Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 17 maja 1933 r. o ustanowieniu granic uchybień obiegowych dla narzędzi mierniczych, znajdujących się w obrocie publicznym.

§ 1. Ustanawia się następujące granice uchyhieńobiegowych dla narzędzi mierniczych, znajdują­

cych się w obrocie publicznym.

I.

807

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

Nr. 41.

NARZĘDZIA

A.

DO MIERZENIA DŁUGOśCI.

Przymiary bławatne,

Granice . uchybień obiegowych wynoszą

1. Dla długości ogólnej

przymiarów wielkości 0,5 i

. 3 milimetry.

1 metra

2. Dla podzia~ki

a} dla odległości dowolnej

kreski od obu końców

przymiaru ~ jak dla dłu­

gości ogólnej j

b) dla różnicy długoś ci dwóch

działek sąsiednich

1,5 milimetra.

B.

Przymiary inne niż bławatne,

Granice uchybień obiegowych wynoszą

1. ;Dla całej długości

a} dla przymiarów metalowych

10 do 7 metrów włącznie 9 milimetrów

6 "4,,

"

6

"

3 " 1,5 metra

"

3 milimetry

1 metr i 75 cm

.

. 1,5 milimetra

50 cm do 10 cm włącznie. 0,75 "

b) dla przymiarów z innych materjałów

10 do 7 metrów włącznie 18 milimetrów

6 "4,,

"

12

"

3 " 1,5 metra

"

6

"

1 metr i 75 cm

.

. 3 milimetry

50 cm do 30 cm włącznie 1,5 milimetra

25 cm do 10 cm włącznie 0,75 "

c) dla przymiarów wstęgowych

50 i 40 metrów

.

. 18 milimetrów

30 do 15

"

włącznie

12

"

10" 7 "

"

9

"

6" 4 "

"

6

"

3" 1,5 metra

fi

3 milimetry

1 metr i 75 c m .

2,25 milimetra

50 cm do 30 cm włącznie 1,5

"

25 cm " 10 cm

"

0,75"

Wymienione granice uchybień stosują się do

przymiarów, znajdujących się na płaskiej podstawie

poziomej.

2. Dla podziałki

•

a) dla przymiarów wielkości powyżej 3 metrów

granica uchybienia obiegowego odległości

dowolnego wskaźnika podziałki od najbliż­

szego końca obszaru mierniczego wynosi połowę granicy uchybienia obiegowego dla

całej długości,

b) dla przymiarów wielkości 3 metry i mniej

granica uchyb.ienia obiegow.ego odległości

dowolnego wskaźnika podziałki od obu koń­

ców obszaru mierniczego wynosi tyleż, co

dla całkowitej długości,

c) dla przymiarów wszelkich wielkości

dla różnicy długości

dwóch sąsiednich działek

centymetrowych lub półcentymetrowych

.

. 1,5 milimetra,

dwóch sąsiednich działek

milimetrowych lub półmilimetrowych

.

.

. 0,3 milimetra.

3. Dla przymiarów zestawianych z oddzielnych

części uchybienia każdej części, stanowiącej oddzielny przymiar, nie mogą przekraczać granic uchybień

obiegowych, ustalonych wyżej dla przymiarów odpowiedniej długości.

C.

Suwaki miernicze zwyczajne.

1. Dla całej długości podziałki

a) suwaków metalowych

2 do 1,6 metra włącznie 3 milimetry

1,5 "0,6,,

"

1,5 milimetra

0,5 metra i mniej

0,75 "

h) suwaków z innych materjałów

2 do 1,6 metra włącznie 6 milimetrów

1,5 " 0,9"

"

4,5 milimetra

0,8 "0,5,,

"

3 milimetry

0,4 i 0,3"

,.

1,5 milimetra

0,2 "0,1,,

., 0,75 "

2. Dla odległości pomiędzy mackami w porównaniu z długością, odczytaną na przymiarze

a) dla suwaków z drzewa - potrójne uchybienie, dopuszczalne dla całej podziałkij

b} dla suwaków z innych materjałów - podwójne uchybienie, dopuszczalne dla całego

przymiaru.

3. Dla podziałek

a) dla odległości dowolnej

kreski od początku (zera)

podziałki tyleż co dla

całkowitej

długości podziałkij

b) dla różnicy długości

dwóch sąsiednich działek

centymetrowych lub półcentymetrowych

1,5 milimetra,

Nr. 41.

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

dwóch sąsiednich działek

milimetrowych lub półmilimetrOiW1ych

0,3 milimetra.

i wskazaniami przyrządu powinna w warunkach użyt­

kowania czynić zadość warunkowi

-

D.

Przyrządy z kołem mierzące m do mierzenia dłu­

gości.

.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

1. przy odmierzaniu długości

do 5 m włącznie.

.

.

. 45 milimetrów,

2. przy odmierzaniu długości,

większej od 5 m dla każdego

pełnego lub rozpoczętego metra. 9 milimetrów.

E.

Przyrządy rozsuwne

gdy d, i l są wryrażone w tej s;amej jednostce długości.

3. Dla wszelkich taksometrów różnica dl mię­

dzy miarą czasokresu t, odczytaną na zegarze normalnym, i miarą tegoż czasokresu, wskazaną przez

zegar taksometru, powinna czynić zadość warunkowi

a) dla pierwszeQo cząstkowego okresu czasu po

opuszczeniu chorągiew ki

4t

12 t '

-(;O < dt<W'

do mierzenia długości.

Granke uchybień obiegowych wynoszą

1. Dla całej długości podziałki

a) przyrządów o obszarze

mierniczym do 2 m .

. 3 milimetry,

b) przyrządów o obszarze

mierniczym powyżej 2 m 6 milimetrów.

