Ustawa z dnia 28 marca 1933 r. o utworzeniu urzędów rozjemczych do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich.

(1)

Tworzy się urzędy rozjemcze do spraw majątkowych posiadaczy gospodarstw wiejskich.

(2)

Do zakresu działania tych urzędów należą sprawy, wymienione w art. 3 - 13.

(3)

Nie należą do zakresu działania urzędów rozjemczych te sprawy majątkowe posiadaczy

gospodarstw wiejskich, które nie pozostają w związku ekonomicznym z gospodarstwem

wiejskiem. Wyłączenie to nie dotyczy zobowiązań z tytułu poręki lub indosu.

(1)

Za gospodarstwa wiejskie ustawa niniejsza uważa gospodarstwa rolne, leśne, ogrodowe,

hodowlane i rybne, zaś za posiadaczy tych gospodarstw ich właścicieli, użytkowników

i dzierżawców.

(2)

Zakłady i warsztaty przemysłowe, prowadzone w zakresie gospodarstw wiejskich, uważa

się za ich część składową.

(3)

Za mniejsze gospodarstwa wiejskie ustawa niniejsza uważa gospodarstwa, prowadzone

na obszarze, nie przekraczającym 100 ha, za większe zaś - gospodarstwa, prowadzone

na obszarze, przekraczającym 100 ha.

(4)

Przy ustalaniu obszaru gospodarstwa należy uwzględniać łączną przestrzeń wszystkich

wiejskich jednostek gospodarczych, będących w posiadaniu danej osoby.

Jeżeli wierzyciel pobierał w gotowiźnie, przez włączanie do kapitału lub w innej postaci,

korzyści majątkowe - tytułem procentów lub w innej formie - w stosunku wyższym, niż

prawem dozwolony, urząd rozjemczy ustali kwoty, nadmiernie pobrane lub zarachowane

za okres od dnia 1 stycznia 1927 r., potrąci je od należności wierzyciela i ustali

tę należność odpowiednio w mniejszej kwocie lub uzna ją za umorzoną, jeżeli skutkiem

potrącenia okaże się w całości pokryta. Jeżeli roszczenia dłużnika z tytułu pobrania

od niego nienależnych odsetek przewyższają roszczenia wierzyciela, dłużnik może poszukiwać

przypadającej na jego rzecz różnicy przed właściwemi sądami.

Przepisy art. 3 ustawy niniejszej stosuje się również odpowiednio

1)

jeżeli dokument, znajdujący się w rękach wierzyciela, wydany został in blanco;

2)

jeżeli udzielenie kredytu nastąpiło w drodze sprzedaży rzeczy ruchomych z obowiązkiem

zapłaty ceny po upływie pewnego okresu czasu, przyczem z powodu odroczenia zapłaty

cena została ustalona w kwocie niewspółmiernie wygórowanej.

(1)

Zbycie wierzytelności, z której tytułu były pobierane wygórowane korzyści majątkowe

na rzecz osób innych, niż wymienione w punktach 1) - 9) art. 13. nie stanowi bez względu

na datę zbycia przeszkody do wszczęcia przeciwko nabywcom tych wierzytelności postępowania

przed urzędem rozjemczym. Postanowienie to odnosi się także do wierzytelności wekslowej,

jeżeli urząd rozjemczy ustali, że wierzyciel zbył ją w zamiarze obejścia przepisów

ustawy niniejszej lub w zamiarze uniknięcia zarzutów, wynikających ze stosunku osobistego.

12)

Przeciwko nabywcy wierzytelności hipotecznej postępowanie przed urzędem rozjemczym

nie może być wszczęte. Nie dotyczy to jednak wierzytelności, zabezpieczonej kaucją

hipoteczną (hipoteką zabezpieczającą).

(3)

Nabywcy wierzytelności, przeciwko którym może być wszczęte postępowanie w trybie ustawy

niniejszej, mogą w razie obniżenia lub umorzenia ich wierzytelności, zgodnie z art,

3 i 4, wystąpić z regresem przeciwko swym prawozbywcom przed właściwe sądy.

