Rozporządzenie Ministra Opieki Społecznej z dnia 9 grudnia 1932 r. wydane w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolnych i Ministrem Przemysłu i Handlu o dozorze nad mlekiem i jego przetworami.

§ 1.

Prz,episom niniejszego rozporządzenia po-

dJegają

1) mleko i je~o przetwory, przeznaczone do

lub i.nnego obiegUj

2) obory, produkuj ą ce mleko, przeznaczone do

sprzedaży lub innego obiegUj

.

sprzedaży

3) pomieszczenia, przeznaczone do prz,echowywania oraz przygotowania mleka do sprzedaży lub

innego ob iegu, oraz pomieszczenia do hurtowej

sprzedaży mlekaj

•

4) wytwórnie, w których odbywa się przerób·

ka mleka na przetwory mleczne, przeznaczone do

sprzedaży lub innego obiegu j

5) sklepy, w których odbywa sięsprzeclaż mle·

ka i jego przetworów, oraz handel okrężny Łemi

produktamij

6) wszelkie naczynia i przyrządy, używane do

mleka i jego przetworów, przeznaczonych do sprz'e daży lub innego obiegu.

§ 2. (1) Pr,zez nazwę "mleko", bez określe­

nia gatunku zwierzęcia, od którego pochodzi, rozumie się mleko krowie.

(2) Mleko, otrzymane od innych Z1wierząt (ko·

zyt owce, klacze), sprzedawać wolno tylko pod wła·

śc.iwą nazwą,.

(3) Do obi'e gu handlowego dopuszcza się mleko

1) a) pełne,

bJ pełne wyborowe,

2) chude.

(4) Mleko "pełne" i "p e łne wyborowe" jest to

mleko, uzys,kane po zupełnem wydojeniu krów, do

które ~5 0 nic nie dodano i z którego nic nie odjęto.

(5) Mleko "pełne", przeznaczone do sprzedaży lub inne go obiegu, powinno zawi e rać tłuszczu co

najmniej 3 % . MI'eko "pełne", zawierające tłuszczu

mniej niż 3 % , mo ż e b y ć dopuszczone do sprzedaży

lub innego obiegu jako "pełne " ze specjalnem oznaczeniem mIlJiejszelj zawartości tłuszczu, o ile ta niż­

sza zawartość tłuszczu wyn ika z warunków naturalnych (np. rasa bydła, rodz aj paszy) . Celem stwierdzeni,a, że zawartość tłuszczu w mleku poniżej 3%

wynika z w a runków natur alnych, D;l oż e być w każ­

d)'lm przypadku na życzeni e i ko szt sprzedawcy

w z ględnie w ytwórcy przeprowadzona przez władze

lub organa dozoru p róba oborowa.

Postanowienie co do procentowej zawartości

tłuszczu w mleku nie d.otyczy takiego mleka, które

jest dostarczane z miejsca produkcji bezpośrednio

do wytwórni na przeró::'kę pod warunkiem, że przewożący lub przenosz ą cy mleko na żądanie władzy

lub organu dozoru udowodni, iż wieziona wz,ględnie

niesiona ilość mleka (hczba litr ów) jesl dostarczana

do wytwórni przez d anego producenta.

(6) Mleko "pełne wyborowe" jest to mleko

pełne

.

a) pochodzące z obór, pozostających' pod stałym nadz orem weterynaryjnym i utrzymywany ch we wzoro w ej c zy st o ścij

b)- przechowywane sta le w temperaturze poniżej 12°j

cJ zawierające co najmniej 3,2 % tłUSZCZUj

d) zawierające zanieczyszczeń najwyżej 1 miligram w jednym centymetrze sześciennymj

e)z,awierające najwyżej 250, 000 bakteryj w jednym centymetrze sześciennymj

f) sprzedawane tylko w butelkach, zamknię­

tych kap slem, z oznaczeniem na etykietach

daty udoju.

(7) Mleko "chude" jest to mleko. z którego od-

ciągnięto tłuszcz cz·ęś c iowo

lub całkowicie.

Nr. 19.

Dziennik Ustaw. Poz. 128.

(8) Z mleka, przeznaczonego do sprzedaży lub

innego obiegu jako pełne, zawlierającego tłuszczu

więcej niż wskazuje przep'i sana minimalna norma,

tłuszcz nie może być odciągany.

§ 3. Przez nazwę "przetwory mleczne" rozumie się: mleko kwaśne (zsiadłe), śmietanę, śmietan­

kę, twaróg, ser, masło, kefir, yaghurt, kumys, mleko

sterylizowane, 11Omogenizowane, pasteryzowane, zgę­

szczone (kondensowanej, w proszku i t. p.

§ 4. (1) Przez nazwę "mleko kwaśne" (zsiadrozumie się produkt, otrzymany z mleka, poddanego ferme.ntacji kwasu mlekowego samorzutnie lub

Z pomocą czystych kultur.

(2) Mleko kwaśne (zsiadłe) powinno odpowiadać warunkom, wymaganym dla mleka wogóle (§§ 2,

18 ust. 3, 21 ust. 1).