2. Dla dowolnego wskazania

przyr,ządu - podwójne uchybienie

dopuszczalne dla całej długości

podziałki.

3. Dla podziałek

a) Dopuszczalne uchybienie

dla odległości dowolnego

ograniczenia od początku

(zera) podziałki wynosi

tyleż, co dla całkowitej

21

51

150 <dl < 100 '

b) dla następnych cząstkowych okresów czasu

2t

6t

-6Q<dt <6Q'

gdy d t i t są wyrażone w tej samej jednostce czasu.

4. Granice uchybień dla liczydeł, sumujących

ilości przejechanych kilometrów, dla wszelkich tak-some-Łrów wynoszą 4 % wskazań.

5. Liczydło, sumujące ilość opuszczeń chorą­

giewki, wogóle nie powinno posiadać uchybień, a liczydło, sumujące ilość skoków jednostki taryfowej,

wogóle nie powinno posiadać uchybień w stosunku

do wskazań taksometru.

II.

NARZĘDZIA DO MIERZENIA POWIERZCHNI.

A.

Ramy do mierzenia drew.

długości.

b) Dopuszczalne uchybienie

dla różnicy długości

dwóch sąsiednich działek

centymetrowych lub półcentymetrowych

.

. 1,5 milimetra,

dwóch sąsiednich działek

milimetrowych lub półmilimetrowych

0,3 milimetra.

4. Jeśli przyrząd jest rozbieralny i każda część

może być oddzielnie użyta jako przymiar, wówczas

uchybienia każdego oddzielnego przymiaru nie mogą

przekraczać granic uchybień obiegowych, ustalonych

dla przymiarów innych niż bławatne odpowiedniej

długości.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

1. Dla całej długości belek lub słupów ram

dużych

dla długości poniżej 1 metra . 30 milimetrów,

"

"

"0,5,,

15

"

dla ram małych

dla długości poniżej 20 centy3 dł UgOSCl

"

metrów

100

dla długości poniżej 10 centymetrów

.

.

.

.

.

. 6 milimetrów.

2. Dla podziałki na belce lub słupach - tyleż,

co dla podziałki przymiarów innych niż bławatne

(p. I B 2).

F.

Taksometry.

B.

1. Dla taksometrów dla pojazdów motorowych

różnica d, między długością l przejechanej dl'ogi

i wskazaniem przyrządu w warunkach użytkowania

powinna czynić zadość warunkowi

-

'u

21

61

100 <dl < 100 '

gdy dl i l są wyrażone w ,t ej s,a mej jednos,t ce długości.

2. Dla t.aksometrów dla pojazdów konnych

różnica dl między długością 1 przejechanej drogi

Przyrządy do

pomiaru powierzchni skór.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

1. Dla planimetrów

a) dla każdej wielkości powierzchni, zawartej

pomiędzy dolną granicą obszaru mierniczego i l rl0 górnej granicy tegoż obszaru 1125 dolnej granicy obszaru mierniczego;

b) dla każdej innej wielkości powierzchni w

granicach obszaru mierniczego - 1/40 tej

wielkości.

Nr. 41.

2. Dla maszyn do mierzenia powierzchni: al dla każdej wielkości powierzchni, zawartej

pomiędzy dolną granicą obszaru mierniczego i 1)5 górnej granicy tegoż obszaru 1/25 dolnej granicy obszaru mierniczegoj

b l dla każdej innej wielkości powierzchni w

granicach obszaru mierniczego ' - 1/40 tej

POJEMNIKI I PRZYRZĄDY DOMIERZENIA

OBJĘTOśCI PŁYNóW.

A. Pojemniki zwyczajne.

1. Pojemniki kształtu krągłego.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

Wielkość

pojemnika

Pojemniki wąskie i śred­

nie z wyjątkiem drewnianych

Pojemniki drewniane

i pojemniki szerokie

1200 mI

600

mI

600

"

300"

300

"

150"

150"

300

"

75"

150

"

.'

37,5 "

75

"

30"

60

"

2 "

15"

30

"

1 litr

7,5 "

15

"

1/2 litra

7,5 "

15

"

1/, "

3,75 "

7,5 "

1/8

"

3,75 "

"

1/16 "

1,88 "

"

1/ 32 "

•••

0 ,94"

.

.

"

2. Pojemniki graniaste: skrzyniowe, ramowe

(nasadowe) i komorowe.

Granice uchybień obiegowych wynoszą trzy

setne pojemności.

100 litrów

50

"

25

"

20

"

10

"

5"

4 litry

B. Menzury zwyczajne.

Granica uchybienia obiegowego wynosi dla ka;idej objętości, wyznaczonej przez podziałkę, trzy

'dwuchsetne największej pojemności.

C. Pojemniki dokładniejsze.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

dla

pojemnika

50 l

20 l

10 l

.'

5 l

2 l

1 l

1/2 l

jednonormalnego 0,15 mI, dla biuret do ługu dwunormalnego 0,1 ml.

E. Pipety dokładniejsze.

Granice uchybień obiegowych dla najwię k szej

mierniczej lub jej części wynoszą

dla pipet

0 ,04 mI

do 2 mI włącznie

ponad 2 mI do 10 mI włącznie

0,1 "

0 ,15 "

'"

1O " "

30"

"

0,20 "

"

30

"50,,

"

0,30

"

"

50

"

75"

"

,,75

"100,,

0,40 "

"

,,100

"150,,

0,50 "

"

,,150

"200,,

0,60 "

"

,,200

"250,,

0,70 "

"

.. 250

"300,,

0,90 "

pojemności

wielkości.

III.

80')

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

dla

pojemnika

20-0 mI

100 "

50 "

25 ,.