(1)

Urząd rozjemczy określić może

1)

termin lub terminy spłaty długu, także z rozłożeniem na raty, na okres czasu, nie

przenoszący 7 lat, a jeżeli zobowiązanie pochodzi z tytułu umownych lub sądowych działów

rodzinnych, względnie spadkowych - nie przenoszący 12 lat, Ucząc od daty orzeczenia;

przyczem nie więcej, niż przez pierwsze 2 lata tego okresu, może być wstrzymana spłata

kapitału. Urząd rozjemczy, mając na uwadze, aby bezpieczeństwo długu w okresie odroczenia

nie uległo zmniejszeniu, powinien w miarę możności uzależnić odroczenie lub rozłożenie

na raty spłaty długu od dopełnienia przez a określonych w orzeczeniu warunków, bądź

od odpowiedniego zabezpieczenia długu. Urząd rozjemczy może wydać orzeczenie, przewidziane

w niniejszym punkcie, także co do długu, który jeszcze nie jest płatny;

2)

korzyści majątkowe, które wierzyciel może pobierać, poczynając od daty orzeczenia,

nie poniżej 4 1/2 % w stosunku rocznym.

(2)

Przepisy artykułu niniejszego stosują się odpowiednio do odsetek i kosztów, które

mogą być egzekwowane w myśl art. 3 ustawy o ulgach w zakresie oprocentowania i terminów

spłaty wierzytelności hipotecznych.

Zgłoszone pretensje wzajemne ulegają potrąceniu z wyjątkiem następujących wypadków

1)

jeżeli wierzyciel stał się dłużnikiem posiadacza gospodarstwa wiejskiego dopiero po

wszczęciu postępowania przed urzędem rozjemczym;

2)

jeżeli dłużnik posiadacza gospodarstwa wiejskiego nabył po wszczęciu postępowania

przed urzędem rozjemczym wierzytelność, powstałą przed wszczęciem tego postępowania.

Przepisy art. 6 ust. (1) nie mogą być stosowane do;

1)

wierzytelności, powstałych po dniu 1 grudnia 1931 r. z tytułu dostawy towarów;

2)

wierzytelności hipotecznych, wymienionych w art. 1 ust. (2), w art. 2 i art. 12 ustawy

o ulgach w zakresie oprocentowania i terminów spłaty wierzytelności hipotecznych;

3)

wierzytelności, powstałych po dniu 1 lipca 1932 r. z tytułu działów rodzinnych lub

spadkowych, albo nowych operacyj kredytowych, przyczem wy* stawianie nowych obligów

celem wymiany w części lub całości obligów dawniej wystawionych, lub pokrycia dawniej

zaciągniętych zobowiązań, nie jest w rozumieniu niniejszej ustawy nową operacją kredytową.

(1)

Urząd rozjemczy może orzec na okres, nie dłuższy niż 24 miesiące, licząc od daty orzeczenia,

odpowiednie zmniejszenie czynszu dzierżawnego, gdy ten jest nadmierny w stosunku do

zmienionych warunków gospodarczych. Zmniejszenie to może również dotyczyć zaległego

czynszu za okres, nie dłuższy niż 24 miesiące wstecz od dnia wejścia w życie ustawy

niniejszej.

(2)

Co do zaległego czynszu dzierżawnego urząd rozjemczy może zastosować postanowienia

art. 6.

Urząd rozjemczy może postanowić przedterminowe rozwiązanie umowy dzierżawnej w całości

lub w części za odpowiedniem odszkodowaniem, które będzie uiszczone lub należycie

zabezpieczone przed opuszczeniem dzierżawy, jeżeli to będzie nieodzownym warunkiem

zastosowania ustawy z dnia 12 marca 1932 r. o ułatwieniu spłaty uciążliwych zobowiązań,

obciążających gospodarstwa rolne (Dz. U. R. P. Nr. 25, poz. 221).

Uprawnienia, przewidziane w art. 3- 6, służą urzędowi rozjemczemu także w stosunku

do należności, zasądzonych prawomocnemi orzeczeniami sądowemi, przyczem uprawnienie

z art. 3 służy urzędowi rozjemczemu tylko wtedy, jeżeli zarzut lichwy pieniężnej nie

został rozpatrzony w postępowaniu sądowem.