(3) Przez nazwę "śmietanka", "śmietana" rozumie się górną warstwę, z'ebraną z mleka (s.łodkie­

go lub krwaśnego), względnie odciągniętą z niego

z pomocą wirówki.

(4) Śmietanka zwykła powinna zawierać tłusz­

czu co najmniej 10%, śmietanka kremowa - 35%.

(5) Smietana po,w inna zawierać tłuszczu co najmniej 22%.

łe)

§ S. (1) Przez pazwę "mleko przegotowane"

rozumie się mleko, poddane kilkakrotnemu wrzeniu.

(2) Przez nazwę "mleko sterylizowane" rozumie się mleko, pozbawione żywych drobnoustrojów

i ich zarodnikó,w (prz,e trwalników) działaniem wys,okioej ciepłoty.

(3) Przez nazwę "mleko pas'teryzowane" rozumie się mleko, pozba,wi.one drobnoustrojów z wy,jąt­

kiem zarodników (przetrwalników) działani~m wysokiej ciepłoty i bezpośrednio potem ochłodzone.

Mleka pasteryzowanego nie woln.o sprzedawać jako

takiego po upływie 24 godzin cd chwi~i dokonania

pasteryzacji; -o ile zaś mleko to jest przechowywane

w chłodni (lodowni) w odpo,wliednio niskiej temperaturze, to czas ten może być przedłużony do 36 godzin.

(4) Przez nazwę "mleko (śmietanka) homogenizowane" l"ozumi,e się mleko (śmietankę), w którem

kuleczki tłuszczu rozbite są w ten sposób, że tworzą one trwałą emulsję, z której tłuszcz już się sam

rwy:dzi'elić nie może.

(5) Przez nazwę "mleko zgęszczone" (kondensowane) rozumie się mleko zgęszczone w próżni przy

niskiej ciepłocie, z dodatkiem cukru lub bez..

(6) Przez nazwę "mleko w proszku" rozumie

się mleko, z, g~s.zczone do tego stopnia, że zawartość

w niem wody wynosi nie więcej, niż 8%.

(7) Przez nazwę "kefir", "yoghurt" rozum.ie s.ię

pl"odukt, otrzymany z mleka pełnego lub chudego,

poddanego fcnnenŁacji swoistej; przez nazwę "kumys" - produkt, otrzymany z mleka klaczy, poddanego również fermentacji s:woistej.

(8) Poza cukr·e m oraz swoistemi dla każdego

:z tych produktów fe rmentami inne domieszki do tych

produktów są wzbronione.

§ 6. (1) Przez nazwę "masło" rozumie się produkt tłusz,czowy, otrzymany w drodze mechanicznych czynnoś~i z mleka wyłącznie krowiego.

379

(2) Nazwę "masło" zastrzega się wyłącznie dla

tego jedynie produktu.

(3) Zawartość tłuszczu w maśle -powinna wynosić co na,jmniej 82%. Zawartość wody w maśle powinna wynosić najwyżej 16%. Zawartość soli kuchennej w maśle solonem powinna wynosić najwyż.ej 3%. Kwasota w maśle niesolonem lmetoda Kótstorfera) powinna wynosić najwyżej 5°.

(4) Masło topione powinno zawierać wody najwyżej ślady.

(5) Masło solone topione powinno zawierać s,o-

li najwyżej 5 %.

(6) Masło solone powinno być w sprzedaży odpowiednio oznaczone (deklaro,wane).

(7) Maślanka jest to płyn mleczny, pozostały

po wyrobie masła.

§ 7. (1) Przez nazwę "ser" rozumie się produkt, otrzymany z mleka lub śmietanki przez wy·dzielenie z nich części stałych w drodze kwaśnienia

naturalnego, względnie dz,iałania fermentu podpuszczkowego.

(2) Ser twarogowy może zawierać wody najwyżej 65%.

Ser śmietankowy ,w substanc,ji suchej

winien zawierać tłuszczu co najmniej

50%.

Ser tłusty w substancji suchej winien

zruwierać tłuszczu co najmniej

.

.

. 40%.

Ser półtłusty w substancji suchej winien

zawierać tłuszczu co najmniej

.

.

. 20%.

Ser chudy w suhstacji suchej winien zawierać tłuszczu co najmniej

10%.

(3) Sery, otrzymane z mleka innych zwierząt,

i sery gatunkowe (Ementaler, holenderski i t. p.)

powinny być w sprzedaży odpowiednio oznaczone.

(4) Sery twarde powinny posiadać na opakowaniu ,wz,ględnie na etykiecie oznaczenie procentow~j zawartości tłuszczu w suchej masie.