10 "

5 "

5 "

1/ 4

l

l / il

l

"

F.

Przyrządy proste do mierzenia obję tości płynów.

1. W przyrządach z pojemnikami jednomiarowemi lub z menzurami o podziałce r..ic róvvnowiernej

granica uchybienia obiegowego dla ogranic.zenia odpowiadającego

100 l

50 "

25

20 l

10 l

wynosi 800

mI

400

" 200

"

100

"

50

"

20

"

10

"

5

"

2,5

"

1,25

5 "

2 "

1 P/d.

1/ 4 i l/S l

1/16 l

1/s2 l

"

2. W przyrządach z menzurami o podziałce

równomiernej granica uchybienia dla każdej ob j ęto­

ści, wyznaczonej przez ograniczenie zerowe i jedno

z pozostałych ograniczeń, jest ta sama, jak i podana

dla odpowiedniej wielkości w punkcie 1. W przyrządach z menzurami o podziałce równomiernej,

w których liczba wskaźników wynosi 10 lub więcej,

granica uchybienia obiegowego pojemności, odpowiadającej 4-em lub 5-ciu najmniejszym sąsiednim

działkom, wziętym w dowolne m miejscu podziałki,

podana jest w tablicy poniższej

Pojemność odpowiadająca

2.5 mI

2

0,2 l

0,1 l

0,005 l

0,02 l

0,01 l

2

2

"

"

"

• 1

"

• 0,8 "

0,4 ".

Granica uchybień obiegowych największej polub jej części wynosi: dla biuret do ługu

jemności

'

sąsiednim

50 l

20 "

10 "

.......

ii

"

5 "

2 "

D. Biurety do kwasomierzy.

Granica

ucby hienia

obiegowego

4-em lUb 5-ciu

najmniej szym działkom

1 i 0,5 l

0,2, l/S i 0,1

0,05 l

1/4,

..

800 mI

400 "

200 "

100 "

40 "

20 "

10 "

4 ..

"Dziennik Ustaw. Poz. 328.

Nr. 41.

3. Jeśli liczba wskaźników jest mniejsza od 10,

to dla każdej objętości, wyznaczonej na menzurze,

granica uchybienia obiegowego wynosi 1/100 część

tej objętości, a dla każdej objętości, określonej przez

dowolnie wzięte dw.a wskaźniki - 1/50 część tej

I.

objętości.

największej pojemności.

, 4. Jeżeli w przyrządzie ta sama miara objęto­

ści jest ograni<:zona zarazem przez rurkę przelewową i kresę, to objętości, wyznaczone przez każde

z tych ograniczeń oddzielnie, nie mogą różnić się

między sobą więcej niż o dopuszczalne dla tej obję­

tości uchybienie obiegowe.

5. We wszystkich przyrządach, w których możliwy jest powrotny przepływ płynu do zbiornika,

pozostawienie w przestrzeni mierniczej największej

dającej się odmierzyć objętości płynu na 10 minut nie

powinno powodować skutkiem nieszczelności przyrządu dodatkowego uchybienia, większego od granicy uchybienia obiegowego dopuszczalnego dla obję­

tości, zawartej pomiędzy ograniczeniami najwyższem

i bezpośrednio z niem sąsiadującem.

G. Przyrządy z wielkiemi zbiornikami do mierzenia objętości płynów (miernild do ropy naftowej

i t. p.).

Przyrządy miernicze do mleka ze skalą pływako­

wą

Granica

H.

Przyrządy złożone do mierzenia objętości

płynów.

1. Dla każdej miary, wyznaczonej przez którykolwiek wskaźnik (licząc od zera) lub urządzenie samoczynne, a wynoszącej 1 l lub więcej, granica uchybienia obiegowego wynosi 1/'100 tej miary; poniżej

1 l granica ta wynosi 1{50.

2. Jeżeli w przyrządzie kilka wskaźników lub

urządzeń samoczynnych ma wyznaczać jedną i tę samą objętość przez jednoczesne

(np. kresa i rurka

pnelewowa) lub kolejne (np. dwa pojemniki, do których płyn przechodzi pokolei) odmierzenie jednej

i tej samej ilości płynu, to objętości, wyznaczone

przez każdy oddzielny wskaźnik i urządzenie, nie

mogą się różnić między sobą więcej niż o tyle, ile

wynosi granica uchybienia obiegowego dla tej obję­

tości.

obiegowego wynosi dla

OBJĘTOŚCI

NIEWŁAŚCIWE.

IV.

WZORCE

A.

Wzorcowane bańki (konwie) do przewozu

mleka.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

dla baniek o pojemności do 10 litrów włącznie

..

0,15 litra

dla baniek powyżej 10 litrów do

0,3

20 litrów włącznie.

.

0,75 "

dla baniek większych

"

B. Balony szklane.

Granice uchybień

pojemności.

C.

obiegowych wynoszą 1/150

Wzorcowane butelki.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

dla butelek o pojemności 2 l .

10 mI

"

"

"

"

11iYol

~

L

5"

D.

Beczki.

Granice uchybień 'Obiegowych wynoszą

1. dla beczek do piw,a

pojemnoś,ci do 10 litrów włącznie.

. 0,2 litra

"

powyżej 10 litrów 1;50 pojemności beczki,

przyczem uwzględnić należy, że przy legalizacji P'Ojemność beczek piwnych mniejsza od 30 l zaokrą­

glana jest do najbliższej mniejszej od niej miary wielokrotnej 0,5 l, a beczek piwnych od 30 l włąc,znie

wzwyż do najbliższej mniejszej miary ' wielokrotnej liha,

2, dla innych beczek

pojemności do 30 litrów włącznie.

