może ustalać odrębne ulgowe

warunki dobrowolnego ubezpieczenia dla grup, przystępujących do ubezpieczenia zbiorowo.

(1)

Jeżeli ustawa niniejsza nie stanowi inaczej, wymiar świadczeń i składek odbywa się

na podstawie faktycznych zarobków ubezpieczonych z tem jednakże zastrzeżeniem, że

przy zarobkach, przewyższających wymienione w ustępie drugim normy, przyjmuje się

te normy za podstawę wymiaru świadczeń i składek w poszczególnych rodzajach ubezpieczenia

(art. 1).

(2)

Najwyższe normy zarobków, przyjmując za miarę zarobki tygodniowe, wynoszą

1)

90 do 174 zł w ubezpieczeniu w zakresie art. 1 pkt 1,

2)

174 zł w ubezpieczeniu w zakresie art. 1 pkt 2 lit. a),

3)

72 zł w ubezpieczeniu w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b).

(3)

Najwyższą normę zarobku w ubezpieczeniu w zakresie art. 1 pkt 1 ustala statut ubezpieczalni

społecznej.

(4)

W razie zmiany stosunków zarobkowych Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej

może zarządzać podniesienie lub obniżenie granic zarobków, ustalonych w niniejszym

artykule.

(5)

Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń może zarządzać ustanowienie grup

zarobkowych, do których zostaną zaliczeni wszyscy ubezpieczeni stosownie do ich faktycznych

(o ile ustawa niniejsza nie stanowi inaczej) zarobków. Rozpiętość między granicami

zarobków tygodniowych poszczególnej grupy z wyjątkiem najniższej nie może przewyższać

przy zarobkach do 50 zł kwoty 12 zł, przy zarobkach wyższych od 50 zł kwoty 30 zł,

podstawowy zaś zarobek poszczególnej grupy z wyłączeniem grup krańcowych winien stanowić

średnią arytmetyczną granic zarobkowych tej grupy.

(6)

Najwyższy podstawowy zarobek nie może być większy od najwyższych norm zarobków (ust.

2).

(7)

Wraz z ustaleniem grup zarobkowych podstawą wymiaru świadczeń i składek staje się

zarobek podstawowy.

Za faktyczny zarobek w rozumieniu ustawy niniejszej uważa się całkowity dochód ubezpieczonego,

stanowiący wynagrodzenie za pracę, a mianowicie

1)

wynagrodzenie pieniężne wraz z wszelkiemi dodatkami (procenty, tantjemy i gratyfikacje

i t. p.), wypłacanemi na podstawie umowy lub zwyczaju w danem przedsiębiorstwie, jeżeli

dodatki te trwale wpływają na wysokość wynagrodzenia, oraz wynagrodzenie za godziny

nadliczbowe,

2)

wynagrodzenie w naturze (mieszkanie, utrzymanie, ordynarja, odzież i t. p.), jako

też

3)

świadczenia osób trzecich, jeżeli udzielanie takich świadczeń jest w zwyczaju.

(1)

Za zarobek tygodniowy przyjmuje się przy wypłacie miesięcznej sześć dwudziestych piątych

zarobku miesięcznego, a przy wypłacie dziennej kwotę zarobku dziennego, pomnożoną

przez sześć.

(2)

Wynagrodzenie, pobierane w całości lub w pewnej jego części w dłuższych, niż jeden

miesiąc odstępach czasu, oblicza się w odpowiednim stosunku miesięcznym, poczem dopiero

oblicza się zarobek tygodniowy. Dodatki do wynagrodzenia (procenty, tantjemy i gratyfikacje,

wynagrodzenie za godziny nadliczbowe i t. p.) dolicza się do wynagrodzenia w ten sposób,

że, poczynając od daty wypłaty poszczególnego dodatku, zwiększa się wynagrodzenie

o stosunkową część dodatku na czas równy okresowi, za który dodatek wypłacono.

(3)

Jeżeli ubezpieczony nie pracuje przez pełny tydzień, za zarobek tygodniowy przyjmuje

się kwotę, która przypada łącznie za dnie, przepracowane w tygodniu. Postanowienie

to jednak nie ma zastosowania, jeżeli pracodawca wypłacił lub jest obowiązany wypłacić

zarobek za dnie nie przepracowane.

(4)

W razie niemożności ustalenia zarobku rzeczywistego przyjmuje się za podstawę do ubezpieczenia

zarobek lokalny w danym zawodzie.

(5)

Minister Opieki Społecznej może wydać w drodze rozporządzeń szczegółowe postanowienia

w sprawach, omówionych w art. 14 i 15 ustawy niniejszej.

(1)

Osoby, nie pobierające żadnego wynagrodzenia, jako to: uczniowie, terminatorzy, praktykanci,

wolontarjusze i t. d. lub zarabiający tygodniowo poniżej zł 6, podlegają z zastrzeżeniem

art. 139 ust. 3, 4, 5 i 6 ubezpieczeniu według zarobku, oznaczonego na 6 zł tygodniowo.

(2)

Pracownicy rolni, z wyjątkiem pracowników umysłowych oraz specjalnie wykwalifikowanych,

ubezpieczeni będą na podstawie przeciętnych zarobków miesięcznych, określanych corocznie

przez wojewódzkie władze administracji ogólnej po wysłuchaniu opinij zainteresowanych

zakładów, właściwych organizacyj zawodowych pracowników i pracodawców oraz przy uwzględnieniu

istniejących zbiorowych umów o pracę pracowników rolnych lub dla osób, nie objętych

umowami zbiorowemi, według przyjętych zwyczajowo warunków płacy. Ustalone zarobki

winny być ogłoszone w dzienniku wojewódzkim. Instrukcje, wydane przez Ministra Opieki

Społecznej w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych, określą według płci,

wieku, ewentualnie według zajęcia kategorje, na jakie podzielić należy pracowników

rolnych przy ustalaniu przeciętnych zarobków. Za podstawę do określania wartości naturaljów,

wchodzących w skład zarobku pracowników rolnych, przyjmuje się przeciętne ceny miejscowe,

uzyskiwane przez gospodarstwo rolne.

(3)

Sposób ustalenia tych cen określi rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej, wydane

w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych.

(4)

W podobny sposób i dla innych zawodów na wniosek zainteresowanych ubezpieczalni może

być określony przeciętny zarobek jako podstawa ubezpieczenia osób, w tym zawodzie

zatrudnionych. Wykaz zawodów ustala Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń.

(5)

Wartość wynagrodzenia w naturze osób, nie objętych ustępem drugim, określa na wniosek

ubezpieczalni powiatowa władza administracji ogólnej po wysłuchaniu opinij odnośnych

zawodowych organizacyj pracowników i pracodawców.

(1)

W celu wykonywania ubezpieczenia, określonego ustawą niniejszą, jak również rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r.

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911), tworzy się

1)

ubezpieczalnie społeczne,

2)

zakłady ubezpieczeń społecznych, a mianowicie

a)

Zakład Ubezpieczenia na Wypadek Choroby,

b)

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków,

c)

Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników,

d)

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych.

(2)

Ubezpieczalnie społeczne i zakłady ubezpieczeń społecznych są członkami Izby Ubezpieczeń

Społecznych.

(1)

Ubezpieczalnie społeczne, zakłady ubezpieczeń społecznych i Izba Ubezpieczeń Społecznych

są instytucjami prawa publicznego i posiadają osobowość prawną.

(2)

Pracownicy instytucyj ubezpieczeń, przewidzianych w niniejszej ustawie, oraz członkowie

kolegjalnych organów tych instytucyj są przy wykonywaniu obowiązków urzędowych zrównani

z funkcjonarjuszami państwowymi tak co do ochrony prawnej, jak i co do odpowiedzialności

sądowo-karnej.

Właściwą pod względem terytorjalnym jest ubezpieczalnia społeczna, w której okręgu

(art. 22) znajduje się miejsce zatrudnienia ubezpieczonego (art. 20),

(1)

Miejscem zatrudnienia w znaczeniu ustawy niniejszej jest stałe miejsce pracy ubezpieczonego

(fabryka, warsztat, biuro, magazyn, gospodarstwo wiejskie, domowe, urząd i t. p.).

(2)

Stałe miejsce pracy pozostaje miejscem zatrudnienia nawet wtedy, gdy pracownik w niem

czasowo nie pracuje, lecz na zlecenie pracodawcy wykonywa krótkotrwałe roboty poza

stałem miejscem pracy.

(3)

Miejscem zatrudnienia pracownika, którego przedsiębiorstwo najmuje do robót w okręgach

coraz to innych ubezpieczalni, jak np. przedsiębiorstwo budowy dróg, kanałów, kolei,

telegrafów i t. p., jest siedziba lokalnego kierownictwa robót.

(4)

Miejscem zatrudnienia pracowników, którzy nie mają stałego miejsca pracy (np. marynarzy),

jest siedziba kierownictwa przedsiębiorstwa lub jego oddziału, do którego pracownik

został przydzielony.

(5)

Za miejsce zatrudnienia osób, należących do zespołów wędrownych, uważa się miejscowość,

w której znajduje się siedziba władzy, udzielającej koncesji.

(6)

W wypadkach spornych przy określaniu miejsca zatrudnienia ubezpieczalnie społeczne

powinny kierować się względami na interesy zarówno ubezpieczonych (możność udzielania

świadczeń na miejscu zachorowania), jak i samej ubezpieczalni (łatwość ściągania składek

od pracodawców, unikanie niedogodności, wynikających z częstej zmiany przynależności

do ubezpieczalni i t. p.).

(1)

Każdego przyjętego pracownika powinien pracodawca zgłosić do ubezpieczenia we właściwej

ubezpieczalni społecznej.

(2)

Zgłoszenie powinno być dokonane pisemnie w ciągu siedmiu dni od daty przyjęcia pracownika,

a jeżeli siedziba przedsiębiorstwa znajduje się w innej miejscowości, niż siedziba

ubezpieczalni, w ciągu dziesięciu dni.

(3)

Prawo dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia przysługuje również samym pracownikom.

(4)

Szczegółowe przepisy, dotyczące sposobu dokonywania zgłoszeń i kontroli czynności

pracodawców, ustalają rozporządzenia Ministra Opieki Społecznej.

(5)

Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń ustalać obowiązek pracodawców

zgłaszania zmian wysokości zarobków ubezpieczonych pracowników i zmian w stanie zatrudnienia.

(6)

Minister Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych ustala

w drodze rozporządzeń specjalne warunki i sposób dokonywania zgłoszeń w odniesieniu

do pracowników rolnych, dla których składki zostaną zryczałtowane (art. 218 ust. 2).

(1)

Okrąg i siedzibę ubezpieczalni społecznej ustala Minister Opieki Społecznej,

(2)

Okrąg ten obejmuje jeden lub więcej powiatów i winien być ustalony w ten sposób, aby

liczba obowiązkowo ubezpieczonych w danej ubezpieczalni wynosiła co najmniej dziesięć

tysięcy. W województwach: wileńskiem, nowogródzkiem, poleskiem, wołyńskiem, białostockiem,

stanisławowskiem i tarnopolskiem Minister Opieki Społecznej może ze względów organizacyjnych

obniżać wyznaczone minimum do pięciu tysięcy,

(3)

Jeżeli ilość obowiązkowo ubezpieczonych w okręgu danej ubezpieczalni zniży się trwale

poniżej minimum, wymienione w ustępie drugim, Minister Opieki Społecznej zarządza

jej rozwiązanie i przekazanie agend jednej lub kilku istniejącym ubezpieczalniom.

(4)

Szczegółowe przepisy co do zasad podziału majątku, jako też zobowiązań i uprawnień

oraz zabezpieczenia praw pracowników rozwiązanej ubezpieczalni określa Minister Opieki

Społecznej.

(1)

Do zakresu działania ubezpieczalni społecznych należy

1)

ustalanie obowiązku ubezpieczenia w myśl ustawy niniejszej i rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych oraz prowadzenie wykazów ubezpieczonych;

2)

ustalanie uprawnień do kontynuowania poszczególnych rodzajów ubezpieczeń;

3)

wymierzanie i pobieranie składek ubezpieczeniowych (art. 217) oraz kontrola uiszczania

składek przez pracodawców;

4)

przyznawanie i udzielanie świadczeń z ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa;

5)

przyjmowanie roszczeń o świadczenia oraz przeprowadzanie czynności przygotowawczych

dla udzielania świadczeń, przyznawanych przez zakłady ubezpieczeń społecznych, oraz

udzielanie na. zlecenie tych zakładów przyznanych świadczeń;

6)

prowadzenie wykazów i kontrola osób, pobierających świadczenia.

(2)

Za dokonywanie czynności, wskazanych w punktach 1, 2, 3, 5 i 6 dla zakładów ubezpieczeń

społecznych, otrzymują ubezpieczalnie od właściwych zakładów zwrot kosztów według

norm, ustalonych przez Izbę Ubezpieczeń Społecznych.

(1)

Poza czynnościami, wymienionemi w artykule poprzednim, ubezpieczalnie społeczne powinny

1)

za zwrotem kosztów przez zakłady ubezpieczeń społecznych przeprowadzać przewidziane

w art. 8 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 sierpnia 1927 r. o zapobieganiu

chorobom zawodowym i ich zwalczaniu

(Dz. U. R. P. Nr 78, 676) okresowe badania lekarskie pracowników, narażonych na choroby zawodowe;

2)

roztaczać w miarę swych środków finansowych opiekę nad stanem zdrowia ubezpieczonych

oraz członków ich rodzin celem zmniejszenia wśród tych osób chorobowości.

(2)

Ubezpieczalnie społeczne mogą, o ile ich stan finansowy na to pozwala, przeprowadzać

badania lekarskie młodocianych, przewidziane w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 1924 r. w przedmiocie pracy młodocianych i kobiet

(Dz. U. R. P. Nr 65, poz. 636); w tym względzie współdziałają z inspektorami pracy.

(3)

Ubezpieczalnie społeczne mogą również za zwrotem kosztów udzielać pomocy leczniczej

osobom, pozbawionym pracy, a nie uprawnionym do świadczeń ubezpieczalni.

(4)

Pozatem ubezpieczalnie społeczne mogą za zgodą państwowego urzędu ubezpieczeń zawierać

ze związkami komunalnemi oraz innemi organizacjami umowy, mające na celu udzielanie

za zwrotem kosztów pomocy lekarskiej osobom, nie podlegającym w myśl niniejszej ustawy

obowiązkowi ubezpieczenia.

(5)

W przypadku zawierania umów z innemi organizacjami państwowe urzędy ubezpieczeń przed

wyrażeniem zgody zasięgają opinji właściwych izb lekarskich.

(1)

Ubezpieczalnia społeczna działa na podstawie ustawy niniejszej oraz statutu.

(2)

Przy założeniu ubezpieczalni obowiązuje statut, nadany przez Ministra Opieki Społecznej.

(3)

Zmiany statutu uchwala rada ubezpieczalni (art. 39), a zatwierdza państwowy urząd

ubezpieczeń.

(4)

Zmian statutu może również dokonywać Minister Opieki Społecznej.

Organami ubezpieczalni społecznej są

1)

rada ubezpieczalni,

2)

komisja administracyjna,

3)

dyrekcja,

4)

komisja rozjemcza,

5)

komisja rewizyjna,

(1)

W ubezpieczalniach społecznych, liczących nie więcej niż siedemdziesiąt pięć tysięcy

obowiązkowo ubezpieczonych, rada składa się z siedemnastu członków, w tem dwunastu

członków z wyboru i pięciu z nominacji.

(2)

W ubezpieczalniach, liczących trwale więcej niż siedemdziesiąt pięć tysięcy obowiązkowo

ubezpieczonych, rada składa się z dwudziestu pięciu członków, w tem osiemnastu z wyboru,

a siedmiu z nominacji.

(3)

Jedną trzecią członków rady z wyboru wybierają osobno pracodawcy, dwie trzecie pracownicy,

posiadający czynne prawo wyborcze (art. 28). Członków rady z nominacji mianuje Minister

Opieki Społecznej z pośród osób, które wykazały się teoretyczną lub praktyczną pracą

na polu ubezpieczeń społecznych; w liczbie osób mianowanych znajdować się powinna

przynajmniej jedna kobieta.

(4)

Wśród ubezpieczonych pracownicy umysłowi i robotnicy tworzą dwie odrębnie głosujące

grupy wyborcze. Udział przedstawicieli pracowników umysłowych w radzie odpowiadać

winien stosunkowi liczebnemu tych pracowników do robotników wśród ubezpieczonych w

danej ubezpieczalni, z tem zastrzeżeniem, że pracownikom umysłowym winien przypaść

co najmniej jeden mandat.

(5)

Wybory odbywają się według szczegółowych przepisów, wydanych przez Ministra Opieki

Społecznej w drodze rozporządzeń, które ustalają również sposób powołania zastępców

członków rady.

(6)

Okres urzędowania rady trwa lat pięć.

(1)

Czynne prawo wyborcze mają pracownicy, którzy w dniu ogłoszenia wyborów ukończyli

24 rok życia i w dniu, poprzedzającym o miesiąc dzień ogłoszenia wyborów, byli przynajmniej

od czterech tygodni ubezpieczeni w danej ubezpieczalni społecznej.

(2)

Narówni z pracownikami mają czynne prawo wyborcze byli pracownicy, otrzymujący świadczenia

danej ubezpieczalni oraz renty z zakładów ubezpieczeń społecznych, zamieszkali w okręgu

ubezpieczalni.

(3)

Pracodawcy mają czynne prawo wyborcze, jeżeli w dniu, określonym w ust. 1, zatrudniali

przynajmniej od czterech tygodni obowiązkowo ubezpieczonych w danej ubezpieczalni.

(4)

Wykonywanie czynnego prawa wyborczego w grupie pracodawców zarówno przez pracodawców,

jak i ich pełnomocników zależne jest od osiągnięcia wieku, oznaczonego w ust. 1.

(5)

Przy wyborach do rady ubezpieczalni pracodawca rozporządza ilością głosów zależnie

od liczby zatrudnionych przez niego osób, obowiązkowo ubezpieczonych; liczba ta jednak

nie może przekraczać trzydziestu głosów,

(1)

Bierne prawo wyborcze mają wyborcy (art. 28), będący obywatelami polskimi.

(2)

Pracownikowi ubezpieczalni społecznej oraz osobie, związanej z ubezpieczalnią umową

o dzieło, wolno przyjąć mandat z wyboru tylko pod warunkiem zrzeczenia się stanowiska

służbowego, względnie rozwiązania umowy.

(3)

Osoby, piastujące mandaty do wskazanych w art. 33 organów instytucji, mają bierne

prawo wyborcze, jeżeli złożą deklarację, że z mandatu swego zrezygnują w razie wyboru

do rady ubezpieczalni społecznej.

(4)

W grupie pracodawców bierne prawo wyborcze przysługuje również osobom, nie posiadającym

warunków, wskazanych w ust. 3 art. 28.

Nie może być wybrany

a)

kto na mocy wyroku sądowego utracił zdolność piastowania urzędów publicznych;

b)

kto na skutek orzeczenia sądowego został ograniczony w prawie rozporządzania swym

majątkiem;

c)

karany sądownie za zbrodnię lub za przestępstwo z chęci zysku.

(1)

Prawo wyborcze należy wykonać osobiście, pracodawcy jednak, zatrudniający nie mniej

niż pięć osób, oraz pracodawcy, będący osobami prawnemi, mogą oddawać swoje głosy

przez pełnomocników.

(2)

Osoby, wymienione w art. 28 ust. 1 i 2, zatrudniające stale więcej niż dwie osoby

obowiązkowo ubezpieczone, posiadają czynne i bierne prawo wyborcze wyłącznie w grupie

pracodawców.

Członek rady może zrzec się mandatu w czasie jego trwania

a)

jeżeli ukończył sześćdziesiąty rok życia;

b)

jeżeli wskutek choroby lub kalectwa nie może przez czas dłuższy wykonywać swych czynności;

c)

w innych ważnych wypadkach za zezwoleniem władzy nadzorczej.

(1)

Członek rady traci mandat w razie przyjęcia mandatu do rady lub komisji rentowej jednego

z zakładów ubezpieczeń społecznych albo do rady zarządzającej Izby Ubezpieczeń Społecznych

lub organów orzekających ubezpieczeń społecznych (art. 268), wreszcie, jeżeli zachodzą

inne okoliczności, pozbawiające biernego prawa wyborczego (art. 29 i 30).

(2)

Ponadto wszyscy członkowie rady i ich zastępcy tracą mandaty w razie rozwiązania jej

przez władzę nadzorczą.

(3)

Członek rady z grupy ubezpieczonych, w wypadku ustania obowiązku ubezpieczenia, jednak

wyłącznie tylko przez trwałą utratę charakteru najemnego pracownika, na skutek innego

sposobu zarobkowania lub uzyskania innych źródeł utrzymania, a który nie skorzystał

z prawa do kontynuowania ubezpieczenia, traci mandat po sześciu miesiącach od chwili

ustania obowiązku ubezpieczenia.

(1)

Członek rady powinien być pozbawiony mandatu przez władzę nadzorczą z urzędu lub na

wniosek przewodniczącego rady

1)

w razie stwierdzonego przez tę władzę nadużycia tego stanowiska dla celów osobistych;

2)

w razie skazującego wyroku z art. 281;

3)

w razie dwukrotnej w ciągu roku nieobecności na posiedzeniach, uznanej przez radę

za nieusprawiedliwioną.

(2)

Członek rady, pozbawiony mandatu z przyczyn, wymienionych w punkcie 1 i 2, traci bierne

prawo wyborcze na przeciąg pięciu lat.

(3)

W razie wszczęcia przeciw członkowi rady dochodzeń karnych o przestępstwo z chęci

zysku władza nadzorcza może go zawiesić w czynnościach do czasu uprawomocnienia się

wyroku lub umorzenia dochodzeń.

(4)

Regulamin czynności rady winien przewidywać kary porządkowe za niedbałe pełnienie

czynności przez członków rady.

(1)

Po wygaśnięciu mandatu członkowie rady pełnią nadal swe obowiązki aż do chwili przejęcia

czynności przez nowowybranych. Ustępujący członkowie rady mogą być wybrani ponownie.

(2)

W razie zrzeczenia się mandatu (art. 32), w razie śmierci członka rady, utraty mandatu

(art. 33), w razie pozbawienia mandatu lub zawieszenia w czynnościach członka rady

(art. 34) wchodzi na jego miejsce na pozostały okres urzędowania rady, bądź na okres

zawieszenia zastępca.

(3)

W razie niemożności ze strony członka rady brania udziału w posiedzeniach przewodniczący

powołuje czasowo zastępcę. Szczegółowe przepisy zawiera regulamin czynności rady.

(1)

Rada wybiera z pośród siebie przewodniczącego i dwóch jego zastępców, każdego z innej

grupy członków rady (pracodawców, ubezpieczonych i mianowanych). Wybrany jest ten

kandydat, który otrzymał bezwzględną większość głosów obecnych członków rady.

(2)

Wybór przewodniczącego i zastępców zatwierdza państwowy urząd ubezpieczeń.

(3)

Wybór przewodniczącego i jego zastępców powinien nastąpić w ciągu miesiąca od dnia

ustalenia wyniku wyborów do rady ubezpieczalni. W razie niedojścia do skutku wyboru

w tym terminie, przewodniczącego i jego zastępców mianuje państwowy urząd ubezpieczeń

z pośród członków rady z zachowaniem postanowień ust. 1.

(4)

Przewodniczący rady, bądź też pełniący jego czynności zastępca reprezentują ubezpieczalnię

społeczną nazewnątrz wobec władz i osób trzecich.

(1)

Rada odbywa posiedzenia w miarę potrzeby, zwołuje je przewodniczący rady lub też pełniący

jego czynności zastępca,

(2)

Oprócz tego rada musi być zwołana na żądanie władzy nadzorczej w terminie, przez nią

wyznaczonym, albo na żądanie komisji administracyjnej, dyrekcji ubezpieczalni, komisji

rewizyjnej lub jednej czwartej członków rady w terminie dni czternastu, licząc od

dnia doręczenia żądania przewodniczącemu albo też pełniącemu jego czynności zastępcy.

(3)

Czynności rady oraz prawa i obowiązki jej członków określa regulamin, uchwalony przez

radę i zatwierdzony przez państwowy urząd ubezpieczeń.

(1)

Członkowie rady pełnią swój urząd bezpłatnie, jednak za udział w posiedzeniach otrzymują

odszkodowanie, ponadto zamiejscowi otrzymują diety i zwrot kosztów podróży. Wysokość

odszkodowania i diet oraz zasady zwrotu kosztów podróży określa statut ubezpieczalni.

(2)

Przewodniczący rady oraz w razie niepełnienia czynności przez przewodniczącego - jego

zastępca może na mocy uchwały rady, zatwierdzonej przez państwowy urząd ubezpieczeń,

otrzymywać zryczałtowanie odszkodowanie za czas, poświęcony sprawom ubezpieczalni.

Do zakresu działania rady należy

1)

uchwalanie zmian statutu,

2)

uchwalanie preliminarza budżetowego,

3)

uchwalanie sprawozdania rocznego i zamknięcia rachunkowego,

4)

wybór członków komisji administracyjnej, rewizyjnej i rozjemczej,

5)

rozpatrywanie sprawozdań poszczególnych komisyj i dyrekcji.

W posiedzeniach rady biorą udział z głosem doradczym członkowie dyrekcji ubezpieczalni

i wyznaczeni przez dyrektora pracownicy; ponadto mogą brać udział z głosem doradczym

delegaci Izby Ubezpieczeń Społecznych i Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(1)

Jeżeli uchwała rady sprzeciwia się przepisom prawnym, postanowieniom statutu ubezpieczalni

lub zarządzeniom władzy nadzorczej, przewodniczący, bądź pełniący jego czynności zastępca

obowiązany jest wnieść sprzeciw do państwowego urzędu ubezpieczeń w terminie pięciodniowym;

sprzeciw wstrzymuje wykonanie uchwały do czasu rozstrzygnięcia przez państwowy urząd

ubezpieczeń.

(2)

Jeżeli dyrektor, bądź pełniący jego czynności wicedyrektor na posiedzeniu rady oświadczy,

że wykonanie uchwały stanowiłoby groźbę dla stanu majątkowego ubezpieczalni, lub lekarz

naczelny oświadczy, że uchwała szkodliwa jest dla lecznictwa i profilaktyki lub sprzeciwia

się przepisom sanitarnym, przewodniczący obowiązany jest w ciągu pięciu dni zawiadomić

o tem państwowy urząd ubezpieczeń, jeżeli nie znajdą zastosowania postanowienia ust.

1 niniejszego artykułu.

(1)

Rada zdolna jest do powzięcia uchwały przy obecności przynajmniej połowy statutowej

liczby członków rady, w tera przynajmniej połowy statutowej liczby członków z grupy

pracowników oraz dwóch członków rady z grupy mianowanych oprócz przypadków, przewidzianych

w art. 93.

(2)

Uchwały rady zapadają bezwzględną większością głosów obecnych. W razie równości rozstrzyga

głos, oddany przez przewodniczącego.

(3)

Kwalifikowana większość dwóch trzecich głosów obecnych członków rady wymagana jest

przy zmianie statutu.

(1)

Komisja administracyjna składa się z przewodniczącego rady, dwóch jego zastępców i

czterech członków, a mianowicie: trzech pracowników i jednego pracodawcy i tyluż ich

zastępców, wybieranych przez radę ze swego grona w poszczególnych grupach corocznie

na zebraniu rady, zatwierdzającem roczne sprawozdanie ubezpieczalni.

(2)

W skład komisji administracyjnej wchodzi co najmniej jeden przedstawiciel, pracowników

umysłowych, przyczem jeżeli w skład rady wchodzi jeden tylko przedstawiciel pracowników

umysłowych, jego zastępca do rady jest jednocześnie zastępcą do komisji administracyjnej.

(3)

Przewodniczącym komisji administracyjnej jest z urzędu przewodniczący rady, a w razie

jego nieobecności zastępca przewodniczącego rady.

(4)

Do komisji administracyjnej stosuje się odpowiednio postanowienia art. 37, 38, 40

i 41.

(5)

Warunki ważności uchwał komisji administracyjnej ustala statut ubezpieczalni.

(1)

Komisja administracyjna wykonywa nadzór nad czynnościami dyrekcji i udziela jej dyrektyw

w zakresie swej kompetencji.

(2)

Do zakresu działania komisji administracyjnej należy w szczególności

1)

uchwalanie, z zastrzeżeniem art. 56, regulaminów dla chorych i innych regulaminów

w zakresie ubezpieczenia na wypadek choroby, przewidzianych w ustawie niniejszej;

2)

uchwalanie, z zastrzeżeniem art. 60, przepisów służbowych dla pracowników ubezpieczalni;

3)

powoływanie i zwalnianie dyrektora i na jego wniosek pozostałych członków dyrekcji

oraz zastępcy naczelnego lekarza;

4)

decydowanie, z zastrzeżeniem art. 56 i 60, w sprawach warunków umów z lekarzami, aptekarzami,

instytucjami ubezpieczeń społecznych, instytucjami państwowemi i samorządowemi oraz

w sprawach umów w zakresie lecznictwa z instytucjami prywatnemi;

5)

decydowanie, z zastrzeżeniem art. 242, w sprawach majątkowych ubezpieczalni, a w szczególności

w sprawie lokaty funduszów, nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości ubezpieczalni,

zaciągania pożyczek oraz dokonywania inwestycyj, przekraczających wysokość, do jakiej

statut ubezpieczalni zezwala na decyzję dyrektorowi;

6)

uchwalanie ogólnych wytycznych dla dyrektora i lekarza naczelnego w zakresie przyznawania

świadczeń, udzielanych przez ubezpieczalnię społeczną;

7)

rozpatrywanie miesięcznych sprawozdań dyrekcji i miesięcznych planów finansowych;

8)

udzielanie dyrekcji wiążących wytycznych w zakresie spraw, rozstrzygniętych przez

komisję rozjemczą wbrew stanowisku dyrekcji oraz spraw, poddanych pod rozważenie przez

komisję rewizyjną;

9)

przygotowywanie wniosków na radę;

10)

rozpatrywanie wniosków, zgłoszonych na radę przez dyrekcję.

Organem wykonawczym ubezpieczalni społecznej jest dyrekcja, w skład której wchodzą

dyrektor i lekarz naczelny, oraz jeden lub dwaj wicedyrektorzy. Na czele dyrekcji

stoi dyrektor ubezpieczalni.

(1)

Dyrektor jest zwierzchnikiem pracowników ubezpieczalni społecznej, nie wyłączając

członków dyrekcji, załatwia wszystkie sprawy bieżące, nie zastrzeżone dla innych organów

ubezpieczalni, oraz kieruje pod względem organizacyjnym i administracyjnym, z zachowaniem

postanowień art. 39 i 44, całą działalnością ubezpieczalni.

(2)

Do zadań dyrektora należy między innemi

1)

wykonywanie uchwał rady i komisji administracyjnej;

2)

układanie preliminarza budżetowego;

3)

wykonywanie budżetu;

4)

opracowywanie sprawozdania rocznego i zamknięć rachunkowych oraz przedkładanie miesięcznych

sprawozdań komisji administracyjnej i przedstawianie jej miesięcznych planów finansowych;

5)

przyjmowanie i zwalnianie, z uwzględnieniem art. 51, pracowników ubezpieczalni, z

wyjątkiem członków dyrekcji i zastępcy lekarza naczelnego;

6)

orzekanie, z zastrzeżeniem kompetencji zakładów ubezpieczeń społecznych, we wszystkich

sprawach, wynikających ze stosunku ubezpieczeniowego, a w szczególności o obowiązku

ubezpieczenia, o wysokości składek, o uprawnieniach do kontynuowania ubezpieczenia,

o właściwości ubezpieczalni i t. p.;

7)

przyznawanie świadczeń, wskazanych w art. 23 pkt 4;

8)

zgłaszanie na radę i komisję administracyjną wniosków w sprawach, należących do rady

lub do komisji administracyjnej;

9)

nakładanie kar, przewidzianych w art. 277;

10)

stawianie wniosków w sprawach o wykroczenia, przewidziane w art. 269 - 275, 279 i

281.

(3)

Czynności, wymienione w ustępie poprzednim, o ile dotyczą lecznictwa i profilaktyki,

wykonywane są przez dyrektora łącznie z lekarzem naczelnym.

(4)

Minister Opieki Społecznej może w drodze instrukcji ustalić zasady współdziałania

dyrektora z lekarzem naczelnym.

(5)

Decyzje dyrektora w sprawach, wymienionych w pkt 2, 4, 5 i 8, zapadają jedynie po

ich rozważeniu na posiedzeniach dyrekcji.

(6)

Statut ubezpieczalni ustala, jakie czynności może dyrektor, a w zakresie lecznictwa

i profilaktyki dyrektor po porozumieniu z lekarzem naczelnym, przekazać kierownikom

oddziałów lub rejonów ubezpieczalni, względnie pracownikom, zajmującym kierownicze

stanowiska. W razie takiego przekazania kompetencji decyzje upoważnionych w tym zakresie

osób mają moc decyzyj dyrektora, a ten ostatni ponosi za nie odpowiedzialność przed

radą i komisją administracyjną.

(7)

W przypadkach, przewidzianych w art. 60 ust. 2 pkt 11, dyrektor związany jest zarządzeniami

i instrukcjami Izby Ubezpieczeń Społecznych i odpowiedzialny za ich ścisłe wykonywanie

w oznaczonym terminie.

(1)

Lekarz naczelny jest, z zastrzeżeniem postanowień art. 46, zwierzchnikiem zakładów

leczniczych ubezpieczalni społecznej oraz wszystkich pracowników, zatrudnionych bezpośrednio

w lecznictwie ubezpieczalni (lekarzy, aptekarzy, personelu pomocniczego i innych);

odpowiedzialny jest za właściwy dobór tych pracowników pod względem kwalifikacyj zawodowych

i za należyte wykonywanie ich obowiązków,

(2)

Lekarz naczelny układa część leczniczą preliminarza budżetowego i przedstawia ją do

uzgodnienia dyrektorowi, ponadto przedstawia dyrektorowi sprawy wykonywania budżetu

w zakresie lecznictwa, planów organizacji lecznictwa i inwestycyj leczniczych, regulaminów

dla chorych i regulaminów dla podległych mu pracowników.

(3)

W razie, gdy w sprawach lecznictwa i profilaktyki dyrektor nie godzi się ze stanowiskiem

lekarza naczelnego, przysługuje lekarzowi naczelnemu prawo przedłożenia swych wniosków

przewodniczącemu rady, który według swego uznania kieruje sprawę do rozstrzygnięcia

sporu bądź na najbliższe posiedzenie komisji administracyjnej, bądź w ciągu dni 7-miu

do Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby; w tych przypadkach wykonanie decyzji

dyrektora winno być odroczone do czasu rozstrzygnięcia sporu. Od powyższych rozstrzygnięć

komisji administracyjnej przysługuje dyrektorowi oraz lekarzowi naczelnemu prawo odwołania

się do Zakładu Ubezpieczenia na wypadek Choroby.

(4)

Wnioski w sprawach lecznictwa i profilaktyki, zgłaszane na posiedzeniu rady i komisji

administracyjnej, mogą być uchwalone jedynie po wysłuchaniu opinji lekarza naczelnego.

(1)

Uchwała komisji administracyjnej o powołaniu dyrektora lub lekarza naczelnego powinna

zapaść na podstawie powszechnego konkursu. Uchwała ta wymaga dla swej ważności zatwierdzenia

państwowego urzędu ubezpieczeń. Decyzja państwowego urzędu ubezpieczeń o zatwierdzeniu

lekarza naczelnego nie może być powzięta bez wysłuchania opinji lekarza naczelnego

Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(2)

Jeżeli kandydat, wyznaczony przez komisję administracyjną, nie czyni zadość wymienionym

w art. 49 wymaganiom, państwowy urząd ubezpieczeń odmawia jego zatwierdzenia. Jeżeli

urząd dwukrotnie odmówi zatwierdzenia zgłoszonych przez komisję kandydatów, Minister

Opieki Społecznej mianuje dyrektora, względnie lekarza naczelnego z pośród kandydatów,

zgłoszonych w drodze konkursu, na podstawie opinji komisji, złożonej z dyrektora państwowego

urzędu ubezpieczeń, delegata Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby i delegata Izby

Ubezpieczeń Społecznych. Przy mianowaniu lekarza naczelnego w skład powyższej komisji

wchodzi ponadto lekarz naczelny Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(3)

Uchwała komisji administracyjnej w sprawie zwolnienia dyrektora lub lekarza naczelnego

wymaga również zatwierdzenia państwowego urzędu ubezpieczeń.