§ 8. Zabrania s.ię sprzedaj-y i innego wprowadzania w obieg mleka i przetworów mlecznych,

szkodliwych dla zdrowia, zepsutych, podrobionych,

sfałszo,wanych, fałszywie oznacz on ych, w szczególności

a) mleka

1) pochodzącego od kr~ chorych;

2) mleka (siary) od krów w ostatnich dniach

przed ocieleniem i w pierwszych dnia po ocielen,iuj

3) zanieczyszczonego, dającego widoczny osad,

zawierającego bakterje chorobotwórcze, oraz zawierającego w ilości mleka mniejszej niż 1 cm" laseczniki okrężnicy;

4) o nienormalnem zabarwieniu, sanaku, zapachu i konsystencji;

5) wykazujące·go zwiększoną kwasotę, a zatem niewytrzymującego próby gotowania, o ile o tem

nie uprzedzono nabywcy;

6) zawierającego jakiekolwiek domieszki,choć­

by dla zdrowia niesz,k odliwe (np. wodę, lód), oraz

środki konserwujące lub barwiące;

7) zaw.ierającego tłuszczu mniej niż 3 %, a puszczanego do sprzedaży lub innego obiegu bez wła­

ściwego oznaczenia (§ 21);

b) przetworów mlecznych

1) mechanicznie zanieczyszc.z onych;

2) o wyglądzie nieprawidłowymj

3) o smaku i zapachu nienaturalnymj

4) zawierających obce tłuszcze j

5) zawierających środki konserwujące, z wyjątkiem

Nr. 19.

Dziennik Ustaw. Poz. 128.

soli kuchennejj

6) za'wierających

domieszkę

ciał,

zmiemaJą­

cych normalny skład przetworów lub zwiększają­

cych ich wagę, względnie maskujących zły ich gatunek;

7) barwionych barwnikami niedozWOllonemi.

R o zd z i a ł II.

Miejsca produkcji mleka i jego przetworów! przeznaczonych do. sprzedaży lub innego. obiegu.

§ 9. Sprawę budowy obór oraz warunki techniczne i sanitarne, jakim powinny odpow,iadać obory, określa rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r . o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. R. P. Nr. 23,

poz. 202).

§ 10. (1) Obory, produkujące mleko do sprzedaży lub innego obiegu, powinny być widne, należy­

cie przewietrzane i zaopatrzone w nieprzepuszczalne podłogi, lub co najmniej w klepiska, oraz w ście­

ki z odpowiednim spadkiem. Obory te, jak również

żłoby i naczynia do pojenia krów po.winny być utrzymywane w naJeżyt,ej czystości i porządku. Ściany,

pułap i żłoby bielone w miarę 'p otrzeby, nie rzadziej

jednak, niż 2 raży do roku.

(2) Krowy w oborach należy utrzymywać we

wzorowej czystości. N a podściółkę używać należy

materjału czystego, łatwo wchłaniającego wydaliny . . Do pojenia krów w oborach, do mycia naczyń,

używanych do tego celu, i do mycia żłobów należy

używać jedynie wody, dobrej do picia dla ludzi.

(3) W gminach miejskich, uzdrowiskach, posiadających charakter użyteczności publicznej, oraz

w uzdrowiskach, os,a dach fabrycznych i ośrodkach

robotniczych w razie rozciągnięcia na nie przepisów

budowlanych dla gmin miejskich (art. 414 i 415 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia

16 lutego 1928 r. o prawie budowlanem i zabudowaniu osiedli (Dz. U. R. P. Nr. 23, poz. 202) obornika

(nawozu) nie .w olno przetrzymywać w oborach, produkujących mleko, przeznaczone do sprzedaży lub

innego obiegu.

§ 11. (1) Dojenie powinno odbywać się w sposób, zabezpieczający mleko przed zaniec.zysz,czeniem. Wymiona i strzyki należy przed dojeniem wymyć ciepłą wodą, dokładnie i czysto osuszyć. Dojarki (dojarze) powinny przed udojem wymyć sIt arannie ręce wodą ciepłą, mydłem i szczotką. Mleko

z pierwszych pociągnięć strzyków powinno być zdojone do oddzielnego naczynia i wyłączone od używa­

nia go na pokarm dla ludzi.

(2) Aparaty do mechanicznego dojenia po każ­

dem użydu po.winny być dokładnie oczyszczone

i zawsze utrzymywane we wzorowej czystości.

(3) Mleko po udoju powinno być bezzwłocznie

przecedzone i ochłodzone. Chłodzenie i przetrzymywanie mleka w oborze jest wzbronione.

§ 12.

(1) Pomieszczenia, przeznaczone do

oraz przygotowania mleka do

przęchowywan1a

sprzedaży lub innego obi,egu oraz pomieszczenia do

hurtowej sprzedaży mleka powinny być całkowicie

izolowane od ustępów, obór, stajen, chlewów, śmietników i gnojowisk.

.

(2) Pomieszczenia te nie mogą również łączyć

się bezpośrednio z mieszkaniem lub służyć ża miejsce zamieszkania lub wypoczynku. Muszą .one być

widne, chłodne, suche, należycie prze'w i.etrzane,

mieć szczelną

podłogę

nieprzepuszczalną .

Ściany

gładko

wyprawione, malowane jasną farbą olejną

lub bielone i opatrzone do wysokości co najmniej

2 metrów jasną lamperją olejną, względnie z materjału, dającego się łatwo myć .

