Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 23 sierpnia 1932 r. o utworzeniu urzędów rozjemczych do spraw kredytowych małej własności rolnej.

Art. 1. Do określenia stosownie do zdolności

płat n iczych

i możliwości gospodarczych dłużnik a

a) t erminów i warunków s,pła ly długu pienięż­

nego os oby, której głównym zawodem jes t

gospodarka roln a na obszarze nieprz enoszą ­

cym 50 ha,

b) gr anic korzyści maj ątkowych, które od takiego długu pobie r ane być mogą pod p os t a ci ą procentu lub innych świadczeń,

powołuje się urz ę dy roz jemcze do spraw kredytowych malej v"łasności ro1n2j .

Art. 2. (1) Urz ędy rozjemcze do sp raw k redy towych małej własności rolnej tworzy się przy p owiatowych zwi ąz kac h komunalnyc h w miej scowościach, w których wydzidy p{l\viatowe mają s wą

siedzib ę.

(2) Zakres działan ia urzędu r ozjemczego r ozna cały okrą g powidowego związ ku komun alnego . \\'?ł a ś ciwym jest t en urząd rozjemczy,

w którego okrę gu położony jest dan y obszar rolny

"

' . czę sc

" .

ar.

)1 u 'o Wlęl{SZ

a Jego

(

t l p. a,

(3) Koszty p o ł ąc zone z u tworzeniem i utrzymani em urzędu ro zjemczego ponosi p ow·iatowy

z wiąz ek komun alny.

ci ąga się

Art. 3. (1) Pr z ew odni c zącego urzędu rozj emcze go, jego z a st ępcę oraz re s ztę c złonków mianuj e

i odwołuje prezes sądu okr ę g o we go z pośród kandy datów, mających, o ile mo żności, wyk ształcenie

prawnicz e , przedstawionych mu przez wyd zi 3.l powiatowy, który p rzed post a,,>'ieniem VJuiosku v,rysłu­

chuje opinii instytucy j i orga ni zacyj ok re śl o nych

wart. 7 . . Połowa członków u r z ę du rozjemczego mu si. być p owołana z pośród osób, mieszkających "IN

okręgu powiatowego związku komunalnego,których

głównym zawodem jest gospoda rk a wlna , dn.lg ;\ połowa - z pośród innych osób, za mi e szkałych w tymże okręgu, a zwłaszcza z kół przemysło\vo - handlowych i wolnych zawodów.

(2) Od powola nia na c zł o nka urz ę du rozjem czego uchylać mogą się jedynie kobiety, du:ho"llvni ,

wojskowi, urzędnicy pnbliczni, osoby chorCvifite lub

starsze ponad 60 lat, drobni pr zernysłowcy i osob y

żyjące z płacy dzi ennej, lub ty godniowej . O z asad ności uchylenia się rozstrzyga ostatecznie p rezes

s ądu okręgowe g o.

(3) Uchyl ający się od przyjęci a g o dności czkmka urzędu b ez dostaiecznych powodów, wymienionych w ustępie 2, podlega karze grzywny do wyso-

Nr. 72.

kości 100 złotych . Orzeczenie kary należy do sądu I

grodzkiego i jest ostateczne.

(4.) Nało żone grzywny b ę dą ściągane w trybie

admin istracyjnym i wpływają do kasy powiatowego

zwi ązku komun aln ego .

Art. 4. (1) Członk o wie urzędu rozjemczego

mają prawo do zwrotu wydatków, a jeśli żyją z pła-

cy dziennej lub tygodn iowe j - do wynagrodzenia, '

którego wysokoś ć u stala organ st an owiący powiato-

w ego związ ku komunalnego.

(2) Członkowie urzędu rozjemczego składają

na ręce pre zesa· sąd u okręgowego lub sędziego przez

ni ego wyzn a. czonego pr zyrzec zenie, ż e będą gorliwie

i bezstronnie pełn i li swój urząd i dochowają tajemni- .

cy urzęd owe j.

.

(3) Czło nkowie urzędu rozjemczego, którzy bez

nakżytego uspr awiedliwienia się na posiedzenia

urzędu ni e przybywaj ą, opóź niaj ą się, lub w inny spo- .

sób od spełnienia swoich urz ędowych obowiązków

się uchylają, p odlegają za każdym razem karze

grzywny do JoG złotych. Nadto członków urzędu, któ- .

rzy dopu ści li się rażącego naruszenia obowiązków

urz ędowych, prezes sądu okr ęg owego winien usunąć ·

z urzędu.