(4)

Członkowie dyrekcji w razie naruszenia obowiązków swego stanowiska przez czyn, zaniedbanie

lub zaniechanie, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karnej lub cywilnej,

ponoszą wobec rady i komisji administracyjnej odpowiedzialność dyscyplinarną według

postanowień przepisów służbowych, a ponadto dyrektor lub też wicedyrektor, jeżeli

chodzi o czynności, przewidziane w art. 23 pkt 1, 2, 3, 5 i 6, - wobec Izby Ubezpieczeń

Społecznych.

(5)

W razie zajścia okoliczności, przewidzianych w przepisach służbowych, powodujących

zawieszenie w czynnościach dyrektora lub lekarza naczelnego, uchwała komisji administracyjnej

ubezpieczalni w sprawie zawieszenia powinna być przedstawiona w terminie trzydniowym

państwowemu urzędowi ubezpieczeń do zatwierdzenia.

(1)

Stanowisko dyrektora ubezpieczalni społecznej może piastować osoba, która posiada

1)

pięcioletnią praktykę administracyjną w zakresie ubezpieczeń społecznych lub dziesięcioletnią

w innym zakresie, w tem - w obu przypadkach - co najmniej trzyletnią na samodzielnych

stanowiskach kierowniczych;

2)

kwalifikacje, dające pełną rękojmię za sprawowanie czynności dla dobra ogółu ubezpieczonych.

(2)

W ubezpieczalniach, liczących mniej niż 30 tysięcy ubezpieczonych, okres dziesięcioletni,

przewidziany w pkt 1, może być obniżony do lat pięciu.

(3)

Lekarz naczelny ubezpieczalni społecznej winien posiadać przynajmniej pięć lat praktyki

lekarskiej, w tem trzy lata praktyki szpitalnej, oraz pięć lat pracy na stanowisku

administracyjno-lekarskiem, w tem przynajmniej rok w ubezpieczalni społecznej lub

w kasach chorych.

(4)

Lekarz naczelny nie może zajmować płatnego stanowiska ani pełnić płatnych funkcyj

poza ubezpieczalnią społeczną. Odstępstwo od powyższej zasady dopuszczalne jest jedynie

za każdorazowem zezwoleniem Ministra Opieki Społecznej.

(1)

W ubezpieczalniach społecznych istnieją rady lekarskie jako ciała doradcze przy lekarzu

naczelnym.

(2)

Skład rady oraz zakres spraw, co do których winna być wysłuchana opinja rady, określi

statut ubezpieczalni.

(1)

Stosunek służbowy pracowników ubezpieczalni społecznych ma charakter prywatnoprawny;

pracownicy ci podlegają ustawodawstwu ochrony pracy narówni z pracownikami przedsiębiorstw

przemysłowych.

(2)

Prawa i obowiązki pracowników ubezpieczalni oraz ich stosunek do dyrekcji określają

przepisy służbowe, które powinny zawierać również przepisy o uposażeniu służbowem.

(3)

Pracowników ubezpieczalni społecznej, z wyjątkiem członków dyrekcji i zastępcy lekarza

naczelnego, mianuje i zwalnia dyrektor ubezpieczalni, przyczem pracowników, podległych

lekarzowi naczelnemu (art. 47), - tylko na wniosek lekarza naczelnego.

(1)

Komisja rewizyjna ubezpieczalni społecznej składa się z pięciu członków i ich zastępców,

wybranych na okres lat pięciu przez radę ubezpieczalni bezpośrednio po jej ukonstytuowaniu

się.

(2)

Komisja rewizyjna wybiera z pośród siebie przewodniczącego i jego zastępcę.

(3)

Przewodniczącym komisji rewizyjnej powinien być członek rady ubezpieczalni, pozostali

członkowie mogą nie być członkami rady, powinni jednak posiadać bierne prawo wyborcze

w myśl art. 29 i 30.

(4)

Jednego członka komisji rewizyjnej wybierają oddzielnie pracownicy umysłowi, jednego

robotnicy, a trzech pozostałych pracodawcy w trybie, przewidzianym w art. 27 ust.

5.

(5)

Przepisy o zrzeczeniu się mandatu (art. 32), o utracie mandatu (art. 33), o pozbawieniu

mandatu i zawieszeniu w czynnościach (art. 34), o pełnieniu czynności po wygaśnięciu

mandatu i o zastępcach (art. 35), o odszkodowaniu za udział w posiedzeniach, oraz

o dietach i zwrocie kosztów podróży (art. 38) członków rady stosuje się również do

członków komisji rewizyjnej.

(6)

Komisja rewizyjna zdolna jest do powzięcia uchwał w obecności przewodniczącego lub

jego zastępcy, oraz przynajmniej dwóch członków komisji. W razie równości głosów przeważa

głos, oddany przez przewodniczącego.

(1)

Komisja rewizyjna kontroluje czynności komisji administracyjnej i dyrekcji oraz dokonywa

rewizji ksiąg, dokumentów i zasobów kasowych przynajmniej cztery razy do roku, z tego

jeden raz przed posiedzeniem rady ubezpieczalni, na którem ma być uchwalone roczne

zaniknięcie rachunkowe, ponadto w każdym czasie, gdy uzna to za potrzebne. Protokóły

komisji rewizyjnej przesyła przewodniczący radzie, komisji administracyjnej, dyrekcji,

Izbie Ubezpieczeń Społecznych, Zakładowi Ubezpieczenia na Wypadek Choroby i państwowemu

urzędowi ubezpieczeń.

(2)

Jeżeli zdaniem komisji rewizyjnej uchwały lub czynności komisji administracyjnej i

dyrekcji wykraczają przeciw postanowieniom ustawy lub statutu, albo grożą niepowetowanemi

stratami, winna ona w terminie, ustalonym w statucie ubezpieczalni, wnieść sprzeciw

do państwowego urzędu ubezpieczeń. Sprzeciw wstrzymuje wykonanie uchwały do czasu

rozstrzygnięcia przez państwowy urząd ubezpieczeń, rozstrzygnięcie powinno nastąpić

w ciągu czternastu dni od dnia wysłania sprzeciwu; jeżeli urząd w tym terminie nie

zawiadomi o odłożeniu rozstrzygnięcia, uchwała wchodzi w życie. W razie odłożenia

rozstrzygnięcie urzędu powinno nastąpić najdalej w ciągu 3 miesięcy.

(3)

Komisja rewizyjna może ponadto przedstawiać swoje opinje o uchwałach rady Izbie Ubezpieczeń

Społecznych, Zakładowi Ubezpieczenia na Wypadek Choroby i państwowemu urzędowi ubezpieczeń.

Opinje te nie wstrzymują wykonania uchwał rady.

(4)

Komisja rewizyjna może w wypadkach, gdy poweźmie obawę, że funkcjonowanie poszczególnych

działów ubezpieczalni lub poszczególne zarządzenia organów ubezpieczalni mogą spowodować

dla niej straty, poddać swe wątpliwości pod rozważanie komisji administracyjnej ubezpieczalni,

(1)

Odwołania od orzeczeń dyrektora w sprawach świadczeń ubezpieczalni oraz od Orzeczeń

w sprawach kar (art. 46 pkt 7 i 9) rozstrzyga komisja rozjemcza ubezpieczalni społecznej.

(2)

Komisja rozjemcza składa się z siedmiu członków: przewodniczącego, mianowanego przez

państwowy urząd ubezpieczeń, oraz sześciu członków, a mianowicie trzech pracowników,

w liczbie tej jednego przedstawiciela pracowników umysłowych i trzech pracodawców,

wybieranych corocznie przez radę ubezpieczalni; mogą oni nie być członkami rady, powinni

jednak posiadać bierne prawo wyborcze w myśl art. 29 i 30.

(3)

Sposób przeprowadzania wyborów członków i ich zastępców ustala statut ubezpieczalni,

którego przepisy powinny uwzględniać zasadę odrębnych wyborów w grupach pracowników

i pracodawców.

(4)

Zastępcę przewodniczącego mianuje państwowy urząd ubezpieczeń.

(5)

Przepisy o zrzeczeniu się mandatu (art. 32), o utracie mandatu (art. 33), o pozbawieniu

mandatu i zawieszeniu w czynnościach (art. 34), o pełnieniu czynności po wygaśnięciu

mandatu i o zastępcach (art. 35), o odszkodowaniu za udział w posiedzeniach oraz o

dietach i zwrocie kosztów podróży (art. 38) stosuje się do komisji rozjemczej.

(6)

Komisja rozjemcza orzeka w zespołach, złożonych z przewodniczącego lub jego zastępcy,

i dwóch członków lub ich zastępców, po jednym z grupy ubezpieczonych i pracodawców.

(7)

Przy załatwianiu spraw, dotyczących roszczeń pracowników umysłowych, w zespole powinien

brać udział przedstawiciel pracowników umysłowych, a przy sprawach, dotyczących roszczeń

robotników, - przedstawiciel robotników.

(8)

Odwołanie do komisji rozjemczej można zgłaszać nie później, niż w ciągu dni trzydziestu

od dnia doręczenia orzeczenia.

(9)

Od orzeczeń komisji rozjemczej przysługuje zarówno ubezpieczalni społecznej, jak i

zainteresowanemu prawo odwołania się do organów orzekających ubezpieczeń społecznych

(art. 268) w ciągu dni trzydziestu od dnia doręczenia orzeczenia komisji.

(10)

Regulamin czynności komisji rozjemczej wyda Minister Opieki Społecznej.

(1)

Zakłady ubezpieczeń społecznych i Izba Ubezpieczeń Społecznych obejmują swem działaniem

cały obszar Rzeczypospolitej.

(2)

Siedzibą Izby jest Warszawa. Siedzibę każdego zakładu ustala Minister Opieki Społecznej.

(3)

Zakłady i Izba Ubezpieczeń Społecznych działają na podstawie ustawy niniejszej i statutów.

Przy utworzeniu zakładów i Izby obowiązują statuty, nadane przez Ministra Opieki Społecznej.

(4)

Zmiany statutów uchwala: dla zakładów - rada zakładu, a dla Izby - rada zarządzająca

Izby; zmiany te zatwierdza Minister Opieki Społecznej. Zmiany statutów mogą być również

dokonane przez Ministra Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń.

(5)

Zakłady ubezpieczeń społecznych mogą tworzyć lokalne oddziały i ekspozytury na warunkach,

ustalonych w statucie. Uchwały w tym przedmiocie wymagają zatwierdzenia Ministra Opieki

Społecznej, który może zarządzić również zmianę okręgów i siedzib istniejących oddziałów

oraz utworzenie nowych oddziałów.

(1)

Zakład Ubezpieczenia na Wypadek Choroby koordynuje, uzupełnia i usprawnia działalność

ubezpieczalni społecznych w zakresie ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa

oraz prowadzi wspólną dla wszystkich rodzajów ubezpieczeń ogólną działalność leczniczą

i profilaktyczną.

(2)

W szczególności do zakresu działania Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby należy

1)

ustalanie planów należytego zorganizowania lecznictwa zarówno własnego, jak też ubezpieczalni

społecznych z uwzględnieniem specjalnych warunków ubezpieczeń pracowników umysłowych;

2)

zakładanie i prowadzenie we własnym zakresie działania lub za pośrednictwem instytucyj,

wymienionych w art. 93, wspólnych dla ubezpieczalni, względnie również i dla zakładów

lub też własnych urządzeń leczniczych, zakładów sanitarnych, leczniczych i zapobiegawczych;

3)

współdziałanie we własnym zakresie działania lub za pośrednictwem instytucyj, wymienionych

w art. 93, z odpowiedniemi instytucjami państwowemi, komunalnemi i społecznemi celem

urządzenia i prowadzenia wspólnych zakładów sanitarnych, leczniczych i zapobiegawczych;

4)

zawieranie umów z zakładami sanitarnemi, leczniczemi i zapobiegawczemi, oraz z własnymi

lekarzami, jak również ustalanie ogólnych zasad i regulowanie umów, zawieranych przez

ubezpieczalnie społeczne z lekarzami, aptekarzami, zakładami leczniczemi i t. p.;

5)

zakładanie i prowadzenie we własnym zakresie działania lub za pośrednictwem instytucyj,

wymienionych w art. 93, działalności, mającej na celu zaopatrzenie ubezpieczalni społecznych

w środki lecznicze i techniczne, jak również ześrodkowanie zakupów tych środków dla

ubezpieczalni;

6)

rozpatrywanie i opinjowanie uchwał ubezpieczalni społecznych co do inwestycyj, przekraczających

wysokość, określoną instrukcją Ministra Opieki Społecznej, z prawem zgłoszenia do

państwowego urzędu ubezpieczeń w ciągu miesiąca od dnia powzięcia uchwały sprzeciwu,

wstrzymującego wykonanie uchwały do czasu rozstrzygnięcia przez państwowy urząd ubezpieczeń;

7)

ustalanie zasad jednolitej praktyki przy przyznawaniu świadczeń ubezpieczalni społecznych;

8)

zarządzanie własnemi funduszami i zasobami, dokonywanie we własnym zakresie działania

lub za pośrednictwem instytucyj, wymienionych w art. 93, lokat funduszów i zasobów

w myśl wymagań art. 248;

9)

udzielanie i organizowanie pomocy kredytowej dla ubezpieczalni społecznych i udzielanie

im subwencyj, przewidzianych w art. 239;

10)

zarządzanie funduszem wyrównawczym dla ubezpieczalni społecznych, przewidzianym w

art. 239;

11)

prowadzenie statystyki w zakresie ubezpieczenia na wypadek choroby i macierzyństwa

na podstawie danych z ubezpieczalni społecznych;

12)

ustalanie, z zastrzeżeniem kompetencji Izby Ubezpieczeń Społecznych, dla ubezpieczalni

społecznych ogólnych i jednolitych zasad, dotyczących sposobu prowadzenia rachunkowości,

sporządzania sprawozdań i budżetów, ustalanie jednolitych metod prowadzenia przez

ubezpieczalnie statystyki oraz podejmowanie akcji, zmierzającej do usprawnienia administracji

i biurowości ubezpieczalni;

13)

lustracja działalności poszczególnych ubezpieczalni społecznych w zakresie ubezpieczenia

na wypadek choroby i macierzyństwa z własnej inicjatywy, bądź na wniosek komisji rewizyjnej

danej ubezpieczalni lub na polecenie właściwej władzy nadzorczej przy ewentualnym

współudziale jej delegata; przedstawianie wyników lustracji, wniosków i uwag władzy

nadzorczej oraz podawanie wyników lustracji do wiadomości komisjom rewizyjnym właściwych

ubezpieczalni społecznych;

14)

badanie i opinjowanie preliminarzy budżetowych, zamknięć rachunkowych i sprawozdań

rocznych oraz zmian statutów ubezpieczalni społecznych, ze szczególnem uwzględnieniem

działalności ubezpieczalni w zakresie udzielania świadczeń z ubezpieczenia na wypadek

choroby i macierzyństwa;

15)

udzielanie bezpośrednio lub za pośrednictwem ubezpieczalni na zlecenie innych zakładów

ubezpieczeń społecznych świadczeń w zakresie lecznictwa i organizowanie akcji zapobiegania

chorobom zawodowym;

16)

wykonywanie wszelkich innych czynności w zakresie ubezpieczenia na wypadek choroby

i macierzyństwa, z wyjątkiem czynności, należących do kompetencji Izby Ubezpieczeń

Społecznych i ubezpieczalni społecznych,

(3)

Uchwały, powzięte prawomocnie w granicach uprawnień zakładu, określonych ustawą niniejszą

i statutem zakładu, wiążą wszystkie ubezpieczałnie społeczne.

Do zakresu działania Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków należy

1)

przyznawanie i udzielanie świadczeń, przewidzianych w art. 134;

2)

popieranie, organizowanie i współdziałanie w akcji zapobiegania wypadkom przy pracy

i chorobom zawodowym;

3)

organizowanie zakładów, mających na celu szkolenie inwalidów, oraz zakładanie warsztatów

dla inwalidów;

4)

zarządzanie własnemi funduszami i zasobami, dokonywanie lokat funduszów i zasobów

zgodnie z art. 248 i 249 we własnym zakresie działania lub za pośrednictwem instytucyj,

wymienionych w art. 93;

5)

prowadzenie statystyki w zakresie ubezpieczenia od wypadków w zatrudnieniu i chorób

zawodowych;

6)

sporządzanie corocznych bilansów ubezpieczeniowo-technicznych, dokonywanie obliczeń

ubezpieczeniowo-technicznych i ustalanie wysokości składki, przewidzianej w art. 221;

7)

udzielanie ubezpieczalniom społecznym wiążących instrukcyj w zakresie zaliczania do

poszczególnych stopni niebezpieczeństwa (art. 221) i ustalania wysokości składek należnych

od poszczególnych pracodawców;

8)

udzielanie ubezpieczalniom społecznym, z zastrzeżeniem kompetencji Izby Ubezpieczeń

Społecznych, instrukcyj co do sposobu

a)

przeprowadzania przez nie czynności przygotowawczych do przyznawania świadczeń w zakresie

art. 134;

b)

kontroli osób, pobierających świadczenia w zakresie art. 134;

9)

wykonywanie wszelkich innych czynności w zakresie ubezpieczenia od wypadków w zatrudnieniu

i chorób zawodowych (art. 1 pkt 2 lit. a) z wyjątkiem czynności, należących do Izby

Ubezpieczeń Społecznych, oraz czynności, dokonywanych przez ubezpieczalnie społeczne.

Do zakresu działania Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników należy

1)

przyznawanie i udzielanie świadczeń, przewidzianych w art. 135;

2)

współdziałanie w akcji, zmierzającej do przywrócenia zdolności do zarobkowania inwalidów-robotników;

3)

zarządzanie własnemi funduszami i zasobami, dokonywanie lokat funduszów i zasobów

zgodnie z art. 248 i 249 we własnym zakresie działania lub za pośrednictwem instytucyj,

wymienionych w art. 93;

4)

prowadzenie statystyki w zakresie ubezpieczenia emerytalnego robotników oraz sporządzanie

bilansów ubezpieczeniowe - technicznych;

5)

udzielanie ubezpieczalniom społecznym, z zastrzeżeniem kompetencji Izby Ubezpieczeń

Społecznych, instrukcyj co do sposobu

a)

przeprowadzania przez nie czynności przygotowawczych do przyznawania świadczeń w zakresie

art. 135;

b)

kontroli osób, pobierających świadczenia;

6)

wykonywanie wszelkich innych czynności w zakresie ubezpieczenia emerytalnego robotników

(art. 1 pkt 2 lit. b), z wyjątkiem czynności, należących do Izby Ubezpieczeń Społecznych

i czynności, dokonywanych przez ubezpieczalnie społeczne.

Do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych należy

1)

udzielanie świadczeń, przewidzianych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych;

2)

współdziałanie w akcji, zmierzającej do przywrócenia zdolności do zarobkowania inwalidów

pracowników umysłowych;

3)

zarządzanie własnemi funduszami i zasobami, dokonywanie lokat funduszów i zasobów

zgodnie z art. 248 i 249 we własnym zakresie działania lub za pośrednictwem instytucyj,

wymienionych w art. 93;

4)

prowadzenie statystyki w zakresie ubezpieczeń pracowników umysłowych oraz sporządzanie

bilansów ubezpieczeniowo-technicznych;

5)

udzielanie ubezpieczalniom społecznym, z zastrzeżeniem kompetencji Izby Ubezpieczeń

Społecznych, instrukcyj co do sposobu;

a)

przeprowadzania przez nie czynności przygotowawczych do przyznawania świadczeń w zakresie

ubezpieczeń pracowników umysłowych,

b)

kontroli osób, pobierających świadczenia;

6)

wykonywanie wszelkich innych czynności w zakresie ubezpieczenia pracowników umysłowych,

z wyjątkiem czynności, należących do Izby Ubezpieczeń Społecznych i czynności, dokonywanych

przez ubezpieczalnie społeczne.

(1)

Izba Ubezpieczeń Społecznych jest powołana do koordynowania w zakresie wszystkich

rodzajów ubezpieczeń społecznych działalności ubezpieczalni społecznych i zakładów

ubezpieczeń społecznych oraz do działalności, zmierzającej ku osiąganiu wspólnych

celów tych instytucyj.

(2)

W szczególności do zakresu działania Izby Ubezpieczeń Społecznych należy

1)

reprezentowanie instytucyj ubezpieczeń społecznych na fachowych zjazdach i konferencjach

krajowych i zagranicznych oraz przy zawieraniu porozumień, przewidzianych w konwencjach

i umowach międzynarodowych w zakresie ubezpieczeń społecznych;

2)

podejmowanie akcyj, zmierzających do rozwoju ubezpieczeń społecznych, w szczególności

przez publikowanie wydawnictw naukowych i broszur popularnych, popieranie i zakładanie

instytucyj naukowych i studjów w zakresie ubezpieczeń społecznych i medycyny społecznej,

urządzanie kursów i organizowanie wszelkiego rodzaju instytucyj i przedsięwzięć, mających

na celu podniesienie wiedzy fachowej i sprawności pracy wśród pracowników instytucyj

ubezpieczeń społecznych oraz instytucyj, współdziałających w dziedzinie tych ubezpieczeń;

3)

prowadzenie ogólnej statystyki wszystkich rodzajów ubezpieczeń społecznych, wydawanie

ogólnych sprawozdań w tym zakresie i ustalanie ogólnych metod prowadzenia statystyki

przez zakłady i ubezpieczalnie społeczne;

4)

ustalanie ogólnych metod opracowywania bilansów ubezpieczeniowo - technicznych przez

zakłady ubezpieczeń społecznych oraz metod przeprowadzania badań ubezpieczeniowo -

technicznych i kontrola wykonania powyższych prac przez zakłady;

5)

ustalanie dla zakładów i instytucyj, powołanych na podstawie art. 93, ogólnych zasad

prowadzenia rachunkowości, sporządzania budżetów i sprawozdań oraz podejmowanie akcji,

zmierzającej do usprawnienia biurowości i administracji zakładów ubezpieczeń społecznych;

6)

badanie i opiniowanie budżetów i sprawozdań zakładów ubezpieczeń społecznych i instytucyj,

powołanych na podstawie art. 93;

7)

lustracja działalności poszczególnych zakładów ubezpieczeń społecznych i instytucyj,

powołanych na podstawie art. 93, z własnej inicjatywy, bądź na wniosek komisji rewizyjnej

właściwego zakładu lub na żądanie władzy nadzorczej przy ewentualnym współudziale

jej delegatów, przedstawianie wyników lustracji i ewentualnych wniosków władzy nadzorczej

oraz podawanie do wiadomości wyników lustracji komisjom rewizyjnym właściwych zakładów

ubezpieczeń społecznych;

8)

opiniowanie planów lokat funduszów i zasobów zakładów ubezpieczeń społecznych;

9)

opracowywanie dla ubezpieczalni społecznych, po wysłuchaniu opinji poszczególnych

zakładów, przepisów, ustalających sposób wykonywania przez ubezpieczalnie czynności,

wskazanych w art. 23 pkt 1, 2, 3 (z zastrzeżeniem art. 57 pkt 7), 5 i 6;

10)

ustalanie zasad i sposobu pokrywania przez zakłady ubezpieczeń społecznych kosztów

wykonywania przez ubezpieczalnie społeczne czynności, wymienionych w pkt 9;

11)

kontrola i lustracja z własnej inicjatywy lub na żądanie władzy nadzorczej, względnie

właściwego zakładu ubezpieczeń społecznych lub na wniosek komisji rewizyjnej poszczególnych

ubezpieczalni społecznych wykonywania przez ubezpieczalnie społeczne czynności, wymienionych

w pkt 9, i wydawanie na podstawie tej lustracji instrukcyj i zarządzeń dla ubezpieczalni

społecznych;

12)

badanie i opinjowanie budżetów ubezpieczalni społecznych i ich sprawozdań ze szczególnem

uwzględnieniem kosztów wykonywania czynności, wskazanych w pkt 9;

13)

ustalanie ramowych przepisów służbowych dla pracowników zakładów ubezpieczeń społecznych

i ubezpieczalni społecznych;

14)

rozstrzyganie sporów pomiędzy zakładami i ubezpieczalniami w zakresie czynności, wskazanych

w pkt 9, i sporów pomiędzy zakładami ubezpieczeń społecznych;

15)

zarządzanie majątkiem własnym;

16)

zarządzanie funduszami specjalnemi, których zarząd zostanie przez Ministra Opieki

Społecznej powierzony Izbie, oraz opracowywanie planów i organizowanie wspólnych lokat

funduszów instytucyj ubezpieczeń społecznych;

17)

pociąganie do odpowiedzialności dyscyplinarnej dyrektorów ubezpieczalni, względnie

ich zastępców, w razie naruszenia obowiązków służbowych w zakresie czynności, wymienionych

w pkt 9;

18)

wykonywanie wszelkich czynności w zakresie ubezpieczeń społecznych, które przekraczają

kompetencje poszczególnych zakładów i ubezpieczalni oraz instytucyj, wymienionych

w art. 93.

(3)

Uchwały i decyzje Izby Ubezpieczeń Społecznych, powzięte prawomocnie w granicach jej

kompetencji, są wiążące dla zakładów ubezpieczeń społecznych i ubezpieczalni społecznych.

(1)

Organami zakładów ubezpieczeń społecznych są

1)

rada,

2)

komisja administracyjna,

3)

dyrekcja,

4)

komisja rewizyjna.

(2)

Ponadto przy Zakładzie Ubezpieczenia na Wypadek Choroby istnieje, jako ciało doradcze,

rada lekarska, której skład i kompetencje określi statut zakładu, a przy pozostałych

zakładach komisje rentowe (art. 78).

(1)

Rady Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby i Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków

składają się każda z 25 członków, w tem 12 przedstawicieli ubezpieczonych, z czego

9 przedstawicieli robotników i 3 przedstawicieli pracowników umysłowych, oraz 6 przedstawicieli

pracodawców, wybranych na okres lat 5 w sposób, ustalony w art. 91 i 92. Pozostałych

7 członków mianuje Minister Opieki Społecznej.

(2)

Rada Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników składa się z 25 członków, w tem

12 przedstawicieli ubezpieczonych i 6 przedstawicieli pracodawców, wybranych na okres

lat 5 w sposób, ustalony w art. 91 i 92. Pozostałych 7 członków mianuje Minister Opieki

Społecznej.

(3)

Rada Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych składa się z 21 osób, w tem 10 przedstawicieli

ubezpieczonych i 5 przedstawicieli pracodawców, wybranych na okres lat 5 w sposób,

ustalony w art. 91 i 92. Pozostałych 6 członków mianuje Minister Opieki Społecznej.

(4)

Członków mianowanych rad zakładów ubezpieczeń społecznych mianuje Minister Opieki

Społecznej z pośród osób, które wykazały się pracą teoretyczną lub praktyczną w zakresie

ubezpieczeń społecznych. W liczbie mianowanych powinna znajdować się przynajmniej

jedna kobieta.

(1)

Rada zakładu odbywa posiedzenia w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż dwa razy

do roku. Zwołuje ją prezes zakładu lub pełniący jego obowiązki jego zastępca.

(2)

Rada musi być zwołana na żądanie władzy nadzorczej w terminie, przez nią wyznaczonym,

na żądanie komisji rewizyjnej, komisji administracyjnej, dyrekcji lub 1/4 części członków

rady w terminie dni 14.

(3)

Statut zakładu lub też regulamin, uchwalony przez radę, a zatwierdzony przez właściwą

władzę nadzorczą, określa szczegółowo tryb zwoływania posiedzeń rady, sposób prowadzenia

obrad oraz prawa i obowiązki członków rady.

(4)

Do członków rady stosują się odpowiednio przepisy art. 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35

i 38 ust. 1.

(1)

Rada wybiera z pośród siebie bezwzględną większością głosów trzech kandydatów, każdego

z innej grupy członków rady (ubezpieczonych, pracodawców i nominatów); z pośród tych

kandydatów Minister Opieki Społecznej mianuje przewodniczącego oraz pierwszego i drugiego

zastępcę.

(2)

Przewodniczący rady reprezentuje zakład nazewnątrz wobec władz i osób trzecich, czuwa

nad całokształtem jego działalności, a w szczególności nad wykonywaniem uchwał organów

zakładu i zarządzeń władzy nadzorczej.

(3)

Przewodniczący rady, a w razie pełnienia w całości lub częściowo czynności przewodniczącego

przez jego zastępcę również i ten zastępca, otrzymuje odszkodowanie zryczałtowane

za czas, poświęcony sprawom zakładu. Wysokość tego odszkodowania ustala Minister Opieki

Społecznej.

(1)

Rada jest naczelnym organem uchwałodawczym zakładu i ustala ogólne zasady kierownictwa

działalnością zakładu.

(2)

Do zakresu działania rady należy

1)

wybór członków komisyj,

2)

uchwalanie zmian statutu,

3)

uchwalanie preliminarzy budżetowych,

4)

uchwalanie sprawozdań rocznych, zamknięć rachunkowych i bilansów ubezpieczeniowo-technicznych,

5)

przyjmowanie sprawozdań poszczególnych komisyj i dyrekcji,

6)

decydowanie w sprawach, przekazanych przez komisję administracyjną i komisję rewizyjną.

Ponadto w Zakładzie Ubezpieczenia od Wypadków decydowanie w sprawach, wymienionych

w art. 57 pkt 6.

(3)

Rada załatwia sprawy z wyjątkiem wskazanych w ust. 2 pkt 1 na podstawie wniosku właściwych

komisyj i po wysłuchaniu opinji dyrekcji.

(4)

Rada może na podstawie każdorazowych uchwał niektóre czynności przekazywać do ostatecznego

załatwienia komisji administracyjnej.

(1)

Komisja administracyjna składa się z 9 członków, w tem w Zakładzie Ubezpieczenia na

Wypadek Choroby i w Zakładzie Ubezpieczenia od Wypadków z 3 przedstawicieli robotników,

jednego przedstawiciela pracowników umysłowych, 2 przedstawicieli pracodawców i 3

przedstawicieli mianowanych członków rady; w Zakładzie Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników i w Zakładzie Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych z 4 przedstawicieli ubezpieczonych,

2 przedstawicieli pracodawców i 3 nominatów.

(2)

Do składu komisji administracyjnej wchodzi z urzędu przewodniczący rady i obaj jego

zastępcy. Pozostałych 6 członków wybiera rada ze swego grona w poszczególnych grupach

corocznie na posiedzeniu, na którem zostaje uchwalone roczne sprawozdanie zakładu.

(3)

Przewodniczącym komisji administracyjnej jest z urzędu przewodniczący rady lub jego

zastępca.

(4)

Komisja administracyjna odbywa posiedzenia w miarę potrzeby, nie rzadziej jednak niż

raz na miesiąc. Zwołuje ją przewodniczący lub jego zastępca.

(5)

Komisja administracyjna musi być zwołana na żądanie Ministra Opieki Społecznej w terminie,

przez niego wyznaczonym, albo na żądanie komisji rewizyjnej, dyrektora zakładu lub

trzech członków komisji w terminie 14 dni.

(6)

Do komisji administracyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 38 ust. 1.

(1)

Komisja administracyjna jest, z zastrzeżeniem uprawnień rady, organem uchwałodawczym

zakładu, sprawuje ogólne kierownictwo jego działalnością, wykonywa w tym celu nadzór

nad czynnościami dyrekcji i udziela jej dyrektyw.

(2)

Do zadań komisji administracyjnej należy w szczególności

1)

opracowywanie wniosków na radę (art. 65);

2)

powoływanie i zwalnianie dyrektora zakładu oraz na jego wniosek członków dyrekcji,

a w Zakładzie Ubezpieczenia na Wypadek Choroby również i zastępcy naczelnego lekarza;

3)

uchwalanie, z zastrzeżeniem kompetencji Izby Ubezpieczeń Społecznych, przepisów służbowych

dla pracowników zakładu;

4)

decydowanie, z zastrzeżeniem art. 248 i 249, w sprawach majątkowych zakładu, a w szczególności

w sprawach lokaty funduszów, nabywania, zbywania, obciążania nieruchomości, zaciągania

pożyczek, oraz dokonywania inwestycyj, przekraczających wysokość, do jakiej statut

zezwala decydować dyrektorowi;

5)

decydowanie w sprawach świadczeniowych, przedkładanych w trybie, przewidzianym w art.

78 i 79;

6)

uchwalanie ogólnych wytycznych dla dyrekcji i regulaminów wewnętrznych zakładu;

7)

rozpatrywanie miesięcznych sprawozdań dyrekcji;

8)

decydowanie w sprawach, przekazanych przez dyrekcję.

(3)

Ponadto w Zakładzie Ubezpieczenia na Wypadek Choroby komisja administracyjna decyduje

w sprawach, wymienionych w art. 56 punkty 1-7, 9 i 10; w Zakładzie Ubezpieczenia od

Wypadków - w sprawach, wymienionych w art. 57 punkty 2, 3 i 7; w Zakładzie Ubezpieczenia

Emerytalnego Robotników - w sprawach, wymienionych w art. 58 pkt 2, i w Zakładzie

Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych - w sprawach, wymienionych w art. 59 pkt 2.

(1)

Rada jest zdolna do powzięcia uchwały przy obecności przynajmniej połowy członków,

w tem przynajmniej połowy członków z grupy ubezpieczonych oraz 3 mianowanych, oprócz

przypadków, przewidzianych w art. 93.

(2)

Uchwały zapadają bezwzględną większością głosów obecnych. W razie równości rozstrzyga

głos, oddany przez przewodniczącego.

(3)

Kwalifikowana większość dwóch trzecich głosów członków rady wymagana jest przy uchwałach

w sprawie zmian statutu.

(4)

Do rady i komisji administracyjnej stosują się odpowiednio postanowienia art. 41 i

ustęp ostatni art. 43.

(5)

W posiedzeniach rady i komisji administracyjnej biorą udział z głosem doradczym: delegat

Izby Ubezpieczeń Społecznych, komisji rewizyjnej, członkowie dyrekcji lub ich zastępcy

i wyznaczeni przez dyrektora pracownicy.

Organem wykonawczym zakładu jest dyrekcja, w której skład wchodzi w Zakładzie Ubezpieczenia

na Wypadek Choroby dyrektor i wicedyrektor oraz lekarz naczelny, w pozostałych zakładach

dyrektor, wicedyrektor i matematyk zakładu.

(1)

Dyrektor jest zwierzchnikiem pracowników zakładu, nie wyłączając członków dyrekcji,

załatwia wszystkie sprawy bieżące, nie zastrzeżone dla innych organów zakładu, oraz

kieruje pod względem organizacyjnym i administracyjnym, z zachowaniem przepisów art.

64 i 67, całą działalnością zakładu.

(2)

Do zadań dyrektora należy w szczególności

1)

wykonywanie uchwał rady i komisji administracyjnej,

2)

układanie preliminarza budżetowego,

3)

wykonywanie budżetu,

4)

opracowywanie sprawozdań rocznych i zamknięć rachunkowych,

5)

decydowanie i orzekanie w sprawach, należących do zakresu działania zakładu, a nie

zastrzeżonych do kompetencji innych jego organów,

6)

przygotowywanie wniosków na komisję administracyjną,

7)

opracowywanie kwartalnych planów finansowych,

8)

składanie radzie i komisji administracyjnej sprawozdań okresowych,

9)

przyjmowanie i zwalnianie, z uwzględnieniem art. 74, pracowników zakładu, z wyjątkiem

członków dyrekcji i zastępcy lekarza naczelnego Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(3)

Czynności, wskazane w ustępie poprzednim, o ile dotyczą lecznictwa i profilaktyki,

wykonywane są przez dyrektora Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby łącznie z lekarzem

naczelnym. Minister Opieki Społecznej może w drodze instrukcji ustalać zasady współdziałania

dyrektora z lekarzem naczelnym.

(4)

Decyzje dyrektora w sprawach, wymienionych w pkt 2, 4, 6, 7, 8, 9, zapadają jedynie

po ich rozważeniu na posiedzeniach dyrekcji.

(5)

Statut zakładu ustala, jakie czynności może dyrektor, a w zakresie lecznictwa i profilaktyki

dyrektor w porozumieniu z lekarzem naczelnym, przekazać kierownikom oddziałów lub

wydziałów zakładu, bądź pracownikom, zajmującym kierownicze stanowiska, w razie takiego

przekazania kompetencji decyzje upoważnionych w tym zakresie osób mają moc decyzji

dyrektora i ten ostatni ponosi za nie odpowiedzialność przed radą i komisją administracyjną.