Skuteczność orzeczenia urzędu rozjemczego w sprawie zobowiązania, za które odpowiadają

oprócz dłużnika jeszcze i inne osoby (solidarnie, subsydjamie lub z tytułu jakiejkolwiek

porę ki), rozciąga się z mocy prawa na wszystkie zobowiązane osoby, z wyjątkiem instytucji

kredytu zorganizowanego (art. 13, ust. (1), pkt. 3) - 9)), jeżeli orzeczenie zapadło

na korzyść dłużnika, który pobrał walutę z tego zobowiązania. Przy zobowiązaniach

wekslowych za dłużnika, który pobrał walutę, uważa się akceptanta przy wekslach ciągnionych,

a wystawcę przy wekslach własnych.

(1)

Przedmiotem postępowania przed urzędami rozjemczemi nie mogą być wierzytelności

1)

Skarbu Państwa;

2)

związków samorządu terytorialnego, gospodarczego i zawodowego;

3)

Banku Polskiego, banków, przedsiębiorstw lub instytucyj państwowych lub komunalnych;

4)

instytucyj kredytu długoterminowego;

5)

przedsiębiorstw bankowych, wymienionych w art. 2. 3 i 119 rozporządzenia Prezydenta

Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1928 r. o prawie bankowem (Dz. U. R. P. Nr. 34, poz. 321);

6)

Centralnej Kasy Spółek Rolniczych w Warszawie, komunalnych kas oszczędności, Galicyjskiej

Kasy Oszczędności we Lwowie i Ukraińskiej Szczadnyci w Przemyślu;

7)

gminnych kas pożyczkowo - oszczędnościowych;

8)

spółdzielni kredytowych, należących do związków rewizyjnych, których listę ustalą

rozporządzenia Ministra Skarbu;

9)

instytucyj ubezpieczeń społecznych;

10)

z tytułu zaległości wynagrodzenia służby domowej, rzemieślników i robotników, zatrudnionych

w gospodarstwach wiejskich.

(2)

Wierzytelności, nabyte przez jedną z instytucyi, wymienionych w ust. (1) pkt. 3) -

9), mogą być jednak przedmiotem postępowania przed urzędami rozjemczemi, jeżeli podlegają

orzecznictwu tych urzędów w myśl art. 3 - 12, a nabycie nastąpiło po dniu 1 lipca

1932 r. Ustalenie daty nabycia wierzytelności przez jedną z tych instytucyj należy

do właściwości urzędu rozjemczego. Przyjęcie przez te instytucje nowych obligów celem

wymiany w części lub w całości obligów, dawniej wystawionych, lub pokrycia dawniej

udzielonych kredytów, oraz dyskonto i redyskonto wierzytelności, pochodzących z nowych

operacyj kredytowych, dokonanych po 1 lipca 1932 r., nie jest nabyciem wierzytelności

w rozumieniu niniejszego artykułu.

(3)

Urząd rozjemczy może orzekać w sprawach, wymienionych w art. 9 i 10, choćby jedną

ze stron była jedna z instytucyj, wymienionych w ust. (1) pkt, 3) - 9) artykułu niniejszego.

(1)

Urzędy rozjemcze działają

a)

przy urzędach wojewódzkich - wojewódzkie urzędy rozjemcze do spraw majątkowych posiadaczy

większych gospodarstw wiejskich (wojewódzkie urzędy rozjemcze),

b)

przy powiatowych związkach komunalnych - powiatowe urzędy rozjemcze do spraw majątkowych

posiadaczy mniejszych gospodarstw wiejskich (powiatowe urzędy rozjemcze). (21 Przepisy

ustawy niniejszej, które mówią o urzędach rozjemczych, dotyczą obu wymienionych rodzajów

tych urzędów.

Działalność wojewódzkiego urzędu rozjemczego rozciąga się na obszar województwa.

(1)

Przewodniczącego wojewódzkiego urzędu rozjemczego oraz jego zastępców mianuje i odwołuje

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Skarbu oraz Ministrem Rolnictwa

i Reform Rolnych.

(2)

Pozostałych członków tego urzędu (ławników) mianuje i odwołuje prezes sądu apelacyjnego

w porozumieniu z wojewodą, który uprzednio zasięga w tej mierze opinji wojewódzkiego

komitetu do spraw finansowo-rolnych.