(4) Orzeczenie kary grzywny, w ustępie poprzednim w ymienionej, nale ży do sądu grodzkiego

i jest .ostateczne. Przepis art. 3 usL 4 ma zasto-'

sowallle.

Art. 5. (1) Urząd rozjemczy działa na wniosek

jedn e j strony lub obu stron, w · tym ostatnim przypadku, jeśli ob ie strony oświadczają, że poddają się

orz ecznictwu urzędu r ozj emczego.

(2) 'iJll e wniosku należy szczegółowo przedsta - .

wić stosunki majątkowe dłużn ika i odpowiednio je

udowodn i ć.

(3) Urząd rozjemczy ma prawo zabezpieczyć ·

wniosek : 1) decyzją, uprawniającą do wniesienia

ostrzeżenia (adnotacji) do wykazu hipotecznego w

przypadku, gdy wierzytelność jest wpisana do hipoteki, oraz 2) decyzją, uprawniającą do żądania

wshzymtwia przeprowadzenia wyznaczonej już .

sprzedaży przymusowe j majątku dłużnika o ile .

złożone dow ody dostatec znie uz.asadniają okoliczno- .

ści , p rzyt oczo n e we vmiosku.

I

Art. 6, U) Po złożeniu wniosku urząd wezwie·

strony na rozp rawę z z agrożeniem, że niestawienie

si ę nie wstrzyma rozprawy or az wydania orzeczenia: ;

Rczprawę należy przeprowadzić ile możności, w ciągu d ni 8 od złożenia wniosku.

I

(2) Wezwane strony obowiąz ane są stawić się

owbiście albo przez pełnomocnika. Strony i ich peł- .

n omo cnic y w inn. i zgodnie z prawdą udzielać wyjaś­

nień prze z urząd ż ądany ch.

(3) Urząd może przed si ębrać wszelkie dochodz enia do orzeczenia pot rzebne, w szczególności

wzyw a ć i przesłuc h ivv a ć, beZ przysięgi lub pod przysięgą , osoby (świa dków i biegłych), które wyjaśnień

udzielić mogą, jak ró\vni eż zarządzić osobiste sŁa­

wienie się st ro n i przesłuchać je pod przysięgą.

(4) Urząd nakłada kary grzywny do wysokości

30 złotych na osoby, do udzielenia wyjaśnień we-

Nr. 72.

Dziennik Ustaw. Poz. 653.

zwane, za nieusprawiedliwione ich niestawiennictwo

lub za odmówienie złożenia wyjaśnień i dowodów.

Na strony spór wiod ące również może być nałożona

grzywna z tego powodu. Taką samą grzywnę nakła­

da urząd na osoby, zachowujące się niewłaściwie

podc.zas rozprawy. Od orzeczenia urzędu rozjemczego, nakładającego grzywnę, służy w terminie

14 dni od dnia doręczenia zażaknie. do sądu grodzkiego, którego orz e czenie je st ostateczne. Do grzy'wien nałożonych ma zastosowanie przepis art. 3

ust. 4.

(5) Wszystkie władze i urzędy powinny udziel ać urzędowi rozj emczemu pomocy prawnej.

Art. 7. (1) Urząd roz jemczy może zasięgnąć

o stanie gospodarczym dłużnika i wierzyciela opinji

od izby rolniczej, organizacyj rolniczych lub innych

odpowiednich organizacyj, które o krcśli rozporzą­

dzenie Ministra Sprawied1iv>'Oś c i w porozumieniu

z wła ś ciwymi ministrami.

(2) Dłużnik jest obowiązany osobie, wyznac.zonej przez instytucje te, okazać księgi, rachunki , korespondencję i wszystko, co s twierdza jego stan gospodarczy - pod rygorem odrzucenia wniosku przez

urząd rozjemczy.

Art. 8. (1) Urząd rozstrzyga większością gło­

sów w zespołach trzech c złonków, w których skład

wchodzą: przewod niczący lub jego zast ę pca, jeden

ławnik z koła osób, których głó 'wnym zawodem jest

gospodarka rolna i jeden ławnik z koła innych osób.

(2) Do członków zespołu mają odpowiednie zastosowanie przepisy o wyłączeniu sędziów.