(6)

Dyrektora zakładu zastępuje wicedyrektor, któremu ponadto mogą być przez dyrektora

powierzone samodzielne funkcje kierownicze na podstawie regulaminu wewnętrznego, zatwierdzonego

przez komisję administracyjną.

(1)

Lekarz naczelny Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby jest, z zastrzeżeniem kompetencji

dyrektora, zwierzchnikiem wszystkich zakładów leczniczych, administrowanych przez

zakład, pracowników tych zakładów oraz pracowników, zatrudnionych bezpośrednio w lecznictwie,

prowadzonem przez zakład; odpowiedzialny jest za właściwy dobór tych pracowników pod

względem ich kwalifikacyj fachowych i za należyte wykonywanie ich obowiązków.

(2)

Lekarz naczelny układa część leczniczą preliminarza budżetowego zakładu i przedstawia

ją do uzgodnienia dyrektorowi. Ponadto przedstawia dyrektorowi sprawę wykonywania

budżetu w zakresie lecznictwa, plany organizacji lecznictwa i inwestycyj leczniczych,

regulaminy dla chorych i regulaminy dla podległych pracowników.

(3)

Wnioski w sprawie lecznictwa i profilaktyki, zgłaszane na posiedzeniu rady i komisji

administracyjnej Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby, mogą być uchwalane jedynie

po wysłuchaniu opinji lekarza naczelnego.

(4)

W razie, gdy w sprawie lecznictwa i profilaktyki dyrektor nie godzi się ze stanowiskiem

lekarza naczelnego, przysługuje naczelnemu lekarzowi prawo przedłożenia swych wniosków

przewodniczącemu rady celem rozstrzygnięcia sporu przez komisję administracyjną.

(1)

Matematyk zakładu czuwa nad równowagą ubezpieczeniowo - techniczną zakładu oraz jest

odpowiedzialny za stwierdzanie we właściwym czasie stosunku rzeczywistego przebiegu

ubezpieczenia do założeń, przyjętych za podstawę do ustalenia wysokości świadczeń

i składek.

(2)

Matematyk zakładu sporządza w obowiązujących terminach bilanse ubezpieczeniowo-techniczne

danego rodzaju ubezpieczenia.

(3)

Matematyk jest zależny od dyrektora zakładu tylko personalnie, natomiast w wydawaniu

swych orzeczeń ubezpieczeniowo - technicznych zachowuje pełną samodzielność, z zastrzeżeniem

art. 60 pkt 4.

(1)

Uchwała komisji administracyjnej o powołaniu członków dyrekcji winna zapaść na podstawie

powszechnego konkursu. Uchwała ta wymaga dla swej ważności zatwierdzenia Ministra

Opieki Społecznej.

(2)

W razie naruszenia obowiązków swego stanowiska przez czyn, zaniedbanie lub zaniechanie

członkowie dyrekcji niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karnej lub cywilnej

ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną według postanowień przepisów służbowych wobec

rady i komisji administracyjnej. W razie zajścia okoliczności, przewidzianych w przepisach

służbowych, powodujących zawieszenie w czynnościach członka dyrekcji, uchwała komisji

administracyjnej w sprawie zawieszenia winna być przedstawiona w terminie 3-dniowym

Ministrowi Opieki Społecznej.

(3)

Uchwały w sprawie zwolnienia członków dyrekcji wymagają zatwierdzenia Ministra Opieki

Społecznej.

Do pracowników zakładu ubezpieczeń społecznych stosuje się odpowiednio postanowienia

art. 51.

(1)

Komisje rewizyjne Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby i Zakładu Ubezpieczenia

od Wypadków składają się każda z 9 członków: 5 przedstawicieli pracodawców, 2 przedstawicieli

robotników, 1 przedstawiciela pracowników umysłowych oraz 1 przedstawiciela mianowanych

członków rady.

(2)

Komisje rewizyjne Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników oraz Zakładu Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych składają się z 7 członków: 4 przedstawicieli pracodawców, 2

przedstawicieli ubezpieczonych oraz 1 przedstawiciela mianowanych członków rady.

(3)

Wyboru członków komisji rewizyjnej dokonywa rada na okres lat 5 bezpośrednio po swem

ukonstytuowaniu się przez głosowanie w poszczególnych grupach, reprezentowanych w

komisji rewizyjnej. W Zakładzie Ubezpieczenia od Wypadków oraz w Zakładzie Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych wśród członków, wybranych przez pracodawców, powinien być przynajmniej

jeden przedstawiciel pracodawców rolnych.

(4)

W ten sam sposób zostają wybrani zastępcy, po jednym na każdego członka komisji rewizyjnej.

(5)

Przepisy art. 52 ust. 2, 3 i 5 oraz art. 53 stosują się odpowiednio do komisyj rewizyjnych

zakładów ubezpieczeń społecznych.

(6)

Warunki prawomocności uchwał komisyj rewizyjnych ustalają statuty poszczególnych zakładów.

Komisje rentowe tworzy się w siedzibach lokalnych oddziałów Zakładów Ubezpieczenia

od Wypadków, Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników i Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych;

w miarę potrzeby poszczególne zakłady mogą w ramach budżetu powoływać do życia komisje

rentowe i w innych miejscowościach poza siedzibami lokalnemi oddziałów i zakładów.

(1)

Komisje rentowe składają się Z przewodniczącego i jego zastępcy, mianowanych przez

Ministra Opieki Społecznej, oraz 2 przedstawicieli ubezpieczonych (robotników lub

pracowników umysłowych) i 1 przedstawiciela pracodawców, lub ich zastępców, wybieranych

corocznie przez rady odnośnych zakładów przez głosowanie w poszczególnych grupach.

Powinni oni posiadać bierne prawo wyborcze w myśl art. 29 i 30.

(2)

W komisjach rentowych Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków bierze udział w posiedzeniach,

na których rozstrzyga się roszczenia pracowników umysłowych, co najmniej jeden przedstawiciel

pracowników umysłowych.

(3)

W komisjach rentowych Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków i Zakładu Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych bierze udział w posiedzeniach, na których rozstrzyga się roszczenia pracowników

rolnych, przedstawiciel pracodawców rolnych.

(1)

Komisja rentowa jest organem, wykonywującym nadzór nad czynnościami dyrektora zakładu

i pracownika, działającego w imieniu dyrektora, w zakresie przyznawania świadczeń,

oraz orzekającym w sprawach świadczeń w przypadkach, przewidzianych w niniejszym artykule.

(2)

Do zadań komisyj rentowych należy w szczególności

1)

zgłaszanie na komisję administracyjną wniosków co do zasadniczych wytycznych dla orzeczeń

dyrektora zakładu w zakresie przyznawania świadczeń oraz

2)

orzekanie w poszczególnych sprawach świadczeniowych, zastrzeżonych dla komisyj rentowych,

z prawem zmiany decyzji dyrektora w trybie i przypadkach, przewidzianych w statucie.

(3)

Przewodniczący rady, przewodniczący komisji rentowej lub dyrektor zakładu mogą w przypadkach,

gdy sprawa ma znaczenie zasadnicze, gdy budzi poważne wątpliwości lub gdy istnieją

sprzeczne uchwały kilku komisyj rentowych, - sprawę przedstawić komisji administracyjnej

zakładu do decyzji. Decyzja taka ma moc wiążącą dla wszystkich komisyj rentowych danego

zakładu.

(1)

Przewodniczący komisji rentowej oraz w razie niepełnienia czynności przez przewodniczącego

jego zastępca otrzymuje zryczałtowane odszkodowanie za czas, poświęcony sprawom komisji.

(2)

Wysokość tego odszkodowania określa Minister Opieki Społecznej po wysłuchaniu opinji

komisji administracyjnej właściwego zakładu.

(3)

Komisja rentowa odbywa posiedzenia normalnie raz na miesiąc. Posiedzenia komisji zwołuje

przewodniczący lub jego zastępca. Uchwały komisji zapadają bezwzględną większością

głosów obecnych członków komisji. W razie równości głosów rozstrzyga głos, oddany

przez przewodniczącego.

(4)

Jeżeli uchwała komisji rentowej sprzeciwia się przepisom ustawy, postanowieniom statutu

lub zarządzeniom władzy nadzorczej, przewodniczący komisji obowiązany jest uchwałę

zawiesić i wnieść sprawę na komisję administracyjną.

(5)

Na każdem posiedzeniu komisja wysłuchuje sprawozdania z działalności lokalnych oddziałów

w zakresie przyznawania świadczeń. Szczegółowy zakres uprawnień komisji rentowej oraz

obowiązki dyrektora lub pracownika, działającego w jego imieniu, w zakresie sprawozdań,

składanych komisji, ustala regulamin, uchwalony przez odnośną komisję administracyjną.

Organami Izby Ubezpieczeń Społecznych są

1)

rada zarządzająca,

2)

prezydjum Izby,

3)

prezes,

4)

dyrekcja,

5)

komisja rewizyjna,

(1)

Rada zarządzająca Izby Ubezpieczeń Społecznych składa się z prezesa i 27 członków,

w tem 8 przedstawicieli zakładów ubezpieczeń społecznych (przewodniczący rad zakładów

i ich zastępcy, przyczem zarówno jedni, jak i drudzy wyłącznie z grupy pracodawców

i ubezpieczonych), 6 przedstawicieli robotników, 3 przedstawicieli pracowników umysłowych

i 3 przedstawicieli pracodawców, wybranych w trybie, ustalonym w art. 91 i 92, oraz

7 członków, mianowanych przez Ministra Opieki Społecznej z pośród osób, które wykazały

się teoretyczną pracą na polu ubezpieczeń społecznych, w tej liczbie przynajmniej

1 kobiety.

(2)

Do członków rady zarządzającej stosują się odpowiednio przepisy art. 29, 30, 31, 32,

33, 34, 33, i ust. 1 art. 38.

(3)

Rada zarządzająca odbywa posiedzenia w miarę potrzeby, normalnie raz na 3 miesiące.

Zwołuje je Prezes Izby lub jego zastępca.

(4)

Rada zarządzająca musi być zwołana na żądanie Ministra Opieki Społecznej w terminie,

przez niego wyznaczonym, albo na żądanie komisji rewizyjnej, dyrekcji, 1/4 części

członków rady lub też na żądanie rady poszczególnych zakładów ubezpieczeń społecznych

w terminie dni 14.

(5)

Warunki prawomocności uchwał rady zarządzającej określi statut Izby Ubezpieczeń Społecznych.

(1)

Rada zarządzająca jest naczelnym organem uchwałodawczym Izby, kieruje całokształtem

działalności Izby i wykonywa za pośrednictwem prezydjum nadzór nad czynnościami dyrekcji.

Rada załatwia sprawy w drodze uchwał na podstawie wniosków dyrekcji po wysłuchaniu

opinji prezydjum rady.

(2)

Do zakresu działania rady zarządzającej należy w szczególności

1)

uchwalanie zmian statutu Izby,

2)

uchwalanie sprawozdań rocznych, zamknięć rachunkowych i preliminarzy budżetowych oraz

przyjmowanie okresowych sprawozdań prezydjum i dyrekcji,

3)

decydowanie w sprawach, wymienionych w art. 60 ust. 2 pkt 3, 4, 5, 9, 10, 13, 14 i

15,

4)

powoływanie i zwalnianie naczelnego dyrektora Izby i na jego wniosek pozostałych członków

dyrekcji,

5)

uchwalanie regulaminu dla prezydjum i dyrekcji,

6)

rozpatrywanie spraw, wniesionych przez prezydjum, prezesa lub też dyrektora naczelnego.

(3)

Rada zarządzająca może powierzać na mocy każdorazowej uchwały załatwianie poszczególnych

spraw prezydjum Izby.

(1)

Przewodniczącym rady zarządzającej jest Prezes Izby, którego mianuje, na wniosek Rady

Ministrów, Prezydent Rzeczypospolitej.

(2)

Prawo zgłaszania w tej sprawie wniosków na Radę Ministrów należy do Ministra Opieki

Społecznej.

(3)

Zastępcę Prezesa Izby powołuje Minister Opieki Społecznej z pośród członków rady z

nominacji.

(4)

Prezes Izby Ubezpieczeń Społecznych, a w razie pełnienia wszystkich lub części czynności

prezesa, również i jego zastępca otrzymuje ryczałtowe wynagrodzenie za czas, poświęcony

sprawom Izby. Wysokość tego wynagrodzenia określa Minister Opieki Społecznej.

(5)

Jeżeli uchwała rady zarządzającej lub prezydjum sprzeciwia się przepisom prawnym,

postanowieniom statutu Izby, zarządzeniom władzy nadzorczej lub grozi naruszeniem

równowagi finansowej poszczególnych rodzajów ubezpieczeń społecznych, Prezes Izby,

względnie urzędujący zastępca, obowiązany jest wnieść sprzeciw do Ministra Opieki

Społecznej w terminie pięciodniowym. Sprzeciw wstrzymuje wykonanie uchwały do czasu

rozstrzygnięcia przez Ministra Opieki Społecznej,

(6)

Jeżeli dyrektor naczelny, względnie pełniący jego czynności zastępca, na posiedzeniu

rady zarządzającej lub prezydjum oświadczy, że wykonanie uchwały stanowiłoby groźbę

dla stanu majątkowego poszczególnych rodzajów ubezpieczeń społecznych, lub lekarz

naczelny oświadczy, że uchwała szkodliwa jest dla lecznictwa lub profilaktyki albo

sprzeciwia się przepisom sanitarnym, przewodniczący obowiązany jest w ciągu pięciu

dni zawiadomić o tem Ministra Opieki Społecznej, jeżeli nie znajdą zastosowania przepisy

ustępu poprzedniego.

Prezydjum składa się z 10 członków, a mianowicie Prezesa Izby i jego zastępcy, oraz

8 przedstawicieli poszczególnych zakładów (art. 81). Prezes Izby jest z urzędu przewodniczącym

prezydjum, a zastępca prezesa Izby jest zastępcą przewodniczącego prezydjum.

(1)

Do zakresu działania prezydjum należy

1)

rozpatrywanie materjałów i wniosków, które dyrekcja Izby zamierza zgłosić na posiedzenie

rady zarządzającej, przed ich wniesieniem na porządek obrad rady, oraz przyjmowanie

okresowych sprawozdań dyrekcji,

2)

załatwianie spraw, przekazanych prezydjum uchwałą rady (art. 82 ust. 3),

3)

wydawanie niezbędnych zarządzeń w nagłych wypadkach, gdy niema możności zwołania na

czas rady zarządzającej,

4)

załatwianie spraw, wymienionych w art. 60 ust. 2 pkt 6, 8, 16 i 17,

5)

sprawowanie z ramienia rady zarządzającej nadzoru nad działalnością dyrekcji,

(2)

O zarządzeniach, wydanych w trybie, przewidzianym w ustępie 1 pkt 3, prezydjum powinno

zawiadomić radę zarządzającą na najbliższem posiedzeniu.

(3)

Tryb zwoływania posiedzeń prezydjum, sposób prowadzenia obrad oraz prawa i obowiązki

członków prezydjum określa statut lub też regulamin, uchwalony przez radę zarządzającą

Izby.

W posiedzeniach rady zarządzającej i prezydjum biorą udział z głosem doradczym: delegat

komisji rewizyjnej oraz członkowie dyrekcji lub ich zastępcy i wyznaczeni przez naczelnego

dyrektora pracownicy.

(1)

Organem wykonawczym Izby Ubezpieczeń Społecznych jest dyrekcja, składająca się z 5

członków. Naczelny Dyrektor Izby jest przewodniczącym dyrekcji, prócz niego w skład

jej wchodzą: lekarz naczelny, którym jest z urzędu lekarz naczelny Zakładu Ubezpieczenia

na Wypadek Choroby, 2 dyrektorzy Izby i naczelny matematyk.

(2)

Szczegółowy podział czynności pomiędzy członkami dyrekcji, ich uprawnienia i obowiązki

ustala statut lub też regulamin, uchwalony przez radę zarządzającą.

Do zakresu działania dyrekcji należy, z zastrzeżeniem uprawnień rady zarządzającej

i prezydjum Izby, kierownictwo wszystkiemi bieżącemi sprawami, należącemi do zakresu

działania Izby, a w szczególności

1)

rozpatrywanie, układanie i przedstawianie radzie sprawozdań rocznych, zamknięć rachunkowych,

projektów preliminarzy budżetowych, okresowych sprawozdań z działalności Izby i ogólnych

sprawozdań, dotyczących wszystkich rodzajów ubezpieczeń, oraz wszelkich materiałów

i wniosków, zgłaszanych na posiedzeniach rady oraz prezydjum,

2)

wykonywanie uchwał rady i prezydjum,

3)

decydowanie w sprawach, wskazanych w art. 60 ust. 2, pkt 7, 11 i 12.

(1)

Do naczelnego dyrektora stosuje się odpowiednio przepisy art. 70 ust. 1.

(2)

Do naczelnego lekarza stosuje się odpowiednio przepisy art. 71.

(3)

Do naczelnego matematyka stosuje się odpowiednio przepisy art. 72, z wyłączeniem zastrzeżenia

z art. 60 pkt 4.

(4)

Do wszystkich członków dyrekcji stosuje się odpowiednio przepisy art. 73, a do pracowników

Izby - art. 51.

(1)

Komisja rewizyjna Izby Ubezpieczeń Społecznych składa się z 9 członków: 5 - z grupy

pracodawców, 2 - z grupy robotników, 1 - z grupy pracowników umysłowych, wybranych

na przeciąg lat 5-ciu w trybie, przewidzianym w art. 91 i 92, oraz 1-go, mianowanego

przez Ministra Opieki Społecznej z pośród osób, odpowiadających warunkom, przewidzianym

w art. 27 ust. 3.

(2)

W liczbie przedstawicieli pracodawców winien być przynajmniej jeden przedstawiciel

pracodawców rolnych.

(3)

W tym samym trybie zostają wybrani, względnie mianowani, zastępcy, po jednym na każdego

członka komisji rewizyjnej.

(4)

Przepisy art. 52 ust. 2, 5 i 6 oraz art. 53 stosują się odpowiednio do komisji rewizyjnej

Izby Ubezpieczeń Społecznych.

(1)

Członkowie z wyboru rad zakładów ubezpieczeń społecznych i rady zarządzającej Izby

Ubezpieczeń Społecznych wybierani są przez właściwe zgromadzenia wyborcze.

(2)

Zgromadzenia wyborcze składają się z delegatów, wybranych jednocześnie z wyborami

do rad ubezpieczalni społecznych.

(3)

Czynne prawo wyborcze przy wyborze delegatów na zgromadzenia wyborcze przysługuje

osobom, ubezpieczonym w myśl ustawy niniejszej lub rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911) w jednym z zakładów ubezpieczeń społecznych i odpowiadającym warunkom, określonym

w art. 28.

(4)

Bierne prawo wyborcze do zgromadzenia przysługuje osobom, wymienionym w ustępie poprzednim,

jeżeli posiadają obywatelstwo polskie.

(5)

Dla pracodawców i robotników, z wyjątkiem rolnych, okręgiem wyborczym jest okrąg ubezpieczalni

społecznej.

(6)

Okręgi wyborcze dla pracowników umysłowych, pracodawców i robotników rolnych ustala

Minister Opieki Społecznej.

(7)

Na każdy okrąg wyborczy, liczący do 10.000 ubezpieczonych danej kategorji, przypada

2 delegatów, wybranych oddzielnie przez tych ubezpieczonych. W okręgach, liczących

ponad 10.000 ubezpieczonych, przypada na każde następne 10.000, lub na liczbę, przekraczającą

5.000, dalszy jeden delegat.

(8)

Liczba delegatów robotników z okręgu jednej ubezpieczalni nie może przekraczać 12

osób, z wyjątkiem ubezpieczalni w Warszawie i Łodzi, gdzie liczba ta wynosi 20 osób.

(9)

Liczba delegatów pracodawców jest równa liczbie delegatów robotników w okręgu danej

ubezpieczalni.

(10)

Głosowanie na delegatów do zgromadzenia wyborczego odbywa się dla wszystkich kategoryj

wyborców w okręgu ubezpieczalni, przyczem wyniki wyborów w grupie pracodawców i robotników

ustala się w siedzibie ubezpieczalni, a w grupie pracowników umysłowych, pracodawców

i robotników rolnych w siedzibie okręgu wyborczego, ustalonej przez Ministra Opieki

Społecznej.

(11)

Wybory delegatów odbywają się według szczegółowych przepisów, wydanych przez Ministra

Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń.

(1)

Delegaci do zgromadzenia wyborczego z grupy pracodawców wybierają

6 członków rady Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby,

6 członków rady Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków,

5 członków rady Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych,

6 członków rady Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników,

3 członków rady Izby Ubezpieczeń Społecznych,

5 członków komisji rewizyjnej Izby Ubezpieczeń Społecznych.

(2)

Delegaci do zgromadzenia wyborczego z grupy pracowników umysłowych wybierają

3 członków rady Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby,

3 członków rady Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków,

10 członków rady Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych,

3 członków rady Izby Ubezpieczeń Społecznych,

1 członka komisji rewizyjnej Izby Ubezpieczeń Społecznych.

(3)

Delegaci do zgromadzenia wyborczego z grupy robotników wybierają

9 członków rady Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby,

9 członków rady Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków,

12 członków rady Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników,

6 członków rady Izby Ubezpieczeń Społecznych,

2 członków komisji rewizyjnej Izby Ubezpieczeń Społecznych.

(4)

Wybory odbywają się według szczegółowych przepisów, wydanych przez Ministra Opieki

Społecznej w drodze rozporządzeń, które ustalają również sposób powoływania zastępców

członków rad Izby i zakładów oraz zastępców członków komisji rewizyjnej Izby, jako

też ustalają podział miejsc w radzie Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków między pracodawców

rolnych i pozostałych pracodawców, oraz między robotników rolnych i pozostałych robotników.

(1)

Dla osiągnięcia celów, związanych z przeznaczeniem funduszów specjalnych (art. 238

i 246 ust. 1 pkt 3), oraz dla zarządzania temi funduszami lub wspólnego zarządzania

majątkiem lub wspólnemi lokatami (art. 248) instytucje ubezpieczeń społecznych (art.

17) mogą

a)

wyłaniać odrębne organy, działające w obrębie Izby Ubezpieczeń Społecznych, zakładu

lub poszczególnej ubezpieczalni na podstawie regulaminów, zatwierdzonych przez właściwą

władzę nadzorczą,

b)

tworzyć samodzielnie lub wspólnie odrębne instytucje specjalne, wyposażone w osobowość

prawną.

(2)

Uchwały instytucyj ubezpieczeń społecznych (art. 17) o tworzeniu wskazanych wyżej

organów lub odrębnych instytucyj specjalnych, albo o przystąpieniu do już istniejących

wymagają dla swej ważności obecności co najmniej 2/3 statutowej ilości członków rady.

(3)

Statuty instytucyj specjalnych, niezależnie od zachowania przy ich tworzeniu trybu,

przewidzianego w przepisach ogólnych, podlegają zatwierdzeniu przez Ministra Opieki

Społecznej, któremu przysługuje prawo nadzoru nad temi instytucjami w granicach niniejszej

ustawy.

(4)

W przypadku, gdy 2/3 z pośród ubezpieczalni społecznych, mających faktyczną możność

brania udziału w zamierzonej organizacji, oświadczy się za jej utworzeniem, może Minister

Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń rozciągnąć działalność takiej instytucji specjalnej

na wszystkie ubezpieczalnie, odpowiadające powyższym warunkom.

(5)

Instytucje specjalne w zakresie wykonywania czynności dla potrzeb instytucyj ubezpieczeń

społecznych są zwolnione od podatków i opłat publicznych w takim samym stopniu, w

jakim są zwolnione Izba, zakłady i ubezpieczalnie społeczne.

(6)

Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń powoływać do życia wymienione

wyżej instytucje specjalne, jako osoby prawa publicznego.

(7)

Ponadto instytucje ubezpieczeń społecznych (art. 17) mogą brać udział w zakładaniu,

oraz Wchodzić w charakterze członków do instytucyj, mających na celu popieranie i

prowadzenie akcji w zakresie ochrony pracy, ubezpieczeń społecznych, opieki społecznej

i zdrowia publicznego.

Wykonywanie czynności ubezpieczalni społecznych, Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników i Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków w zastosowaniu do podlegających ubezpieczeniu

pracowników Polskich Kolei Państwowych może Minister Opieki Społecznej w porozumieniu

z Ministrem Komunikacji przekazać w drodze rozporządzenia specjalnym instytucjom ubezpieczenia

kolejarzy. Wymienione rozporządzenie określi organizację tych instytucyj, oraz sposób

wykonywania nadzoru i orzecznictwa, jako też stosunek do instytucyj, wymienionych

w ustawie niniejszej.

(1)

Ubezpieczeni w razie choroby mają prawo do świadczeń następujących

1)

pomocy leczniczej nie dłużej niż przez 26 tygodni w poszczególnym wypadku choroby;

pomoc lecznicza obejmuje

a)

opiekę lekarską,

b)

lekarstwa i środki opatrunkowe oraz środki lecznicze i pomocnicze,

c)

środki pomocnicze przeciwko zniekształceniu i kalectwu.

Statut ubezpieczalni społecznej określi zakres pomocy leczniczej, zabiegów dentystycznych,

środków leczniczych i pomocniczych, udzielanych ubezpieczonym;

2)

zasiłku chorobowego za każdy dzień stwierdzonej niezdolności do pracy wskutek choroby,

nie wyłączając niedziel i świąt, nie dłużej niż dwadzieścia sześć tygodni, poczynając

od czwartego dnia niezdolności do pracy, gdy jednak niezdolność ta wystąpi później

niż w trzecim dniu choroby - od pierwszego dnia niezdolności do pracy.

(2)

Jeżeli w pewnych okresach korzystania z pomocy leczniczej ubezpieczalni ubezpieczony

nie pobierał zasiłku chorobowego, pomoc ta przedłuża się aż do wyczerpania okresu

zasiłkowego.

(3)

Okres zasiłkowy należy liczyć od pierwszego dnia wypłacania zasiłku.

(4)

Robotnicy nie mają prawa do zasiłku chorobowego w okresie czasu, w którym w myśl przepisów

służbowych lub umowy zbiorowej otrzymują od pracodawcy całkowite wynagrodzenie.

(5)

Pracownicy umysłowi w rozumieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 323), nie wyłączając kategoryj pracowników, objętych art. 4 tego rozporządzenia, nie mają

prawa do zasiłku chorobowego w okresie czasu, w którym w myśl przepisów prawnych przysługuje

im prawo do całkowitego wynagrodzenia od pracodawcy.

(1)

Ubezpieczalnia społeczna pobiera od ubezpieczonych dopłaty za porady lekarskie, lekarstwa,

środki lecznicze, pomocnicze i zabiegi lecznicze. Cennik tych dopłat ustala Minister

Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń.

(2)

Za zabiegi chirurgiczne, rozpoznawcze i inne, wymienione w rozporządzeniach Ministra

Opieki Społecznej, ubezpieczalnia nie pobiera dopłat. Rozporządzenia te mogą również

ustalać wykaz porad w chorobach ostrych, zakaźnych, gruźlicy, nagłych wypadkach, chorobach

wenerycznych, umysłowych, zakaźnych chorobach skórnych, jaglicy i t. p. oraz leków,

których ubezpieczalnia ma udzielać bez dopłat.

(3)

Ubezpieczeni, których choroba spowodowaną została przez wypadek w zatrudnieniu, osoby,

Uprawnione do świadczeń w myśl art. 117, osoby, dotknięte chorobą zawodową, jako też

osoby, wymieniony w art. 223 ust. 1, za które składkę opłacają w całości pracodawcy,

nie mogą być w żadnym razie pociągani do dopłat, wymienionych w niniejszym artykule.

(4)

Rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej może określić warunki zwolnienia od tych

dopłat innych kategoryj osób oraz sposób pobierania dopłat przez ubezpieczalnię.

(5)

Statut ubezpieczalni określa warunki udzielania środków leczniczych i pomocniczych

oraz zabiegów dentystycznych i wysokość sumy, do jakiej ubezpieczalnia pokrywa koszty

tych środków i zabiegów.

(1)

Jeżeli ubezpieczalnia nie jest w stanie zapewnić ubezpieczonym pomocy lekarskiej,

bądź na całym obszarze swego okręgu, bądź też w pewnej jego części, państwowy urząd

ubezpieczeń aa wniosek ubezpieczalni może zezwolić na czas trwania tego stanu na udzielanie

zamiast pomocy lekarskiej świadczeń w gotowiźnie w wysokości, określonej w statucie,

stosownie do przeciętnych kosztów tej pomocy.

(2)

Dla przypadków powyższych statut ubezpieczalni określi również warunki i sposób udzielania

świadczeń w gotowiźnie.

Jeśli ubezpieczony stanie się powtórnie niezdolnym do pracy z powodu nawrotu tej samej

choroby, drugie zachorowanie uważa się przy obliczaniu zasiłku za nową chorobę tylko

wtedy, gdy przerwa w niezdolności do pracy, stwierdzona przez lekarza ubezpieczalni

społecznej, wynosiła więcej niż 8 tygodni.

(1)

Zasiłek chorobowy wynosi tygodniowo 50% przeciętnego tygodniowego zarobku ubezpieczonego

(art. 13) z okresu zatrudnienia w ciągu ostatnich trzynastu tygodni przed zachorowaniem.

Zasiłek dzienny wynosi jedną siódmą zasiłku tygodniowego.

(2)

Statut ubezpieczalni może ustanowić dla ubezpieczonych, mających na utrzymaniu więcej

niż dwoje dzieci, dodatki do zasiłku chorobowego w wysokości 5% przeciętnego tygodniowego

zarobku na każde dziecko, począwszy od trzeciego, z tem jednak ograniczeniem, że zasiłek

wraz z dodatkami nie może przewyższać 65% przeciętnego tygodniowego zarobku ubezpieczonego.

Przyznanie dodatku na dzieci może być uzależnione od czasu trwania ubezpieczenia.

Uczniowie, terminatorzy, praktykanci i wolontarjusze, jako też krewni i powinowaci

pracodawców, nie otrzymujący wynagrodzenia, nie otrzymują zasiłku chorobowego.

(1)

Jeżeli wskutek masowych zwolnień z pracy w okręgu działalności ubezpieczalni społecznej

liczba osób, pobierających zasiłki, przekracza przeciętną normalną liczbę tych osób

w stopniu, zagrażającym równowadze finansowej ubezpieczalni, ubezpieczalnia może ograniczyć

do trzynastu tygodni okres pobierania zasiłków w stosunku do osób, które utraciły

pracę z innych powodów, niż choroba. Ograniczenia powyższe może ubezpieczalnia wprowadzić

na okres nie dłuższy niż pół roku. Odnośna uchwała ubezpieczalni wymaga zatwierdzenia

Ministra Opieki Społecznej.

(2)

Minister Opieki Społecznej może również wprowadzić powyższe ograniczenia w drodze

zmiany statutu ubezpieczalni.

(1)

Jeżeli choroba jest chorobą zawodową (art. 138), albo spowodowaną wypadkiem w zatrudnieniu

(art. 137), a jest połączona z niezdolnością do pracy i trwa dłużej niż cztery tygodnie,

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków zwraca ubezpieczalni od pierwszego dnia zachorowania

a)

całkowitą sumę wypłaconych świadczeń gotówkowych,

b)

całkowite koszty pomocy leczniczej, środków leczniczych i pomocniczych,

c)

całkowity koszt ewentualnej specjalnej kuracji, udzielonej przez ubezpieczalnię na

żądanie zakładu.

(2)

W razie stwierdzenia przez lekarza ubezpieczalni okoliczności, wymienionych w ustępie

pierwszym, mogących powodować regres do zakładu, powinna ubezpieczalnia w ciągu 2

tygodni zawiadomić zakład o podjęciu leczenia.

(3)

Należności ubezpieczalni za świadczenia, udzielone w myśl niniejszego artykułu na

rachunek zakładu, mogą być zryczałtowane na mocy porozumienia ubezpieczalni z zakładem

lub na podstawie decyzji, wydanej przez Ministra Opieki Społecznej.

(4)

Spory pomiędzy ubezpieczeniami a Zakładem Ubezpieczenia od Wypadków z tytułu rozrachunku

rozstrzygają organa orzekające ubezpieczeń społecznych.

(1)

Zamiast świadczeń na wypadek choroby, wskazanych w art. 95 punkt 1 lit. a) i b) oraz

punkt 2, może ubezpieczalnia za zgodą chorego udzielać bezpłatnego leczenia i utrzymania

szpitalnego na najniższej klasie.

(2)

Na zlecenie lekarza może ubezpieczalnia zarządzić umieszczenie chorego w szpitalu

bez względu na jego zgodę, gdy

a)

rodzaj choroby wymaga leczenia i pielęgnowania, które w domu jest niemożliwe,

b)

choroba jest zakaźna,

c)

stan chorego lub jego zachowanie się wymaga stałego nadzoru,

d)

gdy chory niejednokrotnie przekroczył regulamin dla chorych lub postępował wbrew poleceniom

lekarza.

(3)

Jeżeli ubezpieczalnia zarządziła umieszczenie chorego w szpitalu, a chory do tego

zarządzenia nie zastosował się pomimo, że zwrócono mu uwagę na skutek jego postępowania,

to ubezpieczalnia może go pozbawić zasiłku chorobowego w całości lub w części.

(1)

Ubezpieczalnia wypłaca ubezpieczonym, leczonym w szpitalu, którzy mają na utrzymaniu

jedną lub więcej osób, zamieszkujących razem z ubezpieczonym, zasiłek domowy w wysokości

połowy zasiłku chorobowego, jednakże dodatki na dzieci (art. 99 ust. 2) wypłacane

są w całości.

(2)

Chorzy leczeni w szpitalu, nie pobierający z ubezpieczalni zasiłku domowego, otrzymują

oprócz leczenia i utrzymania szpitalnego zasiłek szpitalny w wysokości jednej piątej

zasiłku chorobowego.

(3)

W stosunku do zasiłku domowego i szpitalnego ma odpowiednie zastosowanie art. 95 ust.

4 i 5.

(1)

Świadczenia dla ubezpieczonych w razie połogu obejmują

1)

bezpłatną pomoc leczniczą i położniczą przed, w czasie i po porodzie,

2)

zasiłek połogowy przez czas, gdy położnica wstrzymuje się od pracy, nie wyłączając

niedziel i świąt, nie dłużej jednak niż w ciągu ośmiu tygodni, z których co najmniej

sześć przypadać powinno po porodzie; w stosunku do tego zasiłku ma odpowiednie zastosowanie

art. 95 ust. 4 i 5,

3)

zasiłek dla karmiących matek w naturze, w ilości litra mleka dziennie lub ekwiwalent

w gotówce przez czas karmienia od dnia ukończenia zasiłku połogowego, nie dłużej jednak

niż dwanaście tygodni.

(2)

Postanowienia art. 96 nie mają zastosowania do świadczeń dla położnic.

(3)

Prawo do świadczeń, przewidzianych w punktach drugim i trzecim, mają obowiązkowo ubezpieczone,

które w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy przed porodem pozostawały przynajmniej przez

cztery miesiące w zajęciu, uzasadniającem obowiązek ubezpieczenia.

(4)

Osoby dobrowolnie ubezpieczone mają prawo do świadczeń, wymienionych w punktach drugim

i trzecim, jeżeli były ubezpieczone co najmniej w ciągu dziesięciu miesięcy przed

porodem.

(5)

Gdy niezdolność do pracy przekracza czas, wskazany w punkcie drugim, ubezpieczalnia

udziela świadczeń (na zasadach ogólnych, zarówno przed, jak i po porodzie.

(1)

Zasiłek połogowy wynosi tygodniowo 50% przeciętnego tygodniowego zarobku ubezpieczonej

(art. 13) za ostatnie trzynaście tygodni zatrudnienia przed powstaniem prawa do zasiłku,

jeżeli zaś ubezpieczona pobierała bezpośrednio przedtem zasiłek chorobowy (art. 95

ust. 1 punkt 2 oraz art. 105 ustęp ostatni) tygodniowego zarobku, który służył za

podstawę do wymiaru tego zasiłku.

(2)

Zasiłek dzienny równa się jednej siódmej zasiłku tygodniowego.

Za zgodą położnic ubezpieczalnia może udzielić im

a)

utrzymania i opieki lekarskiej w zakładzie dla położnic; w tym przypadku zamiast zasiłku

połogowego położnice otrzymują zasiłek domowy lub szpitalny (art. 104);

b)

niezależnie od pomocy leczniczej poza zakładem dla położnic - pomocy i opieki pielęgniarek

za potrąceniem na ten cel najwyżej 50% zasiłku połogowego.