Pomieszczenia te powinny być zaopatrzone w dobrą do picia dla ludzi

wodę, w urządzenia z wodą bieżącą do mycia naczyń, mydło i ręcznik do mycia rąk oraz w spluwaczki wodne.

(3) Okna otwierane powinny być w porze let~

niej zabezpiecz.one gęstemi siatkami drucianemi.

(4) Pomieszczlenia te po,w inny być zaQpatrzo~

ne w ścieki, odprowadzone na 5 metrów co najmniej

krytym kanałem wz.ględnie przyłączone wprost do

kanalizacji.

(5) Pomieszczenia powinny być utrzymywane

we w,z,o rowe,j czyst ości, a mleko zabezpieczone

przed wszelkiem zanieczyszczeniem.

(6) Nie wolno w nich trzymać ani wprowadzać

do nich żadnych z,wierząt domowych.

§ 13. (1) Wylwómie, t. j. pomiesz,c zenia,

w których odbywa się przeróbka mleka ' na prze~

twory mleczne, przeznaczone do sprzedaży lub innego obiegu, nie mogą mieścić się w suterenach.Powinny być one położone w odległości co najmniej

5 mtr. od ustępów ogólnych skanalizowanych, zaś od

obór, ~tajen, chle'wów, śmietników, gnojowIi sk i ustę­

pów nieskanaliz:owanych w odległości CD najmniej

10 mtr. PósŁanowienieo suterenach nie ma z.astosowania do wyt'w órni, które są umieszczone w budynku., przystosowanym specjalnie do wyrobu prz'e tworów mlecznych i zagłębionym w ziemi celem uniknięcia insoJac,ji, o ile inne warunki ni,e staną temu

na przeszkodzie.

(2) Lokal wytwórni powinien składać się co

na'jmniejz 3 izb, z których jedna w szczególności

powinna być przeznac.z ona do mycia naczyń i z,a opatrzona w zle w. W izbie tej może być pomie~zczony kocioł. Do śmiatankarni, jako filji wytwórni, posotanowienie, wymagające 3 .izb, nie ma zastosowania.

.

(3) Wytwórnie, przerabiające mleko pa przetwory mleczne, przeznac;.zone do sprzedaży lub innego obiegu, powinny posiadać urządzenia do przechowy,w ania zapasów mleka i jego przetworów

w chłodzie (chłodnie, lodownie), względnie pomieszczenia (piwnice) czyste, suche, przewiewne, z nieprzepuszczalną podłogą lub co najmniej klepiskiem.

Przechowywane' w nich produkty powinny być zabezpieczone przed wszelkiem zanieczyszczeniem lub

zakażeniem, w szcze,gólności przez owady, zwierzę­

ta i t. p.

(4) Postanowienia § 12 ust. 2-6, § 20 i 21 mają odpowiednie zasŁosowanie w wytwórniach przetworów mleczny.ch, przeznacz.onych do sprzedaży

hlb ~nne~o obiegu dla spożycia. Wszelkie czynnośc~

Nr. 19. ,

związane z przeróbką mleka, powinny być wykonywane z zabezpieczeniem mleka i jego przetworów

przed zanieczyszczeniem.

_

(S) Postanowienia ust. 1 i 2 niniejszego paragrafu oraz § 12 ust. l, 2, 4 nie mają zastoso'w ania do

wytwórni przetworów mlecznych: mleka kwaśnego,

śmietanki, śmietany, twarogu, masła i sera, produkowanych z ilości dziennej mleka, nieprzewyższają­

cej 200 lritrów mleka, o ile mleko to pochodzi z obory, poz,ostającej w łączności z gospodars1twem rolnem wytwórcy. Wytwórnie te powinny być jednak

w1dne, suche, należycie prze,wietr.zane, mieć suchą,

nieprzepuszczalną podłogę lub co najmniej klepisko,

ściany bielone, powinny mieć dostate.czny zapas

dobrej do picia dla ludzi wody, do mycia naczyń

i rąk, oraz mydlo i ręcznik.

R o z d z i a ł III.

Sprzedaż i inne

§ 14.

wprowadzanie w obieg mleka i jejego przetworów.

(1) Mleko, przeznaczone do przewozu,

powiąno być należycie ochłodz.one. Naczynia z mlekiem, przeznacz.anem do sprzedaży lub innego obiegu, powiriny być podczas przewo.zu i przenoszenia

szczelnie zamykane pokrywami, zabezpiec.za,jącemi

mleko od zanieczyszczenia, i zaopatrzone wyraźnie

;en nazwisko i adres właściciela mleka.