(3)

W miarę możności przewodniczący i jego zastępca powinni posiadać kwalifikacje sędziowskie,

członkowie zaś wojewódzkiego urzędu rozjemczego powinni w miarę możności posiadać

wykształcenie prawnicze.

(4)

Członkowie urzędu rozjemczego, z wyjątkiem przewodniczącego i jego zastępców, muszą

być powołani z pośród osób, zamieszkałych na obszarze działania danego urzędu, przytem

połowa z nich z pośród osób, których głównym zawodem jest gospodarka wiejska, a połowa

z pośród innych osób, zwłaszcza reprezentujących kredyt zorganizowany, zawody przemysłowe

i handlowe.

Działalność powiatowego urzędu rozjemczego rozciąga się na okręg powiatowego związku

komunalnego oraz na miasta, wydzielone z tego związku.

Przewodniczącego, jego zastępców oraz pozostałych członków (ławników) powiatowego

urzędu rozjemczego mianuje i odwołuje prezes sądu okręgowego z pośród kandydatów,

mających, o ile możności, wykształcenie prawnicze, przedstawionych mu przez wydział

powiatowy, który przed postawieniem wniosku wysłuchuje opinji wojewódzkiego komitetu

do spraw finansowo-rolnych. Wszyscy członkowie powiatowego urzędu rozjemczego muszą

być powołani z pośród osób, zamieszkałych na obszarze działalności tego urzędu, przyczem

połowa z nich z pośród osób, których głównym zawodem jest gospodarka wiejska, a połowa

z pośród innych osób, zwłaszcza reprezentujących zawody przemysłowe i handlowe.

Art 19. (1) Od powołania na członka urzędu rozjemczego uchylać się mogą jedynie kobiety,

duchowni i zakonnicy, wojskowi i funkcjonarjusze policji państwowej w służbie czynnej,

urzędnicy publiczni, adwokaci, obrońcy sądowi, drobni przemysłowcy i kupcy, osoby,

żyjące z płacy dziennej lub tygodniowej, osoby, mające ponad 65 lat ukończonych, oraz

osoby, którym stan zdrowia nie pozwala na pełnienie tych obowiązków,

(2)

O zasadności uchylenia się od powołania na członka wojewódzkiego urzędu rozjemczego

rozstrzyga ostatecznie prezes sądu apelacyjnego.

(3)

Osoba, uchylająca się bez uzasadnionej przyczyny od przyjęcia godności członka wojewódzkiego

urzędu rozjemczego, podlega karze grzywny do 200 złotych.

(4)

O zasadności uchylenia się od powołania na członka powiatowego urzędu rozjemczego

rozstrzyga ostatecznie prezes sądu okręgowego.

(5)

Osoba, uchylająca się bez uzasadnionej przyczyny od przyjęcia godności członka powiatowego

urzędu rozjemczego, podlega karze grzywny do 100 złotych.

(1)

Członkowie wojewódzkiego urzędu rozjemczego składają na ręce prezesa sądu apelacyjnego

lub sędziego, przez niego wyznaczonego, przysięgę, że będą gorliwie i bezstronnie

pełnili swój urząd i dochowają tajemnicy urzędowej.

(2)

Członkowie powiatowego urzędu rozjemczego składają przysięgę tej samej treści na ręce

prezesa sądu okręgowego lub sędziego, przez niego wyznaczonego.

(1)

Członkowie urzędu rozjemczego, którzy bez należytego usprawiedliwienia nie przybywają

na posiedzenie urzędu, opóźniają się lub uchylają się od pełnienia swoich urzędowych

obowiązków, podlegają za każdym razem karze grzywny, a mianowicie: członkowie wojewódzkiego

urzędu rozjemczego - do 100 złotych, członkowie zaś powiatowego urzędu rozjemczego

- do 30 złotych.

(2)

O karze grzywny, oznaczonej w art. 19 i w artykule niniejszym, orzeka na wniosek przewodniczącego

urzędu sąd grodzki, w którego okręgu mieści się siedziba urzędu. Urzeczenie będzie

wydane po wysłuchaniu zainteresowanego członka urzędu rozjemczego i jest ostateczne.

(3)

Członkowie urzędu rozjemczego, którzy dopuścili się rażącego naruszenia obowiązków

urzędowych, mogą być usunięci z urzędu przez władzę, która ich mianowała.