. 0,2 litra

"

powyżej 30 litrów

. l/ISO pojemności.

3. Dla każdej miary, ograniczonej 2 dowolnemi

wskaźnikami, a wynoszącej 1 litr lub więcej, granica uchybienia obiegowego wynosi odpowiednio 1[50

tej miary, poniżej jednego litra - 1/25. Przepis ten

. nie obowiązuje dla pierwszej działki od zera.

4. We wszystkich przyrządach, w których możliwy jest powrotny przepływ płynu do zbiornika,

z wyjątkiem pomp mierzących, pozostawienie w przestrzeni mierniczej największej dającej się odmierzyć

objęto,ści płynu na 10 minut, a rW pompach mierzą­

cych na przeciąg jednej godziny, nie powinno powodować skutkiem nieszczel :wści przyrządu dodatkowego uchybienia, większeg'> od ~rani.;y uchybienia

obiegowego dla najmnIejszej n.lary, wywzorcowanej

na przyrządzie.

uchybienia

każdej objętości, wyznaczonej przez podziałkę, 3/200

Granice uchybień obiegowych wynoszą 3/500 pojemności.

(mierniki do mleka).

E.

Naczynia do przewozu ryb.

Granice uchybień obiegowych wynoszą

dla naczyń pojemności do 50 litrów

włącznie

.

.

.

.

,.

1 litr

dla naczyń pojemności powyżej 50 litrów

1[50 poiemności,

F.

Cysterny (zbiorniki do przewozu paliw

• nych).

płyn­

1. Granica uchybienia obiegowego zasadniczej

pojemności wynosi 1/150 tej pojemności.

i5~+"""

Nr. 41.

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

2. Granica uchybienia obie~owego dla pojemności komory wziernikowej, o~raniczonej dwiema są­

siedniemi kresami podziałki pomocniczej, wynosi 1,5

tej pojemności, a dla całego obszaru mierniczego podziałki pomocniczej 2/5 tej pojemności.

dla odważnika 50 dekagramowego 250 miligramów

"

"

20

fi

100

,/

"

"

10

"

60"

"

"

5

"

50"

"

"

2

"

30" .

"fi

1

."

2et"

"

"

5 gramowego

12

fi

G. Skrzynie przeładunkowe, wózki (wagoniki)

bieraki wyciągowe.

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

na-

Granice uchybień obiegowych wynoszą

1. dla skrzyń przeładunkowych - 1[50 pojemności,

2. dla wózków i nabieraków wyciągowych 1/20 pojemności.

V.

ODWAŻNIKI.

Odważniki użytkowe zwyczajne do szalek nor-

A.

malnych.

Granice uchybień obie~owych wynoszą

1. dla odważnika

fi

fi

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

"

fi

5 mirjagramowego

15 gramów

12

"

"

7,5 grama

1

"

5 kilogramowego

3,75 fi

1,8

2

fi

"fi

1,2

1

fi

50 dekagramowego 750 miligramów

20

300

"

"

10

180

"

"

150

5

"

"

90

2

"

"

1

60

"

"

0,5

45

'fI

2

"

"

"

"

"

"

"

" 2. dla" odważników wielkości,

"

nie pomieszce;onych w tablicy powyższej, -

tyleż, ile wynoszą dla

odważników bezpośrednio większych, znajdujących

się w tablicy.

B.

Odważniki użytkowe

zwyczajne do szalek specjalnych.

Granica uchybienia obiegowego dla danego odważnika równa się granicy takiegoż uchybienia dla

odważnika użytkowego zwyczajnego do szalek normalnych, którego wielkość równa jest masie rzeczywistej dimego odważnika.

C.

Odważniki dokładniejsze.

Granice uchybień obiegowy'c h wynoszą

1. dla odważnika

"

"

"

"

"

"

fi

"

"

"

5 mirjagramowego

2

1

"

"

5 kilogramowego

2

1

"

"

5 gramów

4 gramy

2,5 grama

1,25

"

600 miligramów

400

"

2"

1"

6"

4 miligramy

500 miligramowego

200

"

100

"

óO

fi

20

fi

10"

5

"

2

"

1

"

2

"

2"

2

fi

1 miligram

1"

1"

fi

"

0,5 miligrama

"

fi

0,4"

"

"

0,2"

2. dla odważników wielkości, nie pomieszc1:onych w tablicy powyższej, - tyleż, ile wynoszą dla

odważników bezpośrednio większych, znajdujących

się w tablicy;

3. dla odważników, których wielkość wyrażo­

na jest w karatach, - tyleż , ile wynoszą dla odważ­

ników o tejże masie, których wielkość wyrażona jest

w miligramach, gramach lub dekagramach, w myśl '

punktów 1 i 2.

VI.

A.

Wagi handlowe

WAGI.

prostodźwigniowe

zwyczajne.

Granice uchybień obiegowych są następujące

l. Czułość wagi powinna być taka, aby przy

największem dopuszczalnem jej obciążeniu niżej wymienione obciążenia dodatkowe wywołały stałe odchylenia (wskazówki, strzałki i t. p.) od położenia

równowagi, wynos,zące nie mniej niż 2 milimetry: '

a) dla wag przenośnych - 3 gramy na każdy

kilogram nośności,

b) dla wag fundamentowanych, . znajdujących

się

w nieuprzemysłowionych gospodarstwach rolnych i stosowanych dla celów

tychże gospodarstw 3 g na każdy kilogram nośności,

.

c) dla wag fundamentowanych, z wyjątkiem

wag wymienionych w punkcie b - 2 gramy

na każdy kilogram nośności.

2. Przy obciążeniu wagi jedną dziesiątą nośno­

SCl powinna piąta część

obCiążenia dodatkowego,

obliczonego według punktu l, wywoływać stałe

odchylenia (wskazówki, strzałki i t. p.), wynoszące

nie mniej niż 2 milimetry.