(2) Naczynia z mlekiem, przeznaczonem do

lub innego obiegu, podczas przewozu

w wagonach towarowych i bagażo1wych oraz samochodami ciężarowemi powinny być pona,dto oplombowane. To samo do t yczy naczyń z mlekiem, przewożonem inne mi środkami,o ile ilość pr. z .ewożone­

go jednoraz~w,o mleka przekracza 30 litrów. ,

(3) Zabrania się przykrywania naczyń i usz,czeIniania , przykryw materjałami, mogącemi mleko zanieczyścić (np. druki lub makula'tura, słoma, siano,

szmaty i t. p.), zarówno jak używania takich pierś­

cieni gumowych, które zawierają związki metali,

szkodliwych dla zdra,w ia, w sZ{:zególności szkodliwe zanieczysz,c zenia ponad 1 %. Pierścienie gumowe

powinny być przed każdem użyciem strannie wymyte. '

, (4) , Wozy, samochody, używane do prze,woże­

nia mleka .i jego przetworów, powinny być utrzymane 'w czystości. Na wozach, samochodach z mlekiem

i przetworami mlecznemi lub z naczyniami od tych

produktórw zabrani.a się przewożenia osób chorych,

zwierząt, szmat, śmieci, odpadków kuchennych i t.

d., 'mog ą cych mleko względnie naczynia do mleka

sprzedaży

ilanieczyścić.

§ 15. (1) Mleko i jego przetwory, przeznaczone do sprzedaży lub innego obiegu, po.winny być

zabezpieczone od 'w szelkich zanieczyszczeń i zakażeń (kurz, owady i t. p .) oraz przechowywane

w mie,jscu, zabezpiecz.onem przed działaniem promieni s.łonecznych; w szczególnośoi mleko (śmieta­

na, śmietanka) powinno być przechowywane w naczyniach nakrytych. Miejsca sprzedaży mleka i jego przet.worów powinny być odgrodzone od kupujących .

381

Dziennik Ustaw. Poz. 128.

. (2) Sklepy, w których odbywa s,ię sprzedaż

mleka i jego przetworów, powinny odpowiadać

przepisom § 12 ust. 2, 3, 5 oraz przepisom § 1,3

ust. 1 i 3.

(3) W sklepach z mlekiem i jego przetworami

nie wolno trzymać takich produktów, które mogą

ujemnie wpłynąć na mleko i jego przetwory.

(4) W sklepa,c h spożywczych, w których handel mlekiem i jego przetworami stano.w i dodatkową

część przedsi,ębiorstwa, powinno być przeznaczone

dla tych pro.d uktów oddz,ie'l ne miejsce z,dala od innych produktów spożywczych, zaś mleko może być

sprzedawane tylko w naczyniach zamkniętych (butelki).

(S) W sklepach, w których odbywa się sprzedaż mleka i jego przetworów,nie wolno trzymać

zwierząt domo,w ych. Na drzwiach tych sklepów powinien być wywieszony wyraźny napis: "wprowadzanie psów jest wzbronione".

(6) Do zaw1ijania masła, sera i t. p. należy uży­

wać c.zystego papieru pergaminowego, woskowanego lub celuloido.w ego, poza tern dla s·era można uży­

wać papieru aluminjowego lub cynfolji, niezawierającej ołowiu. Zawijanie masła, sera w szmaty jest

wzbronLone.

§ 16. (l) W rozumieniu niniejszego rozporzą­

dzenia handlem okrężnym mleka i jego przetworów'

jest sprzedaż mleka i jego przetworów

a) z dostawą do mieszkań;

b} na targach, placach i ulicach.

(2) Sprzedaż mleka i śmietanki z dostawą do

mieszkań jest dozwolone tylko .w oddzielnych naczyniach z.amknięty'ch, zabezp:,ecza,iących mleko

(śmietankę)

od zanieczyszczeń i zaopatrz.onych

w wyraźny, niedający się usunąć napis, zawierający .

imię, nazwisko i adres właściciela mleka.

(3) Sprzedaż mleka i śmietanki na targach,

placach i ulicach jes,t dozwolona tylko z naczyń

zamkniętych, zaopatrzonych w krany (wózków zaopatrzonych w ,krany). Na naczyniach powinien być

umieszczony wyraźny, niedający się zmyć napis, zaw.ierający imię, naz.w:isko i adres właściciela mleka.

(4) Do sprzedaży mleka i jego przetworów na

targach i placach właśc:lwe władze określą miejsca

specJalni,e do tego celu przystosowane.

(5) Sprzedaż mleka i jego przetworów na podwórz.ach, w bramach, sieniach i t. p. jest niedozwolona.

(6) Przepisy § 14 ust. l, 3, 4, § 15 ust. 6 i § 17

mają odpowiednie zastosowan:e przy sprzedaży mleka i ,j ego przetworów w handlu okrężnym.

§ 17. W przypadkach, w których mleko jest

sprzedawane nie bezpośrednio w naczyniu, oplombowanem prz,ez wytwórcę, sprzedawca 4est odpowiedz,ialny ró.wnież i za to, czy mleko odpowiada

oznaczeniu, pod którem jest sprz,edawane.

R o z d z i a ł IV.

Oznaczanie przetworów mlecznych.

§ 18. (1) Przetwory mleczne, znajdujące się

w sprzedaży lub w innym obiegu w opakowaniu, powinny mieć umieszczone na etv,k ietach: nazwę, gatunek produktu, firmę przedsięh:ors'twa produkują­

cego lub opakowując·ego i jego siedzibę. Nazwa pro-

Dziennik Ustaw. Poz. 128.

duktu po,w inna odpowiadać jego gatunkowi lub produktowi, z którego został wytworzony.