(1)

W razie śmierci ubezpieczonego ubezpieczalnia udziela jednorazowego zasiłku pogrzebowego.

Zasiłek pogrzebowy równa się trzytygodniowemu zarobkowi ubezpieczonego (art. 13).

(2)

Z zasiłku pogrzebowego pokrywa się przedewszystkiem koszty pogrzebu. Jeżeli pozostaje

nadwyżka, to uprawnionymi do jej otrzymania są zkolei małżonek, dzieci i wnuki, albo

też osoby, wymienione w art. 112 ust. 3, jeżeli do chwili śmierci ubezpieczonego żyli

z nim we wspólnem gospodarstwie domowem lub byli przez niego utrzymywani.

(1)

Jeżeli zachodzą warunki, przewidziane w art. 240, statut ubezpieczalni społecznej

może ustanowić świadczenia dodatkowe

1)

podwyższenie zasiłku połogowego do wysokości 100% przeciętnego tygodniowego zarobku

(art. 105),

2)

podwyższenie zasiłku chorobowego do wysokości, nieprzekraczającej 60% przeciętnego

tygodniowego zarobku (art. 99 ust. 1),

3)

przedłużenie okresu udzielania pomocy leczniczej i zasiłku chorobowego dla ubezpieczonych

na czas nie dłuższy, niż trzydzieści dziewięć tygodni,

4)

przedłużenie okresu zasiłkowego położnicom do 12 tygodni, z czego 2 tygodnie przed

porodem, do 10 tygodni po porodzie.

(2)

Statut może uzależnić przyznawanie dodatkowych świadczeń od czasu trwania ubezpieczenia,

a nadto w odniesieniu do świadczeń, przewidzianych w p. 3, od rodzaju choroby.

(1)

Członkom rodziny obowiązkowo ubezpieczonego lub kontynuującego ubezpieczenie ubezpieczalnia

udziela

1)

pomocy leczniczej w pełnym zakresie art. 95 punkt 1, z uwzględnieniem postanowień

art. 96, w ciągu najwyżej 13 tygodni w roku kalendarzowym,

2)

bezpłatnej pomocy leczniczej i położniczej w zakresie art. 105 pkt 1,

3)

zasiłku dla karmiących w wysokości połowy zasiłku, określonego w art. 105 pkt 3, przez

czas karmienia, nie dłużej jednak, niż przez 12 tygodni od dnia porodu,

4)

zasiłku pieniężnego na koszty pogrzebu w wysokości połowy zasiłku pogrzebowego, przewidzianego

w art. 108.

(2)

W przypadkach, przewidzianych w art. 103 ust. 2 lit. a), b) i c) oraz w punkcie 2

niniejszego artykułu, ubezpieczalnia może przez czas nie dłuższy, niż 13 tygodni udzielić

członkom rodziny leczenia i utrzymania szpitalnego na najniższej klasie szpitala na

zlecenie lekarza ubezpieczalni.

(3)

Po wyczerpaniu okresu świadczeń ubezpieczalnia społeczna udziela pomocy leczniczej

przez okres nie dłuższy, raz 13 tygodni tylko w wypadkach ostrych chorób, których

wykaz ustala Zakład Ubezpieczenia na Wypadek Choroby i zatwierdza Minister Opieki

Społecznej.

(4)

Świadczenia dla członków rodziny nie mogą przekraczać norm, powyżej określonych, nawet,

jeżeli oboje małżonkowie są ubezpieczeni.

Świadczenia, wymienione w art. 110, udzielane są następującym członkom rodziny ubezpieczonego

1)

żonie lub niezdolnemu do zarobkowania mężowi,

2)

dzieciom ślubnym, uprawnionym (legitymowanym), przysposobionym (przybranym) i nieślubnym,

wnukom w wieku do lat 16 lub ponad 16, jeżeli są niezdolni do zarobkowania, jeśli

zaś kształcą się w zakładach naukowych publicznych lub mających prawo publiczności,

najdłużej do ukończenia dwudziestego pierwszego roku życia lub - w razie odbywania

studjów w wyższych zakładach naukowych - do ukończenia dwudziestego czwartego roku

życia.

(1)

Osoby, wymienione w artykule poprzednim, mogą korzystać ze świadczeń, przewidzianych

w art. 110, tylko, jeżeli

1)

zamieszkują we wspólnem gospodarstwie domowem z obowiązkowo ubezpieczonym lub kontynuującym

ubezpieczenie,

2)

są wyłącznie i całkowicie przez niego utrzymywane,

3)

nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia i nie są dobrowolnie ubezpieczone.

(2)

Żonie i dzieciom ubezpieczonego, względnie kontynuującego ubezpieczenie, nie odpowiadającym

warunkowi, określonemu w punkcie 1 poprzedniego ustępu, ubezpieczalnia udziela świadczeń,

jeżeli posiadają warunki, określone w punktach 2 i 3, oraz mieszkają na obszarze Rzeczypospolitej.

(3)

Narówni z członkami rodziny w rozumieniu art. 111 mają prawo do świadczeń (art. 110)

najwyżej dwie osoby z pośród pozostałej rodziny obowiązkowo ubezpieczonego lub kontynuującego

ubezpieczenie, odpowiadające warunkom, wymienionym w pkt 1, 2 i 3 ustępu pierwszego,

jeżeli zostaną przyjęte do wykazu ubezpieczalni na podstawie zgłoszenia do ubezpieczenia

(art. 21) lub zgłoszenia osobnego, podanego nie później niż na 13 tygodni przed zachorowaniem.

W razie, gdy ubezpieczony nie zgłosi jednej lub obu tych osób z pozostałej rodziny,

ma prawo zgłosić jedną osobę nie należącą do rodziny, lecz posiadającą co najmniej

od sześciu miesięcy warunki, wymienione w pkt 1, 2 i 3.

Przerwa w zamieszkiwaniu z ubezpieczonym, nie przekraczająca czterech tygodni, lub

dłuższa za zgodą ubezpieczalni, nie powoduje dla osób, wymienionych w art. 111, utraty

prawa do świadczeń.

(1)

Jeżeli przy udzielaniu świadczeń dodatkowych (art. 109) zachodzą nadal warunki, przewidziane

w art. 240, ubezpieczalnia społeczna może wprowadzić świadczenia nadzwyczajne.

(2)

Normy świadczeń nadzwyczajnych oraz warunki ich udzielania określi statut.

(1)

Jeżeli zachodzą warunki, przewidziane w art. 95 - 114, ubezpieczalnia społeczna obowiązana

jest do udzielania

1)

zasiłku chorobowego (art. 95 p. 2) po upływie 4 tygodni podlegania obowiązkowi ubezpieczenia

lub kontynuowania ubezpieczenia, względnie jeżeli osoby, ubiegające się o zasiłek

chorobowy, były ubezpieczone w ciągu ostatnich dwunastu miesięcy nie mniej, niż przez

dwadzieścia sześć tygodni - od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia, względnie rozpoczęcia

kontynuowania ubezpieczenia,

2)

pozostałych świadczeń, wymienionych w art. 95 - 114, od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia,

względnie rozpoczęcia kontynuowania ubezpieczenia.

(2)

Ograniczenie, wymienione w ustępie pierwszym punkt 1, nie stosuje się do osób, ubiegających

się o świadczenia z powodu wypadku w zatrudnieniu lub zapadnięcia na chorobę ostrą

lub ostrą chorobę zakaźną. Wykaz tych chorób ustala Zakład Ubezpieczenia na Wypadek

Choroby, a zatwierdza Minister Opieki Społecznej.

(3)

Świadczenia, wymienione w ustępie pierwszym, przyznaje ubezpieczalnia chałupnikom

po upływie 4 tygodni ubezpieczenia lub kontynuowania ubezpieczenia.

(1)

Roszczenia o świadczenia ubezpieczalni społecznej przedawniają się po upływie pół

roku od chwili zajścia okoliczności, uprawniających do tych świadczeń,

(2)

W szczególności prawo do zgłoszenia roszczeń powstaje

1)

co do okresowych świadczeń pieniężnych z każdym dniem, za który świadczenie to należy

się,

2)

co do zwrotu za pomoc leczniczą z każdym dniem udzielania tej pomocy.

(3)

Poszczególne kwoty przyznanych świadczeń przedawniają się po upływie pół roku od dnia

płatności danej kwoty.

(1)

Obowiązek przyznawania świadczeń ze strony ubezpieczalni społecznej ustaje, z zastrzeżeniem

postanowień ustępu 2, z dniem ustania obowiązku ubezpieczenia lub kontynuowania ubezpieczenia.

(2)

Jednakże osobom, które przed ustaniem stosunku pracy, uzasadniającego obowiązek ubezpieczenia,

były obowiązkowo ubezpieczone co najmniej przez dziesięć ostatnich tygodni lub w ciągu

ostatnich dwunastu miesięcy przynajmniej przez trzydzieści tygodni, ubezpieczalnia

obowiązana jest udzielać świadczeń, wymienionych w art. 95 pkt 1, lit. a) i b), przez

czas nie dłuższy niż trzynaście tygodni, jeżeli wypadek choroby zajdzie w ciągu trzech

tygodni od dnia ustania obowiązku ubezpieczenia.

(3)

W wypadkach chorób o dłuższym okresie wylęgania, których wykaz ustalają rozporządzenia

Ministra Opieki Społecznej, ubezpieczalnia udziela świadczeń, jeżeli wypadek choroby

zajdzie w ciągu czterech tygodni od dnia ustania obowiązku ubezpieczenia.

(4)

Osoby obowiązkowo ubezpieczone, które przed dniem ustania obowiązku ubezpieczenia

pozostawały przynajmniej przez cztery miesiące w zajęciu, uzasadniającem obowiązek

ubezpieczenia, mają prawo do świadczeń z art. 105 punkt 1, jeżeli poród nastąpi w

ciągu czterech tygodni od dnia ustania obowiązku ubezpieczenia.

(5)

Osoby, określone w ustępie 2, 3 i 4, mają prawo do leczenia szpitalnego na najniższej

klasie na zlecenie ubezpieczalni tylko w tych wypadkach, gdyby odmowa leczenia szpitalnego

równała się odmowie leczenia; ubezpieczalnia może nadto zarządzić umieszczenie tych

osób w szpitalu, gdy uzna to za konieczne w interesie osoby leczonej, lub gdy nie

może zapewnić jej należytej opieki lekarskiej.

(6)

Postanowienia powyższe nie naruszają w niczem obowiązku dalszego udzielania świadczeń,

przysługujących na skutek okoliczności, powstałych przed dniem ustania obowiązku ubezpieczenia

lub kontynuowania ubezpieczenia.

(1)

Poza granicami Rzeczypospolitej ubezpieczalnia społeczna, jeżeli umowy międzynarodowe

nie stanowią inaczej, udziela świadczeń w naturze tylko w przypadkach, gdy

a)

uprawniony ma zagranicą stale miejsce zamieszkania w pasie pogranicznym,

b)

pobyt uprawnionego zagranicą wywołany został koniecznością leczenia się, stwierdzoną

w trybie, określonym w statucie ubezpieczalni, i nastąpił za zezwoleniem komisji administracyjnej.

(2)

Innym osobom uprawnionym, a nie objętym punktami a) i b), wypłaca ubezpieczalnia zamiast

świadczeń w naturze ustalony przez radę ryczałt dzienny do wysokości 4% od najwyższej

normy tygodniowego zarobku (art. 13 ust. 2 pkt 1).

(3)

Statut ubezpieczalni ustali szczegółowe warunki uzyskiwania świadczeń przez ubezpieczonych,

przebywających zagranicą, oraz kontroli nad tymi ubezpieczonymi.

W przypadkach stwierdzonego nałogu pijaństwa ubezpieczalnia ma prawo bez upoważnienia

ubezpieczonego wypłacać świadczenia pieniężne na ręce osób, przez niego utrzymywanych.

Ubezpieczony może być pozbawiony świadczeń, jeżeli odbywa karę pozbawienia wolności,

na czas odbywania kary, nie dotyczy to jednak świadczeń, przewidzianych w art. 108

i 110.

(1)

Ubezpieczalnia społeczna może w całości lub częściowo odmówić zasiłku chorobowego

lub szpitalnego ubezpieczonym, którzy wywołali chorobę rozmyślnie lub przez udział

z własnej winy w bójkach lub czynach gwałtu.

(2)

Zasiłek ten może być jednak wypłacony rodzinie (art. 111), jeśli pozostaje ona w potrzebie.

(1)

Ubezpieczalnia społeczna udziela pomocy leczniczej przez dyplomowanych lekarzy, lekarzy

dentystów, którzy posiadają prawo praktyki i przyjęli obowiązki względem ubezpieczalni

w drodze pisemnej umowy, zawartej z ubezpieczalnią, względnie z Zakładem Ubezpieczenia

na Wypadek Choroby.

(2)

Czynności pomocnicze mogą być wykonywane przez pomocniczy personel lekarski (felczerów,

uprawnionych techników dentystycznych, wykwalifikowanych pielęgniarzy i pielęgniarki

i t. p.), jedynie na zlecenie lekarza ubezpieczalni i pod jego kierunkiem, albo w

wypadkach nagłych, jeżeli nie może być wezwany lekarz ubezpieczalni lub inny lekarz

dyplomowany.

(3)

Pomoc położnicza udzielana być może tylko przez lekarzy i przez osoby, posiadające

kwalifikacje, określone rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r.

(Dz. U. R. P. Nr 34, poz. 316).

(4)

Osoby, wymienione w poprzednich ustępach, są materialnie odpowiedzialne wobec ubezpieczalni

za wszelkie szkody, zrządzone przez nie przy wykonywaniu ich czynności zawodowych

na zlecenie ubezpieczalni.

(5)

Ubezpieczeni mają prawo wolnego wyboru lekarza z pośród lekarzy ubezpieczalni, z zastrzeżeniem

art. 128 ust. 3 oraz ewentualnych przepisów statutowych, określających działalność

ubezpieczalni w dziedzinie higjeny i profilaktyki (art. 24 ust. 1 p. 2). Chory może

zmienić lekarza w czasie tej samej choroby tylko za zgodą ubezpieczalni, udzieloną

na skutek uzasadnionego żądania zmiany. Udzielenie lub odmówienie zgody nastąpić winno

w ciągu dni trzech, W nagłych wypadkach może ubezpieczony zwrócić się do innego lekarza

ubezpieczalni.

(1)

Ubezpieczalnia obowiązana jest do zwrotu ubezpieczonemu kosztów, spowodowanych wezwaniem

lekarza, nie mającego umowy z ubezpieczalnią, tylko w wypadkach nagłych, gdy zwrócenie

się do ubezpieczalni jest niemożliwe, a zwłoka groziłaby niebezpieczeństwem i jeżeli

ubezpieczalnia została zawiadomiona o wezwaniu lekarza najpóźniej w ciągu pięciu dni

od tego wezwania.

(2)

Na żądanie ubezpieczalni chory powinien w takim przypadku poddać się ponownemu badaniu

przez lekarza, wyznaczonego przez ubezpieczalnię.

Lekarstwa i środki lecznicze wydawane są ubezpieczonym tylko na zasadzie pisemnego

polecenia lekarza ubezpieczalni.

(1)

W razie pobytu ubezpieczonego poza okręgiem właściwej ubezpieczalni społecznej ubezpieczalnia

ta udzielać powinna świadczeń za pośrednictwem ubezpieczalni miejsca pobytu ubezpieczonego.

W wyjątkowych przypadkach w razie niemożności udzielania świadczeń w naturze ani pośrednio,

ani bezpośrednio, ubezpieczalnia może je zastąpić ryczałtem, którego wysokość określi

statut.

(2)

Przepisy ustępu pierwszego stosują się również do członków rodziny ubezpieczonego.

W celu zapewnienia sobie korzystniejszych warunków ubezpieczalnia może za wiedzą właściwej

władzy nadzorczej zawierać umowy bezpośrednio, z zastrzeżeniem art. 56 ust. 2 pkt

4, lub za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby z zakładami leczniczemi,

fundacjami, z właścicielami aptek lub składnic materjałów aptecznych.

(1)

Szpitale publiczne ogólne i specjalne w rozumieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o zakładach leczniczych

(Dz. U. R. P. Nr 38, poz. 382) obowiązane są przyjmować osoby, uprawnione do leczenia szpitalnego ze strony ubezpieczalni

społecznych (ustęp 2-gi), za wynagrodzeniem w wysokości 85% opłaty n.a klasie najniższej,

ustalonej zgodnie z art. 27, 28. 29, 30 i 35 powołanego powyżej rozporządzenia.

(2)

Ubezpieczalnia społeczna obowiązana jest do uiszczania opłat tylko za te osoby, które

zostały przyjęte do szpitala na zlecenie ubezpieczalni, i za okres, oznaczony w porozumieniu

z ubezpieczalnią, a przebyty w szpitalu przez daną osobę. W razie umieszczenia w szpitalu

osoby, uprawnionej do świadczeń bez zlecenia ubezpieczalni, ubezpieczalnia obowiązana

będzie do uiszczania opłat tylko za wypadki nagłe, w razie stwierdzenia przez lekarza

ubezpieczalni, że zwłoka w umieszczeniu chorego w szpitalu groziła niebezpieczeństwem

dla jego życia lub poważnem pogorszeniem choroby, oraz w wypadkach chorób zakaźnych,

o ile warunki izolacji w domu nie były dostateczne, co stwierdza lekarz urzędowy.

O przyjęciu osób, uprawnionych do świadczeń ubezpieczalni bez zlecenia z jej strony,

winien szpital zawiadomić ubezpieczalnię w ciągu 3 dni. Sposób przeprowadzania rozrachunków

między szpitalami a ubezpieczalnią, oraz rozstrzygania sporów, na tem tle wynikłych,

normuje rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej.

(3)

Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń ustalać wzajemne stosunki i

współpracę szpitali i ubezpieczalni oraz Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(1)

Ubezpieczalnia społeczna może zgodnie z odpowiedniemi przepisami, dotyczącemi zakładów

leczniczych i aptek, urządzać dla celów własnych szpitale, przychodnie i zakłady położnicze,

apteki wraz z punktami rozdawania leków, składnice materjałów aptecznych, sanatorja,

domy dla ozdrowieńców, zakłady leczenia fizykalnego, instytuty djagnostyczne i t.

p.

(2)

Sposób wydawania leków przez ubezpieczalnię poza aptekami określają rozporządzenia

Ministra Opieki Społecznej.

(3)

Przychodnia ubezpieczalni społecznej może być przeznaczona bądź dla ogółu ubezpieczonych

w danej ubezpieczalni, bądź dla pewnych ich kategoryj według zawodów, miejsc zamieszkania

ubezpieczonych, zakładów pracy, wieku i t. p.

(4)

Otwarcie apteki ubezpieczalni nastąpić może na zasadzie zezwolenia Ministra Opieki

Społecznej.

(5)

Apteki obowiązane są przyznawać ubezpieczalniom opust od cen, oznaczonych w taksie

aptekarskiej.

(6)

Minimalną wysokość opustu określi Minister Opieki Społecznej po wysłuchaniu opinji

organizacyj farmaceutycznych i Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(1)

Spory między lekarzami i ubezpieczalnią, bądź ubezpieczalniami społecznemi lub Zakładem

Ubezpieczenia na Wypadek Choroby o warunki umowy (art. 122) rozstrzygane są w drodze

postępowania rozjemczego przed komisjami rozjemczemi dla spraw lekarskich.

(2)

Postępowanie rozjemcze rozpoczyna się na wniosek obu lub też jednej ze stron.

(3)

Jeżeli spór dotyczy lekarzy, zatrudnionych w jednej ubezpieczalni społecznej, wniosek

o powołanie komisji rozjemczej należy zgłosić do państwowego urzędu ubezpieczeń, który

tworzy komisję w składzie pięciu osób: dwóch lekarzy, wybranych przez wszystkich lekarzy,

zatrudnionych w danej ubezpieczalni, oraz dwóch przedstawicieli ubezpieczalni, delegowanych

przez komisję administracyjną ubezpieczalni, i przewodniczącego, wybranego przez wymienionych

delegatów, a w razie braku zgody co do osoby przewodniczącego, mianowanego przez Ministra

Opieki Społecznej. Jeżeli spór dotyczy lekarzy, zatrudnionych w kilku ubezpieczalniach,

lub też lekarzy Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby, wniosek o powołanie głównej

komisji rozjemczej należy zgłosić do Ministra Opieki Społecznej. Komisja główna składa

się z przewodniczącego, powołanego przez Ministra Opieki Społecznej, dwóch przedstawicieli

Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby, delegowanych przez komisję administracyjną

tego Zakładu, oraz dwóch lekarzy, powołanych przez delegatów lekarzy właściwych instytucyj

ubezpieczeń społecznych.

Jeżeli obydwie strony przed wydaniem orzeczenia przez właściwą komisję zgodzą się

na przymusowe rozjemstwo, orzeczenie tej komisji ma moc obowiązującą. W razie braku

uprzedniej zgody orzeczenie właściwej komisji rozjemczej uzyskuje moc obowiązującą

na skutek oświadczenia stron obu, iż orzeczenie to przyjmują, lub też, w razie odrzucenia

go przez jedną lub obydwie strony, na skutek decyzji Ministra Opieki Społecznej.

(1)

Jeżeli obydwie strony uchylają się od postępowania rozjemczego, Minister Opieki Społecznej

powołuje Nadzwyczajną Komisję Rozjemczą dla spraw lekarskich, w której skład wchodzi

2 delegatów Ministra Opieki Społecznej, z których jeden, jako przewodniczący, delegat

Ministra Sprawiedliwości i dwaj przedstawiciele Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby,

delegowani przez komisję administracyjną tego zakładu, oraz dwaj przedstawiciele lekarzy,

powołani przez delegatów lekarzy właściwych instytucyj ubezpieczeń społecznych.

(2)

Jeżeli obydwie strony lub jedna z nich uchylają się od udziału w Nadzwyczajnej Komisji

Rozjemczej, komisja obraduje i wydaje decyzje w składzie trzech delegatów rządowych.

(3)

Niezależnie od postanowień ustępu pierwszego Minister Opieki Społecznej może w każdym

czasie powołać Nadzwyczajną Komisję Rozjemczą i przekazać do jej rozstrzygnięcia każdy

ze sporów, wymienionych w art. 129, chociażby postępowanie rozjemcze przed właściwą

komisją zostało rozpoczęte.

(4)

Orzeczenia Nadzwyczajnej Komisji Rozjemczej uzyskują moc obowiązującą po zatwierdzeniu

przez Ministra Opieki Społecznej.

Orzeczenia komisyj rozjemczych z mocą obowiązującą są ostateczne i ustalone w nich

warunki umowy o pracę wiążą obie strony narówni z umowami indywidualnemi.

Szczegółowe postanowienia w sprawach, wymienionych w art. 129 - 132, wyda Minister

Opieki Społecznej po zasięgnięciu opinji Naczelnej Izby Lekarskiej i Izby Ubezpieczeń

Społecznych.

Świadczeniami w zakresie ubezpieczenia od wypadków w zatrudnieniu i chorób zawodowych

są

1)

świadczenia pieniężne, a mianowicie

a)

renta wypadkowa,

b)

dodatki do renty wypadkowej,

c)

renta wdowia wypadkowa,

d)

renta sieroca wypadkowa,

e)

renta dalszej rodziny,

f)

zapomoga pośmiertna;

2)

lecznictwo i świadczenia w naturze.

Świadczeniami w zakresie ubezpieczenia na wypadek niezdolności do zarobkowania i na

wypadek śmierci (emerytalnego) są

1)

świadczenia pieniężne, a mianowicie

a)

renta inwalidzka,

b)

renta wdowia poinwalidzka,

c)

renta sieroca poinwalidzka,

d)

dodatki do rent,

e)

zapomoga pośmiertna;

2)

lecznictwo i świadczenia w naturze.

Prawo do renty wypadkowej przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli stał się całkowicie lub

częściowo niezdolny do zarobkowania wskutek wypadku w zatrudnieniu lub wskutek choroby

zawodowej i jeżeli niezdolność trwa dłużej niż cztery tygodnie.

(1)

Za wypadki w zatrudnieniu należy uważać wypadki przy pracy, tudzież wypadki przy domowych

lub innych zajęciach, do których ubezpieczony został użyty przez pracodawcę lub inną

osobę, której podlega z powodu swego zatrudnienia.

(2)

To samo dotyczy wypadków przy przechowywaniu, czyszczeniu, naprawie i przenoszeniu

narzędzi pracy, chociażby dostarczanych przez zatrudnionego.

(3)

Za wypadki w zatrudnieniu uważać należy wreszcie wypadki w drodze do pracy i z pracy,

a u osób, zatrudnionych w przedsiębiorstwach i zakładach, służących do przewożenia

osób lub rzeczy, również wypadki poza granicami Rzeczypospolitej, jeżeli osoby te

przebywają tam w związku z ruchem środków przewozowych.

(1)

Za choroby zawodowe w rozumieniu ustawy niniejszej uważa się niżej wymienione choroby,

jeżeli powstały przez zatrudnienie zawodowe w przedsiębiorstwach, zakładach i gospodarstwach,

niżej wymienionych

1)

zachorowanie z powodu zatrucia ołowiem, jego związkami lub stopami - w przedsiębiorstwach

i zakładach, w których zatrudnieni są wystawieni na działanie tych substancyj;

2)

zachorowanie z powodu zatrucia rtęcią, jej związkami i amalgamatami w przedsiębiorstwach

i zakładach, w których zatrudnieni są wystawieni na działanie tych substancyj;

3)

zakażenie wąglikiem - w gospodarstwach rolnych, w przedsiębiorstwach i zakładach,

w których zatrudnieni stykają się z choremi zwierzętami lub zakażonemi przedmiotami.

(2)

Zależnie od stanu majątkowego Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków Rada Ministrów na

wniosek Ministra Opieki Społecznej rozszerzać będzie stopniowo w drodze rozporządzeń

powyższą listę chorób zawodowych.

(1)

Renta wypadkowa wynosi miesięcznie

a)

jeżeli ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do zarobkowania - 662/3 % przeciętnego

miesięcznego zarobku ubezpieczonego, obliczonego w sposób, wymieniony w ustępie drugim

niniejszego artykułu (renta pełna);

b)

jeżeli jest częściowo, nie mniej jednak niż 10%, niezdolny do zarobkowania - odpowiednią

procentową część renty, wymienionej pod a).

(2)

Przeciętny zarobek miesięczny oblicza się przy zachowaniu stosunku, przewidzianego

w art. 15, na podstawie zarobków tygodniowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia

w ciągu ostatnich 52 tygodni przed dniem wypadku lub zachorowania na chorobę zawodową,

przyczem przy obliczaniu zarobku tygodniowego nie ma zastosowania przepis ustępu trzeciego

art. 15.

(3)

Dla ustalenia wymiaru renty wypadkowej praktykantom, uczniom, terminatorom, wolontarjuszom

oraz innym osobom, nie otrzymującym z powodu nieukończenia wykształcenia żadnego lub

pełnego wynagrodzenia, przyjmuje się przeciętny w danej miejscowości zarobek tygodniowy

osób, będących w zatrudnieniu, w którem poszkodowany odbywał wykształcenie.

(4)

Dla ustalenia wymiaru renty wypadkowej dla więźniów przyjmuje się przeciętny w danej

miejscowości zarobek osób, będących w takiem zatrudnieniu, jakie wykonywał poszkodowany.

(5)

Przepis ustępu poprzedniego ma odpowiednie zastosowanie przy ustalaniu renty krewnych

i powinowatych, zajętych bezpłatnie lub z zarobkiem niższym od przeciętnego.

(6)

Przeciętny miesięczny zarobek, wzięty za podstawę wymiaru, nie może być niższy od

zarobku niewykwalifikowanego robotnika, określanego corocznie dla każdego powiatu

przez okręgowych inspektorów pracy po zasięgnięciu opinji wojewódzkiej władzy administracji

ogólnej oraz ewentualnie władzy górniczej, jako też zawodowych, organizacyj pracowników

i pracodawców. Ustalone zarobki ogłaszane będą w dzienniku wojewódzkim.

(7)

Przepis ustępu poprzedniego nie dotyczy ubezpieczonych, których zarobki będą zryczałtowane

w myśl art. 16 ust. 2. Renta wypadkowa, należna tym osobom, będzie wzrastała wraz

z osiągnięciem wieku, dla którego ustalono wyższy zarobek.

Otrzymujący rentę wypadkową, a znajdujący się wskutek wypadku lub choroby zawodowej

w takim stanie bezradności, że nie może obejść się bez stałej opieki i pomocy innych

osób, otrzymuje dodatek do renty w wysokości 331/3 % zarobku przeciętnego, wskazanego

w art. 139.

Otrzymujący rentę wypadkową, jeśli utracił co najmniej 662/3 % zdolności do zarobkowania,

ma prawo do dodatku na każde dziecko (art. 145 i 146) w wysokości jednej dziesiątej

części renty bez uwzględnienia dodatku dla bezradnych. Dodatki dla dzieci łącznie

z rentą nie mogą przekraczać zarobku przeciętnego, wskazanego w art. 139.

(1)

Prawo do renty wdowiej wypadkowej ma wdowa, której mąż zmarł wskutek wypadku w zatrudnieniu

lub choroby zawodowej.

(2)

Wdowiec ma prawo do renty, wymienionej w ustępie pierwszym, jeżeli jest inwalidą w

rozumieniu art. 154 ust. 1 i był wyłącznie utrzymywany przez żonę, zmarłą wskutek

wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej.

Renta wdowia wypadkowa wynosi 30% zarobku przeciętnego, wskazanego w art. 139.

(1)

Prawo do renty sierocej wypadkowej mają dzieci po ojcu lub matce, który (a) zmarł

(a) wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej.

(2)

W przypadku, gdy dziecku przysługuje równocześnie prawo do renty sierocej wypadkowej

po ojcu i po matce, wymierza się rentę sierocą tylko po ojcu lub tylko po matce, zależnie

od tego, po którym z nich należy się renta wyższa.

(1)

Renty sieroce wypadkowe należą się chłopcom tylko do ukończenia siedemnastego, a dziewczętom

do ukończenia osiemnastego roku życia.

(2)

Prawo do renty sierocej przysługuje dziecku całkowicie niezdolnemu do zarobkowania

wskutek ułomności fizycznej lub umysłowej, także po ukończeniu siedemnastego roku

życia dla chłopców, 18-go roku dla dziewcząt, przez cały czas trwania tej niezdolności,

jeżeli niezdolność ta zaistniała przed osiągnięciem powyższego wieku.

(3)

Sierota, odbywająca studja w zakładach naukowych publicznych, lub mających prawo publiczności,

ma prawo do renty sierocej do chwili ukończenia studjów, najdłużej jednak do ukończenia

dwudziestego pierwszego roku życia; do dwudziestego czwartego zaś roku tylko wtedy,

gdy sierota odbywa studja w wyższych (akademickich) zakładach naukowych.

(4)

Córki zamężne nie mają prawa do rent sierocych.

(1)

Dzieci uprawnione (legitymowane) posiadają równe prawa z dziećmi ślubnemi.

(2)

Dzieci naturalne (nieślubne) mają w stosunku do matki te same prawa, jakie przysługują

dzieciom ślubnym; w stosunku zaś do ojca naturalnego tylko w tym przypadku, jeżeli

ojcostwo zostało już za życia ojca sądownie ustalone, albo w wypadku, gdy ojcostwo

zostało pozasądownie uznane i ubezpieczony łożył na utrzymanie dziecka, a w razie,

gdy dziecko urodziło się dopiero po śmierci ojca, jeżeli ojcostwo zostanie sądownie

ustalone.

(3)

Dzieci przysposobione (przybrane) mają prawo do rent sierocych, jeżeli zostały przysposobione

(przybrane) przed powstaniem prawa do renty i jeżeli nie mają prawa do renty ani po

ojcu, ani po matce.

(4)

Pasierbowie i pasierbice mają prawo do rent sierocych, jeżeli pozostawali na utrzymaniu

osoby ubezpieczonej przed powstaniem prawa do renty i jeżeli nie mają prawa do renty

ani po ojcu ani po matce.

Renta sieroca wypadkowa wynosi 20%, a dla sieroty bez ojca i matki 25% zarobku przeciętnego,

wskazanego w art. 139.

(1)

Osobom dalszej rodziny należy się renta po osobie zmarłej wskutek wypadku w zatrudnieniu

lub choroby zawodowej, a mianowicie wstępnym, jak długo żyją w niedostatku, a wnukom

i rodzeństwu, jeżeli utrzymywani byli wyłącznie lub przeważnie przez zmarłego, do

ukończenia siedemnastego roku życia dla chłopców, a do osiemnastego dla dziewcząt,

względnie na warunkach, przewidzianych w art. 145, także po ukończeniu powyższego

wieku.

(2)

Renta dalszej rodziny wynosi ogółem 20%. zarobku przeciętnego, wskazanego w art. 139.

(3)

Do tej renty mają przedewszystkiem prawo rodzice. Dziadkom należy się renta tylko

wówczas, jeżeli niema rodziców, wnukom, nie będącym na wyłącznem utrzymaniu, tylko

wtedy, gdy niema wstępnych, a rodzeństwu tylko wówczas, gdy niema innych uprawnionych

do tej renty.

(4)

Jeżeli wnukowie byli na wyłącznem utrzymaniu zmarłego, mają pierwszeństwo przed innymi

uprawnionymi do tej renty. Jeżeli jest kilka uprawnionych osób tej samej kategorji,

otrzymuje każda z nich odpowiednią część.

(5)

Jeżeli uprawnienia do renty dalszej rodziny schodzą się z uprawnieniem do rent wdowy

lub wdowca i sierot, natenczas pierwszym przysługuje renta tylko o tyle, o ile osoby,

ostatnio wymienione, nie wyczerpują kwoty, określonej w ustępie 1 art. 149.

(1)

Suma rent wypadkowych wdowy (wdowca) i sierot nie może przekraczać wysokości renty,

do której miałby prawo zmarły w razie całkowitej niezdolności do pracy.

(2)

Jeżeli suma tych rent miałaby przewyższać powyższą granicę, należy każdą z rent stosunkowo

obniżyć z tem jednak zastrzeżeniem, że w razie zmniejszenia się liczby uprawnionych,

należy obniżone renty odpowiednio podwyższyć.

(1)

Niezależnie od świadczeń, wymienionych w art. 142, 144 i 148, rodzinie, pozostałej

po osobie zmarłej wskutek wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej, należy się

jednorazowa zapomoga pośmiertna w wysokości miesięcznego zarobku, podług którego zmarły

był ostatnio ubezpieczony, z tem jednak zastrzeżeniem, że zapomoga ta nie może wynosić

mniej niż 75 zł.

(2)

Jednorazową zapomogę pośmiertną otrzymuje małżonek, pozostały przy życiu, w razie

jego śmierci - dzieci, lub w razie, gdy dzieci niema, pozostała rodzina w kolejności,

przewidywanej dla renty dalszej rodziny.

(1)

Członkom rodziny osoby, która była zatrudniona na statku morskim, uznanym za zaginiony,

jeżeli w ciągu trzech miesięcy od ostatnich wiadomości o statku nie było żadnej wiarogodnej

wieści o życiu tej osoby, przysługują prawa do świadczeń, tak, jakby osoba ta zmarła

wskutek wypadku w zatrudnieniu.

(2)

Prawa te rozpoczynają się od uznanego dnia zaginięcia statku, a ustają z chwilą otrzymania

wiadomości o życiu osoby zaginionej.

(1)

Renta wypadkowa może być na prośbę uprawnionego skapitalizowana.

(2)

Skapitalizowanie renty może nastąpić tylko wówczas, gdy osoba, otrzymująca rentę,

jest pełnoletnia i gdy istnieje pewność celowego użycia skapitalizowanej renty.

(3)

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków może zabezpieczyć sposób użycia wypłaconej kwoty

sposobem zahipotekowania i zastrzeżenia sobie prawa kontroli nad obrotem własności,

nabytej za skapitalizowaną rentę.

(1)

Prawo do renty inwalidzkiej przysługuje osobie, która

1)

jest inwalidą w rozumieniu niniejszej ustawy (art. 154);

2)

przebyła w ubezpieczeniu 200 tygodni składkowych, które powinny przypadać na okres

ostatnich dziesięciu lat przed powstaniem inwalidztwa (art. 154), z czego przynajmniej

pięćdziesiąt tygodni składkowych na okres ostatnich trzech lat przed powstaniem inwalidztwa.