Wysokość wynagrodzenia przewodniczącego i jego zastępców oraz członków urzędu rozjemczego

ustala Minister Rolnictwa i Reform Rolnych w porozumieniu z Ministrami Skarbu, Sprawiedliwości

i Spraw Wewnętrznych.

Właściwy miejscowo jest ten urząd rozjemczy, na którego obszarze działania znajduje

się gospodarstwo wiejskie; jeżeli gospodarstwo jest położone na obszarach działalności

więcej, niż jednego urzędu rozjemczego, właściwość miejscową ustala się według położenia

miejscowości, w której znajduje się zarząd gospodarstwa.

(1)

W skład zespołu orzekającego wojewódzkiego urzędu rozjemczego wchodzi pięciu członków,

a mianowicie: przewodniczący lub jego zastępca, dwóch ławników, których głównym zawodem

jest gospodarka wiejska, i dwóch ławników z pośród innych członków urzędu. W zespole

orzekającym musi znajdować się przynajmniej jeden przedstawiciel kredytu zorganizowanego.

Przynajmniej jeden z członków zespołu powinien mieć wykształcenie prawnicze.

(2)

W skład zespołu orzekającego powiatowego urzędu rozjemczego wchodzi trzech członków,

a mianowicie: przewodniczący lub jego zastępca, jeden ławnik, którego głównym zawodem

jest gospodarka wiejska, i jeden ławnik z pośród innych członków urzędu.

(1)

Do członków zespołu orzekającego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o wyłączeniu

sędziów w sprawach cywilnych. Przewodniczący zespołu ma prawa przewodniczącego na

posiedzeniach sądowych w sprawach cywilnych.

(2)

Narady członków zespołu są tajne. Orzeczenia i postanowienia zespołu zapadają większością

głosów i powinny być wyłuszczone na piśmie i opatrzone podpisami wszystkich członków

zespołu.

(3)

Jeżeli któryś z członków odmówi podpisu lub nie może podpisać orzeczenia, postanowienia

lub ugody, pozostali zaznaczają to na samem orzeczeniu, postanowieniu lub ugodzie.

Orzeczenie, postanowienie lub ugoda, podpisane przez większość członków zespołu, ma

taką samą moc, jak podpisane przez wszystkich.

(1)

Urząd rozjemczy działa na wniosek posiadacza gospodarstwa wiejskiego, wierzyciela

lub obu tych stron.

(2)

We wniosku należy szczegółowo przedstawić stosunki majątkowe dłużnika i powołać się

na odpowiednie dowody.

(3)

Jeden wniosek może obejmować spór z jednym lub większą liczbą wierzycieli.

(1)

Urząd rozjemczy może zasięgnąć opinji o stanie gospodarczym dłużnika, oraz o wierzycielu

od osób i instytucyj, według swego uznania, a w szczególności od komitetów do spraw

finansowo-rolnych, izb przemysłowo - handlowych oraz rolniczych,

(2)

Zarówno dłużnik, jak i wierzyciel obowiązani są okazać przedstawicielowi lub przedstawicielom

instytucji, wskazanej przez urząd rozjemczy, księgi, rachunki, korespondencję i wszystko,

co stwierdza ich stan gospodarczy lub ma związek z daną sprawą.

(3)

Urząd rozjemczy ma również prawo żądać bezpośredniego przedstawienia mu dowodów, wskazanych

w ustępie poprzedzającym.

(4)

Jeżeli od wypełnienia powyższych obowiązków uchyla się strona, która wniosła sprawę,

urząd rozjemczy odrzuci wniosek.

(1)

Urząd rozjemczy ma prawo zabezpieczyć wniosek

a)

postanowieniem, uprawniającem do wniesienia ostrzeżenia (adnotacji) do wykazu hipotecznego

w przypadku, gdy wierzytelność wpisana jest do hipoteki;

b)

postanowieniem, zawieszającem postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi.

(2)

Postanowienia te są ostateczne i natychmiast wykonalne.

(3)

Postępowanie, wszczęte przed urzędem rozjemczym, powoduje zawieszenie postępowania

sądowego w tejże sprawie. Postępowanie sądowe będzie następnie umorzone, bądź podjęte

na nowo zależnie od wyniku sprawy w urzędzie rozjemczym.