(2) Na butelkach z kefirem. yoghurtem, kumysem, oraz mlekiem pasteryzowanem i mlekiem homogenizowanem mus,i być pozatem umieszczona data ich przyrządzenia,

(3) Przetwory wytworzone z mleka chudego

lub z mleka innego. niż krowie, powinny być odpowiednio oznaczone.

R o z d z i a ł V.

Nr. 19.

wyparzone lub myte wodą gorącą z· dodatkiem sody

lub mleka wapiennego, następnie płókane czystą

wodą, WywIetrzane i wysuszane . Do mycia można

uży.wać jedynie wody dobrej do picia dla ludzi .

(2) Używanie śrutu ołowiane.go do mycia bute·

lek jest wzbronione.

(3) Naczynia do mleka powinny mieć szczelnie przylegając.e pokrywy i, z wyjątkiem butelek,

szerokie otwory, umożliwiające dokładne mycie.

(4) Czerpaki i mieszadła do odmierzania i mieszania mleka powinny być zaopatrzone w długie

rączki.

Naczynia i przyrządy do mleka i jego przetworów,

przeznaczonych do sprzedaży lub innego obiegu.

(5) Naczynia, przeznaczone do mleka, nie powiony być używane do innych celów.

§ 19. (1) Wszelkie naczynia i przyrządy do

mleka i jego przetworów, mianowicie~ szkopki, kubełki, konwie. kadzie, cedzidła (sita), chłodniki,

mieszadła, czerpaki, miary, mechaniczne aparaty do

dojenia, autom J tyczne przyrządy do odmierzania

mleka, wirówki do odciągania śmietanki oraz

wszystkie przyrządy i naczynia, w których odbywa

się przetwarzanie, przechowywanie i sprzedaż mleka i jego przetworów, powinny być wykonane tylko z takiego materiału, który w zetknięciu z mJekiem i je óo przetworami ni·e zmienia ich własności.

(2) Naczynia metalowe, oprócz aluminjowych,

powinny być dokładnie ocynowane (pbielone) lub

~maljowane.

Pobiała wewnętrzna tych naczyń nie

może zawierać zanieczyszczeń powyżej 1 %. To samo dotyczy części metalowych w przyrządach do

dojenia i do odmierzania mleka.

(3) Naczynia kamienne, gliniane i emaljowane

winny mieć polewę, względnie emalję równo wypaloną i nieuszkodzoną.

(4) Po!.ewa naczyń kamiennych i glinianych

oraz emalja naczyń metalowych nie mogą zawierać

cynku, antymonu, arsenu; ołowiu zaś może zawierać

jedynie taką ilość, Móra nie zaczynia ołowiem 4 %

roztworu kwasu octowego po ~ -godz-innem gotowaniu.

(5) Zabrania się używania do mleka i jego

przetworów naczyń oraz przyrządów: zardzewiałych, z uszkodzoną polewą, pobiałą, emalją.

(6) Naczynia drewniane nie mogą być używa­

ne do przechowywania i przewozu mleka.

(7) Butelki do mleka powinny być z jasnego

przezroczystego szkła i zaraz po napełnieniu ich

mlekiem szczelnie zamykane; o ile nie mają mechanicznych zamknięć, powinny być korkowane nowemi korlk ami, wyjałowionemi przez gotowanie,

względnie zamykane kapslami lub krążkami tekturowem i. Kapsle metalowe nie mogą zawierać zanieczyszczen powyżej 1 %. Kapsle i krążki powinny być

po jednorazowem użyciu niszczone .

(8) Naczynia do mleka zgęszczonego, względ­

nie mleka w prosz.ku powinny odpowiadać przepisom, wyszczególnionym w ust. , 1, 2 i 5 niniejszego

paragrafu.

§ 21. (1) Naczynia, używane do przewozu, do

przechowywania w miejscach sprzedaży oraz do

sprzedaży lub innego obiegu mleka pełnego, zawie·

rającego tłuszczu mniej niż 3 %, mleka chudego lub

mleka innych zwierząt (kozie, owcze, klaczy). powinny mieć wyrażne i widoczne napisy, określające

gatunek zawartego w nich produktu.

(2) Napisy te powinny być wytłoczone na tabliczkach metalowych, stale przytwierdzonych do

naczyń, lub wymalowane wprost na naczyniach lar-

§ 20. (1) Wszelkie naczynia i przyrządy, uży­

wane przy dojeniu, cedzeniu, chłodzeniu, odmierzaniu, przechowy,waniu, prz.ewożeniu i sprzedaży mleka, powinny być utrzymywane w bezwzględnej czystości; w tym celu powinny być po każde m użyciu

bą, niedającą się zmyć.

(3) Naczynia z mlekiem pełnem, zawierającem

mniej niż 3 %, powinny mieć napis, zawierający wyrazy "mleko pełne" oraz określający odsetek tłuszczu, zawartego w mleku. Na butelkach

z takiem mlekiem napis ten powinien być umieszczany na etykietach.