(3) Przewodniczący zespołu ma prawa przewodniczącego na posiedzeniach sądowych.

(4) Narady członków zespołu są tajne.

(5) Protok óły , orzeczenia i postanowienia zespołu winny być wyłuszczone na piśmie i opatrzone

podpisami członków zespołu.

Art. 9. (1) Rozprawy są ustne i jawne. Jawność należy wyłączyć na zgodny wniosek stron, a na

wniosek choćby jedne j strony wówczas, gdy mają

być rozpatrywane zdarzenia z życia rodzinnego oraz

tajemnice zawodowe. Publiczne ogła s zanie treści

rozprawy niejawnej jest wzb: onione.

(2) Urz ąd rozjemczy może dopuścić i przeprowadzać dowody nawet niepowoł a ne przez strony

i nie jest zwi ązany żadnemi tlstawowemi zasadami

dowodowemi, lecz ma orzekać 'według swego przekonania, pol egającego na swobodnej ocenie wszelkich okoliczności. "'.V szczególności może, jeżeli spisano dokument umowny, wziąć pod uwag ę ustne

przyrzeczenia, dane przed, przy lub po sporządzeni u

dokumentu, cho ciażby nie były zgodne z dokumentem.

Art. 10.

Orzeczeniem swem urząd rozjemczy

określić może

1) termin lub terminy spłaty należności już

płatnych, także z rozłożeniem na raty, na okres czasu, nieprzenoszący trzech lat, licząc od daty orzeczenia, oraz

2) korzyści

• _ __ _

_

majątkowe,

___ _

_

_ _ _ _ __

które

1433

_

o

wierzyciel w

przyszłości pobier a ć może je dnak nie poniżej stopy

procentowej, którą z mocy niniejszego przepisu okre -

ślać b ędzie w drodze rozporządzenia Minister Skarbu w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości. Aż

do wydania tego rozporządzenia urz ąd rozjemczy

władny b ędz ie obniżyć stopę procentową do 9 ,9~ od

sta rocznie.

Art. 11. (1) O ile pobrane korzyści majątko­

we przekraczają granice określone w § 1 rozporzą­

dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 czerwca 1924 r. o lichwie pieniężnej (Dz. U. R. P. Nr. 56,

poz. 574), b ą dź w przepisach późniejszych, urząd rozjemczy ustali kwoty, nienależnie pobrane ponad dopuszczalną stopę procentową i odpowiedn io do tego

przerachuje należność wierzyciela. Jeżeli skutkiem

tego przerachowania cała należność wierzyciela jest

pokryta, urząd rozjemczy uzna ją za umorzoną, w

przeciwnym zaś razie odpowiednio ją zmniejszy. Postanowieni a art. 10 rozporządzenia niniejszego

o określeniu terminów spłaty i oprocentowania będą

miały odpowiednie zastosowanie do reszty należności.

(2) Urzędowi ro zjemczemu uprawnienia z ustę­

pu poprzedniego nie służą w stosunku do należności

zasądzonych wyrokami prawomocnemi.

Art. 12. (1) Orzeczenie może być wydane do piero w ówczas, gdy strony miały możność wypowiedzenia się tak co do istoty sprawy, jako też co do

wyniku przeprowadzo nych w danej sprawie dochodzeń. Orz ecze nia należy sporząd z ić najdalej w cią­

gu trzech dni po ukończen iu rozprawy - na piśmie.

(2) Orzeczenie urzędu rozjemczego winno zawierać: a) miejsce i datę wydani a orzeczenia, b) imiona i nazwiska członków zespołu orzek a j ącego, c) dokładne oznaczenie stron, ich ustawowych z a stępców

i pełnomocników w sprawie (imiona i nazwiska stron

i zawód , miejsce zamieszkania i stanowisko w sporze), d) wskazanie, na czyj wniosek wydano orzeczenic, a gdy orzeczenie wydano na wniosek obydwu

stron, powołanie się na ich oświadczenie, że poddają się orz eczeniu urzędu, e) orzeczenie co do istoty

rzeczy i w sprawie kosztów, f) krótkie przedstawienie stanu rzeczy i uzasadnienie.

(3) Orzeczenie winno być doręczone na piśmie

obydwu stronom według przepisów ustaw po stępo­

wania sądowego o doręczeniu pozwu.