(2)

Do okresów, wymienionych w punkcie drugim, nie wlicza się udowodnionego zaświadczeniem

urzędu pośrednictwa pracy czasu pozostawania bez zatrudnienia z powodu niemożności

znalezienia odpowiedniego zajęcia, czasu pobierania zasiłku z ubezpieczalni społecznej,

czasu pobierania renty wypadkowej w wysokości, nie mniejszej niż 40% renty pełnej

(art. 139 ust. (1)) oraz czasu obowiązkowej służby wojskowej.

(3)

Warunek, przewidziany w punkcie 2 ustępu pierwszego, nie jest wymagany od osoby, która

przebyła w ubezpieczeniu tysiąc tygodni składkowych, lub też taką liczbę tygodni składkowych

ponad 200 tygodni składkowych, która stanowi 3/4 liczby tygodni kalendarzowych, jakie

upłynęły między datą początku ubezpieczenia i dniem powstania inwalidztwa.

(1)

Inwalidą w rozumieniu ustawy niniejszej jest ten, kto wskutek choroby, ułomności fizycznej

albo umysłowej, bądź też wskutek upadku sił fizycznych lub umysłowych stanie się niezdolny

do zarobienia własną pracą jednej trzeciej tego, co zarabia w danej miejscowości osoba

w pełni sił fizycznych i umysłowych o podobnem wykształceniu i uzdolnieniu.

(2)

Za inwalidę w rozumieniu ustawy niniejszej uważa się również tego, kto z przyczyn,

wymienionych w ust. (1), stanie się niezdolny do zarobienia własną pracą połowy tego,

co zarabia w danej miejscowości osoba w pełni sił fizycznych i umysłowych o podobnem

wykształceniu i uzdolnieniu, jeżeli przebył w ubezpieczeniu ze składką, przewidzianą

w art. 220 pkt 2, lit. a), 600 tygodni składkowych, z czego przynajmniej 50 tygodni

składkowych powinno przypadać na okres ostatnich 4 lat przed powstaniem inwalidztwa.

(3)

Za inwalidę uważa się również osobę, która ukończyła 65 rok życia oraz osobę, która

ukończyła 60 rok życia i przebyła w ubezpieczeniu 750 tygodni składkowych ze składką,

przewidzianą w art. 220, pkt 2, lit. a).

(4)

Jeżeli dzień powstania inwalidztwa nie da się określić, za dzień ten przyjmuje się

datę zgłoszenia roszczenia o rentę.

Tygodniami składkowemi są te tygodnie, za które zostały uiszczone składki ubezpieczeniowe

oraz tygodnie, za które ubezpieczalnie społeczne składki wymierzyły.

(1)

Renta inwalidzka składa się z kwoty zasadniczej i kwoty indywidualnej.

(2)

Kwota zasadnicza jest jednolita dla tych wszystkich rencistów, którym w danym roku

przyznano świadczenia rentowe.

(3)

Wysokość kwoty zasadniczej ustala corocznie Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki

Społecznej według obliczeń Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, uwzględniających

faktyczne kształtowanie się ryzyk ubezpieczeniowych zakładu, biorąc za podstawę przeciętny

miesięczny zarobek ubezpieczonych, którym w roku ubiegłym przyznano świadczenia rentowe,

oraz tych ubezpieczonych, po których śmierci w roku ubiegłym przyznano renty wdowie

albo sieroce.

(4)

Wskazany wyżej przeciętny miesięczny zarobek ustala się na podstawie sumy zarobków,

przyjętych za podstawę wymiaru składek, z całego okresu pozostawania w ubezpieczeniu

wszystkich osób, wskazanych w ustępie poprzednim, oraz ogólnego czasu ubezpieczenia

tych osób, licząc dla każdego ubezpieczonego od daty rozpoczęcia ubezpieczenia do

daty powstania inwalidztwa, względnie daty śmierci ubezpieczonego.

(5)

Wysokość kwoty zasadniczej może się wahać w granicach od 10% do 16% wskazanego wyżej

przeciętnego zarobku.

(6)

Wysokość kwoty zasadniczej, obowiązującej dla ubezpieczonych, którym przyznaje się

świadczenia rentowe w danym roku, ogłasza się corocznie w „Monitorze Polskim” najpóźniej

do dnia 1-go stycznia każdego roku.

(7)

Kwotę indywidualną wymierza się według wysokości przeciętnego miesięcznego zarobku

ubezpieczonego, ustalonego na podstawie jego zarobków, przyjętych za podstawę wymiaru

składek, przypadających za wszystkie tygodnie składkowe, przebyte w ubezpieczeniu

i licząc miesiąc za 4 1/3 tygodnia.

(8)

Dla osób, które przebyły w ubezpieczeniu nie więcej niż 416 tygodni składkowych, kwota

indywidualna wynosi 10% przeciętnego miesięcznego zarobku; po przebyciu w ubezpieczeniu

416 tygodni kwota indywidualna za każde następne 52 tygodnie składkowe wzrasta o 1/2

% przeciętnego miesięcznego zarobku aż do osiągnięcia 832 tygodni składkowych, poczem

wzrost kwoty indywidualnej za każde następne 52 tygodnie składkowe wynosi 1% przeciętnego

miesięcznego zarobku, aż do osiągnięcia 1248 tygodni składkowych, wreszcie po osiągnięciu

tej ostatniej liczby tygodni składkowych wzrost kwoty indywidualnej wynosi 1 1/2 %

przeciętnego miesięcznego zarobku za każde dalsze 52 tygodnie składkowe i dochodzi

po przebyciu w ubezpieczeniu 1872 tygodni składkowych do 40% przeciętnego zarobku

ubezpieczonego i wówczas wzrost kwoty indywidualnej ustaje.

(9)

Przy wymiarze kwoty indywidualnej tygodni składkowych do 26 włącznie, pozostałych

po podzieleniu ogółu tygodni składkowych przez 52. nie uwzględnia się, natomiast pozostałość,

przekraczającą 26, liczy się za 52 tygodnie składkowe.

(10)

Renta inwalidzka nie może przewyższyć 80% przeciętnego (ust. 7) miesięcznego zarobku

ubezpieczonego.

(11)

Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń w

zależności od stanu zasobów zakładu, ustalonego na podstawie obliczeń ubezpieczeniowo-technicznych,

zarządzić podwyższenie lub obniżenie kwot zasadniczych (ust. 2), przyznanych rencistom

w latach ubiegłych, nie więcej jednak niż do granic ostatnio obowiązującej kwoty zasadniczej.

Otrzymujący rentę inwalidzką ma prawo do dodatku na każde dziecko (art. 161 ustęp

drugi) w wysokości jednej dziesiątej kwoty zasadniczej oraz kwoty indywidualnej, bez

uwzględnienia jednak jej wzrostu.

(1)

Prawo do renty wdowiej poinwalidzkiej ma wdowa, której mąż w chwili śmierci pobierał

rentę lub też miałby do niej prawo, gdyby stał się inwalidą w rozumieniu art. 154

a)

z chwilą ukończenia 60 roku życia;

b)

poniżej tego wieku, jeżeli jest niezdolna do zarobkowania w rozumieniu art. 154 ust.

(1).

(2)

Pod warunkami, wymienionemi powyżej, ma prawo do renty wdowiej poinwalidzkiej bez

względu na zdolność zarobkowania z chwilą ukończenia 50 roku życia wdowa po ubezpieczonym,

który w ubezpieczeniu ze składką, przewidzianą w art. 220, pkt 2, lit. a), przebył

ilość tygodni składkowych, wymienioną w art. 154 ust. (2).

Pod warunkami, przewidzianemi w art. 158 ust. (1), ma prawo do renty również wdowiec,

jeżeli był wyłącznie i całkowicie przez zmarłą utrzymywany.

Renta wdowia poinwalidzka wynosi połowę renty, którą otrzymywał zmarły, albo do której

miałby prawo, gdyby dzień śmierci przyjąć za dzień powstania inwalidztwa.

(1)

Prawo do renty poinwalidzkiej mają dzieci po ojcu lub matce, jeżeli zmarły ojciec

lub matka w chwili śmierci pobierał (a) rentę inwalidzką lub w razie stania się inwalidą

w rozumieniu art. 154 do renty tej miałby (aby) prawo, gdyby dzień śmierci przyjąć

za dzień powstania inwalidztwa.

(2)

Do rent sierocych mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 144 ust. 2, art. 145

ust. 1, 2 i 4 oraz art. 146, przyczem ten ostatni z zastrzeżeniem, iż dla uzyskania

praw do rent sierocych poinwalidzkich wymagane jest poza warunkami, wymienionemi w

tym artykule, dla dzieci przysposobionych (przybranych), by przysposobienie nastąpiło

przynajmniej na rok przed powstaniem prawa do renty, zaś dla pasierbów i wnuków, by

były, przynajmniej począwszy od tego terminu, utrzymywane przez osobę zmarłą.

(1)

Renta sieroca poinwalidzka wynosi dla każdej sieroty 1/5 renty, którą otrzymywał zmarły,

lub do której miałby prawo.

(2)

W razie, gdy wdowa nie otrzymuje renty wdowiej, oraz w razie śmierci obojga rodziców

ogólną sumę rent sierocych podwyższa się o 15% renty, którą otrzymywał zmarły lub

do której miałby prawo.

Dla ustalenia wysokości renty poinwialidzkiej wdowiej lub sierocej za podstawę wymiaru

przyjmuje się rentę, którą zmarły otrzymywał lub do której miałby prawo, jednak bez

dodatku dla dzieci.

(1)

Suma rent poinwalidzkich wdowy (wdowca) i sierot lub suma rent sierot nie może przekraczać

renty, którą otrzymywał zmarły lub do której miałby prawo.

(2)

Jeżeli suma tych rent miałaby przewyższać powyższą granicę, należy każdą z tych rent

stosunkowo obniżyć, z tem jednak zastrzeżeniem, że w razie zmniejszenia się liczby

uprawnionych należy obniżone renty odpowiednio podwyższyć.

Osoby, pobierające renty inwalidzkie, renty wdowie i sieroce poinwalidzkie, otrzymują

następujące roczne dopłaty do rent

Przy zarobku tygodniowym, stanowiącym podstawę, dla kwoty indywidualnej (art. 156

ust. 7).

Dopłaty roczne wynoszą dla rent

inwalidzkich

wdowich

sierocych

do 12 zł

48 zł

39 zł

36 zł

od 12 zł do 17 zł

36 zł

30 zł

24 zł

od 17 zł do 24 zł

24 zł

24 zł

12 zł

od 24 zł do 36 zł

12 zł

12 zł

9 zł

(1)

Rodzinie, pozostałej po ubezpieczonym lub pobierającym rentę inwalidzką, należy się

w razie jego śmierci jednorazowa zapomoga pośmiertna w wysokości miesięcznego zarobku,

na podstawie którego zmarły był ostatnio ubezpieczony, z tem jednak zastrzeżeniem,

że zapomoga ta nie może wynosić mniej niż 75 zł,

(2)

Co do kolejności osób, uprawnionych do otrzymania jednorazowej zapomogi pośmiertnej,

mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 150 ust. (2).

Na podstawie bilansów ubezpieczeniowo-technicznych Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń

obniżyć granice wieku, przewidziane w ust. 3 art. 154, nie więcej niż o lat 5, granice

wieku, przewidziane w art. 158, nie więcej niż o 10 lat. jak również podwyższyć rentę

sierocą poinwalidzką nie więcej niż do wysokości 1/4 renty, którą otrzymywał zmarły,

lub do której miałby prawo (art. 162).

(1)

W razie, gdy o osobie ubezpieczonej nie było żadnych wiarogodnych wieści przez przeciąg

roku, licząc od dnia zajścia okoliczności, czyniących jej śmierć prawdopodobną, lub

od ostatniego dnia tego miesiąca kalendarzowego, do którego odnosi się ostatnia wiadomość

o danej osobie, a okoliczności czynią jej śmierć prawdopodobną, powstają dla członków

rodziny takiej osoby zaginionej te same prawa do świadczeń, przewidzianych w ustawie

niniejszej, jakieby im przysługiwały, gdyby osoba ubezpieczona zmarła.

(2)

Na żądanie Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków lub Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników wzywa właściwy dla uprawnionego sąd grodzki pozostałych członków rodziny

lub inne osoby do potwierdzenia pod przysięgą wiadomości o osobie zaginionej, podanych

poprzednio przez rodzinę.

(3)

Jako dzień domniemanej śmierci zaginionego, od którego członkom rodziny przysługuje

prawo do świadczeń, przyjmuje się w razie zaginięcia wskutek zatonięcia okrętu dzień

zatonięcia, w razie zaś zaginięcia wskutek innych okoliczności - dzień, wynikający

z towarzyszących okoliczności, lub wreszcie ostatni dzień tego miesiąca, do którego

odnosi się ostatnia wiadomość o zaginionym.

Przy kapitalizacji renty inwalidzkiej mają odpowiednie zastosowanie postanowienia

art. 152.

(1)

Osoby, nie będące inwalidami w rozumieniu art. 154, a co najmniej od dwóch lat niepodlegające

obowiązkowi ubezpieczenia, mają prawo do otrzymania zredukowanej renty inwalidzkiej,

z zastrzeżeniem przepisów art. 153 ust. (1) pkt 2), jeżeli

1)

przebyły w ubezpieczeniu 750 tygodni składkowych i ukończyły 62 lata,

2)

przebyły 750 tygodni składkowych w ubezpieczeniu ze składką, przewidzianą w art. 220

pkt 2) lit. a), i ukończyły 57 lat.

(2)

Za podstawę wymienionej redukcji renty przyjmuje się straty Zakładu Ubezpieczenia

Emerytalnego Robotników, wynikające z wcześniejszej wypłaty renty.

(3)

Bliższe postanowienia w tym względzie ustala rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej,

wydane po wysłuchaniu opinji zakładu.

(1)

Jeżeli ubezpieczony przebył dwieście tygodni składkowych, przypadających na okres

ostatnich dziesięciu lat, i jest chory nadal na tę samą chorobę po dwudziestosześcio-tygodniowym

okresie niezdolności do pracy (art. 95 ust. (1) punkt 2) i leczenia podczas tego okresu

w ubezpieczalni społecznej - ma on prawo, niezależnie od ewentualnego prawa do renty,

do dalszej pomocy leczniczej od Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników w zakresie

art. 95 ust. (1) punkt 1), lit. a), b) i c).

(2)

Jeżeli choroba jest wynikiem wypadku w zatrudnieniu lub chorobą zawodową, ubezpieczony

ma prawo do wymienionej w ustępie poprzednim pomocy od Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków

bez względu na czas, przebyty w ubezpieczeniu, oraz bez względu na to, czy pomoc ta

jest potrzebna bezpośrednio po wykorzystaniu świadczeń ubezpieczalni, czy też w okresach

późniejszych.

(1)

Jeżeli Zakład Ubezpieczenia od Wypadków lub Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

uzna, że leczenie, stosowane przez ubezpieczalnię społeczną, nie jest dostateczne

dla zapobieżenia grożącej niezdolności do zarobkowania, zakład może w każdej chwili

przejąć od ubezpieczalni opiekę nad chorym. Wówczas przejmuje on wszystkie obowiązki

ubezpieczalni, określone w rozdziale pierwszym części trzeciej ustawy niniejszej.

(2)

Ubezpieczalnia społeczna powinna w takim przypadku wypłacać właściwemu zakładowi zasiłek

pieniężny, udzielany podczas choroby, jeżeli chory nabył w ubezpieczalni prawo do

tego zasiłku i został przez lekarza ubezpieczalni uznany za niezdolnego do pracy (art.

95 ust. (1) pkt 2).

(1)

Celem zapobieżenia niezdolności do zarobkowania, grożącej ubezpieczonemu, lub przywrócenia

tej zdolności osobie, otrzymującej świadczenia, Zakład Ubezpieczenia od Wypadków lub

Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników ma prawo zarządzić odpowiednie leczenie.

(2)

W tym celu może zakład umieścić z reguły na własny koszt daną osobę w zakładzie leczniczym

lub w innem miejscu, nadającem się do przeprowadzenia kuracji.

(3)

Na wniosek Ministra Opieki Społecznej Rada Ministrów może w drodze rozporządzeń ustalać

warunki udzielania przez Zakład Ubezpieczenia od Wypadków pomocy finansowej ubezpieczonym,

zmuszonym do zaprzestania pracy zawodowej z powodu zagrożenia chorobą zawodową.

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków bądź Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

udziela świadczeń leczniczych, wymienionych w art. 171, 172 i 173, z reguły za pośrednictwem

Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(1)

Przez czas trwania zarządzonego przez właściwy zakład leczenia (art. 173) może być

wstrzymana renta w całości lub w części.

(2)

Jeżeli jednak osoba, którą poddano leczeniu, ma członków rodziny w rozumieniu art.

111 i 112, należy tym członkom przyznać zasiłek w wysokości renty, jaką pobieraliby

na wypadek śmierci ubezpieczonego.

W razie odmowy poddania się zarządzonemu leczeniu w myśl art. 173 bez uzasadnionej

przyczyny, może nastąpić pozbawienie renty w całości lub w części na czas nie dłuższy

niż sześć miesięcy, o ile leczenie wedle opinii lekarskiej przypuszczalnie osiągnęłoby

zamierzony skutek, a odnośnej osobie zwrócono uwagę na konsekwencję odmowy.

Otrzymujący rentę wypadkową ma prawo do otrzymania, naprawy i odnawiania protez ze

strony Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków.

(1)

Osoby, otrzymujące renty na podstawie niniejszej ustawy, mogą być umieszczone na własne

żądanie, na żądanie opiekuna lub kuratora w zakładach dla inwalidów, starców lub sierot

za potrąceniem na ten cel renty w całości lub w odpowiedniej części, przyczem osoby,

w ten sposób umieszczone w tego rodzaju zakładach, nie są uważane za osoby, korzystające

z opieki społecznej. Na żądanie opiekuna lub władzy opiekuńczej Zakład Ubezpieczenia

od Wypadków, bądź Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników jest obowiązany w miarę

możności do umieszczenia sieroty w przytułku dla sierot lub innym zakładzie wychowawczym

za potrąceniem na ten cel renty w całości lub w odpowiedniej części. Zakład nie jest

obowiązany do pokrywania kosztów, związanych z umieszczeniem tych osób w powyższych

zakładach, a przekraczających wysokość świadczeń, przysługujących uprawnionym.

(2)

Część renty, nie użytą na pokrycie przewidzianych w ustępie poprzednim kosztów, należy

wypłacić uprawnionym lub ich prawnym zastępcom.

Prawo do renty wypadkowej powstaje z dniem powstania niezdolności do zarobkowania

wskutek wypadku lub choroby zawodowej, przyczem w okresie pobierania świadczeń pieniężnych

z ubezpieczalni społecznej wypadkową rentę redukuje się o pełną wysokość zasiłku chorobowego

(art. 99). Prawo do rent wypadkowych wdowy, sieroty, dalszej rodziny powstaje z dniem

śmierci osoby, poszkodowanej wskutek wypadku lub choroby zawodowej, dla sierot zaś,

które przyszły na świat po śmierci tej osoby, prawo to powstaje z dniem ich urodzenia.

(1)

Prawo do renty inwalidzkiej powstaje z dniem powstania inwalidztwa, a dla osób, które

nie osiągnęły wieku, przewidzianego w art. 154 ust. (3) lub art. 170, a pobierają

zasiłek chorobowy (domowy, szpitalny), z dniem utraty prawa do tego zasiłku.

(2)

Prawo do renty wdowiej poinwalidzkiej powstaje z dniem zaistnienia warunków, przewidzianych

w art. 158.

(3)

Prawo do renty sierocej poinwalidzkiej powstaje z dniem śmierci osoby, po której renta

ta przysługuje, dla sierot zaś, które przyszły na świat po śmierci tej osoby, z dniem

ich urodzenia.

(1)

Wszystkie renty wypłaca się miesięcznie zgóry bez obowiązku zwrotu stosunkowej części

w razie, gdy prawo w ciągu miesiąca gaśnie.

(2)

Wraz z rentami inwalidzkiemi i poinwalidzkiemi wypłaca się przypadającą za miesiąc

część dopłat, wymienionych w art. 165.

(3)

Jednorazową zapomogę wypłaca się najpóźniej w ciągu czternastu dni od śmierci osoby,

po której zapomoga się należy, jeżeli przedstawiono wymagane dowody.

W razie śmierci uprawnionego do świadczeń pieniężnych prawa jego do świadczeń zgłoszone,

a w chwili śmierci nie zrealizowane, przechodzą na osoby, uprawnione po nim do świadczeń.

Osoby te mają również prawo dalszego prowadzenia nie ukończonego jeszcze postępowania

celem ustalenia świadczeń.

(1)

Osoby, uprawnione do otrzymywania rent, powinny przedkładać, celem ich uzyskiwania,

poświadczenia życia, wdowieństwa albo stanu wolnego stosownie do obowiązującego regulaminu.

(2)

Regulamin ten ustali Izba Ubezpieczeń Społecznych po zasięgnięciu opinji właściwych

zakładów.

(1)

Prawo do świadczeń, przewidzianych w niniejszym rozdziale, ustaje

1)

gdy odpadnie którykolwiek z warunków, wymaganych do przyznania świadczeń,

2)

ze śmiercią uprawnionego do świadczeń z zachowaniem tych uprawnień, jakie członkom

pozostałej rodziny nadają przepisy niniejszego rozdziału na wypadek jego śmierci,

3)

przez przedawnienie.

(2)

Okres przedawnienia dla zgłoszenia prawa do wszystkich rent, wymienionych w art. 134

i 135, wynosi trzy lata od chwili, w której to prawo powstało.

(3)

Prawo do jednorazowej zapomogi pośmiertnej (art. 150 i 166) ulega przedawnieniu po

roku od chwili śmierci osoby ubezpieczonej.

(4)

Po roku od dnia ponownego zamążpójścia wdowy, pobierającej rentę wdowią wypadkową

lub poinwalidzką, przedawnia się jej prawo do odprawy (art. 186 ustęp ostatni).

(1)

Po upływie czasu, wymienionego w art. 184, może być roszczenie zgłoszone tylko wówczas

a)

gdy istniała przeszkoda do zgłoszenia roszczenia niezależna od osoby uprawnionej,

b)

gdy w razie wypadku w zatrudnieniu lufa choroby zawodowej poszkodowany dopiero po

upływie okresu przedawnienia stwierdził nowe objawy choroby lub inne okoliczności,

pozostające w przyczynowym związku z wypadkiem lub chorobą zawodową i powodujące niezdolność

do zarobkowania, albo też poważne pogorszenie stanu zdrowia lub niezdolności do zarobkowania.

(2)

Roszczenie w przypadkach, przewidzianych w ustępie poprzednim, należy zgłosić w ciągu

sześciu miesięcy po ustaniu przeszkody, albo po stwierdzeniu nowych objawów choroby

lub innych wymienionych okoliczności.

(1)

Prawo do wdowiej renty wypadkowej i poinwalidzkiej ustaje w razie zawarcia powtórnego

związku małżeńskiego.

(2)

Prawo do sierocej renty wypadkowej lub poinwalidzkiej, jak również do renty dalszej

rodziny, przypadającej wnukowi, ustaje, jeżeli sierota, albo wnuk wstępuje w związki

małżeńskie.

(3)

Wdowa, otrzymująca wdowią rentę, w razie wstąpienia w ponowny związek małżeński przed

55 rokiem życia otrzymuje, z zastrzeżeniem art. 193, jednorazową odprawę w wysokości

trzydziestosześcio-miesięcznej renty, w razie zaś wstąpienia w ponowny związek małżeński

po 55 roku życia otrzymuje, z zastrzeżeniem tegoż artykułu, jednorazową odprawę w

wysokości dwunastomiesięcznej renty.

(1)

Uprawniona do renty (art. 134 i 135) osoba, która ulegnie karze utraty wolności, trwającej

dłużej niż miesiąc, traci prawo do pobierania renty przez czas odbywania kary; wówczas

należy trzy czwarte tej renty przekazać osobom, mającym prawo do alimentacji ze strony

osoby, pozbawionej wolności.

(2)

Renta, wymierzona więźniowi w myśl art. 139, ulega zmniejszeniu o 50% jej wymiaru

na czas przebywania w więzieniu. Zmniejszoną w ten sposób rentę wypłaca się na ręce

zarządu więzienia, który potrąca z niej należne Skarbowi Państwa koszty utrzymania

więźnia, najwyżej jednak do połowy wysokości zmniejszonej renty, resztę zaś zatrzymuje

na rachunek więźnia i do jego dyspozycji w ramach regulaminu więziennego.

(1)

Do renty wypadkowej i inwalidzkiej nie ma prawa ten, kto niezdolność do zarobkowania

spowodował rozmyślnie z chęci otrzymania renty bądź odszkodowania.

(2)

Jeżeli w takim przypadku osoby, mające prawo do alimentacji ze strony ubezpieczonego,

znajdują się w ciężkiem położeniu materjalnem, można im przyznać wsparcie do wysokości

trzech czwartych renty, jaką pobierałby ubezpieczony.

(1)

Prawo do wdowiej renty wypadkowej i poinwalidzkiej nie przysługuje w następujących

przypadkach

1)

Jeżeli małżeństwo nie trwało przynajmniej sześciu miesięcy, z wyjątkiem przypadku,

gdy śmierć ubezpieczonego nastąpiła z przyczyn, która zaszły po zawarciu małżeństwa;

2)

jeżeli w chwili śmierci małżonka małżeństwo było sądownie rozwiązane lub z winy wdowy

(wdowca) sądownie rozdzielone;

3)

jeżeli zostanie stwierdzone prawomocnym wyrokiem karno-sądowym rozmyślne działanie

mb współdziałanie wdowy (wdowca) w celu spowodowania śmierci małżonka.

(2)

Ponadto nie przysługuje prawo do wdowiej renty poinwalidzkiej

1)

jeżeli ubezpieczony zawarł związek małżeński po ukończeniu pięćdziesiątego piątego

roku życia,

2)

jeżeli w chwili zawarcia małżeństwa małżonek otrzymywał już rentę inwalidzką.

(1)

Do renty sierocej wypadkowej i poinwalidzkiej nie ma prawa sierota, jeżeli stwierdzono

prawomocnym wyrokiem karno-sądowym rozmyślne działanie lub współdziałanie dziecka

w celu spowodowania śmierci ubezpieczonego, po którym miałoby prawo do renty,

(2)

To samo dotyczy członków dalszej rodziny.

Jeżeli uprawniony ma prawo do dwu lub więcej rent wypadkowych z powodu szeregu wypadków

lub zachorowań na choroby zawodowe, suma tych rent nie może przekraczać kwoty pełnej

renty, obliczonej na podstawie najwyższego z przeciętnych zarobków, które w myśl art.

139 stanowiły podstawę do wymiaru poszczególnych rent. Jeżeli którakolwiek z rent

została skapitalizowana, renta ta zostaje również wliczona do sumy, o której mowa

w zdaniu pierwszem niniejszego artykułu.

(1)

Jeżeli u jednej osoby uprawnionej (ubezpieczonego, rencisty, wdowy, sieroty) zbiega

się prawo do rent inwalidzkiej albo poinwalidzkiej i wypadkowej, bądź powypadkowej

(renta wdowia, sieroca, renta dalszej rodziny), to rentę inwalidzką albo poinwalidzką

obniża się o połowę renty wypadkowej lub powypadkowej.

(2)

Przy zbiegu praw do jednorazowej zapomogi pośmiertnej z art. 150 i 166 wypłaca się

jedynie zapomogę z art. 150.

Jeżeli prawo do renty wdowiej zbiega się z prawem do renty z tytułu własnego ubezpieczenia,

rentę wdowią obniża się o połowę renty z tytułu własnego ubezpieczenia.

W stosunku do świadczeń, wypłacanych przez Zakład Ubezpieczenia od Wypadków i Zakład

Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, mają odpowiednie zastosowanie postanowienia

art. 119.

(1)

Pracodawca jest obowiązany zwrócić właściwej instytucji ubezpieczeń społecznych równowartość

świadczeń, należnych od tej instytucji z powodu choroby, niezdolności do zarobkowania

lub śmierci ubezpieczonego, lub też ich wartości skapitalizowane według zasad, przyjętych

w tej instytucji ubezpieczeniowej, tylko w tym przypadku, gdy choroba, niezdolność

do zarobkowania lub śmierć spowodowane zostały przez pracodawcę lub jego zastępcę

rozmyślnie, albo też przez zaniedbanie swych obowiązków, wynikających z przepisów

o ochronie życia i zdrowia pracowników.

(2)

Prawo instytucji ubezpieczeń społecznych żądania zwrotu powyżej wymienionych świadczeń

przedawnia się po upływie trzech lat, licząc od chwili zajścia powyższych wydarzeń.

(1)

Osoby, uprawnione do świadczeń w myśl niniejszej ustawy, mogą dochodzić od pracodawcy

wynagrodzenia szkód, wywołanych chorobą, niezdolnością do zarobkowania lub śmiercią

tylko wówczas, gdy choroba, niezdolność do zarobkowania lub śmierć została spowodowana

przez pracodawcę lub jego zastępcę rozmyślnie lub przez zaniedbanie swych obowiązków,

wynikających z przepisów o ochronie życia i zdrowia pracownika.

(2)

W takim przypadku wynagrodzenie szkód ogranicza się do kwoty, o którą wynagrodzenie,

należne w myśl ogólnych przepisów prawa, przewyższa świadczenia, należne z tytułu

ubezpieczenia.

Roszczenia przeciw innym osobom, nie wymienionym w poprzednich artykułach, przysługujące

w myśl ogólnych przepisów prawa uprawnionemu do świadczeń w myśl niniejszej ustawy,

poszkodowanemu na skutek spowodowania przez te osoby choroby, niezdolności do zarobkowania

lub śmierci, przechodzą z samego prawa na właściwe instytucje ubezpieczeń społecznych

do wysokości należnych od tych instytucyj świadczeń, co nie ogranicza praw poszkodowanego

do dochodzenia przeciw tym osobom dodatkowego odszkodowania do wysokości kwoty, o

którą wynagrodzenie, należne poszkodowanemu w myśl ogólnych przepisów prawa, przewyższa

świadczenia, należne z tytułu ubezpieczenia.

(1)

O każdym wypadku w zatrudnieniu powinien pracodawca w ciągu pięciu dni od dnia wypadku,

a w przypadkach, przewidzianych w art. 137 ustęp 2 i 3, w ciągu dni pięciu od dnia

zawiadomienia o wypadku przez poszkodowanego lub jego otoczenie donieść ubezpieczalni

społecznej miejsca zatrudnienia ubezpieczonego, przesyłając doniesienie w czterech

egzemplarzach; ubezpieczalnia zaś przesyła niezwłocznie po jednym egzemplarzu doniesienia

do powiatowej władzy administracji ogólnej lub urzędu górniczego i do obwodowego inspektora

pracy,

(2)

Jeżeli wypadek zdarzył się na statku polskim w czasie podróży, kapitan statku powinien

uskutecznić doniesienie do najbliższej polskiej powiatowej władzy administracji ogólnej

lub też polskiej władzy konsularnej, która przeprowadzi dochodzenia doraźne. Po powrocie

do portu macierzystego kapitan statku powinien uskutecznić doniesienie do ubezpieczalni

społecznej portu oraz władzy powiatowej administracji ogólnej i obwodowego inspektora

pracy właściwych dla miejscowości portu. Powiatowa władza administracji ogólnej, bądź

władza konsularna, która przeprowadziła dochodzenie doraźne, przesyła właściwej ubezpieczalni

społecznej protokół dochodzenia.

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków ustali obowiązującą formę doniesienia, wymaganego

w myśl art. 198.

(1)

Ubezpieczalnia społeczna powinna po otrzymaniu doniesienia zarządzić dochodzenia celem

ustalenia okoliczności wypadku. W razie śmierci ubezpieczonego ubezpieczalnia społeczna

powinna zarządzić dochodzenia celem stwierdzenia wszelkich okoliczności miarodajnych

dla ustalenia praw do świadczeń i zakresu osób uprawnionych.

(2)

Jeżeli ubezpieczalnia społeczna udziela ubezpieczonemu pomocy lekarskiej w związku

z wypadkiem w zatrudnieniu, powinna podjąć dochodzenia z urzędu, nie czekając na doniesienie

pracodawcy.

(3)

O wdrożeniu dochodzeń powinna ubezpieczalnia społeczna zawiadomić ubezpieczonego lub

jego rodzinę, pracodawcę, powiatową władzę administracji ogólnej, lub urząd górniczy,

obwodowego inspektora pracy oraz Zakład Ubezpieczenia od Wypadków.

(4)

Wymienione powyżej urzędy, instytucje i osoby mogą brać udział w dochodzeniach przez

delegatów lub osobiście; ubezpieczony lub uprawniony, rodzina oraz pracodawca mogą

być wspierani przez mężów zaufania. Obecni przy dochodzeniach mogą zgłaszać do protokółu

swoje oświadczenia.

(5)

Po ukończeniu dochodzeń ubezpieczalnia społeczna przesyła akta sprawy do rozstrzygnięcia

Zakładowi Ubezpieczenia od Wypadków lub właściwemu oddziałowi zakładu.

Tryb postępowania w przypadku zachorowania na chorobę zawodową ustala Minister Opieki

Społecznej w drodze rozporządzeń.

Jeżeli ustalenie świadczenia z tytułu wypadku w zatrudnieniu lub choroby zawodowej

nie nastąpiło z urzędu, roszczenie o świadczenia może uprawniony przed upływem okresu

przedawnienia zgłosić każdej chwili do ubezpieczalni społecznej ostatniego miejsca

zatrudnienia, albo do ubezpieczalni społecznej swego miejsca zamieszkania.

(1)

Jeżeli po rozpatrzeniu sprawy okaże się, że materjał, dostarczony przez ubezpieczalnię,

nie jest wystarczający, Zakład Ubezpieczenia od Wypadków poczyni dodatkowe dochodzenia,

bądź też poleci przeprowadzenie ich ubezpieczalni społecznej.

(2)

Roszczący prawo do świadczeń, jako też pracodawca ubezpieczonego obowiązani są na

każde żądanie czy to ubezpieczalni, czy to zakładu udzielać wszelkich potrzebnych

wyjaśnień.

(3)

Zakład ma prawo polecić zbadać osobę, której ma być przyznana renta wypadkowa, przez

lekarza, niezależnie od orzeczenia lekarza ubezpieczalni społecznej, jak również zarządzić

jej umieszczenie w zakładzie leczniczym dla obserwacji lekarskiej. W razie umieszczenia

osoby tej w zakładzie leczniczym zakład wypłaca osobie, występującej z roszczeniem,

odszkodowanie za utratę zarobku w wysokości zasiłku chorobowego, jeżeli osoba ta nie

otrzymuje zasiłku chorobowego, domowego lub szpitalnego z ubezpieczalni społecznej.

Niezastosowanie się osoby, ubiegającej się o świadczenia, do poleceń zakładu może

pociągnąć odmowę świadczeń. Zakład ma też prawo zasięgnąć przed wydaniem orzeczenia

opinji biegłych i zbadać osoby, mogące dostarczyć takich wiadomości, któreby mogły

wpłynąć na decyzję.

(4)

Zakład może zwrócić się do powiatowej władzy administracji ogólnej z prośbą o przeprowadzenie

dochodzenia w zakresie, ustalonym zgodnie z art. 288 ust. 2. Władza administracyjna

powinna dochodzenia te przeprowadzić w ciągu dwóch miesięcy.

(1)

Po ukończeniu dochodzeń, nie później jednak, niż po upływie miesiąca od dnia otrzymania

akt sprawy, względnie wniosku, Zakład Ubezpieczenia od Wypadków wydaje orzeczenie.

(2)

Orzeczenie musi być doręczone osobie zainteresowanej na piśmie.

(3)

W orzeczeniu należy w razie przyznania świadczenia pieniężnego podać wysokość i sposób

obliczenia świadczenia jako też dzień rozpoczęcia wypłaty. W razie odmownego załatwienia

sprawy należy podać uzasadnienie.

(4)

Orzeczenia w sprawie świadczeń powinny zawierać dokładne pouczenie o środkach prawnych,

służących przeciw tym orzeczeniom. Brak takiego pouczenia powoduje, że orzeczenie

nie ma skutków prawnych przeciwko uprawnionym do świadczeń.

(1)

Jeżeli decyzja w sprawie przyznania renty nie może być wydana w ciągu okresu czasu,

ustalonego rozporządzeniem Ministra Opieki Społecznej, a liczącego się od dnia wypadku

lub zachorowania ubezpieczonego na chorobę zawodową, albo od dnia śmierci ubezpieczonego,

zakład powinien zawiadomić o tem uprawnionych, podając powody zwłoki. Jeżeli w tym

terminie nie może być ustalona tylko wysokość świadczeń, powinien zakład udzielić

osobom uprawnionym stosownych zaliczek na świadczenia, jeżeli uprawniony nie otrzymuje

zasiłków pieniężnych z ubezpieczalni społecznej lub od pracodawcy.