(4) Naczynia z mlekiem chudem powinny mieć

prócz wyraźnego napisu "chude mleko" pas w górnej części nazewnątrz, wymalowany niebieską olejną farbą, co n~jmniej 3 cm szerokości, całkowicie

okalający naczynie. Pas ten szerokosci 1 cm na butelkach z takiem mlekiem oraz napis "chude mleko" mogą być umieszczane na etykietach.

(5) Naczynia z mleki,em gotowanem . powinny

być w sprzedaży odpowiednio oznaczone.

(6) Mleko wprowadzone do obiegu bez specjalnego oznaczenia uzna,je się za mleko pełne o zawartości tłuszczu co najmniej 3 %•

tłuszczu

R O z d z i a ł VI.

Przepisy dla persone1u, zajęte~o przy mleku i Jego

przetworach.

§ 22. (1) Przy udoju mleka, rozlewaniu, przechowy.waniu, przewozie i sprzedaży mleka i jego

przetworów, przeznaczonych do sprzedaży lub innego obiegu, oraz przy wyrobie przetworów mlecznych mogą być zatrudnione tylko osoby zdrowe,

w szcze{5ólności niedotknięte ostrą chorobą zakaźną

lub gruźlicą w postaci, niebezpie,c znej dla otoczenia, chorobą skórną zaraźliwą lub wzbudzającą

wstręt, oraz niestykające się z zakaźnie chorymi.

.

(2) W razie wystąpienia objawów choroby zakaźnej oraz stwierdzenia nosicielstwa zarazków chorobot'w órczych u osób, zatrudnionych czynnościami

przy mle.ku i jego przetworach, właściciel przedsię­

biorstwajest obowiązany usunąć osobę chorą od

pełnienia tych czynności.

Dziennik Ustaw. Poz. 128 i 129.

Nr. 19.

(3) Osoby, wym ienione w u.st~pie 1 niniejszego paragrafu, obowi ąz a n e są mlec czystą odzież

i przestrzegać wzoro.w ej czystości przy pracy. Osoby, zajęte przy udoju mleka, rozlewaniu i przechowywaniu mleka i jego prze tworów, powinny ponadto nosić przy pracy czyste fartuchy i czepki lub

chustki.

R o z d z i a ł VII.

383

moc obowiązującą wszystkie dotychczasowe przepisy w sprawach, unormowanych niniejszem rozporządzeniem.

Minister Opieki Społecznej: Hubicki

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych

Sew. Ludkiewicz

Minister Przemysłu i Handlu: Zarzycki

Postanowienia końcowe.

§ 23. Przepisy niniejszego rozporządzenia marówmez zastosowanie do mleka i jego przetworów, sprowadzanych z zagranicy i z obszarów, na

których rozporządzenie niniejsze nie obowiązuje.

ją

129.

§ 24. Postanowienia niniejs.zego rozporządze­

nia, do t ycz ą ce pos zczególnych miejsc produkcji

i sprzedaży mleka i jego przetworów, powinny być

wywieszone na widocznem mizjs..c u w pomieszcz.e niach, wyszczególnionych w § 1 pkt. 3, 4, 5.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRóW: SKARBU,

PH:ZEMYSLU f HANDLU ORAZ H.OLN1CIW A

I REFORM. ROLNYCH

.§ 25. (1) Wytwórnie przetworów mlecznych

(§ 13), sklepy oraz pomieszcunia do hurtowego

h andlu mlekiem, istn i,ej ą ce w chwili wejścia w życie

niniejszego rozporządzen i a, powinny być dost osowane do postanowień te go rozporządzenia w ciągu

9 miesięcy od dnia jego wejścia w życie z wyjątka­

mi wskazanemi w § 26, w przeciwnym razie ulegną

one zamkniędu.

o uldze celnej na struny jelitowe.

(1) Terminy wykonania postanowień

aj § 13 ust. 1 zdanie p ierwsze, ust. 2 zdanie

pierwsze, w stosunku do istniejących w

chwili wejścia w życi,e niniejszego rozporz ą dzenia

wytwórni przetworów mlecznych,

h) § 13 ust. 1 zdanie pierw sze, w stosunku do

istn i ejących w chwili' wejś : ia w życie niniejszego rozp o rządzenia sklep6w do sprzedaży mleka i jego przetworów (§ 15 ust. 2),

c) § 16 ust. 2 i 3, dotyczących sprzedaży mleka i śmietanki z dost a wą do mieszkań w

oddzielnych naczyniach zamkniętych oraz

sprzed a ży ml eka i śmiet a nki na targach,

placach i ulicach z naczyń zamkn iE; tych, zaopatrzonych w krany ustalać będzie wojewódzka wład za administracji ogólnej w poszc ze gólnych przyp adkach w zależności od

miejscowych

warunków

gospodarczych

i technicznych.

(2) Wojewódzka wł a dza administracji ogólnej

iest uprawniona ponadto do czynienia ustępstw

aj w stosunku do obór, produkujących mleko

do sp r zed a ży lub innego obiegu, w których,

ze wz g l ę du na interesy gospodarcze rolnictwa, utrzymywanie krów na nawozie jest

wskazane, co do wymagania urządzenia

ścieków (§ 10 ust. 1)i

hl w sprawie uŻ Y'w a nia w okolicach górskich

naczyń drewni anych do przechowywania

i przewozu mleka (§ 19 ust. 6).