Art. 13. (1) Orzeczenie, zap adłe na wniosek

obydwu stron, które oświadczyły, że p oddają się

orzeczeniu urzędu, jest ostateczne i ule ga za s karże­

niu tylko w przypadkach następujących: 1) w razie

p rzekroczenia przez urząd rozjemczy z:łkresu jego

kompetencji, 2) je że li orzeczenie urzędu przekra cza

granice zakreślone oświadczeniem stron o podda niu

się orzeczeniu urzędu, 3) j eżeli nie zachowano przepisów o składzie orzekającym, o głosowaniu i wyłą­

czeniu członków orzekających, 4) jeżeli orzeczenie

jest niezrozumiałe albo tre ścią swą ubliża porzą dk o­

wi publicznemu lub dobrym obycz ajom, 5) jeżeli zachodzą przyczyny, które stanovvią podstawę do skargi o wznowienie post ę pow an i a. Skargę o uchylenie

orzeczenia nal eży wnieść do sądu grodzkiego w cią-

Dziennik U staw. Poz. 653 i 654.

Nr. 72.

gu miesiąca od dor ęczenia orz ec zenia . W razie op a rcia sl,a rgi na przy cz ynach, kto re st an owią pocls t aw~

do skargi o \\<-z nowienie pos t ę p owania , terr:J.in li czy

się wedłu g p r zepis ów o wznowieniu. Postępowanie

ze skargi o uc hyle :li.e orzec zenia urz ę du rozjem czego odbywa si ę we dłu g przepisów po stępowan ia

o pozwie.

(2) Gdy strony 11!8 zł ożyły ośw iadczen ia wymienionego w ust. l, służy im p rzeciwko orzeczeniu

urzędu rozjem czego w te rm inie dwóch tygodni od

dnia doręczeni a odwołanie do są du grodzkiego , którego wyrok jest ostateczny. O d-,vołanie wniesione

w terminie wstrzymuje vryk onanie orz8'.:ze nia. Sądo ­

wi grodzk iemu służą w post ępowaniu odwoław'czem

uprawnienia u rzę du r ozjemczego.

I")r8/~yd ł:;:;; t I~ :;·~ t~Z Y l; C: ~; P G 1i te j: I. AJ ości cki

Pre zes Ro.dy Ui in isl ró w : A . Prysior

Nlinister : vI/l. Z Ci[/;_>:!-;U

Minis ter S p r aw \X?2 "\' n ~lr znyc h: Eronźs{aw Pieracki

M inister Spra w Z i\ ~;ra n: cz nvc h; Au.(usf Zaleski

Minister SjHaW Wojskowych : J. Piłsudski

Min ister Skarbu : J an Fi!sudshi

MinLstcr Spra wizdliv{o ~:i : Czcslaw M ichalowski

Min ister \V yzn .:? f. 1{2'J ':gi jnych

i OŚ VJi 2:<.: nia Publicz!';egCl: J . Jędr z ej e wicz

M ilnlster Rolnictwa i R eform Roln ych

Art. 14. Prawomocne orzeczenie urzędu rozjemczego ma moc prn\vną narówni z wyroki em sądo ­

wym. Taką samą moc pr awną ma ugoda, zawarta

przed urzędem rozjemczym, j eżeli j ą podpis ały strony i wszyscy cz łonkowi e zespoł u orzekajQcego.

Min is t e r Przem ysłu i Handlu : Zarzychi

Minister K omunikac ji : Kiihn

M inister Opiz:kr S po łe czne j: Hubicl?i

Minister Poczt i Te]cgrafóv{: b'o2rner.

Art. 15. (1) S trona inter esowana ponosi koszty postępowania tud zie ż specjalne opłaty n a rzecz

powiatowego zwi ą zku. komunalnego od wniosku

o rozpoznan ie sprawy (art. 5) oraz od wydanych

przez urząd r ozjemczy dok umentóvtT. Wys o kość tycli

opłat okre śl i org an stanowiący powiatowego związku

komun alne go. Opłaty te ni e mogą być wyższ e od odpowiednich opłat sądowych. Urzą d rozjemczy może

osoby niez amożne zwa l niać od t ych opłat. Statut

poboru tych opłat podlega zatwierdzeniu władzy

nadzorcz e j.

(2) .Przep isy ustaw o post ępowaniu cywilnem,

dotyczące obo wiąz ku zwrotu stronie wygryw ają cej

sprawę ko sztów post ę powania i opłat przez stronę przegryw aj ą c ą , m aj ą również zastosowanie w postępowan iu przed urzędami ro zjemczerai.

Art. 16. Ro zporządzenie niniejsze nie ma zastosowania, gdy wierzycielem jest

1) Skarb Państwa ,

2) z wiąz ek samorządu t u ytorjalnego lub gosp odarcze go ,

3) przeds iębi ors two lub instytucja pa!'lstwov'la

lub komunaln a ,

4) inst ytucja ube zpieczeI'1 społeczn ych,

5) zakład ubezpieczeń ,

6) instytucj a kredytu długoterminowego,

7) bank,

8) komunalna k asa o szczę dn ośc i lub Galicyjsk a Kasa O s z czędnośc i,

9) gminna kasa p ożyczko wo - oszczędnościo wa,

10) spółdzielnia kredytowa, należąca do uznanego związk u r ewizyjnego.

Art. 17. \j'lykon an ic rozporządzenia mmeJszego p orucza się MInistrowi Sprawiedliwoś ci i Ministrowi Spraw Wewnę trznych w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Reform Rolny ch.

ni3 t r6-~.v VI d r,Jdzc ro z pol'ząJzsni a , ustalając

cześ n12 przepisy p rzej ś c ·i ovle .

Sew. Ludkiewicz

654.

ROZPORZi\DZlEN1E

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 23 sierpnia 1932 r.

w sp~'aw'ie sęgregacji wierz ytelnoś ci na nieruchomo- '

śclach zi.emski.cn par.:elowanych w celu spłaty udą­

żHwy~h zobowiązań.

Na p odstaw ie art. 44 ust. 6 Ko nstytucji i art. 1

lit. .a ) u sta wy z dnia 17 marca 1932 r. o upoważnieniu

Prezydenta Rzeczypospolitej do wydawania rozpo- I

rządzeń z mocą u stawy (Dz.. U. R. P. Nr. 22, poz. 165); I

postanawiam co n astęp uje

\

Postanowienia ogólne.

Art. 1. 1) W przypadkach stosowania us't a- I

wy z dnia 12 marca 1932 r. o ułatwien iu spłaty ucią- •

żliwych zobowiąz alI, obciążających gospodarstwa roI- I

ne (Dz. U. R. P. Nr. 25, p oz. 221), wierzytelności hi- l,

poteczne na p arcelowane j n ieruchomoś ci regulowane

bę dą

a) drog ą hez.ciężarowego wydzielenia:. parcelowanej częśc.i: nieruch omo,ś ci w raniach obowiązu jących pnepis":Ów prawnych;

h) drogą dobrowolne j s'cgregacji obcią'żeń na

mocy ukł adu .za\\'arte·go p rz.ez właściciela

parcelowanej nie r uchomości z wier,z ycie- ,

'łami;

c)

I

dl'O'gą przymusovi'e j s·egregacj i obciążeń pomiędzy czętcią nieruchom ości przeznaczoną

do rozpar~elowania a pozosta łą jej częścią

(konwokacja -- art. 7 - 16);

'd) o ile ni e .zach o dzą w:a r unkidJo' r,e g ulacji wie- .,

rz,yte l nośc i w spos6b o'kre,śl!ony w pkt. a, b, '

o - dr ogą przymusowej segregac.ji, obciążeń

p omiędzy

Art. 18. R ozporządzen i e ninie jsze wch odzi w

życie z dniem 1 września 1932 r. i traci moc prawną

w terminie i na obszarach, k t óre okre śli Rada Mi-

równo-

części

nierudlOmości,

powstałe '

wyniku parcelacji (poszczególne działki ;

zbywane w drodze parcelacj i) a nierozparcelow aną część nier,uchomości (art. 17-27). _

IN

Dziennik Ustaw. Poz. 653.

653.

ROZPORZĄDZENIE

PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ

z dnia 23 si erpnia 1932 r.

O utworzeniu urzędów rozjemczych do spray. kredytowych małej własno ści robej.

Na podstawie art. 44 ust. 6 Konstytucji i art. 1

lit. al ustawy z dnia 17 marca 1932 r. o upoważnie­

niu Prezy d enta Rzeczypo spolitej do wydawania r ozporz ąd zeń. z mocą ustawy (Dz. U. R P. Nr. 22,

poz. 165) postanawiam co na stępu je