(2)

Jeżeli zakład w ciągu czternastu dni po ustaniu zasiłku z ubezpieczalni społecznej

nie wyda decyzji o prawie do świadczeń, ani też nie udzieli odpowiedniej zaliczki,

a uprawniony jest niezdolny do pracy w rozumieniu art. 95 ust. 1 pkt 2, ubezpieczalnia

społeczna miejsca zatrudnienia lub zamieszkania po stwierdzeniu okoliczności, uprawniających

osobę zainteresowaną do renty, będzie wypłacała uprawnionemu zaliczkowo na rachunek

zakładu połowę zasiłku chorobowego aż do czasu wydania decyzji przez zakład lub rozpoczęcia

wypłaty zaliczek.

Przepisy art. 198 - 205 mają odpowiednie zastosowanie w przypadkach wygaśnięcia, wstrzymania

lub pozbawienia świadczeń, przyczem w sprawach tych występuje z wnioskiem do zakładu

ubezpieczalnia społeczna miejsca zamieszkania otrzymującego świadczenia.

(1)

Jeżeli w stosunkach miarodajnych dla ustalenia świadczeń z tytułu wypadku w zatrudnieniu

lub choroby zawodowej zajdzie istotna zmiana, może na wniosek uprawnionej osoby lub

z urzędu nastąpić ponowne ustalenie świadczeń. Na korzyść uprawnionego może zakład

zmienić pierwotne ustalenie również wówczas, gdy okaże się, że założenia poprzedniego

ustalenia były niewłaściwe. Po upływie dwóch lat od wypadku w zatrudnieniu lub zachorowania

na chorobę zawodową można osobie uprawnionej do świadczeń zmieniać z urzędu wysokość

renty tylko w odstępach czasu nic mniejszych niż rok.

(2)

Podwyższenia ustalonej renty można żądać tylko za czas od zgłoszenia roszczenia o

wyższy wymiar renty. Zmniejszenie i pozbawienie renty obowiązuje od pierwszego dnia

następnego miesiąca po doręczeniu uprawnionej osobie orzeczenia o zmianie ustalenia.

(3)

Do ponownego ustalenia stosuje się te same przepisy co do ustalenia pierwotnego, przyczem

jednak niema ograniczeń co do terminu zgłoszenia roszczenia o wyższy wymiar renty

ze strony ubezpieczonych.

(1)

Koszty postępowania ponosi w całości Zakład Ubezpieczenia od Wypadków, natomiast strona,

jeżeli żąda wezwania lekarza specjalisty z poza grona lekarzy ubezpieczalni lub zakładu,

ponosi koszty, stąd wynikające.

(2)

Biegli i osoby, zgłaszające wniosek o świadczenia, wezwani przez zakład, otrzymują

wynagrodzenie lub odszkodowanie, którego wysokość ustala zakład.

(1)

Wniosek o świadczenia Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników powinien być zgłoszony

do ubezpieczalni społecznej, w której okręgu ostatnio była ubezpieczona osoba uprawniona

albo osoba, na podstawie ubezpieczenia której przysługuje prawo do świadczeń. Ubezpieczalnia

społeczna zaopatruje wniosek niezbędnemi danemi, a gdy tego wymaga charakter renty,

opinją lekarską, ściąga niezbędne dokumenty, przeprowadza potrzebne dochodzenia i

następnie przesyła akta do rozstrzygnięcia Zakładowi Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

lub właściwemu oddziałowi zakładu.

(2)

Jeżeli roszczący prawo do świadczeń nie mieszka w okręgu ubezpieczalni, wymienionej

w ust. 1, wniosek o świadczenia może być zgłoszony do ubezpieczalni jego miejsca zamieszkania.

(3)

W przypadku, gdy zakład zobowiązany jest do przyznania renty inwalidzkiej po ustaniu

zasiłku chorobowego (art. 95 ust. 1 pkt 2), ubezpieczalnia społeczna zawczasu z urzędu

przesyła akta do zakładu lub jego oddziału w celu ustalenia świadczenia.

(1)

Jeżeli z powodu braku inwalidztwa w rozumieniu art. 154 ust. 1 i 2 wniosek o przyznanie

renty został odrzucony, to z tym samym wnioskiem można tylko wówczas ponownie wystąpić

przed upływem jednego roku od chwili odrzucenia tego wniosku, gdy w stwierdzonym ostatnim

razem stanie zdrowia zaszła istotna zmiana, wykazana świadectwem lekarskiem, wydanem

przez lekarza ubezpieczalni społecznej.

(2)

Brak takiego świadectwa lekarskiego upoważnia Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

do odrzucenia ponownego wniosku bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Do postępowania w sprawach o świadczenia emerytalne mają odpowiednie zastosowanie

przepisy art. 203, art. 204 ust. 2, 3 i 4, art. 206 oraz art. 208.

(1)

Jeżeli indywidualne i zbiorowe umowy o pracę lub orzeczenia komisji rozjemczej dla

ustalania warunków pracy i płacy nie zawierają korzystniejszych dla pracowników postanowień,

pracodawcy rolni obowiązani są do udzielania pracownikom, wymienionym w art. 6 ust.

3 pkt 1 lit. a) i b), na tych samych warunkach w ciągu tych samych okresów, jakie

obowiązują ubezpieczalnie społeczne w stosunku do osób, w nich ubezpieczonych, następujących

świadczeń

1)

opłacać w całości koszty leczenia szpitalnego i koszty pomocy położniczej oraz 90%

kosztów, związanych z pomocą lekarską, z wyłączeniem zabiegów techniczno - dentystycznych

i 90% kosztów lekarstw i środków opatrunkowych;

2)

udzielać zasiłków w wysokości pełnych naturalij, ustalonych jako wynagrodzenie w umowach

indywidualnych, albo w umowach zbiorowych lub w orzeczeniach nadzwyczajnej komisji

rozjemczej, ustalającej warunki pracy i płacy robotników rolnych.

(2)

Jeżeli wartość naturalij nie stanowi 50% wynagrodzenia, pracownik rolny otrzymuje

jako zasiłek pełne naturalja oraz dopłatę w gotówce w wysokości różnicy pomiędzy wartością

naturaljów a 50% całego wynagrodzenia. W żadnym wypadku wysokość zasiłku nie może

być niższa, niż 50% całego wynagrodzenia.

(3)

Za członków rodziny, uprawnionych do świadczeń ze strony pracodawcy w myśl pkt 1 ust.

1, uważani są: żona pracownika rolnego i jego dzieci poniżej lat 15.

(4)

Pracodawca obowiązany jest do pokrycia kosztów, wymienionych w ust. 1 pkt 1 niniejszego

artykułu, tylko wówczas, gdy chory leczy się u lekarza, wskazanego przez pracodawcę,

lub został skierowany do szpitala na skutek polecenia tego lekarza. Nie dotyczy to,

o ile chodzi o pomoc lekarską, wypadków nagłych, w których zwrócenie się do wskazanego

przez pracodawcę lekarza było niemożliwe, a zwłoka groziła niebezpieczeństwem; nie

dotyczy to również kosztów leczenia w szpitalach publicznych lub działających jako

publiczne w razie stwierdzenia przez lekarza szpitalnego, że zwłoka w umieszczeniu

chorego w szpitalu groziła niebezpieczeństwem dla życia lub poważnem pogorszeniem

choroby oraz w wypadkach chorób zakaźnych, jeżeli warunki odosobnienia w domu nie

były dostateczne, co stwierdza lekarz urzędowy.

(5)

Obowiązek udzielania świadczeń, przewidzianych, w artykule niniejszym, spoczywa na

pracodawcach rolnych również i po ustaniu stosunku pracy, jeśli wypadek choroby lub

porodu miał miejsce w czasie trwania tego stosunku.

(6)

Jeżeli pracodawca rolny odmawia udzielenia pomocy lekarskiej choremu pracownikowi

albo uprawnionym członkom jego rodziny lub jeżeli ta pomoc jest niedostateczna, powiatowa

władza administracji ogólnej z inicjatywy własnej lub w razie zwrócenia się pracownika

udziela pomocy lekarskiej na koszt pracodawcy. Orzeczenie tej władzy o obowiązku zwrotu

kosztów przez pracodawcę stanowi tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnem.

(7)

Spory, wynikłe pomiędzy pracodawcami a pracownikami rolnymi na tle stosowania niniejszego

artykułu, rozstrzygają komisje rozjemcze, powołane na mocy ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 r. o załatwianiu zatargów zbiorowych pomiędzy pracodawcami

a pracownikami rolnymi

(Dz. U. R. P. z 1931 r. Nr 90, poz. 706) w brzmieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 września 1932 r.

(Dz. U. R. P. Nr 81, poz. 713), a w województwach poznańskiem i pomorskiem sądy powszechne. W razie rozszerzenia

działalności sądów pracy na gospodarstwa rolne spory, wymienione w niniejszym ustępie,

rozstrzygać będą sądy pracy.

(8)

W stosunku do pracodawców i pracowników, wymienionych w ust. 1, mają odpowiednie zastosowanie

przepisy art. 102, 171 i 172 niniejszej ustawy.

(9)

Ubezpieczalnie społeczne upoważnione są do zawierania dobrowolnych umów z poszczególnymi

pracodawcami rolnymi co do udzielania pomocy leczniczej, przewidzianej w artykule

niniejszym, pracownikom rolnym na warunkach, ustalonych przez komisję administracyjną

ubezpieczalni, a zatwierdzonych przez władzę nadzorczą.

(10)

Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń ustali w porozumieniu z Ministrem

Rolnictwa i Reform Rolnych zasady organizowania lecznictwa i formę nadzoru nad lecznictwem

i udzielaniem świadczeń, wymienionych w niniejszym artykule.

Pracodawcy rolni obowiązani są dostarczyć środków lokomocji dla przewozu chorych pracowników

rolnych (art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. a) i b) i członków ich rodzin do lekarza lub szpitala,

a w przypadkach niedostarczenia środków lokomocji zwrócić pracownikom rolnym poniesione

z tego powodu koszta.

(1)

Przyznane świadczenia należy wstrzymać, jeżeli się okaże, że prawo do tych świadczeń

już nie istnieje lub też wcale nie istniało. W tym drugim przypadku ubezpieczalnia

społeczna, Zakład Ubezpieczenia od Wypadków lub Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników może żądać zwrotu mylnie wypłaconych świadczeń pieniężnych.

(2)

Osoba, która nieprawnie korzystała ze świadczeń pieniężnych na podstawie nieprawdziwych

zeznań lub dokumentów, jest obowiązana do zwrotu otrzymanych kwot z oprocentowaniem

w wysokości, ustalonej w art. 229, niezależnie od ewentualnej odpowiedzialności karno-sądowej.

(1)

Zakładowi Ubezpieczenia od Wypadków, Zakładowi Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

i ubezpieczalni społecznej przysługuje prawo do potrącenia z należnych świadczeń

1)

zaliczek, udzielonych osobom, uprawnionym do świadczeń pieniężnych, na ich prośbę

przez ubezpieczalnię lub zakład po powstaniu uprawnień do tych świadczeń, lecz przed

rozpoczęciem ich wypłaty, do pełnej wysokości należnych za ten okres świadczeń,

2)

nieprawnie dokonanych wypłat,

3)

zaliczek, udzielonych na podstawie art. 205, jednak tylko do wysokości rent należnych

za okres udzielenia tych zaliczek,

4)

zasiłków, wypłacanych osobom, uprawnionym do świadczeń pieniężnych, przez urzędy gminne

lub związki ubogich po powstaniu prawa do tych rent, lecz przed rozpoczęciem ich wypłaty,

jeżeli przy wypłacie tych zasiłków zastrzeżono ich potrącenie.

(2)

W przypadku, określonym w punkcie 2, należy stosować możliwe ulgi przy potrącaniu

należności ze świadczeń okresowych.

(3)

Ubezpieczalnia społeczna może ponadto potrącić z należnych od niej świadczeń pieniężnych

dopłaty za udzieloną pomoc leczniczą (art. 96).

(4)

Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do świadczeń, przewidzianych w

art. 212.

(1)

Roszczenia osób, uprawnionych do świadczeń pieniężnych, przewidzianych w ustawie niniejszej,

mogą być zajęte administracyjnie lub zapowiedziane i zajęte sądownie tylko w przypadkach,

gdy chodzi

1)

o zaliczki, udzielane dobrowolnie osobom, uprawnionym do świadczeń pieniężnych, na

ich prośbę przez pracodawcę po powstaniu uprawnień do tych świadczeń, lecz przed rozpoczęciem

ich wypłaty;

2)

o zwrot wydatków pieniężnych, poniesionych przez związki komunalne z tytułu ustaw o opiece społecznej, jeżeli przy udzielaniu świadczeń przez związki komunalne zastrzeżono ich potrącanie;

3)

o zaspokojenie roszczeń osób, które wobec osoby uprawnionej mają ustawowe prawo alimentacji.

(2)

Wysokość zapowiedzeń i zajęć wynosi dla wyżej wymienionych należności pracodawców

i gmin 1/5, a dla alimentów 2/5 przypadających do wypłaty świadczeń, przyczem pozostałe

4/5, albo 3/5 świadczeń wolne są od wszelkich zapowiedzeń i zajęć.

(3)

Przy zbiegu zapowiedzeń i zajęć za alimenty i za wyżej określone należności pracodawców

i gmin jedna piąta część świadczenia pieniężnego staje się przedmiotem stosunkowego

podziału zarówno na alimenty, jak i na należność pracodawców i gmin, drugą zaś jedną

piątą część przekazuje się na zaspokojenie samych tylko alimentów, o ileby pierwsza

jedna piąta część na nie przy zbiegu wyżej określonych należności nie wystarczyła.

(4)

Wysokość zapowiedzeń i zajęć rent należnych więźniom oblicza się od części renty,

zdeponowanej w zarządzie więzienia na rachunek więźnia, a pozostałej po potrąceniu

kosztów jego utrzymania w myśl art. 187 ust. 2.

Ubezpieczalnie społeczne oraz zakłady ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem Zakładu

Ubezpieczenia na Wypadek Choroby, pobierają za osoby ubezpieczone składki na pokrycie

bieżących świadczeń i tworzenie funduszów rezerwowych na pokrycie zobowiązań ubezpieczeniowych

oraz funduszów specjalnych (art. 238), mających na celu zabezpieczenie regularnego

pokrywania bieżących i przyszłych świadczeń z tytułu ubezpieczenia, unormowanego ustawą

niniejszą i rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. z 1927 r. Nr 106, poz. 911), oraz na pokrycie wszelkich innych ustawowych, względnie statutowych wydatków, związanych

z przeprowadzaniem tych ubezpieczeń przez ubezpieczalnie i zakłady ubezpieczeń społecznych

oraz przewidzianych w art. 266, 268 i 310 wydatków władz nadzorczych i organów orzekających.

(1)

Terminy i sposób uiszczania oraz prostowania wysokości składek określają rozporządzenia

Ministra Opieki Społecznej.

(2)

Rozporządzenia te mogą zawierać przepisy o sposobie ryczałtowania składek za poszczególne

kategorje osób ubezpieczonych oraz przepisy, dotyczące obowiązku przechowywania wykazów

płac w celach kontroli i obowiązku pracodawców, nie objętych przepisami art. 24 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o umowie

o pracę robotników

(Dz. U. R. P. Nr 35, poz. 324), do prowadzenia specjalnych wykazów płac według ustalonvch wzorów.

(3)

Rozporządzenia Ministra Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Poczt i Telegrafów

mogą ustalać zakres i sposób współdziałania urzędów pocztowych przy pobieraniu składek

i wypłacie świadczeń, przewidzianych w ustawie mniejszej.

(1)

Za opłatę w całości składek, przewidzianych w art. 217 ustawy niniejszej, odpowiedzialny

jest pracodawca.

(2)

Pracodawca potrąca części składek, przypadające na pracownika (art. 220), z jego wynagrodzenia.

Potrącenie to może być uskutecznione tylko z tytułu składki należnej za ten okres,

za który wypłaca się wynagrodzenie.

(3)

Składki, przewidziane w art. 217, pracodawca opłaca tylko łącznie za wszystkie rodzaje

ubezpieczeń, jakim podlegają zatrudnieni u niego pracownicy, jeżeli rozporządzenie

Ministra Opieki Społecznej nie ustali odmiennego trybu uiszczania składek.

(4)

Ubezpieczony ma prawo opłacenia za okres, przebyty w ubezpieczeniu, nie więcej niż

52 zaległych składek tygodniowych, przewidzianych w art. 220 pkt 2 lit. b), zachowując

z tego tytułu regres do pracodawcy.

(1)

Niezależnie od składek, ustalonych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych, wysokość składek wynosi w stosunku do zarobku osoby ubezpieczonej

1)

za ubezpieczenie w zakresie art. 1 pkt 1

a)

pracowników umysłowych w rozumieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 marca 1928 r. o umowie o pracę

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. z 1928 r. Nr 35, poz. 323), nie wyłączając kategoryj pracowników, objętych art. 4 tego rozporządzenia - 4,6%

oraz

b)

pozostałych ubezpieczonych - 5,0%,

2)

za ubezpieczenie w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b)

a)

robotników, zatrudnionych w górnictwie i hutnictwie - 5,8%,

b)

pozostałych ubezpieczonych - 5,2%.

(2)

Składki, wymienione w punkcie 1, przypadają w połowie na pracowników.

(3)

Ze składki, wskazanej w pkt 2 lit. a), przypada na pracownika 3,6%.

(4)

Ze składki, wskazanej w pkt 2 lit. b), przypada na pracownika 3,3%.

(5)

Poczynając od czwartego roku swej działalności Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

nakłada corocznie dodatkową opłatę na pokrycie 2/3 zaległych składek, z czego połowa

obciąża pracodawców, a połowa ubezpieczonych; 1/3 zaległych składek zakład przejmuje

na swój rachunek.

(6)

Do wymierzenia dodatkowej opłaty przyjmuje się tylko te zaległe składki, których termin

płatności przypada nie mniej niż 24 miesiące przed terminem, przyjętym dla ustalenia

wysokości dodatkowej opłaty.

(7)

Przy ustalaniu wysokości dodatkowej opłaty odlicza się od ogólnej kwoty, podlegającej

w myśl ust. 6 pokryciu przez tę opłatę i przez zakład, ściągnięte zaległe składki,

które były przyjęte do wymierzenia poprzednich dodatkowych opłat.

(8)

Dodatkową opłatę wymierza się bądź definitywnie, bądź jako zaliczkę na poczet kwot,

podlegających pokryciu w myśl ust. 5, 6 i 7, w procentowym stosunku do składek należnych

za rok bieżący.

(9)

Szczegółowe postanowienia w sprawach, wymienionych w ust. 5 - 8, wydaje Rada Ministrów

na wniosek Ministra Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń.

(1)

Składka za ubezpieczenie w zakresie art. 1 pkt 2, lit. a) obciąża wyłącznie pracodawcę.

(2)

Składkę ustala się co 3 lata na podstawie obliczeń ubezpieczeniowo-technicznych w

wysokości, wystarczającej na pokrycie wartości kapitałowych przyznanych świadczeń

i ekspektatyw na pochodne świadczenia oraz kosztów administracyjnych i innych wydatków

tego ubezpieczenia tak, aby poszczególne grupy pracodawców, określane według gałęzi

gospodarczych rozporządzeniami Ministra Opieki Społecznej, pokrywały zasadniczo swemi

składkami przypadające na nie ryzyko wypadków przy pracy i chorób zawodowych; ponadto

każdy z pracodawców, z wyjątkiem pracodawców rolnych, opłaca jednolity dodatek w wysokości

0,3% zarobków zatrudnionych u niego osób ubezpieczonych, zaś pracodawcy rolni - 0,2%,

a w odniesieniu do ścinki i obróbki drzewa 0,3% tychże zarobków.

(3)

W obrębie wskazanych grup poszczególni pracodawcy opłacają składki w wysokości, uzależnionej

od stopnia niebezpieczeństwa danego rodzaju przedsiębiorstw.

(4)

Minister Opieki Społecznej ustala w drodze rozporządzeń zasady dokonywania wyżej wskazanych

obliczeń wysokości składek oraz zatwierdza na wniosek Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków

każdorazowe zmiany ich wysokości.

(5)

Ponadto Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej może na podstawie przebiegu

ubezpieczenia, wskazanego w ust. 1, zarządzić równomierne obniżenie lub podwyższenie

wszelkich składek, opłacanych za to ubezpieczenie.

(6)

Na pierwszy trzyletni okres obowiązywania powyższego ubezpieczenia obowiązuje rozkład

składek, ustalony przez Ministra Opieki Społecznej na podstawie danych dotychczasowych

przy takiej taryfie, aby z uwzględnieniem stałego dodatku, wskazanego w ust. 2, ogólna

przeciętna wysokość składki wyniosła 1,4% zarobku ubezpieczonych, z wyłączeniem zatrudnionych

w gospodarstwach rolnych i leśnych (jednakże bez ścinki i obróbki drzewa), w stosunku

do których składka, z uwzględnieniem wskazanego wyżej dodatku, wyniesie 1% zarobku

ubezpieczonych.

(7)

Wysokość składek za więźniów, zatrudnionych w zakładach i warsztatach więziennych

własnych, prowadzonych przez odnośne działy pracy więzień na własny rachunek, ustala

w formie ryczałtu na okresy trzyletnie Minister Opieki Społecznej w porozumieniu z

Ministrem Sprawiedliwości.

(8)

Za więźniów, zatrudnionych przez osoby fizyczne i prawne na podstawie umów, zawartych

z zakładami więziennemi, opłaca się składki na zasadach ogólnych.

(1)

Składki, przewidziane w art. 220 pkt 1, mogą być obniżone lub podwyższone nie więcej

niż o 5%, a przewidziane w art. 221 nie więcej niż o 25% ich wysokości dla tych zakładów

i instytucyj, w których warunki higjeniczne i bezpieczeństwa pracy wydatnie różnią

się od przeciętnych warunków zakładów i instytucyj tego samego rodzaju. Minister Opieki

Społecznej w drodze rozporządzeń, wydanych w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i

Handlu oraz co do przedsiębiorstw wojskowych w porozumieniu z Ministrem Spraw Wojskowych,

a co do gospodarstw rolnych w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych,

określi szczegółowo warunki powyższego obniżenia lub podwyższenia składek. Podwyższenie

składki z art. 220 pkt 1 obciąża pracodawcę.

(2)

Część składki, przewidzianej w art. 220 pkt 1, obciążająca pracodawcę, może być przez

komisję administracyjną ubezpieczalni za zgodą państwowego urzędu ubezpieczeń podwyższona,

nie więcej jednak niż do 3% zarobku, w tych przedsiębiorstwach, w których zostaje

stwierdzone większe niebezpieczeństwo dla zdrowia, bądź wskutek samego charakteru

i urządzenia przedsiębiorstwa, bądź wskutek materjałów, używanych do produkcji i uznanych

za szkodliwe przez Ministra Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu

i Handlu.

(1)

Pracodawcy ponoszą w całości składki za ubezpieczonych, którzy nie otrzymują żadnego

wynagrodzenia, lub za ubezpieczonych, których jedynym zarobkiem jest utrzymanie, oraz

za ubezpieczonych, których zarobek rzeczywisty nie przekracza norm, ustalanych przez

Radę Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej.

(2)

Osoby, kontynuujące ubezpieczenie w zakresie art. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. b), ponoszą

same ciężar całej składki i opłacają ją według wynagrodzenia, które pobierały przed

ustaniem obowiązku ubezpieczenia. Obniżenie podstawy wymiaru nastąpi w razie udowodnienia

obniżenia dochodów tych osób. Osoby te podlegają co do płacenia składek tym samym

rygorom co i pracodawcy, zatrudniający obowiązkowo ubezpieczonych.

Za osoby ubezpieczone, niezdolne do pracy wskutek choroby lub połogu, nie pobiera

się składek, jak długo one otrzymują zasiłek chorobowy, domowy, szpitalny lub połogowy.

Jeżeli ubezpieczony jest zatrudniony jednocześnie u kilku pracodawców, a suma wynagrodzeń

przekracza najwyższą normę zarobku, przewidzianą w art. 13 niniejszej ustawy, oblicza

się składkę według wynagrodzeń za poszczególne zajęcia kolejno, poczynając od tego

zajęcia, któremu ubezpieczony poświęca najwięcej czasu, a w razie równości czasu -

od tego zajęcia, za które pobiera najwyższe wynagrodzenie.

(1)

Kontrolę nad prawidłowością uiszczania składek prowadzą ubezpieczalnie społeczne.

(2)

Ubezpieczalnie społeczne obowiązane są okresowo przeprowadzać szczegółową kontrolę

uiszczania składek u każdego poszczególnego pracodawcy w odstępach czasu, ustalanych

przez Ministra Opieki Społecznej

(3)

Pracodawca obowiązany jest na żądanie ubezpieczonych i organów ubezpieczalni społecznej

udostępnić przeglądanie wykazów płac.

(1)

W razie, gdy pracodawcy, obowiązani w myśl rozporządzeń, przewidzianych w art. 218,

do prowadzenia wykazów płac, nie prowadzą tych wykazów lub nie udostępniają ich przeglądania,

ubezpieczalnia sprawdza zarobki, ewentualnie wymierza składki za pracowników, u nich

zatrudnionych, na podstawie dochodzeń, przeprowadzonych przez własne organa.

(2)

Jeżeli stwierdzone zostanie bądź z własnej inicjatywy ubezpieczalni, bądź na żądanie

ubezpieczonego, że zarobek ubezpieczonego jest wyższy od podanego w zgłoszeniu pracodawcy,

ubezpieczalnia wymierza i ściąga, z zastrzeżeniem przepisów art. 13 o najwyższej normie

zarobku, niedopłaconą składkę, odpowiadającą różnicy zarobków, przyczem ponadto ubezpieczalnia

może bądź ściągnąć od pracodawcy dodatkowo opłatę w wysokości, nie przekraczającej

kwoty niedopłaconej składki, bądź też wystąpić z wnioskiem o ukaranie pracodawcy w

myśl części VIII ustawy niniejszej.

(1)

Od pracodawców, którzy nie zgłoszą osób, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia w

terminie, przewidzianym w art. 21 ust. 2, ubezpieczalnia ściąga składki za czas od

dnia powstania obowiązku ubezpieczenia.

(2)

Jeżeli pracodawca przez czas dłuższy, niż dwadzieścia sześć tygodni uchylał się od

zgłoszenia i jeżeli przez to stało się niemożliwe dokładne ustalenie ilości zatrudnionych

przez niego w ubiegłym okresie pracowników i wysokości ich zarobków w ciągu tego okresu,

ubezpieczalnia wymierza i ściąga składkę, ustaloną na podstawie posiadanych danych

za cały czas stwierdzonego zatrudnienia przez niego nie zgłoszonych osób, przyczem

ponadto ubezpieczalnia może bądź ściągnąć od pracodawcy dodatkowo opłatę w wysokości

nie przekraczającej kwoty, ustalonej w myśl powyższego, bądź też wystąpić z wnioskiem

o ukaranie pracodawcy w myśl części VIII ustawy niniejszej.

(1)

Od zaległych składek ubezpieczeniowych, nie wpłaconych w obowiązujących terminach

(art. 218), ubezpieczalnia ściąga odsetki zwłoki w wysokości obowiązującej stopy odsetek

prawnych, zwiększonej o jedną piątą część tej stopy, przyczem ułamek procentu mniejszy

od 0,5 zaokrągla się wgórę do 0,5, ułamek większy od 0,5 do 1.

(2)

Kwoty, zebrane z powyższego tytułu, oraz opłaty dodatkowe z art. 227 i 228 podlegają

podziałowi pomiędzy ubezpieczalnie i zakłady ubezpieczeń społecznych w stosunku do

przypadających na nie składek.

(1)

Jeżeli obowiązany do zapłaty nie uiści należności w terminach płatności, wówczas ubezpieczalnia

społeczna może wdrożyć przeciw niemu postępowanie egzekucyjne.

(2)

Zaległe składki, odsetki zwłoki, koszty egzekucyjne i inne należności ubezpieczalni

społecznych, Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków, Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników i Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych ściąga ubezpieczalnia społeczna,

bądź przez własne organy egzekucyjne w trybie, określonym przez obowiązujące przepisy

o postępowaniu przymusowem w administracji, bądź w drodze egzekucji sądowej.

(3)

Orzeczenia, wykazy zaległości, nakazy płatnicze instytucyj ubezpieczeń społecznych,

zaopatrzone przez ubezpieczalnię społeczną zaświadczeniem, stwierdzającem ich wykonalność,

stanowią tytuł egzekucyjny.

(4)

Należnościom ubezpieczalni i zakładów z tytułu składek przysługuje w postępowaniu

egzekucyjnem pierwszeństwo zaspokojenia w rozmiarze i stopniu, przysługującym należnościom

instytucyj ubezpieczeń społecznych wedle obowiązujących przepisów Kodeksu Postępowania

Cywilnego, w postępowaniu zaś upadłościowem w rozmiarze i stopniu, przysługującym

należnościom robotników.

(1)

Prawo przymusowego ściągania składek ubezpieczeniowych, należnych w myśl ustawy niniejszej,

przedawnia się po trzech latach od dnia płatności poszczególnej składki; w przypadku

uskutecznienia nieprawdziwych zgłoszeń lub udzielenia nieprawdziwych wyjaśnień, albo

zaniedbania obowiązku zgłoszenia wogóle, skutkiem czego ubezpieczalnia lub zakłady

ubezpieczeń społecznych nie wiedziały o przysługujących im pretensjach, ma zastosowanie

pięcioletni okres przedawnienia.

(2)

Każda czynność, zmierzająca do ustalenia obowiązku ubezpieczenia lub do ściągnięcia

składek, przerywa przedawnienie, jeżeli pracodawca został o niej powiadomiony; ponadto

przedawnienie ulega przerwie, bądź wstrzymaniu, w przypadkach, przewidzianych w ustawach

cywilnych.

(1)

W razie utraty przez ubezpieczonego lub członków jego rodziny prawa do świadczeń,

przewidzianych w ustawie nieniejszej, z powodu niezgłoszenia pracownika przez pracodawcę

lub nieuiszczenia należnych za niego składek we właściwych terminach, pracodawca obowiązany

jest wypłacić zainteresowanemu sumę równą wartości wszystkich świadczeń, jakie otrzymałby

z tytułu swego ubezpieczenia, oraz wynagrodzić mu powstałe stąd szkody i straty.

(2)

Właściwa instytucja ubezpieczeń społecznych obowiązana jest na żądanie uprawnionych

dostarczyć im obliczenia świadczeń, których zostali pozbawieni z powodu okoliczności,

wymienionych w ustępie poprzednim.

(3)

Do rozstrzygania sporów w przypadkach, przewidzianych w artykule niniejszym, właściwe

są sądy pracy, a w odniesieniu do gospodarstw rolnych aż do chwili rozszerzenia działalności

sądów pracy na gospodarstwa rolne komisje rozjemcze, powołane na mocy ustawy z 1 sierpnia 1919 r.

(Dz. U. R. P. z 1931 r. Nr 90, poz. 706) w brzmieniu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 września 1932 r.

(Dz. U. R. P. Nr 81, poz. 713), na obszarze województwa poznańskiego, pomorskiego i górnośląskiej części województwa

śląskiego - sądy powszechne.

(1)

Na poszczególne ubezpieczalnie społeczne przechodzi z mocy ustawy niniejszej w drodze

następstwa ogólnego całość majątku tych kas chorych, które obejmowały przed wejściem

w życie ustawy niniejszej okręgi działalności odnośnych ubezpieczalni społecznych.

(2)

Ubezpieczalnie społeczne wolne są od wszelkich opłat i podatków, związanych z przejęciem

na własność powyższego majątku.

(3)

Przepisanie praw hipotecznych (ustęp 1) następuje na jednostronny wniosek ubezpieczalni.

Wpływy ubezpieczalni społecznych składają się

1)

ze składek, ustalonych w art. 220 pkt 1, oraz odsetek zwłoki;

2)

ze składek z tytułu kontynuowania ubezpieczenia (art. 10) i ubezpieczenia dobrowolnego

(art. 12) w zakresie art. 1 pkt 1;

3)

z kar, przypadających ubezpieczalni w myśl ustawy niniejszej;

4)

z dopłat za świadczenia (art. 96);

5)

ze zwrotów zakładów ubezpieczeń społecznych za dokonywanie czynności z art. 23;

6)

z dochodu z urządzeń i majątku ubezpieczalni oraz z odsetek od ulokowanych kapitałów;

7)

z darowizn, zapisów, subsydjów.

Wpływy ze składek należnych poszczególnym zakładom ubezpieczeń społecznych nie stanowią

własności ubezpieczalni i winny być przez nie przekazywane do właściwych zakładów

w sposób, przewidziany w odpowiednich przepisach i regulaminach (art. 60 ust. 2 pkt

9) i pod przewidzianemi w nich rygorami.

Fundusze i zasoby ubezpieczalni mogą być używane jedynie na cele, przewidziane w ustawie

niniejszej i w statutach.

(1)

Na pokrycie strat i nadzwyczajnych wydatków ubezpieczalnia społeczna tworzy fundusz

rezerwowy.

(2)

Na fundusz rezerwowy będą dokonywane z corocznych wpływów ubezpieczalni z tytułu składek

odpisy, których wysokość, nie mniejszą niż 2% tych składek, ustali statut.

(3)

Jeżeli fundusz rezerwowy ubezpieczalni osiągnie wysokość, określoną w statucie ubezpieczalni

w granicach od 20% do 40% przeciętnych wpływów rocznych ubezpieczalni z tytułu składek

w ciągu ostatnich trzech lat obrachunkowych, wówczas ubezpieczalnia obniża odpisy

do wysokości, nie przekraczającej 1% rocznych składek, przypadających na rzecz ubezpieczalni.

(4)

Fundusz rezerwowy może być użyty jedynie na pokrycie strat i nadzwyczajnych wydatków

ubezpieczalni.

(5)

Dysponowanie funduszem rezerwowym może się odbywać jedynie na podstawie uchwały rady

ubezpieczalni, zatwierdzonej przez państwowy urząd ubezpieczeń.

Celem stopniowego pokrywania wydatków o charakterze inwestycyjnym, albo celem zbierania

funduszów na pokrycie przyszłych wydatków lub też celem wyodrębnienia poszczególnych

obrotów z obrotów ogólnych tworzy ubezpieczalnia społeczna fundusze specjalne. Sposób

tworzenia i użytkowania tych funduszów, jeżeli nie zostanie unormowany jednolicie

dla wszystkich ubezpieczalni zarządzeniem Ministra Opieki Społecznej lub wiążącą uchwałą

rady Izby Ubezpieczeń Społecznych, ustala komisja administracyjna ubezpieczalni. Uchwały

organów ubezpieczalni w tym przedmiocie wymagają zatwierdzenia państwowego urzędu

ubezpieczeń, a uchwały Izby zatwierdzenia Ministra Opieki Społecznej.

(1)

Ubezpieczalnia przekazuje Zakładowi Ubezpieczenia na wypadek Choroby ustalane przez

Ministra Opieki Społecznej kwoty w granicach od 2 do 3 procent rocznych wpływów ubezpieczalni

z tytułu składek na utworzenie specjalnego funduszu, przeznaczonego na udzielanie

kredytów krótkoterminowych i subwencyj dla tych ubezpieczalni, które wskutek lokalnych

warunków gospodarczych i społecznych znajdują się w trudnem położeniu majątkowem.

Rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej ustala zasady zarządzania tym funduszem

przez zakład,

(2)

Minister Opieki Społecznej może ponadto zarządzać w drodze rozporządzeń stosowanie

przez ubezpieczalnie społeczne za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby

wzajemnego wyrównywania całości lub części ponoszonych przez siebie w ciągu roku wydatków

na świadczenia ustawowe. Rozporządzenia te ustalają zasady i sposób dokonywania takiego

wyrównania oraz rodzaje wydatków jemu podlegających

(1)

Jeżeli dochody ubezpieczalni społecznej pokryły w ciągu roku z nadwyżką koszty świadczeń

ustawowych i wszelkie inne obowiązkowe wydatki, a fundusz rezerwowy przekroczył wysokość,

przewidzianą w art. 237, może ubezpieczalnia dla ubezpieczonych wprowadzić świadczenia

dodatkowe lub nadzwyczajne (art. 109 i 114).