§ 26.

§ 27. Rozporządzenie niniejsze wchodzi w ży­

cie w 3 miesiące po ogłoszeniu. Jednocześnie tracą

z dnia 14 marca 1933 r .

Na podstawie art. 7 punkt b) ustawy z dnia

31 Epca 1924 r. w przedmiocie uregulowania stosunków celnych (Dz. U. R. P. Nr. 80, poz. 777) zarządza

się co następuje

§ 1. Przy przywozie poniżej wyszczególnionego towaru pobiera się cło ulgowe, którego wysokość

w stosunku procentowym do cła normalnego (autonomicznego) określa się jak nast ę puje

Pozycja

taryfy celnej

z 172 p. 5

Cło ulgowe w

Nazwa towaru

%%

cła

normalnego

(autonomicznego)

Struny jelitowe do celów pp;eza pozwoleniem Ministerstwa Skarbu

mysłowych

10

§ 2. Za towar, który na podstawie niniejszego ro z porządzenia móglby korzystać z ulg celnych,

lecz który zostanie oclony qez zastosowania ul g celnych, może być zwrócona różnica należności między

cłem normalnem, a ulgowem, o ile

a) zostanie ustalona przez urzad celny tożsa­

mość towaru przed wydaniem jego do wolnego obrotu, przyczem ustalenie lożsamości

winno się odbyć przez wydzielenie prób

w sposób przewidziany w § 42 rozporządze­

nia z dnia 14 marca 1930 r. o post : :- powaniu

celnem (Dz. U. R. P. Nr. 33, poz. 276).

hl podanie o zastosowanie ulgi celnej będzie

złożone w pr z eciągu 30 dni od chwili osŁa­

tecznego ustalenia wyniku rewizji danego

towaru.

Jeżeli petent wystąpi o ulgę celną przed sprowadzeniem towaru, lecz ocli go za cłem normalnem,

zanim zostanie wydane pozwolenie na ulgową odprawę celną, to w takich wYP:ldkach zwrot różnicy

cła może nastąpić na skutek podania petenta, złożo­

ne):!o w przeciągu 30 dni od chwili przyznania ulgi

celnej wraz z deklarac,ją celną (kwitem celnym) oraz

i

Nr. 19.

Dziennik Ustaw. Poz. 127 i 128.

378

wszelkich

względnie

wyrobów

wysokość

krajowego

obowiązującej

pochodzenia,

domieszki su-

rowców krajowych.

Art. 3. Wszelkie

dotychczasowe

przepisy

prawne o dostawach i robotach dla Skarbu Pań­

stwa, samorządu terytorjalnego, instytucyj prawa publicznego, zakładów i przedsi ębiorstw państwowych,

nie wydzielonych z ogólnej adm inistracji państwo­

wej na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 17 marca 1927 r. o wydzielan iu

z administracji państwowej przedsiębiorstw pań­

stwowych przemysłowych, handlowych i górniczych

oraz o ich komercjalizacji (Dz. U. R. P. Nr. 25,

poz. 195), tudz,ież dla zakładów i funduszów, przez

Państwo zarządzanych. tracą moc obowi ązuj"cą

w terminie, ustalonym w rozporządzeniu Rady Ministrów, wydanem na podstawie art. 1 ust. 1.

Art. 4.

W ykonanie ustawy niniejszej porucza

się Ministrow'i Przemysłu i H andlu i Innym mini.strom każdemu we własnym zakresie działania.

Art. 5. Ustawa niniejsza wchodzi

z dniem ogłoszenia.

w

życie

P.rezydent Rzeczypospolitej: l. Mościcki

Prezes Rady Ministrów: A. Pryslor

Minister Prz,emysłu i Handlu: Zarzycki

Minister Spraw Wewnętrznych: Bronisław Pieracki

Minister Skarbu: WI. Zawadzki

Minister Rolnictwa i Reform Rolnych

Sew. Ludkiewicz

128.

ROZPORZĄDZENIE

MINISTRA OPIEKI SPOŁECZNEJ

z dnia 9 grudnia 1932 r.

wydane w porozumieniu z Min:slrem Rolnictwa i Reform Rolnych i Ministrem Przemysłu i Handlu o dozorze nad mlekiem i jego przetworami.

Na podstawie art. 8 punkty a), b), d), e), g) rozPrezydenta Rzeczypospolitej z dnia

22 marca 1928 r. o dozorze nad artykułami żywności

i przedmiotami użytku (Dz. U. R. P. Nr. 36, poz. 343)

oraz art. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 21 czeI1Wca 1932 r . o przekazaniu z,akresu dział a nia Ministra Spraw \Y/ewnętrznych w spra:wach zdro.wia pubLicznego Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej (Dz. U. R. P. Nr. 52, poz. 493) zarzą­

dza się co następuje

porządzen,ia

R o z d z i a ł I.

Postanowienia ogólne.