3. Uchybienia obiegowe wskazań wagi przy

pełnem obciążeniu i 1[10-ej tegoż nie powinny przekraczać wymienionych w punk,tach 1 i 2 dopuszczalnych miar c'zl1łości wagi.

4. Granica uchybienia obiegowego przy' innych

obciążeniach wynosi

.'

a) przy obciążeniu w granicach od l/lO do 115

nośności

1[5 granicy uchybienia obiegowego dla n~j­

większego obciążenia;

.

\

Nr. 41.

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

b) przy obciążeniu powyżej 115 nośności

3 gramy na każdy kilogram rzeczywistego

obciążenia dla wag, wymienionych w punktach 1 a i 1 b, i 2 gramy - dla wag, wymien~onych w punkcie 1 c.

· 5. Powyższe warunki powinny być zachowane

przy każdej pozycji obciążenia szalki lub pomostu.

6. W wagach z wyłączll1iikiem WISIkazanie wa;gi

obciążonej, po kilkakl'otnem wyłąc,zeniu (odciążeniu)

i ponownem włączeniu mechanizmu dźwigniowego,

nie powinno wykazywać uchybień większych od wymienionych w punktach l, 2, 3 i 4.

B. Wagi handlowe uchylne.

Granice uchybień obiegowych są następujące

1. Granice uchybień obiegowy<:h dla całkowi­

te:; nośności.

Uchybienie wagi uchylnej przy pełnem obciąteniu wynosić może najwyżej

,

a) w wagach o nośności do 1 kg włącznie 0,4 g na każde 100 g nośności,

b) w wagach o nośności powyżej 1 kg do 2 kg

włącznie - 4 g bez względu na nośność,

c) · w wagach o nośności powyżej 2 kg do 12 kg

włąc;znie - 2 g na każdy kilogram nośności,

d) w wagach o nośności powyżej 12 kg do 20 kg

włącznie - 24 g bez względu na nośność,

e) w wagach o nośności powyżej 20 kg 1,2 g na każdy kilogr,a m nośności.

2. Granice uchybień obiegowych przy obcią­

żeniach niższych od nośnośei są równe wielkościom,

które wyznacza punkt 1 dla wag o nośności, odpowiadającej badanemu obciążeniu. Jednakże granice te nie mogą wynosić mniej niż liS granicy uchybienia obiegowego przy pełnem obciążeniu wagi, ani

też mniej niż granica uchybienia obiegowego przy

pełnem obciążeniu dla w,a gi o nośności równej obszarowi przyrządu uchylnego, przyczem w wypadkach,

gdy obsz.ar ten wynosi więcej niż 3 000 kg, na miejsce

granicy uchybienia obiegowego przy pełnem obcią­

żeniu dla wagi o nośności, równej obszarowi przyrzą­

du uchylnego, wchodzi granica 3,6 kg.

3. Granice uchybień obiegowych, wymienione

W punkcie l i 2 powinny być zachowane przy każdej

pozycji obciążenia szalki lub pomostu.

4. W wagach uchylnych, zaopatrzonych w urzą­

dzenie do odczytywania cen odważonego towaru,

ws~azanie ceny nie powinno dawać błędu większe­

go od tego, który po przeliczeniu na masę odpowiada

podwójnej granicy uchybienia obiegowego wagi przy

danem obciążeniu.

C.

Wagi dokładniejsze.

Granice uchybień obiegowych są następujące

1. Czulość wagi powinna być taka, aby przy

największem dopuszczalnem jej obciążeniu niżej wymienione obciążenia dodatkowe wywołały stałe odchylenia wskazówki od położenia równowagi, wynoszące nie mniej niż 2 milimetry

dla wag o nośności

10 gramów i mniej -

3 miligramy na każdy

gram nośności,

powyżej

10 gramów do 20 gramów -

30 mili-

gramów,

powyżej 20 gramów do 100 gramów 1,5 miligrama na każdy gram nośności,

powyżej 100 gramów do 200 gramów - 150 miligramów,

powyżej 200 gramów do to kg 0,75 mg na

każdy gram nośności, lecz nie więcej niż 3 gramy,

10 kg i więcej - 300 miligramów na każdy kilogram nośności.

2. Przy obciążeniu wagi jedną dziesiątą nośno­

ści powinna piąta część obciążenia dodatkowego,

obliczonego według punkiu 1, wywolać stałe odchylenie wskazówki, wynoszące nie mniej niż 2 milimetry.

3. Uchybienia obiegowe wskazań wagi przy

pełnem obciążeniu i litO-tej tegoż nie powinny przekraczać wymieni,o nych w punktach 1 i 2 dopuszczalnych miar czułości wagi.

D.

Wagi handlowe automatyczne.

Granice uchybień obiegowych są następujące

1. Po wyłączeniu urządzenia automatycznego

Uchybienie wagi w jej obszarze mierniczym nie

może przekraczać granic, obliczonych według postanOWlień, zawartych w us,tępie VI A w punktach 1 c,

2, 3, 4, 5 i 6 niniejszego rozporządzenia.

2. Po włączeniu urządzenia automatycznego

a. Dla Wlag z automatycznem wyrówn,a niem po

stronie ładunkowej

rJ..

Bez'Wlzględna w,artość różnicy między sumą miar dziesięciu kolejnych napełnień,

wskazanych przez wagę z włączonem

urządzeniem automatycznem, a sumą

miar tychże napełnień, otrzymanych po

wyłączeniu urządzenia automatycznego,

nie może przekraczać granic następują­

cych

przy całkowitemobciążeniu wag

nośności powyżej 2,5 kg 2,25 g

na każdy kilogram sumy miar, wskazanych przez wagę z włączonem urządze­

niem automatyczne m, lecz nie mniej niż

75 g;

nośności 2,5 kg i mniejszej 3 g

na każdy kilogram sumy miar, wskazanych przez wagę z włączone m urządze­

niem automatycznem;

przy obciążeniach mniejszych od

nośności

dla wag nośności . mniejszej niż

5 kg - tyleż, ile przycałkowitem obcią­

żeniu;

dla wag nośności 5 kg i większej ile przy całkowitem obciążeniu

wagi o nośności równej każdorazowemu

obciążeniu, lecz nie mniej niż 75 g.

tyleż,

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

Nr. 41.

~.

Bezwzględna

wartość

różnicy

między

b. Dla wag z automatycznem wyrównaniem

po stronie odważnikowej

ex. Bezwzględna wartość różnicy między sumą dziesięciu miar tego samego ładun­

ku, wskazanych kolejno przez wagę

z włączonem urządzeniem automatycznem, a dziesięciokrotną znaną rzeczywistą miarą tego ładunku nie może przekraczać granic następujących

gdy obszar samoczynnego ważenia

wynosi

nie więcej jak 1/5 nośności .

7,5 g

od 115 do 1/4 nośności włącznie

6

"

od 1/4 do 1 / 3 "

"

4,5"

od 113 do 112

"

"

'3

"

powyżej 1/2

"

"

2,25 "

na każdy kilogram dziesięciokrotnej

miary ładunku, wskazanej przez wagę.

Dla wag automatycznych w całym

obszarze ważeni.a przy obciążeniach

mniejszych niż 1/5 nośności granica ta

wynosi 115 granicy uchybienia, obliczonego dla całkowitego ,obciążenia.

Dla wag automatycznych w obszarze tary przy obciążeniach nie mniejszych od 9110 nośności granic,a ta wynosi 2,25 g na każdy kilogram dziesięcio­

krotnej miary ładunku, wskazanej przez

poszczególnemi miar,a mi dziesięciu kolejnych ładunków, wskazanemi przez

wagę automatyczną z regulacją napeł­

nień, a średnią z tych miar nie może

przekr,aczać granic następujących

przy całkowitem obciążeniu wag

nośności

50 kg i p,owyżej - 1,5 g na każdy

kilogram nośności, lecz nie mniej niż

115 g,

poniżej 50 kg do 20' kg włącznie2,25 g na każdy kilogram nośności, lecz

nie mni~j niż 60 g,

poniżej 20 kg do 10 kg włącznie3 g na każdy kilogram nośności, lecz nie

mniej niż 45 g,

poniżej 10 kg do 3 kg włącznie4,5 g na każdy kilogram nośności, lecz

me mniej niż 18 g,

poniżej 3 kg - 6 g na każdy kilogram nośności.

Jednakże dla wag z regulacją napełnień, przeznaczonych do materjałów

w drobnych kawałkach, jako też dla wag

przeznaczonych do mączki Thomasa, cementu i t. p. rozpylających się materjałów, granica ta wynosi dla wag nośności

250 kg i mniejszych - 6 g na każ­

dy kilogram nośności;

powyżej 250 kg 1,5 kg z dodatkiem 1,5 g na każdy cały lub rozpoczęty

kilogram ponad 250 kg;

przy obciążeniach mniejszych od

nośności granica ta dla wag z regulacją

napełnień wynosi

dla wag nośności mniejszych niż

5 kg - tyleż, ile przy całkowitem ob-

wagę·

~.

VII.

ciążeniu;

dla wag nośności 5 kg i większej~

ile przy całkowitem obciążeniu

wagi nośności równej każdorazowemu '

obciążeniu, lecz nie mniej niż 22,5 g.

Dla wag bez regulacji napełnień,

zaopatrzonych w urządzenia ważące

przy obciążeniach

250 kg i mniejszych - 6 g na każ­

dy kilogram miary ładunku, wskazanej

przez wagę,

powyżej 250 kg 1,5 kg z doda tkiem 1,5 g na każdy cały lub rozpoczęty

kilogram ponad 250 kg.

Bezwzględna wartość różnicy między

każdą z dziesięciu miar ładunku, wskazanych kolejno przez wagę automatyczną, a średniC1, z tych miar nie może przekraczać potrójnych granic, wymienionych

w punkcie ex niniejszego ustępu.

PRZE PL YWOMIERZE I

MIERNICZE.

ZWĘżKI

A. Wodomierze.

tyleż,

nadwyżki, bezwzględna wartość różnicy

między miarami

dziesięciu kolejnych

nadwyżek,

wskazane mi przez wagę

z włączonem urządzeniem automatycznem, a miarami tychże nadwyżek, wskazanemi przez wagę po wyłączeniu urzą­

dzenia automatycznego, nie może przekraczać granic następujących

813

Granice uchybień obiegowych wodomierzy wynoszą 6% ich wskazań przy natężeniu przepływu, zachodzącem przy spadku ciśnienia 10 m sł u pa wody

W obrębie wodomierza, jak i przy natężeni.ach mniejszych, aż do 1110 części przepuszczalności nominal-

nej, podanej na wodomierzu.

B. Gazomierze komorowe.

Granice uchybień obiegowych wYnoszą 6 %

wskazań gazomierza przy obciążeniach od 113 do

,całkowitego .obciążenia, oznaczonego na gaz,o mierzu.

Gazomier,z e przeciążalne powinny czynić zadość

powyższemu warunkowi również przy przeciążeniu

aż do pr, zeciążenia dopuszc:zalnego, oznac,z onego na

nich.

Dziennik Ustaw. Poz. 328.