(2)

Jeżeli fundusz rezerwowy ubezpieczalni spadnie poniżej wysokości, wskazanej w art.

237 ust. 3, powinna ubezpieczalnia, udzielająca świadczeń dodatkowych lub nadzwyczajnych,

zredukować te świadczenia celem powstrzymania dalszej obniżki funduszu.

(1)

Jeżeli dochody ubezpieczalni społecznej nie pokrywają kosztów świadczeń ustawowych

i wszelkich innych obowiązkowych wydatków i równowaga finansowa ubezpieczalni jest

zachwiana, a środki, przeznaczone dla danej ubezpieczalni z funduszu, wskazanego w

art. 239, nie wystarczają, Minister Opieki Społecznej może ograniczyć poszczególne

świadczenia lub zmienić warunki ich udzielania przez daną ubezpieczalnię na okres

potrzebny do przywrócenia jej równowagi finansowej, a to w drodze zmiany statutu tej

ubezpieczalni.

(2)

Jeżeli stan finansowy ubezpieczenia z art. 1 pkt 1 jest zagrożony, Rada Ministrów

na wniosek Ministra Opieki Społecznej może w drodze rozporządzenia ograniczyć poszczególne

świadczenia lub zmienić warunki ich udzielania na okres potrzebny do przywrócenia

równowagi finansowej tego ubezpieczenia.

(1)

Ubezpieczalnie społeczne mogą lokować posiadane przez siebie płynne fundusze, nie

przekraczające wysokości dwumiesięcznych normalnych wydatków ubezpieczalni, jako lokaty

bezterminowe jedynie w instytucjach kredytowych, wskazanych przez Izbę Ubezpieczeń

Społecznych.

(2)

Pozostałe płynne fundusze ubezpieczalni społecznych, niezależnie od ich przeznaczenia,

zostają przez nie odprowadzane do Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby do funduszu,

wskazanego w art. 239 ust. 1, jako wkłady terminowe. Wysokość oprocentowania tych

wkładów usłała komisją administracyjną Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby w

drodze uchwał, zatwierdzanych przez Ministra Opieki Społecznej.

(1)

Zakłady Ubezpieczeń Społecznych przejmują następujące prawa majątkowe i zobowiązania

1)

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych - całość majątku i zobowiązania zakładów

ubezpieczeń pracowników umysłowych i związku zakładów ubezpieczeń pracowników umysłowych;

2)

Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

a)

zobowiązania Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu, wynikające z przyznanych przez nią

w wydziale inwalidowym świadczeń ubezpieczeniowych, z wyłączeniem świadczeń, przyznanych

pracownikom rolnym, oraz

b)

część pozostałych zobowiązań i majątku Wydziału Inwalidowego Ubezpieczalni Krajowej,

z zastrzeżeniem, że wartość tej przejmowanej części według szacunku, wykazanego w

ostatnim bilansie Ubezpieczalni, w stosunku do części przez zakład nie przejmowanej

(w zakresie punktu niniejszego) odpowiadać będzie stosunkowi przejętych przez zakład

zobowiązań, wymienionych pod lit. a), do zobowiązań, w tymże punkcie z przejęcia wyłączonych.

Podział powyższy zostanie dokonany przez powołaną przez Ministra Opieki Społecznej

komisję, której decyzje podlegają zatwierdzeniu Ministra Opieki Społecznej;

c)

całość majątku i zobowiązań Bractwa Górniczego w Krakowie oraz pozostałych Kas Brackich

w województwach: krakowskiem, lwowskiem, tarnopolskiem i stanisławowskiem oraz w cieszyńskiej

części województwa śląskiego;

3)

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków - całość majątku i zobowiązania

a)

Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków we Lwowie;

b)

Zakładu Ubezpieczeń od Wypadków w Rolnictwie w Poznaniu;

c)

Wydziału Wypadkowego Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu i

d)

Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków w Królewskiej Hucie;

4)

Zakład Ubezpieczenia na Wypadek Choroby - całość majątku i zobowiązania Związku Kas

Chorych.

(2)

Przeniesienie na właściwy zakład ubezpieczeń społecznych przejmowanych przezeń wymienionych

w niniejszym artykule praw majątkowych i zobowiązań ma miejsce z samego prawa i jest

wolne od wszelkich opłat i podatków.

(3)

Przepisanie praw hipotecznych (ust. 1) następuje na jednostronny wniosek właściwego

zakładu ubezpieczeń społecznych.

(1)

Wpływy zakładów ubezpieczeń Społecznych składają się

1)

w Zakładzie Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych - z wpływów, przewidzianych na rzecz

zakładów ubezpieczeń pracowników umysłowych według postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r.

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911);

2)

w Zakładzie Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

a)

ze składek, ustalonych w art. 220 pkt 2, oraz odsetek zwłoki;

b)

ze składek z tytułu kontynuowania ubezpieczenia i ubezpieczenia dobrowolnego w zakresie

art. 1 pkt 2 lit. b);

c)

z dochodu z majątku i urządzeń zakładu oraz odsetek od ulokowanych kapitałów;

d)

z dopłat Skarbu Państwa, ustalonych w art. 251;

e)

z darowizn, zapisów i subsydjów;

3)

w Zakładzie Ubezpieczenia od Wypadków

a)

ze składek, ustalonych w art. 221, oraz odsetek zwłoki;

b)

z dochodu z majątku i urządzeń zakładu oraz odsetek od ulokowanych kapitałów;

c)

z dopłat Skarbu Państwa, ustalonych w art. 252;

d)

z darowizn, zapisów i subsydjów;

4)

w Zakładzie Ubezpieczenia na Wypadek Choroby

a)

z opłat, uiszczanych przez ubezpieczalnie społeczne, nie przekraczających 1,5% wpływów,

wymienionych w art. 234 pkt 1 i 2;

b)

z opłat, uiszczanych przez pozostałe zakłady, jako pokrycie za prowadzoną przez zakład

wspólną dla wszystkich rodzajów ubezpieczeń działalność leczniczą i profilaktyczną;

c)

z kwot, uiszczanych przez pozostałe zakłady na cele, przewidziane w art. 171 - 173

niniejszej ustawy, oraz w art. 25 i 61 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r.

o ubezpieczeniu pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911);

d)

z dochodu z majątku i urządzeń Zakładu oraz z odsetek od ulokowanych kapitałów;

e)

z darowizn, zapisów i subsydjów.

(2)

Opłaty, przewidziane w punkcie 4 lit. b) i c), nie mogą przekraczać kosztów własnych

Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby.

(3)

Wpływy na fundusze specjalne, przewidziane w art. 239, zarządzane przez Zakład Ubezpieczenia

na Wypadek Choroby, mogą być używane jedynie na cele, w powyższym artykule przewidziane.

Fundusze i zasoby zakładów ubezpieczeń społecznych mogą być używane jedynie na cele,

przewidziane w ustawie niniejszej i statutach.

(1)

Zakłady ubezpieczeń społecznych z wpływów, wskazanych w art. 244, tworzą

1)

fundusze rezerwowe na pokrycie zobowiązań ubezpieczeniowych w zakładach, wskazanych

w art. 244 pkt 1, 2 i 3;

2)

ogólny fundusz rezerwowy Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby;

3)

fundusze specjalne dla potrzeb, wskazanych w art. 238.

(2)

Sposób tworzenia i użytkowania tych funduszów ustala komisja administracyjna zakładu.

Uchwały w tym przedmiocie podlegają zatwierdzeniu Ministra Opieki Społecznej.

(3)

Odpisy na fundusz rezerwowy, wskazany w pkt 2 ust. 1, nie mogą wynosić mniej niż 5%

rocznych wpływów zakładu i ustają po osiągnięciu półrocznej wysokości tych wpływów.

(1)

Po upływie każdych pięciu lat obrachunkowych Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników

i Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych opracowuje bilanse ubezpieczeniowo - techniczne

danego rodzaju ubezpieczenia.

(2)

Ogólne metody opracowywania tych bilansów oraz metody przeprowadzania badań ubezpieczeniowo

- technicznych ustala Izba Ubezpieczeń Społecznych i zatwierdza Minister Opieki Społecznej.

(1)

Fundusze rezerwowe zakładów ubezpieczeń społecznych przeznaczone na pokrycie zobowiązań

ubezpieczeniowych (art. 246), powinny być lokowane za zabezpieczeniem w myśl art.

249.

(2)

Lokowanie powyższych funduszów zakładów ubezpieczeń społecznych może być dokonywane

jedynie za każdorazowem zezwoleniem Ministra Opieki Społecznej oraz zgodnie z ustalonym

przez Ministra Opiekł Społecznej w porozumieniu z Ministrem Skarbu corocznie planem

lokat tych funduszów.

(3)

Zakłady ubezpieczeń społecznych mogą dokonywać wspólnych lokat funduszów, przyczem

wkłady każdego zakładu będą ściśle określone i uzyskiwane dochody będą dzielone proporcjonalnie

do wkładów.

(4)

Przynajmniej 25% funduszu rezerwowego na pokrycie zobowiązań ubezpieczeniowych w Zakładzie

Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników lokuje się w państwowych lub przez Państwo gwarantowanych

papierach procentowych.

(1)

Za lokatę zabezpieczoną uważa się

1)

kupno i budowę nieruchomości w kraju położonych;

2)

kupno papierów państwowych lub przez Państwo gwarantowanych;

3)

kupno papierów procentowych, emitowanych przez instytucje lub przedsiębiorstwa w kraju

położone;

4)

udzielanie pożyczek pod zastaw nieruchomości w kraju położonych lub na hipotekę tych

nieruchomości; udzielanie pożyczek pod zastaw hipotek, przyczem pożyczki te nie mogą

przekraczać 75% zastawionej wierzytelności;

5)

umieszczanie funduszów w bankach państwowych, Pocztowej Kasie Oszczędności i w komunalnych

instytucjach kredytowych.

(2)

Lokata funduszów jest zabezpieczona w rozumieniu punktu 3 tylko wtedy, jeżeli listy

zastawne według statutów emitujących je instytucyj kredytu długoterminowego zabezpieczone

są wierzytelnościami, mieszczącemi się co najwyżej w połowie rzeczywistej wartości

obciążonych nieruchomości, oraz jeżeli papiery procentowe, emitowane przez instytucje

lub przedsiębiorstwa w kraju położone, zabezpieczone są hipotecznie w ten sposób,

że suma zobowiązań z tytułu emisji tych papierów łącznie z poprzedzającemi je ciężarami

nie przekracza połowy rzeczywistej wartości obciążonych nieruchomości. Lokata funduszów

jest zabezpieczona w rozumieniu punktu 4 tylko wtedy, jeżeli suma zobowiązania lub

wartość zastawionej wierzytelności hipotecznej wraz z poprzedzającemi je ciężarami

nie przekracza połowy rzeczywistej wartości obciążonej nieruchomości.

(3)

Za lokaty zabezpieczone uważa się również udzielone z pominięciem przepisów ust. 1

pożyczki wzajemne pomiędzy zakładami ubezpieczeń społecznych, jako też subwencje,

udzielone organizacjom, utworzonym na zasadzie art. 93 niniejszej ustawy. W wypadkach,

nie przewidzianych w art. 248 i w artykule niniejszym, stosuje się przepisy o lokatach

osób prawa publicznego.

(1)

Wpływy Izby Ubezpieczeń Społecznych składają się

1)

z opłat, wnoszonych przez poszczególne zakłady ubezpieczeń społecznych;

2)

z dochodu z majątku i urządzeń Izby oraz z odsetek od ulokowanych kapitałów;

3)

z darowizn, zapisów i subsydjów.

(2)

Wysokość opłat, przewidzianych w pkt 1, oznacza corocznie rada zarządzająca Izby według

zasad, ustalonych w statucie Izby i zatwierdza Minister Opieki Społecznej.

(3)

Do wpływów na fundusze specjalne, zarządzane przez Izbę, stosują się odpowiednio przepisy

ostatniego ustępu art. 244.

(4)

Statut Izby ustala zasady zarządzania majątkiem Izby i tworzenia funduszów rezerwowych

oraz specjalnych.

(1)

Skarb Państwa wpłaca Zakładowi Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników za każdą, wypłaconą

przezeń, a wymierzoną aa podstawie niniejszej ustawy rentę inwalidzką oraz za każdą

wdowią rentę poinwalidzką - 24 zł rocznie, a za każdą rentę sierocą poinwalidzką -

12 zł rocznie.

(2)

W stosunku do rent inwalidzkich i poinwalidzkich, o których mowa w art. 301, przyznanych

przez Ubezpieczalnię Krajową w Poznaniu lub przez Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników, jeżeli one zostały przyznane nie na podstawie przepisów niniejszej ustawy,

lecz według przepisów prawnych, obowiązujących przed wejściem w życie niniejszej ustawy,

zachowuje się w mocy dotychczasowe przepisy prawne, normujące obowiązek dokonywania

dopłat ze strony Skarbu Państwa i wysokość dopłat.

(3)

Za renty, wypłacone przez Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników osobom, otrzymującym

zaopatrzenie emerytalne ze Skarbu Państwa, Skarb Państwa nie wpłaca kwot, określonych

w ust. 1 artykułu niniejszego.

Skarb Państwa wpłaca Zakładowi Ubezpieczenia od Wypadków corocznie 3 miljony złotych

w ciągu 20 lat od chwili wejścia w życie niniejszej ustawy na częściowe pokrycie zobowiązań

ubezpieczeniowych, przejętych od Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków w Rolnictwie w

Poznaniu oraz oddziału rolnego Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków w Królewskiej Hucie.

(1)

Celem pokrycia należności, wymienionych w art. 251 ust. 1 i 2 oraz art. 252, Skarb

Państwa może udzielać Zakładowi Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników, względnie Zakładowi

Ubezpieczenia od Wypadków, miesięcznych zaliczek z budżetu Ministerstwa Opieki Społecznej

w wysokości, ustalonej przez Ministra Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem

Skarbu. Ostateczny rozrachunek za każdy rok obrachunkowy następuje najpóźniej w ciągu

12 miesięcy po jego upływie.

(2)

Szczegółowe przepisy w sprawie udzielania zaliczek i rozrachunku ze Skarbem Państwa

zostaną wydane w drodze rozporządzenia Ministra Opieki Społecznej w porozumieniu z

Ministrem Skarbu.

(1)

Zwierzchni nadzór nad ubezpieczalniami społecznemi i bezpośredni nad zakładami ubezpieczeń

społecznych i Izbą Ubezpieczeń Społecznych sprawuje Minister Opieki Społecznej.

(2)

Bezpośredni nadzór nad ubezpieczalniami społecznemi wykonywają państwowe urzędy ubezpieczeń

społecznych.

(3)

Ilość, właściwość terytorjalną i organizację państwowych urzędów ubezpieczeń społecznych

oraz sposób wykonywania nadzoru nad ubezpieczalniami społecznemi w dziedzinie lecznictwa

i profilaktyki ustala w drodze rozporządzeń Minister Opieki Społecznej.

Do Ministra Opieki Społecznej, bądź państwowego urzędu ubezpieczeń społecznych, należy

1)

czuwanie nad przestrzeganiem przez podlegające nadzorowi instytucje przepisów ustaw,

rozporządzeń, statutów i regulaminów;

2)

zatwierdzanie statutów, podlegających nadzorowi instytucyj, regulaminów organów tych

instytucyj, regulaminów dla chorych oraz zmian tych statutów i regulaminów;

3)

zatwierdzanie ramowych przepisów służbowych, uchwalonych przez Izbę Ubezpieczeń Społecznych,

oraz przepisów służbowych poszczególnych instytucyj ubezpieczeń społecznych;

4)

zatwierdzanie powołania i zwolnienia dyrektorów i naczelnych lekarzy ubezpieczalni

społecznych oraz członków dyrekcji zakładów ubezpieczeń społecznych i Izby Ubezpieczeń

Społecznych;

5)

rozstrzyganie o dopuszczalności uchwał, przeciwko którym został wniesiony sprzeciw

lub co do których została wypowiedziana opinja przez organa lub osoby upoważnione

do wniesienia sprzeciwu, albo do wypowiedzenia opinji;

6)

unieważnianie lub zawieszanie z własnej inicjatywy uchwał organów instytucyj, podlegających

nadzorowi, jeżeli uchwały te sprzeciwiają się przepisom prawnym, statutom, regulaminom,

lub też sprzeczne są z celami instytucyj, albo są szkodliwe dla ich stanu majątkowego

lub interesu publicznego;

7)

rozstrzyganie sporów o prawa i obowiązki pomiędzy organami instytucyj, podlegających

wspólnemu nadzorowi, bez naruszenia praw osób trzecich.

(1)

Minister Opieki Społecznej, bądź państwowy urząd ubezpieczeń społecznych, jako władza

nadzorcza, ma prawo

1)

sprawdzania przez swych delegatów w każdym czasie załatwiania spraw i prowadzenia

rachunkowości w instytucjach, podlegających nadzorowi, a także sprawdzania wykonywania

przez nie czynności w zakresie lecznictwa;

2)

brania udziału bezpośrednio lub przez swych delegatów w posiedzeniach centralnych

lub lokalnych organów instytucyj ubezpieczeń z prawem przemawiania poza kolejnością

mówców;

3)

zwoływania z własnej inicjatywy wszelkich organów instytucji na posiedzenia nadzwyczajne;

4)

rozwiązywania poszczególnych organów kolegialnych instytucyj, podlegających nadzorowi,

w razie;

a)

stwierdzonego, a mającego istotne znaczenie naruszenia przez dany organ przepisów

prawnych, statutów lub regulaminów,

b)

stwierdzonej przez właściwą władzę nadzorczą gospodarki szkodliwej dla interesów ubezpieczonych

i dobra instytucyj,

c)

niezdolności danego organu do wypełnienia istotnych swych zadań;

5)

zawieszania w czynnościach naczelnego dyrektora, dyrektorów lub członków dyrekcji

i zarządzania wdrożenia przeciwko nim postępowania dyscyplinarnego w myśl postanowień

przepisów służbowych;

6)

ustanawiania komisarzy lub specjalnych tymczasowych organów kolegjalnych (komisarycznych)

dla porządkowania spraw instytucyj lub prowadzenia czynności rozwiązanego organu lub

organów z obowiązkiem przeprowadzenia nowych wyborów, przyczem w razie powołania tymczasowych

organów kolegjalnych Minister Opieki Społecznej może ustalić zakres specjalnych uprawnień

ich przewodniczących;

7)

ustanawiania komisarzy lub specjalnych tymczasowych władz kolegialnych (komisarycznych)

dla przeprowadzenia organizacji lub reorganizacji instytucyj, podlegających nadzorowi.

(2)

Izby, zakłady ubezpieczeń społecznych, ubezpieczalnie społeczne oraz organizacje,

przewidziane w art. 93, ponoszą wydatki, związane z czynnościami delegatów władzy

nadzorczej do centralnych lub lokalnych organów tych instytucyj. Wydatki te oznacza

Minister Opieki Społecznej.

(3)

Wydatki na uposażenie komisarzy (pkt 6 i 7 niniejszego artykułu), lub przewodniczących

tymczasowych władz kolegialnych (pkt 6 niniejszego artykułu), ponosi właściwa instytucja,

przyczem uposażenie to nie może przekraczać uposażenia, przewidzianego w przepisach

służbowych dla dyrektora danej instytucji.

(1)

Podlegają obowiązkowemu zatwierdzeniu przez władze nadzorcze uchwały i decyzje organów

instytucyj ubezpieczeń społecznych w następujących sprawach majątkowych

1)

preliminarzy budżetowych,

2)

dokonywania inwestycyj pozabudżetowych,

3)

dokonywania w razie konieczności wydatków pozabudżetowych, względnie wydatków przed

zatwierdzeniem budżetu,

4)

zamknięć rachunkowych i sprawozdań rocznych oraz bilansów ubezpieczeniowo - technicznych,

5)

lokaty funduszów,

6)

zbywania majątku nieruchomego, wierzytelności i tytułów dłużnych,

7)

zaciągania pożyczek na terminy dłuższe i w wysokości wyższej, niż oznaczone przez

właściwą władzę nadzorczą,

8)

zaciągania pożyczek, zabezpieczonych majątkiem,

9)

ustalania zasad i sposobu pokrywania przez zakłady ubezpieczeń społecznych kosztów

wykonywania przez ubezpieczalnie czynności, wskazanych w art. 23 punkty 1, 2, 3, 5

i 6.

(2)

Zatwierdzanie uchwał i decyzyj w sprawach powyższych należy

a)

do państwowego urzędu ubezpieczeń w stosunku do ubezpieczalni społecznych oraz organów

i instytucyj, przez nie utworzonych (na zasadzie art. 93), funkcjonujących na terenie

działalności danego urzędu,

b)

Ministra Opieki Społecznej w stosunku do Izby i do zakładów ubezpieczeń społecznych

oraz pozostałych instytucyj, działających na zasadzie art. 93.

(1)

Prócz uprawnień, wymienionych w art. 255, 256 i 257, do Ministra Opieki Społecznej

należy

1)

wyznaczanie i zmiana okręgów działania ubezpieczalni społecznych oraz ustalanie zasad

i sposobu podziału ich majątku, praw i zobowiązań;

2)

kierownictwo przy organizowaniu i reorganizowaniu ubezpieczalni społecznych oraz zakładów

ubezpieczeń społecznych;

3)

wydawanie zarządzeń i decyzyj, przewidzianych wyraźnie w ustawie niniejszej.

(2)

Prócz uprawnień, wymienionych w art. 255, 256 i 257, do zakresu działania państwowego

urzędu ubezpieczeń społecznych należy wydawanie zarządzeń i decyzyj, przewidzianych

wyraźnie w ustawie niniejszej.

(1)

Preliminarze budżetowe Instytucyj ubezpieczeń społecznych winny być przedkładane Ministrowi

Opieki Społecznej, bądź właściwemu państwowemu urzędowi ubezpieczeń społecznych, najpóźniej

na 6 tygodni przed nowym okresem budżetowym. Władza nadzorcza zatwierdza preliminarz,

jeżeli nie sprzeciwia się on przepisom odnośnej ustawy i statutu danej instytucji,

nie zagraża jej zdolności finansowej do wykonywania zadań ustawowych oraz odpowiada

zasadom racjonalnej gospodarki.

(2)

Do czasu zatwierdzenia preliminarza budżetowego przez władzę nadzorczą może dana instytucja,

z zastrzeżeniem art. 257, dokonywać wydatków miesięcznych w wysokości jednej dwunastej

części normalnego budżetu z roku ubiegłego, przyczem nie może ona dokonywać bez specjalnego

zezwolenia władzy nadzorczej nowych inwestycyj.

(3)

Instytucja ubezpieczeń społecznych w razie odmowy przez władzę nadzorczą zatwierdzenia

preliminarza budżetowego w całości powinna przedłożyć nowy preliminarz w ciągu 6-ciu

tygodni od dnia odmowy, w razie zaś odmowy zatwierdzenia części preliminarza i wezwania

władzy nadzorczej do wprowadzenia zmian do tego preliminarza - powinna przedłożyć

w tymże terminie nowe odpowiednie części preliminarza. Jeżeli nowy preliminarz lub

zmiany, dotyczące nie zatwierdzonej części budżetu, nie odpowiadają również obowiązującym

warunkom, przewidzianym w ustępie poprzednim, władza nadzorcza ustala z urzędu preliminarz.

(1)

Na żądanie Ministra Opieki Społecznej albo państwowego urzędu ubezpieczeń społecznych,

jako władzy nadzorczej, podlegające nadzorowi instytucje powinny przedkładać w terminie

przez nią oznaczonym sprawozdania ze swej działalności wraz z załącznikami oraz protokóły

posiedzeń swych organów. Członkowie organów i pracownicy instytucyj winni na żądanie

władzy nadzorczej lub przedstawiciela tej władzy przedkładać do przejrzenia wszelkie

księgi, rachunki, załączniki dowodowe i akta oraz przechowywane papiery wartościowe

i gotowiznę, tudzież udzielać potrzebnych wyjaśnień.

(2)

Sprawozdanie roczne, zamknięcie rachunkowe i ubezpieczeniowo - techniczne instytucyj

ubezpieczeń społecznych powinny być ogłaszane w druku.

Nadzorowi podlegają również w myśl niniejszej ustawy urządzenia lecznicze i profilaktyczne,

domy dla ozdrowieńców, inwalidów, starców i sierot oraz wszelkie inne urządzenia i

instytucje, powołane przez ubezpieczalnie i zakłady ubezpieczeń społecznych, jak również

utworzone przez nie na podstawie art. 93 niniejszej ustawy instytucje specjalne.

(1)

Czynności i uprawnienia władz nadzorczych przy wyborach organów instytucyj, podlegających

nadzorowi, określają przepisy wyborcze, wydane przez Ministra Opieki Społecznej.

(2)

W razie naruszenia przepisów wyborczych, mogącego wpłynąć istotnie na wynik wyborów,

władza nadzorcza unieważnia wybory i zarządza nowe.

Minister Opieki Społecznej może wydać szczegółowe przepisy co do sposobu wykonywania

nadzoru,

Przeciwko wszelkim zarządzeniom i uchwałom organów instytucyj, podlegających nadzorowi,

może być wniesione zażalenie do ich władzy nadzorczej, jeżeli ustawa niniejsza nie

stanowi inaczej.

(1)

Postanowienia (zarządzenia, rozstrzygnięcia) państwowego urzędu ubezpieczeń mogą być

zaskarżone do Ministra Opieki Społecznej w ciągu dni 14 od daty doręczenia zaskarżonego

postanowienia na piśmie.

(2)

Minister Opieki Społecznej może przed rozstrzygnięciem skargi (ust. 1) zawiesić wykonanie

zaskarżonego postanowienia.

(1)

Zakłady ubezpieczeń społecznych będą wpłacały na dochód budżetu Ministerstwa Opieki

Społecznej opłaty na częściowe pokrycie kosztów nadzoru nad instytucjami ubezpieczeń

społecznych.

(2)

Podstawę do obliczenia tej opłaty stanowi dla Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby

suma składek należnych ubezpieczalniom społecznym, a dla pozostałych zakładów ubezpieczeń

społecznych suma składek należnych każdemu z tych zakładów za dany rok kalendarzowy.

(3)

Stopę opłaty ustanawia w okresach rocznych Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzenia,

uwzględniając wydatki, poniesione na nadzór przez Skarb Państwa. Stopa opłaty nie

może przewyższać 1‰ (pro mille) podstawy, przyjętej do obliczenia tej opłaty.

(4)

Opłata musi być uiszczona w ciągu miesiąca, licząc od dnia ogłoszenia stopy opłaty.

(5)

Minister Opieki Społecznej może zarządzać wpłacenie przez instytucje, wymienione w

ust. 1, zaliczek na poczet opłaty za rok bieżący.

(1)

Rada Ministrów wyda przepisy, przewidziane w ustępie ostatnim art. 27 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 19 stycznia 1928 r. o organizacji

władz administracji ogólnej

(Dz. U. R. P. Nr 11, poz. 86), mające na celu uregulowanie stosunku wojewodów do spraw ubezpieczeń społecznych.

(2)

Do tego czasu zaś mają zastosowanie postanowienia, zawarte w art. 10 do 26 tegoż rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 19 stycznia

1928 r.

(1)

Spory między pracodawcami, ubezpieczonymi lub uprawnionymi do świadczeń z jednej strony

a instytucjami ubezpieczeń społecznych z drugiej strony, wynikłe z zastosowania ustawy

niniejszej, rozstrzygają specjalne organa, jeżeli ustawa mniejsza nie stanowi inaczej.

Ustrój tych organów i postępowanie przed niemi określi osobna ustawa.

(2)

Spory między instytucjami ubezpieczeń społecznych (art. 17) na tle postanowień ustawy

niniejszej rozstrzyga ostatecznie Minister Opieki Społecznej, z zastrzeżeniem przepisów

art. 102 ust. ostatni.

Pracodawca, który w przepisanym terminie nie dopełni obowiązku zgłoszenia, przewidzianego

niniejszą ustawą, rozporządzeniami, na jej podstawie wydanemi, lub statutami instytucyj

ubezpieczeń społecznych, podlega karze grzywny do 500 zł.

Pracodawca, który w zgłoszeniach, listach płac lub wykazach, przepisanych ustawą niniejszą,

rozporządzeniami, na jej podstawie wydanemi, lub statutami instytucyj ubezpieczeń

społecznych, podaje nieprawdziwe dane lub udziela nieprawdziwych wyjaśnień, albo wogóle

odmawia udzielania wyjaśnień wbrew obowiązującym przepisom, podlega karze grzywny

do 3.000 zł.

Pracodawca, który przy wypłacie zarobków potrąca swym pracownikom z tytułu przypadającej

na nich części składek kwoty wyższe, aniżeli przewiduje ustawa niniejsza, podlega,

niezależnie od obowiązku zwrócenia pracownikom nieprawnie pobranych kwot, karze grzywny

do 500 zł.

Pracodawca, który w terminie, oznaczonym w rozporządzeniu Ministra Opieki Społecznej

(art. 218), nie wpłaci części składek, przypadających na zatrudnionych u niego pracowników,

ponosi odpowiedzialność karną, przewidzianą w art. 58 prawa o wykroczeniach, niezależnie

od obowiązku uiszczenia potrąconych kwot wraz z przewidzianemi w art. 229 odsetkami

zwłoki.

Pracodawca, który pod groźbą rozwiązania stosunku pracy lub w inny sposób zmusza zatrudnionych

u siebie pracowników do ukrywania swego stosunku pracy przed instytucjami ubezpieczeń

społecznych, albo do udzielania im fałszywych danych co do należnego im zarobku, lub

przeciwdziała zwracaniu się tych pracowników do instytucyj o należne im świadczenia,

podlega karze aresztu do 3 miesięcy lub grzywny do 3.000 zł.

Pracodawca, który bez uzasadnionych powodów uniemożliwia lub utrudnia swym pracownikom

przyjęcie lub wykonanie czynności członka organów ubezpieczalni, zakładu ubezpieczeń

społecznych lub Izby, podlega karze grzywny do 500 zł.

Pracodawca, który dopuszcza się znaczenia dokumentów, związanych z wykonywaniem ubezpieczenia

w myśl ustawy niniejszej, w celu wyróżnienia pracownika w sposób dlań korzystny lub

niekorzystny podlega karze grzywny do 500 zł.

Pracodawca rolny, który odmawia pomocy lekarskiej chorym pracownikom lub uprawnionym

członkom ich rodzin lub też udziela pomocy niedostatecznej (art. 212 ust. 6), niezależnie

od obowiązku zwrotu powiatowej władzy administracji ogólnej wynikłych stąd kosztów,

podlega karze grzywny do wysokości 300 zł.

Uprawniony do świadczeń z instytucji ubezpieczeń społecznych, nie stosujący się do

postanowień regulaminu dla chorych i poleceń lekarzy, może ulec karze pieniężnej w

formie pozbawienia go zasiłku chorobowego do wysokości 40% tygodniowego zasiłku,

Osoba, uprawniona do świadczeń z instytucji ubezpieczeń społecznych, która świadomie

pożycza lub odprzedaje własne dokumenty, służące do uzasadnienia praw do świadczeń,

innym osobom, do tych świadczeń nie uprawnionym, celem bezprawnego uzyskania przez

nie świadczeń, podlega karze grzywny w podwójnej wysokości strat, poniesionych z tego

tytułu przez instytucję ubezpieczeń społecznych.

Pracownicy i otrzymujący świadczenia, którzy w zgłoszeniach lub wykazach, przepisanych

ustawą niniejszą, rozporządzeniami, na jej podstawie wydanemi, albo statutami instytucyj

ubezpieczeń społecznych, podają świadomie nieprawdziwe dane lub wyjaśnienia celem

uzyskania nie przysługujących im praw do świadczeń, podlegają karze grzywny do 100

zł.

Kto w ciągu trzech lat został skazany trzykrotnie za przestępstwa, przewidziane w

art. 269 - 276, 278 i 279 na karę pieniężną, a przed upływem pięciu lat od ostatniego

skazania ponownie dopuszcza się jednego z tych przestępstw, podlega karze aresztu

do miesiąca; jeżeli tem przestępstwem jest przestępstwo, przewidziane w art. 273,

podlega karze aresztu od jednego do trzech miesięcy.

Kto rozgłasza lub używa do celów innych, niż wskazane w ustawie niniejszej, wiadomości,

stanowiące tajemnicę lekarską, bądź też tajemnice przedsiębiorstwa, o których się

dowiedział jako pracownik lub członek organów instytucyj, przewidzianych ustawą niniejszą,

podlega karze grzywny do 2.000 zł i aresztu do 6 tygodni lub jednej z tych kar.

(1)

Pracodawcą w rozumieniu art. 269 - 276 jest również kierownik zakładu pracy, nie będący

jego właścicielem.

(2)

Oprócz pracodawcy ponoszą odpowiedzialność za wykroczenia osoby, które dopuściły się

czynów, przewidzianych w artykułach, wymienionych powyżej, będąc powołane do zawiadywania

interesami pracodawcy.

(3)

Grzywna podlega zamianie na areszt zastępczy stosownie do art. 10 prawa o wykroczeniach.

(4)

Niezależnie od tego właściciel, który nie jest kierownikiem zakładu pracy, ponosi

odpowiedzialność za grzywny, wymierzone kierownikowi lub osobom, przewidzianym w ust.

2, jeżeli grzywna nie została ściągnięta; odpowiedzialność tę ponoszą również osoby

prawne, będące właścicielami zakładu. Gdy pracodawca nie jest zdolny do działań lub

ma ograniczoną zdolność do działań prawnych, odpowiedzialność tę ponosi jego prawny

zastępca.

Jeżeli czyn karalny, przewidziany w ustawie niniejszej, zagrożony jest przez inne

ustawy karne cięższą karą, wówczas karę wymierzyć, należy według tych ustaw.

(1)

Kary, wymienione w art. 277, nakłada ubezpieczalnia społeczna. Orzecznictwo w sprawach

o przestępstwa, przewidziane w art. 269, 270, 271, 274, 275 i 279, należy do orzekających

organów ubezpieczeń społecznych (art. 268). Ściganie nastąpi na wniosek ubezpieczalni

lub zakładu, albo na wniosek poszkodowanego.

(2)

Do orzekania w sprawach, wymienionych w art. 276, powołane są władze administracji

ogólnej.

(3)

Do orzekania w sprawach o przestępstwa, przewidziane w art. 272 i 273, powołane są

sądy pracy.

(4)

Do orzekania o czynach, przewidzianych w art. 281, powołane są sądy grodzkie.

Grzywny, orzeczone na zasadzie ustawy niniejszej, przypadają na rzecz właściwej ubezpieczalni

społecznej.

Przestępstwa, przewidziane w części VIII ustawy niniejszej, przedawniają się po upływie

trzech lat od ich popełnienia, z wyjątkiem przestępstw, przewidzianych w art. 277,

które przedawniają się po sześciu miesiącach od dnia popełnienia.

(1)

Instytucjom, wykonywającym ubezpieczenie, unormowane ustawą niniejszą, lub współdziałającym

w jej wykonywaniu, przysługuje zwolnienie od wszelkich opłat sądowych w sprawach,

wynikających z ustawy niniejszej.

(2)

Ponadto instytucjom, wykonywającym ubezpieczenie, unormowane ustawą niniejszą, osobom,

uprawnionym do świadczeń z tych instytucyj, oraz funduszom, wpłacanym do tych instytucyj

i wypłacanym przez nie, przysługują te wszystkie przywileje w dziedzinie opłat skarbowych,

podatków państwowych i samorządowych, jakie na mocy obowiązujących ustaw przysługują

instytucjom ubezpieczeń społecznych, osobom, uprawnionym do świadczeń z tych instytucyj,

oraz funduszom, wpłacanym do tych instytucyj i wypłacanym przez nie.

(1)

Władze i urzędy państwowe oraz komunalne powinny użyczać pomocy instytucjom ubezpieczeniowym,

przewidzianym w ustawie niniejszej,

(2)

Zakres tej pomocy ustalony zostanie w drodze rozporządzeń, wydanych przez właściwych

ministrów w porozumieniu z Ministrem Opieki Społecznej.

Do pism, doręczeń, upływu i biegu czasokresów, dotyczących ubezpieczenia w myśl ustawy

niniejszej, stosować się będą odpowiednie przepisy ustawy o orzekających organach

ubezpieczeń społecznych i postępowaniu przed niemi, jeżeli przepisy ustawy niniejszej

nie stanowią inaczej.