(1)

Urząd rozjemczy wzywa strony na rozprawę z zagrożeniem, że niestawienie się nie wstrzyma

rozprawy oraz wydania orzeczenia. Rozprawę należy przeprowadzić, o ile możności, w

ciągu 21 dni od złożenia wniosku. Sprawy, w których zastosowano art. 28, winny być

rozpatrywane w pierwszej kolejności.

(2)

Wezwane strony powinny stawić się osobiście, albo przez pełnomocnika. Urząd rozjemczy

ma jednak prawo żądać osobistego stawiennictwa stron. Strony i ich pełnomocnicy powinni

zgodnie z prawdą udzielić wyjaśnień, żądanych przez urząd. (3) Urząd rozjemczy może

przedsiębrać wszelkie dochodzenia, potrzebne do wydania orzeczenia, a w szczególności

wzywać i przesłuchiwać bez przysięgi lub pod przysięgą osoby (świadków i biegłych),

które mogą udzielić wyjaśnień, jak również może przesłuchiwać strony pod przysięgą.

(1)

Wojewódzki urząd rozjemczy nakłada kary grzywny do 100 zł, zaś powiatowy urząd rozjemczy

- do 30 złotych - na osoby, wezwane do przedstawienia dowodów lub udzielenia wyjaśnień

za odmówienie złożenia tych wyjaśnień i dowodów, albo za nieusprawiedliwione niestawiennictwo,

a także na świadków i biegłych za odmówienie złożenia przysięgi, oraz na osoby, zachowujące

się niewłaściwie podczas rozprawy.

(2)

Postanowienie wojewódzkiego urzędu rozjemczego, nakładające grzywnę do 30 złotych,

a powiatowego urzędu rozjemczego do 10 złotych - jest ostateczne.

(3)

Od postanowienia wojewódzkiego urzędu rozjemczego, nakładającego grzywnę ponad 30

złotych, i od postanowienia powiatowego urzędu rozjemczego, nakładającego grzywnę

ponad 10 złotych, służy w ciągu 14 dni od dnia doręczenia postanowienia prawo odwołania

się do sądu grodzkiego, w którego okręgu znajduje się siedziba urzędu rozjemczego.

Orzeczenie sądu grodzkiego jest ostateczne.

(4)

Urzędnik publiczny, wezwany do złożenia wyjaśnień z tytułu piastowanego urzędu, odpowiada

za czyny lub zaniechania, wymienione w ust. 1, w drodze służbowej.

Wszystkie władze i urzędy powinny udzielać urzędowi rozjemczemu pomocy prawnej. W

szczególności sądy oraz organa egzekucyjne winny dostarczać na żądanie urzędu rozjemczego

potrzebnych akt.

Rozprawy są ustne i jawne. Jawność należy wyłączyć na zgodny wniosek obu stron, a

na wniosek choćby jednej strony wówczas, gdy mają być rozpatrywane wydarzenia z życia

prywatnego lub tajemnice zawodowe. Publiczne ogłoszenie treści rozprawy tajnej jest

wzbronione. Zakaz ten nie dotyczy orzeczenia.

(1)

Urząd rozjemczy może dopuszczać i przeprowadzać dowody nawet nie powołane przez strony

i nie jest związany żadnemi ustawowemi zasadami dowodowemi, lecz ma orzekać według

swego przekonania, opartego na swobodnej ocenie wszelkich okoliczności.

(2)

W szczególności może

1)

przyjąć i uwzględnić dowód ze świadków i przesłuchania stron przeciwko dowodom z dokumentów;

2)

wziąć pod uwagę ustne przyrzeczenia dane przed, przy lub po sporządzeniu dokumentu,

chociażby nie były zgodne z dokumentem.

(1)

Protokóły posiedzeń urzędu rozjemczego powinny być podpisane przez przewodniczącego

i osobę, prowadzącą protokół. Protokóły zeznań świadków oraz przesłuchania biegłych

powinny być podpisane również przez te osoby.

(2)

Wypisy postanowień, orzeczeń i ugód oraz pisma, wezwania, zaświadczenia i t. p., pochodzące

od urzędu rozjemczego, powinny być zaopatrzone podpisem przewodniczącego oraz pieczęcią

urzędu.

(3)

Urzędy rozjemcze używają okrągłych pieczęci z godłem państwowem, naokoło którego znajduje

się nazwa urzędu i oznaczenie jego siedziby.

(1)

Ugoda, zawarta przed urzędem rozjemczym, jeżeli ją podpisały strony i zespół orzekający,

ma moc prawną narówni z wyrokiem sądowym i stanowi tytuł egzekucyjny.

(2)

Ugody, zawarte przed urzędem rozjemczym, są wolne od opłat stemplowych.

(1)

Orzeczenie może być wydane dopiero wówczas, gdy strony miały możność wypowiedzenia

się tak co do okoliczności sprawy, jak i co do wyniku przeprowadzonych w danej sprawie

dochodzeń.

(2)

Orzeczenie należy sporządzić na piśmie najdalej w ciągu trzech dni po ukończeniu rozprawy.

(1)

Orzeczenie urzędu rozjemczego winno zawierać: a) miejsce i datę wydania orzeczenia,

b) oznaczenie urzędu, c) imiona i nazwiska członków zespołu orzekającego, d) dokładne

oznaczenie stron, ich ustawowych zastępców i pełnomocników w sprawie (imiona i nazwiska,

zawód, miejsce zamieszkania i stanowisko w sporze),

e)

wskazanie, na czyj wniosek wydano orzeczenie,

f)

orzeczenie co do przedmiotu sporu i w sprawie kosztów, g) krótkie przedstawienie stanu

rzeczy i uzasadnienie.

(2)

Orzeczenie może nałożyć obowiązek zabezpieczenia wykonania jego poszczególnych postanowień.

(3)

Orzeczenie winno być doręczone stronom na piśmie.

(4)

Orzeczenia urzędów rozjemczych są wolne od opłat stemplowych.

(1)

Orzeczenie urzędu rozjemczego jest ostateczne i ulega zaskarżeniu tylko w przypadkach

następujących

1)

jeżeli urząd rozjemczy przekroczył zakres swej właściwości,

2)

jeżeli pogwałcono istotne przepisy postępowania,

3)

jeżeli orzeczenie jest niezrozumiałe lub sprzeczne z prawem,

4)

jeżeli nie zostały należycie wyświetlone okoliczności sprawy, mające wpływ stanowczy

na rozstrzygnięcie,

5)

jeżeli zachodzą przyczyny, które stanowią podstawę do skargi o wznowienie postępowania.

(2)

Skargę o uchylenie orzeczenia należy wnieść za pośrednictwem urzędu rozjemczego do

sądu okręgowego w ciągu dwóch tygodni od doręczenia orzeczenia. Właściwy jest sąd

okręgowy, w którego okręgu położone jest gospodarstwo wiejskie lub jego zarząd.

(3)

Z orzeczeniami zrównane są postanowienia, kończące postępowanie.

(1)

Sąd okręgowy w razie uwzględnienia skargi uchyla orzeczenie urzędu rozjemczego i przekazuje

sprawę temu samemu urzędowi do ponownego rozpatrzenia w innym zespole orzekającym.

(2)

Jeżeli sąd okręgowy uzna, że niema pogwałcenia istotnych przepisów postępowania, a

zachodzi naruszenie prawa materjalnego, może orzec co do przedmiotu sprawy zamiast

odesłania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przy wydaniu wyroku sąd okręgowy jest

związany stanem faktycznym, ustalonym w zaskarżonem orzeczeniu.

(3)

Na orzeczenie sądu okręgowego niema zażalenia ani odwołania.

(4)

Urząd rozjemczy, któremu sprawa została odesłana, związany jest wykładnią prawa, zawartą

w orzeczeniu sądu okręgowego. Nie można opierać skargi na orzeczenie urzędu rozjemczego,

wydane po ponownem rozpoznaniu sprawy, na podstawach, sprzecznych z wykładnią prawną,

ustaloną przez sąd okręgowy.

Prawomocne orzeczenie urzędu rozjemczego ma moc prawną narówni z wyrokiem sądowym

i stanowi tytuł egzekucyjny.

Koszty, związane z utworzeniem i utrzymaniem wojewódzkich urzędów rozjemczych, pokrywane

są z budżetu Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, koszty zaś, związane z utrzymaniem

powiatowych urzędów rozjemczych, z budżetu powiatowych związków komunalnych.

(1)

Wnioskodawca Wnosi koszty postępowania oraz specjalne opłaty od wniosku o rozpoznanie

sprawy i od wydanych przez urząd rozjemczy dokumentów.

(2)

Łączna wysokość opłat, wymienionych w poprzednim ustępie, nie może przenosić odpowiednich

opłat sądowych. Wysokość i sposób poboru opłat ustala Minister Rolnictwa i Reform

Rolnych w porozumieniu z Ministrami Skarbu, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych.

(3)

Powyższe koszty i opłaty w sprawie przed wojewódzkim urzędem rozjemczym wpływają na

dochód budżetu Ministerstwa Rolnictwa i Reform Rolnych, w sprawie zaś przed powiatowym

urzędem rozjemczym - na rzecz powiatowego związku komunalnego oraz delegatury komitetów

do spraw finansowo-rolnych według stosunku, który określi Minister Rolnictwa i Reform

Rolnych w porozumieniu z Ministrami Skarbu i Spraw Wewnętrznych.

(4)

Grzywny, wymierzane na podstawie ustawy niniejszej, będą ściągane w trybie administracyjnym.

Jeżeli grzywny te zostały nałożone na członków wojewódzkiego urzędu rozjemczego, bądź

w sprawach, toczących się przed tym urzędem, wpływają na dochód budżetu Ministerstwa

Rolnictwa i Reform Rolnych, grzywny natomiast, nałożone na członków powiatowego urzędu

rozjemczego, bądź w sprawach, toczących się przed tym urzędem, wpływają na dochód

budżetu powiatowego związku komunalnego.

(1)

Jeżeli postępowanie przed urzędem rozjemczym zostanie zakończone ugodą, rozdział kosztów

postępowania powinien być przewidziany w tejże ugodzie.

(2)

W innych wypadkach urząd określi, kto i w jakich częściach ponosi koszty.

W postępowaniu ze skargi o uchylenie orzeczenia urzędu rozjemczego pobiera się opłaty

według przepisów o kosztach sądowych. Opłata sądowa od skargi o uchylenie wynosi połowę

wpisu stosunkowego.

Nadzór nad działalnością urzędów rozjemczych w zakresie administracyjnym sprawuje

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych.

(1)

Urzędy rozjemcze, powstałe na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospoitej

z dnia 23 sierpnia 1932 r. o utworzeniu urzędów rozjemczych do spraw kredytowych małej

własności rolnej (Dz. U. R. P. Nr. 72, poz. 653), stają się z mocy prawa powiatowemi

urzędami rozjemczemi w rozumieniu ustawy niniejszej.

(2)

Sprawy, które w chwili wejścia w życie ustawy niniejszej toczą się przed urzędami

rozjemczemi do spraw kredytowych małej własności rolnej, będą zakończone w trybie

przepisów ustawy niniejszej. Jeżeli od orzeczeń tych urzędów zostały wniesione odwołania

z art. 13 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej, wymienionego w ust. (1),

podlegają one rozstrzygnięciu według przepisów tego rozporządzenia, jednak z zastosowaniem

art. 6 niniejszej ustawy.

(3)

Zakończenie orzeczeniem prawomocnem spraw, rozstrzygniętych na podstawie rozporządzenia

Prezydenta Rzeczypospolitej, wymienionego w ust. (1), nie pozbawia stron możności

wszczęcia postępowania w zakresie art. 6 ustawy niniejszej, z tem jednak, że ulgi,

przyznane w obu postępowaniach, nie mogą przewyższać ulg, przewidzianych ustawą niniejszą.

Wykonanie ustawy niniejszej porucza się Ministrom Rolnictwa i Reform Rolnych, Skar

bił, Sprawiedliwości oraz Spraw Wewnętrznych, każdemu we właściwym zakresie działania.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia i traci moc obowiązującą w terminie

i na obszarach, które określi Rada Ministrów w drodze rozporządzeń, ustalając jednocześnie

przepisy przejściowe. Z dniem wejścia w życie ustawy niniejszej traci moc obowiązującą

rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. o utworzeniu

urzędów rozjemczych do spraw kredytowych małej własności rolnej (Dz. U. R. P. Nr.

72, poz. 653).