C.

Gazomierze niekomorowe (skrzydełkowe, dynamometryczne i inne).

Granice uchybień obiegowych wynoszą 9%

wskazań gazomierza przy obciążeniach od 1/3 do

całkowitego obcIążenia, oznaczonego na gazomierzu.

D.

iloczyprzez powierzchnię jej najmnieis,zego przekroju a nominalnym

iloczynem tychże wielkości nie powinna przekraczać 4 % tegoż iloczynu nominalnego w obszarze

mierniczym, dla którego zwężka jest przeznaczon.t

spółczynnika

dla liczników prądu stałego

.

przepływu

zwężki

Pn

A = 6 + 0,6 p

dla liczników

i trójfazowego

'

kilowatogodzin

GĘSTOŚCIOMIERZE

dla liczników kilowoltamperogodzin prądu bezmocnego

A = 6 + 0,4 ~bbn

ZBOZOWE.

A

.1.1

Granice uchybień obiegowych wynoszą

1. al dla średnie1j arytmetycznej wskazań,

otrzymanych z 10-ciu porównań z gęsto­

ściomierzem normalnym,

gęstościomierza 1/4 litrowego. 0,75 grama

"

1"

1,5

"

b) dla średniej arytmetycznej wskazań, otrzymanych z 6-ciu porównań z gęstościomie­

rzem normalnym gęstościomierza 20-litrowego

dla pszenicy i żyta

'i

•

30 gramów

" jęczmienia i ows'a

60"

2. dla wag, wchodzących w skład gęstościo­

mierzy, - tyleż, co dla wag dokładniejszych tejże

nośności (punkt VI C);

3. dla odważników, 'wchodzących w skład gę­

stościomierzy .

, 1f4-Iitrowych i 1 litrowych - tyleż, co dla

odważników dokładniejszych (p. V C),

20-litrowych - tyleż, co dl.a odważników użyt­

kowych zwyezajnych (p. V A).

IX. NARZĘDZIA MIERNICZE DO POŚREDNIE­

GO I BEZPOśREDNIEGO MIERZENIA ENERGJI

ELEKTRYCZNEJ.

A.

Liczniki energji elektrycznej.

Granice uchybień obiegowych są następujące

1. Przy

średniej

temperaturze

otoczenia

15-200, ustalonej te]Ilperaturze obwodu napięciowe­

go i nommalnem !1apięciu i częstotliwości prądu

przy obciążeniach, wynoszących od 10% do 100%

mocy nominalnej, uchybienia obiegowe wskazań liczników, mierzących bez pośrednictwa transformatorów, zarówno jak i uchybienia obiegowe wskazań

zespołów, składających się z licznika i transformatorów mierniczych, nie mogą przekraczać granic,obliczonych na podstawie następujących wzorów

jedno

p + (2 + 0,4 ~n) tg rp,

+ (2 + 0,4 II) cotg rp,

dla liczników kilowatogodzin

i trójfazowego transformatorowych

VIII.

prądu

A = 6 + 0,4 P

Zwężki miernicze.

Bezwzględna wartość różnicy między

nem

Nr. 41.

prądu

jedno

la) tg f,

= 4 + 0,3 PP a + (1,3 + O,3T

dla liczników kilowoltamperogodzin prądu bezmocnego transforma torowych

A = 4 + 0,3 ~b: + (1,3 + 0,3 lIn) cotg rp.

We wzorach tych A oznacza granicę uchybienia w odsetkach wskazania nominalnego licznika,

oznacza nominalne obciążenie licznika,

"

dane obciążenie licznika,

"

nominalne natężenie prądu,

"

dane natężenie prądu,

"

kąt, którego cosinus = współczynnikowi mocy;

tg rp i cotg rp jest niezależny od kierunku

przesunięcia fazy i przyjmuje się stale za

wielkość dodatnią.

2. Zmiana napięcia w granicach od 95 % do

105 % napięcia nominalnego nie powinna wywoły­

wać biegu licznika przy przerwanym obwodzie prą­

dowym.

3. Różnica wskazań licznika dwu- lub trójtaryfowego przy 10% obciążenia nominalnego przy włą­

czaniu poszczególnych liczydeł nie powinna przekraczać 2 % każdego z tych wskazań.

4. Różnica wskazań licznika maksymalnego

pracującego przy 100 % mocy nominalnej, nieobcią­

żonego przesuwaniem wskazówki maksymalnej i 00ciążonego

tern przesuwaniem, nie powinna przekra1,5 % wskazania licznika nieobciążonego przesuwaniem wskazówki maksymalnej.

Uchybienie wskazań wskazówki maksymalnej

prży 100% nominalnego obciążenia nie powinno

przekraczać 4,5 % mocy nominalnej.

.

czać

5. Oprócz granic uchybień, . podanych w p. 4,

uchybienia zapisów licznika maksymalnego s"a mopiszącego przy 100% nominalnego obciążenia nie powinny przekraczać 7,5% tych zapisów.

B15

Dziennik Ustaw. Poz. 328 i 329 .

. Nr. 41.

6. Uchybienie wskazania liczydła licznika

szczytowego różnicowego z mecha.nizmem zegarowym, wykazującego zużycie szczytowe, t. j. energję,

odpowiadającą różnicy pomiędzy mocą, przekraczającą moc, przyjętą za normalną (uwzględnioną

w konstrukcji licznika albo uzyskaną przez regulację licznika i na nim oznaczoną), a mocą normalną, przy 100 % nominalnego obciążenia nie powinno

przekraczać 4,5 % tegoż wskazania.

7. Uchybienie nastawienia licznika 's zczytowego ponadryczałtowego na moc (ryczałt), poniżej której licznik nie działa, wyrażone w jednostkach mocy, nie może przekraczać 9% mocy, oznaczonej na

liczniku (ryczałtu nominalnego).

8. Bezwzględna wartość różnicy między nominalną a rzeczywistą l iloś~ią energji elektrycznej, po

zużyciu której urządzenie samoinkasujące licznika

samoinkasującego wyłącza prąd, przy 100% nominalnego obciążenia nie powinna przekraczać 4,5 %

zużycia nominalnego, podanego na tabliczce. Warunek ten powinien zachodzić przy najmniejszej jednorazowej opłacie.

9. Uchybienia nastawienia liczników rabatowych na moc, poniżej której licznik nie działa (poniżej której licznik nie ma rozruchu), nie mogą przekrac.zać 15% mocy, podanej na lic:zniku j.ako rozruch

nominalny. Warunek ten powinien być spełniony

przy wzr.astającem obciążeniu licznika.

2. WtransformaŁorach mierniczych napięcio­

wych

a) przy napięciach od 80 % do 120% napięcia

nominalnego napięcie pierwotne nie powinno różnić się od napięcia wynikającego

z przekładni nominalnej transformatora wię­

cej niż o 1 % tego ostatniego;

b) kąt przesunięcia fazy pomiędzy napięciem

pierwoŁn.em i napięciem wtórnem (odwróconem) nie

powinien przekraczać 40 minut.

§ 2. W wypadkach, kiedy postanowienia § 1

niniejszego rozporządzenia przewidują dla jednego

i tego samego narzędzia mierniczego dwie lub kilka

granic uchybień obiegowych, narzędzie to jest nierzeteLne, jeżeli choć jedna z tych .g ranic jest przekroczona.

§ 3. Rozporządzenie niniej,sze wchodzi w ży­

cie z dniem ogłoszenia.

Jednocześnie tracą moc obowiązującą rozpor:z.ądzenia Minisha Przemysłu i Handlu z dni.a 15 listopada 1923 r. (Dz. U. R. P. Nr. 121, poz. 918)

i z dnia 13 czerwca 1925 r. (Dz. U. R. P. Nr. 63, poz.

445) oraz wszystkie dotychczasowe przepisy w sprawach unormowanych niniej.szem rozporządzeniem.

Minister Przemysłu i Handlu: Zarzycki

B. Ograniczniki mocy elektrycznej.

Przy nominalnem napięciu, nominalnej często­

tliwości i spółczynniku mocy równym jedności, moc,

przy której ogranicznik przerywa obwód prądowy

przy raptownem włączeniu obciążenia, powinna zawierać się w granicach od 100 do 130 % obciążenia

nominalnego.

C.

Taryfowe amperomierze maksymalne.

Przy temperaturze otoczenia 15-20°, po 15-tu

minutowem obciążeniu prądem o stałem natężeniu,

uchybienie wskazania amperomierza, odczytanego

według wskazówki maksymalnej przy 100% nominalnego obciążenia, nie powinno przekraczać 10 % tego

wskazania.

D.

Transformatory miernicze.

.

Przy temperaturze otoczenia 15-20°, przy nominalnem obciąż.eniu obwodu wtórnego, nominalnej

częstotliwości i cos ljI = 1, uchybienia obiegowe transformatorów mierniczych nie powinny przekraczać

następujących granic

1. W transf.ormatorach mierniczych prądo­

wych

a) przy natężeniach prądu od 10% do 100%

nominalnego natężenia prądu, natężenie

prądu pierwotnego nie powinno się różnić

od natężenia prądu, wynikającego z przekładni nominalnej transformatora, więcej niż

o 2% tego ostatniego;

b) kąt przesunięcia fazy pomiędzy prądem

pierwotnym i prądem wtórnym (odwróconym) nie powinien przekraczać 120 minut.

329.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA ROLNICTW A

I REFORM ROLNYCH

z dnia 26maj.a 1933 r.

w sprawie zmiany w rozporządzeniu o ustaleniu siedzib i właściwości terytorjalnej powiatowych urzę­

dów ziemskich.

Na podstawie art. 21 i 38 ustawy z dnia

t1 siierpnia 1923 r. o zakresie działania Minisha Reform Rolnych i organizacji urzędów i komisyj ziemskich (Dz. U. R. P. Nr. 90, poz. 706) zarządzam co

nasltępuj.e

§ 1. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwla

i Reform Rolnych z dnia 8 lis,t opada 1932 r. o '-1s't aleniu siedzib i właściwości terytorj.alnej powiatowych urzędów ziemskich (Dz. U. R. P. Nr. 111,

poz. 923) czyni się nas,tępitjącą zmianę

Znosi się istniejący na obs.zarze Okręgowego

Urzędu Ziemskiego w Białymstoku Powi.atowy Ur:z· ąd

Ziemski w Augustowie; powi,at augustowski włącza

się do właściwości terytorjalnej Powiatowego Urzę­

du Ziemskiego w Suwałkach.

§ 2. R,ozporządzenie m.nietslZe wchodzi w ży­

ciez dniem 1 lipc.a 1933 r.

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych

Nakoniecznikow - Klukowski

328.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA PRZEMYSŁU I HANDLU

z dnia 17 maja 1933 r.

O ustanowieniu granic uchybień obiegowych dla narzędzi mierniczych, znajdujących się w obrocie pu-

blicznym,

Na podstawie art. 11 dekretu o miarach z dnia

8 lutego 1919 r. (Dz. P. P. P. Nr. 15, poz. 211), którego jednolity tekst ogłoszony został w załączniku do

obwieszczenia z dnia 28 czerwca 1928 r. (Dz. U. R. P.

Nr. 72, poz. 661), zarządzam co następuje