Roszczenia, co do których zapadło prawomocne orzeczenie, powinny być na wniosek strony

lub z urzędu poddane ponownemu rozpatrzeniu, jeżeli zachodzą warunki, przewidziane

w postanowieniach ustawy o orzekających organach ubezpieczeń społecznych i postępowaniu

przed niemi, do wznowienia postępowania.

Zrzeczenie się uprawnień, wynikających z ustawy niniejszej, jest nieważne. Nieważne

są umowy, zmierzające do ograniczenia tych uprawnień na niekorzyść ubezpieczonych.

(1)

Gdy dla osoby, podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie ustawy niniejszej,

powstaną warunki ubezpieczenia według obowiązujących przepisów o ubezpieczeniu pracowników

umysłowych, może ona pozostać w ubezpieczeniu wedle zasad ustawy niniejszej na czas,

nie dłuższy niż 12 miesięcy, licząc od dnia powstania tych warunków,

(2)

Gdy osoba, podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia według obowiązujących przepisów o

ubezpieczeniu pracowników umysłowych, uzyska warunki, uzasadniające obowiązkowe ubezpieczenie

jej w myśl ustawy niniejszej, może pozostać w ubezpieczeniu dotychczasowem na czas

nie dłuższy niż 12 miesięcy, licząc od dnia powstania tych warunków,

(3)

Oświadczenie się za pozostaniem w ubezpieczeniu w myśl ustępu pierwszego lub drugiego

winno nastąpić najpóźniej w ciągu miesiąca od dnia powstania warunków, w tychże ustępach

wymienionych, i pociąga dla pracodawcy obowiązek opłaty składek według zasad ubezpieczenia,

w którem ubezpieczony pozostaje.

(1)

Gdy ubezpieczony przechodzi z jednego ubezpieczenia do drugiego (art. 292), przekazuje

poprzedni zakład ubezpieczeń społecznych temu zakładowi, do którego dana osoba przechodzi,

zmniejszone o 6% składki, które służyły na pokrycie świadczeń, udzielanych przez ten

zakład w zakresie ubezpieczenia emerytalnego, z oprocentowaniem składanem przy kapitalizacji

rocznej wedle stopy technicznej,

(2)

Jeśli ubezpieczony przechodzi do innego ubezpieczenia po przebyciu w ubezpieczeniu

poprzedniem nie dłużej niż pięć lat w ubezpieczeniu pracowników umysłowych, bądź 200

tygodni składkowych w ubezpieczeniu na podstawie niniejszej ustawy, zakład, któremu

przekazano składki, zalicza danej osobie do ubezpieczenia tyle miesięcy, względnie

tygodni składkowych, ile jej zaliczono w zakładzie poprzednim; jeśli zaś poprzednie

ubezpieczenie trwało dłużej niż 5 lat w ubezpieczeniu pracowników umysłowych, bądź

200 tygodni składkowych w ubezpieczeniu na podstawie niniejszej ustawy, zaliczenie

za pierwsze pięć lat, bądź 200 tygodni składkowych, dokonywa się według zasad, wymienionych

powyżej, zaliczenie zaś dalszych lat lub tygodni składkowych - odpowiednio do kwoty

składek, za ten okres przekazanych, przeliczonej stosownie do wysokości składek, obowiązujących

w nowym zakładzie.

(3)

Ponadto i wzajemnie zaliczone będą takie zarobki ubezpieczonych za pierwsze pięć lat,

bądź 200 tygodni składkowych, jakie stanowiły podstawę do wymiaru składek i świadczeń.

Upoważnia się Radę Ministrów do wydawania rozporządzeń, normujących wzajemne przekazywanie

składek ubezpieczeniowych i wzajemny stosunek uprawnień emerytalnych w przypadkach

przejścia osób, ubezpieczonych na zasadzie postanowienia art. 1 pkt 2 lit. b) niniejszej

ustawy, do służby, wymienionej w art. 5 ust. 1 pkt 1 niniejszej ustawy, tudzież w

razie przejścia z takiej służby do zatrudnienia, uzasadniającego obowiązek ubezpieczenia

w myśl art. 1 pkt 2 lit. b) niniejszej ustawy, na zasadach analogicznych do zawartych

w art. 7 ustawy emerytalnej z dnia 11 grudnia 1923 r.

(Dz. U. R. P. z 1931 r. Nr 42, poz. 380) w brzmieniu ustawy z dnia 18 marca 1932 r.

(Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 239).

(1)

We wszystkich przypadkach, w których w myśl art. 293 lub art. 294 powinna być przekazana

pewna suma, przekazanie jej ma nastąpić w ciągu miesiąca od zgłoszenia roszczenia

przez instytucję, do której powinna być przekazana.

(2)

W przypadku niedotrzymania terminu, wskazanego w ustępie pierwszym, instytucja przekazująca

obowiązana jest opłacić od należnej kwoty odsetki zwłoki w wysokości, określonej w

art. 229.

(3)

Równocześnie z przekazaniem należności przesłać należy obliczenie jej wysokości oraz

wszelkie potrzebne dane i dokumenty.

(4)

Wysokość każdoczesnej stopy technicznej ogłasza Minister Opieki Społecznej w „Monitorze

Polskim”.

(1)

Kasy Chorych, działające na podstawie ustawy z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowe m ubezpieczeniu na wypadek choroby

(Dz. U. R. P. Nr 44, poz. 272), przekształcają się z mocy ustawy niniejszej z dniem nadania im statutów przez Ministra

Opieki Społecznej na ubezpieczalnie społeczne, które przejmują prawa i obowiązki kas

chorych.

(2)

Ubezpieczeni w jednej z kas chorych, wymienionych w ustępie poprzednim, stają się

- jeżeli ustawa niniejsza nie stanowi inaczej - ubezpieczonymi w odpowiedniej ubezpieczalni

społecznej z zachowaniem już nabytych praw.

(1)

Stosowanie ustawy niniejszej w zakresie ubezpieczenia, określonego w art. 1 pkt 1,

do pracowników przedsiębiorstw i instytucyj, które przed wejściem w życie niniejszej

ustawy udzielały swym pracownikom, zgodnie z obowiazującemi przepisami prawnemi, pomocy

leczniczej zamiast ubezpieczenia w kasach chorych, odracza się do terminów likwidacji

odrębnej pomocy leczniczej, wyznaczonych przez Radę Ministrów dla poszczególnych przedsiębiorstw

i instytucyj.

(2)

Przepis ustępu 1 stosuje się również do pracowników przedsiębiorstw i instytucyj,

które przed 1 stycznia 1933 r. faktycznie stosowały udzielanie pomocy leczniczej swym

pracownikom we własnym zakresie zamiast ubezpieczenia w kasach chorych.

(1)

Zakłady ubezpieczeń społecznych przejmują prawa i obowiązki instytucyj ubezpieczeniowych,

działających w chwili wejścia w życie niniejszej ustawy, wymienionych w art. 243,

a mianowicie

1)

Zakład Ubezpieczenia na Wypadek Choroby - prawa i obowiązki Związku Kas Chorych.

2)

Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych - prawa i obowiązki Zakładów Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych i ich Związku.

3)

Zakład Ubezpieczenia od Wypadków - prawa i obowiązki Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków

we Lwowie, Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków w Królewskiej Hucie, Wydziału Ubezpieczeń

od Wypadków Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu i Zakładu Ubezpieczeń od Wypadków w

Rolnictwie w Poznaniu.

4)

Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników - prawa i obowiązki Bractwa Górniczego

w Krakowie, oraz pozostałych Kas Brackich w województwach: krakowskiem, lwowskiem,

tarnopolskiem, stanisławowskiem i cieszyńskiej części województwa śląskiego i Ubezpieczalni

Krajowej w Poznaniu z wyłączeniem praw i obowiązków, wynikających z ubezpieczenia

pracowników rolnych.

(2)

Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników przejmie również prawa i obowiązki kasy

emerytalnej dla robotników Polskich Kolei Państwowych w byłym zaborze pruskim (Oddział

A) w Poznaniu, jeżeli prowadzenie ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 2 w zastosowaniu

do pracowników Polskich Kolei Państwowych, członków tej kasy, nie zostanie powierzone

specjalnej instytucji w myśl art. 94.

(3)

Instytucje, wymienione w artykule niniejszym, ulegają likwidacji z dniem rozpoczęcia

działalności przez właściwy zakład, z wyjątkiem Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu,

która na obszarze dotychczasowego swego działania wykonywać będzie na podstawie dotychczasowych

przepisów prawnych ubezpieczenie inwalidzkie w stosunku do osób, nie objętych przez

niniejszą ustawę ubezpieczeniem w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b).

(4)

Przepisy, dotyczące sposobu i zasad prowadzenia likwidacji instytucyj ubezpieczeniowych,

wymienionych w ustępach 1 i 2, wydane zostaną w drodze rozporządzenia Ministra Opieki

Społecznej, przyczem odnośnie do Kasy emerytalnej dla robotników Polskich Kolei Państwowych

w b. zaborze pruskim w porozumieniu z Ministrem Komunikacji.

Osoby, ubezpieczone przed wejściem w życie niniejszej ustawy w zakładach ubezpieczeń

pracowników umysłowych, stają się ubezpieczonemi w Zakładzie Ubezpieczeń Pracowników

Umysłowych. Ich prawa i obowiązki w zakresie ubezpieczenia, unormowanego rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911), jak również prawa i obowiązki osób, uprawnionych lub pobierających świadczenia na

podstawie tegoż rozporządzenia, nie ulegają zmianie.

Osoby, ubezpieczone przed wejściem w życie niniejszej ustawy w instytucjach, wymienionych

w art. 298 pkt 3, stają się ubezpieczonemi w Zakładzie Ubezpieczenia od Wypadków.

Prawa osób, uprawnionych do świadczeń w myśl obowiązujących dotychczas ustaw o ubezpieczeniu

(lub zaopatrzeniu) od wypadków, zostaną unormowane w drodze rozporządzeń Rady Ministrów,

przyczem ustawowe uprawnienia pod względem wysokości świadczeń nie będą mogły być

uszczuplone, mogą być natomiast podwyższone najwyżej do wysokości świadczeń, przewidzianych

w niniejszej ustawie.

(1)

Uprawnienia osób ubezpieczonych oraz korzystających ze świadczeń w myśl dotychczas

obowiązujących ustaw o ubezpieczeniu na wypadek niezdolności do pracy, na starość

i na korzyść pozostałych rodzin w województwach poznańskiem i pomorskiem oraz w myśl

dotychczas obowiązujących ustaw o ubezpieczeniu pensyjnem górników w kasach brackich

w województwach: krakowskiem, lwowskiem, stanisławowskiem, tarnopolskiem i cieszyńskiej

części województwa śląskiego zostaną unormowane w drodze rozporządzeń Rady Ministrów.

Uprawnienia te pod względem czasu wyczekiwania i wysokości świadczeń pieniężnych nie

będą mogły być uszczuplone w tym sensie, że nikt na podstawie ustawy niniejszej nie

może otrzymać świadczeń mniejszych od tych świadczeń, jakie otrzymywałby, gdyby był

nadal ubezpieczony w myśl wyżej wymienionych ustaw. Rozporządzenia te w razie potrzeby

podniosą wymiar świadczeń do norm, przewidzianych w art. 302.

(2)

Rozporządzenia, wymienione w ustępie pierwszym, opierać się będą w szczególności na

następujących zasadach.Osoby, ubezpieczone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy

1)

na wypadek inwalidztwa w Ubezpieczalni Krajowej w Poznaniu, z wyłączeniem osób, należących

do kategorji pracowników rolnych, oraz

2)

w myśl obowiązujących ustaw o ubezpieczeniu pensyjnem górników w kasach brackich w

województwach: krakowskiem, lwowskiem, tarnopolskiem, stanisławowskiem i cieszyńskiej

części województwa śląskiego - podlegają ubezpieczeniu w Zakładzie Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników na warunkach ogólnych. Osoby, wyżej wymienione, zachowują do czasu uzyskania

uprawnień w myśl art. 153 ust. 1 pkt 2, uprawnienia do świadczeń, jakieby im przysługiwały

w wymienionych wyżej instytucjach, chociażby świadczenia te nie były przewidziane

w ustawie niniejszej. Jeżeli te osoby w dniu wejścia w życie ustawy niniejszej przebyły

czas wyczekiwania, wymagany ustawami dotychczasowemi, zatrzymują również i po uzyskaniu

uprawnień w myśl art. 153 ust. 1 pkt 2 przysługujące im na podstawie dotychczasowych

ustaw uprawnienia do tych świadczeń, które albo wogóle nie są przewidziane w ustawie

niniejszej, albo których nie mogłyby uzyskać, ponieważ nie czynią zadość przewidzianym

w niej warunkom korzystania ze świadczeń. Postanowień ostatniego zdania nie stosuje

się do uprawnień do rent, należnych wdowom, które wstąpiły w związki małżeńskie po

dniu wejścia w życie ustawy niniejszej. Przy ustalaniu praw do świadczeń na podstawie

powyższych ustaw uwzględnia się również tygodnie składkowe, przebyte w ubezpieczeniu,

unormowanem art. 1 pkt 2 lit. b) ustawy niniejszej. Przy wymiarze należnych z tego

tytułu świadczeń zalicza się osobom, wymienionym w punkcie 1, w klasach, w jakich

osoby te były ostatnio ubezpieczone, tygodnie składkowe, nabyte w ubezpieczeniu, unormowanem

w art. 1 pkt 2 lit. b).

(3)

Do osób, ubezpieczonych na podstawie dotychczas obowiązujących ustaw w zakresie art.

1 pkt 2 lit. b), nie mają zastosowania postanowienia art. 6 ust. 1 pkt 2 niniejszej

ustawy.

(4)

Osoby, którym zostały przyznane świadczenia z tytułu ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa,

starości i śmierci przez Ubezpieczalnię Krajową w Poznaniu, albo przez kasy brackie,

wymienione w pkt 2 niniejszego artykułu, oraz pozostali po tych osobach uprawnieni

pobierają nadal świadczenia z Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników według

norm, obowiązujących przed wejściem w życie niniejszej ustawy Ubezpieczalnię Krajową

w Poznaniu, względnie kasy brackie, z zastrzeżeniem postanowienia zdania ostatniego

ustępu pierwszego.

(1)

Osoby, zamieszkałe na obszarze, wskazanym w art. 304 ust. 1, które

1)

w chwili wejścia w życie ustawy niniejszej mają ukończony 65 rok życia,

2)

posiadają obywatelstwo polskie,

3)

nie mają niezbędnych środków utrzymania,

4)

w ciągu ostatnich czternastu lat przed wejściem w życie ustawy niniejszej pozostawały

przynajmniej przez cztery lata w zatrudnieniu, któreby w myśl ustawy niniejszej uzasadniało

obowiązek ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b), - mają prawo do zaopatrzenia

inwalidzkiego.

(2)

Wysokość zaopatrzenia inwalidzkiego określa Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń

w granicach od 15 do 20 złotych miesięcznie.

(3)

Zmiana wysokości zaopatrzenia może również dotyczyć poprzednio przyznanych zaopatrzeń

inwalidzkich.

(4)

Członkowie rodzin, pozostali po osobach, które pobierały zaopatrzenie w myśl ustępu

pierwszego, otrzymują zaopatrzenie w wysokości renty wdowiej poinwalidzkiej lub renty

sierocej poinwalidzkiej, obliczonej w stosunku do zaopatrzenia inwalidzkiego, na warunkach,

przewidzianych w niniejszej ustawie, jeżeli nie mają niezbędnych środków utrzymania.

Przepis ust. (3) stosuje się odpowiednio do zaopatrzeń członków rodziny.

(1)

Osoby, zamieszkałe na obszarze, wskazanym w art. 304 ust. 1, które w chwili wejścia

w życie ustawy niniejszej ukończyły sześćdziesiąty rok życia i któreby nie podlegały

obowiązkowi ubezpieczenia w razie wykonywania zatrudnienia, uzasadniającego obowiązek

ubezpieczenia, jedynie ze względu na warunek pierwszy, wymieniony w art. 6 ust. 1

pkt 2, będą podlegały temu obowiązkowi, jeżeli wykonywają takie zatrudnienie przed

ukończeniem sześćdziesiątego piątego roku życia.

(2)

Jeżeli osoby powyższe nie nabędą prawa do renty inwalidzkiej z powodu nieosiągnięcia

200 tygodni składkowych (art. 153 pkt 2), a są inwalidami w rozumieniu art. 154, uzyskują

prawo do zaopatrzenia, określonego w art. 302, pod warunkami, wymienionemi w tymże

artykule w pkt 2, 3 i 4, jeżeli przebyły w ubezpieczeniu co najmniej dwadzieścia sześć

tygodni składkowych. Rodzinie, pozostałej po osobie zmarłej, która pobierała zaopatrzenie

w myśl niniejszego ustępu, nie przysługuje prawo do zapomogi pośmiertnej, przewidzianej

w art. 166.

(3)

Te z pośród osób, wymienionych w ustępie poprzednim, któreby z zaopatrzenia tego nie

korzystały z powodu braku warunków, wymienionych w art. 302 pkt 2, 3 i 4, mają prawo

do zwrotu uiszczonych za nie składek na świadczenia, wymienione w ustępie poprzednim,

jeżeli nie są nadal ubezpieczone. Osoby, które podjęły składki, tracą prawo zarówno

do świadczeń, jak i do ponownego ubezpieczenia. Jeżeli osoby te, nie korzystając z

zaopatrzenia, zmarły, nie podjąwszy składek, prawo do zwrotu przysługuje prawnym spadkobiercom.

(4)

Prawo do zaopatrzenia inwalidzkiego po ukończeniu sześćdziesiątego piątego roku życia

mają również pod warunkami, wymienionemi w art. 302, punkty 2, 3 i 4, te osoby, które

w chwili wejścia w życie ustawy niniejszej ukończyły sześćdziesiąt lat, a z powodu

inwalidztwa w rozumieniu art. 154 ust. 1, albo z powodu braku pracy, nie zostały objęte

obowiązkiem ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b), lub też nie przebyły w

ubezpieczeniu 26 tygodni składkowych.

(5)

W stosunku do członków rodziny osób, wymienionych w niniejszym artykule, mają odpowiednie

zastosowanie przepisy ust. 4 art. 302; ponadto członkom rodziny osób, które przebyły

w ubezpieczeniu co najmniej 26 tygodni składkowych, przysługuje zaopatrzenie, chociażby

osoba ubezpieczona, odpowiadająca warunkom art. 302 pkt 2 i 4, nie korzystała z zaopatrzenia

inwalidzkiego.

(6)

Minister Opieki Społecznej może w drodze rozporządzeń rozszerzyć prawo do zaopatrzeń

inwalidzkich na poszczególne roczniki, które w chwili wejścia w życie ustawy miały

ukończone mniej niż 60 lat, jednak więcej niż 56 lat; rozporządzenia te mogą przewidywać

dodatkowe warunki uzyskania zaopatrzeń.

(1)

Kasy Emerytalne Robotników (z zastrzeżeniem ustępu trzeciego), działające na obszarze

m. st. Warszawy oraz województw: warszawskiego, łódzkiego, kieleckiego, lubelskiego,

białostockiego, wołyńskiego, poleskiego, nowogródzkiego, wileńskiego, krakowskiego,

lwowskiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego i cieszyńskiej części województwa śląskiego,

nie ulegają likwidacji z powodu wejścia w życie niniejszej ustawy, bez względu na

odmienne postanowienia statutów tych kas. Świadczenia tych kas mogą ulec zmniejszeniu

odpowiednio do wysokości świadczeń, przysługujących członkom tych kas z ubezpieczenia

w zakresie art. 1 pkt 2 lit. b); stosownie do tego mogą ulegać również redukcji składki

do kas emerytalnych, przypadające na robotnika i pracodawcę.

(2)

Postanowienie powyższe dotyczy również zobowiązań pracodawcy do bezpośredniej wypłaty

przez pracodawcę świadczeń na wypadek niezdolności do zarobkowania i śmierci pracownika.

(3)

Zasady dalszego prowadzenia kas bratnich, istniejących przy przedsiębiorstwach górniczo-hutniczych

w powiecie będzińskim, zakres świadczeń tych kas, ich organizację, względnie zasady

likwidacji tych kas oraz rozłożenie powstałych z tych tytułów ciężarów na pracodawców,

członków kas oraz ewentualnie na Zakład Ubezpieczenia Emerytalnego Robotników ustali

Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń, przyczem renty, wypłacane przez

te kasy przed 1 stycznia 1933 r., nie mogą być zmniejszone.

(4)

Rada Ministrów może na wniosek Ministra Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń wydać

szczegółowe przepisy, dotyczące wykonania postanowień ust. 1 i 2 tego artykułu, w

szczególności uregulowania uprawnień, nabytych przed wejściem w życie niniejszej ustawy

przez pracowników lub członków ich rodzin, oraz ustalenia sposobu zmniejszenia wysokości

świadczeń.

(5)

Również Rada Ministrów ustali na wniosek Ministra Opieki Społecznej w porozumieniu

z Ministrem Spraw Wojskowych sposób uregulowania uprawnień byłych członków austriackiego

„Instytutu Zaopatrzenia” (Institut für Zivilbedienstete der k. u. k. Heeresverwaltung),

oraz uprawnień długoletnich robotników w zakładach wojskowych na obszarze województw

poznańskiego i pomorskiego, przysługujących tym osobom, którym zostały przyznane zaopatrzenia

przez byłe władze zaborcze, tudzież tym zatrudnionym obecnie w zakładach wojskowych

robotnikom, bądź zwolnionym z pracy po 1 listopada 1918 r., którzy z tytułu pracy

przed 1 listopada 1918 r. posiadają warunki, wymagane do przyznania zaopatrzeń, albo

jednorazowych odpraw.

(1)

Co się tyczy osób, ubezpieczonych w Zakładzie Ubezpieczeń od Wypadków w Rolnictwie

w Poznaniu oraz w dziale rolnym Zakładu Ubezpieczeń od Wypadków w Królewskiej Hucie,

które w myśl przepisów niniejszej ustawy nie podlegałyby ubezpieczeniu w zakresie

art. 1 pkt 2 lit. a). Rada Ministrów wyda w drodze rozporządzeń specjalne przepisy,

dotyczące ubezpieczenia od wypadków drobnych producentów rolnych i ich rodzin, z zachowaniem

zasady obowiązku tego ubezpieczenia na obszarze województw poznańskiego i pomorskiego.

(2)

Rozporządzenia Rady Ministrów określają warunki, w których obowiązek ubezpieczenia

od wypadków drobnych producentów rolnych i ich rodzin będzie mógł być rozszerzony

bądź całkowicie, bądź częściowo na pozostałe obszary Rzeczypospolitej.

(1)

Minister Opieki Społecznej przeprowadzi organizację ubezpieczeń społecznych w myśl

zasad niniejszej ustawy i ustali sposób przejmowania przez zakłady ubezpieczeń społecznych

działalności poszczególnych instytucyj ubezpieczeniowych, wymienionych w art. 298.

(2)

W tym celu Minister Opieki Społecznej może

1)

zmieniać okręgi i siedziby kas chorych lub zarządzać likwidację poszczególnych kas

i włączenie ich okręgów do jednej lub kilku kas sąsiednich oraz określać zasady podziału

majątku, uprawnień i zobowiązań pomiędzy zainteresowane kasy; wynikające z tego tytułu

przejęcie majątku wolne jest od wszelkich podatków i opłat; przepisanie praw hipotecznych

następuje przy zmianie okręgów na łączny wniosek zainteresowanych kas, przy likwidacji

zaś na jednostronny wniosek kasy przejmującej prawa;

2)

rozwiązywać władze i organa mających ulec likwidacji instytucyj ubezpieczeń społecznych

i mianować komisarzy, oraz specjalne tymczasowe organy kolegialne (komisaryczne) do

przeprowadzania wszelkich czynności w zakresie likwidacji istniejących instytucyj

ubezpieczeń społecznych, tudzież w zakresie tworzenia takich instytucyj, przewidzianych

w niniejszej ustawie; komisarze oraz tymczasowe organy kolegialne mogą zaciągać zobowiązania

i nabywać prawa na rzecz organizowanych przez siebie instytucyj.

(3)

Wydatki, związane z organizacją Zakładu Ubezpieczenia na Wypadek Choroby, pokrywa

Związek Kas Chorych, Zakładu Ubezpieczenia od Wypadków - Zakład Ubezpieczenia od Wypadków

we Lwowie, Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych - Związek Zakładów Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych. Wydatki, związane z organizacją Zakładu Ubezpieczenia Emerytalnego

Robotników, jak również z przeprowadzeniem obliczeń ubezpieczeniowo-technicznych ubezpieczenia,

wykonywanego przez ten zakład, oraz z dokonaniem obliczeń przez Zakład Ubezpieczenia

od Wypadków, pokrywa się z pożyczki, zaciągniętej w zakładach ubezpieczeń pracowników

umysłowych na warunkach, ustalonych przez Ministra Opieki Społecznej.

(4)

Zakres uprawnień komisarzy, oraz tymczasowych organów kolegialnych ustalają instrukcje,

wydane przez Ministra Opieki Społecznej.

(1)

Ubezpieczony, który nie przebył w ubezpieczeniu ze składką, przewidzianą w art. 220

pkt 2 lit. a), 750 tygodni składkowych, a wypełnia inne warunki, uprawniające do uzyskania

renty inwalidzkiej, nabywa w 60-tym roku życia prawo do renty inwalidzkiej, jeżeli

liczba tygodni składkowych, przebytych przez niego w ubezpieczeniu z tą składką, stanowi

co najmniej 2/3 liczby tygodni kalendarzowych, jakie upłynęły pomiędzy dniem wejścia

w życie niniejszej ustawy, a dniem powstania inwalidztwa.

(2)

Przy ustalaniu uprawnień do renty inwalidzkiej, udzielanej na warunkach, przewidzianych

w art. 154 ust. 2 oraz do renty wdowiej poinwalidzkiej, udzielanej na warunkach, przewidzianych

w art. 158 ust. 2, zaliczać się będzie na okres 600 tygodni składkowych, przewidzianych

w art. 154 ust. 2 okresy pracy, przebyte w górnictwie i hutnictwie, przed wejściem

w życie niniejszej ustawy.

Okręgowe urzędy ubezpieczeń, istniejące na podstawie ustawy z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby

(Dz. U. R. P. Nr 44, poz. 272), prowadzą swoje czynności do chwili utworzenia w ich okręgach państwowych urzędów

ubezpieczeń społecznych; z tą chwilą przechodzi bezpośredni nadzór nad ubezpieczalniami

społecznemi na państwowe urzędy ubezpieczeń społecznych.

(1)

Do czasu utworzenia orzekających organów ubezpieczeń społecznych, odwołania od orzeczeń

w sprawie świadczeń wypadkowych i emerytalnych robotniczych rozstrzygane będą przez

dotychczasowe organa orzekające w tych sprawach, przyczem dla obszarów, wymienionych

w art. 304 ust. 1, właściwe będą sądy rozjemcze, orzekające w sprawach ubezpieczenia

od wypadków. Odwołanie od orzeczeń w sprawach obowiązku ubezpieczenia, wymiaru składki

i zaliczania do poszczególnych kategoryj niebezpieczeństwa, rozstrzygać będą te organa,

które były właściwe do rozstrzygania tych odwołań do chwili wejścia w życie ustawy

niniejszej.

(2)

Orzecznictwo w sprawach o wykroczenia, przewidziane w art. 269 - 271, art. 273 - 275

i art. 279, należeć będzie, do czasu utworzenia organów orzekających ubezpieczeń społecznych,

do państwowych urzędów ubezpieczeń.

Do czasu powołania specjalnych organów orzekających, o których mowa w artykule poprzednim,

zakłady ubezpieczeń społecznych obowiązane są do częściowego pokrywania wydatków,

związanych z wynagrodzeniem pracowników, przydzielonych do załatwiania odwołań od

orzeczeń instytucyj ubezpieczeń społecznych na obszarze województw poznańskiego i

pomorskiego do Trybunału Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oraz do wyższych urzędów

ubezpieczeń w Poznaniu i Toruniu, na obszarze Górnego Śląska - do Wojewódzkiego Urzędu

Ubezpieczeń i Wyższego Urzędu Ubezpieczeń, zaś na pozostałym obszarze Rzeczypospolitej

do Wojewódzkich Wydziałów Pracy i Opieki Społecznej. Wysokość ponoszonych z tego tytułu

wydatków oznacza Minister Opiekł Społecznej.

(1)

Odracza się stosowanie postanowień niniejszej ustawy w zakresie zabezpieczenia z art.

212 i 213

1)

odnośnie do krewnych i powinowatych pracodawcy rolnego, pozostających z nim we wspólnem

gospodarstwie domowem, a nie zatrudnianych przez niego na podstawie stosunku pracy

(roboczego lub służbowego);

2)

odnośnie do pracowników rolnych, zatrudnionych w gospodarstwach rolnych na obszarze

poniżej 30 ha na terenie województw, wymienionych w art. 304 ust. 1.

(2)

Odracza się również zastosowanie postanowień niniejszej ustawy w zakresie ubezpieczenia,

wymienionego w art. 1 pkt 2 lit. a), w stosunku do osób, zatrudnionych w gospodarstwach

rolnych o obszarze poniżej 30 ha na terenie województw, wymienionych w art. 304 ust.

1.

Minister Opieki Społecznej w drodze rozporządzeń, wydanych w porozumieniu z Ministrem

Przemysłu i Handlu, przystosuje zasady niniejszej ustawy do potrzeb osób, zatrudnionych

w żegludze morskiej nietylko na podstawie stosunku umowy najmu pracy, ale również

osób, wykonywających na własny rachunek samodzielnie zawód żeglarski na statkach o

pojemności, nie przekraczającej pięćdziesięciu metrów sześciennych, przy wprowadzeniu

do ustawy odpowiednich zmian stosownie do odrębnych warunków pracy tych osób.

Minister Opieki Społecznej określa w drodze rozporządzeń przy istnieniu jakich wyjątkowych

okoliczności i pod jakiemi warunkami mogą być przywrócone nabyte poprzednio uprawnienia

tym osobom, które je utraciły bez własnej winy na podstawie przepisów, uchylonych

ustawą niniejszą.

Wysokość kwoty zasadniczej w 4, 5 i 6 roku obowiązywania niniejszej ustawy ustala

Rada Ministrów na wniosek Ministra Opieki Społecznej, biorąc za podstawę przeciętne

zarobki ogółu ubezpieczonych, przy zachowaniu pozostałych warunków z art. 156.

Postanowienia art. 230 ust. 2 odracza się do czasu uchylenia mocy obowiązującej ustawy z dnia 10

marca 1932 r. o przejęciu egzekucji administracyjnej przez władze skarbowe i o postępowaniu

egzekucyjnem władz skarbowych

(Dz. U. R. P. Nr 32, poz. 328) w stosunku do instytucyj ubezpieczeń społecznych.

(1)

Z chwilą wejścia w życie ustawy niniejszej tracą moc obowiązującą dotychczasowe przepisy,

odnoszące się do spraw, unormowanych tą ustawą, o ile nie zostały utrzymane w mocy

jej przepisami przejściowemi.

(2)

W szczególności tracą moc obowiązującą: ustawa z dnia 19 maja 1920 r. o obowiązkowem ubezpieczeniu na wypadek choroby

(Dz. U. R. P. Nr 44, poz. 272) wraz z późniejszemi zmianami, ustawa z dnia 28 grudnia 1887 r. o ubezpieczeniu robotników

od wypadków (Dz. u. p. austr. Nr 1 z r. 1888) wraz z późniejszemi zmianami, ustawa z dnia 30 stycznia 1924 r. w przedmiocie rozciągnięcia obowiązujących na obszarze

województw krakowskiego, lwowskiego, stanisławowskiego, tarnopolskiego i cieszyńskiej

części województwa śląskiego ustaw o obowiązku ubezpieczenia robotników od wypadków

na obszar województw; warszawskiego, łódzkiego, kieleckiego, lubelskiego, białostockiego,

wołyńskiego, poleskiego i nowogródzkiego oraz ziemi wileńskiej

(Dz. U. R. P. Nr 16, poz. 148), ordynacja ubezpieczeniowa Rzeszy Niemieckiej z dnia 19 lipca 1911 r. (Dz. U. Rzeszy

Niemieckiej str. 509 i następne) wraz z późniejszemi zmianami, ustawa z dnia 23 lipca

1889 r. o urządzeniu stosunków bractw górniczych, które na zasadzie powszechnej ustawy

górniczej są lub będą utworzone (Dz. u. p. austr. Nr 127) w brzmieniu, ustalonem rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. w sprawie zmiany

niektórych przepisów prawnych, dotyczących ubezpieczenia w bractwach górniczych

(Dz. U. R. P. Nr 36, poz. 339), rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. o organizacji

i funkcjonowaniu instytucyj ubezpieczeń społecznych

(Dz. U. R. P. Nr 81, poz. 635) w stosunku do wszystkich instytucyj ubezpieczeń z wyjątkiem Ubezpieczalni Krajowej

w jej nowym zakresie działania, oraz postanowienia art. 11 ustawy z dnia 18 marca 1932 r. o utworzeniu państwowego przedsiębiorstwa „Polski

Monopol Tytoniowy”

(Dz. U. R. P. Nr 26, poz. 240), art. 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 21 czerwca 1932 r. o przedsiębiorstwie

„Polski Monopol Solny”

(Dz. U. R. P. Nr 52, poz. 497) i art. 7 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. o Monopolu

Spirytusowym, opodatkowaniu kwasu octowego i drożdży oraz sprzedaży napojów alkoholowych

(Dz. U. R. P. Nr 63, poz. 586), o ile dotyczą zwolnienia od obowiązku ubezpieczenia, unormowanego ustawą niniejszą,

pracowników wymienionych monopolów. Moc obowiązującą traci również § 1154-b austrjackiego

kodeksu cywilnego.

(1)

Na obszarze górnośląskiej części województwa śląskiego ustawa niniejsza obowiązuje

tylko w zakresie ubezpieczenia od wypadków w zatrudnieniu i chorób zawodowych (art.

1 pkt 2 lit. a) oraz w zakresie, dotyczącym ubezpieczenia pracowników umysłowych, unormowanego

rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r.

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911).

(2)

Na obszarze, wymienionym w ust. 1, wszelkie prawa i obowiązki ubezpieczalni społecznych,

przewidziane w ustawie niniejszej dla wykonywania ubezpieczenia w zakresie art. 1 pkt 2 lit. a) oraz w zakresie ubezpieczenia pracowników umysłowych, unormowanego

rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r.

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911), przechodzą odpowiednio na Zakład Ubezpieczenia od Wypadków i Zakład Ubezpieczeń

Pracowników Umysłowych

(3)

Na obszarze górnośląskiej części województwa śląskiego Zakład Ubezpieczenia od Wypadków

i Zakład Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych utworzą ekspozytury lub oddziały, których

organizację, zakres działania, oraz uprawnienia z uwzględnieniem specyficznych stosunków

społecznych i gospodarczych na Górnym Śląsku ustala Minister Opieki Społecznej w drodze

rozporządzeń.

Upoważnia się Ministra Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości

do włączenia tekstu obowiązujących przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911) do tekstu ustawy niniejszej, do wydania jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu

społecznem z nowym podziałem na części, rozdziały i tytuły i nową numeracją artykułów,

z uwzględnieniem zmian, wynikających z przepisów, wydanych do dnia ogłoszenia jednolitego

tekstu, oraz do dokonania w tekście takich zmian redakcyjnych, jakie okażą się konieczne

wskutek włączenia tekstu przepisów o ubezpieczeniu pracowników umysłowych.

(1)

Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrowi Opieki Społecznej i innym właściwym

ministrom.

(2)

Rada Ministrów może przekazać w drodze rozporządzenia Ministrowi Opieki Społecznej

swoje uprawnienia, wynikające z ustawy niniejszej, rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 listopada 1927 r. o ubezpieczeniu

pracowników umysłowych

(Dz. U. R. P. Nr 106, poz. 911) oraz Ordynacji Ubezpieczeniowej Rzeszy Niemieckiej z dnia 19 lipca 1911 r. (Dz. U.

Rzeszy Niemieckiej str. 509 i następne) w ostatnio obowiązuiącem brzmieniu tych przepisów.

Również Minister Opieki Społecznej może przekazać w drodze rozporządzenia podległym

mu urzędom swoje uprawnienia, przewidziane w powyższych przepisach.

(1)

Termin wejścia w życie ustawy niniejszej na obszarach poszczególnych województw, a

dla gospodarstw rolnych również według poszczególnych rodzajów ubezpieczeń (art. 1

pkt 2 lit. a) oraz art. 212 i 213), określą rozporządzenia Rady Ministrów.

(2)

Przepisy art. 306 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia.